Gf2112

Gf2112 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

Institutiones theologicae Munier, Ulrich N 12c5 11856594 021 IIIIAIIIININAIIIII 1 U8B Tübingen Buchbinderei TöBINGEN W “ U ISTITUTIONES THEOI OGICA IN QUIBUS . PRETER NIDBEI DOGMATA PROPUGNANTUR QUESTIONES SOHHωσσ⁰S11, QA AD NOTITIAM SsSs. SCRIPTURARUM, TRADI. TIONIM, CONCILIORUM., ET HERESUM CONFUTATIG NEM CONDUCUNT. AD USUM TnrorocAiCGCAXPTPATON ACCOMMODATTE- OPERA ET STUDIO PARTIMI 1. UDALRICI MUNIER, Soc. Jrsv, SSs. Theol. Doct. ejusdemque in Univer- ſitate Wirceb. Prof. Publ. & Ordin. PARTIM EO DEFUNCTO ALTERIUS EX EAD. Soc. Ss. LHEOL. “ Dost. ac in ead. Univerſ. Prof. Publ. & Ordin. TRACTATUS DE SACRAMENTO POENI- TENTIE, EXTREMLE UNCTIO- NIS, CORDINIS ET MATRIMONlII. Cum Permiſſu Superiorum. WiRCEBURGI, yp Viduæ Joann. Chriſtoph. Kleyer, Univ. Typ. Per Wolig ane. iſtopl Kohles, p. t. Factorem ⸗ ? * (C. MONENDUM. Pedrenat ſque ad Sacraznen. tum Extremæ Unctionis Tracta- tum hunc R. P. Udalricus Munier, Soc. Jeſu „ Ss. Theol. Doct. & Ejusd. in Alma Wirceburgenſium Univerſitate per annos quinque ſupra decem Prof. Publ. & Ord. cum mors præveniens cocbpto obere deſiſtere Eundem cogeret. QOuod igitur de poſterioribus Tribus Sacra- mentis, Extrema Unctione, Or- dine, Matrimonio accſit, Supple- menti loco Benevole Lector ale, 4 G& dake. 1 1 1 2 XX 4 4 Tls A znn hut n UII NN lauf 1le AAl u Ie lere od 1 1 Dr⸗ Ple. Ee, neg. .. nier, un INDEX TRACTATUS POENITENTIA, EX- TREMA UNCTIONE, OR- DlINE ET MATRIMONIO. DISPUTATIO V. De Virtute Peænitentiæ. Ppag. 3 CaAPUT I. De natura virtutis Pænitentid. 3 ART. I. An & qualis virtus ſit pœnitentia? 2 III. De morivo formali virtutis pæœ- nitentic. 12 III. Quodnam ſit objettum materiale virtutis Pœniteytizcd 19 IV. Uerum omne peccatum ſit objelctum virtutis Pœnitentiæ? 26 CAPFUT II. De Actibus elicitis Pæniteutiæ. 44 AkRT. I. Quomodo deteſtatio ſit alctus Peæni- tentiæ averſativus? 44 II. QOuomodo deteſtatio ſit alſoluta, efi. . cax && univerſalis? 9 4 III. An poœnitentia abtus ſit honeſtus? 57 IV. Uerum altus L'enitentiæ ſit ſuper- naturalis 62 CArUT III. De Contritione. 68 ART. I. In quo conſiſat eſſentia Contritionis perfeltæs ,99⁹ II. De Quamitate Contritionit. 77 III. An ad Contritionem perfectam ſta- tun remittantur peccuta? 595 MK 2 IV. INDEX. IV. Quomodo Contritio peccatum ex- pellat 103 V. Quomodo peccata venialia per Pæ- nitentiam tollantur? 113 VI. Uerum merita peccato mortifcata per Poænitentiam reviviſcant? 122 VII. An peccata remiſſa redeant ſub'ſe- Julente peccato novo? 138 CAPUT IV. De Meceſſitate Penitentiz?. 147 AkRT. I. Quam ſit neceſſaria Peœnitentia? 147 II. Quandonam penitendum? 156 III. De Iinpœnitentiæ peccato. 171 DisporATIO VI. De Sacramento Pœnitenti. CAPUT I. Demonſtratur veritas bujus Sa- cramenti. 177 AkRrT. I. An LPoœnitentia ſit proprium novæ Legis Sacramentum?“ 177 II. An bhoc Sacramentum inſtitutum E ſit per modum judicii? 197 A III. Uerum Pœnitentiæz Sacramentum diſtinguatur d Baptismo? 219 (L IV. Quibus partibus hoc Sacramen- r, tum conſtet? 227 4 “ V. Qum ſit neceſſarium Pœnitentiæ Drlhe Sacramentum? 242 CaArUT II. De forma Sacramenti Pœniten- llie ARrT. I. Quægnam ſit bujus Sacrameni ll forma? 25 8 lgn II. An ad formam Sacramenti Pœni- Rin Vn tentiæ ſuſiciant verba precatoria In4 * 9 INDEX. III. Quis ſenſus ſit verlorum formæ bujzus Sacramenti? 278 IV. Uerum albſolutio fine verbis dari pocſet 5* 288 CAPFUT III. Le prima parte materiali Pe- Akr. I. il. IV. V. VI. nitentiæ Sacramenti, quæ eſt Contritio. 297 Sitne dolor aliquit internut de eſen. tia hujus Sacramenti? 297 An Contritio imperfelta ſit abtus bonus & honeſtus 301¹ An ad effeltum Sncramenti Pœ- nitentig percipiendum neceſſariò vequiratur contritio perfecta? 317 Uerum attritio ſine inchoata di- lectione ſuſucienter peccatoremcon- ſitentem diſponat ad gratiam ab- ſolutionis percipiendam ⁵ 331 Quodnam propoſitum cum Contri- tzione ad Pœnitentiv Sacramen- tum requiratur“ 353 An Sacramentum Pœnitentiæ in- Jorme eſſe poſſit defeltu attri- tionis? . 358 CArUT IV. De Confeſſione parte altera Sa- 2=èð cramenti Pœnitentiæ, 366 Akr. I. De Pracepto Eccleſiaſtico conf. tendi. 366 II. De Qualitate confeſſionis. 372 III. Quandonam ſufzciat Confeſſio in- tegra formaliter tanum? 381 .K 3 IV. INDE X. IV. An peccatorum circumſtantias ex- ponere in Confeſſtone teneamur? 387 V. Quomodo peccata dubia ad Con- feſſionem pertineant 397 VI. Quando Confeſſo iteranda ſit? 408 CAFUT V. De Satigfactione. 413 ARrT. I. An cum culpa ſemper omnis pœna vemittatur? 413 II. An pro pœna temporali ſatisfacere oſſimus? 4²1 III. Conditiones ad ſatisfactionem ex- tra Sacramentum requiſitæ. 429 IV. De ſatisfactione injungenda in Sa- cramento Peœnitentiæ. 434 V. De Satisfactione à conftentibut ræſtanda. 5 4940 VI. De Eficacia Satisfabtionis Sacra- mentalis. 45 I CAPUT VI. De Indulgentiis. , 460 Anr. I. De Suffragiis. 460 II. Tadulgentiarum veritas oſtenditur. 471 III. Conditiones ad dandus & lucran- das indulgentias requiſitæ. 487 IV. Variæ Diviſiones Indulgentiarum adducuntur. 493 CAPUT VII. De Peœnitentia publica. 498 Axr. I. Kitus Cg inſtitutio Pœnitentiæ pub- licæ&. 498 II. Pro quibus peccatis pœnitentia ublica diltabatur. 503 3 8 03 I -N D E X. Carvr VIII. De Minifro Sucramemi Fe. nitentic. 512 Akr. I. Quænam pozeſtas in Miniſtro bujus Sacramenti requiratur? 512 II. De neceſſiate approbationis ad Sa- cramentum Pænitentiz admii- Rrandum. 523 III. De jurisdictione Miniſtri bujus Sacramenti. 532 IV. De abſolutione d quibusdam caſi- bus reſervatis. . 541 V. Quihus alſolutio danda ſit aut ne- ganda? 551 VI. De Sigillo ſacræ Confeſſionit. 560 DisSPOTATIO VII. De Sacramentis Unttionis extremæ, & Ordinis. 581 CAPUT I. De Sacramento VUnékionis ex- tremæ. 581 Anr. I. Veritas Sagxramenti Vnuctionis ex- tremc. 581 II. De Materia c Forma extremæ Unätionis. 590 III. De effelktibus bujus Sacramenti. 599 IV. Miniſter extremæ Unctionit. 614 v. INDE X. V. Quaædam proprietates & afectio- nes hujus Sacramenti. 621 CAFUT II. De Sacramento Ordinis. 630 AkxRr. I. Ordinem Sacramentum eſe demon Kratur. 630 II. De Ordinum Eccleſfiaſticorum nu- mero pertractatur. 6239 III. De quatuor Ordinibus minori- bus. 651 IV. De Subdiaconatu. 661 V. De ſacro Diaconatüs Ordine. 673 VI. De Sacerdotio. 689 VII. De Excellentia Epiſcoporum. 699 VIII. De Sacrarum Ordinationum materia & forma. 733⁰0 IX. De Miniſtro Sacramenti Ordi- nij. 774 X. Solvuntur objectiones contra Con- Aluſionem præcedentem. 799 XI. De ſubjecto Ordinationis. 824 XII. De Continentia ſacris Ordinibus annexa, 841 DispwTATIO VIII. De Matrimonii Sacra- mento. 862 E. 1 INDEX. B CAPUT I. De Wonſalibus. 883 Akr. I. Quid ſint Sponſalia de futuro- quem dariant effectum & quam obligatio- nem? 864 II. De Arrbis & pæna Sponſalibus APpoßta. 877 III. De Sponſalibus impuberum. 887 IV. An valeant ponſalia clandeſtins contracta? vel ſinè ſcitu & conſen- ſu parentum? item metu gravi in- Juſto extorta? 903 V. Luibus ex cauſis Ponſalia diſſolvi Poſſm? 2118 CAPUT II. De Watura Matrimonii. 934 AkRr. I. Qucæ ſit eſſentia Matrimonii? 93 5 II. An & ſub qua, ratione Matrimo- nium ſit verum M. L. Sacramen- ſtſtum? 944 III. An ſolum & omne Matrimonium delium ſit Sacramentum? 958 IV. Quis Miniſter Sacramenti Ma- trimonii? 977 V. Solvuntur Oh'jekliones. 9991 VI. Quæ ſit Materia & forma Sa- cramenti Matrimonii? 1024 CA- IN DE X. CAFuT III. De Conſenſu ad Matrimonium requiſtto. . 1031 Axr. I. An ad valorem Matrimonii ſem- per neeſſarius ſit conſenſus contraben- zium? & qualis eſſe debeat? 1031 II. Urrùm Conſenſus conditionatus ſichiciat ad Matrimoniam“ 1036 III. Ueruùm ad valorem Matrimonii liorum familias ſit neceſſarius parentum conſenſus 1048 IV. An & quo jure metut Matrimo- nium invalidet? 1060 CAPUT IV. De Unitate Maerimonii. Akr. I. An lieita ſit Polygamia ſucceſſiva, & quæ Eccleſiæ tum Latinæ, tum Gracæ circa ſecundas & ulterio- res nuptias fuerit Diſciplina? 106 5 II. Quo jure Polygamia ſimultanea prohbibita ſit?“ 1078 CAPUT V. De indiſſolubilitate Matrimo- nit. . 1092 Anr. I. Urruàm Matrimonium infidelium ſit abſolutè indiſſolubile quoad vin- culum? 1093 II. Uzruùm in lege Veteri licitè dare- tur libellus vepudii, eôgue Ma- . trimo- INDEX. trimonium ſolveretur quoad vincu- lum apud judcos? 1102 III. An Matrimonium fidelium con- ſummatum poſſit ſolvi quoad vin- culum? . 1108 IV. An && quo jure Profeſſo reli gioſa dirimat Matrimonium ra- tum etiam quoad vinculum 1137 V. Urrum ſummus Pontifex diſpen- ſare poſſit in Matrimonio rato?“ 1147 CaAFUT VI. De Impedimentis Matrimo- nii. 1156 Anr. I. Penes quem ſit poteſtas ſtatuendi impedimenta Matrimonii? 1156 II. An defacto in Germania aliüque provinciis ſeptentrionalibus ligen- tur Heterodoxi nnpedimentis Ma- trimonii jure ſolum Eccleliaſtico dirimentibus, ut proinde invali- da cenſeri debeant eorum Matri- monia eum tali impedimento con: tractaꝰ 1175 III. Quot, &o quæ ſint impedimen- ta im/ edientia Matrimonii? 1190 IV. Qua ſint impedimenta dirimen- tia Matrimonit? 1194 eWeE Errata quæ dam. Pag. 862. Diſputatio II. lege VIII. pag. 962. E 2. firmior, lege firmiore. pag. 1093. lin. 9. confirmatum, lege conſummatum. Pag. II51. lin. 27. comperet, lege compe- teret. Errata cætera facilè Eruditus Lector & contextu deprehendetr. 1093. natum. Sommpe. Lector TRACTATUS THEOLOGICO- DOGMATICI DE SACRAMENTIS PARS POSTERIOR. POENITENTIA, EXTREMA UNCTIONE, ORDINE & MATRIMONIO. 1 doctrina de Sacramentis Poœnitentia quartum locum obtinet, non dignita- te, ſed uſu Scholarum, quem Conci- lium T'ridentinum ſua auctoritate confir- mavit Seſſ. 7. can. I. & Seſſ. I14. Ac re- vera etiam Pœnitentia quartum uſu Sacra- mentum eſt: nam quod Baptiſmus præa- cedat, per ſe patet: Confirmatio ltemn 2 U⸗ 2 DEPDPCGNITENTIA. Euchariſtia cum ſint Sacramenta vivorum, peccatum non ſupponunt. Quia vero ſpiritualis vita ſæpe vel culpis gravibus amittitur, vel levioribus inquinatur, Pœ- nitentiæ uſus Sacramenta prædicta excipit. Pœnitentiæ autem myſterio Sacramentum Unctionis extremæ apte ſubjungitur: ut enim illa ad delenda peccata; ita hæc ad tollendas peccatorum reliquias tamquam engn conſummativa pœnitentiæ adhibetur. Se- quuntur demum Sacramenta non omni- bus fidelibus communia: ex quibus Ordo magiſtratum Eccleſiæ præficit, Matrimo- nium vero ſobolem Chriſtianam propagat. Huic ordini inſiſtentes, diſputationes quatuor adjiciemus, queis tota tractatio de Sacramentis abſolvatur. Harum prior, quæ eſt quinta totius tractatus, aget de Virtute Pœnitentiæ: altera, ſexta, diſputa- tio Pœnitentiæ Sacramentum examinabit: h tum ſeptima diſputatio de Unctionis ex- tremæ & Ordinis Sacramentis diſſeret: Dilſputatione Octavà & poſtremà de M trimonii Sacramento diſceptabitur. Vrum, d Ver rayibun Ur, Me. exCi. lentuun Ur: U hæc ad quam lr. Je. OINII. 5 Ordo trimo⸗ Pagat. tiones tatio rior, et de puta- abit: 5 ex- jeret: DE PœNITENTIA 3 DISPUTATIO vV. De virtute Pœnitentiæ. CAPUT I. De natura virtutir Pœnitentiæ E Pœnitentia diſputat S. Thomes 3. parte a quæſt. 84. usque ad finem 9omæ: & in Supplemento ejusdem 3. partis, quam beata morte præventus non abſolvit, ex aliis S. Doctoris ſui lucubrationibus idem argumen- tum a diſcipulis ipſius continuatur & ad finem educitur quæſtionibus 28. Quoniam vero idem S. Doctor q. 85. Pœnitentiam, in quantum virtus eſt, fuſius explorat, opus eſt ut eamndem methodum obſervemus: nam ſicut in lege gratiæ virtus pœnitentiæ ſine Sacramento vel ordine ad Sacramentum prodeſſe non valet, ita nec Sacra- mentum ſine virtute eadem poteſt conſiſtere. ARTICULUS I. An & qualis virtui ſit Peænitentia? Cea I. Pœnitentia ſenſu laxiore accepta di- N citur retractatio quælibet voluntatis prio- ris, etiamſi mala non fuerit: quo modo per metaphoram Gen. 6. v. 6. Deum peœnituit, quod hominem feciſſet in terra. Et Jurisperiti ajunt aliam eſſe pœnitentiam contractus, aliam cri- minis. Gloſ. ad I. Qui ea. ff. De furris Quam- quam non quælibet pœnirudo criminum laude- A 2 tur 4 DE PœNITENTIA. tur, ut in Juda Iſcariote patet, qui Matth. 27. v. 3. peœnitentia dulétus retulit triginta argenteos. Igitur ad pœnitentiam, de qua nunc loquimur, & quæ ſit virtus, requiritur, ut aliquis doleat de quo dolendum eſt, & eo modo & fine quo do- lendum eſt. Quod quidem duobus modis acci- dere poteſt, primo quidem per honeſtam re- tractationem peccati ex motivo peculiari cujus- cumque virtutis: omnis enim virtus uti ex mo- tivo proprio fertur in actus bonos, ita ex eo- dem malos deteſtatur. In hac philoſophica ac- ceptione pœnitentia dicitur generalis virtus, eo quod ad omnes virtutes ſimul ſe extendat. Si vero pœnitentia conſideretur Zheologice, eſt ha- bitus virtutis ſpecialis & diſtinctæ a cæteris omni- bus, quæ ex motivo ſibi proprio, peculiari, & generatim ſe ad omnia peccata extendente cri- men perpetratum averſatur ac deſtruit. Dari talem habitum ſpecialem virtutis pœnitentiæ ne- gant Altiſiodorenſis l. 4. Summæ tract. 6. q. 3. & Franciſeus Maironis in 4. d. 14. q. 2. dicentes ſufficere poœnitentiam, quæ ſit collectio virtu- tum omnium, quarum quælibet ex ſuo motivo peccatum fibi appoſitum dereſtetur. II. Hæretici nolunt pœnitentiam eſſe affli- ctionem animi peccata præterita deteſtantis, & abolere cupientis; ſed ajunt, eſſe meram piſeentiam & mutationem vitæ in melius. Lutherus & Beza in cap. 3. Mat.; quibus in erro- re præiverunt Laurentius Valla in c. 7. Poſte- rioris ad Corinthios, & Eraſimnus in c. 3. Mat. putantes, ſe id ex etymologia vocis Græcæ T†α. Dtley „ n ) 8 Mnce 0encun een G Jeycnmn DE PœNITENTIA. 17 inlh. 27. erαννοοαιι, & Hebraicæ 2 eruiſſe. Verum en Scriptura & Patres contrarium nos docent, etſi “ eisdem verbis utantur. job c. ult. v. 6. ait: Lſe de . reprebendo, & ago pœnitentiam (P. „ disci. in favilla & einere. Joël c. 2. v. 12. Convertimini ſtam re. (anw) ad me in toto corde veſtro, in jeJunio, & ticujus. in ſtetu, & in planéctu. Et ſeindite corda veſtra, NO. cοονννertimini n*) ad Dominum Deum ve- ed . rum: Mat, II. v. 21. Luc. 10. v. 13. de Tyriis ita Nd. S& Sidoniis ait Chriſtus: Olim in cilcio & einere D penirentiem egiſent, Aerevsnzay. Ex Pluribus geſt Patrum, quos lege apud Bellarminum I. I. de elt. Pcnit. C. 7. S. Auguſtinus epiſt. 108. ad ſeleucia- ot. num, Eſt, inquit, penitentiæ honorum && bumi- eulial, inmn fidehum pœna quotidiana, in qua pectora tun- e rr. Simus, dicentes: dimitte nobis debita noſtra. Quin ane & ipſe Tullius etſi pœnitentiæ nomen non uſur- pet, vim tamen eamdem verbo tribuit l. 4. Tu- J.3. fſeulan. qq. ſub finem, ubi, ut Alexandrum, in- ccees quit, Wegem videmus, qui cum interemiſſet Ciy- od. Dzum familiarem ſuum, vix a ſe manus abſtinuit: nh zanta fuit vis peœnitendi. Et Ovidiusl. I. de Ponto . Eleg. I. Pænitet; & facto torqueor ipſe meo. His e fi. Prænotatis ni, 8& Dico. Poœnitentia prout in præſenti argu- ne mento accipitur, eſt vera virtus diſtincta a vir- 6, Ia tutum omnium collectione, eaque non Theo- in e logica, ſed moralis. . P . 1 MN.. Partem I. S. Thomas q. 85. a. I. ita a poſte- Wl riori probat. Præcepta legis dantur de aäctibus ir⸗ * A 3 vir- 6 DE PONITENTIA. virtitum: quia legislator intendit cives facere vir- tuoſos, ut dicitur 2. Ethic. I. ſed praceptum divinæ legis eſt Je pœnitentia, ſecundum illud Mat. 4. v. 17. Paænitentiam agite & 0. ergo e et eſt virtus. Eamdem theſin S. Doctor mox a priori ita demonſtrat: 2 Ethic. c. 2., & 6. Virtus eſt habi- tus electivus ſecundum rationem rectam. Pertinet autem ad rationem rectam, ut aliquis doleat de quo dolenqum eſt, & eo modo && kne quo dolendum eſt. Quoq quidem obſervatur in pœnitentia de qua lo- quimur: nam poœnitens aſſumit moderatum dolorem d- peccatis præteritis cum intentione removendi ea. Unde manifeſtum eſt, quod pœnitentia, de qua nunc loquimur, vel eſt virtus, vel actus virtutis. Ha- tenus S. Thomas, cujus doctrina Patrum te- ſtimoniis firmarur. Nam S. Joan. Chryſoſto- mus hom. 23. in Mat. Won eſt, inquit, aliquod omnino peccatum, quod non cedat pœnitentiæ vir- tuti. S. Gregorius M. l. 2. Regiſtri epift. 39. Magna, inquit, o contra peccatum virtus pœni- tenti«. Et homil. 34. in Evang. dum ait, pœ- nitentiam non eſſe aliud, quam perpetrata mala plangere, & plangenda non perpetrare, dolorem & propoſitum pœnitentiæ actibus comprehen- ſum indicat. Cui concordat S. Gregorius Nyſl. Oratione contra eos, qui alios acerbius judi- cant: Quid, inquit, aliud eſt pœnitentia, niſi diſ- ſolutio 2 everſio præteritorum, quæ vel re, vel cogitatione ſunt adimniſſa? Denique pœnitentia, de qua nunc loqui- mur, eſt habitus bonus, qui facit habentem bonum, opus ejus Vonum: eſt Vona mentis qualitas, a 1G16 leadr WAdon laimik eN . , Nir. dine VI. Uirtus. riori i hah. Hoyrinet un n Cia lo⸗ Golorem Nndi e. uenune . H. Um te- loſto⸗ hliguod ic vir⸗ ſt. 39,. 56 bPem. 1, P&⸗ tomale orem tehen- Nyſ.. 8judi- nſich. ſe, vel locui⸗ ,bomam, fan , hlu DE PGNITENTIA. 7 relcte vivitur, qua nemo male utitur; eſt ergo vir- tus: nam ita virtutem definiunt Ariſtoteles 2. Ethic. 5. & S. Auguſtinus I. I. retract. c. I. Partem Il. concluſionis idem S. Thomas art. 2. hoc argumento declarat. Wli ocurrit ſpe- cialis alctus laudabilis, ibi neceſſe oſt ponere Bci⸗ti habitum virtutis. Manifeſtum eſt autem, quod in pænitentia invenitur ſpecialis ratio alctus laudabilis, ſcilicet operari ad deſtructionem peccati præteriti, in quantum eſt Dei offenſa: quod non pertinet ad rationem alterius virtutis. Unde o ſt ponere, quod pœnitentia eſt ſpecialis virtus. Præſertim quod ſit ſpecialis honeſtas in ſuperanda difficul- tate objecti formalis pœnitentiæ: deturque præ- ceptum ſpeciale legis de pœnitentiæ actibus exercendis. S Confirmatur. Si non detur ſpecialis habitus pœnitentiæ, ergo qui pœnitentiam vellet agere de pluribus diverſisque peccatis, deberet ſpe- ciatim meminiſſe eorum omnium, & ex pecu- liari virtutis cujusque motivo, cui peccatum quodlibet adverſatur, ſingula quæque deteſtari. Hoc autem perquam abſurdum eſt: foret enim nimis arduum, imo impoſſibile, rudibus præ- Rpus; neque uspiam præceptum tale extat. P9O. , UI. Eſt etiam S. Thomæ a, 3. ubi ne- gat, poœnitentiam eſſe virtutem theologicam, & eamdem ad juſtitiæ commutativæ analogiam reducit. Nam virtus theologica habet pro ob- jecto formali immediato perfectionem aliquam Dei. Poœnitentiæ autem objectum formale eſt A 4 hone- 38 DE PGœNITENTIA. honeſtas actionis, qua peccator jus illud Dei Pro viribus cum divina gratia adæquat, delen- do peccatum & compenſando offenſam. Quod quidem motivum cum creatum ſit, virtutem ethicam conſtiruit. Olj. L. Verecundia non eſt virtus, quia ſupponit turpe factum, ut habet Philoſophus 4. Ethic. c. ult. Ergo etiam pœnitentia non erit virtus: nam & iſta peccatum ſupponit. B. diſt. Antec. Verecundia non eſt virtus, quia ſimpli- citer ſupponit turpe factum N. non eſt virtus, quia eſt mera paſſio, neque efficaciter averſatur turpitudinem C. Verecundia eſt motus appe- titus ſenſitivi indeliberate conſurgens ex appre- henſione dedecoris ob turpe factum, quod menti objicitur, atque ſaltem intentionaliter Ppræſens eſt, pudoremque excitat, a quo ſan- guis ſubi o in faciem propellitur. Quamvis au- tem S. Thomas, 2. 2. J. 1I44. a. I. verecundiam laudabilem eſſe pronuntiet, recte tamen negat eam eſſe virtutem, tum quia eſt paſſio; tum etiam quod talis timor, ut art. 2. proſequitur, pPrimo & principaliter reſpicit vituperium ſeu opprobrium: quod cum vitio debeatur, ideo tantum ex conſequenti reſpicit turpitudinem vitioſam, ſeu deformitatem mali actus volun- tarii, idque dupliciter, primo, ut quis deſinat Vitioſe agere propter timorem vituperii; dein- de, ut in turpibus, quæ agit, vitet conſpectus pPublicos ob timorem vituperii: quorum prius pertinet ad erubeſeentiam, poſterius ad vere- cundiam: neutro autem modo ſic agitur ex vir- tute. lphend li kir Undkfet, ſaetlnr⸗ Selehe en AAI ,umein aianſerte Ehncchen Ale numn Umnliene Kökifene Munnnceen Wkkertn umn ri 4 6 Sen Schi dl Dej delen. Qod Unnatemm! 3, qoln Mophus lon erit R. Ah. ſinpli. Virtus, Verfatur 8 appe. appre. „quod Onaliter uo ſan⸗ WWis au⸗ Wadiacm en negat 1o; tunm lguiwr, un leu 7, ideo Udinem Volun- delinat dein- lpechus . Prius d vere⸗ llc. DE PœNITENTIA. 9 tute. Aliter res habet in pœnitentia: nam etſi odium, dolor & triſtitia in quantum ſunt Paſſio appetitus ſenſitivi, virtutes eſſe non poſ- ſint, & hoc ſenſu poœnitentia ſit mera paſlio; prout tamen affectio iſta eſt in voluntate, quæ deliberate triſtatur de peccato præterito, illud- que ex fine honeſto deteſtatur, ac deſtruit, vera & propria virtus erit. Inſt. I. S. Thomas q. 85. a. 6. ait, pœniten- tiam tantum præſuppoſito peccato præexiſten- te neceſſariam eſſe ad bonum hominis; unde a. I. dixerat, de illa magis dici poſſe, quod ſit virtus, quam de verecundia; ergo eſt tantum virtus ex ſuppoſito, non autem ſimpliciter. Ita Cajetanus. N. M. Conſeq. ſuppoſitio pec- cati non prohibet, quo minus aéctus pœniten- tiæ ſint deliberati, recti & naturam rationalem ex fine honeſto decentes; ergo neque rationem abſolutam virtutis ab habitu pœnitentiæ tollet. Sicut ſuppoſitio cauſæ producentis, ut Petrus in rerum natura detur, non impedit ne idem ſit abſolute homo, eo quod illa rationem abſo- lutam hominis Petro non demit. Deinde S. Thomas ibidem ait, pœnitentiam ſe ad virtutes cæteras habere quoad neceſſitatem, ſicut ſe habet ad Sacramenta cætera; at reſpectu horum nihilo- minus eſt vere ac ſimpliciten Sacramentum; er- go reſpectu aliarum virtutum eſt vere & ſim- Pliciter virtus. Inſt. 2. Virtus eſt diſpoſitio perfecti ad opti- mum, ut habetur 7. Phyfſ. text 17. At pœniten- tia non eſt diſpoſitio perfecti, cum ſupponat A 5 Pec- 10 DE PNITENTIA. peccatum in ſubjecto. Ergo. N. Explic. tex- tum. Virtus eſt diſpoſitio perfecti ſemper præ- ſuppoſitive N. perfecti ſaltem conſtitutive C. Virtus ex ipſa ratione nominis importat quam- dam perfectionem potentiæ, quia de ratione virtutis eſt, quod ponat potentiam in ultimo quoad actum, quoad objectum, & quoad mo- dum operandi. Ultimum autem & finis cujus- que potentiæ eſt actus. Ergo dum virtus rite dererminat potentiam ad actum, diſponit illam ad optimum in ſuo genere: finis enim cujusque potentiæ & optimum idem eſt. Vide S. Tho- mam I. 2. J. 55. a. I. & ſqq. Sicut ergo albedo eſt forma albi, non præſuppoſitive, ſed con- ſtitutive: ita pœnitentia perfectionem ſuam po- tentiæ communicat, eamque dererminat ad actus honeſtos ſibi proprios, qui ſunt finis po- tentiæ, & optimum in linea hujus virtutis. Olj. I. Nulla virtus eſſentialiter præſumit peccatum in ſuo ſubjecto. Ergo pœnitentia non eſt virtus. N. W. Antec. Ars medica præ- ſumit morbos ſaltem poſſibiles in proprio & alieno corpore. Habitus juſtitiæ vindicativæ Ppræ- ſumit delicta poſſibilia aliorum. Juſtitia com- mutativa habet pro objecto debitum reſtituen- di etiam ex delicto proprio contractum. Ha- rum etiam virtutum actus expeti queunt, ſed facta hypotheſi, quin ideo morbi, aut crimi- na expetantur. Simpliciter item negandum eſt, quod pœnitentiæ vel alius virtutis actus contrarium ſui exigant in ſubjecto: nam exi- gere eſt eſſe quodammodo prius, cum ſit quaſi cau⸗ ) s uuah (ebent erehn Vt mncan o ,Cordlg. Dwumac tlen th id0 zigeun ul; Mr GrRN laNkrume n,ele Cümufen Eren t mndn Gfuſien uehn MM Anten 5 TMnyer ſtuigi⸗ hil e,i Ank riein INni Nle ner. er præ. Uire C. A Ium- tatone n Ultimm Oadmo. s cjus. tus rite nit illam Ujusque led con- m po. nat ad nis po⸗ is. Elümit itentia a pre⸗ l τ præ- com- tituen- Ha- t, ſed crimi- ndurk 18 aOrus arn exi. raul l⸗ DE PœNITENTIA. 11 cauſa illius quod exigitur: item quod exigitur debet eſſe bonum exigenti; pœnitentiæ autem actus neceſſario poſterior peccato eſt: neque peccatum eſt ejus bonum, ſed terminus tan- tum, & occaſio. Iuſt. Pœnitentia conatu ſtulto vult factum infectum reddere; ergo non habet voluntatem abſoluram virtutis: nullus enim eſt ſtultus eo- rum, qui ſunt ſecundum virtutem, ut 4. Ethic. habet Philoſophus. G. M. Antec. cum S. Tho- ma a. I. ad 3. Dolor pœnitentiæ eſt diſplicen- tia ſeu reprobatio peccati præteriti cum inten- tione removendi ſequelam ipſius ſcilicet offen- ſam Dei & reatum pœnæ: itaque animum com- Parat, ut ſi integra res adhuc eſſet, non jam admitterertur peccatum, quod ſtultum non eſt: nam prudenter odimus, quod inſipienter ege- ramus. Ohj. II. Fides eſt virtus theologica, licet motivum ejus inadæquatum, ſcilicet revelatio divina, ſit creatum aliquid. Ergo licet æqualitas cum jure divino ſit quid ereatum, tamen pœni- tentia virtus theologica eſſe poteſt: in ea enim, ut S. Thomas art. 2. hujus quæſt. notavit /in- venitur ſpecialis ratio actus laudabilis, ſeilicet ope- vari ad deſtructionem peccati præteriti, in quan- zum eſt ofenſa Dei; quod motivum videtur eſſe caritatis. W. M. Conſeq. Fidei theologicæ ob- jectum formale præcipuum & immediatum eſt authoritas Dei revelantis. Econtra nec pœni- tentia nec virtus alia moralis objectum proxi- mum 12 DE PGNITENTIA. mum & immediatum habet perfectionem ali- quam divinam: neque enim pœnitentia deſtru- Gionem peccati & offeniæ Dei intendit ex mo- tivo divinæ bonitatis, ſed tantum ob honeſta- tem actus, quo injuria Deo illata compenſatur, ut S. Thomas art. ſequenti oſtendit. Sicut Re- ligio non eſt virtus theologica, quia immedia- te movetur ab honeſtate cultus Deo exhibiti ob ſupremam ipſius excellentiam, mediate autem & remote tantum ab eadem Deiexcellentia determi- natur. Quapropter etiam non ſatisfaciunt dicen- tes, motivum formale quod pœnitentiæ eſſe de- ſtructionem peccati quoad effectus morales de- meritorios: & motivum formale propter quod eſſe bonitatem & honeſtatem in deſtructione peccati mortalis quoad eſſe morale: nam ejus- modi motivum vel nimis commune eſt, cum virtus quælibet oppoſitos actus quoad eſle mo- rale deſtruere nitatur; vel ſpei ſoli convenit: ſicut enim objectum ſpei ſunt merita, ita ejus- dem eſt deſtruere peccatum quoad actus deme- ritorios. Multo minus ratio virtutis pœniten- tiæ conſtitui poteſt in eo, quod pœnitens pro- pter ſtudium pacis cum Deo deſtructionem pec- cati deſideret; nam ſi peccator ſuà causà Deum amicum velit, amor erit concupiſcentiæ & virtus ſpei: ſi autem Dei causâà amicitiam & pa- cem illam expetat, erit amor amicitiæ & caritas, quæ virtus theologica eſt. ARTI- munſu⸗ elimnk öceehhlt Dn N E . ntaren MMöf n ina AImn Mnnn ini r, Snimmmnn Uietmiger Unnieb 01 NMunn enkrfnm,r WWA Kelir Porwenen nem ali. Adeſtru. X o⸗ honeſa. Henliinr, icut Re. mmecda. hibitiob lutem& letermi⸗ t dieen. ellede- rales de- hter guod IuCtvNe mn ejus. ſt, cum le mo⸗ OVenit: ejos. s Genhe- Pcenlten. ens pro- em pec- 1Deum ntie & m& Pa- Caritas, DE PG&NITENTIA 13 ARITICULUS II. De motivo formali virtutis Pœnitentic. Cta. Motivum ſeu objectum formale vir- tutis cujuscunque eſt propria ratio, pro- pter quam fertur in objectum materiale, & qua a virtutibus reliquis diſcernitur: eſt enim finis intrinſecus & primarius, quem ſola illa virtus per ſuos actus reſpicit, & propter quem amat, odit, deſiderat, fugit, triſtatur, gau- det &c. Si Pœnitentia generatim & quaſi philoſo- Phice accipiatur, non habet definitam & ſpe- cificam rationem formalem objeéti, ſed uni- verſim & confuſe illi reſpondet motivum ho- neſtum ad deteſtandum peccatum, ut ex nuper dictis liquet. Nam objectum debet eſſe pro- portionatum virtuti ſeu facultati, cui aſſigna- tur: pœnitentia autem modo illo ſumpta non eſt una definita virtus, ſed plures ſub illa con- fuſa ratione comprehendit; ergo & pluribus ex mMmotivis peccata diverſa deteſtatur. Cutn vero ſecundum S. Thomæ & Theo- logorum plurimorum ſententiam peculiaris de- tur virtus, quæ ex motivo proprio, & a cæœ- terarum virtutum collectarum motivis diſtincto peccata præterita averſatur & delet, quodnam illud motivum ſit, breviter diſpiciamus. Dico. Motivum ſpecificum & proprium Pœnitentiæ virtutis peculiaris, eſt jus divinum quatenus ex peculiari debito juſtitiæ ſervan- ARI dum: prout autem exercet poœnitentia peculia- 1 14 DE PœNITENTIA. re munus deteſtandi peccata, proprium ejus munus eſt reſarcire divinam injuriam. Ita cum Thomiſtis Suarez diſ. 2. ſect. 3, de Rhodes, Conine & plures alii. Prob. S. Thomas q. 85 a. 3 Pænitentia, in- quit, non habet, quod ſit virtus ſpecialis ex hoc ſo- lo, quod dolet de malo perpetrato (ad boc enim Juffceret caritas) ſed ex eo, quod pœnitens dylet de peccato oommiſſo; in quantum eſt offenſa Dei, cum emendationis propoſito. Emendatio autemof- fenſæ contra aliquem commiſſæ non ſit per ſolam ceſſationem offenſæ, ſed exigitur ulterius quædam recompenſatio, quæ babet locum in offenſis in al- terum commiſſis, ſicut & retributio. Urrumque autem ad materiain juſtitiæ pertinet: quia utrum- que eſt commutatio quædam. Unde manifeſtum eſt, quod pæœnitentia ſecundum quod eſt virtus, eſt bars uſtitic. Ex his ita argumentamur: Iuxta ſanctum Doctorem, poœnitentia eſt quædam juſtitia ad Deum. Atqui jus eſt objectum juſtitiæ, ut ha- bet idem S. Doctor 2z. 2. q. 57. a. I. Ergo pœnitentiæ objectum formale eſt jus divinum exæquandum. Hinc Paludanus, Sotus, Canus ac Thomi- ſtæ paſſim dicunt, objectum formale pœniten- tiæ eſſe peccatum ut deſtruendum, ut expiabi- le, & ut compenſabile. Quæ quidem vox compenſationis peropportune in argumento præ- ſenti adhibetur: offenſa enim & injuria nontol- litur, quantum eſt ex ſe, niſi per ſatisfactio- nem, qualem ſaltem exhibere poteſt is, qui in- juriam d/mnet nitaenen g ient tinncgun e Cend i c21, e⸗ Thons 7 heͤlir. Ninir N Ktſgenkg, Mnnuiſnd um ejus In Cu Moes, eie, I. ex orſ. Nue nin Auf Alt ltemnof⸗ er alun ualann n in al. lruncur mnun. etum ut, t ntum kitia ad ut ha- Ergo vinum homi- Pliten- piabi⸗ eſn VOX o Prck⸗ nont.l⸗ issfackio⸗ 8) goi 6 jorim DE PœNITENTIA. 15 juriam intulit: ſicut inæqualitas non tollitur niſi per æ& qqualitatem. COlj. Si pœnitentia habet pro motivo for- mali jus divinum quatenus ex peculiari debito juſtitiæ ſervandum: & ſi in quantum exercet munus deteſtandi peccata, proprium ejus mo- tivum ſit reſarcire divinam injuriam; ergo ni- hil differet ab habitu juſtitiæ. Hoc autem dici non poteſt: nam in Chriſto & SS. Angelis ju- ſtitia erat, in quibus tamen pœnitentia locum non habebar. . D. Seq. Pœnitentia nihil differet a juſtitia, quæ inter Deum & homi- nem intercedit C. nihil differer ab juſtitia commutativa & ſtricta illa, quæ eſt inter homi- nes privatos N. Equidem jus divinum tam proprietatis, quam jurisdiéctionis altius eſt & excellentius quocumque jure creato, ut pecca- tum quodlibet ſit vera offenſa, & altioris ordi- nis injuria, quam ſit omnis offenſa & injuria humana: nihilominus compenſatio, quæ per Pœnitentiam fit, juſtitia vere ac proprie talis dici non poteſt: nam quidquid homo in com- pPenſationem peccati Deo exhibuerit, multis no- minibus inabdicabiliter jam Dei eſt, adeoque jus divinum coæquari nunquam poterit; ut ab- unde oſtendimus in Tract. de Incarnatione d. I. C. 2. a. 5. Quare S. Thomas 3. p. q. 86. a. 3. cum ex Philoſopho 5. Ethic. c. 6. docuiſſer, aliud eſſe juſtum ſimpliciter, politicum ſeu civile, quod ſit inter eives æquales, & fundet juſtitiam ſtri- cte commutativam: aliud vero juſtum ſeun⸗ um 16 DE PœNITENTIA. dum quid, inter illos nempe, quorum unus eſt ſub poteſtate alterius; ſicut ſervus ſub do- mino, filius ſub patre, uxor ſub viro, addit: Et tale juſtum conſideratur in pœnitentia. Unde peœnitens recurrit ad Deum cum emendationis pro- poſito, ſicut ſervus ad dominum, Pſ. 122. V. 2. & ſeqq. Sicut filius ad patrem, Luc. 15. V. 2 I. ſicut uxor ad virum, Hierem. 3. V. 2. Pæni- tentia igitur eſt tantum pars potentialis, non autem ſubjectiva juſtitiæ proprie acceptæ, cu- jus umbram aliquam refert. Inſt. I. Pœnitens Deo ſatisfacturus, ſe ipſum affligit & cruciat. Ergo habitus poœnitentiæ pertinet ad juſtitiam vindicativam. G. W. Conſ. Cum S. Thoma nuper cit. ad 3. Wam I. Juſti- tia vindicativa reſidet in ſuperiore habente ju- risdictionem, & animadvertit in crimina alie- na: peccator pœnitens ſe ipſe ob culpam pro- priam diſcruciat. II. Vindex publicus pœnam ſontis ſceleri commenſuratam ſecundum leges neceſſario infert: pœnitens autem labore mo- dico odium Dei & æternam damnationem, da- mna & ſupplicia peccato mortali debita ab ſe amolitur. UI. Judex criminoſos puniendo rei- publicæ quærit commoda: peœnitens mœren- do & adverſum ſe ſæviendo, ſibi ſoli conſulit. Iyſt. 2. In Pœnitentia ſunt duo actus, alter primarius conſiſtens in compenſatione culpæ: alter ſecundarius, quo ſatisfit pro pœna. In priore actu pœnitens ſe habet tantum ut reus & debitor ſolvens prout poteſt: in poſteriore autem ſe habet ut miniſter judicis puniens ſe- ipſum Dilr cDſintsſ u,n Ma M. unmlit ſlantril in allrttn ſEunlut 4. hnin , e nle n unus ub do⸗ 1Cdlt: .ide Nin ro. 22. V. . V. 21. Penl. 8, n0n E) U⸗ eipkomm nltenti NC. Jolk. Ne ju⸗ a alie⸗ npro. CEeNaTE leges te mo⸗ , da⸗ ab ſe lo rei⸗ Eren⸗ nkolit. alter colpe: na. IAH U reus ſteriore ddebse 1ln DE PNITENTIA. 1 7 ipſum tamunmnſontem Ergo poſterior actus pertinet ad diſtinctam virtutem a poœnitentia;, nempe ad juſtitiam quamdam vindicativam, quam S. Thomas ait ſpeciem aliquam eſſe juſti- tiæ commutativæ. V. W. Conſeq Cajetanus hic immerito virtutes multiplicat: nam voluntaria hæc & amicabilis vindicta tota refertur ad ple- niorem compenſationem & deſtructionem cul- Pæ: ac poteſt quis ex virtute pœnitentiæ in ſemet animadvertendo, miniſterium Dei vin- dicantis antevertere. Quid? quod Suareſio,; in hunc S. Thomæ art. prababile videatur, juſti- tiam vindicativam prout ſervat æqualitatem commutativæ non eſſe realiter diſtinéctam a communi virtute juſtitiæ commutativæ, lieet fortaſſe addere poſſit imperium juſtitiæ legalis. Quod de habitibus ſupernaturalibus audentius dicimus: nam cum hi per actus frequentatos non acquirantur, ſed infundantur unà divini- tus, ad plura ſeſe ac diverſiſſima objecta porri- gunt, ut in fidei divinæ habitu videmus. Qua⸗ Propter non opus eſt habitus infuſos realiter ab ſe mutuo diſtingui, niſi quatenus pro nullo ca- ſu ſeu licito ſeu illicito reddi poſſint otioſi, ita ut non poſſint etiam volenti eſſe uſui. Prout recte Haunoldus adnotat l. 4. n. 89 4. Ex dictis hactenus Collige, Habitum peœnitentiæ ſecundum Preſſiorem vocis hujus ſignificationem, & pro- ut peccati proprii retractationem notat, in Chri- ſto nec fuiſſe, nec eſſe potuiſſe: quippe cui Deecare omnino repugnabat, quod univerſim B docent 18 DEz PüœNITENTIA. docent Theologi cum S. Thoma in 4. d. 14. J. I. a. 3. quæſtiunc. 3. ad argum. Si vero pœnitentiæ virtus materialiter, ut ita dicam, conſideretur, & in ſuo conceptu adæquato, in quantum eſt habitus juſtitiæ ad Deum, cujus jus illæſum ſervare ſtudet, dubitari non poteſt, & in Chriſto illam fuiſſe- & in quacunque voluntate creata recte diſpoſita reperiri. Nam ſi pœnitentia generatim ſumpta ertinet ad caritatem, & ſuo modo ad quamli- et virtutem, ut aliquoties oſtendimus: & vir- tutes iſtæ omnes citra dubium in Chriſto fue- runt, quamvis non fub generalis pœnitentiæ notione; plane conſequitur, pœenitentiam, quæ virtus eadem, quæ juſtitia, locum in Chriſto ha- buiſſe, quatenus animum dumtaxat diſponit ad jus divinum ſervandum. Atque hiſee ſatisfactum eſt iis quæ pro ob- jectione firmanda fupra adferebantur. Soluta item eſt quæſtio de ſubjecto remoto pœniten- tiæ: nam ejus proximum ſubjectum efſſe volun- tatem per ſe claret. ARTICULUS III. Quodnam ſit oljectum materiale virtutis Peni- tentic. Nuoz Poœnitentia dupliciter ſpectari poteſt I. adæquate ſecundum completam rationem ſuam, & ſecundum actus omnes quos exerce- re valet: in qua acceptione cum varia illi incum- bant officia, materiam quoque univerſaliorem habetz; D Nn, m Snl la 4 Lat N tCornn. che 11 un d Du PNTIENTIA. 19 Cl habet, in quam per actus tam proſequentes, ilter,I duam averſantes fertur: ſieut delectatio illicita S eſt materia; quam fugit caſtitas; econtra puritas 6 ie Corporis eſt ejusdem virtutis materia ample- e l er gemn virtus Pœnitemtia plerumque i n file Eac us Pœnitentia plerumque in eſoln ſenſu arctiore ſumitur, Prout ex notione no- minis retractationem facti prioris ſigniſicat: quo in ſenſu exercet munus deteſtandi peccata a Pœ:- nitente commiſſa, deque illis dolendi, eaque omnino deſtruendi, arque in actibus iſtis præ- ciſe ſiſtit. Secundum hanc acceptionem pœ- nitentiæ objectum maxime conliderari ſolet? ex hujus enim materiæ notitia virtutis ejusdem laxius ſumptæ officia reliqua Promptius conjici pPoſſun. M Dico. Objectum materiale peœnitentiæ vir- tutis proprie magis ſpectatæ eſt peccatum; mor- tale præſertim, a poœnitente ipio ante commiſ- ſum, prout deteſtandum ac deſtruendum. 1n. peoh. L. S. Scriprura objectum hoc poœnitentiæ deſignat: Lev. 5. v. 5. Agat pœnitentiam pro pec- 7cato. Ezech. 18. v. 21. Q impius egerit pœniten- tiam ab omniluy peccatis ſuiv, quc operatus eſt. m. Et multa alia id genus teſtimonia in Ss. literis Paſſim oceurrunt. Ubi etiam pœnitentia, ita teſtl. Proprie accepta peccatoribus attribuitur, ut Luc. 5. v. 32. Mon veni vocare guſtos, ed pecca- tores ad pœnitentiam. Et Manaſies in oratione, quæ Ss. librorum canoni ſubnecti ſolet: Won ncn doſutſti, inquit, pæmitenriam juſtiy, qui tibi non ſoren Hcccυρ.runt. ubeh 8 2 Prob. n ſumpte Camli. 6: Eir⸗ iſto fue. litentie læ Moha- Onit ad 0 ob⸗ 8Oluta Diten- OeR gerce- 20 DE PGNITENTIA. Prob. Il. His concordant ſententiæ Patrum, quas art. I. attulimus. Accedit S. Ephrem, qui I. de Judicio extremo c. 5. Compunctio, inquit, vemiſzonem delictorum nobis acquirit. Et iterum S. Joan. Chryſoſtomus homil. 5. de Pœnitentia: Peœnitentia eft medicamentum peccatum extinguens. Et Theologi cum Magiſtro diſt. 14. & 17. & 8. Thoma q. 85. art. I. & 2. & q. præcedente a. 2. Ubi dicit, actus peccatoris pœnitentis eſſe pro- kimam materiam Sacramenti pœnitentiæ: ma- teriam autem illorum actuum eſſe ipſa peccata. Acus vero tales ſunt virtutis pœnitentiæ. Prob. III. Objectum materiale virtutis aver- ſativæ eſt quod opponitur honeſtati, quam vir- tus proſequitur. Atqui peccatum violat jus di- vinum, quod reparare ſibi honeſtum ducit pœ- nitentia. Ergo peccatum eſt objectum mate- riale pœnitentiæ: cujus virtutis actus præcipuus eſt retractatio Peccati. Ex modo diſputatis ſequentia poriſinata de- ducimus. I. Peccata venialia etiam objecta eſſe virtutis ponitentiæ: nam ſi virtus ita in ſenſu largiore conſideretur, diſplicet virtuti cuilibet peccatum veniale propter turpitudinem, quam unumquodque in ſpecie propria habet: ut leve mendacium, prout veracitati repugnat, ab hac Virtute odio habetur ac deteſtationi: caritas pec- catum veniale quodvis luget, in quantum Deo amico inviſum eſt, & virtutis hujus theologi- cæ fervorem imminuit. uodſi etiam virtus pœnitentiæ ſpeciatim & in acceptione magis propria ſpectetur, ſub ob- iuk A Cnen iMon, en 5 N etn Puum, in, qui Pinu, Cthenm enitenig: inen 17. . Dte 4,2. le pro. e: ma- ecca. . isaver. am vir. j dl cirpon⸗ 1mate- Cius nara de⸗ eeli eſſe in Enla clilibet ,qlam Ut leve b hac topec- ude⸗ neologr⸗ Hecinin ur, 8 0* DEz PœNITENTIA. 2 1 objecto ſuo adæquato peccata venialia compre- hendit: quamvis enim hoc peccatum non tam Propria Dei ſit offenſio, ac eſt culpa lethalis; revera tamen aliqualis eſt injuria, tum quod aliquo modo pugnet cum voluntate & lege Dei, tum etiam quod nec ordinetur, nec poſſit or- dinari ad Deum ut finem ultimum, quo noſtra omnia referri debent: quapropter etiam ab in- reſſu beatitudinis hominem retardat. II. Peccata habitualia ipſius pœnitentis ob- jectum materiale proximum eſſe hujus virtutis. Nam, ut S. Thomas dq. 85. a. 2. ad I. ait, pro- Pprium virtutis hujus munus eſt, intendere de- ſtruéctionem peccati: ſolum autem habituale pec- catum in peccatore reſipiſcente adhuc hæret quoad maculam & reatum; ergo hoc poteſt ſo- lum deſtruere, ut ut de actu præterito doleat, eumque deteſtetur: neque enim virtus iſta ſo- lum fugit committere actum peccati, ſed etiam ſtatum ipſum peccati deteſtatur: cum peccatum habituale & actuale in eodem genere deformi- tatis conveniant, ſicut actus & habitus bonus conveniunt in eadem honeſtate virtutis. III. Ejusdem virtutis pœnitentiæ objeéctum materiale proximum ac direétum eſt peccatum omne quod committi adhuc poteſt. Nam actus Poœnitentis præcipui ſunt triſtitia de peccato commiſſo, ejusque deteſtatio, qui actus ambo ſunt de malo præſenti, atque oriuntur ex odio, qui affectus malum ſecundum ſe reſpicit, præ- ſeindendo præſensne illud ſit, an abſens. Ergo ſicut hoc odium in pœnitente triſtitiam ciet de B 3 Pec- 22 DDE PœNITENTIA. pPeccato præſenti ejusque abominationem: ita in eodem excitat averſionem & fugam a pecca- tis abſentibus & quaſi ingruentibus. Id quod conſtat ex C. Tridentino ſeſſ. 14. C. 4. ubi dici- tur, veram poœnitentiam includere propoſitum non peccandi de cætero. Et ex illo 2. Cor. 7. v. 10. ubi Apoſtolus; Quæ, inquit, ſecundum Deum triſtitia eſt pœnitentiam in ſalutem ſtabilem operatur: nam cum poœnitentia ipſaà fit triſtitia, Poœnitentie actum alium operatur, hoc eſt, Perperuum odium & fugam peccatorum, quæ committi deinceps poſſent. IV. Peccatum originale non eſt objectum Pœnitentiæ virtutis proprie ſumptæ. Mam de peccato actuali eſt pœnitentia proprie, inquit S. Th. q. 84. a. 2. ad 3 quia proprie dicimur pœnitere de bis, quæ noſtra voluntate commiſimus: ſed pecca- tum originale non eſt noſtra voluntate peractum, niſi Jorte in quantum voluntas Adæ reputatur noſtra, ſecundum modum loquendi, quo Apoſtolus Kom. 5., In quo omnes peccaverunt. In quantum tamen large accipitur pœnitentio pro quacumque deteſtatio- ne rei prateritæ, poteſt diei pænitentia de peccato originali. Ex quibus conficitur, peccata aliena multo minus ad objectum pœnitentiæ pertine- re, niſi prout ſenſu latiore accepta tamquam ſimplex affectus juſtitiæ erga Deum ab omni in- juria in Deum commiſſa abhorret. V. Cum habitus quilibet potentiæ appeti- tivæ prime ac proxime tendat in bonitatem fi- nis, & propter hanc in objecta cætera; virtus Quoque poœnitentiæ per ſuos actus fertur prius in 1 ncu, Uuuin munn n r lbe Ilnet Nn,n eNe waßf me it Pecca. 1cuod Nidei. böknum Cor-. udln⸗ mhilen kiſtitin, ett, quæ Qam Wen N 5 T. le Hece. , i re, om. 5.) thnen a. euuto dliena rtine- guann nn m⸗ Appei⸗⸗ tetn f⸗ „Virtus vrrir i DE PœNITENTIA. 2 ⅞ in bonum cui, videlicet in jus divinum ſalvum ſervandum tamquam in objectum ſuum pro- prium & immediatum, ac poſtea peccatum bo- no illi contrarium præcife ac generatim odit. Quodſi peccatum præſens fuerit, excitatur ma- culæ hujus eruendæ deſideriun. Porro ſubori- tur dolor ex malo præſente, & deteſtatio ſeu vo- luntas efficax peccatum deſtruendi. Sequitur deinde conſultatio de mediis, & commodiorum mediorum electio. Hæc excipit voluntas ſatis- faciendi læſo Deo, & ſemetipſum puniendi, qua voluntate malum pœnæ amatur. Denique pro- poſitum peccata quovis modo deinceps vitandi totam actuum iſtorum ſeriem claudit. Ad quam quidem actuum plurium conſecutionem Pœnitentiæ habitus abſolute & in tota ſua la- titudine ſpectatus ſeſe extendit. Si autem preſſius, ut in præſens conſidera- tur pœnitentia, prout in peceatum fertur per modum reſipiſcentiæ, tricitier „ atque deteſta- tionis laborioſæ, quæ reſpiciat malum quodam- modo præſens, actus ejus tendunt in peccatum tantum a nobis aliquando admiſſum, & quo- dammodo adhuc perieverans vel ratione macu- læ habitualis, vel ratione reatus, pro quo non- dum ſatisfactum ſit, vel denique ratione deno- minationis extrinſecæ, qua vere dicitur olim fuiſſe a nobis perpetratum, licet quoad macu- lam & reatum ſit jam expunctum. Obhj. I. Pœnitentia proxime verſatur circa deſtruétionem peccati, quam potiſſimum in- tendit; ergo Objectun Pœnitentiæ Poxiinum 4 24 DE PNITENTIA. & immediatum non eſt peccatum. E. I. M. Conſ. Ut objectum aliquod materia proxima virtutis eſſe dicatur, ſufficit, hane per actum aliquem cirea illud immecdliate verſari: at pœni- tentia per actus ſuos elicitos diſplicentiæ ac tri- ſtitiæ proxime averſatur peccata. Deinde ſi bonum ut obtinendum dicitur eſſe proximum objectum intentionis, ſeu ſpei, aut deſiderii, cur non etiam reſpectu intentionis pœnitentiæ eccatum, ut deſtruendum, ſit objectum actus illius? Neque enim ibi ſunt proprie duo obje- cta, ſed unum cum reſpectu ad ſubjectum, cui obtinendum eſt, vel a quo eſt expellendum. De formali autem intentione vel expulſione loquor, de qua procedit objectio: nam reſpectu ſub- jecti vel mediorum alia ratio eſſe poteſt. Iiſt. Quando deteſtor peccatum, quia jus Dei violat, ſimul amo æqualitatem cum jure di- Vino, quod peccato tollitur: atqui idem actus nequit eſſe amor & odium; ergo per actum Poœnitentiæ mediate tantum deteſtor peccatum. B. Diſt. Maj. Exæquationem juris divini ſimul amo formaliter N. virtualiter C. Diſt. etiam eſumpt. Idem actus nequit eſſe amor & odium formaliter & reſpectu eodem C. virtualiter ac diverſo reſpectu N. Porteſt etiam duplex actus eſſe, quorum prior ſit voluntas ſatisfaciendi & gompenſandi illatam Deo injuriam, unde actus ſubſequens, averſio a pecçcato, imperetur: ubi nihilominus uterque aatas ferretur in idem mo- tivum formale, nempe in æqualitatem cum di- Vino jure. x— Olij. Gesnt ENnn Ann⸗ n Hit iimuin n nlr ung, DEzE PœNITENTIA. 25 Obj. Il. Peceatum actuale præteritum non amplius eſt. Quod autem non eſt, non poſ- ſum retractare. Ergo pœnitentia non retractat peccatum præteritum. N. Diſt. Maj. Pecea- tum præteritum amplius non eft actu & phyſi- ce C. non eſt habitu ac moraliter N. In pec- cato ſunt actus & malitia. Actus gignit habi- tum vitioſum inclinantem ad actus ſimiles. Ma- litia poſt ſe relinquit culpam habitualem, & rea- tum pœnæ. CQulpa habirtualis complectitur ma- culam, offenſam, & injuriam. Et macula quidem eſt duplex animæ peccatricis deformi- tas: altera quæ conſiſtit in reſpeétu ad actum peccati præteritum moraliter permanentem, altera eſt privatio gratiæ, ut habet S. Thomas I. 2. q. 86. a. I. Offenſa vero in eo ſita eſt, quod homo per voluntariam defectionem a Deo, ipſi diſpliceat, & amicitia ipſius indignum ſe red- dat. Injuria autem, quod violetur jus divinum, quo tenetur homo Deo fini ultimo plus adhæ- rere quam creaturis. Denique reatus eſt ortum ex peccato actuali morale debitum ſubeundi Pœnam. Ex hiſee habitus vitioſus phyſice hæ- ret in peecatore, cætera moraliter, vere tamen, & ſunt omnia cum actu ipſo præterito adhue objective menti obverſante objectum materiale proximum pœnitentiæ, quæ illa averſatur, & quibus poteſt modis conatur abolere. Ac licet habitus peccati, ac reatus etiam omnis eſſent ſublati, juſtus tamen pœnitens odit adhuc pec= catum aliquando a ſe admiſſum, de actu hoc tri⸗ ſtatur, optatque, numquam illud a ſe admiſ= . B S fum 26 DE PGœNITENTIA. ſum fuiſſe, quo modo illud deteſtatur & re- tractat. Inſt. I. Peccatum habituale non eſt liberum, cum neceſſario ſequatur ex actuali; ergo non eſt objectum pœnitentiæ. . Diſt. Antec. Pecca- tum habituale non eſt liberum antecedenter N. conſequenter C. Qui deliberate eligit trans- greſſionem legis, etiam culpam habitualem & reatum cenſetur velle. Quamquam & iſta am- bo liberum ſit peccatori tollere: cum Deus poœ- nitenti veniam ſpoponderit. Inſt. 2. Si peccatum habituale eſt objectum proximum & immediatum pœnitentiæ, ergo etiam peccatum originale erit tale objectum, cum & ipſum ſit peccatum habituale. . M. Itlat. Peccatum habituale eſt homini volunta- rium per proprium actum: & ideo vere per- tinet ad pœnitentiam præciſe conſideratam, ut exercet actum contritionis & retractationis facti Prioris. Peccatum autem originale non reſpi- cit actum proprium per quem ſit voluntarium. Igitur pertinet tantum ad pœnitentiam largius ſumptam, quæ eſt ſimplex affectus juſtitiæ ad Deum, & odit omnem ſtatum injuſtitiæ, qua- cumque ratione contractum. ARTICULUS IV. Uerum omne peccatum ſit objectum virtutis banitentiæ?“ ICOia. Dubitationem iſtam S. Thomas q. 96. a. I. ita proponit: Uerum per pœnitentiam omnis Dr en Vlaun get 4 Eue Pau Uh Ncen kin Uni⸗ tuize huene & re. erun, onon Dede- Ner N. trans. lem la am. po. eum elgo Aum, N. N. lunta- per. n, ut S a reſſi⸗ tarium. Nrvins ie ad qua- tis 9/. fenttan ClA DE PœNITENTIA- 27 omnia peceata removeantur?“ ac duobus modis, ait, intelligendum hoc eſſe, altero, an omnis Peccator poſſit agere veram pœnitentiam? an vero ob multitudinem & gravitatem peccato- rum quidam ita a Deo deſerantur, ut num- quam ſint auxilium gratiæ ad recte pœnitendum habituri? Altero, an tanta detur Peccatorum multitudo aut enormitas, ut, licet quis veram agat pœnitentiam, hæc tamen non ſufficiat ad Peccata illa tollenda? Prior quidem quæſtio de- ciſa jam fuit in I. 2. & in 3. partem, cum tra- ctaretur de gratia & meritis Chriſti: nam ſi ex Chriſti meritis omnibus adultis detur gratia ad ſalutem aſſequendam ſufficiens, etiam peceato- ribus ea dabitur ad pœnitendum de peccatis utcumque ob copiam vel atrocitatem enormi- bus: cum ſine pœnitentia ſalutem obtinere non Poſſint. Reſtat ergo hic ſolum decidenda quæſtio Poſterior, ubi paſſim reprehenduntur Novatia- nus & ejus ſequaces Cathari, aliique hæretici, quod docuerint, aliqua Chriſtianorum peccata Poſt baptitmum commiſſa deleri per pœniten- tiam non poſſe: & hujus erroris teſtes citantur Epiphanius hæreſi 79., Theodoretus in epito- me divinorum decretorum cap. penultimo, Cy- Prianus epiſt. 52. In eodem errore dicuntur fuiſſe Montaniſtæ & cum ipſis Tertullianus. Verum, ut recte advertit Suareſius diſp. g. ſect. I. n. 3. hæretici iſti, quando graviora pec- cata idololatriæ, homicidii & adulterii per pœ- nitentiam non remitti poſſe dicebant, Sacra- Mmels 28 DE PNITENTIA. mentum abſolutionis putaverunt, non vero œænitentiæ veræ virtutem. Quod pluribus ex loeis demonſtrari poteſt: aliqua hic producam. T'ertullianus jam Montaniſta libro de pudicitia, quem contra Catholicorum diſciplinam ſcripſit, cap. 2. Delicta, inquit, dividimus in duos exitus. Alia erunt remiſſililia, alia irremiſſibilia. Et c. 18. QOuocſi clementia Dei ignorantibus adbuc & infde- libus competit, utique & peœnitentia ad ſe clemen- giam invitat, ſalva illa pœnitentiæ ſpecie poſt fi- dem, quæ aut levioribus delictis veniam ab Eptſco- po conſequi poterit, aut majoribus 8 irremiſſibili- bus a ſolo Deo. De Novatianis autem ſeribit Socrates, & ipſe Novatianus, l. 4. Hiſt. Eccleſ. c. 12. No- Vatianus ad omnes Eccleſias ſcripfſir, ut lapſos mi- nime ad myſteria admitterent, ſed hortarentur ad Pænitentiam, remiſſionemque permitterent Deo, qui Pd & bhabet aubctoritatem peccata remittendi. Et B. Amtbroſius I. I. de pœnitentia, c. 2. de eisdem Novatianis non abſolventibus a pecca- tis illis gravibus, Ajunt, inquit, ſe Domino de- ferre reverentiam, cui ſoli remittendorum crimi- num poteſtatem reſervent. BPoſt hoſce ſæœæculo XIV. mediante Richardus Archiepiſcopus Armachanus I. 9. quæſtionum Armenorum cap. 27. tradidit, probabile eſſe, ob quædam ingentia crimina non poſſe veniam impetrari, etiamſi peccatorem vere pœnituerit. Dico. Certum eſt, omnia peccata, etiam poſt baptiſmum commiſſa, utut multa ſint aut Strocia, per veram pœnitentiam expiari. ieli theſis ith E— ngn kſeli lntena Elrme Uluhe Ake ſi Ver nsex em. leie, Criit⸗ eritut. Cteng. iic. omen. ſ etile 89, & N. Nr mi. r 0 , ui tendt. 44, de ecce . . Aimni⸗ Adus Dnum eſle, eniatn tuerit. etiarn⸗ int Au Del thets DE PœNITENTIA. 29 theſis certa eſt omnibus Theologis Catholicis, ejusque oppoſitum S. Thomas dicit eſſe erro- neum, Suareſius hæreticum, eoquod Concilio- rum definitioni repugnet, & ſenſui communi Patrum. Prob. I. pars ex lege vetere & nova. Sa- pientia Adamum cuſtodivit, ne mox in peccate ſuo moreretur & interiret, Sap. I. v. 2. 9& edu- xit illum a delicto ſuo, inſpirando illi pœniten- tiam, qua veniam peccati obtinuit, ut Patres omnes unanimiter docent contra Tatianum, cui hæretico ſolus Rupertus I. 3. in Gen. c. 31. ad- hæret. Quare etiam cap. 1II. v. 24. MmoxX adcdi- tur: Miſereris omniuin . . O diſſimulas peccata bominum propter pænitentiam: patienter exſpe- ctas, donec poœnitentiam agant, & veniam con- ſequantur. Ac propterea Cain tam graviter reprehenditur, quod veniam deſperaverit, Gen. c. 4. V. 13. Poſtea Jerem. 18. v. 8. Deus ait: S pœniten- tiam egerit gens illa a malo ſuo: agam && ego pœni- tentiam ſuper malo quod cogitavi, ut facerem ei. Iſaiæ 55. v. 7. Derelinquat impius viam ſuam.:. & revertatur ad Dominum, & miſerebitur eJus & &. In lege nova prædicatur pœnitentia tam- quam fructuoſa & neceſſaria ad remiſſionem pPeceatorum, Mat. 3. v. 2. & 4. v. 17. Pœniten- tiam agite, appropinquavit enim acer cæœlorum. Luc. 13. v. 3. MWiſi bœnitentiam babueritis, omnes ſimiliter peribitis. Petrus peccati poſt baptiſinum acceptum commiſſi veniam pœnitendo conſecutus ell. ue. 30 Dr PcœNITENTIA. Luc. 22. V. 32. Et Act. 8. v. 22. Simonem ma- um jam baptizatum, ad pœnitentiam agendam ortatur, ſpem veniæ ipſi exhibens. Sed & Apoſtolus Czalatas poſt baptiimum lapſos, & Corinthios itidem baptizatos, ac præſertim illum inceſtu contaminatum ad peœnitentiam provo- cat epiſtola priore, & veniam peccatorum ob Poœnitentiam datam ſeribit epiſtola 2. c. 2. Teſtimonia ſcripturæ alia, uti & Patrum ſu-= pra non pauca jam ſunt allata. Pars II. probr. verbis Chriſti Joan. 20. v. 2. Rorn remiſeritis peccata, remittuntur eis: ubi Chriſtus poteſtatem indefinitam remittendi pee- cata Apoſtolis impertit; ergo nec nos oportet illam arctare ad unicum tantum lapſum, aut unam & alteram dumtaxat remiſſionem. Idem clarius exprimitur apud Matthæum. Nam cum Chriſtus conditionem poſuiſſet c. 6. v. 14. Si dimiſeritis hominibus peccata eorum: di- mittet & vobis Pater veſter cœleſtis delitta veſtra: & Petrus, c. 18. v. 21. rogaret: Domine, quo- ties peccabit in me frater meus, dimittam ei? usque ſepties * Dicitàt YJeſus: Won dico tili, us- que ſepties; ſed usque ſeptuagies ſepties. Ubi nu- merus ille pro indefinito ponitur, indicaturque infinita Dei miſericordia, quæ hominem pœni- tentem ſemper in gratiam recipit, ut in illum locum adnotarunt SS. Hieronymus, Hilarius can. 18. & Chryſoſtomus hom. 62. Et homil. 2. in Pſ. 5o. circa principium: Peccaſti“ inquit, Pænitere: millies peccaſti?“ millies pœnitere. Ac deinceps late confirmat, neminem dum vivit . 4 Cti Ae ulrlin unn, n ſn, nutnieni lelſnie 11 Iüun umemtch umin dem I& & ln Proro. um o mn ſ. V. 99. 6: Wi ipee⸗ orrer aut eum. c.6. m: di⸗ Ueſtre: e, o⸗ e⸗ M ul⸗ i nu⸗ rque eeli⸗ Wum blarius DIil.2. inquit, ViV, 1 DE POENITENTIA 31 ab hoc remedio excluſum eſſe. Eadem repetit hom. 24. & 40. ad populum. Et apud Nice- phorum I. 2. hiſt. c. 36. idem Chryſoſtomus: Vel decies millies per pœnitentiam reſipiſcens, in- quit, Eccleſiam ingredere, ego paratus ſum pœni- tentes admittere. Tertullianus de Pœnitentiac. g. MWemo, inquit, deterior ſiat, eo quod Deus bonus ſit, toties vemittens, quoties delinquimus. Conſentiunt his S. Dionyſius Corinthius apud Nicephorum I. 4. hiſt. c. 22. Damaſcenus I. 2. Parallelorum c. 83. & Hieronymus epiſt. 46. & 48. Prob. III. pars. Ezechielis 18. v. 22. Deus peccatori ad pœnitentiam & ad mandatorum ob- ſervationem converſo ait: Omnium iniquitatum eus, quas operatus eſt, non recordabor: in juſtitia Jua, quam operatus eſt, vivet. Et c. 33. v. 12. Iinpietas impii non nocebit ei, in quacumque die converſus fuerit ab impietate ſua. Atqui ibi re- cenſentur peccata graviſſima idololatriæ, homi- cidii, adulterii. Pl. 50. v. 19. Cor contritum 99 bumiliatum Deus non deſpicies. Zach. I. v. 3. Con- vertimini ad me: & conver ad vos. Deut. 4. v. 29. Cum quæſteris Dominum Deum tuum, in- venies eum: ſi tamen toto corde quæſieris & tota tribulatione animæ tuk. Et c 30. v. 4. Si ad car- dines cœli fueris diſſipeotus, inde te retrahes Domi- nus Deus. Teſtimoniorum talium plenæ ſunt S8S. Paginæ, quibus Deus pœnitentibus veniam Peccatorum citra reſtrictionem promittit. At- qui indignum foret, pollicitationes ampliſſimas dandæ veniæ a Deo factas reſtringi ab hemini- us 3² Dz PoœNITENTIA. bus ſine ſufficiente ratione: cum ad gratiam per- tineant, quæ extendenda magis, quam coarctan- da omnibus videtur, præſertim in lege gratiæ, ubi miſericordia ſuperexaltat judicium, Jac. 2. 13. hoc eſt, jactat ſe, effert ſe, gloriatur & cervi- cem extollit adverſus judicium: prout ſecun- dum phraſin græcam, zaraααναα ρορ ααα oea, legunt Auguſtinus epiſt. 29. ſuperexultat judicium, & epiſt. 89. ſuperexultat judicio: cum Beda, Eraſmo, Gagneio, qui ita legendum eſſe ſuſpicantur. Hanc divinæ pietatis abundantiam Chriſtia- nis commendat B. Joannes epiſtola priore c. 2. Siquis peccaverit, advocatum babemus apud Pa- zrem, Jeſum Chriſtum juſtum: & ipſe eſt propitia- tio pro keeu- noſtris; non pro noſtris autem tan- zum, ſed etiam pro totius mundi. Ubi peccatores in ſpem veniæ erigens, nullum genus peccato- rum, quantumvis enermium, nullam eorum copiam excipit, ut SS. Hieronymus l. 2. contra Jovin., Baſilius homil. 29., quæ eſt de Pœniten- tia, Ambroſius I. 2. de Pœnit. e. 4. monent. Sed & exempla in novo teſtamento id evi- denter evincunt. Nam eadem peccata, quæ hæreticis irremiſſibilia videbantur, remiſſa fuiſſe legimus, ut in Evangeliis negatio Petri: ince- ſtus ille turpiſſimus 2. Cor. c. 2. & 7. Et po- ſteriore ad Timotheum c. 2. v. 25. jubet Paulus monendos eſſe hæreticos, ſi forte Deus det illis penitentiam ad cognoſcendam veritatem, & reſi- Fiſcant a diaboli laqueis. l Wll, ltne ſ RMene. pet. tctan. ati, 1 I3. Cell⸗ ſecnn. Tult cu n eſſe Kiſlia⸗ c. 2. 4 Pe. Iine- ntan. Nrores cato⸗ Oroh COött Enlten⸗ . id evi. quu ince- t po⸗ Pablas Iet ihit S, DE PœNITENTIA. 33 Confirmantur dicta hactenus ex uſu perpetuo Eecleſiæ, quæ peccatores quoslibet ad pœni- tentiam admiſit. Tertullianus Montaniſta l. de pudicitia, c. 9. in Zephyrinum Papam & Ca- tholicos invehitur, quod meœchiam & fornica- tionem pœnitentia donent. Ex can. 8. Conc. Ni- cæni I. novimus lapſos in idololatriam, poſt exactam pœnitentiam præſcriptam, venia do- natos, & in Eccleſiæ communionem fuiſſe re- ceptos. Hoſce, uti & alios graviſſimos pecca- tores in Eccleſia primitiva poſt præœſcriptam Pœnitentiam, veniam conſecutos fuiſſe teſtatur Euſebius l. 5. Hiſtor. c. 2. & I. 6. c. 34. Acce- dunt Concilia Milevitanum, Arauſicanum, & Lateranenſe ſub Innocentio III. cap. 1. / poſt Juſceptionem baptiſini contingat prolali in pecca- Zum, per vetam pœnitentiam ſemper poteſt recupe- Vart. Et Tridentinum ſefl. 6. cap. 14. & can. 29. & ſeſſione 14. tofa: ut & ea quæ Gratianus in decretis de Pœnitentia, & diſtinctione 50. in hanc rem profert teſtimonia Patrum. Inter quos S. Hilarius can. 18. in Mat. Meque fas eſt, inquit, nos ex præſeripto legis, dandæ veniæ nu- mero concludi, cum per Evan elii gratiam ſine mo- do nolis a Deo fuerit indulta. S. Ambroſius 1. 2. de pœnit. e. 4. ommlus converſis pollcetur veniam, quia ſeriptum eſt: Ommis quicumque invocaveri nomen Domini ſalvus erit. S. Hieronymus in epiſt. ad Oceanum, de digamia: EFruſtra, inquit mortuus eſt Cbriſtus, ſi aliquos vivißrare non po- eſt &c. Et S. Auguſtinus id quod I. I. de lIer- mone Domini, dixerat, ee peccatum, quod re- . Imit-⸗ 34 PDE PNITENTIA mitti non poſſit, l. I. Retractat. C. 19. ita corri- git: Addendum fuit ſi in hac tam ſeeleraa mentis berverſitate finierit hanc vitam: quoniam de quo- cumque peſſimo in hac vita conſtituto non ot uti- que deſperandum, nec pro illo imprudenter oratur, de quo non deſperatur. Olj. I. Mat. 12. V. 31. ait Chriſtus: Omne peccatum & blaſphemia remittetur hominilus, ſpi- ritus autem blaſphemiæ non remiütetur d& quicum- que dixerit verbumcontra fllium bominis, remittetur ei: qui autem dixerit contra spiritum s. (qui autem laſphemaverit in Siritum Sanctum Marec. 3. v. 28.) mon remittetur ei, neque in hoc ſculo, neque in Juturo. Ergo peccatum aliquod pœnitentia expiari non poteſt. . Explic. Antec. Diſt. Blaſphemia in Spiritum S. non remittetur, quia abſolute per poœnitentiam expiari nequit N. quia difficilior eſt pœnitudo de hoc peccato, quam de cæteris C. Hic duplex quæſtio mo- vetur. I. Quodnam ſit hoc peccatum blas- phemiæ in Spiritum Sanctum? Præteritis au- tem Patrum quorumdam & Scholaſticorum ex- poſitionibus, probabilius cum S. Athanaſio in libello de hac re ſcripto, & orat. 2. in Arianos: Chryſoſtomo homil. 42. in Mat., Hilario, Hie- ronymo, Anſelmo, Theophylacto, B la in C. 12. Mat., Aliisque Patribus dicendum, pro- babilius illos in Spiritum S. blasphemare, qui Spiritu Sancto illuſtrante cognitam veritatem manifeſtam improbant ex malitia, & ſigna ac prodigia virtute Spiritus Sancti facta malo dæ- moni tribuunt. Hunc loci illius ſenſum eſſe gan⸗ at ewle Aend mN UM Meg Prlſen icon. Nu unn n ue. ltl i. inn, 8: Oe . Oliuuir. Alyntur i uren 3129) lle in Nitentia . . ia t N. 1CatO, Nmo- Dlas⸗ is au⸗ um ex- Aſio in janos ,Hie. a in Pro. , Qun itatern goln ae lo dee lecon- ſ – DE PGNITENTIA. 35 ſtat ex occaſione qua Chriſtus id dixit, & ex cauſali quam Marcus adjungit: Quoniam dice- bant: Spiritum immundum Hager. Id nimirum eſt Spiritui Sancto reſiſtere, ut aliis in locis Scri- ptura loquitur: nam Spiritui S. tribuitur ope- ratiol miraculorum, I. Cor. 12. v. 9. & ſqq., & illuſtratio animorum ad cognoſcendam verita- tem, Joan. 16. v. 13. At vero blasphemia in Fi- ium hominis erat eorum, qui opera Chriſti, quem merum hominem eſſe putabant, calu- mniabantur, dicentes: Ecce homo vorax, & po- vator vini, Matt. I1. v. 19. De horum numero ſe fuiſſe ſeribit Paulus I. Timoth. I. v. 13. Prius blaſplemus fui, Q berſecutor, & contumelioſus Ned miſericordiam Dei conſecutus ſum, quia gno- rans ſoct. II. Quæſtio altera eſt, cur peccatum in Spi- ritum 8. irremiſſibile dicatur? Ad quam opti- me omnium reſpondent SS. Athanaſius, Hila- rius, Hieronymus, Anſelmus in dictum locum Matthæi, peccatum quidem iſtud vere Pœni- tentibus remiſſum iri, tamen peccatores tales ad pœnitentiam numquam perventuros: quod jnſto Dei judicio deſerti, & in ſenſumn repro- bum dati ſint. Quam ſententiam nonnihil at- temperant SS. Chryſoſtomus in eumdem locum, & Ambrolius I. 2. de pœnit. c. 4., ajuntque for- taſſe nonnullos ex Judæis hiſce, quos Chriſtus reprehendebat, Chriſti & Apoſtolorum præ- dieatione converſos ad Pœnitentiam, & ſalutem conſecutos fuiſſe., Igitur ſecundum horum do- ctorum expofitionem, peccatum in Spiritum S. C2 non 36 DE PœNITENTIA. non remitti dicitur, quia ordinarie & ut pluri- mum eſt incurabile, idque primo ex parte ſub- jecti, nam talis peccator directe reſiſtit & re- pudiat gratiam. Dei: quemadmodum morbus illius dicitur incurabilis, qui medicamentum unicum, quo curari poſſet, reſpueret. Deinde ex parte actus, cum peccatum tale non ex igno- rantia aut infirmitate, ſed ex mera malitia com- miſſum excuſari nequaquam poſſit, nec miſe- ricordiam mereri. Peccato tali plures hæretici laborant, qui veritatem ex Scriptura & Patri- bus ſibi perſpectam de induſtria oppugnant, odio, invidia, aut commodis privatis inducti. Aliam etiam ob cauſam S. Jo. Chryſoſtomus blaſphemiam in Spiritum S. ait eiſe peccatum irremiſſibile tam in hoc, quam in altero ſæcu- lo: Deus enim quædam peccata diſſimulat in hac vita, ut in altera plectat; quædam in hac vita punit, ne puniat in altera: peceatum vero in Spiritum S. in hoc & in futuro ſæculo pu- nit. Sicut Judæis accidit, quos in hac vita Hieroſolymorum excidio, atque innumeris aliis malis afflixit, & poſtea damnatione æterna. Inſt. I. S. Joannes epiſtola I. C. 5. V. 16. (cri- bit: Eſt peccaium ad mortem: non pro illo dico ut roget quis. Peccatum autem, pro quo remit- tendo non licet rogare, non eſt objectum pœ- nitentiæ.. Ergo aliquod peccatum non perti- net ad pœnitentiam. HB. MW. Supp. Quod pro eccato illo non liceat rogare. Hic iterum du- Pirationi geminæ eſt occurrendum. I. Quale hoc ſit peccatum ad mortem? Crimen autem tale lur lub. Xre. hbus no Deinle iono. co. miſe. retici atri- munt, ci komus tutn ſec⸗ lat in n hac Ver 0 po 1C W riselis nn. . ſei No rermit- mn pee⸗ perti. 0 Pe n AWel 6 DE PœNITENTIA. 27 tale non eſt omne peccatum mortale, ut auctor libri de vera & falſa pœnirentia, c. 4. putavit. Nam peccatum quod ibidem dicitur, non ad mortem, etiam vita privare dicitur: Qui ſeit fra- trem ſuum peccare peceatum non ad mortem, petat, & dabitur ei vita peccanti non ad mortem. Re- Pugnat etiam huic expoſitioni conſuetudo Ec- cleſiæ, quæ Pro peccatoribus frequenter pre- ces fundit. Neque etiam peccatum ad mortem eſt eorum, qui in peccatis ſuis usque ad mor- tem perſeverarunt, ut SS. Auguſtino de correpr. & gratia, C. 12., & Gregorio l. 6. Moral. c. 31. videbatur; ante enim dixerat Apoſtolus: Qui Nit, fratrem ſuum peccare peccatum non ad mor- tem, petat &c. ergo poteſt tale peccatum ſeiri, & diſcerni ab altero, adhuc vivente fratre: fi- nalis autem impœnitentia, niſi poſt mortem, cognoſci nequit. Hinc non dixit: quis ſeit fratrem ſuum peccaſſe. Peccatum ergo ad mortem eſt, quod ob ſui enormitatem eſt quaſi immedicabile, ſaltem per ordinariam Dei gratiam, quæ dari ſolet. Uti etiam morbi & plagæ lethales dicuntur, quæ ægrotanti mortem corporalem via ordinaria in- ferunt, & quorum deſperata eſt curatio. Tale pPeccatum eſſe quod in Spiritum S. committitur, docet Auguſtinus l. I. de ſerm. Dom. in monte c. 43., Et Chriſtus ipſe Phariſeæis in malitia ob- ſtinatis prædicit Jo. 8. v. 24. Moriemini in pecca- to veſtro. II. Ut dubitationi alteri ſatisfiat, adverten- dum eſt, S. Joannem non prohibere abſolute C 3 orare 1 38 Dz P&NITENTIA.-] orare pro hujusmodi peccatore, ſed per quam- dam exaggerationem ad declarandum pericu- lum talis peccatoris dixiſſe, Won dico, ut pro illo oret quis. Ita S. Thomas in 2. d. 43. in fin. & q. 28. de Veritate. a. 1I. ad 8. & q. 3. de malo, a. 5. ad 3. Poſt S. Ambroſium Il. 2. de Pœnit. cap. 38. & 9., qui addit, non quemlibet de populo, ſed virum apprime ſanctum eſſe aprum ad oran- dum pro hujusmodi peccatore. Quod Heli I. Reg. 2. V. 25. innuit, his verbis: & peccaverit vir in virum, placari ei poteſt Deus: ſi autem in Dominum beccaverit vir, quis orabit pro eo“ Non inquit: Wullus oralit pro eo, ſed quærendus eſt inſignis Dei amicus, qui oret, qualis fuit Moyſes, qui pro populo idololatra oravit, & exauditus eſt, Exod. 31I. v. II. Probat hoc in- duétione Pſ. 14. Domine quis habitabit in taberna- culo tuo“ & ait: MWon enim nullus, ſed probatus babitalit &t. Exemplo autem B. Stephani doctrina iſta magis illuſtratur: nam hic pro perſecutoribus ſuis oravit, Act. 7. v. ult. quos ſciebat, blasphe- mia in Spiritum S. teneri: cum enim viderent tot prodigia & ſigna magna quæ fecerat ipſe in Populo, nec poſſent reſiſtere ſapientiæ & Spi- ritui, qui loquebatur; nihilominus dura cer- vice, & Incircumciſis cordibus & auribus ſem- Per Spirirui Sancto reſiſtebant. Arqui non Sau- lum modo, ſed alios etiam Stephani lapidato- res hac ipſius precarione veniam, gratiam & ſalutem adeptos fuiſſe, Oecumenius ex Patri- bus alis teſtatur. De eorum ergo ſalute S. Martyr non Jam. erieu. il n. & nlo, ten. opllo, loran. Heli ori n i Non enddus ls fuit 1, & Ne in⸗ herue- Ohatas n Nortbus he. derent iplet Si⸗ a cer⸗ 1 ſeih⸗ On Sal⸗ dano⸗ tiacn .Mary⸗ DE PœNITENTIA4. 39 non deſperavit: ue imprudenter pro eorum- dem ſalute videatur oraſſe, ut ex S. Auguſtino ſupra laudato intelligimus. Igitur ſenſus citati teſtimonii is eſt, quem S. Hieronymus I. 2. in Jovinianum nobis ape- rit, precationes pro peccato ad mortem per- quam difficulter a Deo exaudiri: ac viros etiam ſanctifſimos pro peccatoribus hiſce interdum fruſtra rogare. Ut Deus Jeremiæ dixit: MWoli orare pro populo hoc: quia non exaudiam te. c. 7. V. 16. Inſt. 2. Proverb. I. v. 28. ait Deus: Invoca- bunt me, & non exaudiam: mane conſurgent, & non invenient me. Et Pſ. 17. v. 42. Clamaverunt, nec erat qui ſalvos faxeret; ad Dominum: nec ex- audivit eos. Jerem. 1I4. v. 12. Cum jejunaverint, non exaudiam preces eorum &c. Ergo peccata quædam non poſſunt pœnitentia expiari. N. MW. Conſ. Loquitur Deus I. de pœnitentia quam poſt hanc vitam in die judicii & in inferno acturi ſunt impii, qui Dei adhortationes in hac vi- ta ſpreverunt: nam in eodem capite Prover- biorum præmittitur v. 24. Quia vocavi & renui- NRis.. .. Ego quoque in interitu veſtro ridebo. Quando venerit ſuper vos tribulatio & angusſtia. Tune invocabunt me &c. Et Sap. §. v. 3. Micen- tes intra ſe, pœnitentian agentes: Hi ſunt, quos habuimus aliquando in deriſum &c. Et Mat. 25. fatuæ virgines ſero venientes & admitti ad nu- Ptias Poſtulantes, rejicientur. Et clarius Luc. 13. V. 25. Cum intraverit pater familias, & clau- lerit oſtium, incipietis foris ſtare, & pulſare oſtium, C 4 gicen- 40 DE PœNITENTIA. dicentes: Domine aperi nobis. Et reſpondens di- cet vobis: Meſeio vos. .. diſcedite a me omnes ope- rarii iniquitatis &c. II. Quæ ex Davide, Je- remia & prophetis alüs adducuntur, videntur accipienda de invocatione Dei ad arcendas pœ- nas, non vero de ſeria pœnitentia, quæ culpas deteſtatur. (Qualis etiam erat pœnitentia An- tiochi Regis 2. Maccab. 9., & Eſavi, de qua Heb. 12. V. 17., qui jacturam tantum juris primoge- nituræ lugebat: nam ſtatim ita propoſuit: Ve- nient dies luctus patris mei, & oodam Jacob fra- trem meum. CGen. 27. V. 4I. Iuſt. 3. S. Paulus Fleb. 6. v. 4. ſcribit, eſſe impoſſibile, eos, qui ſemel ſunt illuminati, & pro- lapſi ſunt, rurſus renovari ad pœnitentiam. IIlu- minatio autem iſta eſt baptiſmi Sacramentum. Ergo peccata poſt baptiſmnum commiſla non ſunt objectum pœnitentiæ. N. I. Cum S. Hie- ronymo l. 2. adverſus Jovinianum, lapſos poſt baptiſmum in peccata enormia rurſus renovari eſt impoſſibile, ſeu valde difficile C. eſt impoſ- ſibile in abſoluto rigore N. Impoſſibile, inter- dum in 8S. Scripturis idem eſt ac perquam dif- ficile. Mat. 19. v. 24. ait Servator: eſſe facilius camelum per ſoramen acus tranſire, quam divi- tem intrare in regnum œlorum: qui tamen mo- do ante dixerat: Dives dificile intralit in regnum lorum: & mox diſcipulis mirantibus, Apud homines, inquit, boe impoſſbite eſt: apud Deum autem omnia poſſibilia ſunt. Et licet jerem. 13. v. 23. ſicut æthiops colorem cutis ſuæ mutare nequit, ita Judæos non poſſe mores ſuos malos 4 muta- d,. 1e⸗ ſe. Ne. Clles la An. aHeb noge. Ve. Hf. ele G. U. ton. non .Tlie. Edo OVr impol. . Mel- n lk. ſauilin At- nmo- gnum Aud Deum eh. 19. Whutatt Osnli lk⸗ DE PœNITENTIA. 4 mutare, eo quod malefactis adſueverint. Et tamen toto illo libro eos ad pœnitentiam hor- tatur, & veniam eis pollicetur. Alii aliter tex- tum illum interpretantur, ſed non ad mentem Apoſtoli. Igitur k. II. cum SS. Chryſoſtomo, Thoma, & aliis in hunc locum item Ambroſio lI. 2. de Pœnit. C. 2., Auguſtino, aut ſiquis auctor eſt, l. de vera & falſa pœnit. c. 3., Athanaſio orat. de blaſph. in Sp. S. non longe a principio; Im- poſſibile eſt, lapſos poſt baptiimum renovari iterato baptiſmo & conſequi illam liberalem re- miſſionem culpæ & pœnæ, eo modo, quo in baptiſimo conceditur C. Impoſſibile eſt, eos Per virtutem & Sacramentum pœnitentiæ ve- niam peccatorum & ſalutem obtinere N. Sen- ſum iſtum ipſa Pauli verba nobis aperiunt: Qui Jemel ſunt illuminati i. e. baptizati: illuminari, enimn veteribus, baptizari, eſt. Kurſus renovari: re- novamur enim per baptiſmum. Kurſum eruci- Eigentes: nam baptiſinum eſſe ſymbolum mortis Domini, ait Apoſtolus Rom. 6. v. 2. Quod idem Heb. 10. v. 26 indicans: voluntarie peccan- tibus nobis poſt acceptam notitiam veritatis, jam non relinquitur pro peccatis hoſtia i. e. non alia mors Chriſti, quæ iterato baptiſinate repræſentetur. Hinc S. Athanaſius advertit, non dici a Paulo, impoſſibilem eſſe pœnitentiam, ſed eſſe impoſ- ſibile per cauſam pœnitentiæ quempiam renovari iterato baptiſmate. Et S. Juſtinus, ſi tamen ha- rum qq. auctor eſt, q. 96. ad Gentes, Licet; inquit, in lege Evangelica unicum ſit lavacrum, relinqui tamen slapl ſpem ſalutis, i pæœniten- 5 liæ& 4² DE PGNITENTIA. Zic remedio uti velint. Vide S. Thomam q. 94. a. 10. & quæ diſp. I. de Sacram. C. 3. a. 7. inſt. I. ad obj. 2. de eod. teſtimonio diſſeruimus. Inſt. 4. Sicut baptiſmus habet eſſicaciam ſuam ex paſſione Chriſti, ita & pœnitentia. Ergo ſi baptiſmus non iteratur propter unitatem palſ- ſionis ac mortis Chriſti, nec iterabitur Pœni- tentia. Ad hanc objectionem, qua & Sacra- mentum pœnitentiæ & virtus æqualiter impug- nantur, E. S. Thomas d. 84. a. 10. ad 3. & 5. M. Conſ. aitque, baptiimum habere virtutem ex paſſione Chriſti, ſicut ſpiritualis generatio quædam cum ſpirituali morte præcedentis vi- t&: ſtatutum autem eſſe homini ſemel mori & ſemel naſci; ideoque baptiſmum ſemel tantum conferri, peenitentiam autem poſſe iterari, quia virtutem ſuam ex paſſione Chriſti habet tanquam medicina. Et Chriſtus Mat. 9. v. 12. ſe comparat Medico, cujus eſt ſœæpius recidi- vos ſanare. Hane S. Doctoris rationem ſupra jam expendimus diſ. I. c. 3. a. 7. Inſt. 4. & 5. ad obj. 2. S= Sed potiſſimam rationem idem S. Doctor in argumento & concluſione hujus articuli, & a. I. q. 86. reddit, benignam ſcilicet Dei voluntatem ex Ss. Literis nobis manifeſtam: nam cum homo dum hanc vitam vivit, ſemper ſit in via, & peccatis obnoxius, ad divinam Providentiam Pertinebat, ei de medio conſulere, quo pecca- torum veniam conſequi poſſet. Olj. II. 88. Patres tradunt, pœnitentiam tantum ſemel eſle concedendam: ut Ainbe- Ius . lnl 1. um ro⸗ n a. Pcen, Sora. npug. &5. Utemm ratio IW: ori Vtuum Aari, nabet . 12. ecidi⸗ lpre 45. korin Xa. I. gtem CuN 1 Vla, atiamm eec⸗ entiam obro⸗ ſo DE PœNITENTIA. 43 ſius l. 2. de Pœnit. c. 10., Auguſtinus ep. 53. & 54., Clemens Alex. I. 2. ſtromatum., Chryſo- ſtomus hom. I. in ep. ad Epheſ., Item Tertul- lianus l. de Pœnit., Origenes hom. 15. in Levit. Ergo peccata hanc pœnitentiam conſequentia non pertinent ad objectum pœnitentiæ. k. D. A. Patres ſemel tantum pœnitentiam publicam & ſolennem concedunt C. concedunt tantum ſemel pœnitentiam privatam virtutem vel Sacra- mentum N. Rirus pœnitentiæ publicæ olim ab Eccleſia injungebatur peccatoribus gravio- ribus ac notoriis ad publicam ſatisfactionem & ædificationem, idque ſemel tantum tum ad ma- jorem terrorem, tum ne iterata ſperneretur, tum etiam ne ſcandalo cæteris eſſet qui ſœpius Pœnitentiam egiſſe notaretur. Certo autem conſtat, præſertim e Syricii Papæ decretali I. c. 5, relapſos poſt publicam pœnitentiam priva- tim poſſe pœnitere, eisque abſolutionis Sacra- mentum debere imperriri. Oly. III. Si Deus Petro revelaret decretum, nullum ei peccatum remittendi, & hic culpabi- lirer nollet credere hanc eſſe revelationem fa- Ctam: tale peccatum, cum Dei locutionem eſ- ſentialiter veram & nullo modo fallibilem ſup- ponat, foret intrinſecè irremiſſibile. Ergo. Be. MW. Supp. Quod Deus poſſit ejusmocdhi nugatoria decreta, quæ hominem ſanum etiam dedecent, condere, ex quibus apertæ contradictiones ſe- quuntur. Nam ſi Deus diceret: Molo remitte- ve Petro peccatum ullum intrinſece remiſſibile: & Petrus culpabiliter revelationem hane crodene nol- 44 DE PGœNITENTIA. nollet, committeret peccatum remiſſibile & ir- remiſſibile in hac nugaci hypotheſi. Eſt igitur manifeſta repugnantia in complexo ex hiſce tri- bus, videlicet ex decrero Dei de non remitten- do peccato ullo, ex decreti hujus revelatione, & ex ſubſequente peccato eſſentialiter eonnexo cum tali decreto. Deus enim nihil decernit non facere, niſi poſſibilia. CAPUT II. De Aétibur eliciti- Pynitentiæ. ARTICULUS I. Quomodo deteſtatio ſit actus pæœnitentiæ averſa- tivus ? Ota I. Pœnitentia ſtricte ac proprie acce- N pta ſex potiſſimum actus elicit, Odium, deteſtationem, dolorem, voluntatem de- lendi peccatum, deſiderium Deo ſatisfaciendi, & propoſitum nunquam deinceps peccandi. Ex actibus hiſce odium eſt ſimplex averſio à peccato, quæ etiam abominatio dicitur. Huic deteſtatio addit deſiderium quoddam, quo cu- pimus, peccatum numquam à nobis admiſſum fuiſſe: qui quidem actus in pœnitentia non di- ſtinguitur ab odio. Ex deteſtatione præſentis mali oritur in ſubjecto capaci aftictio, ſeu lucta quædam & inquietudo animi, malum exoſum excutere & fugere conantis. In quo conſiſtit doloris hujus ratio: ſicut gaudii ratio ſita eſt in —ro— ir. iotur letr. Niten. on, Dlnen irnon ſi Ce encd, DE PüœNITENTIA. 45 in oblectatione animi quieſcentis in bono præ- ſenti & poſſeſſo. II. Vera pœnitentia neceſſario requirit utrum- que actum formaliter elicitum: neque enim via- tor peccatum habitualiter adhuc ſibi adhærens vere ac ſerio deteſtari poteſt, niſi una doleat ſe peccaſſe; neque de eo dolere ira poteſt, niſi idem deteſtetur. Sicut gaudium neceſſario ſequitur ex vehementi amore boni præſentis: & amor abeſſe non poteſt a gaudio, quo quis in bono præſenti conquieſcit. Quare ſicut amer & gau- dium in hoc caſu cenſentur perinde ac unus actus, ita deteſtatio etiam & dolor in pœniten- te. Imo pœnitentia ſecundum rationem ſuam omnino intrinſecam formaliter ac præcipue con- ſiſtit in utroque actu deteſtationis ac doloris, ita ut neuter præ altero ſit præcipuus, quem vir- tus iſta primario eliciat. Nam præterquam quod pœnitentiæ nomen afflictionem animiſig- nificet, Sancti in cœlo vere deteſtantur peccata ab ſe olim commiſſa, quin tamen vere pœni- tentiæ actum eliciant: deteſtatio vero eſt dolore Perfectior tam in ratione virtutis, cum ſit ma- gis libera, quam dolor; quam in ratione re- pugnantiæ cum peccato: continet enim virtute dolorem; & quod dolor ſit talis aut talis virtus, contritio vel attritio, habet ſolum a modo de- teſtationis. Igirur non conſiſtit formaliter in ſola dete- ſtatione, quæ dolorem neceſiario ſubſequen- tem, tantum ut connotatum extrinſecum reſpi- ciat: neque præcipuus actus pœnitentiæ eſt s. or 46 DE PœNITENTIA. lor connotans præviam deteſtationem, ut Scho- laſticis quibusdam videtur. Nam Synodus Tridentina Seſſ. 14. c. 4. æqualiter ait, contri- tionem eſſe dolorem & dereſtationem peccati. Hac ſeholaſtica altercarione breviter delibata, operæ pretium erit contemplari, quomodo de- teſtatio hæc, quæ triſtitiam antecedit, pecca- tum averſetur? quam quæſtionem ut expediam Dico. Deteſtatio peccati ex motivo alicujus vir- tutis & ipſiusmet etiam caritatis porteſt eſſe actus formaliter tantum averſativus, quin amorem for- malem includat. Prob. I. In actu amoris formalis bonum non tantum concurrit ur motivum for- male, & ut ratio amandi, ſed etiam ut objectum materiale & tanquam res amata. Atqui in deteſta- tione peccati ex motivo caritatis vel alterius vir- tutis bonum concurrit tantum ut quo, ut obje- ctum formale & motivum odü; ergo deteſtatio non eſt formalis amor, ſed actus formaliter tan- tum averſativus; proſecutivus autem virtuali- ter & æ quivalenter. Prob. Il. Non poſſum eodem actu formali= ter dereſtari peccatum, & amare ſimul bonum, propter quod peccatum deteſtor; quia repug- nat ſimpliciter, ut idem actus ſit formaliter amor & odium; ſicut actus intellectus idem nequit eſſe ſimul aſſenſus & diſſenſus. Quodſi dixeris, actu priore formaliter ama- ri bonum, & altero actu dereſtationem pecca- ti exerceri propter bonum, cui adverſatur: verum affirmas, ſed nihil contra theſin noſtram. Id enim paſſim ac ordinarie, non tamen neceſſa- rio N Con DE PœNITENTIA. 47 pg. riO in pœnitentia contingere Suarez aliique no- 4 ſtræ ſententiæ Patroni fatentur. ci Olj. I. S. Scriptura & Patres ad gratiam & un. juſtificationem recuperandam exigunt conver- i ſionem ex toto corde per amorem Dei mutuum, “ & per contritionem caritate perfectam. Atqui GE heæc ſine actu formali caritatis eſſe nequeunt; eicd ergo. M. D. M. Scriptura & PP. exigunt amo- heden rem Dei neceſſario formalem N. ſaltem virtua- . lem C. D. etiam Min. Hæc eſſe nequeunt ſine etels actu formali caritatis ſaltem averſantis C. ſine nr. actu caritatis Proſequentis N. Deteſtatio pec- Inds cati cx motivo caritatis eſt actus hujus virtutis ni formaliter quidem averſantis, ſed virtualiter & æquivalenter proſequentis: nam æquivalet actui Pprolſecutivo: peceatum enim odimus ex motivo . Donitatis, quia adverſatur juri divino, aut Deo obje⸗ ſumme amabili diſplicet. Nec enim malum cauſare dicitur, niſi per vim quam a bono ac- de. Cipir. md. Olj. I. Omnis actus tendit in objectum ſfuum formale; Ergo etiam contritio tanquam ng. aus theologicus tendit in bonitatem divinam, mum non quidem hanc averſando, ſed amando. à. ug. D. A. Actus tendit in objectum ſuum formà'e mor directum & immediatum C. indirectum & me- eie diatum Subcdiſz. illud amando formaliter & ut quod N. virtualiter, & ut quo C. Peccati rNd malitia movet ad deteſtationem, quatenus pec- bee catum malum Deo eſt, eique diſplicet. Qua- ertu: Propter peccati malitia movet Proxime ac imme- oſftin diate; Dei autem bonitas mediate & remote nece movet; 1 .B Perel. 3² DzE PœNITENTIA. movet, & amatur tantum ut quo, virtualiter, actu ſimplicis complacentiæ, qualis ipſam Dei dilectionem formalem præcedit. lIuſt. Actus pœnitentiæ imperans amorem Dei aut contritionem, etiam remote attingit divinam bonitatem quin ſit actus virtutis theologicæ. Er- go ad actum virtutis theologicæ non ſuſſicii, quod medlate attingat perfectionem divinam. N. . Conſ. In actu deteſtationis peccati ex motivo bonitatis divinæ, hæc revera eſt motivum for- male intrinſece perficiens & complens aſtum contritionis: ad actum autem pœnitentiæ aut alius virtutis imperantis actus contritionis im- Peratus nihil intrinſece confert. Obj. III. Cum alicui volo malum, quia ipſi malum eſt, ipium formaliter odi. Ergo cum Alicui nolo malum, quia ipſi malum eſt, forma- liter ipſum amo. ꝑ. M. Conſ. In Antecedente ſubjectum cui malum cupimus eſt ſimul obje- Gum materiale & formale directum, proximum & immediatum: econtra in deteſtatione peccati, coquod Deo ſumme bono diſpliceat, objectum materiale eſt peccatum, formale proximum ejus malitia, Dei autem Bonitas, cui peccatum ad- verſatur, eſt motivum remotum & mediatum- Inſt. I. Receſſus a termino à quo eſt forma- lis acceſſus ad terminum ad quem. Ergo cum contritio ſit receſſus a creatura ad Deum, erit formalis amor. ꝑ. M. Conſ. Deteſtatio & alii actus potentiæ appetitricis ſunt tantum æqui- voce & metaphorice motus intuitu motionis lo- calis; quare illis ſufficit virtualis acceſſus & re- ceſſus lalitet lin hei Nenen tmnrm ge . luſher, Civinnmn motiO m kor. Muam Ntir aut Cols n. Oule l gocum torme⸗ tdepte dcl de⸗ truenon neſecen OHechum Mulneſes Num A. digtum ormne go curn Um, erl io &d un E oionis elus & t DEz PœNITENTIA. 49 ceſſus: neque enim amor omnis eſt formale odium, tametſi ſit acceſſus ad bonum. Inſt. 2. Nullus actus intellectus eſt pura ne- gatio & diſſenſus, ſed ſemper eſt aſſenſus for- malis. Ergo nullus actus voluntatis eſt mera fuga, ſed ſimul erit proſecutio formalis. H. M. Amec. Cum dico, Homo non eſt lapis, non affirmo negationem, ut quidem fingunt, nam negatio formalis, ſeu actus intellectus non affir- mat, neque affirmatur, ſed eſt id, quo nega- tur de ſubjecto prædicatum: negatio autem ob- jectiva ſeu non identitas ſubjecti & prædicati etiam in illo actu non affirmatur formaliter, ſed tantum dicitur, prædicatum non eſſe ſubjectum. Ad quod ſufficit, ſi apprehenſionibus variis an- tea cogitaverimus hominem, lapidem, & di- ſtinctionem termini utriusque, idque adhuc habitu ſciamus. Sicut ſufficit ad aflenſum con- cluſionis, quod ejus motivum ſeu præmiſſæ ad- huc virtualiter in intellectu hæreant, & attin- gantur virtualiter, & ut quo. Dabuntur igitur actus voluntatis, qui mera fuga ſint. Nam ſicut ſe habet voluntas appetendo bonum: ita ſe fere hebet averſando malum. Si ergo bonum mo- vere poteſt ad meram ſui proſecutionem, malum etiam movebit ad puram a ſe averſionem. ARTICULUS II. Quomodo deteſtatio ſit abſoluta, effcag, &5⁵ univerſalis. Nte J. Actus conditionatus dicitur, cujus ef- ficacia pendet ab adjecta conditione. Con- DD ditio 50 DE PœNITENTIA. ditio iſta ſi ſit ex parte ſubjecti ſeu potius vo- luntatis, ſuſpendit ſeu tollit in præſens omnem actum voluntatis; adeoque actus talis improprie conditionatus vocatur, quia revera nullus eſt, ſed eſſet, ſi conditio poneretur. v. g. Si Pe- trus me rogaret, vellem illi dare eleemoſynam: qui quidem actus magis ad intellectum quam ad voluntatem ſpeétare videntur. Igitur actus voluntatis vere ac proprie condi- zionatus petitur magis ab objecto, quia licet vo- luntas in præſenti illum exerceat, per illum ta- men non tendit in objectum abſolute ſumptum, ſed conditioni alicui adſtrictum. Ut cum te- ſtator legat Petro centum, ſi hoc fecerit, reve- ra vult donare, ſed cum conditione. Cujus ſignum eſt, quod conditione expleta, voluntas illa effectum ſine novo actu ſortiatur. IIuie contrarius actus dicitur alſolutus, quod ſolutus ſit ac liber ab omni conditione, quæ vel ex parte ſubjecti vel ex parte objecti adjici poſſet. II. Deteſtatio peccati dupliciter poteſt eſſe uni- verſalis: Primo formaliter, cum eam antecedit diſtincta vel confuſa omnium peccatorum re- cordatio: Deinde virtualiter, quando unum qui- dem ſolum peccatum menti obverſatur, ratio tamen illud deteſtandi ſufficit, ut voluntatem a cæteris omnibus avertat. Quodſi motivum non excederet crimina uni tantum virtuti ad- verſantia, deteſtatio ex motivo tali profecta, eſſet tantum particularis. Nam cum quis adul- terium deteſtatur, quod honeſtati caſtitatis re- 1 pugnet, Unt WN mnn (Won u un tig vo. Unnem Moprie luct, Ae. u Tumed nd. et vo. nln te⸗ Pram nte⸗ reye ⸗ Oluatis gho * G. Nadhn leſeuu⸗. ecedit n 1e⸗ mqni⸗ atio tetna OtWuN uei ad roletta, Gnadol⸗ Ptadsre Pogr DE PœNITENTIA. 51 pugnet, ejusmodi actus non foret deteſtatio furti, aut alius virtutis. Dico I. Deteſtatio quæ reſpicit actum pPeccati præteritum eſt voluntas efficax & ab- ſoluta ex parte ſubjecti, ſub conditione af- ficiente objectum: ex parte autem peccati ha- bitualis abſoluta eſt & efficax utrinque. Prob. I. tfarz, Quæ eſt S. Thomæ in 4. d, 17. q. 2. a. I. q. I. ad 3. & aliorum. Licet enim objectum il- lud ſit tantum impoſſibile ex ſuppoſitione, vo. luntas tamen non verſatur circa illud per talem actum, niſi ex ſuppoſitione prædicta: & ideo perinde ſe habet, ac ſimpliciter impoſſibile. Actus ergo ille non eſt abſolutus, ſed ineludit hanc ex parte objecti conditionem, ſi mibi eſſet Poſſibile. Fieri enim non poteſt, ut abſolute & efficaciter velimus numquam peccaſſe cum ſcia- mus, hoc jam omnino eſſe impoſſibile. Pars Il. etiam eſt S. Thomæ, & caret dif- ficultate. Peccator enim pœnitens non tantum odit peccatum habituale, ſed retractat etiam Po- ſitive, & mediis utitur efficacibus, queis ab illo ſe penitus expedliat. Dieo II. Tametſi deteſtatio peccati eſſet par- ticularis formaliter & in objecto materiali, ſi ta- men ratio deteſtandi ſit peccatis mortalibus omnibus communis, deteſtatio erit univerſalis virtualiter, & abſolute voluntatem avertet ab affectu omnis peccati mortalis. Ita S. Thomas J. 86. a. 3. Suareſius diſp. 4. ſect. 8. aſflert. 3. & T. communiter. Prob. Deteſtatio virtualis Omnium peccatorum eſt actus omnino incom- D 2 poiſi⸗ „* 52 DE PCNITENTIA. poſſibilis cum affectu ad quodlibet peccatum ex motivo ſufficiente ad deteſtanda omnia peccata. Atqui ſi ratio deteſtandi unum particulare pec- catüm ſit mortalibus omnibus communis, erit actus omnino incompoſſibilis cum affectu ad quodlibet peccatum mortale, eritque motivum ſufficiens ad deteſtanda omnia mortalia Peccata. Ergo. Min. conſtat. Nam cum ſit idem omnino motivum in omnibus, quod eſt in ſingulis pec- catis, & adæquata ratio deteſtandi omnia per- inde ac unum mortale, non poreſt voluntas eodem tempore odiſſe unum, & complacere in aliquo alio. Virtualiter igitur deteſtatur omnia mortalia, qui unum deteſtatur ex eo, quod per hoc incurratur pœna æterna, aut ami- Citia Dei diflolvatur, aut talis Deo injuria infe- ratur, ut ratio finis ultimi cenſeatur ipſi adimi. Habet enim hic res ſicut in fide: nam qui unum articulum credit, quia Deus ſumme verax eum revelavit, virtualiter credit alios omnes, & qui negat formaliter unum, virtualiter cæteros omnes inficiatur. Confirm. Efficax deteſtatio peccati venialis ex motivo communi pœnitentiæ, caritatis, ſpei aut alius virtutis non tantum eſt virtualis dete- ſtatio omnium venialium peccatorum, ſed etiam mortalium. Quia ejusmodi motiva commu- nia ſunt non tantum peccatis venialibus, ſed etiam mortalibus, ita ut ſit legitima conſecutio ex comparatione a minore ad majus. Nam qui efficaciter odit caritatis remiſſionem, leves offenſas & injurias, pœnam temporalam, er tudi- en. 3 1 HTN . N „ umn er Ceite ee. letit d Otipun ecet. mnino per. 1per- luntäs Mere ekturnt er eo, Hrn⸗ inke- Aaini. Cnlurn Wenm Gan ckletos lisen ſpei Gele- detiarn. NNN. 8) ſe Namn n, ee n, n. . DE PœNITENTIA. 53 tudinem, multo magis oderit caritatis amiſſio- nem, offenſas & injurias graves, & ſuppli- cium æternum. Ohj. I. cont. I. Concl. Hi ſunt tantum actus intelleétus: ſi Petrus adeſſet, darem ei eleemo- ſynam, ſi adeſſet, ipſum viderem; ergo etiam hic: Si res adhuc eſſet integra, jam non am- plius peccarem. B. C. Ant. N. ſuppoſ. Conſeqj. Sicut hi ſunt veri actus voluntatis: Vellem dare Petro eleemoſynam, modo adeſſet: Vellem ipſum videre, modo adhuc viveret: ita & hic: Vellem numquam peccaſſe, ſi ves adbuc integra eſſet. Siquis nunc optaret, olim peccaſſe, pecearet uti- que. Sed actu intellectus nemo peccat. Ergo ejusmodi deſideria ſunt veri actus voluntatis. IlInſt. Lalis actus eo tendit, ut, quod factum fuit & præteritum, fuerit infectum & non præte- ritum; ergo eſt inutilis & otioſus. N. Diſt. Ant. Eo tendit prorſus abſolute etiam ex parte objecti ut præteriti N. Eo tendit abſolute ex Parte ſubjecti, & conditionate ex parte objecti C. Talis actus eſt odium ſimul ac dereſtatio: prout odium, recte explicatur per verbum indicativi modi: Wolo peccatum: quo modo eſt abſolutus eſt efficax ad ſeparandam & avertendam voluntatem ab affectu peccati: impoſſibile enim eſt, cum tali actu ex deliberata voluntate concepto affeétum peccandianimo inhærere. Idem odii actus ſimul eſtdeteſtatio abſoluta & efficax ad deſtruendum peccatum commiſſum, quatenus hoc aliquo modo permanet habitualirer ſeu moraliter: quantum autem ſe habet deteſtatio ad objectum P 3 Pro- 54 DrPGCNITENTIA. proprium, quod eſt, facere ut peccatum com- miſſum non fuerit, non caret ſimpliciter omni conditione, neque habet efficaciam; tametli ſit aflectus eatenus abſolutus, quatenus revera in- eſt voluntati. Ex quibus apparet, quo ſenſu verum ſit, quod Alexander & Albertus dicunt, actum pœnitentiæ abſolutum eſſe: S. Thomas vero eum vult eſſe conditionatum: Adrianus ve- rO Pputat illum nec eſfe abſolutum, neque con- ditionatum, ſed ad ſimplicem affectum diſpli- centiæ peccati commiſſi revocat. Vide ſupra C. I. a. I. Inſt. ad Obj. 2. Obj. Il. cont. 2. concl. Poſſum ex pœniten- tiæ vel caritatis motivo dolere de uno peccato graviori ob tantum gravitatis gradum, quin de cæteris minus gravibus doleam. Ergo deteſta- tio ex motivo pœnitentiæ vel caritatis non ne- cefſario eſt univerſalis virtualiter. N. W. Ant. Talis non haberet motivum verum & princi- pale harum virtutum: hoc enim neceſſario non ſe extendit ante ad gradum, quam ad ſubſtan- tiam peccati. Igitur in dato caſu non eliceretur actus Ppeenitentiæ vel contritionis. Inſt. I. Poteſt quis amico ſuecurrere in ali- quo negotio ex motivo amicitiæ, qui eidem non ſuccurreret in gravi & periculoſo caſu: dat aliquis ſtipem moderatam pauperi ex miſericor- dia, obedit quis ſuperiori in rebus obviis ex obedientiæ motivo, qui tamen pauperi non da- ret ſtipem amplam, nee largiretur ſæœæpius neque pauperibus pluribus; irem qui in rebus difficilibus non obtemperaret. Ergo poteſt aliquis ex mo- tivO IAA en A. mcom. Pomni etliſit eklin⸗ oKn on Thomes IIIIS e . e on. Alpl. ſüpri Cniten- Peetitd guin beteſta-. on he- Alt. üner⸗ tid don lloblun Neerenr. ein d eidem lu: dat ſeticor⸗ Pvüs X nondr USnegue Kclibb⸗ 5NN DE PœNITENTIA. 55 tivo pluribus virtutibus communi unum grave peccatum averſari, quin cætera virtualiter de- teſtetur. N. Diſt. Ant. Poteſt quis edere actus mediocres amicitiæ, miſericordiæ, obedientiæ, quin, data occaſione, ederet illorum plures & difficiliores, ſi prudentia dictet, ipſum in hiſce circumſtantiis obligari ad plures & difficiliores actus exercendos N. ſecus C. In actibus fugæ motivum eſt indiviſibile: nam quodlibet mor- tale peccatum ſecundum ſe totam motivi ratio- nem deſtruit; igitur vi ejusdem motivi omnia & ſingula ei adverſantia peccata ſimplieiter & abſolute averſari oportet. Econtra ratio actuum proſequentium diviſibilis eſt: etſi enim univer- ſim jubeamur virtutum actus exercere, quia tamen præceptum hoc affirmativum non quo- vis tempore, nec quacumque alia circumſtan- tia nos adſtingit ad agendum, crebro actiones ilæ bonæ omitti queunt, quin contra rationem virtutis peccetur. Si quis nihilominus, cum teneri ſe ad actuum horum exercitium pruden- ter exiſtimat, ab actibus difficilioribus abſtineat, hic vel ante, cum faciliores eliceret, non age- bat ex motivo primario virtutis, vel difficul- tate victus intentionem priorem abjicit. Id quod idem ſæœpe accidit iis, qui ex motivo ge- nerali virtutis peccatum antea efficaciter dete- ſtati, poſtmodum tentationi ſuccumbentes in Peccata relabuntur. Inſt. 2. Voluntas libera eſt; ergo ex motivo univerſali poterit unum peccatum deteſtari, quin deteſtetur alia. Be. Diſt. Ant. Voluntas libera D 4 eſt 56 DE PœNITENTIA. eſt ad deteſtandum vel non deteſtandum pec- cata C. eſt libera ut poſſit ſimul deteſtari & non deteſtari objectum idem N. Hoc eveniret vir- tualiter ſaltem ex motivo æque communi Pec- catis omnibus, ſi unum tantum deteſtaretur, & alia quædam exeiperet. Vellet finem, & non vellet, quia medium neceſſarium nollet, quod eſt fuga peccati: quodvis enim lethale cri- men virtutis generalis fini obſtat. IWnſt. 3. Qui unius peccati præœteriti recor- datione obleétatur, non continuo idem virtua- liter præſtat erga cætera, quorum non memi- nit: ergo neque deteſtatur virtualiter peccata omnia, qui ex generali motivo unum deteſta- tur. H. W. Conſ. Ad perfectam delectationem de peccato uno concipiendam non opus eſt complacentia peccatorum omnium: econtra deteſtatio virtualis peccatorum cæterorum idem motivum participantium ſimpliciter exigitur ad conſervationem & efficaciam pœnitentiæ vel virtutis alius. Inſt. 4. Qui ex motivo univerſali deteſtatur peccatum mortale non deteſtatur ſemper omnia venialia; ergo non ſemper deteſtabitur ſimul omnia mortalia. B. M. Conſ. Venialia peccata non ſemper continent motivum peccatorum mortalium: nam cum peœnitentia odit ac dete- ſtatur peccatum mortàle, quia ita injurioſum Deo eſt, ut ei tollat rationem finis ultimi; cum caritas peccatum averſatur, quia diſſolvit Dei atnicitiam; cum ſpes ab eo abhorret, quia pri- Vat divina gratia, & poœnas ſempiternas gecet⸗ ſit; mnpe non Uetpir. l Pec- , lem, Pnolet, halecr. Lecor. Virme emi- Ne Ceteſtr. Nem N elt COntra nidem or e el elketur rommhia fumnl peccala orurm . Geie- atiolumn i, cu Nw De Gi Per ns i⸗ DE PCNITENTIA. 57 ſit; motiva iſthæc ſolis peccatis mortalibus ſunt propria, minime vero venialibus communia; ad quæ aflectum retinere poteſt, qui peccata mortalia efficaciter deteſtatur. ARTICULUS III. An Pœnitentiæ actus ſit honeſtus ?* Nh Joannes Wigandus & Lutherani ri- gidi docuerunt, pœnitentiæ actum ac præ- cipue contritionem non eſſe actionem liberam, ſed potius paſſionem extortam divinitus injecto terrore & minis legis. Unde ajunt, illam pertine- re ad Legem Veterem, non ad Evangelium, quod nos tantum fide remiſſionis peccatorum ſo- latur. Denique eodem actu pœnitentiæ homi- nem omni bono ſpoliari, & peccatis ac male- dictionibus repleri. Igitur bonum eum eſſe non poſſe concludunt, ut videre eſt in Collo- quio Altenburgenſi, collatione quarta, argu- mento 21. ad tertium ſeriptum Wittenbergen- ſium mollium ſive Electoralium Lutheranorum. Docti ſunt errores iſtos a Luthero, qui eos pro- pugnat diſputatione I. contra Antinomos, pro- Politione 2. & 30. Item in Arrticulis Schmal- caldicis tit. de Pœnirentia. Cui adhæret Cal- vinus L. 4. inſtit. c. 3. §. 20. Dico. Actus Pœnitentiæ tam elicitus quam imperatus eſt honeſtus. Prob. J. Quod Deus jubet, & Viri Sancti faciunt, honeſtum eſt. At- qui Pœnitentiam Deus ipſe juſſit Pſ. 4. v. 5. In cubilibus veſiyis compungimini. Jerem. 2. V. 19. D 5 ſeito 58 DE PœNITENTIA. ſeito &α vide, quia malum & amarum eſt, reli- quiſſe te Dominum Deum tuum &ù. Chriſtus Mat. 4. V. 17. juſſit agere pœnitentiam: & ante ipium Joannes Baptiſta Mat. 3. Vv. 2. Pœni- tentiam egerunt Job c. 42. v. 6. David Pfſ. 50. Ezechias ſa. 38. V. 15. Kecogitabo tibi omnes an- nos imneos in amqritudine animæ mek. Petrus Mat. 26. vV. 75. PFlevit amare. Ergo Ppœnitentiæ actus eſt honeſtus. Prob Il. Turpe eſt peccare. Ergo hone- ſtum eſt peccata præterita deteſtari & expiare. In quam rem Tertullianus l. de Pœnitentia c. 4. Bonum eſt pœnitere an non? quid revolvis? Deus præcepit. Et Auguſtinus I. de duabus animabus contra Manich. c. 14. Bonum, inquit, eſt pœni- tere: quid neceſſe eſt Seripturas afferri & vox eſt ipſa natura. Et Ariſtoteles 7. Ethic. c. 7. Quem non pœnitet, inquit, inemendabilis eſt. Merito ergo doctrina Lutheri & rigidorum ejus discipulorum Proſcribitur a Conc. Trid. Seſſ. 14. Can. 5. Si- guis Aixerit, eam contritionem, quæ paratur per diſeuſſtonem, collectionem && deteſiationem peccato- rum, qua quis recogitat annos ſuos in amaritudine animæ ſuæ, ponderando peccatorum ſuorum gravi- tatem, multitudinem, fœditatem, amiſſionem æ&ter- neæ beatitudinis, & æternæ damnationis ineurſum, cum propoſito melioris vitæ, non eſſe verum && uti- lem dolorem, nec præparare ad gratiam, ſed face- re hominem hypocritam & magis peccatorem; de- mum illam eſſe dolorem coactum, & non liberum ac voluntarium; anathema ſit. Ol. G, rel. Chriſtns l Kante ni. vd 1 CMett. Truo)le. idehn- Ohone. Apine. hinc4, d Dene Gunnabus tfeui lr Denn ergo Clorurn 1 5. N. ſatr er eut. puine grolt nanr. ſin, 1G utt. A fue. fen; A. , herun DE PœNITENTIA 59 Olj. J. Lex vetus intentatis minis terret peccatores, qui transgrediuntur legem Dei: Evangelium autem eos conſolatur. Hinc Chri- ſtus Marc. I. v. 15. Pænitemini, inquit, & cre- dite Evangelio. Ergo pœnitentia, quæ in ter- roribus divinitus incuſſis conſiſtit, ad Legem pertinet, non ad Evangelium. N. W. Conſ. Terrores iſti non a Lege tantum, ſed etiam ab Evangelio peccatoribus incutiuntur: nam Jo- annes, Mat. 3. V. 12. de Chriſto ait: Paleas com- buret igne inextinguilili. Et Chriſtus ipſe Mat. 5. V. 22. C. I 3. V. 4I. C. 24. V. 5§ I. C. 25. V. 46. Gehennam & ſupplicia ſempiterna minatur. Terrores autem iſti ſunt tantum actus, qui gig- nunt pœnitentiam, non vero pœnitentia ipfa. Pœnitentia autem tota ſecundum ſe proprie ad Evangelium ſpectat. Nam Chriſtus Luc. 5. v. 32. ait, ſe dumtaxat veniſſe vocatum pecca- tores ad pœnitentiam. Et Luc. ult. v. 47. ait: Oportere prædicari in nomine ejus pænitentiam & remiſſionem peccatorum in oinnes gentes. Quod ipſum affirmant Petrus Act. 5§. v. 3I. Et cæ- teri Apoſtoli, Act. I1. v. 18. Et Paulus Act. 17. V. 3O. C. 2O. V. 2 I. C. 26. V. 20. Adhæc ſola Lex Evangelica promiſſionem haber gratiæ. Ergo cum pœnitentiæ promiſſa gratia ſit Pſ. 5o. v. 19. Cor contritum & humilia- tum Deus non deſpicies. Iſai. 66. V. 2. Ad quem reſpiciam, niſi ad pauperculum, & contritum ſpi- ritu, & trementem ſermones meos. Ezech. 18. v. 21I. Si impius egerit pœnitentiam. .. vita vi- vet: Ppœnitentiæ, non tantum prout ex fidei con- 60 DE PCNITENTIA. conſolatione & ſpe veniæ exoritur, ſed etiam in quantum præſumit terrores divinitus inje- Gos, & ex vera perfectaque cordis contritio- ne perficitur, ad Evangelium potiſſime per- tinet. Olj. I. Conc. Trid. Seſſ. 6. C. 6. docet, Pœnitentes, excitante divina gratia a divinæ ju- ſtitiæ timore concuti. Sed actus gratiæ excitan- tis non eſt liber. Ergo actus pœnitentiæ non eſt liber, ſed per illum homo magis agitur a Deo, quam agat. N. W. Conſ. I. Tridenti- num non ait, timorem illum, quo peccatores utiliter coneutiuntur, eſſe pœnitentiam, ſed diſ- poſitionem ad juſtitiam eſſe. I. Non quilibet terror ac timor juſtitiæ divinæ eſt diſpoſitio ta- lis: nam & demones eoredunt & contremiſeunt. Jac. 2. V. 19., nec tamen peccatum ſuum ode- runt, nec tumorem & obſtinationem deponunt: & Felix ille Syriæ Præfectus, Act. 24. V. 25. audiens Paulum de judicio futuro diſputantem tremore concuſſus cor lapideum retinuit. II. Tametſi ſalutaris ille terror, quo divinitus pri- mo percelluntur peccatores, nemini liber ſit, utpote gratia excitans: hujus tamen quaſi effe- Gus, timor divinæ juſtitiæ, quem adjuvante Dei gratia concipiunt, liberrimus eſt, eoque bene diſpoſiti libere moventur in ſpem, di- lectionem Dei, & in odium ac dereſtationem Peccati. Olj. III. Vere pœnitentes ipſi ſe contem- nunt, deteſtantur, nihilque in ſe boni, ſed multa mala agnoſeunt, atque idcirco ſe indi- gnos mn UImir S detinn g inje. MIritio. I Per⸗ e innſt. ereiten. ie non gtura ldenti- Kores ſeccll. Guiibet lo. liuet. node. hunt: V. 25. aatenmn . W tiopri berit, l efke⸗ vaee eocue⸗ n, i. tionemn COlltet ol, le DE PœNITENTIA. 61 gnos gratia, dignos odio & ſuppliciis judicant. Ergo actus pœnitentiæ hominem omni opere bono ſpoliat, & replet maledictionibus: & con- ſequenter opus bonum eſſe non poteſt. . M. Conſ. Quod peccator ſe videat malis repletum, ac pœnis dignum reputet, non oritur a pœni- tentia, ſed a cognitione ſui, & humilitate: ne- que pœnitentia aut virtutes iſtæ reddunt homi- nem ſpoliatum bonis, & plenum maledictioni- bus, ſed talem præſumunt, & tam male affecto ſuperveniunt. Ideo enim dolemus, quia in Deum peccavimus: nemo autem peccat, quia admiſſa peccata defler. Sicut nemo vulneri- bus aut morbis repletur, quia ex vulneribus & morbis dolet: ſed ideo dolet, quia vulnera morbosque ſentit. Nec facinoroſi flagitiis replentur, quia ſupplicia & judicem timent: ſed ideo ſupplicia & judicem timent, quia ſe flagitiis obſtrictos eſſe noverunt. Oljic. W. Actus pœnitentiæ oritur ex vo- luntate deſtruendi peccatum, & ſatisfaciendi Deo, acſi nobis hoc eſſet poſſibile; ergo eſt præſumptuoſus. . D. Conſ. Eſt præſumptuo- ſus, ſi viribus humanis id aſſequi conaretur C. cum per Dei gratiam id concedi ſibi pœnitens credat N. Pœnitentia non agitur anitno ſatis- faciendi Deo ad æqualitatem, aut ex juſtitia per- fecta; ſed ſolum cum divino auxilio faciendi quantum in nobis eſt, ut a Deo miſericordiam obtineamus. Quod rationi oppido congruit. ARTI- 62 DE PGœNITENTIA. ARTICULUS IV. Verum altus pœnitentiæ ſit ſupernaturalis ⁶ No*. Approbarunt quidam olim Pelagiani Pœnitentiæ actus tanquam honeſtos, ſed eos naturalibus liberi arbitrii viribus attribue- runt, dixeruntque, hoc modo gratiam qua libe- ramur a peccato, ſecundum merita actionis na- turalis nobis dari: ut teſtatur S- Auguſtinus I. de Hæreſibus c. 88. & in ep. 106. B Errorem iſtum Catholicis impudenti calum- nia affinxit Kemnitius in 2. parte Examinis c. 4. de Pœnitentia, pag. 96 3. ſcribens, Concilium Tridentinum ſtabilire voluiſſe dogma illud: quod humanis viribus ſine ſpeciali Dei auxilio Pœnirentiam illam tribuit, quæ ſit ſufficiens diſpoſitio ad peccatorum remiſſionem. Dico. Actus Chriſtianæ Pœnitentiæ hoc ſenſu eſt ſupernaturalis, quod ſine ſpeciali & ſupernaturali Dei gratia exerceri non poſſit. Theſis hæc eſt de fide. Prob. I. Sicut fides & caritas in Scriptura S. dicitur donum Dei, ita & pœnitentia: ergo ſi ex hoc argumento fides & caritas demonſtran- tur eſſe actus ſupernaturales, etiam ex eodem argumento conſtabit, pœnitentiam actum eſſe ſupernaturalem. Prob. Ant. 2. Tim. 2. V. 25. ait Apoſtolus: Mequando Deur det illis pœniten- tiam ad cognoſcendam veritatem, && reſipiſcant a diaboli laqueis. In quæ verba S. Leo ep. 91. ad Theodorum Epiſc. Pœnitentiam, inquit, ex Dei credimus inſpiratione conceptam, dicente A Mele- 7. DE PœNITENTIA. 63 Mequando Deus det illis pœnitentiam. Et S. Au- guſtinus l. 5. contra Julianum c. 3. Miſi ipſe de- ͤ rit, quis agit pœnitentiam. Peni Act. 5. v. 31. Apoſtoli Eune, ajunt, Principem d A& Salvatorem Deus exaltavit Jextera ſua ad dandam Iumde. panitenttiam Iſrasli, & remiſſonem peccatorum. Ne. Ergo æqualis eſt conditio Pœnitentiæ & remiſ- SNů. ſionis peccatorum: hanc autem ſupernaturale d donum eſſe nemo dubitat; erit igitur & pe⸗- nitentia. Alu. Ezechielis 36. v. 26. Deus ait: Auferam ie. cor lapideum de carne veſtra, & dabo volis or nafaun carneum. Quod teſtimonium in hanc ſenten- Uud: riam adducir S. Auguſtinus I. I. contra 2. epi- niio ſtolas Pelagian. c. 20. fcdens In multis item S. Scripturæ locis perimus, ut Deus nos convertat; ut Jerem. 31. v. 18. hoe Converte me, & convertar. .. Poſtquam enim con- ei& vertiſti me, egi pœnitentium. In quem locum poſin. commentans Hieronymus: Eide, inquit, quan- tum ſit auxilium Dei, & quam fragilis humana us, conditio, ut hoc ipfum, quod peœnitentiam oimus, goſt niſi nos Dominus ante converterit, & niſi Dei ni- ſtra- tamur auxilio, nequaquam implere vale§amus. Odlem Prob. II. Auguſtinus ep. 106. ait, in Con- mele cilio Palæſtino, ubi Pelagius errores ſuos com- V. 2. Pulſus eſt revocare, declaratum fuiſſe, pœni- venir tentiam eſſe donum Dei. S. Fulgenrius I. de pſem Fide c. 31. ait, neminem poœrnitentiam agere 9l. 4 poſſe, niſi quem Deus iluminaverit, & gratuita er Di Ma miſeratione converterit. Et Concilium Arau- N ſicanum II. Can. 4. Siguis, inquit, ut a recen . - 64 DE PœNITENTIA. purgemur, voluntatem noſtram Deum exſpectare contendit, non autem ut etiam purgari velimus, per Sanékti Spiritus infuſionem, & operationem in nos Keri oonftetur, reſiſtit ipſi Spiritui Sancto. Conc. Trident. Seſſ. 6. c. 5. Declarat, ipſius Juſtificationis exordium in aqultis a Dei per Cbriſtum Jeſum præveniente gratia ſumendum eſſe. Cap. 6. Diſponuntur, inquit, adipfam juſtitiam, dum ex- citati divina gratia atque adjuti, fidem ex auditu concipientes libene moventur in Deum ac pro- pterea moventur... per pœnitentiam &&. Cap. 14. Kurſus uſtificari poterunt, cum exeitante Deo per Panitentic Saxramentum merito Cbriſti, amiſſam gratiam recuperare procuraverint. Et Qan. 3. iquis dixerit, ſine præveniente Spiritus Sankti in- piratione atque ejus adjutorio hominem oredere, Jperare, diligere, aut pœnitere poſſe, ſicut oportet, ut ei juſtifcationis grotia conferatur; anathema ſit. Et Seſi. I4. C. 4. diſerte ait, etiam imperfectam contritionem, quæ attritio appellatur, e do- num Dei, & Spiritus Sanécti impulſum. Obj. I. Scotus in 4. d. 14. q. 2. a. I. tradit, actum pænitentiæ ſecundum ſe & totam entita- tem ſuam eſſe naturalem; adeoque viribus na- turæ ſolius poſſe exerceri. Ergo Kemnitius vere errorem ſuum tribuit Catholicis: cum Sco- ti opinioni adhæreant Scotiſtæ; item Gabriel quæſt. I. Durandus in 2. d. 28. q. 5. Cajetanus Tom. I. Opuſc. Tract. 4. q. I. M. I. W. Ant. Scotus in I. d4. q. un. ſcribit, ideo poſſe quem- libet peccatorem ſalvari, quia poteſt eum Deus ſua gratia prævenire. In 4. d. 14. q. 3. negat, . ac n N 6 chun Cnt l elll ze d i Pt NN unna rifnn umn En n⸗ A iin ecen. nln / hlir /or n e Chn (16 AMer. A Il fri. N Din ſer Cikſert C9, cir. lleje, Gner, Henn ſ. ekteon 1,Aer 1,trdt Amentit. busm⸗ ennnitias umc⸗ Ciſetaru N. A legvenn eun Des , DE PœNITENTIA. 65 ab homine ſolis naturæ viribus poſſe cognoſci, Peccatum eſſe deteſtandum ut offenſivum Dei, aut averſivum ab eo: & d. 22. art. 2. extremo, pœnitentiam a Deo inſpirari fatetur. Hinc & Scotus & Theologi nuper citati dicunt, licet actus aliquis pœnitentiæ naturalis eſſe poſſit, ut tamen exerceatur, prout exigitur a Deo ad ſa- lutem, ſupernarurale aliquid ad ipſum neceſſa- rium eſſe, quod a divina gratia pendet. . Il. Omiſſo antecedente N. Conſ. Si unus & alter Theologus exerraverit, aut obſcurius fuerit locutus, non continuo Catholicis ipſo- rum erratum adſcribi oportet: multo minus Concilio generali, quod veritatem oppoſitam manifeſtis atque iteratis explicationibus pro- ponit. Olj. II. Ad aſſequendam Conciliorum men- tem ſufficit dieci cum modo laudatis Theologis, pœnitentiam, quatenus fidei & caritati conjun- Ctam, eſſe ſupernaturalem, non quia in ſe ſu- Pernaturalis ſit, ſed quia vel direétio fidei, vel amoris imperium ſeu ordinatio ſupernaturalis eſt. . M. Aſſert. Alias eodem modo dicam, ſpem“ vel caritatem ſecundum ſe actus fuperna- turales non eſſe, ſed quoad directionem fidei: vel fidem in ſe ſupernaturalem non eſſe, ſed ur caritate informatam. Sed & Concilium Trid. non tantum copulatim ſeu complexive definit, gratiam eſſe neceſſariam ad collectionem illo- rum actuum, ſed diviſim & copulative ad ſingu- los illorum actuum gratiam requiri, & ideo non ſine cauſa utitur particula dis junctiva, aut. Non E poteſt 66 DE PGNITENTIA. poteſt ergo ſecundum fidem negari, poœniten- tiam ſimpliciter loquendo, actum ſupernatura- lem eſſe. Denique cum actus pœnitentiæ, juxta C. Trident. ſeſſ. 6. c. 6. & ſeſſ. 14. C. 4. ſit ultima ad gratiam diſpoſitio, actum eumdem neceſſario ſupernaturalem eſſe convincimur. Inſt. I. Sufficit, ſi proxima ad gratiam di- ſpoſitio ex directione caritatis ſit ſupernatura- lis: talis enim diſpoſitio extra Sacramentum in- cludit deteſtationem peccati propter Deum ſum- me dilectum. Ergo non ſolide concluditur, actum poœnitentiæ eſſe ſupernaturalem, niſi quoad hanc relationem. H. . Ant. Nam nu- per jam oſtendimus, ſingulos actus diſpoſitione illa comprehenſos, ex Synodi Tridentinæ do- Grina, ſupernaturales efle. Deinde ad ultimam diſpoſitionem ad gratiam non ſolum non ſuffi- cit actus naturalis, verum ne quidem ullus eo- rum eſt neceſſarius: tum quia tota ultima diſpo- ſitio eſt ordinis ejusdem, cujus eſt forma, ad quam diſponit; tum quia ſi aliquis actus natu- ralis per ſe neceſſarius foret ad diſpoſitionem talem, homo illum ſolius naturæ viribus incoa- re & perficere poſſet, per ſe loquendo & ſe- cluſis extrinſecis impedimentis vel difficultati- bus; atque ita per illum ſalutis ſuæ initium poſ- ſet capere, quod ſanæ doctrinæ in Conciliis, Arauſicano præſertim, traditæ repugnat. B Inſt. 2. Naturali lumine mentis cognoſci po- teſt, quod honeſtum ſit deteſtari offenſas Dei; ergo voluntas ex ſe ſufficit ad peccatum dete- ſtandum, modo poœnitens gratia Dei inſtructus pen 7 . 4 1 „ 4 /, n vage A la SIln⸗ tnlten⸗ Nturz. urtn Wina Wt tomd. Nature- Umn in- nſum. Eitur, u n. Ohtione r ⸗ macn lack. seo⸗ l⸗ W M Idr⸗ OGtonen Us inct⸗ odl⸗ eulat⸗ vnn do⸗ Oocliüs, A. olen 00. els Dey Gin Sek⸗ galrucu DE PNITENTIA. 67 per virtutes Theologicas ſufficienter ad Deum ordinetur. g. Diſt. Amec. Naturaliter iſta poſ- ſunt cognoſci urcumque T. naturali lumine co- gnoſci Ræc Poſſunt utiliter & prout oportet ad conſequendam juſtificationem & vitam æter- nam N. Ant. & Conſeq Actus, ad quem pro- ducendum neceſſario requiritur principium gratiæ, eſt ſimpliciter & quoad ſubſtantiam ſu- Pernaturalis: atqui ad pœnitentiam, quæ ſit diſpoſitio ad juſtitiam, requiritur neceſſario fi- des ſupernaturalis, inſpiratio Sancti Spiritus & auxilium peculiare divinæ gratiæ, ut hactenus oſtendimus: Ergo. Confirmamur hæc ex can.6. C. Arauſicani, qui ita habet: Srquis ſine gratia DVei credemibus, volentibus,; deſiderantilus, g, pulſan- tibus nobis miſericordiam dicit conferri, non autem divinitus, ut eredamus, velimus, vel hæc ommig ſic- ut oportet, agere valedmus, per infufionem & inſpi- rvationem & Spiritus in nolis fieri confttetur, aut Humilitati aut obedientiæ humanæ ſub'jungit gratig adjutorium, nec ut obediens & umilkmus ipfius gratiæ donum eſſe conſentit, reſiſtit Apoſtolo dicen- ie Quid hales quod non accepiſti? I. Cor. 4. V. 7. Et can. 7. St quis per naturæ vigorem, bonum aliquod, quod ad ſalutem pertinet vitæ zternæ, co=⸗ gitare, at expedit, aut eligere;, .. poſſe confirmat; bœretico fallitur spiritu &. Ponitentiæ verd actus eſt electio bona, quæ proxime ad ſalutem Pertinet vitæ æternæg. Inſt. 3. Intentio ſuſcipientis Sacramentum non debet eſſe ſupernaturalis; ergo neque actus Poœnitentiæ, H. W. Conf. Intentio nec eſt dipo- E a ſitio 68 DE PüœNITENTIA. ſitio proxima ad gratiam, nec hujus impetra- tio: eſt enim eadem ſive ſacrilege, ſive cum fructu Sacramenta frequententur. Secus res habet in actibus pœnitentiæ, de quibus S. Tho- mas q. 85. a. 5. D. Ad pœnitentiæ, inquit, alctus Deo operanti in peœnitentia cooperamur. Quorum actuum primum principium ez Dei operatio con- vertentis cor, ſezundum illud Ibrenorum ult. v. 21. Converte nos Domine ad te, & convertemur. Et paulo ante dixerat, habitus pœnitentiæ imme- diate a Deo infunditur ſine nolis principaliter ope- rantibus: non tamen ſine nolis diſpoſitive cooperan- tilus per aliquos actus. Ergo actus poœnitentiæ ſalutaris non eſt naturalis: naturalium enim actuum habitus non infunduntur a Deo, ſed noſtra opera efficiuntur. CAPUT III. De Contritione. ARTICUL US I. In quo conſiſtat eſſentia contritionis perfectæ 5 Nu I. Efficaciſſimum pœnitentiæ actum eſſe perfectam contritionem SS. Literæ & 3 perpetua Eccleſiæ traditio nos docent. Contritionis hujus genus eſt deteſtatio dolore miſta, ut Theologi omnes fatentur: per hunc enim actum convenit cum imperfecta contri- tione, quæ recentiore vocabulo attritio appel- latur. Cum vero Suareſius diſp. 4. ſect. 2. ſcri- bat, ſibi poſt Sotum aliquando viſum fuiſſe, M con- a Wanin 601 . DE PGNITENTIA. 69 ben. contritionem extra Sacramentum juſtificantem caam concipi poſſe ex motivis juſtitiæ, religionis, IS gratitudinis & aliarum virtutum, quæ prœæmium o. aut pœnam non intuentur; eamdemque opi- o monem ex recentioribus plures ſecuti fuerint: CGonn queæritur in præſens, utrum differentiam per- n. fectæ contritionis ſtatui oporteat in ſolo moti- . vo caritatis Dei ſuper omnia dilecti? 1. E II. Caritas generatim accepta quemlibet bo- e ni & recti amorem ſignificat. Quo ſenſu B. ce⸗ Auguſtinus lI. de gratia Chriſti e. 21. Quid et, au. inquit, caritas, niſi hona voluntas? & I. de mo- feig rib. Eccl. C. 15. Qucælibet virtus, inquit, ℳ ordo ein amoris. Nimirum, ut S. Thomas I. 2. J. 52. , art. 2. ad 3. notat, Qucælibet virtus dicitur eſſe ordo amoris, in quantum ad quamlibet cardina- lium virtutum requiritur ordinata affettio; omnis autem afectionis radix &* PrinePiene eſt amor. Preſſius ſumpta caritas eſt amor, quo in Deum ferimur. Eſt autem amor quidam perfe- &tus, quo aliquis ſecuudum ſe amatur; utpote cui No aliguig vult bonum, ſicut bomo amat amicum. Amor vero imperfectus et, quo quis amat aliquid An non ſecunqum ſe ipfum, ſed ut illud bonum ſili ipſi ee proveniat; ſicut homo amat rem quam concupiſcit. en. Primus autem amor pertinet ad caritatem, ducæ dore inheret Deo ſecundum ſeipfum: ſed ſpes pertinet ad hune ſecundum amorem; quia ätle, qui ſperat, aliquid cootti. ſibi obtinere intendit. Hactenus S. Thomas 2. 2. 0. q. 17. a. 8. D. Ex qua doctrina conſtat, ſolo Gi amore caritatis perfectæ ac proprie dictæ amari nlid Deum ſuper omnia ſimpliciter & abſolute, ſci- LE 3 licet 70 DE PœNITENTIA. lioet cum quis ſe ipſum explicite in Deum ita refert, ut ſuum ultimum finem tam objecti- vum, quam ſubjectivum poſitive & explicite in Deo conſtituat. Qui adtus caritatis amor benevolentiæ & amicitiæ nuncupatur. Quamquam autem actu ſpei etiam Deum, tamquam ultimum finem objectivum, ſuper omnia diligamus, in quantum ita comparati ſu- mus, ut rerum omnium, ac vitæ quoque ſub- ire diſpendium malimus, quam Deum offen- dere: quia tamen actu ſpei nondum nos ipſos in Deum expreſſe referimus, nec ſimul ulti- mum finem ſubjectivum in ipſo explicite ac po- ſitive reponimus; caritas iſta eſt imperfecta, amor concupiſcentiæ, dilectio Dei ſuper omnia ſecundum quid, & in aliquo tantum genere. Dico. Perfecta contritio, qua extra Sacra- mentum juſtificamur, debet eſſe deteſtatio pec- cati ex motivo perfectæ caritatis, qua Deus ſu- pPer omnia amatur, Eſt communis Theologo- rum cum S. Thoma q. & 5. a. 6. & G. 86. a. 3. O. ubi ait, ad rationem veræ pœnitentiæ eſſe, ut diſpliceat peccarum, quia eſt contra Deum ſu- per omnia dilectum.ß Prob. I. S. Scriptura vim omnem, quam pœnitentia habet ad delenda peccata, caritati tribuit. Luc. 7. v. 47. Kemittuntur ei peccata mul- a, quia dilexit multum. Cui autem minus dimit- zZitur, minus diligit. Ergo non diligenti nihil dimittitur. Nam qui non diligit manet in morte. I. Jo. 3. V. 14. & cap. 4. V. 7. Omnis qui dAiligit, Deo natus eſt. Proverb. S. v. 17. Ego diligen- 165 m it gectt. Mete Bar Doum ſpet atiſ e ſub. 0ken. los U. N ⸗ lecki, OM Ete, Geeta⸗ ee⸗ N⸗ Eopo⸗ 649,0 ele, eun⸗ lemn Caritari umu. immt. in mort⸗ 6 DE PœNITENTIA. 71 tes me diligo. I. Petr. 4. v. 8. Caritas operit mul- zitudinem peccatorum. Talem autem amorem debere eſſe caritatem perfectam „ qua Deus ſuper omnia amatur, ea- dem S. Scriptura locis variis oſtendit. Deut. 4. v. 29. Cum quæſieris Dominum Deum tuum, in- venies eum: ſi tamen toto corde quæſieris eum, &£ zota tribulatione animæ tuck. Joël 2. V. 12. Con- vertimini ad me in toto corde veſtro, in jejunio, &α in fletu, & in planttu. Et ſoindite corda veſtra. Matt. 22. V. 37. Ait Jeſus: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, && in tota anima zua, & in tota mente tua. Iſai. 31. V. 6. Converti- mini ſicut in profundum receſſeratis. Atqui talis converſio ſolum fit per caritatem perfectam: nam ſicut peccator ante averterat ſe a Deo, & ad creaturam converterat, hanc præferendo amicitiæ divinæ & pro fine ultimo cui conſti- tuendo: ita viciſſim perfecte debet a creatura averti, & converti ad Deum, hunc ſolum pro ultimo fine cui conſtituendo. Hoc autem fit tantum per caritatem: virtutes enim cæteræ, quia ipſi homini ſuam honeſtatem amant, hune eumdem hominem habent pro fine cui, etſi ul- terius a caritate ad Deum tamquam finem ulti- mum referendo. Proh. II. S. Joannes Chryſoſt. hom. 76. in Joan. Cum pecoaveris, inquit, ingemiſee, non quod pænas daturus ſis (nihil enim hoc eſt) ſed quod Do- minum tuum offenderis, tam benignuin, tam te amantem. S. Auguſtinus l. 2. contra Creſco- nium c. 12. ait, peccata mundari Sacrificio con- E 4 Friti 72 DE PœNITENTIA. triti cordis: ac nihilominus de dilectione: Quæ, inquit, i abſit, &œtera fruſtra fiunt. Et ſerm. 7, de remp. Pœnitentiam, inquit, certam non facit, niſi odium peccati & amor Dei. Er l. 2I. C. 27. de civit. & pro uno ſeelere omnia ſua diſtribuant indigentibus, niſi deſiſtant a peccatis, habendo ca- ritatem, quæ non agit perperam, nihil eis prodeſſe poteſt. Et auctor libri de vera & falla pœnit. C. 9. & 17. Sine amore nemo umquam gratiam in- venit, nec veniam aſſecutus eſt. Et c. 23. Hxc propter caritatem dicta ſint: ſine qua in nobis non poieſt eſſe vera peœnitentia. S. Gregorius homil. ult. in Ezechielem cir- ca finem docet, compunctionem alteram ex ti- more proficiſci, alteram ex amore: & hanc quidem eſſe perfectam, ad quam prior viam Parat. His accedit Concilium Trident., quod ſeſſ. 1I4. Cap. 4. tradit, ſolam contritionem, quæ ca- ritate perfecta eſt, ſufficere ad remiſſionem Peccatorum extra Sacramentum re ipſa ſuſce- Pptum: non vero eam, quæ ex conſideratione turpitudinis peccati, vel ex metu gehennæ & Pœnarum concipitur. Atqui contritiones ſeu Peccati deteſtationes ex motivo juſtitiæ, reli- gionis, aut alius virtutis moralis obortæ conci- Piuntur ex motivo turpitudinis: dereſtatio ve- r0 peecati ex ſpei motivo pœnam damni me- tuit; Ergo ſecundum doctrinam Synodi Tri- dentinæ non ſuftieiunt ad perfectæ contritionis effectum. Ob'. „ Nun u 6 nne bin lre 4 in = erm /, ſan, 1 47. er ehlher⸗ Smd poenn. mn ir. Nar i ton n ⸗ mexti. & ane atn a ſell Gle er⸗ onenn e⸗ Germore Hennr ONes e, tel- COn⸗ glio ve⸗ non me⸗ ciT- nteinons DE PCNITENTIA. 73 Ohi. I. Veræ pœnitentiæ promiſſa eſt pec- catorum remiſſio: atqui deteſtatio peccati ex motivo juſtitiæ, religionis, gratitudinis eſt ve- ra poœnitentia. Ergo. Be. Deſt. Maj. poœniten- tiæ, quæ ſit perfecta ad Deum converſio pro- miſſa eſt venia C. Si non ſit perfecta ad Deum converſio N. Hac explicatione plures adhuc objectiones expediuntur: nam licet nonnullæ virtutes deteſtenrur peceata univerſim ſuo mo- do ſuper omnia, etiam appretiative: licet aver- tant hominem a peccatis, & ad Deum conver- tant; multo tamen hæc imperfectius præſtant, quam caritas. Nec ſufficit, illarum actus à ca- ritate informari aut imperari: hoc enim caſu ad pPeccatorum remiſſionem non diſponerent, ſed hanc præſumerent. Inſt. In baprismi & pœnitentiæ Sacramen- tis peccata dimittuntur ſine caritate perfecta; ergo de hac ſola non ſunt intelligenda S. Scri- Pturæ & Patrum teſtimonia. . W. Conſ. Tam- etſi S. Scriptura loquatur generatim, excipiun- tur tamen caſus ab eadem indicati; ut ex plu- ribus aliis conſtat. Chriſtus enim miniſtris ſuis poteſtatem abſolvendi non contulit gratis, ſed conſulere voluit infirmitati humanæ Sacra- menta inſtituendo, quæ ex attritis contritos fa- cere dicuntur, non quidem formaliter ſed æqui- valenter: ſubſtituendo aliquid æquivalens dile- ctioni, nempe Sacramentum, quod effectum eundem præſtaret. Oj. II.. Amor, quo S. Paulus Philip. I. v. 23. cupiebat diſſolvi & eſſe cum Cbriſto, erat E 5 amor 74 DE PGœ NITENTIA. amor perfeétæ caritatis: atqui amor ille inclu- debat motivum propriæ felicitatis: unio enim cum Chriſto neceſſario ſupponit & objectum quod diligitur, & ſubjectum quod diligit; er- go ex motivo ſpei actus perfectæ caritatis, & contritionis poteſt concipi. . MW. Min. oujus prob. Diſit. Unio cum Chriſto ſupponit obje- ctum ſeu Deum qui diligitur propter ſummam ſuam perfectionem in ſe abſolute conſideratam C. propter ſuam bonitatem ſpectatam relativè ad noſtram beatitudinem N. Explicatio iſta pe- titur ex S. Auguſtino, qui l. 3. de doctrina Chri- ſtiana c. 10. Caritas, inquit, eſt motus animi ad Fruendum Deo propter ſeipfum, & ſe, & proximo propter Deum. Cum quis amat beatitudinem tamquam bonum ſibi, ita ut beatitudo ſit pro- Xima ratio amandi tale bonum, eſt amor pro- Prius concupiſcentiæ, ſpecie alius ab amore cari- tatis. Quando autem quis ſibi amat beatitudi- nem immediate & proxime propter gloriam Dei, ut hunc tamquam amicum præſentem ha- beat, ac de bonis ejus gaudeat, amor iſte licet materialiter poſſit denominari concupiſcentiæ ob beatitudinem, quam quis ſibi amat, forma- liter tamen & quoad motivum eſt amor amici- tiæ: cujusmodi erat deſiderium Pauli ad Phi- lip. I. v. 23. Ita Suar. l. 2. de neceſſ. grat. Cc. 13. I. 23. Inſz. I. Deus per caritatem diligitur ut bene- ficus & beatificus: atqui non potelt ita diligi ſi- ne reſpectu ad bonum quod ex ipſo ſperamus; ergo ſine motivo ſpei caritas non elicitur. k. Diſf. n lel linelr oenim ckamn her leng & nirohe. Uummen beraram relgrine ſape. AChr Crinmal Fonnne ucloen tpro. or plo⸗ teri⸗ Enniond goten. Enenbe rleleu ilenie Cunt ramici⸗ ad Dhi. l. geat bene⸗ uchigi ſperüm itor. DE PœNITENTIA. 75 Diſt. Maj. Deus per caritatem diligitur, ut be- neficus ratione principii C. ratione termini N. Diligirtur Deus ens a ſe, principium omnium perfeéctionum, inter quas continentur etiam benignitas & ratio finis ultimi ſeu beatitudo ob- jectiva: quamvis beneficia in nos derivanda, item poſſeſſio & fruitio ſummi boni, qui ſunt termini divinæ benignitatis, ac Deitatis beatifican- tis, a caritate directe non ſpectentur. Secundum hactenus dicta accipi debet, quod S. Thomas I. 2. q. 65. a. 5. ad 1I. & q. I14. a. 4. ſcribit, carita- tem eſſe amorem Dei, quo diligitur ut beatitu- dinis objectum: nimirum ratione ſummæ ſuæ perfectionis, ob quam non ſolum eſt principi- um omnium rerum, ſed etiam illarum finis & beatitas. Iuſt. z. Non poteſt homo ſe exuere defide- rio naturali, que in beatitudinem fertur; ergo deſiderium iſtud in omnem caritatis actum ſe inſinuat. Be. Diſt. Ant. Non poteſt ſe homo exuere deſiderio, quo in beatitudinem fertur vel formaliter, explicite, vel virtualiter tan- tum, implicite, marterialiter ac præſuppoſitive C. quo in beatitudinem ſemper feratur forma- liter & explicite, quaſi actus quilibet ſit forma- le beatitudinis deſiderium N. In actibus libe- ris mentem a beatitudine ita avocare poſſumus, ut non formaliter propter hanc, ſed propter ab- ſolutam objecti excellentiam operemur. Quoni- am autem innatum nobis eſt erga beatitudinem generatim deſiderium, hoc ipſum ſemper vir- tualiter, materialiter vel præſuppoſitive nobis in- 76 DrE PœNITHENTIA. ineſt, etiam quando ex caritate puriſſima agi- mus: quæ quidem caritas deſiderium beatitatis adeo non rejicit, ut illud una cum ſpe etiam imperet. Nam & amor quo in Deum ut no- bis bonum ferimur, caſtus, purus & gratui- tus dici meretur intuitu amoris mercenarii, quo Deum ob temporalia bona diligimus; non vero caritati perfectæ comparatus: etſi ſimpli- citer ſit caſtus & purus hoc ſenſu, quod bonus, honeſtus, neceſſarius & ſupernaturalis ſit. Di- ſtinctione data explicanda ſunt, quæ S. Bernar-· dus epiſt. ad Guigonem n. 8. de quarto amoris gradu diſſerit: Weſcio, ſi aquoquam hominum in bac vita perfecte apprehenditur, ut ſe ſeiliget homo diligat tantum propter Deum. Aſſerant hoc ſi qui experti ſunt: mibhi, fateor, impoſſilile vide- tun. Hoc eſt, nemo tam pure Deum diligere Poteſt, ut in corde ſuo propriæ beatitudinis de- ſiderium extinguat. Inſt. 3. S. Th. 2. 2. q. 23. a. 5. ad 2. Una ſola, inquit, vatio diligendi attenditur principaliter a caritate divina bonitas, quæ eſt eus ſulſtantia... Aliæ autem rationes ad diligendum Deum inducen- tes ſunt ſecundariz, & conſequentes ex prima. Ergo ratio qua Deus intuitu beatitatis noſtræ diligitur, eſt motivum ſaltem ſecundarium ca- ritatis. Be. W. Conſ. Rationes illas ſecundarias, ait S. Doctor, eſſe tantum diſpoſitiones, queis ad perfectam dilectionem præparamur: cujus- modi ſunt benefcia, præmia obtinenda, aut pænæ evitandæ, quibus diſponimur ad hoc ut in dilectione profciamus, ut exponit ibidem q. 27. a. 3. In quen en- 1 al⸗ Mi „ Mn. N 7 in leniti Eefiam nuno. Aen. 1ennn, IO;Nn 1npl⸗ bonng 1. D. ermr annos timumin ut Mono t N 9 vide. Glgere nisce⸗ Uinſan. ehelert Mnn ninuer. fiun. oltre fuch . ndariss, 3) Olen k: cujos⸗ At ſent lein⸗ lIogen ig DE PG& NITENTIA. 7 7 ſenſum antea q. 23. a. I. & 5. & q.. 25. a. 10. Amicitia caritatis, inquit, fundatur ſuper com- municationem beatitudinis, nimirum tamquam ſuper diſpoſitionem excitantem ac moventem ad caritatem. Inſt. 4. S. Bernardus l. de diligendo Deo C. I. N. I. & C. 7. H. 17. ait, duplicem ol' cauſam Deum propter ſeipfſum diligendum: ſwve quia nihil Juſtius, ſive quia nibil fruétuoſius diligi poteſt. Ad primum pertinet, quo ſuo merito; ad ſecundum, quo noſtro commodo. Ergo N. M. Conſ. Expli- catio data jam eſt in reſponſione ad obj. 2. & ad ejus Inſtantiam. Quam doctrinam magis ad- huc illuſtrat Suareſius diſp. 1. de objecto mate- riali & formali caritatis, ubi ait, S. Thomam 2. 2. J. 23. a. 4. hoc ſenſu dixiſſe, ſpeciale obje- &tum caritatis eſſe bonum divinum, ut eſt beatitudi- nis objeétum: quia Deus ut objeltum beatitudinis non amatur propter aliud tamquam propter finem: ſinig enim ultimus ut ſie, non amatur propter ali- um. Sive ergo S. Bernardus Deum caritate pura, ſive affectu ſpei diligendum eſſe Procahr. tiaverit, ex modo dictis patet, ſemper propter ſeipfum diligendum. ARTICUL US II. De Quantitate Contritionis. Noe I. Poſtquam de contritionis eſſentia diſ- putavimus, juvat nunc ejus quantitatem ex- pendere. Hæc vel eſt intenſiva ob vehemen- tiam actus ipſius: vel ſpectatur ratione temporis quo 78 DE PœNITENTIA. quo actus durat: vel ad objecta plura ſe ſe extendit, prout derteſtatio debet eſle univerſa- lis. De quo argumento jam pluribus egimus: nam cum contritio perfecta caritate peccarum deleat extra Sacramentum, ut nuper oſtenſum fuit, atque alias adhuc probabitur: caritatis au- tem motivum ſit vel maxime univerſale; ſe- quitur plane actum omnem perfectæ contritio- nis omnibus & ſingulis peccatis adverſari, quod concl. 2. a. 2. ca p. Præcedent. demonſtravimus. II. Reſtat nunc demum, ut de intenſione & duratione actus quo ex caritatis motivo pec- cata deteſtamur, breviter diſſeramus. Ubi ſin- gularis omnino eſt Adrianus, in 4. q. 2. de Poœ- nit., ad veram contritionem exigens, ſummam actus intenſionem, quam homo conatu omni ſibi poſiibili poſſit exhibere. Huic proxime accedit Petrus Sotus, qui lect. 14. & 15. de pœnit. docet neceſſariam eſſe in- tenſionem maximam, non abſolute, ſed com- Parative, ut ſcilicet pœnitens majore volunta- tis conatu & ardore feratur in peccati odium & amorem Dei: quam horreat quodvis aliud ma- lum, aut bonum creatum quodlibet diligat. Quod idem videntur putaſſe S. Bonaventura in A. d. 16. a. 2. . I. ,» Durandus d. 17. q. 4., Richar- dus a. I. q. 5. ad 3., & Joannes Morinus de adminiſtrat. Sacram. pœnit. I. TI. Cc. 14. Alii dicuntur maximam quidem deteſtatio- nis intenſionem non exigere, certum tamen gradum, quem Deus ſolus novit. lis le iyerli⸗ glmus: Norum Olelumn titinr. len E ntriie⸗ i,Cvo Ayimug enſone opee⸗ Nbo. depe. ummam Wonnni aleck, ae⸗ ſedcden e VOuNr 6odumd Aludmne⸗ l. Q Iins ⸗ Richar- nus eteſtnie Im tne DE PCGNITENTIA 79 III. Scotus in 4. d. 14. q. 2. ſcribit, actum deteſtationis non habere rationem contritionis, niſi prius tempore aliquo, quod Deus deter- minavit, duret. Opinionem iſtam probabi- lem judicat Jacobus Almainus ibidem. Sed & Cajetanus tom. I. Opuſc. tract. 4. q. I. ait, De- um aliquando exſpectare hujusmodi duratio- nem, priusquam acceptet actum in ratione con- tritionis, & diſpoſitionis ultimæ ad gratiam. IV. Contra hos omnes Theologi paſſim contritioni perfectæ nec certam moram tempo- ris, nec modum intenſionis præſeribunt, ajunt- que ad magnitudinem ipſi debitam ſufficere, ſi deteſtatio fuerit appretiative ſumma. Nam fſi- cut Deum amore ſummo appretiative amare, eſt ipſum diligere ſuper omnia, h. e. plus ipſum diligere, quam quodvis bonum aliud, & crea- tis rebus omnibus anteferre: ita contritione ap- pretiative ſumma deteſtamur peccatum, quan- do tali amore Dei incenſi, peccatum majus & gravius malum æſtimamus efle, quam cætera omnia, & præ his omnibus illud magis aver- ſamur, ita ut, data optione malimus omnia damna & dolores ſubire, quam peccato con- ſentiendo Deum offendere. Dereſtatio iſta uti ab rationis judicio oritur, ita in parte animæ ſu- periore potiſſimum reſidet, & eſt dolore inten- ſive magno præſtantior: nam intenſio dereſta- tionis ac doloris major aut minor ſæpe oritur ex commoda humorum temperie, qua appeti- tus inferior facilius afficitur ad objectum, quod imaginationi vivacius quandoque occurrit. Se- (ecundum hanc explicationem Di- 90 DE PCG NITENTIA. Dico l. Ad perfectam eontritionem non requiritur certus modus aut gradus intenſionis, ſed ſufficit deteſtatio peccati ſumma appretiative, ex caritatis motivo profecta. Prob. I. Dum Chriſtus Mat. 22. V. 37. & Marc. 12. V. 31. recitat præceptum, Deut. 6. v. 5. latum: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, ev tota anima tua, & exr tota Jortitudine tua; ſine dubio ſummam Dei dilectio- nem requirit: atqui dilectio Dei ſecundum in- tenſionem ſumma eſt impofſibilis; cum actus caritatis infuſæ verſus maximum in intenſione non habeat terminum. Igitur tamum præei- pPitur Dei dilectio ſumma appretitative, quæ etiam eſt menſura contritionis. Meque cauſari poteſt Adrianus, requiri tantum contritionis intenſionem ſummam re- ſpective, ſeu intuitu præſentis auxilii gratiæ: hoc enim ſenſii peccator eliciens contritionem intenſam ut duo cum auxilio ut duo juſtificare- tur: alius econtra, concipiens dolorem inten- ſum ut quatuor cum auxilio intenſo ur quinque, maneret in ſtatu peccati. Quod eſt abſurdum. Eadem dificultas occurrit in opinione Petri Soti & aliorum quorumdam. Nam ſi deteſta- tio affectus intenſione debet excedere præſen- tem de aliis malis dolorem, evenire poteſt, ut contritio minus intenſa juſtificet quandoque, cum alias magis intenſa non juſtificaret: quia minus intenſa excedere facile poteſt dolores de malis aliis admodum remiſſos; dum viciſſim in- tenſior contritio crebro ne attingit quidem ve- he- lin Amna lgtt n n hlonds irive, 1N Den6 Aln er er lecio. umin- es lone Mkcl⸗ e, e lelii an e⸗ ete . dec Wone. e en⸗ unone orcocn. ne Mui Gereltr⸗ Nrele Nelt, . coque, Gores 6 6cikumnin idem DEPGNITENTIA. 82 hementiam graviſſimorum dolorum de malis aliis. Actus enim voluntatis intenſio ſequitur vehementiam objecti, objectum autem ſenſi- bile naruraliter vehementius movet & afficit ani- mos, quam objectum ſpirituale & non ſenſibile. Denique gratis omnino Recenmtiorum qui- dam certum intenſionis gradum ad contritio- nem extra Sacramentum juſtificantem poſcunt. Eſt enim grave præceptum eliciendi quandoque contritionem: at nullum datur præceptum de re ignota, cujusmodi ſunt contritionis intenſæ certi gradus; ergo ſine ſufficiente ratione exi- guntur. Prob. Il. S. Scriptura & Patres caritati tri- buunt vim juſtificandi peccatores, quin ullum intenſionis gradum adjiciant; ut liquet tum ex teſtimoniis ſüupra adductis, tum Eccli 3. v. 4. Qui timet Deum, exorabit pro peccatis ſuis, continebit ſe ab illis, & in oratione dierum exau- dietur. Leo M. epiſt. 91. Mec miſericordiæ, inquit, menſuras poſſumus ponere, nee tempora deſfinire, apud quem nullas patitur moras vera cowerſio. S. Joan. Chryſoſtomus epiſt. 5. ad Theodorum lapſum. & habetur c. Zalis. de pœnit. d. 3. Cuan- zulameumque & guamlibet brevi tempore non de- Picit pœnitentiam. Et infra: Won patitur exi- guæ etiam pæœnitentiæ amitti merceem. S. Au- guſtinus tract. 9. in Joan. Caritatem, inquit, cum habere œverit homo, Spiritum &. halebit. Et tract. 5. in epiſt. Joan. 30. ait, non diſeerni 10 82 DE PGNITENTIA. lios Dei a filiis diaboli, niſi caritate. Qui habent caritatem nati ſunt er DOeo. Concilium etiam Tridentinum dum ſeſſ. 14. c. 4. ait, contritionem caritate perfectam hominem Deo reconciliare priusquam Sacramentum altu ſu- JTeipiatur, diſerimen utriusque contritionis non ab intenſione diverſa actuum, ſed a ſolis am- borum motivis commonſtrat. Prob. IlI. Caritas habitualis, utcumque re- miſſa, exeludit peccatum mortale: ergo etiam caritas actualis. Conſequentia patet ex éo, quod minima caritas plus diligat Deum, quam cupiditas milla auri & argenti, ut inquit &. Thomas 3. P. q. 70. a. 4. Sicut enim quæcumque averſio a Deo ut fine ultimo, & converſio ad creaturam, etiam in gradu remiſſo, ſufficit ad peccatum mortale & ad jacturam gratiæ ſanéktificantis; ita & quilibet actus dilectionis Dei ſuper omnia peceatum deſtruit, cui non ratione intenſionis opponitur, ſed ex natura ſua. Quapropter Pius V. & Gregorius XIII. me- rito damnarunt Baji propoſitiones 31. 32. 66. & 68., queis doctor hic Lovanienſis ſtatuit, quod caritas perfecta, & ſyncera, caritas vera, con- tritio cum caritate perfecta poſſint extra caſum neceſſitatis aut martyrii ſine ſuſceptione Sacra- menti efle absque remiſſione criminis. Atqui per caritatem perfectam Bajus non intellexit in- tenſam caritatem, ſed eam ſolum qua Deus propter ſe ſuper omnia diligitur, hoc eſt, ca- ritatem veram: neque enim negabat, caritatemn intenſam juſtificare extra caſum necoflitatis & ſuſce- Nalen iſen ſ. n Olan. Ie e. etlam G Pater . elio Nurum, Cnuun i) i Onmnis eolods WIe⸗ it No 1, WI. Aum daetd⸗ Arcu exit io⸗ n Dews elt, . Caritaten Aers DE PCGNITENTIA. 83 ſuſceptionem Sacramenti. Ergo juxta mentem Pontificum, caritas etiam minus intenſa, mo- do vera adhuc, ad juſtificationem ſufficit. Dico Il. Deteſtatio peccati ex motivo cari- tatis concepta, ut ſit contritio perfecta, nulla eget certa temporis duratione. Prob. I. In S. Scriptura Deus poœnitenti ju- ſtitiam & peccati remiſſionem promittit ratione converſionis ſuæ absque ulla mora temporis. Ezech. I18. V. 21. Ji impius egerit pœnitentiam &. v. 27. Cum owerterit ſe impius ab impietate ſua... ipſe animatn ſuanm viviſicabit. Et c. 33. v. 12. I quacumque die converſus fuerit ab' impietate ſua &. Perinde ac ſi diceret, eodem momento. Ex eisdem Prophetæ locis argumentum pe- titur a contrario: Cum averterit ſe juſtus a juſti- tia ſua, & fecerit iniquitatem, morietur in eis. C. 18. V. 26. Juſtus non poterit vivere in juſtitia ſua, in quacxumque die peccaverit. c. 33. V. 12. Hoc eſt, conſenſus in peccatum mortale ſtatim ac fit, eſt peccatum mortale, gratiam deſtruens: ergo etiam adtus contritionis ſtatim ae fit, eſt vera & perfecta contritio ſeu ultima ad gratiam diſ- Politio. . . Iſai. 30. v. I15. dicitur: Cum ingemueris, tune ſalvus eris. Et quamvis vulgata latina, propius ad Hebraicum textum accedens, habeat: & re- vertamini, & quieſcatis, ſalvi eritis: Sanctus ta- men Cyprianus epiſt. 8. & I. de lapſis cirea fi⸗ nem, S. Chryſoſtomus orat. de S. Philogonio, aliique Patres Latini & Græci, priorem LXX. Interpretum lectionem tenentes nullam veræ R32 con- 234 DEPGNITENTIA. contritioni moram temporis ſtatuunt, quo mi- nus illico Dei gratiam obtineat, quemadmo- dum ex SS. Leonis & Chryſoſtomi teſtimoniis nuper intelleximus. Quibus accedunt Tertul- lianus I. de pœnit. C. 4., Hieronymus ep. 46. & 8., Pacianus ep. 3. ad Sympron., & Cæleſtinus Bapa epiſt. ad Epiſcopos CGalliæ Paucis omnia complectens, Vera, inquit, converſio mente potius, quam tempore metienda eſt, dicente Pro- pheta: ſi converſus fueris, ſalvus eris. Ecce idem Iſaiæ teſtimonium ex vetere Italica verſione pro- latum, & ſenſum eumdem reddens. Eum no- ſtra Vulgata v. 19. manifeſte confirmat his ver- bis: Miſerebitur tui: ad vocem clamoris tui ſta- tim ut audierit, reſpondelit tibi. In quam rem B. Auguſtinus Enchiridii c. 65. In actione pœnitentiv, inquit, non tam conſide- randa eſt menſura temporis, quam doloris. Nec tantum apud Iſaiam conditionate illa di- cuntur: ſed etiam Zachariæ I. v. 3., Jeremiæ 15. v. 19., Apocalypſis 3. v. 20. abſoluta fit promiſ- ſio, Convertimini, & convertar: ergo hæc duo inſeparabiliter ſunt conjuncta, quia veritas con- ditionalis poſtulat, ut poſito antecedente, in- fallibiliter ponatur conſequens. Atqui homo convertitur, cum primum peccata per contri- tionem dereſtatur. Ergo. Prob. II. ratione. Actus pœnitentiæ, qui extra uſum Sacramenti, tamquam ſufficiens diſ- Poſitio ad remiſſionem peccatorum, habet gra- tiam infallibiliter conjunctam, eſt vera contri- tio: atqui omnis actus, qui ex ſua eſſentia & moti⸗ lu⸗ lalh Urhen un Uutgn un Vep⸗ Glofn. admo. woniis Uenul. Gelinms 6 On , int e Pie. e dem gepro. m no⸗ lis ver⸗ tuiſe⸗ ic. allle elac eriel; ponk⸗ Okerco itse. Mle, II⸗ Uikonno cOör ie, gul cebso habet ge⸗ Era (Ohil eleniul DE PGœNITENTIA. 35 motivo eſt perfecta converſio ad Deum, & averſio a peccato, ejusque deteſtatio ſuper omnia, habet infallibiliter & ſine mora adjun- Ctam gratiam & peccatorum remiſſionem, ur teſtimonia hactenus allata oſtendunt: ergo omnis talis actus continuo eſt vera contritio. Confirm. I. Peccator lege naturali & poſiti- va tenetur aliquando Deum ſuper omnia dili- gere, & ex caritatis hujus motivo peccata ſua deteſtari: at enim certam temporis moram in continuando, aut repetendo hoc actu præſcri- ptam eſſe nullus docere poteſt. Confirm. 2. Actus fidei & ſpei ſupernatura- lis ſunt veri & perfeéti actus virtutum theolo- gicarum, licet non ſint admodum intenſi & ve- hementes, aut prolixi, dummodo ex motivo ſibi proprio concipiantur: ergo etiam actus ca- Titatis ex motivo proprio conceptus, vere erit actus virtutis theologicæ: & deteſtatio peccati ex ejusdem motivo profecta, erit vera contri- tio, quin certa intenſio, aut prolixitas ad pias haſce affectiones requiratur. Confirm. 3. Poſſet homo in fine vitæ dete- ſtari peccatum ex motivo earitatis perfectæ, quin ei ſuperſit tanta mora temporis, quantam Sco- tus exigit, ut ille actus ſit contritio; adeoque Peccator in eum poſſet ſtatum redigi, in quo per verum pœnitentiæ actum, peccati remif- ſionem conſequi non poſſet: conſequens autem hoc damnatur ut erroneum in libro de Eccleſiaſt. dogmatib. c. 80. Idemque refert ex Concilio P 3 Mogun- 96 DE PœNITENTIA. Moguntino cap. 2. Ivo in ſuo decreto, part. 15. Cc. 32. Olij. I. cont. I. Conol. Peccatum ſuper omnia mala deteſtari eſt illud cum malis cæteris con- ferre: atqui hoc foret admodum periculoſum, & diſſuadendum infirmioribus; eo quod obje- tis. præſentibus & corporeis facile movea- mur; ergo non quælibet contritio perfecta de- treſtatur peccatum ſuper omnia mala. e. Diſt. Maj. Peccatum ſuper omnia mala dereſtari eſt illud conferre ſemper explicite & formaliter, expendendo mala cætera ſingillatim, aut omnia confuſe, & ea præ peccato eligendo N. eſt il- lud conferre ſaltem implicite & virtualiter cum malis cæteris C. Urtique formalis comparatio eſt diſſuadenda, ne malorum præſentium ima- ginatione viva nimium obverſante terreantur imbeeilli, & ad illa fugienda peccare malint. Quando autem deteſtamur peccatum ut ſum- mum malum, virtualis ad minimum inſtituitur comparatio, neque enim voluntas derteſtari po- teſt peccatum tamquam malum graviſſimum, quin illud ſaltem obirer & implicite comparet cum malis cæœteris, quæ peccati intuitu minus atrocia & enormia eſſe videntur. Modus ve- ro ita deteſtandi ex perfectæ caritatis motivo habetur: ſicut enim ex hoc Deus ut ſummum bonum, & conſequenter ſuper omnia amatur: ita ex eodem peccatum ut ſummum malum, urpote ſummo illi bono unice contrarium averſamur; ac vi hujus quidem actus voluntas ita diſpoſita manet, ut malit quodvis malum ante pati, rad letha- Il. 1). Onnna on. N . oyer. elde. M. Ani e Ater, Olnna lehl. er cun Pnnd nima. enntur llare. . Wrut elurlpo⸗ Mimuen Onere! I MNS s ve⸗ nOtN Imenk Nkur: in etlawnat, lhoſ oti ⸗ DE PCNITENTIA. 87 lethali culpa Deum offendere. Porro quamvis peccator ex animi perverſitate bona præſentia & ſenſibilia quandoque virtualiter Præferat omnibus bonis reliquis, ac ipſi quoque Deo, idque ob rationem valde vilem; depravatio iſthæc nihil ſententiæ noſtræ detrahit, ſed eam confirmat amplius: inde enim palam fit, Deum amari numquam poſſe ex præſtantiſſimo puræ caritatis motivo, quin virtualiter bonis omni- bus anteferatur. Inſt. 1. Contritio non poteſt peccatum de- teſtari ſuper omne malum Deo intrinſecum, quale eſſet perfectionis cujusdam divinæ deſtru- ctio; ergo non poteſt deteſtari peccatum ſu- per omne malum. N. MW. ſupp. Quod poſſit malum Deo intrinſecum dari, & comparatio de eo fieri: contritio ergo, cum ſit actus pro- æreſeos, non fertur, niſi in objecta poſſibilia. Iuſt. 2. Si per contritionem perfectam dete- ſtamur peccatum ſuper omne malum, ergo is, quem gravioris peccati pœnitet, ita eſt affectus, ut malit peccata leviora committere, quod per- quam abſurde dicitur, cum nullum peccatum ſanæ electionis objectum ſit. k. W. Mat. Pœ- nitens ex amore puro Dei deteſtatur peccatum ſecundum ſe ſuper omnia phyſica mala, & ſu- per omnes pœnas ſenſus & damni, & compa- ratione ſaltem virtuali fertur in illa actu etiam proſecutivo eadem præ peccato eligendo, ac dicendo: malim omnia iſta potius ſubire, quam Deum peccando offendere. Econtra cum pec- cata prudenter appeti nequeant, in eorum nul- F 4 lum 2 88 DEPONITENTIA. lum fertur actu proſecutivo, minus grave præ graviori eligendo; ſed tantum actu averſante magis abhorret graviora, quam minus gravia, cum peccata inter ſe mutuo comparantur: eo quod illa fint majus Dei dilecti malum. Olj. II. Peccator ſumme offendit Deum: ergo, eum contritio ſit diſpoſitio proxima ad gratiam, ſumma illius intenſio requiritur. k. Diſt. Antec. Peccator Deum ſumme offendit, conſiderata dignitate perſonæ offenfæ C. ſem- per cum ſummo intenſionis conatu N. Et quam- vis hoc feciſſet, tamen in diſpoſitione ad gra- tiam ſimilis intenſio deteſtationis non exigere- tur: nam cum minima gratia ad remiſſionem cujuscumque culpæ ſufficiat, ſufficiens quoque & proportionata gratiæ diſpoſitio eſt dolor ſe- cundum ſubſtantiam & eſſentiam ſummus ſeu ex puræ caritatis motivo conceptus; & conſe- quenter erit etiam contritio iſta culpæ propor- tionata. Inſt. 1. Pœnitens non poteſt Deo pro pec- catis condignum reddere; ergo merito ab ipſo exigitur quantum poteſt ex toto conatu ſibi poſſibili. B. Diſt. Conſ. Exigitur quantum po- teſt quoad dolorem ex ſua ſubſtantia perfectiſ- ſimum C. quantum poteſt quoad doloris ejus- dem intenſionem N. Intenſio hæc ſumma ac- cidentaria eſt: nec expediebat ſalutis viam adeo difficilem reddi. Inſt. 2. Ignis licet in minimo gradu eſſen- tialiter perfectus, impar tamen eſt expellendo frigori: ergo etiam caritas non opponitur pec- 2=ð cato; Alin ln Kpnn epte ellante gewin, . 60 Demm: NNda Ir. N koct, lem. gam. Age Vgere. Gonenn grogve Porke⸗ o ſen colle⸗ nor. ope⸗ n nn Ii umpv. eeic⸗ 6 eſls⸗ nmma A⸗ n ade n eler elend nlrar ſe⸗ o DE PGœNITENTIA. 89 cato, nec illud deſtruit ratione ſuæ eſſentiæ, ſed ratione gradus dumtaxat. B. MW. Conſ. Actio Phyſica calefaciendi & comburendi fit ſucceſſi- ve applicando activa paſſivis: actio vero ſpiri- tualis caritatis & virtutum ſupernaturalium non eſt ſucceſſiva, ſed inſtantanea ac indiviſibilis. Inſt. 3. Quod movet ad appretiationem, movet quoque ad intenſionem actus: ergo con- tritio non poteſt eſſe ſumma appretiative, & remiſſa intenſive; nam intenſio doloris in vo- luntate ſequitur magnitudinem doloris ex obje- Cti æſtimatione. G. W. Antec. Appretiatio ori- tur ex dignitate & præſtantia objecti: intenſio vero actus ex magna & vehementi applicatione facultatis ad objectum. Dictum autem eſt con- cluſ. I. argum. I. refutatione 2dæ opinionis, ve- hementius appetitum noſtrum moveri ab obje- tis ſenſibilibus, quæ nihilominus ob ſuam vi- litatem honeſtis & præſtantioribus objectis poſt- ponimus. Exemplum præbent nobis matres, quæ vehementiore amore feruntur in filios par- vulos, licet conſervationem vitæ filiorum ætate grandiorum præferant. Obj. III. S. Scriptura & Patres requirunt, ut magno conatu enitamur ad contritionem pec- catis proportionatam: probant id teſtimonia art. I. recitata. Et Michææ 4. v. 10. Dole Satage quaſi parturiens. Apoc. 3. V. 16. Tepre- henduntur tepidi: hi autem ſunt qui remiſſe operantur. S. Cyprianus tract. de lapſis, Quam magna, inquit deliquimus, tam granditer deflea- mus, Alto vulueri diligens & longa medicina non F S deſit?: 90 DE PœNITENTIA. deſit: pœnitentia erimine minor non ſit. S. Cæ- ſarius Arelatenſis Homil. 1. Haæc, inquit, prin- cipalia mala ingenti rugitu & gemitu, & fonte in- digent lacrymarum &c. In eimndem modum ſeri- bunt S. Ambroſius ad Virginem lapſam c. 8., & I. 2. de pœnit. C. 10., S. Auguſt. ſerm. 34. C. 12., S. Gregorius I. 4. Moral. C. I7., aliique, quorum ſententias coacervat Morinus. His accedit, quod Catechiſmus Concilii Tridentini part. 2. de Pœnit. n. 46. Ut doloris, inquit, acerbitas cum ſelerum magnitudine æquari conferrique poſſit. Et S. Thomas in 4. d. 17. Jq. 2. a. 7. quæſtiunc. 3. ait, dolorem voluntatis adeo remiſſum eſſe poſſe, ut non ſufficiat ad contritionem. Ergo. Be. M. Conſ. I. S. Scriptura & Patres frequenter nos docent, quid fieri deceat: optanda nimi- rum eſt & optima contritionis quoad gradus in- tenſa magnitudo; eaque laudatur in regibus Da- vide & Manaſſe, uti & in B. Petro aliisque pœ- nitentibus. Nam cum Deus ſit ſumme bonus ac diligendus, peccatum vero maxime dereſta- bile, timeri nullus exceſſus debet aut in amore Dei, aut in odio peccati. II. Eadem S. Scriptura, Patres & Cate- chiſinus laudatus indicant, qua ratione pecca- tum ſumme appretiative deteſtari debeamus: ad hoc enim ſæpe magnus conatus requiritur, ut inelinetur voluntas ad deteſtandum pecca- tum, cuſus amore tantopere prius exarſerat. III. Idem Catechiſinus, Scriptura, & Patres loquuntur ut plurimum de remiſſione peccati quoad reatum: nam pœna temporalis, poſt cul- Pam 4 le⸗ M 10 Mn urin unel 4 N 6 C2. huir ite tn. nſeri. 6,S on guoruen cceltt Pert 1 lerlity etcſe. lne.3. n ele go⸗ glener. mn-- Gs in. duoe. eW. Ne don⸗ Ne eeſ janore & CW- ecct⸗ ealnus: Coin, Pece⸗ lerar. &Pinns e Neel 6 Pol DD PDü NITENTIA. 91 pam condonatam reſidua, non remittitur, niſi in hac vita numero & gravitati peccatorum ſa- tisfactio adæquetur. Quamquam quæ B. Cy- prianus modo recitatus ſeribit, pœnitentiam ſolennem, quæ in Eccleſia fieri ſolebat, con- cernunt: graviter enim ibidem reprehendit il- los, qui crimina ſine delectu æqualiter punie- bant. IV. Liber ille ad Virginem lapſam non vi- detur S. Ambroſii, nam cap. illo 8. Iubære, in- quit, pœnitentiæ usque ad extremum vitæ, nec tibi præſumas ab humana die poſſe veniam dari: quia decipit te qui hoc tibi polliceri voluerit. Qucx enim proprie contra Dominum peccaſti, ab' illo ſolo te convenit in die udicii exſpectare remedium. Quæ quidem ſententia Novatianum errorem continet, contra quem diſputat S. Ambroſius duobus LL. de Pœnitentia. Vide Bellarminum de Script. Eccleſ. V. In Apocalypſi non vocatur tepidus, qui remiſsè operatur, ſed qui mala opera bonis ad- miſcet: ac præſertim qui cum fidem habeat, caritate caret, ut declaravit S. Thomas q. 3. de malo a. 13. ad T. VI. S. Thomas cum S. Bonaventura & aliis Antiquis, tunc ſolum, ait, contritionem minus intenſam non ſufficere ad juſtificationem, cum deſtituitur intenſione, ut ita dicam, eſſentiali, objectiva, ſeu, quod idem valet, appretiativa, quando non eſt verus & efficax Dei amor, nec inducit ad deteſtandum peccatum ſuper omnia. Nam ibidem manifeſte pro nobis ita concludit: 92 DE PœNITENTIA. Quantumeumque ſit parvus dolor, dummodo ad contritionis rationem ſicffciat, omnem culpam delet. Sed & B. Auguſtinus dum l. de Natura & Gratia c. 70. ait. Caritas incoata incoata juſtitia eſt: caritas provelcta provetcta juſtitia ot; caritas perfelcta perfelta juſtitia eſt; Vult ſolum, quod qui incipit habere caritatem, incipiat etiam juſte vivere; & creſcente caritate, juſtitia vi- tæ augeatur. Idem enim Auguſtinus caritati ſimpliciter tali peccatorum remiſſionem tribuit, ut tract. 5. in epiſt. Joan. Per dilectionem, inquit, peccata ſolvuntur. Et tract. 9. Anima noltra fœ- da eſt per iniquitatem; amando Deum pulehbra eft- citur. Ohj. IV. contra 2. Conel. Actus contritionis eſt diſpoſitio ad gratiam: atqui diſpoſitio debet antecedere formam; ergo contritio aliqua ſal- tem temporis duratione eget. . D. M. Con- tritio eſt diſpoſitio ad gratiam qualiscumque N. eſt diſpoſitio ad gratiam perfecta & ultima C. hujusmodi diſpoſitio non antecedit formam tempore, ſed natura. Nec paulo magis probat alterum Scoti ar- gumentum, quod contritio debeat perfici us- que ad certam intenſionem: nam præterquam quod nulla certa ad actum contritionis requira- tur intenſio; ut ex hactenus dictis palam fit: intenſio iſta ſi requireretur, poſſet in inſtanti pPerfici in actu immanente, ut in qualibet for- ma, quæ ſine reſiſtentia contrarii producitur. Ex his quæ hucusque diſputavimus cl. 6 cei Ulenn WMW ten ,A nllt, Ura ia intar h do t etim Eti ri. CAllteri Ubbi qui fe⸗ raf. itons Cebet luſl. C. ndeN. Uina. örnn Gori. ei e⸗ elghann eglta⸗ lon ſ: Eanni bet kor⸗ Cdociro DE PœNITENTIA- 93 Coliges J. Contritione nos magis deteſtari peccata graviora quam leviora: in peccatis enim gravioribus magis apparet ratio motiva, puta: malum Dei; unde majus odium & dolorem ac deteſtationem in nobis excitant. II. Propria item peccata magis deteſtamur, quam aliena: nam quia cuivis homini ſpeciatim injunctum ſit, Deum ex toto corde amare, amo- ri huic peccata propria vel maxime adverſantur. Quam ob rem magis averſamur peccatum ve- niale a nobis commiſſum vel committendum, quam peccatum originale: per peccatum enim veniale homo adtu proprio facit, ut Deo non- nihil diſpliceat, eique mali aliquid inferat; cum econtra originali peccato incurrat tantum & pa- tiatur malum, nec ſe ipſe a Deo avertat, ſed ipſe voluntate aliena avertatur a Deo. Hinc etiam magis deteſtandum peccatum noſtrum veniale actuale, quam mortale habituale: per hoc enim toleramus malum a Deo nobis illatum: cum econtra per illud novum Deo malum infera- mus. MWec refert, quod peccata aliena gravia ſint majores Dei offenſæ, quam noſtra levia: ordinata enim erga Deum caritas præcipit, ut, ante- quam de aliis cogitemus, ipſi prius maximum illud præceptum implere ſatagamus; præſertim negativum, magis abſolutum a tempore, loco, alisque circumſtantiis, ut nequid adverſus Deum committamus. Quapropter licer S. Tho- mas recte probet, B. V. Mariam in utero Ma- tris ſanctificatam fuiſſe, quia majus eſt privile- 94 DE PœNITENTIA. gium, immunem a peccato originali eſſe, quam a peccato veniali: ob hoc tamen privilegium non oportebat ut eadem B. Virgo minus derteſtare- tur, voluntate propria vel tantisper averti à Deo per peccatum veniale, quam aliena vo- luntate per originale peccatum, quod nobis tantum eſt proprium moraliter: caritas enim non tam commoda propria, quam Dei bo- num intendit. III. In contritione excedi dupliciter poteſt, ſed tantum per accidens. Ac primo quidem quando quis falſo ſibi perſuadet, peccatum tam grande malum eſſe, ut ejus remiſſionem obti- nere nequeat. Hunc nimium dolorem ante- vertit Apoſtolus 2. Cor. 2. v. 7. ſeribens: Mefor- te abundantiori triſtitia ablorbeatur qui ejusmodi eſt. Quamquam actus ex errore iſto profectus Pænitentia proprie dici non poſſit. Altero modo exceditur, ſi ex nimio volun- tatis conatu valetudo graviter lædatur. Ubi Ri- chardo, in 4. d. 17. a. I. q. 8. dicenti, non teneri Pœnitentem ad capitis contentionem remitten- dam, ſi noxia præviſa non fuerit, aſſentiri non poſſumus. Sufficit enim damnum præviſum fuiſſe: quia præcepto naturali tenemur ita mo- derari noſtro fervori: ut nequid gravioris de- trimenti ſalus corporis patiatur; maxime quan- do id ad animæ ſalutem opus non eſt, ut in ca- iu præſenti accidit. Atque ideo ſapienter Chryſoſtomus hom 4. in 2. ad Corinth., & ad naturam & ad conditionem peccatorum pœni- tentiæ labores monet eſſe temperandos. RI rl 1, e e K la Ni Umt Ilian mnon lre. 3 fund. N N en Dei be rpotek Guiden tomntr Ein enae⸗ N. nnl kls ONe⸗ Wr. Niei Eelinn Peonnun Omin urnor. ice echh⸗ Wcr. Thene lh, 4 tunn peen . DE PCGNITENTIA. 95 ARTICULUS III. An ad contritionem perfectam ſtatim remittantur bpeccata?“ Ota I. Lutherus tradidit, neminem per con- tritionem Deo reconciliari, ſive ante Sa- cramenti Pœnitentiæ ſuſceptionem, ſive in ipſo Saeramento Pœnitentiæ: nam in afſſertione arti- culi 6. ex ſermone de Pœnitentia, Ego, inquit, peccatum aſſero, quidiquid ante gratiam hit in homi- ne, tantum abeſt, ut præparet ad gratiamn. Ait autem, contritionem eſſe effectum juſtificatio- nis, quæ prius habita ſit per fidem, qua certo ſibi perſuadet, remiſſa ſibi per Chriſtum eſſe peccata. II. Ex Catholicis vero Theologis Bajus, Janſenius, Eſtius, Gaſpar Juenin, aliique Nova- tores appellant caritatem imperfectam, ſiquis actu remiſſo Deum propter ſe ac ſuper omnia diligat, neque purant contritionem ex caritate hac imperfecta conceptam ſufficere ad remilſ- ſionem peccatorum ante ſuſceptum Pænitentiæ aut Baptiſini Sacramentum, niſi in caſu neceſſi- tatis: ſed opus eſſe contritione perfecta, hoc eſt, ea quæ ex caritate Dei admodum intenſa Pproficiſcatur. Dico. QoaiscuNks contritio, quæ pro- pter Deum Iuper omnia dilectum concipitur, continuo juſtificat pœnitentes, etiam ante uſum Sacramenti. Hæc eſt communis ſententia Do- Gtorum Catholicorum, qui contrariam opinio- nem graviſſimis cenſuris proſcribunt. Pra rob. 96 DE PœNITENTIA. Prob. S. Scriptura ſimpliciter promittit gra- tiam Dei & juſtificationem puræ caritati Dei, & peccatoribus vere ad Deum ex toto corde con- verſis, ut conſtat ex teſtimoniis art. proxime præ- cedente adductis: atqui contritio quævis pro- pter Deum ſuper omnia propter ſe dilectum eſt Ppura Dei caritas & vera converſio ad Deum ex toto corde, ſive intenſa ſive remiſſa fuerit; er- go illico ante uſum Sacramenti juſtificat. Confirmatur I. In Vetere Teſtamento con- tritioni ex pura Dei caritate profectæ veniam & gratiam continuo concedendam Deus pollicitus eſt, atrque etiam impendit; ut Scriptura & Pa- tres nuper recitati docent: quibus accedit S. Fulgentlus, qui I. I. de Remifſione peccat. C. 12. Quia, inquit, ingemuit David, ex toto corde con- verſus, continuo ſalvus faétus eſt. Atque comple- tum eſt in eo illud Prophetæ: &à converſus fueris & ingemueris, ſalvus eris. Qur ergo non idem ac- cidat in Lege Evangelica, ubi largior Dei gra- ria ex fontibus Salvatoris manat? Id quod ex- emplum Latronis pœnitentis declarat, qui eo- dem temporis momento veniam peccatorum a Chriſto impetravit, quo ad eum ſe convertit Luc. 23. V. 44 ,; Confermatur Il. Ex damnatione propoſitio- num Bajanarum ſupra memorata. Ubi Adver- ſarii gratis cauſanrur, tres primas proſcribi in- rellectas de caritate habituali: quartam autem, quia videtur ſignifieare, nullam contritionem extra caſum Sacramenti aut neceſſitatis juſtifica- re; nam propoſitiones illæ damnantur in Eni a Bajo lu Knyr ig, rgr. lel, O5. ee. do. Conck euinet llg er. coN. n leiros le. eeſt. reI. NN. ntle. G eni- Neger gol el⸗ 60 otumnt Ovent oldo⸗ Aer rbbiir⸗ 1 Wen, inonen gzllie in 1 DE PNITENTIA. 97 a Bajo intento, hoc eft, in ejus ſcriptis expreſ- ſo, in quibus manifeſte agit de caritate actuali: & propoſitione 31. ait, caritai, quæ ex cor- puro eſt; habitus autem non eſt ex corde, ſe in corde. =è His accedit judicium S. Facultatis Pariſien- ſis, quæ ab Epiſcopis Belgii commotis hac do- Ctrinæ novitate conſulta, an. 1560. 7. Junii plu- res propoſitiones cenſura confisxit, inter quas hæc erat decima Homo exiſtens in peccato mor- tali, ſive eJus reatu ad &ternam mortem, habet in ſe caritatem. Hac propoſitio, ait cenſura, I hæ- vetica. Undecima vero hujus tenoris: Per con- tritionem non adbibito realiter Sacramento Baptiſ- mi aut Pœnitenti”, non dimittitur peccatuin extra caſum martyrii aut neceſſitatis, hac cenſura no- tatur: Qaucæ propoſitio eſt hæretica & ſohiſinatica. Olj. I. Si contritio ante ſuſceptionem Sa- cramenti ſtatim juſtificet, ergo gratis ait Chri- ſtus, Joan. 20. v. 23. Quorum rennſoritis peccatd, Vemittuntur eis: ergo fruſtra Patres dicunt, quod ſententia Petri præcedat ſententiam cœli: ergo injuſte damnavit Pius V. & Gregorius XIII. di- centes, non juſtificari pœnitentem miniſterio Sacerdotum: & Auguſtinus epiſt. 180. falſo do- cet, miniſterium Sacerdotum efle ad ſalutem neceſſarium: perire eos, qui de hoc ſœculo exeunt vel non regenerati, vel ligati: & dum traét. 13. in Joan. alt, Catechumenum portare adhuc ſarcinam ſuæ iniquitatis, nec dimitti hanc, niſi cum venerit ad baptiſmum. Id quod etiam habet Ambrofius l. de iis qui initiantur; c. 4. beL 98 DE PG&NITENTIA. B. J. Sequelas iſtas omnes etiam recidere in ſententiam adverſariorum, qui putant, caritate valde intenſa remitti peccata extra Sacramento- rum uſum, aut caſum martyrii, vel neceſſitatis. B. II. Mego has ſeqq. Vere a Sacerdotibus abſol- vuntur, aut baptiſmi Sacramento expiantur, qui tantum attriti ad Sacramenta iſta accedunt. Quare neceſſarium eſt Sacerdotum miniſterium, & qui decedunt non regenerati, aut etiamnum ligati pereunt, ob culpabilem horum myſterio- rum neglectum. Quare etiam Petri ſententia Præit ſententiam cæli: ideo enim Deus abſol- vit, quia miniſter abſolvit, & non viciſſim. Be. III. Diſt. easd. ſqq. Si contritio ante Sacra- mentum juſtificet abſolute ac citra votum & onus ſuſcipiendi Sacramenta, ſequuntur hæc abſurda Z ansent, ob modo dicta. Si juſtificet conditionate, cum voluntate ſuſcipiendi hæc Sacramenta &c. N. Nimirum contritus juſtifi- catur quatenus adjunctum habet votum, ſaltem implicitum, Sacramenti. Quodſi deinde data occaſione, votum iſtud explere culpabiliter ne- glexerit, ob novam culpam peribit, etſi regene- ratus. Dixi culpabiliter: nam ſacerdos non habet facultatem negandi pro ſua libidine ſo- lutionem aut regenerationem poſtulantibus. Quodſi contrito id officii negaret, non ideo ille peribit; ſed ſua caritate & Pœnitentia rege- nerabitur, aut ſolvetur. Inſt. Falſum fuiſſet Chriſti effatum eum tem- pore præſente prolatum, cum Luc. 7. V. 47. ait, Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit mul . a 0 cre itat⸗ ento. lans, dl. n Cedt. eruum uudn erio. tenti l. n. Denn⸗ un 1 He lifeet ee lir Nen de dun lerne. ngene⸗ Pos von ie l. nbos. Geo atege⸗ wmteln Ki⸗ n ln OH — DEPGNITENTIA. 99 multum, ſi ipſa dilectio jam antea mulieris pec- cata abſterſerat. H. M. Illat. Alias poſtea ei- dem mulieri v. 48. falſo dixiſſet: KRemittuntur tibi peccata. Habuit ergo ſe illa Chriſti enun- tiatio ſicut declaratio illa Marc. 5. v. 34. mulieri jam prius ſanatæ facta: Eſto ſana a plaga tua. Vere enim exprimuntur tempore præſenti quæ Paulo ante gerebantur, eo quod moraliter ad- huc præſentia cenſeantur. Sed & Chriſtus pu- blica illa teſtificatione quaſi ratam voluit eſſe ſententiam priorem, afflictamque mulierem ſo- lari, & docere præſentes perfectæ pœnitentiæ pretium. Qua ratione explicantur quæ de ea- dem muliere (cripferunt B. Auguſtinus & Patres alii: Acceſſit iminunda, ſe. ante dilectionem, ur rediret munda, poſt pœnitentiam & dilectionem- Ubi caritas remiſſionem peccatorum non præit tempore, ſed natura, ſicut quælibet ultima di- ſpoſitio, quæ cum forma ſimul tempore exſiſtit. COlj. II. Saulus per pœn tentiam jam per- fecte erat converſus ad Deum, & impoſitione manuum Ananiæ acceperat Spiritum S. Act. 9. V. 5§. 6. 9. I I. I7. ei tamen Ananias ait: Exſurge, & baptizare, & ablue peccata tua, Act. 22. V. 16. Cornellus item & ejus amici, licet Spiritus ſan- Ctus ſuper eos ceciderit, juſſi ſunt a B. Petro baptizari. Ergo hiſce non remittebantur pec- cata, niſi per Sacramentum baptiſmi. . M. Conſ. Ananias Paulum ad baptiſinum hortaba- tur, tum quod internam ejus diſpoſitionem ig- noraret; tum quod ſciret, ipſum non fuiſle ju⸗ ſtificatum, niſi cum obligatlone ſuſcipiendi ba- G Ptik⸗ N ) 1 100 DE PGNITENTIA. ptiſinum. Caritas enim, qua contritio perfici- tur, mandatorum divinorum obſervationem urget, adeoque votum Sacramentorum præ- ceptorum comprehendit, ut ex Seſſ. 14. Cap. 4. Concili Tridentini novimus. Neque Sacra- mentum Baptiſini Saulo & Cornelio erat ſuper- vacaneumi: nam & gratiam prius acceptam ad- auxit, & tamquam Symbolum externum am- bos Eceleſiæ Chriſti & fidelium cæterorum cœ- tui inſeruit. Quam ob cauſam B. Auguſtinus 1.4. contra Donat. c. 21. MWe ſecura, inquit, ſet juſtitia catechumeni, diétum eſt: Niſi quis venatus fuerit ex aqua & Spiritus., non intralit in KRegnum clorum. Rurſus ne percepto aptiſino ſecura eſſet iniquitas buptizatorum, dictum eſt: Niſi abunda- verit juſtitia veſtra &c-. J Inuſi. I. Idem S. Auguſtinus I. I. de diverſis qq. ad Simplicianum q. 2. ſcribit, in Cornelio veram fuiſſe caritatem, nec tamen illum juſti- ficatum fuiſſe ante quam baptiſmum ſuſceperat. Quod etiam ibidem de Catechumenis aſſerit, uti & tract. 4. & 13. in Joan. & I. 4. de Bapt. contra Donat. c. 21. Ergo. Ne. M. Antec. S. Doctor ait illos ſine baptiſmo non aſſecuturos ſalutem, non quod per pœnitentiam peccata non fuerint ipſis remiſſa, ſed quod baptiſmum divinitus præceptum neglexerint: Siquidem non ſolum concipi, ſed etiam naſei opus eſt, ut ad vitam perveniatur æternam, inquit ead. q. 2. De Cornelio quidem I. 4. contra Donat. c. 21. enim, inquit, Cornelius etiam Siritu & jam ac- cepto, baptizari noluiſet, contempti tamt Sacra- mnents rnn r le nn r ci. em Nrx. . e mad. nan. nack⸗ kinus putue Gnen N Mulr⸗ ſetſs⸗ Melo . Meta. Pe e u. S Vis eC umm Giden DE PœNITENTIA. 101 ementi reus ſieret. Et c. 25. de Catechumenis univerſim: Weque enim, inquit, allo modo dicen- da eſt converſio cordis ad Deum, cum Dei Sacra- mentum coniemnitur. Verum de hoc argumen- 10O ſatis jam tractatum eſſe videtur diſp. 2. Cc. I. a. 7. concluſ. I. & obj. I. ubi de Baptiſmo Flami- nis diſſeruimus. Cæterum perquam probabile eſt, veterum quosdam, inter quos S. Grego- rius Nazianzenus orat. 40. in S. Bapt., Genna- dius I. de dogmat. Eccleſ., S. Fulgentius ep. 12. ad Ferrandum Diaconum, tam auſteros Baptiſ- mi propugnatores fuiſſe, ut ejus vices ne in ne- ceſſitate quidem per poœnitentiam caritate per- fectam ſuppleri poſſe contenderent. Inſt. 2. Concilium Tridentinum Seſſ. 13. c. 7. Prohibet peccatores absque Sacramento Peœnitentiæ ad Euchariſtiam accedere, quan- tumvis ſibi contriti videantur. Et Seſſ. 6. c. 6. inter diſpoſitiones eorum, qui ad Baptiſinum, & conſequenter etiam ad Pœnitentiæ Sacramen- tum accedunt, exigit, ut Deum tamquam omnis Suſtitiæ fontem diligere incipian-,. Ergo ex mente Concilii contritio non videtur ante horum Sa- cramentorum uſum juſtificare. w. M. Conſ. I. Ad ſacram ſynaxin acceſſuris, aut etiam Sa- cerdotibus ſacrificaturis, ſi peccati conſcii fue- rint, præcipit Concilium, ut ſe ſacra eonfeſſione ante probent, ob Sacramenti Euchariſtiæ reve- rentiam: cum nemo de ſua contritione certus ſit, & facilior ad juſtificationem via ſit per peœ- nitentiæ Sacramentum. II. Inter diſpoſitiones ad baptiſmi gratiam, Seſſ. 6., recenſet tantum C 2 cari- 4 102 DE PCGNITENTIA. caritatem incoatam, ut verba Concilii indicant: nam Sefſl. 14 cap. 4. eadem Synodus docet, contritionem caritate perfettam hominem Deo re- conciliare priusquam Saxramentum rexipiatur. Inſt. 3. Dum intellectus ſcientia perfectus dicitur, non intelligitur ſeientia qualiscumque, ſed excellens, ergo Concilium Tridentinum commendans contritionem caritate perfectam, valde intenſlam prædicat. W. W. Conſeq. Con- cilium ideo contritionem dicit perfectam cari- tate, quia caritatis puræ motivum perfeéctius eſt motivis omnibus virtutum reliquarum, ex quibus attritio concipitur, ut ex eodem cap. 4. Seſſ. 14. legere eſt. Qucſtio alia adhuc moveri ſolet. Werum per Pænitentiam peccatum unum ſine alio remitii poſſit? Repugnare hoc docet S. Thomas d. 86. a. 3. tam ex parte actus Pœnitentiæ, quam ex parte gra- tiæ. Et Ccontritionis quidem actus cum ex uni- verſali ſuo motivo peccata omnia deteſtetur, neceſſario expellet omnia, ſi vel ab unico ab- horruerit. Ex parte vero altera conſtat, nul- lum peccatum remitti ſine regeneratione & re- novatione per gratiam, ac ſine nova admiſſione Pœnitentis ad jus hæreditatis & gloriæ æternæ Capiendæ: at gratia, qua renovamur, & in filios atque hæredes regeneramur, ex æquo peccatis omnibus adverſatur; igitur omnia ſi- mul eliminat, ſecundum illud Apoſtoli Rom. 8. v. 1. Webil damnationis eſt is, qui ſunt in Cbriſto Jeſu. ARTI- li/e Alnann U1A cant Neet, ie. en tinun Ghn, Con. al. Cos 1& Mrer 6⅓ lim . K. Wanr, no d⸗ 4, . Me eraie in E gria Rorn,. Cit⸗ M DE PœNITENTIA. 103 ARTICULUS II.ↄ„ Quomodo contritio peccatum expellat? Nu I. Forma vetus expelli formaliter dici- tur a forma nova, eo quod hæc cum illa componi in eodem ſubjecto nequeat: cauſa au- tem formam novam producens, aut in ſubje- ctum inducens, dicitur efficienter expellere for- mam veterem. Ita calor ſuperveniens ſubje- Go frigido frigus expellit formaliter; ignis Ve- ro efficiens cauſa caloris, idem frigus efficienter expellere dicitur. II. Gabriel Vasquez & nonnulli alii tradunt, contritionem, licet ſola non ſit ſufficiens ſeu to- ta formalis cauſa remiſſionis peceati, eſſe tamen Partialem, quia ex illa & habituali gratia con- ſurgit integra & proportionata forma exclu- dens peccatum. Opinionem iſtam laudant So- tus uterque, & Suareſio probabilis videtur: ni- hilominus ipſe cum pluribus aliis contritionem vult eſſe diſpoſitionem ad remiſſionem peccati, atque inſuper ad genus cauſæ efficientis illam reducit,eo quod impetret gratiam incompoſ- ſibilem cum peccato. III. E diverſo Lutherus in aſſertione art. 12. ait, fidem juſtifieare eriamſi per impoſſibile homo non eſſet contritus. Volo, inquit, eam, ſed dico, non operari juſtißicationem aut remiſſonem peccatorum: Eides lenim in verbum Dei juſtifcat & purgat. Eodem modo Calvinusl. 3. Inſt. c. 4. 6. 3. ait, remiſſionem peccatorum non fieri ſine pœnitentia, ſed hanc illius non eſſe cauſam. G 4 Huie 104 DE PœNITENTIA. Huie errori conſentiens Kemnizius 2. part. Exa- minis pag. 960. alt, Catholici impetrationem ve- niæ && reconciliationem cum Deo manifeſte tribu- unt actui ſeu operi contritionis noſtræ: & quidem ante alſolutionem. .. Quid vero aliud eſt hoc, quam veconcilationem cum Deo & remiſonem peccato- vum adimere Evangelio & dei, immo gratuitæ miſericordiæ Dei & merito Chriſti: & trangferre illam in merita noſtrorum operum Dico I. Peccatum lethale non expellitur for- maliter per contritionem. Prob. J. Quod tan- tum diſponit & præparat ad juſtificationem, eamque impetrat, non poteſt eſſe forma juſti- ficans: diſpoſitiones enim ad formam neque- unt eſſe ipſa forma, & impetrare eſt officium cauſæ moraliter efficientis. Atqui contritio ad juſtificationem tantum diſponit & præparat, eamque impetrat; ergo non eſt ejus forma ne Partialis quidem. Min. liquet ex C. Tridentino Seſſ. 6. poſtquam enim cap. 6. inter actus varios ad juſtificationem diſponentes recenſuiſſet etiam dilectionem Dei, cap. 7. ita proſequitur: Hanc diſpoſitionem ſeu præparationem juſtificatio ipſa con- ſequittur. Et Seſſ. 14. cap. 4. Fuit, inquit, quo- vis tempore ad impetrandam veniam peccatorum contritionis motus neceſſarius, & in homine poſt haptiſinum lapſo ita demum præparat ad remiſſzo- nem peccatorum &&†β. Deinde ex S. Seriptura novimus, juſtificatio- nem & remiſſionem peccatorum promitti pœ- nitentiæ ex toto corde actæ: ergo Porniüchti 4 lhtg n u 1 Ex. ve. he. iln n acir mute e. rkor. rn. demn, azat. Negle⸗ Keben oad utt, tmN Cerino Vr Keterun I. M Mer. A. orum Hte zon ſeniſe. ſto⸗ itt po⸗ Cnitenn 1 DE PœNITENTIA. 105 iſta eſt id quo impetratur juſtificatio, & conſe- quenter hac prior, & ab hac diſtincta. Præterea contritio a S. Scriptura & Patribus dicitur actus hominis ad Deum ſe convertentis: juſtificatio vero actus Dei convertentis ſe ad ho- minem; atqui hi duo actus diverſi ſunt. Prob. I. A Concilio Trident. eadem Seſſ. 6. cap. 7. unica formalis cauſa juſtificationis di- citur eſie gratia & caritas, quæ diffunditur in cordibus eorum qui juſtificantur, atque ipſis in- hæret ut forma permanens: ergo juſtificationis caulia partialis nequit eſſe contritio, quæ nec diffunditur in corde, neque inhæret, eſt enim actus tranſiens. Porro ibidem dicimur juſtitiam recipere in nobis ſecundum propriam cujusque diſpoſirio- nem & cooperationem: atqui pro majore vel minore contritione, major etiam minorve ob- venit nobis remiſſio & juſtificatio, ut Chriſtus Luc. 7. v. 47. docet; ergo contritio eſt mera di- ſpoſitio ad peccatorum remiſſionem & ad juſti- ſicationem. Confirm. Cum in Sacramentis ex opere ope- rato juſtificantur parvuli; & adulti contritione imperfecta tantum diſpoſiti, juſtificatio iſtorum eſt formalis effectus ſolius gratiæ ſanctificantis; ergo idem habitus gratiæ ſolus erit forma juſti- tiæ ex opere operato acceptæ. Quapropter etiam S. Thomas q. 86. & I. 2. q. 1I13. & in 4. d. 17. ubi ex profeſſo de hoc diſputat, num- quam tribuit pœnitentiæ hanc cauſalitatem. Et G 5 g. 28. 106 DE PCGNITENTIA. q. 28. de Veritate, a. 8. excludit omnem aliam, Præter diſpoſitivam. Dico II. Contritio non tantum eſt diſpoſi- tio, ſed etiam ſe habet ut cauſa moraliter effi- ciens remiſſionem peccatorum. Prob. I. S. Scriptura Pœnitenti & ejus pœ- nitentiæ peccatorum remiſſionem & juſtificatio- nem adſcribit tamquam effectum. Ezech. 18. v. 27. Cum averterit ſe impius ab impietate ſud,:.. ipſe animam ſuam vivificabit. Et paulo inferius: Convertimini & agite pœnitentiam... projicite a volis omnes prævaricationes veſtras, & falite vo- bis cor novum. Quæ quidem omnia actionem pPeccatoris indicant, qui, a Dei gratia excitatus & adjutus, ſe avertit, ſe convertit, agit Pœni- tentiam, facit ſibi cor novum, animam ſuam ipſe vivificat. Jonæ 3. v. 10. Vidit Deus opera eorum, quia converſi ſunt de via ſua mala: && miſertus et dg. Ubi converſioni Ninivitarum tamquam cauſæ tribuitur venia. De quibus S. Auguſtinus in Pſ. 50. Pœnitentiam, inquit, egerunt, & certam mmiſoricordiam meruerunt. Et S. Gregorius I. 3. C. 4s in I. I. Regum, Pœnitentia omnipotentis Dei miſericordiam facile meruerunt. Pſ. 50. v. 19. dicitur Saerificium Deo Spiritus contribulatus: Sacrificio autem placatur Deus, & gratia impetratur, & ideo mox ſubjungitur: Cor contritum & humiliatum Deus non deſpicies. Dan. 4. v. 24. Peccata tua eleemoſynis redime. Tob. 12. v. 9. Eleemoſyna a morte liberat, purgat peccata, & facit invenire miſericordiam & vitam ater- Alann, lol. eck. u. fteno. ch I eli te ſe do. Ponem Netir tpon,. Hum lli Ve. menle hlündin GA ig /3 Gintut eus, 8 ngftut Denn ednn 1,e⸗ G ⸗ DE PGNITENTIA. 107 ternam. Ex perſona autem Nabuchodono- ſoris, cui Daniel conſilium illud dederat, & ex verbis Angeli intelligimus, hos effectus tribui eleemoſynis peccatorum, in quantum ſunt actus vere pœnitentium & contritorum. Quam rationem etiam reddit Chriſtus Luc. 7. v. 47. inſignem mulieri peccatorum veniam fieri præ- dicans, Quia dilexit multum. Prob. II. Explicantur iſta teſtimoniis Patrum. Tertullianus l. 4. contra Marcionem circa me- dium ſcribit, Achabum idololatram & homici- dam veniam meruiſſe pœnitentiæ nomine. Et I. de pœnitent. Pœnitentia, inquit, Dominus mitiga- tur. Origenes Homil. II. in cap. 20. Levit. Purgatio, inquit, peccati per pœnitentiam conſtat. quam utrui quis digne gerat, ut mereri pro ea ver niam poſſit, videto. A S. Cypriano Serm. 5. de lapſis, pœnitentia dicitur medicina peccati, per quam Deus placatur: nee jam ſolum Dei vemam merebitur, ſed coronam. S. Athanaſius, ultra medium, de S. Perro, Zuntum, inquit, ſeelus per lacrymas delevit. Et de eodem S. Baſilius Serm. de Pœnit. Plexerunt, inquit, lacrymæ eum, qui noſtri miſertus eſft. S. Ambroſius I. 10. in Lucam, in illud Luc. 22. v. 61. Dominus reſpexit Petruim. &c. Lacrymæ, inquit, veniam non poſtulant, ſed merentur. Et I. 2. de Pœnit. c. 3. Zum eito, in- quit, veniam meretur, ſc. Filius prodigus. Et Præfat. in Pſ. 37. de Davide ait: Solvens pretium lacrymarum pro redemptione peccati. S. Ephrem I. de die judicii c. 5. Compunctio, inquit, remis- ſionem peccatorum nobis acquirit. S. Fieron;iu 2. 109 DE PœNITENTIA. I. 2. contra Pelagian. Qui peccata ſimpliciter con- fitentur, merentur humilitate clementiam Sal- vatoris. S. Joan. Chryſoſtomus l. 2. de Com- Punctione cordis: Cordis compunctio ſicut ignis ommne animæ vitium berurit & adimit. S. Augu- ſtinus ep. 54. ad Macedonium: Ut pœnitentia placare poſſint, quem peccando comempſerant. Igi- tur, cum abluere, purgare, Deum placare, me- reri, pretium exhibere, efficientiam quamdam ſignificent, contritio, ex Patrum doctrina, eſt quædam cauſa efficiens remiſſionem peccato- rum. Prob. WII. Concilium Tridentinum ſeſſ. 6. cap. 6. actum pœnitentiæ inter diſpoſitiones ad Juſtificationem numerat: diſpoſitio autem in tali caſu non ſolum tenet ſe ex parte materiæ, ſed etiam ex parte agentis ſeu pœnitentis; ergo idem pœnitens gratia Dei adjutus active con- currit ad juſtificationem. Deinde idem Conc. Tridentinum ſeſſ. 14. C. 4. docet, contritionem omni tempore neceſ- ſariam fuiſſe ad veniam impetrandam: quam doctrinam hauſit ex S. Scriptura, ubi ſpiritus contribulatus Sacrificio comparatur, peccata dicuntur redimi, purgari, extingui per pœni- tentiam. Atqui hæc omnia vim quamdam cau- ſæ efficientis ſignificant. Quapropter B. Tho- mas q.. 85. a. 2. ad 3. Pœnitentia, inquit, expellit omne peccatum effective: in quantum operatur ad deſtrulétionem peccati, prout eſt remiſſibile ex divi- na gratia homine cooperante. Et cum Magiſtro in 2. d. 27. q. A. ad 4. docet, per contritionem 108 Uhe e Nn l. Eein Dnn emln et coN n Ar Com. eu- nr nnn 1 le,me. Mmden 1, Ccall⸗ 6. Ones l iut t, ſl apo ⸗ . Ne den ne Cnn iHmn kanl An CA. 8.The. , etzel etatun eir r rrione DE PœNITENTIA. 109 nos peccatorum remiſſionem & juſtificationem de congruo mereri: quod idem diſt. 28. S. Bo- naventura, Scotus, Durandus, Gabriel, & in I. d. 41. a. 2. ad 5. Albertus M. & ex recentio- ribus Suarez diſp. 8. ſect. 3. n. 14. & quam plu- rimi alii tuentur; obnitente Capreolo in 2. d. 40. q. un. & Dom. Soto I. 2. de nat. & grat. C. 4. qui poœnitentiam, uti & actum fidei & dilectionis volunt tantum eſſe diſpoſitiones ad peccati re- miſſionem & ad juſtitiam. Obj. I. cont. I. concl. Juxta Synodum Tri- dentinam ſeſſ. 6. cap. 7. Juſtificatio eſt ſanctifica- tio & renovatio interioris hominis per voluntariam Nuſoebtioneim gratiæ &α donorum: in illo autem verbo, voluntariam, actus contritionis includi videtur; ergo hic ſaltem ex parte eſt forma ſanctificationis & renovationis. . Exrplic. C. Trid. Juſtificatio eſt ſanctificatio per volunta- riam ſuſceptionem gratiæ, ita ut voluntaria hæc ſuſceptio indicet cauſaliratem formalem in actu N. ut ſignificet diſpoſitionem requiſitam in adul- tis, quod nimirum ſuæ juſtificationi conſen- tiant C. Doctrina iſta Patrum cohæret cum iis, quæ cap. 5. dixerant: Adultos ad ſui converſio- nem divinitus excitatos & adjutos, ad ſuam ipſo- rum jucſtificationem eidem gratiæ libere aſſentiendo &o cooperando diſponi; ita ut tongente Deo cor hominis per Spiritus Sancti illuminationem, neque homo ipſe nihil omnino agat, inſpirationem illam recipiens &c. Et eap. 6. idem Concilium ait, diſpomi eos ad ju- ſtitiam, dum excitati divina gratia & adjurti, li- Sere moventur in Deum, credentes, timentes; ſperan= 7 110 DE PüœNITENTIA. ſperantes, diligentes, pœnitentes &c. Quæ infra can. 4. repetuntur. Agit ſcilicet Conci- lium contra errorem Lutheri, qui in digreffio- ne libri, Operationes in Pſalmos inſcripti, Er- ror, inquit, eſt, quod liberum arlitrium habeat aliquam activitatem in bono opere, quando de in- terno opere loquimur. Tum addit, Velle ilud, quod oredere, ſperare, diligere diximus ... ſem- per oſt paſſio. Ut in luto, quando forma ei affn- gitur, Mera paſſio eſt. Adducit autem teſtimo- nium Hierem. 18. v. 6. Eece ſicut lutum in manu Eguli, ſic vos in manu mea. Calvinus irem I. 2. Inſtit. c. 3. S. 7. & 1I. & I. 3. 6. contra Pighium, & in Antidoto ſeſl. 6. Conc. Trident. & Kemni- tius ad eamdem ſeſſ. 6. aliique hæretici doeent voluntatem noſtram in bonis operibus ſic agi a Deo, ut non poſſit non agere, & quamvis ipſa producat actum, concurrere tamen tan- tum ut merum inſtrumentum Dei naturale, non vero ut cauſam liberam & dominam ſui actus. Inſt. Concilium Trident. nomine diſpoſitio- nis, ſeſſ. 6. cap. 6. & alibi intelligit tantum cari- tatem incoatam & imperfectam, quæ in Sacra- mento ad accipiendam gratiam diſponit. . M. Aſſertum. Seſl. 14. c. 4. dum ait, modum hunc contritionis quovis tempore ad impetrandam veniam peccatorum neceſſarium fuiſſe, procul dubio de contritione perfecta loquitur, ac ſta- tim ſubjungit, contritionem iſtam præparare ad remiſſionem peccatorum: igitur peccatorum remiſſio non eſt effectus formalis contritionis: actus Mrm Cnn Mahe e man . Aftr. limo. M nl2. un, Lennol. Cocent mvis in. e ud s. ſolte Unr. art. UN uc ndacn Proell e ſ EPorar COru rinoon DE PGNITENTIA. 1I11 actus enim non impetrat effectum ſuum forma- lem, ſed per ſeſe confert illum. Obj. II. Peccatum includit actum vel mo- ralerm habitudinem ad illum: ergo formalis cauſa expellens illud, debet actum oppoli- tum, id eſt, actum pœnitentiæ includere. . W. Conſeq. In peccato habituali, ur diximus, eſt macula, offenſa, injuria, reatus. Macula prout eſt privatio gratiæ, non niſi per formam iſtam realem tolli poteſt. Quia autem actus Pœnitentiæ non eſt tam efficax ad reparandam injuriam ſatisfaciendo, ſicut fuit peccatum ad offendendum Deum, propter dignitatem per- ſonæ offenſæ; & ideo neceſſe eſt, ut Deus of- fenſam & injuriam gratis remittat: ergo nihil in peccato habituali reſtat, quod per actum pœ- nitentiæ formaliter poſſit expelli. Inſt. I. Dictum eſt ſupra c. I. a. 3. ad Obj. 2. a malitia actus peccati duplicem in anima relin- qui maculam, quarum prior ſit privatio nitoris naturalis animæ, adhuc averſæ a Deo ob pec- catum nondum retractatum. Atqui macula iſta formaliter tollitur per contritionis actum: ſicut enim albedo & nigredo ſunt formæ repugnan- tes, ita averſio & converſio; per contritionem autem convertimur ad Deum: ergo non ma- nemus ab eo averſi. Neque dici poteſt, a con- tritione maculam hanc expelli diſpoſitive: ea- dem enim forma non poteſt reſpeétu ſui eſſe diſpoſitio. Ergo contritio ſaltem partialiter in genere eauſe formalis concurrit ad remiſſionem Peccati & ad juſtificationem. E. Viſt. probat. Ackumpt. 112 DE PœNITENTIA. Aſſumpt. Converſio ad Deum per contritionem eſt forma averſioni repugnans pront hæc eſt actus & ſpectatur in ratione liberi C. repugnans averſioni prout hæc eſt proprie peccatum habituale, & reſidua in peccatore macula, injuria, & offenſa Dei N. & eodem modo diſtinéta conſecutione prima, alteram abſolute nego. Remiſſio peccati non poteſt eſſe actus Peccatoris offendentis. In macula enim pec- cati duo ſpectantur, alterum phyſicum, quod Privatio gratiæ eſt; alterum morale, ſeu reſpe- tus ad peccatum præteritum, quod moraliter permanet, dum remittatur: cujus remiſſionis tantum impetratio, exoratio, & qualecunque meritum eſt pœnitentiæ actus. Inſt. 2. Per amorem homo formaliter adæ- quatur primæ regulæ: ergo per illum eſt for- maliter juſtus & ſanctus. Be. Diſt. Antec. Adæ- quatur formaliter primæ regulæ adæquatione actuali & quoad actum præſentem C. adæqua- tione habituali, & quoad effectus ab actu præ- terito relictos N. Licet caritas formaliter tol- lat averſionem actualem, non tamen tollit aver- ſionem habitualem, qua homo ob actum pec- cati præteriti caret habitu gratiæ & caritatis, Deoque inviſus eſt. Nec enim amor quo ho- mo in Deum fertur, eſt amor, quo Deus ho- minem viciſſim complectitur, ſed tantum ad hunc diſpoſitio eſt & impetratio. Obj. III. cont. 2. concl. Si eontritio efficit, & meretur juſtificationem, ergo non juſtificamur gratis, contra quam S. Paulus Rom. 3. . 24. ocet. r onern e e uns M ll, nod bldre Ah 1pe. uol eſpe. cher Thonis unqe ral. lor⸗ Wr. tione Wecr Wore ertor ONkener⸗ e. liticls). po⸗ ens ho. Cihoem n 1 G DE PGNITEN TIA. 113 docet. . Diſt. ſeq. Si contritio ex merito con- digno efficit juſtificationem, non juſtificamur gratis . Si contritio effcit juſtificationem ex merito congruo, non juſtificamur gratis N. In peccato eſt macula, injuria, offenſa. Macula eſt averſio a Deo, & privatio gratiæ: converti autem ad Deum non poſſumus ſine præveniente & adjuvante Dei gratia. At licet cum gratiæ auxilio ad Deum convertamur, hæc tamen con- verſio pro injuria non ſatisfacit; igitur nec of- fenſam tollit, nec infuſionem gratiæ meretur. Sicut ergo maculæ prioris abſterſio a Dei gra- tia pendet: ita & injuriæ remiſſio & condona- tio offenſæ; neque enim effectus iſti actui con- tritionis ex juſtitia debentur, eo quod hæc ju- ſtificationem præcedat; quam meritum condi- gnum & fimpliciter tale demum ſubſequitur, ut ſeribit B. Auguſtinus in Pſalm. 110. I. de fide & operib. c. I4. & alias. Hinc Tridentinum ſeſſ. 6. cap. 8. tradit hominem juſtificari gratis: meritum enim ex juſtitia opponitur gratiæ, non autem meritum de congruo, quod non in ju- ſtitia, ſed in liberalitate fundatur. ARkRTICULUS V. Quomodo peccata venialia per pænitentiam tol- lanturgs D* I. Perfecta contritio ſola ex opere ope- rantis tollic omnia peceata venialia, ad quæ ex motivo ſuo ſaltem virtualiter extenditur. Prob. I. pars, quæ eſt ommunis omnium. Si con⸗ 114 DE PGNITENTIA. contritio perfecta tollit omnia mortalia, ad quæ ex motivo ſuo virtualiter extenditur, quanto magis delebit venialia? Prob. etiam II. pars, Quod peccata venialia extra uſum Sacramenti non tollantur contritio- ne imperfecta, aut actibus virtutum aliarum. Si attritio ex ſe ſufficit ad tollenda venialia, ergo hæc numquam remittuntur per Sacramenta pœnitentiæ, baptiſini aut unctionis extremæ: quia horum uſum dignum ſemper anteit attri- tio: ergo Sacramentum pœnitentiæ ne ſecun- dario quidem inſtitutum eſſet propter remiſ- ſionem peccatorum venialium; cum hæc eſſet effectus, quem præſumit ſemper prius acqui- ſirum: quod videtur repugnare Concilio Tri- dentino ſeſſ. 14. cap. 5. Deinde inutilis eſſet confeſſio venialium peceatorum: neque enim certior ſum de veritate Sacramenti, quam de conceptæ attritionis veritate ſum certus. Præ- terea abſurdum omnino videtur eſſe, quod a Deo medicina fuerit inſtituta, quæ ſupponit ſemper ante ſui uſum morbum jam ſanatum. Denique ſicut attritio venialium opponitur peccatis venialibus, ita retractatio mortalium mortalibus: ergo ſi illa delet venialia, etiam hæc delebit mortalia. Sicut ergo attritioni de mortalibus, horum remiſſio non eſt. promiſſa: ita neque attritioni de venialibus a S. Scriptura promiſſa oſtendi poreſt remiſſio venialium. Ita Vaſquez, Becanus & alii eontra Suareſium, Lu- gonem & alios complures. Dice 1e lanto Cile i. Uunm. en amenn trene: etani. ſn. leril⸗ e gll oTI. eſet ebimn e e. a pon arun Hvoniu Mlin ctläm ornde Otil: eriptort ium. In Gon DE P&NITENTIA. 115 Dico II. Peccata venialia ex opere operato abſterguntur non tantum a Sacramentis pœni- tentiæ, Paptiſini & unctionis extremæ, ſed etiam a quatuor reliquis, modo attritio aliqua non deſit. Eſt ſententia communis. I. partem omnino fide tenendam eſſe affirmat Vaſqueſius: in eum enim finem tria illa Sacramenta inſtituta ſunt, idemque effectus ſignificatur per verba, alſolvo te G. baptizo te &. Indulgeat tibe Pars altera etiam probabilior efle videtur; quam cum S. Thoma q. 87. a. 3. O. paſſim am- plectuntur Theologi. Certum enim eſt, quod hunc effectum habeat Euchariſtiæ Sacramen- tum, quippe quod a Tridentino Concilio ſeſſ. 13. Cap. 2. dicitur datum eſſe tamquam antido- tum, quo liberemur a culpis quotidianis. Ergo etiam tribui Poteſt cæteris Sacramentis vivo- rum, quæ, ſublato obice, peccatum quoque mortale extinguunt: neque enim minore pol- lent virtute, tamquam actiones ipſius Chriſti, quam contritio, actio ſolius hominis gratiæ di- vinc auxiliis excitati & adjuti. SG Olj I. cont. I. Concl. Sicut unum eſt moti- vum fidei, ita & caritatis: ergo ſicut unum credens articulum, cæteros omnes implicite eredit ex motivo fidei: ita etiam deteſtans pec- catum mortale ex motivo caritatis, ex eodem motivo neceſſario deteſtatur etiam venialia pec- cata; & conſequenter remiſſo peccato mortali, remittuntur etiam ſemper omnia peccata venia- lia: quod videtur adverſari iis, quæ ſupra H 2 cap. 116 DE P& NITENTIA- cap. 2. a. 2. Inſt. 4. ad obj. 2. diximus. B. W. baritatem Antec. Fides non habet motivum, ni- ſi unicam Dei loquentis auctoritatem: econtra dicet caritatis motivum formale ultimum ſit tota Dei infinita bonitas, quæ ſpecie infima eſt uni- ca, proximum tamen ſecundum rationem mul- tiplex eſſe poteſt, videlicet perfectiones omnes propter quas Deus amore dignus eſt. v. g. de- teſtor peccatum mortale ex amore in Deum ut amicum, ut finem ultimum &c.; quæ motiva ad peccatum veniale non porriguntur „ queis nec amicitia divina ſolvitur, nec homo a fine ultimo excidit. Quodſi de peccatis doleas eo quod Deo ſummo bono diſplicueris per illa; Eetiam venialia dolore eodem comprehendis. Okbj. Il. Si ſola contritio perfecta delet ex opere operantis peccatum veniale, ergo Plus ad hujus deſtructionem requiritur, quam ad expulſionem peccati mortalis: nam motivum contritionis, quod ſe ad venialia peceata exten- dit, perfectius eſt. N. Diſt. Mat. Plus requi- ritur ad veniale deſtruendum ex opere operan- tis T. ad illud deſtruendum ſimpliciter N. Con- tritio Perfecta, qua peceatum véniale deſtrui- rur, non involvit votum ullius Sacramenti. Nec refert, quod contritio de venialibus per- fectior ſit ex ſuo motivo: nam & attritio de eis concepta perfectior ex motivo ſuo eſt, quam attritio, qua lethalia peccata deteſtamur. Nec adverſatur nobis, quod Concilium Tridenti- num ſeſſ. I4. c. 5. doceat, peccatum veniale non Sacramento ſolum pœnitentiæ, ſed multis za us „ . 8 ,N ⸗ ntr Ha lei N. Uinng ce. tine less lne eige er ; et e ln ANN N geden⸗ lel. Oetar VCn Salut. neoki. es pet⸗ Ge es DE PœNITENTIA. 117 huc aliis modis expiari poſſe: hoc enim conmtin- git & per contritionem ex opere operantis, & per attritionem cuilibet Sacramento vivorum adjunctam. Inſt. I. Sicut voluntas peccati mortalis ſuf- ficienter per contritionem retractatur: ita vo- luntas venialis Peccati retractatur per attritio- nem: ergo ſi ſola contritio tollit mortale pec- catum, ſola attritio tollet veniale. E. N. Antec. Voluntas ita mutanda eſt, ut reſtituatur in ſta- tum priſtinum: cum ergo per veniale aliquo modo offendatur Deus, nilſi tollatur offenſa, non poteſt veniale tolli; offenſa autem contri- tione ſola tollitur: nam attritione homo ſe non convertit ad Deum, ſed ad pœnam vel igno- miniam. Vide S. Thomam q. 87. a. I. ad 2. ubi oſtendit, ad delendum veniale peccatum non requiri actum formalem pœnitentiæ, requiri tamen virtualem quamdam peccati diſplicentiam per motum caritatis, qui continet Virtualiter deteſtationem venialis, nimirum tune, quan- do quis ita diligit Deum, ut ſi illi occurreret memoria peccati venialis, illud deteſtaretur ob Deum: talis enim actus conſtituit hominem contrarium peccato veniali. Quodſi actus di- lectionis eſſet tam inſignis, quo quis ſtatim de- teſtaretur quodcumque veniale, ſi oceurreret, deleret omnia ſimul. Inſt. 2. Opus bonum hominis juſti magis Deo placet, quam peccatum veniale ejusdem diſplicuit: ergo ſi augmentum gratiæ Dei me- reri poteſt, etiam remiſſionem peccati venialis H 3 obti⸗ 418 DE PGNITENTIA. obtinere poterit. . Cone. Antec. Diſt. Conſ. Poteſt etiam remiſſionem peccati venialis ob- tinere immediate & proxime N. mediate & re- mote C. Qui mereri poteſt finem, poteſt & media ad ipſum neceſſaria mereri, niſi quid aliud obſtet, ut inquit S. Thomas I. 2. J. I14. a. 10. Juſtus autem poteſt de condigno mereri vitam æternam: ergo etiam neceſſaria ad illam mecdia, quorum unum eſt peccatorum venia- lium remiſſio. Videlicet per attritionem vel alios virtutum actus meretur auxilium gratiæ, quo ad contritionem de venialibus excitetur. COly. II. cont. 2. Concl. Si quolibet Sacra- mento dimittuntur omnia venialia, ergo inuti- le eſt confiteri venialia: nam ſi vel mortalia tantum confitearis, aut unum veniale, aut Eu- chariſtiam ſuſeipias, æque omnia venialia dimit- tuntur ac ſingula, acſi ſingula quæque confeſ- ſus eſies. N. MW. Illat. Si actus aliquis dilectio- nis perfectæ ira poteſt eſſe comparatus, ut ali- qua tantum peccata venialia deteſtaretur, ſi oc- currerent, non vero omnia, & conſequenter non deleret omnia: quanto magis actus attri- tionis Sacramento præmiſſus ad aliqua tantum Peccata ſeſe poteſt extendere! quo in caſu Sa- cramentum tantum illa remitteret peccata ve- nialia, quæ per actum attritionis retractata fue- rint. Deinde cum theſis quoad alteram partem adeo certa non ſit, tutius agetur confeſſione ſingulorum. Ex dictis Collige I. Merito S. Thomas vim remittendi Peceata venialia non tantum contritioni, ſed etiam dob. Ere. Eun neten Gilann enin. n vel Utix, r. ere⸗ öiun,. Vrl U u. Gmmt. olel. led. Ud , loe⸗ enenn g ant⸗ nuan K⸗ a Ne⸗ ake⸗ Porlen Gechon eüttell Col,K e0 DE PœNITENTIA. 119 etiam ferventibus caritatis actibus tribuit q. 79. a. 4. ad I. & q. 87. a. I. ad 3. nam licet peccata venialia caritati quoad habitum non repugnent, ei tamen adverſantur ſecundum actus fervorem, qui peccatorum venialium deteſtationem virtu- te contineat. II. Tametſi peccata venialia numquam de- leantur ſine infuſa gratia, quam contritio, Caritas aut Sacramentum efficiat: formalem tamen ſuæ deſitionis cauſam aliam non habent, quam Dei condonationem extrinſecam; eo quod non ſint incompoſſibilia cum Ppœnitentia, caritate, Sa- cramento, & habitu gratiæ Sanctificantis. Ita S. Thomas q. 87. a. 2. III. Sacramentalia dicuntur actiones piæ, queis communiter adſeribitur vis remittendi peccata venialia. Comprehenduntur hoc verſu: Crans, tinctus, edens, confeſſus, dans, benedicens, h. e. Oratio Dominica, Aqua benedicta, Panis be- nediéctus, Confeſſio generalis, Eleemoſyna, Epiſcopi vel Abbatis conſecrati benedictio.“ Quibus adhuc tria adduntur, ſcilicet Oratio in Eccleſia conſecrata, Tunſio pectoris, & Un- Gtio Sacra cæremonialis: ſed duo priora ad ora- tionem, tertium ad tinctionem reduci poſſunt. Horum ſignorum aliqua etſi Deus proxime inſtituit, aliqua Eccleſiæ paſtores: Deus tamen noluit ipſis vim indere expellendi peccatum ve- niale ex opere operato; Eccleſia vero id non potuit. Ita S. Thomas hic art. 3. & in 4. d. 16. q. 2. a. 2. quæſtiunc. 4. & d. 21. . 2. a. I. Alexan- der, S. Bonaventura, Durandus, Richardus & * 114 120 DE PœNITENTIA. & veteres, contra Franciſcum de Victoria, So- tum utrumque, Canum I. 12. de locis. cap. 23. ad 9., & recentiores quosdam, qui cæremoniis hiſce effectum tribuunt ex opere operato ad modum Sacramentorum, ſi non inveniant com- Placentiam contrariam, & homo vel pia actio- ne, Vel alio modo religioſe illis utatur. . Remote tamen ad peccatorum venialium remiſſionem conducunt duplici de cauſa: nam imprimis ſi rite uſurpentur, excitant in nobis Pios motus pœnitentiæ vel reyverentiæ in Deum & res ſacras, queis nobis occaſio præbetur, de Peccatis, ut par eſt, dolendi. Ita S. Thomas art. 8. citato nuper. Deinde ad eamdem exi- lium peccatorum veniam diſponunt per modum impetrationis, non quidem proxime, ſed pro- ut juxta promiſla divina, vel ad preces Ecele- ſiæ, ritus hoſce adhibentibus gratiæ ad contri- ⁸ tionem excifantes diſpenſantur. Verum effectus iſti non ſunt adeo certi . *Partim defectu particularis promiſſionis divi- næ&*;, Partim ex oſcitantia utentium cæremoniis iis, partim etiam quod preges pro aliis fuſæ non ſemper ſint efficaces. Certius tamen ſigna illa & ritus movent ad pœnitentiam, quam piæ imagines, conciones &c. quæ non ut Sacra- mentalia ab Eccleſia proponuntur. W IV. Culpas veniales reſiduas poſt hanc vi- Iwve tam juſtis remitti conſentiunt SS. Patres, ex il- r. 10 I. Cor: 3. V. 2.: qui peceata venialia, indicata Per ligna, Jænum, ſtibulam ſuperædifcat .. . . õ e ſalvus erit; hiotamen quafi per ignem. Ita S. A . Augu- „ 1, . 2, noni 10 44 loom. . niälum nun nob Deum 1,de hotwas n e. Modun pro. Leele. nt⸗ Cti Eh genons Duleor n . n t ete⸗ ane N 8 9 X Hidien ., . I DEPCNITENTIA. 121 Auguſtinus Enchirid. C. 69. & I. 21. de Civit. C. 26. & I. de Fide & operib. C. 15. & de Vera & falſa pœnit. c. I8. Et refertur. diſt. 25. can. pe- nult. & in can. Qualig. refertur eadem ſententia ex B. Gregorio l. 4. Dialog. c. 39., qui eam colli- git ex illo Matth. 12. V. 32. Mon rennttetur ei ne- que in hoc ſæculo, neque in futuro: nam in- de infert, aliqua peccata remitti in futuro ſæ- culo: Non mortalia, inquit, ſed venialia, quæ remittuntur in purgatorio. Quod necefſario quoad culpam intelligitur: nam quoad ponam dimiſſa culpa reſtantem, etiam mortalia ibidem remittuntur. Abſterguntur autem culpæ iſtæ veniales primo momento, quo anima corpore ſoluta eſt: tunc enim eſt omnino expedita ad cognoſcen- dum optime ſtatum ſuum, & ad cognoſcen- dum perfecte & amandum Deum, & ad dete- ſtandum peccatum veniale: cum habeat auxi- lium Dei efficaciſſimum pro menſura ſuæ gratiæ ſine mora perfectiſſime operatur. Ita S. Thomas q. 7. de Malo. a. I I., Abulenſis Matth. 25. q. 723., Richardus, Paludanus, Durandus, Major, Al- mainus diſt. 21., Suareſius diſp. . ſect. 4. n. 13. contra S. Bonaventuram, Carthuſianum, Dom. Sotum, & alios opinantes, id fieri toto tem- pore, quo durat pœna purgatorii. Neque ho- rum opinio ex nuper laudatis Patrum teſtimo- niis firmatur; nam a primo illo momento ani- ma incipit purgari intrinſece a venialibus pec- catis, ita ut vere dicantur remitti in purgatorio: Præſertim quia plena E n ino & quoad culpar 5 122 DE PœNITENTIA. & quoad pœnas non conſummatur eo inſtanti, ſed per purgatorium ignem. ARTICULUS VI. Uerum merita peccato mortiſicata, per pœniten- tiam reviviſeant? N*α I. Actio effectwe mortua ſeu lethifera eſt peccatum mortale, quia mortem animæ creat. Actiones formaliter mortuæ ſunt actus virtutum ſupernaturalium in ſtatu peccati letha- lis exerciti, ac proinde nullum jus ad æternam gloriam tribuentes. Actiones vivæ dicuntur eædem actiones bonæ ſupernaturales, quæ in ſtatu gratiæ fiunt, & jus ad gloriam auctori ſuo conferunt. Actiones iſtæ viventes, a peccato lethali ſuperveniente dicuntur mortificari, ita- que impediri ab effectu ſuo præſtando, ut ho- mini nullum jus ad gloriam tribuant, dum is in peccato perſeverat. De hiſce operibus bonis diſputatur, an peccato mortali omnino moriantur & usque adeo extinguantur, ut numquam deinceps ad Præmium ſupernaturale reviviſcant? An ve- A ro tantum mortificentur peccato lethali, & quaſi conſopiantur, ita ut reſuſcitata per pœniten- tiam & juſtificationis gratiam anima, ipſa quo- que priora opera reviviſcant, & vim priorem exſerant? II. Cum Catholici omnès unanimiter con- ſentiant, merita peccato mortificata reviviſce- re, ut oſtendit Suareſius in opuſculis, Rele- tione ln ſer. nel ninne A lethe. Cnnmn Cuntar Gnein boni⸗ Eedlo ir. uho⸗ m Bn , 41 G ⸗ enſs J0 Ve- el Eniten⸗ nco. Ptioten DE PGNITENTIA. 123 Qione 2., quoad modum tamen doctrinam iſtam 2 explicandi, Scholaſtici Doctores multum inter ſe diſſident. Ima. opinio fert, Pœnitenti ex me- ritis præcedentibus præmium dumtaxat acci- dentale obventurum, gaudium videlicet de il- lis. Hujus ſententiæ videtur fuiſſe S. Thomas q. 89. a. 5. ad 3. 20da Sententia putat, reſtitui quidem priora merita ſecundum præmium eſ- ſentiale, non tamen proprium ſeu diſtinctum ab eo, quod debetur costritioni, qua homo a peccato reſurgit; eo quod gratia non infunda- tur, niſi juxta diſpoſitionem ſubjecti: ſubje- tum autem per contritionem tantum diſponi- tur ad tantam gratiam, quam per contritionem accipit; ergo hanc ſolam accipit, licet duplici titulo, nempe meritorum præcedentium, & contritionis prælentis. gꝗtia Opinio aſſerit, merita mortificata revi- viſcere, etiam ad proprium præmium eſſentia- le ac diſtinctum ab eo, quod contritioni præ- ſenti reſpondet, proportionatum tamen præ- ſenti diſpoſitioni. Duæ priores opiniones ſunt veterum Thomiſtarum; tertia eſt Recentiorum, quibus accedit Gregorius de Valentia. Quarta ſententia prioribus omnibus libera- lior, affirmat merita mortificata cum toto præ- mio eſſentiali proprio per quamcumque contri- tionem perfectam, & actum amoris Dei revi- viſcere. Ita Scotus in 4. d. 22. q. I. a. 2. Ma- giſter, Albertus, Richardus, Cabriel d. 15. Quibus accedunt Suareſius & plures alii. Dice 124 DE P NITENTIA. Dico I. Opera bona peecato mortificata, de- nuo per pœnitentiam reviviſcunt; Hæc ſen- tentia adeo certa eſt; ut contrarium vel ſit er- roneum, vel temerarium, imo multis videatur hæreticum. = Prob. I. Ezechiel. 33. v. 12. ait Deus, lIn- pietas impii non nocebit ei, in quacumque die con- verſus fuerit: Noceret autem plurimum, ſi opera bona omnino extingueret. Cum Deus Joélis 2. Iiraelitas ad peœniten- tiam horrarus fuiſſet, hunc pœnitentiæ fructum v. 25. ipfis proponit: Keddam vobis annos, quos comedit locuſta, bruchus & rubigo, & eruca, i. e. Præteritarum actionum bonarum mercedem vobis reſtituam, ut exponit Hieronymus & Gloſſa in hunc locum Ad Galatas, c. 3. V. 4. ſcribit Apoſtolus: Tuanta paſſz eſtis ſine cauſa?“ ſi tamen ſine cauſa- ait nimirum Galatarum ærumnas, quas ante Pro Chriſto pertulerant, non fore inanes & gratuitas, modo a Judaiſmo, in quem prola- Pſi erant, reſipuerint. In quem locum S. Hie- ronymus, Quicunque, ait, ob dem Chriſti labo- ravit, && poſtea lapſus fuerit in peccatum, ſicut Priora dicitur paſſus fuiſje ſine cauſa, dum peceat: ſic rurſus non perdet ea, ſi ad priſtinam fidem, && ad antiquum ſtudium revertatur. = Eodem ſpecétant adhortationes Apoſtoli ad Hebræos c. 6. v. 9. Confidimus autem de volis me- lora o viciniora ſaluti, tametſt ita loquimur. Won enim injuſtus eſt Deus, ut obliviſcatur operis veſiri & dilectionis, quam oſtendiſtis in nomine ip- Iiuls 1, 6 ſen ſ er. harur N. Aecr. n, l Olren. tumn ,gtan hlee teeden n lolus: ller S nes l noNe⸗ 1, n ii G l Ol A Uois n uimt nr en lntſe⸗ 4 DE PGNITENTIA. 125 ſius, qui miniſtraſtis Sanctig. Teſtimonium iſtud de reſuſcitandis operibus mortificatis intelligunt Ambroſius, Anſelmus, Theophylactus, S. Tho- mas: imo ipſum Concil. Trident. Seſſ. 6 c. 16. non ſolum innocentes jubet verbis Apoſtoli I. Cor. 15. v. 58. incitarle. Eſtote abundantes in opere Domini ſemper, ſcientes, quod labor veſter non eſt inanis in Domino: ſed etiam erigi pœni- tentes ejusdem Apoſtoli ſententia: Won enim eſt injuſtus Meus. Prob. II. Idem Concilium I. c. & Can. 32. ad hoc ut opera noſtra ſint meritoria, & præ- mium ſuum re ipſa conſequantur, tres condi- tiones requirirz I. ut ſint opera hominis juſti- ficati. 2. Ut facta fuerint in Deo, i e. per auxi- lium divinæ gratiæ. 3. Ut homo in gratiæ ſta- tu ex hac vita decedat. Atqui hæ conditiones omnes habentur, quando juſtus præſtitis bo- nis operibus in peccatum lapſus, per Pœniten- tiam reſurgit, & in Dei gratia decedit; ergo ejus opera priora manent meritoria, & præ- mium ſuum obtinent. In quam ſententiam B. Ambrofius. I. I. in Lucam num. 33. Vide, inquit, quam bonus Deus, && facilis indulgere peccatis: non ſolum ablata reſti- zuit, ſed etiain inſperata concedit. Et Chryſoſto- mus in dictum locum c. 3. ad Calatas ſcribit, peccatorem prius ſuis actionibus bonis non fru- ſtra laboraſſe, ſi deſiſtat a malo, & ad Deum per pœnitentiam revertatur. Eadem pluribus inculcat epiſt. 5. ad Theodorum lapſum: Et legun- 126 DE PGNITENTIA. leguntur inter opera S. Auguſtini l. de vera & falla pœnitentia c. I4. Dico Il. Merita mortificata reviviſcunt ad totum præmium efſſentiale proprium, & con- ſequenter ad totam gratiam ſanctificantem & virtutes prius habitas: non vero ad accidenta- le tantum præmium, aut ad ſubſtantiale indi- ſtinctum realiter ab eo, quod debetur contri- tioni, qua homo a peccato reſurgit. Prob. I. Accidentale etiam ejusmodi gau- dium percipiunt Beati de bonis operibus for- maliter mortuis, h. e. in ſtatu peccati exerci- tis: hiſce enim ſepe de congruo acceperunt auxilia gratiæ conducentia ad Peſurgendum e ſtatu lethalis peccati, & ad obtinendum finem ſuum ultimum. Atqui nemo dixerit, ejusmo- di opera mortua reviviſcere; ergo reviviſcentia bonorum operum non ſatis explicatur per præ- mium illud accidentale ex ipſis percipiendum. Prob. Il. Opinio de reddendo tantum præ- mio realiter indiſtincto ab illo, quod actui per- fectæ pœnitentiæ tribuitur, reviviſcentiam me- ritorum tot argumentis operoſe ſtabilitam pla- ne convellit ac ſubruit. Nam ſi nihil antiquæ gratiæ Per merita priora comparatæ, re ipfſa ad jiciatur illi, quæ contritionis conatui reſpon- der, nec majoris gloriæ gradum poœnitens in- tuitu veterum meritorum accipiat; tota revivi- ſcentia meritorum in titulum ſine re atque in denominationem extrinſecam deſinit; dum gra- dus quatuer gratiæ & gloriæ novæ pœnitentiæ eoriceſſi, iidem omnino intuitu præcedentium meri- 1 e r 1 an. IIVE lee. le int COR i gen 5s for. eetet Genn ame nffen . Piennn tumpre. Ape umne am. Mlle 1e pon⸗ ensin terci⸗ ullei Gage rnlen celenn DEPGNITENTIA. 127 meritorum conferuntur. Non ergo ſervabitur juſtitia diſtributiva præcipiens, ut habenti plu- ra merita, pro ipſorum dignitate, gloria am- plior, tanquam juſtitiæ corona rependarur: nocebit impietas impio iterum converſo: non revertentur anni, quos comedit locuſta & bru- chus: obliviſcetur operis boni Deus: revera ſine cauſay ſeu fruſtra, tanta paſſus eſt peccator pœnitens, quando adhuc juſtus multa, Dei gratia, tulit ac fecit: denique frigida nimium foret adhortatio, qua ex Tridenuini juſſu ex- citandi ſunt peccatores reſipiſcentes ad ſtrenuam bonorum operum exercitationem; fili, ſe illis operibus, quæ in Deo facta ſunt, divinæ legi pro hujus vitæ ſtatu ſatisfeciſſe, & vitam æter- nam olim, ſi in gratia deceflerint, conſequen- dam promeruiſſte. Prob. WI., Præmium efſtſentiale proprium meritorum eſt certus ac determinatus gloriz gradus, ad quem a Deo acceptantur ſub con- ditione ſimplicis deceſſus in gratia; ergo quam- diu homo in gratia decedere poteſt, merita vim ſuam ad præmium eſſentiale proprium retinent, a peccato ſubſequente non imminutam: ergo Peccato remiſſo, vis illa tota reviviſeit, ac pro- in merita ad totum præmium eflentiale pro- Prium reviviſeunt. . CQCum vero graria aneliſſeans proportiona- ta huic præmio ordinarie ſit inſeparabilis ab eo- dem, tanquam cauſa ipfius; conſectarium pla- ne eſt, ſimul expergiſci jus ad totam hanc gra- tiam, eamque una cum comitatu individuo vir- tutum 128 DEPG&NITENTIA. tutum extemplo reſtitui, ne promiſſiones divi- næ nuper argumento recitatæ inanes eſſe vi- deantur. Hæc & alia argumenta evincunt etiam, re- dire gratias ſine noſtris meritis per Sacramenta obtentas. Obhjj. I. contra I. Coneluſ. Peccata priora per Pœnitentiam & juſtificationem vere ita abolen- tur & extinguuntur, ut non reviviſcant aut re- deant per peccata ſubſequentia: ergo merita per peccatum ſubſequens eriam ita abolentur & ex- tinguuntur. B. M. Conſ. Inter peccatum & bo- num meritum non eſt par ratio. Nam I. bo- na opera Deo placent & perpetuo accepta ipfi manent, quia ſunft dona Dei, ipſi prœcipue tri- buenda, quod ipfo inſtigante & adjuvante fiant, qui pronior eſt ad miſerendum, quam ad pu- niendum. Ita Scotus. 2. Actiones bonæ vim habent a Chriſti meritis, quæ ſemper ſünt gra- ta & accepta coram Deo Patre: at Chriſti gra- tia plus valet, quam peccatum; ergo ſi pecca- tum mortificat merita, multo magis Ohriſſi me- ritum & gratia exſuſcitabit merita mortificata. Hoc argumentum S. Bonaventuræ eſt. 3. Ipſa Chriſti merita, exhibita quidem olim pro no- bis, cimn in peccato eſſemus, ſêmper tamen in divina acceptatione manent, & quotidie effe- tum ſuum ſortiugtur, quando a peceate re- ſurgimus: ergo in eadem Dei aeceptatione ma- nebunt noſtræ bonæ actiones in ſtatu gratiæ fa- ctæ, & vim ac dignitatem ſuam omnem ex Chri- ſi meritis ſortiteæ. Quod exemplo baptiſini decla- ele “S . i ſe. 8 le. WN e bolen gutre. lapet Kex⸗ Kdo. I.o Dgil Meltl. efany pn. N N . thüge lee lice Irttene 1l 10 nd⸗. men I heee “ Obenn genkt den ; DE PœNITENTIA. 129 declaratur, qui, licet cum obice ſumptus, ma- net tamen in divino conſpectu aceeptus tan- quam opus Chriſti, & obice remoto effectum ſuum obtinet. Inſt. I. Principium ſupernaturalis vitæ cari- tas per peccatum deficit, ac interdum etiam fi- des; ergo merita bona ſimul cum caritate ex- tinguuntur & emoriuntur, ac nihilo magis re- viviſcunt, quamopera bona formaliter mortua: a privatione enim non datur regreſſus ad habi- tum. Ne. IWW. Conſ. Licet principium ſupernatu- ralis vitæ caritas extinguatur peccato; quia ta- men primitiva ac præcipua bonorum merito- rum origo Chriſtus, qui tamquam caput in membra, & tamquam vitis in palmites in ope- ra Pietatis influxir, perpetuo vivit: eadem bo- na opera manent in acceptatione divina, quous- que poteſt homo ad gratiæ vitam reſurgere, h. e. usque ad ultimum vitæ ejus momentum; quæ proinde, cum peccat, non annihilantur, nec emoriuntur, nec ſunt opera mortua, ſed me- lius dicuntur ſopiri & mortificari. Habent enim ſe adinſtar plantarum & arborum, quæ aſperæ hiemis algore compreſiæ & coëreitæ, ne folia, flores & fructus proferant, id poſtmodum præ- ſtabunt adſpirante aura tepiciore, quam ſpon- ſa, Cant. 4. V. 16. invitat: Veni auſter, perfla bortum meum, & fluant aromata dlius. Ut do-= cet S. Auguſtinus in Pſ. 125. Quapropter in hiſce operibus meritoriis non eſt vitæ privatio Proprie, ſed impedimentum, quo minus in actum ſecundum prodeant, quod amoto obice 1 ſtatim Du PüNITENTIA. ſtatim præſtabunt. Econtra actiones formaliter mortuæ id numquam poſſunt, quod gratiæ vita numquam vixerint. Inſt. 2. Deus Ezech. 18. v. 24. ait: &i juſtus Jecerit iniquitatem, omnes jusſtitiæ ejus, quas fece- rat, non recordabuntur. Ergo merita priora non reviviſeunt. H. M. Conſ. Loquitur Deus de eo qui non reſipiſcit: mox enim ſubjicit: In prævaricatione & in peccato ſuo morietur. EKx quo theſis noſtra firmatur: nam ut talis ſe habet, ac ſi numquam boni aliquid fecerit: ita ad fru- gem reverſus ſe habet perinde arque ſi num- quam peccaſſet: ait enim Deus v. 22. Omnium iniquitatum ejus, quas operatus eſt, non recor- dabor. Inſt. 3. Virginitas, teſte Hieronymo, re- parari non poteſt: quod idem dicendum de pri- ma innocentia; ergo non omnia Dei dona per Peœnitentiam reviviicunt. . Diſt. Antec Vir- ginitas & innocentia recuperari non poſſunt, ſecundum ſubſtantiam, & ſecundum ſùum eſſe formale N. ſecundum eſſe ſuum materiale, quod ei ex obliquo accidit, reparari non poſ- ſunt C. Formale virginitatis eſt propoſitum ſervandæ caſtimoniæ, & abſtinendi ab omni oblectarione venerea: materiale vero eſt inte- ritas corporis, expers omnis voluntariæ dele- ationis venereæ, qua pudoris integritas vio- letur. Gloria iſta ſemel amiſſa recuperari ne- quit: fieri enim non poteſt, ur qui corruptio- nem talem admiſit, corruptus non fuerit. Id quod etiam de innocentia dici debet, quæ M Cculla⸗ ulte atie Mur hfee. Pine Dens bio “ haben Afiu. Duum- önntun eol⸗ , e⸗ Gepri nper V. W, umene Glere, Non po. Poliun ofwnl Kimte⸗ eele⸗ is vo⸗ erari e Ortuptre getit. qux DEz PœNTTENTIA 131 chliaris virtus non eſt, ſed ſolum immunitas ab omni lethali peccato. Ex modo dictis de virginitaté, liquet, quomodo Adamo pœni- tenti juſtitia originalis rota fuerit reddita ſecun- dum rectum & entitatem, quæ eſt gratia San- Rificans; non item quoad obliquum, ſeu quo- ad felicitatem illam, qua inferior appetitus ſu- periori perfecte ſubjiciebatur. Obj. M. Apoſtolus Heb. 6. v. 10. loquitur tantum de operibus vivis hominum extſiſten- tium in ſtatu gratiæ, non vero de operibus mor- tificatis per peccatum: ergo ex illo Pauli teſti- monio non rite colligitur merita morrificata re- viviſcere. Antecedens conſtat: hortatur enim Hebræos ad perfectionem, eosque deterret a peccatis, difficultate reſurgendi propoſita, ſi poſt tanta Dei beneficia laberentur: ergo loqui- tur ad eos qui nondum peccaverant, nam ait, qui miniſtraſtis & miniſtratis, in tempore præſenti, in quo erant expertes peccati, ne miniſtratio- nes ipſorum ſint opera mortua. ꝶ&. M. Anter. Ad probat. Diſt. Conſ. Loquitur ad aliquos, qui nondum peccaverant C. loquitur ad omnes qui nondum peccaverant N. Apoſtolus ad totam Hebræoraum Eccleſiam ſcribit, atque eos qui- dem qui poſt acceptam baptiſini gratiam lapſi non erant, hortatur ad perfectionem & perſe- verantiam: lapſos vero in ſpem erigit, pollici- tus, non ſolum fore ut Deus præſentia juſto- rum opera compenſet, verum etiam memorem fore præteritorum, quæ ipfi aliquando fece- runt, eaque remuneraturum, ſi per Pœniten- I 2 tiam 132 DE PœNITENTIA. tiam a peccatis reſurgant. Scripfſiſſe vero Pau- lum ad Hebræos, qui poſt juſtificationem & multa bona opera rurſus in peccatum lapſi ſunt, patet ex dicto capite, in cujus initio inſinuatur, ipſos, defectu ſufficientis inſtructionis, putaſle, in lege Chriſti, adinſtar ritus Moſaici, plura eſſe lavacra ad abluenda peccata: unde remiſ- ſiores in caritate facti facilius peccabant: ut Apoſtolus in progreſſu capitis compararet eos terræ producenti ſpinas & tribulos. Inſi. Quod merita mortificata reviviſcant, miſericordiæ divinæ eſt adſcribendum: S. Pau- lus autem dicto c. 6. juſtitiam adducit; ergo tantum loquitur de operibus nondum mortifi- catis. F. Diſt. Antec. Effectus hic adſeriben- dus eſt miſericordiæ ſoli N. parti etiam juſtitiæ C. Solius miſericordiæ effectus eſt, quod Deus peccatorem excitet ad pœnitendum, & quod Pœnitentem juſtificet: item quod ad gloriam olim propter bona opera tribuendam non re- quirat continuam in ſtatu gratiæ perſeverantiam; poterat enim hoc exigere: ſicut ad meritum in actu ſecundo opus eſt acceptatione divina ad hunc effectum, cum Deus aliis nominibus no- ſtras actiones exigere poſlit. Poſitis autem hiſce beneficiis merita habent eumdem effectum, quem habuiſſent, ſi mortificata non fuiſſent: atqui prius exigebant gratiam & gloriam ex ju- ſtitia, quæ Deum inter & homines intercedit. Deinde ſi meritorum reviviſcentia eſſet opus ſolius miſericordiæ, non diceretur ab Apoſto- lo Deus injuſtus fore, ſi præmium illis negaret: gedque lunt, Dau⸗ ege Hottkr⸗ enben⸗ lite IDens god Yotmm WEe⸗ Erunrum etumin Pſin us no⸗ Cuteth Eeucnn ſaßlecn: e ercel Eet O Mpoft 8 neglit Nile DE PGNITENTIA. 133 neque ſi operibus reſuſeitattis proportionatum præmium retribueret, hoc jam conferret pro- pter ipſa merita, ſed ex mero ſuo beneplacito. Ergo revera non reviviſcerent merita in ratione meriti. Ohj. III. cont. 2. concl. Merita mortificata re- viviſcere ad gaudium accidentale dumtaxat, & ad ſolam gratiam fervori caritatis juſtificantis reſpondentem, quæ ſimul etiam detur intuitu meritorum præcedentium, adeo aperte a S. Thoma traditur q. 89. a. 5. ad 3., ut Suarez ipſe exiſtimet, eum in partem alteram trahi non poſſe. . W. Aſſert. Sotus hanc Banneſiüi ſen- tentiam, ait, eſſe falſiſſimam, Ledesma erro- neam: queis cenſuris præſtantiſſimi Thomiſta- rum illam non perſtringerent, ſi Sancti Thomæ eſſe judicaſſent. S. Thomas autem ibidem in concluſione & ad I. aperte docet, opera bona per peccatum non aboleri, ſed adhuc manere in acceptatione Dei; impediri tamen, ne ſint efficacia ad perducendum hominem in vitam æternam: ſublato tamen peccati impedimento per remiſſionem, recuperare efficaciam ad per- ducendum eum, qui illa fecit, in vitam æter- nam, Deumque implere illud, quod opera illa merebantur. Atqui opera bona non ſolum me- rebantur gaudium accidentale, ſed præmium ſubſtantiale proprium, habebantque efficaciam perducendi hominem ad vitam æternam per gratiam ſanctificantem propriam, & in menſu- ra gratiæ ſanctificantis præmio illi determinato reipondentem. Ergo juxta eamdem S. Tho- . 1 3 mæ 134 DE PœNITENTIA. mæ docttinam, merita reviviſcunt ad præmium eſſentiale, proprium & totale. Quid Suareſius de mente S. Thomæ ſenſe- rit, ipſe commentario in dictum art. 5. ad 3. declarat his verbis: Ineredibile videtur, hoc Jenſiſes D. Tlomam, quia directe repugnat cum coneluſione & ratione corporis articuli. .. Meque etiam veriſimile eſt, per vitam æternam ſolum præ- mium acoldentale intellexiſſe: neque effcacia meri- orum alia ot, quam conſecutio præmii illis debiti. Præterquam quod doctrina illa in ſe valde falſa eſt, & parum conſentanea doctrinæ ejusden: D. Thomæ in aliis loci6. Et præſertim notandus eſt locus in guodl. 5. 4. 12. a. I.; dicit enim, aureolam Jemper Præſupponere auream, & ideo qui non meretur au- ream, id eſt, præmium eſſentiale, non mereri au- reolam, id esz, præmium accidentale: quod intelligit non tantum reſpecta eJusdem ſubjecti, ſed etiam re- Wectu ejusdem operis: nam hine concludit, eum, qui docet propter vanam gloriam, quia non meretur au- ream, neque aureolam mereri. Ex quo ulterius infert, quamvis poſtea illius peccati pœnitentiam agat, non vecuperare aureolam: quia pœnitentia, inquit, reſti- Zuit homini præmia prius babita, non tamen ea quæ non habuit, niſi in quantum motus ipſe contritionis eſt meritorius. Pœnitentia ergo ex mente D. Z omæ, re- Nituit non tantum præmium accidentale, ſedetiam eſ- ſentiale, &, ſi hoc non veſtitueret, neque illud confer- ret : quia ſteut a principio non potuit quis mereri au- veolam ſine aurea, ita nec poſtea potefi vivificare me- ritum ad aureolam, ſi non poteſt ad auream: eſt enim eadem utriusque ratio, ſcilicet, quia aureola præ- mium enle. A3. . ntn lle. e. nri. lin Hlone bolgin onhre lr. Mial⸗ loer ln K⸗ Uunten gennon⸗ ſainenn , , . IAl unreh einne, Ceoffe⸗ nereni fanen eam: i /, DE PGœNITENTIA. 135 præſupponit auream, ſicut comparativus poßitivum. Et paulo inferius: Fateor, inquit, me non ſatis intelligere, quid D. Thomas in hac ſolutione ſilbi voluerit. Et libentius dicerem, non ſatis accurate hie reſpondiſſe, quam propter unum verbum, quod excidere ſolet in ſolutione unius argumenti, ſentex- tiam aliquam improbabilem, && altis principiis eus repugnantem, illi imponere. Hactenus Suareſius. Iuſt. I. Præmium a Principe pluribus no- minibus collatum cenſetur majus eſſe: v. g. co- rona ob plures victorias impoſita militi; ergo etiam majus præmium erit gratia & gloria col- lata ex meritis præcedentibus & prælente con- tritione. Be. Diſt. Antec. Si ſit præmium mere morale, cujusmodi ſunt ſigna honorum C. ſi ſit præmium reale, phyſicum N. Cum ho- nor ſit alienæ excellentiæ æſtimatio, hujus au- tem æſtimationis declaratio dicatur honorifica- tio, æſtimationem illam unico ſigno maj'orem vel minorem poſſumus teſtari. E diverſo rea- lia præmia plura & majora non niſi mercedis pactæ multiplicatione & incremento exhiben- tur: nam 4 Rex militi delinquenti placatus, etiam reſidua priorum annorum ſtipendia re- pendere promiſerit, non ſatisfaciet promiſſis, ſequentis anni ſtipendia etiam tirulo priorum numerando: neque acquieſceret operarius, ſi uno tantum nummo pro hodierno labore de- bito, volueris priorum etiam dierum labores compenſare. Sicut ſiquis pœna uni peccato re- ſpondente afficeretur nomine plurium, non cenſendus hic eſſet, pœna pluribus digna plecti. 14 Wiſt. 136 DE PœNITENTIA. Inſt. 2. Juſto eadem gloria datur nomine mercedis & hæreditatis: ergo poreſt idem præ- mium ex pluribus nominibus rependi. Be. Diſt. Conſ. Poteſt idem præmium ex pluribus nomi- nibus rependi, ſi remunerationum tituli ſint di- verſæ rationis eadem actione neceſſario com- prehenſi C. ſi ſint tituli reales ejusdem rationis ob diverſas actiones rependendi præmium N. Quælibet juſti bona actio neceſſario continet titulos mercedis & hæreditatis: at nomen mer- cedis multiplex uti actiones plures requirit, ita Præmium etiam peculiare atque ab alterius actionis ſimilis præmio re ipſa diſtinctum, aut ſaltem ſecundum ſe præſtantius, cujusmodi eſt habitus gratiæ & viſio Dei intenſior. Inſt. 3. Omnibus Ohriſti meritis non datum fuit præmium, niſi quod ſingulis adæquate debe- batur; ergo pluribus noſtris actionibus bonis po- teſt idem præmium ex titulis pluribus conferri. Ve. M. Confeq. Actiones Chriſti ſingulæ fuerunt Pretii infiniti: ergo non porerat aliud præmium ab eo quod uni datum fuit, cæteris reddi; Quamquam nulla ſeorſim Chriſti actio erat in actu ſecundo meritoria ullius præmii: eo quod illarum omnes, ut morte ſolum conſummatas, Chriſtus una Patri ita jubenti obtulerit. OQOhlj. I. Juxta C. Trid. ſeſſ. 6. c. 7. pœnitens recipit gratiam ſuæ diſpoſitioni reſpondentem: ergo cum diſpoſitione languidiore non poreſt recipi gratia intenſior ante peccatum acquiſita. W. Explic. Juxta Trident. pœnitens recipit diſ- Poſitioni præſenti reſpondentem gratiam, dus mine orx. N ni. d. . lionss n N Ntinet . mer- tyiti erlas , chel um ebe- . Rkert, rrunt elniuen jedli erar in vglod Cnlis, etitens enten. Cgolle bt - an, 1 DE PGNITENTIA. 37 in juſtificatione per ſe infunditur C. quæ infun- ditur per accidens N. Contritio eſt cauſa gra- tiæ, quæ per ſe & ratione præſentis juſtiſta⸗ tionis infunditur, & pœnitentiæ fervori tam- quam diſpoſitioni exæquatur. Aſt intuitu gra- tiæ ob merita ſuſcitata quaſi poſtliminio re- verſæ, contritio non eſt proprie diſpoſitio, multo minus cauſa illius, ſed tantum conditio, qua impedimentum ſeu peccatum amovetur: Inſt. I. Sacramenti efficacia major vel mi- nor, pro pœnitentis diſpoſitione reviviſcit; er- go etiam efficacia meritorum antecedentium. . M. Conſ. Sacramentum nihil antehac effe- cerat, ſed incipit demum ad ſubjecti diſpofi- tionem vim ſuam exerere: actiones autem bo- næ antea jam ſuum præmium meritæ & adeptæ fuerant, quod eis in juſtificatione reſtituitur. Inſt. 2. Si reſtituitur pœnitenti omnis gratia prius obtenta, ergo præſtat peccare, & pœni- tere, quam non peccare; eo quod pœnitens a lapſu ditior reſurgat. N. M. ſeq. &* ezus cauſalem. In ſtatu juſtitie nemo diu perſeverat, qui ſe actionibus bonis aſſidue non exercet: ergo ſem- per augetur meritum, & intenditur gratia, dum interea in peccatorfe, extinéta gratia, quæ ante acquiſivit merita ſopiuntur. Gratis autem aſ- ſumunt Thomiſtæ, quod actus boni remiſſio- res non intendant gratiam. Inſt. 3. Academia Pariſienſis merito damna- vit hane propoſitionem: Deus ſemper vocat ho- minem ab hac vita in optimo ſtatu, quem in illa bhabuit ut teſtatur loannes Major in4. d. 22. q. 2. . I 5 At⸗ 138 DE PœNITENTIA. Atqui ſecundum theſin noſtram, damnata hæc propoſitio eſſet vera; ergo. N. Diſt. MWaj. Me- rito S. Facultas Pariſienſis damnavit hanc pro- poſitionem, intelleétam de omnibus homini- bus C. intellectam de ſolis prædeſtinatis N. Electi ad certum gloriæ gradum prædeſtinan- tur: cum ergo ad certum gradum gratiæ, illi gloriæ proportionatum pertigerint, veroſi- mile eſt, eos tum ex hac vita a Deo rapi ſerius aut citius, ne malitia mutet ipſorum intelle- Kum. ARTICULUS VII. An peccata dimiſſa redeant ſubſequente peccato novo S No Dupliciter cogitari poteſt, peccata prius dimiſſa poſſe homini recidivo ob no- vam culpam redire: primo formaliter, quoad maculam, oftenſam Dei, & reatum pœnæ: ſi nimirum reddant hominem eodem modo invi- ſum Deôò & æterna pœna dignum, quo redde- bant ante quam dimitterentur. Secundo vir- tualiter ac minus proprie, puta, in aliquo ſuo- rum effectuum. Pegçata prius remiſſa, iterum per peccatum mortale ſubſequens redire olim docuerunt Hugo Victorinus Il. 2. de Sacramen- ris P. I4. C. 9., Guilielmus Pariſienſis tract. de Sacram. pœnit. & Gratianus d. 4. de Pœnit. in Principio. Magiſter autem in 4. d. 22. non audet jludicium ferre contra hanc ſententiam. f E= DE Pœ NITEN TIA. 139 Ihu Mecdina Codice de Pœnitentia, tractatu I. q. 8. M. argumenta oppoſita ſolvere conatur. Po. Dico I. Nullum peccatum ſemel remiſſum, i. novo peccato ſubſequeste reviviſeit, nec quoad N maculam & offenſam, neque quoad reatum mm. poœnæ. Ita S. Thomas q. 88. a. I., Albertus M., N S. Bonaventura, Scotus, Richardus, Cabriel ctol. G& alii in 4. d. 22., quos ſequumtur uterque So- ſeiu tus, Suarez & recentiores Scholaſtiei. ele. Prob. I. In Sacris Paginis peccata diçuntur abſolute dimitti. Iſa. I. v. 18. Mealbari ut nix. pſ. 50. v. 3. Mundari, deleri. Michææ 7. v. 19. Projici in profundum maris. Joan. I. V. 29. Zolli Chriſto. A Concilio autem Tridentino ſeſſ. 5. Can.S. peccatum originale ita dicitur tolli, ut nihil ejus remaneat. Matth. 18. v. 18. Chriſtus, Qucæ- cdn cumque, ait, ſolveritis ſuper terram, erunt ſoluta No. cgv in olo. Joan. 20. v. 23. Quorum remiſeritis od peccata, remittuntur eis. Atque ideo Sacerdo- el tes ſine ulla conditione futuri effectus a pecca- Noe tis Poœnitentes abſolvunt: nam Rom. II. v. 29. el Sine Peœnitentia ſunt dona Dei. Nahum I. v. ₰. . juxta editionem LXX. Won puniet Dominus bit oie. in idipfum. Ezech. 18. V. 21. &., impius egerit pœ- jeum nitentiam, omnium iniguitatum ejus non recor- edin dabor. ranmed⸗ Quo ſpectant, quæ Gelaſius Papa relatus talt. d Can. ult. de Pœnit. d. 4. Divina, inquit, Cle- entt . mentia remiſſa peccata in ultionem ulterius vivere onagg non patitur. Et S. Proſper H. ad object. 2. Gal- m. lorum: Qui recedit à Cbriſto, & alienus a gratia hnit hanc vitam, quid uiſi in perditionem cke 64 140 DEPCGNITENTIA. ſed non in id, quod remiſſum eſt, recidit, nec in ori- ginali peccato damnalitur, qui tamen propter po- Otrema orimina en morte afcietur, quæ et propter illa, quæ remiſſa ſunt, debelatur. Prob. II. Idem peccatum non poteſt redi- re, quando quis ex ſtatu juſtitiæ in peccatum novum relabitur: nam peccatum alterum rea- liter à priore diſtinguitur; hic enim vel maxi- me valet illud Philoſophorum: a privatione non datur regreſſus ad habitum ſeu formam prio- rem; ergo eſt alia macula, ſive hæc conſidere- tur ut averſio voluntatis a Deo ad creaturam: ſive ſpectetur ut privatio gratiæ, quia & actus Drivans eſt realiter alius, & forma gratiæ expul- ſa alia eſt. Conſequenter eſt alia injuria Deo illata; alia item offenſa. Igitur peccatum præ- teritum ſemel condonatum, neque ſecundum eſſe ſuum phyſicum, neque ſecundum eſſe mo- rale redire unquam poteſt. Dico II. Peccata dimiſſa quadruplici ex ca- Pite redire poſſunt ſed minus proprie. I. Cum quis in ejusdem ſpeciei peccatum relabitur, re- dit peccatum, non quidem hoc ipſummet nu- mero, ſed idem ſpecie, quoad ſimilem Dei of- fenſionem, privationem gratiæ, & reatum. Ita febris redire dicitur, cum quis ſanatus, in eamdem recidit. II. Cenſentur redire peccata, quia ob ingra- titudinem ex numero & enormitate dimiſſo- rum antea peccatorum, fubſequens peccatum gravius æſtimatur. Hinc illud Prov. 26. v. II. & 2. Petr. 2. V. 22. Canis reverſus ad vomitum, 0. /. e l CNN Ier. MiN⸗ enon rio. kere⸗ lamn: AO pl. 1Deo Dre Mum eind⸗ 1. 1,Cn ur,e⸗ Nern. Neiot. rumn. ,. 1 jogrer ntlo⸗ cCätun 6. VII mmm DEPCGNITENTIA. 141 & ſus Jota in volutabro luti: ut advertit S. CGre- gorius l. 3. de Cura Paſtor. admonit. 31. III. Modus ſequitur ex priore, quod Deus tot novis peccatis offenſus ſubtrahat gratias abun- dantes, ut homo relabatur in peccata priſtina, atque etiam in graviora, obduretur in malo, & impœnitens ac reprobus decedat. Hæc nem- pe eſt plaga illa inimici, & caſtigatio crudelis, qua Iiraẽlem a ſe percuſſum ait Deus Jerem. 30. V. I4. IV. Denique dicuntur priora peccata redi- re; quando Deus menſura, quam deſtinavit, impleta per peccata ſequentia, pœnas incipit in- fligere, quod ante diſtulerat, & quaſi diſſimu- laverat. Quo modo recordari peccatorum di- citur, quæ ante videbatur oblitus eſſe Olj. I. Chriſtus Matth. 18. v. ult. air, idem nobis obventurum, ſi injurias non remiſeri- mus, quod Rex fecit ſervo, cui ob crudelita- tem erga conſervum, revocavit donationem de- biti prius factam. Quod etiam B. Auguſtinus, Venerabilis Beda, aliique Patres eo interpretan- tur. Ergo peccata præterita, novo ſubſequen- te redeunt. Ne. M. Conſ. cum S. Joanne Chri- ſoſtomo aliisque PP., qui docent, in parabolis non tam ſpectandam eſſe exactam ſimilitudi- nem: quam Chriſti intentionem; qui quidem indicare hic voluit, Deum ſeveriſſime actu- rum cum immiſericordibus. Inſt. I. Poteſt Deus peccatum remittere ſub conditione, niſi novum acceſſerit; ergo hoc ſuperveniente illud reviviſcet. H. MW. Amec. Macu- 142 DE PœNITENTIA. Macula peccati vere ac formaliter per gratiam ſanctificantem deſtruitur: neque eadem macu- la redire poteſt, niſi ex eodem peccato; quod neque ab homine naturaliter produci iterum poteſt: multo minus à Deo, cujus ſanctitati hæc actio repugnat. Et quamyvis talis actio Phyſice eſſet eadem, tamen ſic repetita quoad injuriam & reatum perinde ſe haberet, ac duo Peceata numero diſtincta. Quodſi ex opinio- ne Scoti poſſent divinitus in alio decretorum ordine reverti peccata, vix habebitur firma ra- tio, cur jam non redeant: cum teſtimonia Sa- cræ Scripturæ id non tam clare affirment, quin expoſitionem aliam admittant. Inſt. 2. Poteſt quis a ſe abdicare jus ſub mo- do, ut Cti loquuntur, h. e. ſub pacto & con- ditione, ut jus illud redeat, ſi conditiones re- rum mutentur: ergo etiam poteſt Deus abdica- rea ſe jus odio habendi hominem propter pec- catum A. cum conditione, sut redeat idem jus accedente peccato B. Ve. M. Conſ. Jus ad fun- dum, qui pluribus nominibus poſſideri poteſt, poteſt redire accedente novo titulo: nam ſi ab- dicavi eum hac conditione, ut poſt mortem Caji jus ad me redeat, Cajo mortuo illum poſſideo iterum titulo conventionis, quem ante poſſede- ram nomine hæreditatis aut emptionis. Econtra jus Dei ad hominem odio habendum propter peccatum A. non poteſt eſſe alio titulo niſi ip- ſius peccati A. exiſtentis; ergo cum peccatum A. vere extinétum numquam redire poſſit, im- . poſſi gtiam dCll⸗ DE PNITENTIA. 143 poſſibile omnino eſt, ut idem titulus ad odium reverti queat. Inſt. 3. Poteſt Deus peccatum originale ita ſuſpendere, ut exiſtat & non inficiat animam, niſi poſita conditione: nam ſi crearet animam ſeorſim à corpore, & anno integro in tali ſtatu ſeparationis relinquat, toto hoc anno peccatum originale non inficit animam iſtam; cum tamen exiſtat ejus peccatum originale: verum enim eſt dicere, anima hæc peccavit in Adamo: nam tunc cum unitur, non primum peccat. Ergo eodem modo poſſet a Deo ſuſpendi peccatum mortale perſonale usque ad certam conditionem. H. MN. A. Ad Prob. M. quod illo tempore ex- iſtat peccatum originale illius animæ tanquam macula habitualis ilam inficiens; quamvis ve- rum tunc ſit, illam peccaſſe in Adamo: alias etiam hodie peccatum originale Antichriſti ex- iſteret. Tunc ergo ſolum peccatum Adami animæ illi & futuris adhuc hominibus eſt im- minens, quod tamen nondum eſt actu pecca- tum hujus animæ, aut ullius hominis futuri. Ex quibus alteram probationem Diſt. Vere di- citur, anima hæc peccavit in Adamo, h. e. gra- vata eſt debito contrahendi peccatum Adami, quamprimum unietur corpori C. quaſi ante unionem cum corpore peecatum ejus jam ex- iſtat N. Eodem modo & ultimam propoſ. Diſt. Tunc cum unitur corpori non primum peccat h. e. non primum ponitur cauſa peccati ejus ori- ginalis C. tunc non primum inficitur peccato originali N. Conſequentiam autem alſolute nega- . alss, 144 DEPCNITENTIA. mus, eo quod non ſit par ratio peccati origina- lis: & perſonalium. Idem enim non dicit re- ſpectum ad voluntatem ejus, quiillud contra- hit, ſed ad peccatum Adæ, quod numquam fuit plene & efficaciter ablatum, ut fuit pecca- tum totius naturæ, ſed tantum ut fuit pecca- tum perſonæg. Quodſi Deus peccatorem in ni- hilum redactum reproduceret, non ideo re- ſuſcitaret peccatum ejus habituale: hoc enim ſubjecto ſuo identidem adhæret, dum Deus li- berali remiſſione illud non ſuſtulerit. Ohj. II. Deus dicitur recordari peccatorum, quorum prius oblitus fuerat, Pf. 78. v. 8. Ne memineris iniquitatum noſtrarum amiquarum. Pf. 108.v. 14. In memoriam redeat iniquitas patrum Sjus in conſpectu Domini. 3. Reg. 17. v. 18. Quid mihi & tibi vir Dei?“ ingreſſus es ad me, ut re- memorentur iniquitates meæ. Deus autem dici- tur obliviſci peccatorum cum illa remittit. Er- go cum illorum recordatur remiſſionem revo- cat. N. M. Conſ. Deus remirtendo peccata, & culpas, & reatum æternæ pœnæ in perpetuum irrevocabiliter & abſolute dimirtit, quod decre- tum mutare non poteſt. Textus autem illi ſunt accipiendi de pœnis temporalibus, quorum executionem Deus quandoque differt. Iuſt. Patres, quos Gratianus & Abulenſis referunt, docent redire peccata vetera, ob no- vorum malitiam. Be. Explic. Docent redire peccata vetera eadem numero N. eadem ſpecie, ac plura adhuc diverſæ ſpeciei C. Nimirum ob ingratitudinem crebro ſubtrahitur gratiæ aluixi- ginn tre. Ire. vamn . Nr lndt 0 1e⸗ enimn 1l dn, Ne n . Nti Cil fe- e⸗ lero⸗ Ala, helunn ceke⸗ m U Otun == eoſss 0 ho⸗ recit ſheeß Uminn A 1 DE PœNITENTIA. 145 auzxilium, ut concluſ. 2. oſtendimus. Unde S. Chryſoſtomus hom. 62. in Mat. ait, obariſmata irrevocabilia propter hanc malignitatem revocari. Et S. Hilarius Can. 18. in Matth. Per boc vitium munificentiam Domini amitti. Licet autem omnia Peccata ingratitudinem contra ipſum beneficium remiſſionis peccatorum contineant; quatuor ta- men formæ ipfſi beneficii præſtiti etiam adver- ſantur, ideoque ſpeciali quadam ratione ob in- gratitudinem redire dicuntur. Ula vereres hoc diſticho comprehenderun: PFratres odit, Apoſtata ſit, ſpernitque fateri, Pamnitiliſſe biget: priſtina culpa redit. Si enim forma accepti beneficii conſideratur ex parte Dei, a quo nobis benigna peccati remiſ- ſio proficiſcitur: contra hanc peccant, qui fra- tri veniam poſcenti injurias non remirtunt. Ex parte autem hominis tres actus ad peccatorum remiſſionem potiſſimum concurrunt, puta, motus fidei, pœnitentiæ & propoſitum confi- tendi: quibus adverſantur apoſtaſia a fide, do- lor de pœnitentia habita, & contemptus con- feſſionis. V. S. Thom. a. 2. ex cujus artt. ſqq. Coll. I. Reatus qui ob ingratitudinem ſe- quentis peceati redit, major interdum eſt, in- terdum minor reatu peccati præcedentis: nam ſi contemplemur peccatum novum ſecundum ſuam ſpeciem, poteſt ejus malitia major eſſe vel minor, malitià peccati prioris; circumſtan- tia vero ingratitudinis gravitatem peccati alte- rius tantum auget intra ſuammet ſpeciem. Sicut ergo peccatum Tepetifumn pro ſpecie ſua boret eſſe . 146 DE PCNITENTIA. eſſe minoris aut majoris malitiæ, quam pecca- tum antecedens, ita etiam circumſtantia gra- vitatis ex adjuncta ingratitudine. S. Th. a. 3. II. Idem S. D. a. 4. oſtendit, quod ingrati- tudo ſequentis peccati non ſit peccatum pecu- liare, ſed circumſtantia communis, niſi adjun- gatur expreſſa intentio contemnendi benefi- cium: peceatum enim accipit ſpeciem ſuam ex intentione peceantis. Quod de peccatis accipi oportet, quæ conſummantur in voluntate, quorum malitia actui interiori primum conve- nit, & ab hoc in opus exterius derivatur: ut ſunt odium, inobedientia, atque etiam ingratæ mentis vitium. . II. Si innocentia, & remiſſio peceati con- ſiderentur ſecundum ſe, majus eſt beneficium innocentia, cum præſtet, numquam peccaſſe. Si vero ſpectentur ſecundum gratiæ donum, amplius eiſe poteſt beneficium remiſſio peccati: quia fervide Ppœnitentibus major quandoque gratia in juſtificatione refunditur, quam qui- dam innocentium poſſideant. Denique ſi gra- tia utraque referatur ad ſubjectum, largius erit beneficium peccati remiſſio: nec enim tantum impenditur non merito, ut innocentia tribui ſolet, ſed poſitive etiam indigno, & iram me- renti. Quam ob cauſam S. Auguſtinus I. 50. homil. æqualiter, ait, teneri ad gratiarum actio- nermn & eum cui plura peccata dimiſſa ſunt, & eum cui pauciora: debitorem enim hunc eſſe pro omnibus, a quibus præſervatus eſt. Nem- Pe licet remifſio intuiru ſubjecti videatur majes eſſe Neccn Ore. nari. n. n. deneh⸗ nner Lcbi Ute, e. gere con. Clum lle. nam eeehe⸗ Noele Gr el et utunn Nihui We⸗ 8 1. 60. Co⸗ vt, 6 unc el Ne. r n 6 DE PGNITENTIA. 147 eſſe beneficium; præſervatio tamen ſecundum ſe ſumpta excellit. Par ergo quodam modo utriusque eſt ratio. CAPUT IV. De neeſſitate Pœnitentiæ. ARTICULUS I. Quam ſit neceſſaria pœnitentia. Nat. Hactenus explicavimus efficaciam pon- nitentiæ: nunc reſtat, ejus neceſſitatem declaremus. Cum autem Catholici omnes fateantur, actum hujus virtutis eſſe medium ad veniam peccatorum obtinendam neceſſarium; diſputant tamen Scholaſtici, utrum actus iſte debeat eſſe Pœnitentia formalis, an virtualis ſuf- ficiat? Scotus d. 14. q. I. a. 3. Gabriel, Jo. Major in eandem diſt., Medina tract. I. de Pœn. q. 2. ad 3., Navarrus in ſumma c. I. n. 10., aliique cenſent ſufficere pœnitentiam virtualem. Contrarium videtur Thomiſtis recentioribus; ac Melchior quidem Camus Relectione de Pœnit. part. 3. tamm aſſeveranter hoc tenet, ut pronuntiet, poſſe eſſe actum dilectionis Dei ſuper omnia in homi- ne permanente in peccato mortali, ex defectu formalis pœnirentiæ. Dico I. Per ſe loquendo actus formalis pœ- nitentiæ neceſſarius eſt ad remiſſionem peccati mortalis conſequendam. Ita S. Thomas q. 86. a. 2., ac ſeepe alias. K 2 Prob. 148 DE PœNITENTIA. Prob. I. Teſtimoniis S. Scripturæ ſupra ce- lebratis, ac præſertim Luc. 13. v. 3. Miſi pœni- zentiam habueritis, omnes ſimiliter peribitis. Quan- do autem talis conditio non præſumit ſubjectum gratum, ſed indicat id, ſine quo gratia non ob- tinetur, manifeſte continet neceſſitatem medii & non tantum præcepti. Eccli 2. v. 22. &t pœ- nitentiam non egerimus, incidemus in manus Do- mini, & non in manus hominum. Apoc. 2. V. 5. Memor eſto unde excideris: &à& age pœnitentiame Sin autem, venio tili & c. Ezech. 18. & 33. tam neceſſaria dicitur pœnitentia ad reparandam vi- tam ſpiritualem, quam peccatum eſt neceſſarium ad illam amittendam. Quapropter etiam Chri- ſtus Mat. 4. v. 17. & Apoſtoli Act. 2. v. 38. initio ſuæ prædicationis ſemper requirebant pœniten- tiam ad remiſſionem peccatorum, etiam cum baptiſimnum eſſent ſuſcepturi. Joannes autem, Mat. 3. cum v. 7. dixiſſet: Progenies viperarum, quis demonſtravit vobis fu- gere a ventura ira“ mox quaſi unicum remedium ipſis ſuggerit: Facite ergo fructum dignum pœni- tentic. Ubi S. Chryſoſtomus, homil. 10. no- tat, Joannem impleviſſe, quod de illo prædi- tum fuerat Iſ. 40. v. 3. Kectas facite Semitas Dei: nam peænitentiag, inquit, ſola eſt, quæ rectam fa- cit viam, quæ in peccatore erat obliqua. HFæc autem & ſimilia ſcripturæ teſtimonia poſſunt ac debent in ſenſu proprio accipi de Pœnitentia formali, ſicut cum actus fidei aut ca- ritatis exiguntur: præſertim quia nominibus Pœnitentiæ, doloris, triſtitiæ, gemitus, he aliis 4ce. ni. nn. umn . l Nle. . V). in: tam AV. Flun Chr.. intto Uen. Chun Wer Gfr. echun 0 ſens 10,⸗ iell⸗ 6D n fe. oni 6li 1A Hri ns, Ns,, 6 DE PœNITENTIA. 149 aliis id genus proprietatem illam exprimentibus S. pagina utitur. Brob. II. S. Cyprianus I. de Lapſis, circa fin. Mi, inquit, ſola ſupereſt pæœnitentia, Auæ ſa- tisfaciat: qui autem pœnitentiam eriminis tollunt, Jatisfactionis viam claudunt. S. Ambroſius I. 5. epiſt. 28. Pecoatum non tollitur, niſi lacrymis 89* penitentia. S. Auguſtinus concione I. in Pſ. 3. Hanc confuſtonem, inquit, de peccato commiſ- ſo, non formidat Chriſtianus; imo ſi hanc non ha- beat, æternam habelit. Etl. de pœnitentiæ me- dicina, c. 5. Mon ſatis eſt, mores in melius muta- re, ſed oportet ſatisfacere etiam Deo per pœniten- tiæ dolorem. Et epiſt. 50. circa finem: MWiſt ege- ris pœnitentiam, ſalvus eſſe non poteris: quomodo enim gaudebis fuiſſe correctum, niſi doleas, fuiſſe perverſum “ Gregorius M. homil. 20. in Evang. Ventura, inquit, ira eſt animadver ſio ultionis ex- tremæ, quam tunc peccator non effugiet, qui nune ad pœnitentiæ lamenta non recurrit. Eadem S. Chryſoſtomus hom. 10. & II. in Matth. 9. ad Hebr. 2I. 22. & 24. ad Populum, aliique PP. confirmant. His accedit Concilium Tridenti- num, quod ſeſſ. 6. cap. 6. & 7. contritionem in- ter præcipuas diſpoſitiones ad juſtificationem recenſet: & ſeſſ. 14. cap. 4. Fuit autem, inquit, quovis tempore ad impetrandam veniam peccato- rum hic contritionis motus neceſſarius. Et habe- tur etiam in Concilio Lateranenſi cap. Firmiter. De ſumma Trinit. . Prob. III. Juſtitia exigit, jus Dei reparari, quod læſum fuerat, quando homo ſea Deo fine . K 3 ulti- 150 DE PœNITENTIA. ultimo avertit & ad creaturas peccando conver- tit: per pœnitentiam autem propriam formali- ter ſe homo avertit a creaturis, & ad Deum convertit: licet enim homo poſſit ſe virtualiter avertere ab uno termino per converſionem ad contrarium; tamen in actibus animæ perfeéctio- ri modo fit hæc converſio & averſio, quando pPer formales actus ipſa anima accedit ad unum terminum, & ab alio recedit. Præterea Pœnitentiæ actus formalis proxi- me tendit ad petendum veniam, & ad placan- dum perſonam offenſam: eſtque medium ma- Xime accommodatum ad vitæ emendationem, quam reſipiſcentiæ virtus potiſſimum ſpecétat. Dico Il. Ad remiſſionem peccati pœniten- tia virtualis per accidens ſufficit. Pars I. Eſt Theologorum nuper laudatorum, cum S. Tho- ma q. 70. a. 4. & q. 87. a. I. ac Petro Soto quidem adeo certa videbatur, ut eam de fide eſſe pro- nuntiaverit. Indicata autem jam fuit ſupra c. 3. a. I. & Diſput. 2. C. 7. de Baptiſmno Flaminis. Probr. autem ex ſcriptura Jo. I14. v. 21. Qui di- ligit me, diligetur a Patre meo. I. Jo. 4. v. 7. Omnis qui diligit, ex Deo natus eſt. Prov. S. v. 17. Ego diligentes ine diligo. Quam ob rem Gregorius M. hom. 33. in Evang. eharitatem appellat ignem conſumentem rubiginem peccati: & B. Auguſtinus I. 2. Con- tra Creſconium, c. 12. ſcribit, Peccata mundan- ur ipfa, quæ omnibus ſupereminet, caritate, gqucæ ſi adqſit, omnia relcte funt. Et Il. 14. de Civit. C. ult. ait, caritatem dividere inter filios Dei & Pinide Per- itio- W er. nali. n ter in. hndo n orl. n. . Nen, h. iten. o⸗ Cen o. n gnoss . mui ly bltetch ,COl⸗ nde⸗ ſe, lospe⸗ Ge DE PœNITENTIA. 151 ditionis. Et I. de ſpir. & lit. c. 32. dilectionem vocat juſtitiam, qua juſti efficimur: quia actus caritatis eſt ſecundum ſe connaturalis dipoſitio ad infuſionem habitus caritatis, quam infallibi- liter comitatur gratia ſanctificans & remiſſio pec- catorum. Denique actus caritatis eſt perfecta ad Deum converſio, virtute continens actum pœniten- tiæ; ergo infallibiliter ſecum adfert converſio- nem mutuam Dei ad hominem per gratiam & peccatorum remiſſionem, prout Deus pollice- tur, Zach. I. v. 3. Convertimini ad me: & conver- tar ad vos. Quod autem non nemo dixerit, fore ut tunc Deus gratiam homini ſubtrahat, quo amoris actus tantum naturalis evadat; id gratis omnino confingitur: talis enim homo excitatur ſupernaturali conſideratione fidei, quæ ex parte intellectus excitatio ſufficiens eſt, & quantum eſt ex ſe, voluntatem etiam excitat. Auxilium autem comitans ad perficiendum actum ſalutarem voluntati Deus non negat, niſi defectus fuerit ex parte hominis, quem hic non interveniſſe, ex peccati præteriti inculpata ignorantia conſtat. *Paysg II. Traditur ab eodem S. Thoma cit. art. I. ubi in fine O., poſtquam dixiſſet, ſolo actu caritatis deleri peccata venialia, mox ſub- jicir: Quod tamen non ſuſfcit ad remiſſtonem pec- cati mortalis, niſi quantum ad peccata oblita poſt diligentem inquiſitionem. Igitur, juxta S. Docto- rem per ſe opus eſt formali actu pœnitentiæ: eſtque ſolus caſus oblivionis peccatorum, in K 4 quo 152 DE PNITENTIA. quo pœnitentia virtualis remiſſionem illorum obtinet. Quod probr.: Pœnitentiæ Præceptum non obligat niſi ſuppoſita conſcientia peceati: atqui homo ignorat invincibiliter ſuum pecca- tum, & actum caritatis elicit, præcepta omnia quæ ſibi ad ſalutem conleuenndlain neceſſaria & ſufficientia occurrunt, implet; ergo remiſſio- nem peccati, & falutem æternam conſequitur. Quæ quidem aſſertio non tantum in obli- vione habituali ſeu in actu primo locum habet, ſed etiam in oblivione actuali ſeu in actu ſecun- do, quæ naturalis inconſideratio dici ſolet: hæc enim dum eſt, æque cauſat involuntarium ac ignorantia vel oblivio, quamdiu durat; nec enim ad volendum fſufficit habitus, ſed neceſſa- ria eſt actualis cogitatio: ergo hac naturali in- conſideratione affectus peccator ſi ad Deum actu dilectionis formalis convertitur, conver- ſionem mutuam Dei ad ſe, & peccati veniam merebitur. Olj. I. Patres aliis actibus Chriſtianæ pieta- tis æque tribuunt remiſſionem peccatorum, ac Pœnitentiæ: Origenes homilia 2. in Leviticum, numerat inter hæc media baptiſmum, carita- tem, martyrium, eleemoſynam ex Dan. 4. v. 24., remiſſionem injuriarum Matth. 6. v. 14., & cor- rectionem fratris a via mala Jac. 5. v. ult.; S. Au- guſtinus I. 2. contra Creſcon. addit verbum ve- ritatis; S. Chryſoftomus hom. 4. in 2. ad Cor. ſubmiſſionem animi, gratiarum actionem in ad- verſis, aſſiduam precationem: imo hom. 22. ad populum, Won babes, inquit, compugltto. nem? n. de ee beſir iin. uin et⸗ Dlann Pen n, d Nurny Aier⸗ 1249 1Cor. d No⸗ n Ve⸗ C N nolh.1 nc̃ DEPGNITENTIA, 153 nem? ecce Propheta clamat, probibe linguam tuam a malo &c. & in ſalutem tibi ſufnciet: ubi vide- tur illi ſola mutatio vitæ ſine poœnitentia ſuffi- cere. Ergo non ſola pœnitentia formalis eſt medium per ſe requiſitum ad peccatorum remiſzonem. . Diſt. Antec. Patres æ& ue tribuunt remiſſionem peccatorum aliis acti- bus piis, tamquam diſpoſitionibus proximis & immediatis N. tamquam diſpoſitionibus re- motis æque tribuunt remiſſionem peccatorum quoad certitudinem effectus, ſi rite uſurpentur C. Nempe Deum movent per modum impe- trationis, & meriti ſaltem congrui propter di- vina promiſſa, ut det motus perfectæ contri- tionis, queis peccata abſtergantur. Martyrio quidem poſſunt peccata remitti ſine actu con- tritionis perfectæ, modo antea retractatum fue- rit peccatum actu attritionis, quæ eſt actus for- malis pœnitentieæ, & diſpoſitio ſufficiens ad gratiam baptiſmi ſuſcipiendam. Quodſi quis mortem imminentem præviderit, & peccati lethalis recordetur, ſine prævio contritionis Perfectæ actu ſalvari non poteſt, prout fupra diſp. 2. C. I. a. 7. Inſt. 3. ad obj. 3. tradidimus. S. Joan. Chryſoſtomus per compunctionem ſignificat dolorem ſenſibilem, & per vitæ mu- tationem non ſolum propoſitum futuræ vitæ intellexit, ſed etiam convenientem dereſtatio- nem prioris: nam hom. 42. in Mat., ubi eadem remedia ad remiſſionem peccati enumerat, com- punctionem a contritione diſtinguit, aitque, cor contritum apprime requiri. . K 5§ Obj. 154 DE PœNITENTIA. COlj. II. Etſi homo cogitet de Deo & pec- catis ſuis, poteſt tamen concipere actum dile- ctionis Dei ſuper omnia, qui ad juſtificatio- nem ſufficiat; ergo ad juſtificationem non opus eſt formali actu pœnitentiæ. V. M. Antec. Hæc Medinæ opinio jure ab aliis theologis rejicitur. Nam pœnitentia formalis, quando haberi po- teſt, per ſe eſt medium neceſſarium ad remiſſio- nem peccati: poteſt autem facile exerceri actus Pœnitentiæ ab eo qui ſua peccata meminit, & be- ne in Deum eft affectus: adeo enim talem Dei amor a peccatorum dereſtatione non impedit, ut vix a dolore ſe continere poſſit, præſertim ſi Peccata ſibi nondum remiſſa eſſe intelligit. Colliges I. Pœnitentiam inſuper ex divino præcepto poſitivo peccatoribus neceſſariam eſſe, demonſtrant teſtimonia Seripturæ in concluſio- ne I. recitata. Ex aliis item divinis præceptis novimus, hominem teneri ad finem ſuum ulti- mum tendere, ſuamque ſalutem operari Rom. 6. v. 22. Habetis fructum veſtrum in ſanétificationem, kinem verò vitam æternam. Eccli 30. v. 24. Mi- Jerere animæ tux placens Deo. Actus vero pœ- nitentiæ re aut voto conceptus medium eſt pec- catori ſimpliciter ad ſalutem neceſſarium, ita ut ejus defectum nec ignorantia nec impotentia exculſet. II. Item de jure naturali eſt, quòd aliquis pœ- niteat de malis quæ fecit, quantum ad hoc quod do- leat ea feciſſe, & doloris remedium quærat per ali- quem modum, & quod etiam aliqua doloris ſigna oſtendat, inquit S. Thomas q. 84. a. 7. I. on „ h E nn per. (le. No. ke e il⸗ ts be. Dei n, nſl ine le lio⸗ Pis U W.. enn NM. ⸗ pel⸗ a entn lig pe⸗ odr 1. Ner r ir G DE PGNITENTIA. 155 Non continetur autem lex iſta in præcepto quin- to Decalogi, ut putavit Andreas Vega l. 13. in Conc. Trident. Can. 20., quia præceptum illud prohibet tantum læſionem corporis, non ani- mæ. Neque iſta ſola impœnitentia, ſed quo- cumque alio peccato interimitur. Melchior Canus in Relect. de Pœnitentia pPart. 3. tradit, obligartionem illam oriri ex præcepto diligendi Deum, & ſe ipſum. Quod verum eſt, ſi non tantum accipiatur præceptum illud generatim, ut nobis divinorum præceptorum obſervationem injungens, ſed ut ſpeciatim actum divinæ dile- Gionis præœcipiens. Præterquam quod juſtitia ipſa divini juris reparationem per media con- grua præſtandam a peccatore exigat. UI. Per ſe loquendo, ſemel tantum pecca- tor tenetur conteri de peccato. Neque enim ad pœnitentiam iterandam eum adſtringit juſti- tia; eoquod Deus contritionem quê admit- tat, acſi eſſet æqualis ſatisfactio pro peccatis, & debitum omne expunxiſſet: neque obligatur ex caritate; cum fecerit quod ſufficit ad recu- perandam gratiam, amicitiam & ſalutem æter- nam. lis tamen qui ſciunt, ſe Deum offen- diſſe, ſuadetur, ut actus pœnitentiæ identi- dem frequentent: caritas enim eſt inſatiabile deſiderium placendi Deo. Quodſi David, Pe- trus aliique SS., qui de venia obtenta certi erant, nihilominus omnem vitam ſuam pœnitentiæ im- penderunt: multo magis decet nos de propitia- to peccato non eſſe ſine metu, ut Eccli 5. v. 5. mo- nemur. ARTI- 156 DE PœNITENTIA. ARTICULUS II. Quandonam pœnitendum? N* J. Præceptum pœnitendi tempore ali- quo determinato dupliciter poteſt obliga- re, per ſe nimirum, & per accidens. Ac per accidens quidem ſive ex fine aliquo extrinſeco & accidentario virtuti pœnitentiæ, ajunt, nos obligari in tribus caſibus. Eorum primus eſt inſtans exercitium actionis; quæ ob ſuam ſan- ctitatem requirit ſtatum gratiæ in operante, nec ſine novo peccato exerceri in ſtatu lethalis pec- cati poteſt: ut cum quis ex officio Sacramen- tum eſt adminiſtraturus, aut Sacramentum ali- quod vivorum aditurus, hic ex omnium Theo- logorum ſententia, ſi confeſſione prius non fuerit expiatus, ad perfectæ contritionis actum, gravi præcepto obſtringitur. Alter caſus a Soto & aliis Theologis poni- tur vehemens tentatio & occaſio peccandi, ad quam vincendam cenſeatur eſſe moraliter ne- ceſſaria divina gratia & amicitia. Verum dif- ficulter ſuadetur, contritionem eſſe mediumita neceſſarium, ut inde oriatur obligatio ad illam eliciendam: niſi forte peceandi occaſio conſide- retur ut diuturnior futura, & ſtatus gratiæ di- catur eſſe diſpoſitio ad conſtanter reſiſtendum. Ad vincendam enim quamcumque tentationem auxilium gratiæ excitantis & ad juvantis ſufficit: nullum autem eſt principium, quo ſufficienter ſuadeatur, tale auxilium ſine gratia habituali obti⸗ N. 4 7 N unn, l⸗ 1, d 1 de⸗ nc. mitt m ide⸗ E⸗ domm Obenn ſcet en bin DE PCNITENTIA. 157 obtineri non poſſe, aut non contrito negatum iri. Deinde contritio eſt ipſiſſima victoria de imminente tentatione, & effectus auxilii gratiæ; ergo non poteſt eſſe medium ad obtinendum illud auxilium, quo tentatio ſuperetur: imo cum minori gratiæ auxilio vinci tentatio poſſet, ſola repudiatione vetiti actus vel objecti. Tertium caſum ſuggerunt Adrianus, Perrus Sotus, & Navarrus, malum Reipublicæ impen- dens: pro quo avertendo Cives Deo ſupplica- re tenentur. Quamquam autem opinio iſta pia oppido ſit & probabilis, raro tamen quisquam obligabitur ad judicandum, hoc medium ad aſ- ſequendum finem illum ita neceſſarium eſſe, ut citra novum peccatum negligi non poſſit. Nam Ppræterquam, quod ſufficere videatur oratio, quæ non tam juſtitiâ precantium nititur, quam Dei Miſericordià, qui peccatores etiam audit: poteſt privatus quisque ſemper præſumere, in Republica eſſe plures juſtos, quorum gratia Deus peceatores una orantes exaudiat. Quidquid autem horum fuerit, indubitan- ter enuntiamus, in nullo illorum trium caſuum committi duplex peccatum omiſſione contritio- nis, ſed in primo tantum offendi in præceptum negativum non tractandi irreverenter Sacra- menta: in ſecundo commiti peccatum tantum incontinentiæ, vel aliud, ad quod tentatio pro- vocat; aut ſaltem delinqui a tentato, dum ſe ta- lis peccati periculo exponit, omiſſione medii, quod ad evitandum peccatum exiſtimabatur eſ- 1e 158 DE PœNITENTIA. ſe neceſſarium: in tertio demum caſu adverſus caritatem peccari, qua patriam diligere, & ejus ſaluti ſtudere tenemur. Qualiscumque enim neceſſitas in caſibus iſtis extrinſeea tamtum eſt, ex alio, quam pœnitentiæ præcepto orta. II. Per ſe autem obligari ad pœnitendum certo tempore poſſumus vel ex præcepto po- ſitivo, vel ex rei natura. Et quidem S. Anto- ninus 2. P. tit. 9. C. I., Marſilius, Angelus & alii exiſtimabant, peccatorem teneri ad contritio- nem concipiendam ſaltem ſingulis diebus feſtis. Aſt ſententiam iſtam Medina, Dom. Sotus & Canus merito falſam & fundamento deſtitutam cenſent. Nam quod Angelus verbo, Feriæ n. 41I. citat illud Levit. 23. V. 27. & ſeq q.: Sabbatum requietionis eſt, && afftigetis animas veſtras: anima quæ non fuerit afflitta die Bac, peribit, ad rem non eſt: tum quod ritus iſte tantum decimo die menſis ſeptimi, ac ſemel in anno fuerit præſcriptus, ut ex IJ. c. & c. I6. v. ult. intelligimus; tum quod exter- na tantum pœnitentiæ opera, ut ex c. 30. V. 1I4. Num. conſtat, injuncta fuerint. Quamquam hæc præcepta cæremonialia dudum cum lege ipſa deſierint, & ex uſu Eceleſiæ dies dominicus eæterique feſti negative quidem ſanéctificentur vacando ab operibus ſervilibus, poſitive autem ſacro Miſſæ officio, ut ex Conc. Agathenſi præ- cipitur c. Miſſas. de Conſec. d. I., quod utrum- que fideles peccatores ſine contritionis actu præſtare queunt. Caſum alterum adfert Petrus Sotus Leét. 13. de Pœnit., eos qui præſcriptam jure Eccleſiaſti- C0 . lvetin Ke⸗ enim nek, n n 1 o⸗ Aoo. A ritio⸗ leſtis 1 mann ten Menn Mint nNon menls ren exter⸗ Rl ungoan n Minens Cenrur zuten⸗ ſpre. Ortuc⸗ is 40 Lelkl Cclit 6 DE PGNITEN TIA. 159 co confeſſionem annuam peragere non poſſunt, ex eodem annuæ confeſſionis præcepto-teneri ſaltem ad contritionem eliciendam: quia licet excuſentur ab eo, quod facere non poſſunt, non tamen ab eo quod ſervare poſſunt, excuſabun- tur. Sed & iſta Soti opinio a vero abludit. Ut enim Cajetanus verbo, Contritio, circa fi- nem notavit, lex illa Eceleſiæ non requirit a fi- delibus actum interiorem pœnitentiæ, niſi in quantum illo opus eſt ad Pœnitentiæ Sacramen- tum vere obeundum: ad hoc autem perinde ſe habet contritio imperfecta ſive attritio, ac perfecta contritio; ergo ubi copia confitendi toto anno non fuerit; non teneretur homo ad contritionem perfectam, ſed ſufficeret imper- fecta: nam cum lex de Pœnitentiæ Sacramento diſtincta ſit a lege contritionis, hanc minime de- terminat, niſi prout contritio in Pœnitentiæ Sa- cramento comprehenditur. Ex eodem capite conficitur, fideles in da- to caſu ad neutram contritionem Eccleſiaſtico Præcepto teneri: nam cum actus interior ſe- cundum ſe non cadat directe ſub Eccleſiæ ju- risdictionem, Eccleſia præcipiendo, per ſe nec præcipit, nec determinat actum internum, niſi in quantum eſt neceſſarius ad actum externum: ergo ceſſante obligatione actus exterioris, ceſſat etlam obligatio actus interioris. Ita qui præ- ſcriptas ab Eccleſia preces vocales ob infirmita- tem recitare non poteſt, non tenetur tunc tem- poris interius attendere ad Deum: qui vel ex voto vel ex præſcripto ſui ordinis Aualier heb- oma- 160 DE PGNITENTIA. domade ad eonfeſſionem obligatur, & hoc Præceptum defectu Sacerdotis explere non po- teſt, ad nullam contritionem tenebitur. III. Denique poteſt obligatio pœnitendi de- terminari per ſe ex vi ipſius præcepti tantum, ſolaque ratione naturali ſeu connaturali gratiæ & fidei. Cum autem certum ſit, peccatorem in mortis articulo ad pœnitentiam gravi præce- pto teneri, eoquod hac neglectà poſt hanc vitam damnatio æterna inſtet; Quæſtione illa Prætermiſſa, tres adhuc nobis ſunt exponen- dæ, quarum prior eſt, utrum in mortis articu- lo teneatur peccator ad contritionem perfectam, etiamſi cum attritione cognita confeſſus fuerit; aut confiteri poſſit?2 Altera quaæſtio, an pœni- tentiam usque ad mortis articulum differre li- ceat? TYertia; an poœnitentiæ præceptum ſta- tim poſt peccatum commiſſum ad contritionem obliget? æ ſtatim hic non ſpeculative, ſed practice ac moraliter eſt accipiendum, hoc eſt, quamprimum patrati peccati occurrit cogitatio: atque ſufficiens excitatio & opportunitas ad pœnitendum, ſine neceſſario impedimento: quo in caſu peccatorem continuo ad deteſtan- dum peccatum gravi præcepto teneri, cenſue- runt olim Guilielmus Paris. I. de Sacramentis, Thomas Argentinenſ. in 4. d. 17. a. 4. ad 4., S. Antoninus 3. p. tit. 14. Cc. 18. §. 2., Archidia- conus in c. Ile KRex, de Pœnit. d. 3. Innocen- tius in cap. Omnis utriusque, de Pœnit. & Remiſ., & plures Lheologiæ & Juris Can. Conſulti. Dics o npo ice. un, Ge boren Nee⸗ lane e I MeH⸗ tien⸗ Cann, ert, Pon e l. 1ſ- Mem eekt, into⸗ 145 heno: elan⸗ Ulle⸗ enkts) d 4) cicie⸗ nocel Ben nhali DE PœNTTENTIA 161 Dico I. Fideles in articulo mortis tenentur dd perfectam contritionem ſaltem virtualem de ſuis peccatis, licet norint, ſe illa cum attritione modo confeſſos eisque abſolutos fuiſſe, aut ad- hue confeſſuros. Ita Suarez diſp. 15. ſect. 4. n. 19. Contra aliquos, quibus adhærere videtur Becanus. Prob. I. Tenetur homo priusquam moriatur, Deum ſuper omnia diligere: ac licet aliquando in vita Deum dilexerit, hoc tamen præcepto iterandæ caritatis ſæpius ac præſer- tim in mortis articulo obligatur, poſtquam per peccatum ſubſequens caritatem priorem retra- tavit. Hæc ergo obligatio cum non tantum ſit ratione peccati, ſed etiam per ſe & ratione caritatis intrinſeca, manet etiam in mortis arti- culo, ut obiturus ſe & omnia in Deum refe- rat, non ſecus acſi denuo procreatus eſſet. Non poleſt autem eſſe, ut is, qui Deum vere amat, peccata, quorum recordatur, non illico deteſtetur. Quodſi tamen actum caritatis Dei elicere conatus fuir, non videtur ad alium con- tritionis perfectæ actum obligari: quia obliga- tioni pœnitentiæ formalis jam ſatisfactum fuit in Sacramento Confeſſionis, & juſtificationem per actum amoris, qui pœnitentia virtualis di- citur, certius jam fuit aſſecutus. Prob. II. Talis homo non tantum pecca- ret contra caritatem Dei, ſed etiam contra amo- rem & miſericordiam, quam ſibi ipſe debet, omittendo actum ad ſalutem neceſſarium. Quod- N, inquit Suareſius, contingeret, hominem in eo caſu mori ſinue actu eart; vel rmnttiouc, S, 1⸗ n6 162 DE PCNITENTIA. ſine novo peccato, vel quia raptus eſt priusquam hoc advertere poſſet, vel quia illos omilit ex probabili ignorantia obligationis ſeu juris aut facti: quia vi- Shae⸗ conatus eſt ad talem alctum habendum, & pu- zavit ſe habere, re tamen vera non habuit: in his, inquam, caſibus, ille homo' ſalvalitur: quia tumne- ceſſtas talis actus non eſt neceſſitas medii in re ipſa omnino requiſiti, ſed pracepti, a cujus transgreſzo- ne tune excuſabitur propter aliquam ex dictis cir- cumſtantiis: & ideo non amittit juſtitiam, quam per Sacramentum conſecutus fuerat; ergo ex vi lius Jalvabitur. Dico IIl. Peccator gravi obligatur præcepto, ne poœnitentiam ad mortis articulum differat: quamvis hoc præœceptum non videatur obliga- re, niſi ratione caritatis. Prob. I. pars. S. Scri- ptura dilationem iſtam prohibet. Eccli 5. v. 8. We tardes converti ad Dominum, & ne differas de die in diem: ſulito enim veniet ira illius. Eamdem Pœnitentiæ dilationem Deus graviter reprehen- dit Iſaiæ 65. v. 12. Omnes in cæde corruetis, pro eo quod vocavi, & non reſpondiſtis. Hinc S. Auguſti- nus ſerm. 57. de tempore: Pænitentia, inquit, quæ ab infirmo petitur, infirma eſt: qnæ autem a moriente petitur, timeo, ne & ipſa moriatur. Et ſerm. 71. ad Fratres in eremo: Satis, inquit, alienus eſt a fide, qui ad agendampœnitentiam tem- pus ſenelctutis exſpectat. Deinde non licet rem omnium maximam & difficillimam, cujusmodi eſt ſalus æterna, per pœnitentiam recuperanda, in illius momen- ti anguſtias conjicere: cum hora mortis ſit in- Cer- ne Nalin ovi. de nli⸗ nne ſe. Nr N. n ur d, Perer: blpr⸗ Kri. V. H Ueele aden hhhen. Pn unli Mu 4. , E aunt; entenn. enant. Etethr ofhen DE PGNITENTIA. 163 Eertiſſima, vires corporis & animi fractæ; aut nimium debilitatæ, & homo ad actiones bonas minime omnium idoneus. Quare S. Hiero- nymus in illud Pſ. 37. Putruerunt & corruptæ Junt cicatrices meæ a facie infipientie mec: duid nolelam, inquit, agere pœnitentiämn. Quodſi homines ſanctiſſimi continuis pre- cibus, jejuniis & lacrymis id ſolicite ſtudent, ut gratiam finalem à Deoô obtiueant: quomodo prudenter eam ſperabit; qui flagitiis jugiter im- merſus dedita opera ſtatuit; in ültimo mortis articulo dermum per pœnitentiam ad Deum con- Verti; cum tali homini pœnitentia tunc fere ſit impofiibilis; vix enim adduci in extremo illo momento poteſt; ut abſolute & efficaciter de- teſtetur, & proponat deinceps, ſi 6onvaleſce- fet; Vere cavere peccata; quibus adeo pertina- Citer adhiæret. Quam ob cauſam B. Chryfſo- ſtomus hom 80, ad populum: Zum bona, in- quit, quam mala, ſi nimium fuerint immorataz potentiora hunt. Et S. Bonaventura Tom. 1: Opuſc. Collatione de contemptu ſæœculi: Hoo; inquit, zeneo; hoë verum puto; quod ei non bonus lnis eſt; oui ſeiiper fuérit mala vita. Prob. II. pars. Non licet differre expletio- nem præcepti de diligendo Deoô usque ad fi= nem vitæ: eoquod tanta dilatio aperte repug- net fini hujus præcepti; qui eſt convenienter conjungere hominem cüm fine ſuo ultimo; eumque dirigere; ut poſſit vitam recte inſtitue- re. Non poteſt autem fempore debito ſervari Slt* Præceptum dilectionis Dei a peceatore, per ſe 1 2 loquen⸗ 164 DEz PœNITENTIA. loquendo: quin contritionem de peccatis eli- ciat; ergo ratione præcepti caritatis Dei nemi- ni licet differre pœnitentiam usque ad mortis articulum. Quod autem ratione ſolius caritatis non li. ceat tantum differre pœnitentiam, inde proba- tur: quia neque titulo juſtitiæ, nec caritatis propriæ tenemur ad pœnitentiam anteverten- dam: ratio enim, qua mox probabimus nos utroque hoc præcepto non ſtatim a commiſſo peccato ad pœnitentiam obligari, probat etiam de quocumque determinato vitæ tempore, uamdiu non imminet mortis periculum. Dico III. Præceptum pœnitentiæ non ſtatim ab admiſſo peccato obligat ad actum, etiamſi opportunitas ſit continuo id præſtandi. Prob. I. S. Thomas in 4. d. 17. J. 3. a. I. quæſtiunc. 4. ait quidem teneri hominem ad contritionem, quando peccata memoriæ occurrunt, ita tamen ſententiam ſuam moderatur: Cum præcipue in periculo mortis exiſtit, aut in aliquo articulo, in quo ſine peceati remiſſione peccatum oporteat eum incur- rere. Et in ſolutione ad 2. Won , inquit, de neceſſitate ſalutis corporalis, quod ſtatim medicum quærat, niſi quando neceſſitas curationis incumlit: C&& ſimiliter eſt in morbo ſpirituali. S. Bonaventu- ra ibidem ſcribit, teneri hominem ad contritio- nem, quando recogitat, culpam commiſſam & Dei offenſam, vel quando recogitare debet, ſi- cut in hora mortis, vel in aliquo alio ſimili pe- riculo. Eumdem caſum mortis vel periculi aſ- ſignat Durandus q. 10. n. 5.,; Alenſis, Angelus- Adria- d. ſemi. Urtis nl. tſnis eten⸗ n niſſo am ote, etn fumni Gl. e4 gena, nnehr pe⸗ 1 g 1ild i mn llt: eotu⸗ riro⸗ und bet, D riibe ſical . Noge DE PœNITENTIA. 165 Adrianus, Sotus, Medina, Canus, & alii, quos refert & ſequitur Suarez diſp. 15. ſect. 5. Prob. Il. Præcepta affirmativa: quale eſt Præceptum pœnitendi, nec ſtatim, nec ſem- per obligant: neque ratio, neque S. Scriptura evincunt dari tale præceptum ſubitæ hujus pœ- nitentiæ. Eccleſia autem tantum ſemel in anno injungit Suis Pœnitentiæ Sacramentum, tam- quam certiſſimum medium reconciliationis cum Deo: neque fideles etiam tenerioris conſcien- tiæ ſe accuſant dilatæ ad modicum tempus pœ- nitentiæ: neque Confeſſarii in hanc dilationem inquirunt. Denique ſiqua eſſet talis obligatio, oriretur ex titulo triplici, juſtitiæ, caritatis Dei, aut ca- ritatis propriæ: ex nullo autem horum capite obligatio ſtatim pœnitendi proficiſcitur; ergo. Prob. Aſſ. primò: Lex juſtitiæ, in quantum affirmativa eſt, ſatisfactionem pro illata Deo in- juria aliquando quidem per pœnitentiam, non autem continuo exhibendam præcipit: prout autem eſt negativa, ſolum poſt factam primam injuriam, addi alteram, & priorem augeri ve- tat; Atqui ex eo, quod non ſtatim ſatisfiat: non augetur injuria prior, neque commiſſum ante peccatum creſcit. Ergo. Eadem fere ratio apparet in præcepto cari- ratis, quod ſecundum ſe eſt affirmativum: qua- tenus vero negativum, prohibet dumtaxat odium Dei, & adtus divino amori repugnantes: nec ulla ratione ſufficiente oſtendi poteſt, exta- re præceptum peculiare, quo interdicitur, ut L 3 ne- 166 DEPGNITENTIA.: nequis ullo unquam tempore ſtatum illum ini= mMicitiæ habitualis in ſe permittat. Nec magis repentinæ hujus pœnitentiæ obligatio demonſtratur ex lege caritatis, quam quisque ſibi ipſe debet: argumenta enim, quæ in hanc rem excogitata fuerunt, S. Thomas aliique Theologi ſatis commode diſſolvunt. OVj. I. Deus iis graviſſima mala minatur, qui noluerunt reſipiſeere, ut apparet ex teſtimoniis in coneluſione 2. allatis; Item Jerem. 8. v. 6. & ſeqq. Ergo dilatio pœnitentiæ eſt peccatum. . D. Conſ. Dilatio quælibet pœnitentiæ eſt peccatum N. di- latio pœnitentiæ usque ad mortis articulum eſt peccatum C. non quidem contra juſtitiam, aut Contra præceptum caritatis propriæ, ſed con- tra caritatem, quam Deo debemus. Duo ſunt Pœnitentiæ officia, primum deſiſtere a peccato & ab affectu ad illud: alterum per veram con- tritionem ad Deum poſitive converti: prius di- citur averſio negativa a peccato, poſterius eſt inſuper averſio poſitiva per ſufficientem retra- Ctationem. Prius ſtatim fieri Deus jubet: & quia obedire Iſraélitæ contempferunt, ideo mina- bantur Prophetæ mala, quibus deinde fuerunt obruti. Poſterius nec Scriptura nec Patres im- Perant ſtatim fieri, ſed ſuadent tantum & hor- tantur. Quo etiam tendit S. Thomas 2. 2. J. 62. a. 8. in O. dicens: Manifeſtum eſt, quod nec modicum tempus licet in peccato morari, Jed quili- bet tenetur peccatum ſtatim deſerere, ſecundum illud BEecli 21. Quaſi a facie colubri fuge poœccatum. Item ex ejusdem S. Doctoris teſtimonio conclu- ſione nig ntiæ un e H idin eg, r ne ny con. ſur edto W 1d. atent gin Mlut⸗ erunt gim⸗ hol⸗ . 2. . ol ſal le eniſe ecetur hN N4 DE PœNITENTIA., 1567 ſione 3. adducto liquet, probatur dari articu- los; in quibus ſine peccati remiſſione & contri- tione novum peccatum non incurritur. Inſt. I. Non licet exponere ſe periculo æ- ternæ damnationis & novorum peccatorum, aliisque malis graviſſimis: neque enim potior nobis debet eſſe ſalus corporis quam animæ: at- qui qui in peccato perſiſtit, exponit ſe periculo damnationis & peccatorum, eſt objectum divinæ iræ &c. Ergo. . Diſt. Antec. Non licet ſe his malis exponere committendo ipſum pecca- tum primo C. perſeverando ad tempus in ſtatu peccati, in quo non eſt periculum proximum damnationis & novorum peccatorum N. Qui committit peccatum, malis hiſce omnibus eis- que graviſſimis ſe reddit obnoxium: qui vero Perſiſtit in ſtatu pecoati, mala iſta tantum ſup- ponit. Sicut ergo is ſolum peccat, qui ſibi ſtu- dioſe mortem infert, aut morbum vel mutila- tionem; non vero qui cunctatur a morbo ſa- nari, cum id fieri ſine proximo vitæ, aut gra- vioris morbi periculo poteſt: ita licet peccator, ſpeculative loquendo, differendo pœniten- tiam, periculo alicui damnationis ſe exponat; quia tamen periculum iſtud non eſt proximum, ſed remotum, non cenſetur ei ſe moraliter ex- ponere, adeoque ſaltem non graviter peccare. Iſt. 2. Tenemur ſtatim corripere fratrem, quem novimus eſſe in peccato; ergo multo ma- gis nos ipſos a Peccato eximere: plus enim te- nemur nos ipſos, quam proximum diligere, ut docet S. Thomas 2. 2. J. 26. a. 4. E. M. Antec., L4 Quæ 168⁸ DE PCNITENTIA. Quæ tantum duobus in caſibus tenet. I. Quan- d0 Rscerun Pproximi continuatur. 2. Quan- do ſubit periculum aut occaſionem peccati no- vi. Eodem modo pro caſu priore tenetur pec- cator ab actu ſtatim deſiſtere; pro poſteriore ad contritionem converti, ſi preces avertendo peri- culo non ſuffecerint. Præterea B. Auguſtinus l. I. de Civit. C. 9. docet, poſſe nos aliquande correptionem fraternam differre, quando vel id fieret cum propria jactura, vel certe poſtea commodius fieret in utilitatem fratris. Ohj. II. Quilibet ex juſtitia obligatur pro- ximo quam primum reſtituere rem furto abla- tam: ergo ex eadem virtute tenetur peccator per pœnitentiam perfectam Deo quam primum reſtituere honorem peccato ablatum. N. M. Conſeq. Præceptum reſtituendi ſtatim obligat, utpote negativum, & plane idem cum præce- Ppto non furandi, quo non tantum rei alienæ contrectatio prohibetur, ſed ejusdem etiam de- tentio: continuata enim carentia rei propriæ eſt quaſi continuum proximi nocumentum, tan- toque gravius moraliter, quanto privatio eſt diuturnior; facitque domino perpetuam inju- riam, quem invitum ab rei ſuæ uſu impedir. Ita S. Thomas 2. 2. q. 62. a. 8. in O., ubi ait, ſta- tim teneri hominem ad reſtituendum, quia ſta- tim tenetur peccatum deſerere, & numquam licer, vel per modicum tempus, in peccato morari; nimirum in peccato actuali: quia non reſtituere per ſe ac de ſe actuale peccatum eſt: licet enim non ſit actio phylica, eſt tamen actio Qen en. no. tee⸗ GE lo⸗ lin uund⸗ o voſtel o⸗ . Centor Himuun N. Monr, ce. dene. nc⸗ Nreck N) Ul. toek Mr. Neli⸗ lr daſt⸗ dpuin Pecend vin Col und gen N DE PœNITENTIA. 169 moralis capax prohibitionis, perinde ac efſe armatum contra præceptum Principis. In cæ- teris autem peccatis diverſa eſt ratio: nec enim ullum eorum continuatur, ut ſit actuale, ſed reſtat poſt actum ſola macula per modum habi- tus. Quamvis enim Deus peccatis noſtris of- fendatur, non tamen privatur re aliqua ſibi uri- li, nec detrimentum aliquod in hoc genere pa- titur: ſed ſolum privatur honore & jure ſibi de- bito ut finis ultimus eſt, & ſupremus guberna- tor. Igitur poſt actum injuriæ nullum ipſi no- cumentum aecreſcit ex eo; quod ſatisfactio non continuo exhibeatur, nec peccator apud ſe pro- prie detinet quoddam bonum Deo utile, ne- que illum impedit ab uſu rei ſuæ. Ex quibus confieitux, præceptum pœnitendi affirmativum proprie eſſe, quo jubemur, nos, abſterſa pec- cati macula, Deo reconciliare; quod, ſicut cæœ- tera affirmantia præcepta, non repente, ſed ſuo tempore, ad executionem nos obſtringit. Inft. Qui cunctatur offenſum patrem aut do- minum placare, cenſetur offenſam contemptu augere; ergo etiam videtur Dei amicitiam fal- tem virtualiter & interpretative ſpernere, qui pœnitentiam comperendinat. H. M. Conf. Amiſſa Dei amicitia non cenſetur dilatione con- temni, niſi eo tempore, quo lex urget, eam quærere, aut recuperare. Ideirco etiam Deus, qui peccatoris animum probe inſpicit a pravo affectu defiſtentis, non præſumit ex dilatione Pœnitentiæ obſtinatam voluntatem, & perſe- Verantem actu contemptum offenſi; nec ſe ha- L 5 bet 170 DE PœNITENTIA. bet ut homines, qui a ſignis exterioribug tantum judicare ſolent. Unde etiam qui fide excidit, non tenetur per ſe, ad ſtatim eam re- cuperandam, ſed tantum per accidens, ut re- ſiſtat tentationibus, quando opus eſt. Ohj. III. Sine gratia habituali nemo diu a Peccatis lethalibus abſtinere poteſt: peccatum enim quod per pænitentiam non deletur, ſuo pon- dere trahit ad alia, ut inquit Gregorius M. hom. 11. in Ezech.; ergo ad vitandum relabendi peri- culum, tenetur peccator ex præcepto caritatis erga Deum & ſeipſum illico ſe divinæ gratiæ reſtituere. . Diſt. Conſ. Tenetur ſe gratlæ re- ſtituere quamprimum peccatum commiſit N. quam primum hoc periculum advertit proxi- me ingruere, & nullum aliud ſupereſſe medium ab iterato lapſu cavendi C. Verum & hoc eſt tantum ex accidente & præter ſtatum quæſtio- nis. Ad hæc vix reperitur unus, qui animad- vertat momentum illud, quo tantum temporis eſt evolutum, ut moraliter amplius ſine ſtatu gratiæ immunis a relapſu conſiſtere nequeat: quodſi tamen periculum hujusmodi pereiperet, teneretur continuo ad agendam pœnitentiam, ſed, ut dixi, per accidens ſolum. Inſt. I. Non licet peccatori velle perſeverare in ſtatu peccati & inimicitiæ Dei; ergo neque licet ei, nolle aliquo tempore pœnitere. N. M. Conſ. Licet aliquid nolle aliquo tempore facere, quo illud nondum tenemur facere: velle autem Poſitive perſeverare in peccato & inimicitia Dei, eſt poſitive & formaliter velle aliquid per ſe & intrin- 1 Ale⸗ torib uiſ⸗ n 1e. entun otnt Phon liper, Ulars Cre ee⸗ N Ptort eduun le et Nſo. wad. Cob ne ſun Nelell lere, ennumn, Verare⸗ Necle NN acere e aoten ctal ete DE PGNITEN TIA. 171 intrinſece malum, nempe eſſe objectum odii divini, ac proinde eſt velle ipſam malitiam. E contra nondum peœnitere non eſt formaliter in peccato perſeverare, ſed tantum conſecutive; neque eſt per ſe & intrinſece malum, ſed tan- tum per accidens, quando urget præceptum. Iuſt. 2. Status inimicitiæ cum Deo eſt obje- tum per ſe ac intrinſece malum; ergo nemo poteſt eum velle ſine peccato. Atqui nolle pœ- nitere, eſt velle manere in ſtatu illo; ergo eſt malum. W. Diſt. I. Conſ. Ergo nemo poreſt eum ſine peccato velle poſitive, in eo ſibi com- placendo, eum approbando & eligendo C. ne- mo poteſt eum velle permiſſive, illum ad tem- pus permittendo N. Dift. etiam ſubſumpt. Po- ſitive velle non pœnitere, eſt poſitive velle ma- nere in illo ſtatu C permiſſive ſe habere circa omiſſionem pœnitentiæ, eam differendo, eſt poſitive velle manere in illo ſtatu N. Non omne id licet poſitive velle, ad quod licet ſe habere permiſſive: nec enim Deus ipſe poteſt velle peccata, quæ permittit: & nos multa pro- xXimi mala non tenemur impedire, quæ Velle non licet. ARTIC ULUS III. De impœnitentiæ peccato. Ota. Impoœnitentia eſt negligentia vel omiſ- . ſio pœnitentiæ. Hæc ſi voluntaria non ſit neque directe, neque indireéte, vitio nemini vertetur: peccatum enim, ex celebri illo B. Au- guſtini proloquio, aut voluntarium eſt, aut Pec-⸗ 172 DE PœNITENTIA. peccatum non eſt. Quapropter qui ex invin- cibili ignorantia, naturali oblivione, inconſi- deratione, aut alia ſimili impotentia actum pœ- nitentiæ tempore præſeripto omiſerit, pecca- tum novum impœnitentiæ non committet: im- Pœnitentia enim iſta, quaſi marerialis eſt. Ut autem formalis impœnitentia ſit, debet eſ- ſe actus voluntarius, quod dupliciter contingere Poteſt; primo directe, cum quis actu expreſſo voluntatis deſtinat pro objecto omittere pœni- tentiam eo tempore, quo agi ex præcepto de- beret. Si ergo voluntas ex parte objeéti feratur in omiſſionem pœnitentiæ pro eo tempore, pro quo præceptum obligat, etiamſi diu ante deſti- natum lege tempus id decreverit, impœniten- tiæ peccatum admittet, ſaltem ſecundum affe- Ctum: quamvis enim præceptum affirmans non obliget ad exercendum continuo actionem in- junctam, prohibet tamen affectus ſibi repug- nantes, quo modo vim habet præcepti negativi. Indirecte vero ſeu interpretative omiſſio vo- luntaria pœnitentiæ accidit, quando ex negli- gentia culpabili actus omittitur tempore debito, Vel ex ignorantia vincibili, vel ex certa ſcientia, ſine voluntate quidem directa omittendi, cum voluntate tamen agendi, vel retinendi aliquid incompoſſibile eum præcepto. Dico. Impœnitentia, Ppræſertim finalis, eſt ſpeciale peccatum, idque unum ex graviſſimis. Prob. I. pars. Si datur ſpeciale præceptum pœ- nitendi; ejus violatio eſt peccatum ſpeciale: at- qui datur præceptum ſpeciale pœnitendi. Ergo. Major 11 l Meln S en invin CON. Po⸗ Necr Wim. ſebel. inben Prelo Pen. toch. rutar tnro eel. bnlen⸗ 1 . non enin⸗ nne Nepcin ltoro Alert Celt ſentin 7chlI Agudd 1s 9 4 ViCuns ucn ⸗ Ciler 4 1 DE PœNITENTIA. 173 Major eſt evidens ex eo, quod peccatum ſit le- gis præœvaricatio. Minor item conſtat ex arti- culo 1. hujus capitis, & ex concluſione art. 3. cap. 2. Neque iſta ſolum aceipi debent de pro- poſito directo non pœnitendi, ſed etiam de ne- glectu pœnitentiæ indirecte ſeu interpretative voluntario: ſi enim in omni alia omiſſione pe- culiaris præcepti illud voluntarium ſufficit ad ſpecialem contrahendam malitiam, ſufficiet etiam in omiſſione indirecte voluntaria prœce- pti pœnitendi, cujus malitia moraliter non eſt diverſa a malitia omiſſionis directe intenta. Er confirmatur theſis I. ex S. Thoma, qui2. 2. q. 14. a. 2. ait, impoœnitentiam prout numeratur in- ter ſpecies peccati in Spiritum Sanctum, non dicere ſolam permanentiam in peccato, ſed pro- poſitum non pœnitendi: & in 2. diſt. 43. ſigni- ficat, unicum modum committendi hoc pecca- tum ſpeciale, eſſe per formale propoſitum. Confirm. Il. Propoſitum non pœnitendi eſt ſpecialis actus voluntatis tendens in objectum habens ſpecialem malitiam moralem, neque aliam niſi impœnitentiæ: nam ſi quis eſt forni- catus, & alius pejeravit, & poſtea pœnitere no- lint, non contrahent novam malitiam fornica- tionis, aut perjuri; ſed uterque unicum ejus- dem ſpeciei impœnitentiæ peccatum, licet pec- cata, ob quæ pœnitentiam nolunt agere, diver- ſæ ſpeciei ſint. 3 Pars II. Sequitur ex modo dictis. Talis enim non ad tempus, ſed in perpetuum ſper- nit amicitiam, beneficentiam & gloriam Dei: atque 174 DE PœNITENTIA. atque ita peccat ex propoſito in Deum Patrem; qui ipſum ereavit & vocavit: Eilium Dei con- culcat, ſänguinem teſtamenti pollutum dqucit, in quo ſan'éificatus eſt; & Spiritui gratiæ ontume- liam facit, ut habetur Hebr. 10.v. 29. Totam ergo SS. Trinitatem graviſſime offendit. De- nique ſui hoſtis infenſiſſimus immenſa & infini- ta mala ſibi ſponte accerſit. Obyj. I. Si impœnitentia eſt ſpeciale pecca- tum; quilibet impœnitens neceſſario cum infini- tis peecatis moreretur: nam de ipio etiam pec- cato impœnitentiæ teneretur dolere, cujus ne- glectu nova impœnitentia ſe obſtringeret, de qua iterum teneretur pœnitentiam agere; ſic que peecaret in infinitum. B. W. ſequelam utram- que. Qui peccati unius, v. g. Hhomicidii reus morte improviſa abripitur, quin ante de pœ- nitentia cogitaverit, damnatur ob unicum dum- taxat᷑ pPeccatum homicidii. Qui vereo ſta- tuit non pœnitere, non tenetur, dum in hoc malo propoſito perſeverat, de eo pœnitere: impoſiibile enim eſt peccare ſimul & pœnitere. Olj. II. Omnia peccata mortalia adverſan- tur juſtitiæ & carifati Dei & ſui ipſius: ergo impœnitentia non eſt ſpeciale peccatum contra juſtitiam, eujus ſpecies eſt pœnitentia; & contra caritatem, ſed malitia illius tranſcendit omnia peccata mortalia. . Diſt. Antec. Omnia peccata mortalia adverſantur juſtitiæ & caritati; malitia aliqua communi & generica C. malitia quadam peculiari, & ultima quadam differen- tia ſpecifica ſoli propoſito non pœnitendi prô- pria Mreft i a. It, lme- Toun N Ninhns Peccet. infint. npee⸗ sne⸗ 8, & e, le ronr rens Ppo. nduen⸗ 10 N. Nnn Mnlete: ehlete Genin⸗ eo cootti 4, 8 ſcendit Onwin Carieti melin Dl Di PœNITENTIA. 125 pria N. &e Diſt. Conſ. & præcipue ejus 2. part. Impœnitentiæ malitia generica, materialiter ea- dem & communis tranſcendit omnia mortalia peccata C. impœnitentiæ malitia ſpecifica, for- maliter diverſa & propria Tranſeenclit omnia peccata mortalia N. Quamvis inobedientiæ malitia tranſcendat omnia peccata; qui tamen de induſtria ſtatueret non obedire Deo, pecu- liare peccatum inobedientiæ, etiam in confeſ- ſione explicandum committeret. Eodem mo- do licet omne peccatum adverſetur caritati & juſtitiæ; ſiquis tamen proponeret non pœnite- re, ultimæ ac ſpecificæ differentiæ peccato im- pœnitentiæ ſe obſtringeret, cujus malitia in eo Conſiſtet, quod ſpeciatim opponatur, tum de- Dito ſatisfaciendi Deo, tum æternæ conjunctio- ni cum Deo per amorem, & adeptioni ſalutis, quam impeœnitens irreparabiliter excludit, omnem illius ſpem ſibi præcidendo. Secun- dum hanc doctrinam apparet, quomodo S. Thomas 2. 2. J. 14. a. 2. in O. dixerit, impœ- nitentiam, eo modo, quo dicit permanentiam in peccato, non eſſe ſpeciale peccatum, ſed quamdam peccati circumſtantiam: nimirum ac- cepit impœnitentiam negative pro omiſſione Pœnitentiæ ſecundum ſe, & permanentiam pro continuatione actus: ſicut etiam in 2. d. 43. a. 3. ad 3. ait, perſeverantiam eſſe tantum circum- ſtantiam virtutum. “” . Advertendum tamen eſt, quod S. Thomas di- Ga quæſtione 14. tractans de peccatis in Spiri- tum S. ſolo directo propoſito non pœnitendi doceat 176 DEz PoœNITENTIA. doceat peccatum impœnitentiæ in Spiritum S. 11 committi. Hinc cum art. I. in O. retuliſſet doctrinam B. Auguſtini ſerm. II. de Verb. Dom. He dicentis, peccari in Spiritum S. impoœznitentia finali, quæ corde, ore, & opere poteſt contin- gere, in reſponſione ad 3. ait, hoc non eſſe ſpeciale peccatum: NWam ſinalis impæœnitentia po- 1 teſt eſſe ecirecumſtantia cujuslibet generis peccati. Hoc autem S. Thomæ ulitatum eſt, ut, quan- 1 do unum peccatum habet plures circumſtantias,; quæ ei diverſas malitias addere queunt, non vocet plura peccata, ſed unum: quod ſit ex ob- In jecto unius ſpeciei, pluribus licet affectum cir- cumſtantiis. Circumſtantia ergo perſiſtendi in peceato lethali ſecundum ſe non variat ſpe- ciem, niſi quando urget neceſſitas ad actum Pœnitentiæ exercendum. Quo in caſu etſi omiſ- ſio pœnitentiæ virtualiter ſolum voluntaria pec- catum in Spiritum S. eſſe B. Thomæ non vi- deatur; peccatum tamen mortale impœniten- tiæ eſſe, ac ejusdem ſpeciei, cujus eſt impœ- nitentia directe volita, ex eodem S. Doçctore intelligimus, qui 3. p. q. 84. a. 7. ad I. & 2. tra- dit, eſſe præceptum naturale pœnitendi: con- mn ſtat autem ad eamdem peccati ſpeciem pertine- re præcepti violationem, ſive directe, ſive indi- recte voluntaria fuerit. DIS- lmg tulie Dom entie in⸗ n Apr unti ,n kuntios ,o AXb⸗ WN⸗ tüſend lirſhe Aun lomi⸗ taſee⸗ 0 N⸗ Prihen Atinpe⸗ HDochee e , coN. vetine⸗ ſeinct⸗ = DE PœNITENTIA. 177 DISPUTATIO VI. De Sacramento Pœnitentiæ. menti. II. De ejus forma. III. De con- tritione. IV. De confeſſione. V. De ſa- tisfactione. VI. De Indulgentiis. VII. De Pœ- nitentia publica. VIII. De Miniſtro hujus Sa- cramenti. CAPUT I‚ Demonſtratur veritas hujus Saçramenti. ARTICULUS I. An Pœnitentia ſit proprium novæ Legis Sacra- mentumd Nv* J. Montaniſtæ & Novatiani a non pau- cis dicuntur pœnitentiæ Sacramentum ne- gaſſe: verum ut diſput. præcedente c. I. art. 4. ex ipſorum Montaniſtarum & Novatianorum ſcriptis docuimus, in eo ſolum errore hæretici illi verſabantur, quod putarent, non eſſe in Ec- cleſia poteſtatem graviora quædam crimina re- mittendi iis, qui poſt baptiſinum in ea ſunt pro- lapſi, ſed illorum veniam a ſolo Deo per jugem in hac vita pœnitentiam impetrari oportere. Eodem modo nullus vererum, qui Walden- ſes impugnarunt hoc ipſis errori tribuit, quod Pœnitentiam ex albo Sacramentorum expunxe- rint: imo conceptis verbis aſſerunt, ipſos agno- viſſe poteſtatem in Eccleſia vere pœnitentibus dimittendi peccata. Quoad uſum tantum hu- M jus ann w hie I. de veritate hujus Sacra- 178 DE PGœNITENTIA. jus poteſtatis ipſos erraſſe teſtatur Reinerus l. de Sacramento Pœnitentiæ contra Waldenſes c. 5. Quod dicerent, nullum a malo Sacerdote abſolvi poſſe: bonum Laicum habere abſolvendi poteſtatem; bono laico potius, quam malo Sacerdoti eſſe confi- tendum: non eſſe injungendas graves pœnitentias, exemplo Chriſti. & . II. In confeſſionis Auguſtanæ Apologia c. 7. de numero & uſu Sacramentorum, Lutherani wn ita proteſtantur: & Sacramenta vocamus ritus, i qui habent mandatum Dei, * quibus addita eſt promiſſio gratiæ, facile eſt judicare, quæ ſint pro- prie Sagramenta.. . . Vere igitur ſunt Sacramenta Baptiſinus, Cæna Domini, Alſolutio, quæ eſt Sa- cramentum pœnitentic. Nam bhi ritus habent man- datum Dei, && promiſſionem gratiæ, quæ eſt pro- pria MWovi Teſtamenti. 4 Etiam hiſce adhuc temporibus videntur Lu- “ therani Saxones Pœnitentiam tamquam verum agel N. L. Sacramentum agnoſcere: nam in cate- cacel chiſino minore Lutheri, quo utuntur, titulo, (ens De Confeſſione, ad Q. I. ita habetur: Confeſſzo ianlin duo comprehendit, unum eſt peccata confteri: alte- cpi rum eſt alſolutionem ſive remiſſionem a confeſſario enic Rwve præcone Evangelii accipere, tamquam ab ipſo , Deo, & non dubitare, ſed firmiter oredere, pecata per illam abſolutionem coram Deo in cœlo remiſſa S= n Ahu oende eſe. Et ad Q. II. Coram miniſtro autem debemus D tantum ea peccata confiteri, H nobis cognita ſunt, &α quæ in corde ſentimus. Tum miniſter audita confeſſione, ita jubetur interrogare confiten- I tem: NWum meam remiſſionem credis eſſe Dei d. “ erlog ,d ls, leen eiren ii⸗ f. Heymnmen, logee Luthere Mt nirit allite, ſht Gernug (lo g enrun. legfirt enwrli⸗ hach Verunn W ee⸗ Nr, tlg r: C iin. Ar inn⸗ Grt ſeteht, ntenſi nidenee ngieſr Piſerean Ne ol 1N, DE PCNITENTIA. 179 miſſionem. Aſzrmantit & credenti porro dicat: Eiat tibi ſicut oredis. Et ego ex mandato Domini noſtri Jeſu Cbriſti remitto tibi tua pecata in nomi- ne Patris, & Pilii, T Spiritus ſanéti, Amen. uamvis autem Lutherus ſub initium Libri de Captiv. Babyl. ita ſcribat: Principio neganda mihi ſunt ſeptem Sacramenta, & tantum tria pro tempore ponenda, Baptiſmus, Pœnitentia, Panis: circa finem tamen libri ejusdem ſententiam mu- tat, aitque: Pœnitentiæ Sacramentum, quod ego his duobus accenſui, ſiono viſibili & divinitus inſti- tuto caret, & aliud non eſſe dixi, quam viam ac reditum ad baptiſinum. Item Melanchthon in Locis commun. an. 1522. editis, tit. de Pœnitentia: Sagramentum ejus, inquit, vel ſignum non aliud niſi Baptiſmut ſt: atque hic omnium rebtiſſime voxetur Sacramen- tum Pœnitenticx. Eamdem Pœnitentiam e nu- mero Sacramentorum deturbarunt Zwinglius l. de vera & falſa Religione, cap. De Sacramen- tis: QOalvinus I. 4. Inſtit. c. 19. §. 15., Marthias Flaccus Illyricus in Apologia Confeſſionis Ant- verpienſis c. 18., Kemnitius, Wigandus, Selne- ckerus, & plerique Novatorum. Dico. Pœnitentia ſeu ritus ille, quo Chri- ſtiani pœnitentes & peccata Sacerdoti confiten- tes ab eodem abſolvuntur, eſt verum ac pro- prium legis novæ Sacramentum. Probh. I. Chriſtus, Joan. 20. v. 21. & ſqq: ait Apoſtolis: Seut miſit me Pater, & ego mitto vos.. Accipite Spiritum ſanétum: quorum remiſeritis Pec- cata, remittuntur eis: & quorum retinueritis, Te- M 2 tenta 180 DE PœNITENTIA. tenta ſunt: verbis hiſce Chriſti tres conditiones continentur, quæ ad Sacramentum verum ab ipſis etiam Lutheranis requiruntur, nimirum ritus externus, promiſſio gratiæ, & mandatum divinum. MWam primo Symbolum externum inde apparet, quod Apoſtoli peccata remittere non potuerint, niſi ſiceſes illa fuerint confeſſi, & quidem cum ſignis doloris, quia non remit- tuntur peccata, quæ non retractantur per pœ- nitentiam: neque item fideles poterant ſcire re- miſſa ſibi peccata eſſe, niſi ſigno externo a Sa- cerdotibus percepto id intellexerint. Deinde his ipſismet Chriſti verbis, Quorum remiſeritis peccata &c. exprimitur gratiæ pro- miſſio ritui externo divinitus adnexa, eo quod nullum peccatum ſine Chriſti gratia remittatur. Denique mandatum ſuum Chriſtus ſatis de- clarat, dum ait: Scut miſit me Pater, & ego mit- to vos. Accipite spiritum §. &. Et Apoſtolus 2. Cor. 5. v. 18. Dedit nolis miniſterium reconci- liationis. Prob. II. Patrum univerſorum conſenſus ſemper intellexit, Chriſtum, Joan. 20. dum in- ſufflavit in diſcipulos, tam inſigni facto, & ver- bis tam perſpicuis poteſtatem remittendi & re- tinendi peccata, ad reconciliandos fideles poſt baptiſinum lapſos, Apoſtolis & eorum legitimis ſucceſſoribus communicaſſe: & Novatianos, remittendi poteſtatem olim pertinaciter negan- tes, magna ratione Eccleſia Catholica tamquam hæreticos exploſit atque condemnavit. Hacte- nus Concilium Tridentinum ſeſſ. 14. as. 1. — — — — — ſtione um 40 Nirumn unm unum lies llell Lremnt. erpe. le e. G⸗ Wun o. lol nrur. oce⸗ t⸗ N ſeore⸗ enis ni⸗ &er. r. 6 ghms Aanos Reegen⸗ Achgumn P ch i DE PGœNITENTIA. 191 Contra eosdem Novatianos B. Ambroſius l. r. de Pœnitentia c. 2. ita diſputat: Sed dunt, ſe Domino deferre reverentiam, cui ſoli remittendo- rum eriminum poteſtatem reſervent. Imo nulli ma- jJorem imjuriam faciunt, quam ei, cujus volunt man- data reſcindere, ommiſſum munus refundere. Nam cum ipſe in Evangelio ſuo dixerit Dominus Jeſus: Accipite spiritum ſanctum; quorum remiſeritis peccata, reinittuntur eis, & quorum detinueritis, detenta ſunt; quis eſt qui magis honorat, utrum qui mandatis oltemperat, an qui reſiſtit? Eceleſia in utroque ſervat obedientiam, ut peccatum d& alliget, cz velaxet. &c. S. Auguſtinus epiſt. 50. ſeribit, quod aliquis poſt eriminis gravioris pœnitentiam ad Cleriea- tum non admittatur, vel inde ejiciatur, non de- ſperatione indulgentiæ, ſed rigore factum eſt diſci- plinæe. Alioquin contra oclaves Eccleſiæ datas di- ſputalitur, de quibus dictum eſt, quæ ſolveritis in terra, ſoluta erunt in cœlo. Tertullianus adhuc Catholicus contra Hæ- reticos, qui præter baptiſmum, nullam in Ec- cleſia poteſtatem remittendi peccata docebant, libro de Pœnitentia ita ſcribit: Hæc venena pro- videns Deus, olausd innocentiæ janud, & intinctio- nis ſeré olſtructä, aliquid adbue permiſit patere: collocavit in veſtihulo pœnitentiam, quæ pulſantibus patefaciat. Idem Tertullianus jam Montaniſta I. de Pudicitia, in S. Zephyrinum Papam ita in- vehitur: Audio dictum eſſe propoſitum, & quidem peremptorium, Pontifex ſeilicet maximus, Epiſco- bus Epiſcoporum dixit, Ego & maæchiæ & fornica- M 3 tionis 182 DE PGœNITENTIA. tionis deliéta pœnitentia funtctis dimitto. Ergo jam Primis Eccleſiæ ſæculis Pontifices Romani po- teſtatem ſibi eſſe dimitrendi peccata crediderunt. S. Cyprianus Sermone de Lapſis: Conftte- antur ſinguli, quæſo vos fratres, delictum ſuum, dum adbuc qui deliquit in ſæculo eſt, dum admitti confeſſio eJus poteſt, dum ſatifactio remiſſio ejus facta per acerdotes, apud Deum grata eſt. Plura Patrum deſtunonin in hanc rem dabit Bellarminus de Pœnitentia Il. I. C. 10. & ſqq. Prob. III. Concilium Eliberitanum ſub ini- tium ſæœc. IV. celebratum, can. 76. decidit, Dia- conum in grave crimen prolapſum, ſi ſponte fuerit confeſſus, acta legitima pœnitentia, poſt triennium ad communionem admittendum: ſi alius detexerit, poſt quinquennium, acta pœ- nitentia, ad Laicam communionem amandan- dum. Qui canon non ſolam ceremoniam ex- ternam, ſed abſolutionem etiam a peccatis in- telligit. Concilium Nicænum can. S8. præcipit, ut non ante Novatiani ſive za aροο in Eccleſia re- cipiantur, quam ſcripto profefſſi ſint, ſe etiam lapſis oommunicaturos, quos, licet ab Eccleſia veniam obtinuiſſent, refugiehant. Ergo Patres Concilii Nicæni crediderunt, ab Eccleſia remitti Poſſe graviſſima crimina, quale erat lapſorum in idololatriam. Huc pertinet, quod Conſtantinus M. teſte Socrate I. I. c. 7. Aſterio Novatiano Epiſcopo improperat: Erigito tu tibi ſealas Aſteri, & ad cæœlum ſolus aſcendito. Nimirum Aſterius cum Nova- lann PM 1 1o ,n nn o. krunt life. lſon, lket oie n . lbinn. 1Da. e un: 1 Ape olan⸗ mek sio⸗ Cbt, len⸗ enun Nceli Deres fewi, Morum Nel olon i, gins Nr. DE PœNITENTIA. 183 Novatianis negabat poteſtatem eſſe in Eccleſia dimittendi baptizatis graviora crimina, ajebat- que, horum veniam non a Sacerdotibus con- cedi poſſe, ſed a Deo ſolo ærumnis pœnitentiæ tota vira agendæ illam extorqueri oportere. Concilium Florentinum in decreto Eugenii ad Armenos, de ſeptem Sacramentis, & Quar- tum. Pœnitentiam inter Sacramenta novæ legis numerat. Et Concilium Tridentinum ſeſſ. 7. can. I. & ſeſſ. 14. can. I. aliter docentes ac di- centes damnat. Quod idem ante jam factum fuit. cap. Ad abolendam. Extra. de Hæreticis. Conſentiunt huic doctrinæ Scholaſtici Theo- logi omnes cum Magiſtro ſentent. 4. d. 14. ac tota Eccleſia Græca non Catholica tantum, ſed etiam ſchiſmatica: nam Hieremias Archiepi- ſcopus Conſtantinopolitanus in reſponſione ad Auguſtanam Confeſſionem a Lutheranis Tu- bingenſibus ſibi per Stephanum Gerlachium oblatam an. MDLXXIV. clare profitetur c. 7. Pœnitentiæ Sacramentum inter ſeptem vera Sa- cramenta numerari ab Eccleſia Græca. Veri- tatem hanc confirmant & approbant Epiſcopi Græci in Synodo Bethlehemitica præſide Doſi- theo Patriarcha Hieroſolymitano congregati an. MDCLXXII. Obj. L. Utriusque teſtamenti pœnitentia ea- dem eſt, tam quæ a Prophetis, quam quæ a Joanne Baptiſta, a Chriſto & Apoſtolis Præcdi- cata eſt: atqui pœnitentia prædicata a Prophe- tis Sacramentum non erat; neque ea, quam Joannes Baptiſta & Chriſtus prædicarunt, ut M 4 fate- 194 DE PœNITENTIA. fatetur Concil. Tridentinum ſeſſ. 14. c. I. Quin & Petrus & Paulus proteſtantur, ſe eam pœni- tentiam docere, quæ a Prophetis teſtimonium habet. Ergo poœnitentia novæ legis non eſt Sacramentum. H. Diſt. Maj. Utriusque teſta- menti pœnitentia, prout virtus, eſt eadem C. Pœnitentia, quatenus Sacramentum, eſt eadem N. Majorem: & conceſſa I. parte Aſſumpt. ad ejus alteram partem , quod Joannes & Chriſtus etiam prædicarint pœnitentiam virtu- tem ſolum, quæ erat diſpoſitio neceſſaria ad baptimmum: Sacramentum autem pœnitentiæ tunc prædicari & ſuaderi non poterat, eo quod Poſt Chriſti reſurrectionem demum fuerit in- Rtitutum. Verba enim Chriſti Math. 16. v. 19. Tibi dabo claves regni cœlorui &c. Et 18. v. 18. Ouceumque alligaveritis ſuper terram &c. pro- miſſiones futuræ poteſtatis tantum erant. Pe- trus, Act. 10. v. 43. ait, Prophetas teſtari, re- miſſionem peccatorum futuram Chriſti nomine. Paulus autem Act. 26. v. 20. indicat pœniten- tiam, qua infideles ad baptiimum præparantur; & addit, a Prophetis prædicta fuiſſe myſteria adventus, paſſionis & reſurrectionis Chriſti. lLiſt. I. CQum Luc. ult. v. 47. dicitur: Opor- tebat in nomine eJus prædicari baænitentiam, & re- miſſionem peccatorum in omnes gentes, idem om- nino exprimitur, quod Joan. 20. ait Chriſtus: Ouorum remiſeritis peccata &c.: atqui verbis illis Luc. ult. exprimitur tantum poteſtas facta remit- tendi peccata infidelium per baptiſinum & præ- viam pœnitentiæ virtutem; ergo hæe eadem Pote- lpeeni. Onium n eS El. NeN Kenlen Cnp⸗ nnes A. Virtu. Nin tennie 0 verkio. Gl.19 V.IN. o. . ,K. odenne Penet Munnn Ileti . Ge⸗ I O. hrios bsi karem nN ell ⸗ N DE PœNITENTIA 185 poteſtas ſolum indicatur verbis Chriſti, Joan. 20. . W. Maj. Verba Chriſti, Luc. ult. tantum ge- neratim enuntiant, prædicandam eſſe omnibus gentibus pœnitentiam & remiſſionem peccato- rum in nomine Chriſti: Joannis autem 20. Chriſtus confert Apoſtolis poteſtatem remit- tendi & retinendi peccata; quod longe aliud eſt a priore. Ex quibus apparet falſitas aſlumptio- nis & conſequentiæ. Quod autem Hæretici dicunt, Chriſtum verbis illis, Accipite Spiritam ſantctum &c., dediſſe Apoſtolis tantum poteſta- tem prædicandi Evangelium, ex cujus auditu fides concipiatur, qua peccata remittantur: id ſane ridiculum eſt, & SS. Patribus ignotum. Equidem Hieronymus ep. 150., Ambrofſ. I. 10. in Luc., Chryſoſtomus hom. 70. ad Populum, ac PP. cæteri poteſtatem judiciariam Apoſtolis & ipſorum ſucceſſoribus verbis illis traditam agnoſcunt. Ut proinde Concil. Tridentinum ſeſſ. 14. can. 3. hane genuinam Patrum traditio- nem aſſerat, & interpretationem Hæreticorum de nuda prædicatione Evangelii juſte damnet. NWec refert, quod Janſenius Gandavenſis & Joannes Ferus cum S. Cyrillo l. 2. in Joan. in illa verba,; Quorum remiſeritis &c. ſcribant, tunc Sacerdotes fidelibus peccata remittere, cum Probatos ad baptiſinum admittunt: tunc pec- cata retinere, quando indignos a baptiſmmi gra- tia prohibent. Nam præterquam, qued hoc foret merum officium declarandi omnibus Chri- ſtianis commune, neque parvulis baptizandis Poſſit accommodari: ſenſum genuinum S. Cy- M 5 rillus 186 DE PœNITENTIA. rillus mox ipſe aperit, ita ſubjiciens: Vel alio quodamn modo peccata remittunt ac retinent, nempe cum ſilios Eccleſiæ peccantes corripiunt, vel pœni- tentibus ignoſount. Iiiſt. 2. Chriſtus, Joan. 20. ait Apoſtolis: &- out miſit me Pater, & ego mitto vos. Sed Chri- ſtus ipſe remiſit peccata ſine Sacramento; ergo idem fecerunt Apoſtoli. . Exphc. teſtimonium cit. Chriſtus ait, ex eodem fine mitti ab ſe Apo- ſtolos, ex quo ipſe miſſus eſt C. eodem modo etiam ab Apoſtolis adhibenda eſſe ſalutis alienæ media, quo ipſe illa adhibuit N. Poteſtate ex- cellentiæ eminebat Chriſtus, eum Apoſtolorum tantum eſſet poteſtas miniſterialis, quamvis eo- dem ex fine agerent, de quo Paulus 2. Cor. 5. v. 18. Dedit nolis miniſterium reconciliationis: & boſuit in nobis verbum reconciliationis. Quapro- Pter impudentiſſime mentitur Kemnitius, dum Part. 2. Examinis Conc. Trid. cap. 4. Pag. 921I. ſcribit, quod Catholici doceant, Apoſtolos aliam Pœnitentiam docuiſſe, quod ab ſubſtantialia attinet, qua impii ante haptiſinum ad Deum convertantur; & alidm diverſam, qua lapſi poſt baptiſinum cum Deo in gratiam redeant. Contrarium enim om- nino omnes tenemus, & declarat Tridentinum ſeſſ. 6. cap. 6. & 7. & cap. 14. ubi dicuntur pec- eata remitti per Chriſti merita, præcedente fide & pœnitentia, ac Deo corda excitante & adju- vante &c. Eadem enim prorſus eſt pœniten- tiæ ſubſtantia, ſive aſſumatur in partem Sacra- menti, ſive non: ſive diſtinctam peecatorum enumerationem & opera laborioſa cum abſolu- tione l N lte feni. d. a linn Apo. oco Uene eer. Moruen bed⸗ Cr/. G oro. Corn Gon. chen 1fiet, A Momn oN. un pec⸗ i⸗ Ao⸗ Eoiten. n daete CNtOtun U DE PGNITENTIA 187 tione Sacerdotis illi adjunxeris, ut poſt bapriſ- mum contingit, ſive hæc illi deſint, ut ante ba- ptilium ſolet. Hæc enim pœnitentiæ ſolum accidunt. Inſt. 3. Nuspiam legitur, Apoſtolos exegiſſe enumerationem peccatorum, injunxiſſe mul- Ctam, aut abſolutionem impertüſſe. Ergo. E. M. Conſ. Nec uspiam legitur, Apoſtolos pro- nuntiaſſe inter baptizandum verba: Baptizo te in nomine Patris &c., aut peccatorum remiſſio- nem confeſſis fidelibus annuntiaſſe, ut Luthe- rani faciunt. Sufficit ergo nobis, quod Chri- ſtus Apoſtolis injunxerit officium remittendi & retinendi peecata, & quod Eccleſia Catholica hunc ritum ſemper obſervaverit: quod eſt ar- gumentum certiſſimum, ab Apoſtolis illum promanaſſe, cum a nullo Concilio conſtet eſſe inſtitutum, ut docet B. Auguſt. I. de Baptiſ. c. 24. Olj. II. Chriſtus Joan. 20. juſſit Apoſtolos impertiri fidelibus remiſſionem peccatorum: non autem juſſit, ut prolatis verbis illa fieret. Atqui remiſſio peccatorum ſolo actu interno concedi poteſt; ergo ex illis Chriſti verbis non- dum colligitur ritus externus, qui Sacramen- tum conſtituat. B. W. Antec. Chriſtus remiſ- ſionem illam per modum judicii voluit inſtitui: in judicio autem humano ſententia exterius proferri debhet. Hane Chriſti inſtitutionem perpetua Eccleſiæ praxis probat, quæ nullum umquam peccatorem ſine conceptis verbis ab- ſolvit. Hinc illud Auguſtini l. 5. de Bapt. c. 20. Quomodo exaudit homicidam deprecantem vel ſuper aquam 188 DE PNITENTIA. aquam baptiſini, vel ſuper capita eorum quibus manus imponitur Inſt. Multi Scholaſtici poſt Magiſtrum do- cuerunt Sacerdotem declarare tantum peccata Per contritionem & ſatisfactionis propoſitum Pœnitenti dimiſſa eſſe: ergo etiam Catholici non tenuerunt pœnitentiam eſſe Sacramentum, quo gratia & peccatorum remiſſio conferatur. k.. W. Conſeq. Richardus & Hugo Victorinus re- ferunt quidem, docuiſſe quosdam, datam a Sacerdotibus abſolutionem nonniſi peccati prius remiſſi declarationem eſſe; ſed addunt, erraſſe illos in hoc capite. Imo ſunt ex recentioribus quidam, qui hanc Magiſtri ſententiarum & alio- rum quorumdam opinionem a Concilio Tri- dentino damnatam fuiſſe arbitrantur. Verum Theologorum iſtorum ſententia, qui perfectam contritionem ad Sacramentum Pœnitentiæ re- quirebant, ab errore & condemnatione C. Tri- dentini vindicatur ab Andrea Vega Franciſeano, qui & Concilio Tridentino interfuit, & ipſius decretum de juſtificatione commentariis illu- ſtravit, l. 13. c. 332. Nam, ut inquit Cardinalis Pallavicinus I. 12. Hiſt. Conc. Trid. c. 12. Conci- lium eorum tantum errorem damnavit, qui dice- bant, abſolutionem eſſe nudum miniſterium decla- randi vemiſſa eſſe peccata. Tametſii vero Theo- logi illi eum Magiſtro doceant, per contritio- nem confeſſioni præmittendam, peccatum con- tinuo remitti; hac ipſa tamen contritione pro- poſitum confitendi & ſatisfaciendi, atque ipſum ctiam votum abſolutionis contineri aderun: unde Al n o. Meri Uum Olrn nn tr g No ke. Ntam 4 lpriu⸗ eltile orkog 1do⸗ o TI. Verum Eecham en. adlonen Kiho is Ninis Ce e dele. Thed-. urtito⸗ min⸗ Obe i re Pn erun DE PNITENTIA. 189 unde licet abſolutio cum datur, ſit modo judi- ciali declarativa peccati prius remiſſi; peccatum tamen indepe denter ab ea, ſaltem in voto re- cepta non dimitti concludunt. Sed & ipſam ab- ſolutionem ad gratiæ augmentum, & ad remiſ- ſionem pœnæ debitæ pro peccatis, ajunt, prodeſſe. Huic Andreæ Vegæ judicio ſuffra- gantur Dominicus Sotus, & Alphonſus Salme- ron ambo Synodi Tridentinæ Theologi. Obj. II. Apud Lutheranos & Calviniſtas nulla eſt auctoritas Conciliorum Tridentini & Florentini, neque Romanorum Pontificum aut Epiſcoporum Græcorum, multo minus Theo- logorum Scholaſticorum; ergo horum teſfti- monia incaſſum adverſus Novatores proferun- tur. Ve. W. Conſ. I. Ex teſtimoniis illis proba- mus continuam ſeriem doctrinæ ejusdem ab ortu Eccleſiæ usque ad noſtram ætatem. II. Ex perenni conſenſu Eccleſiæ Latinæ & Græcæ, Schiſmaticæ etiam, ſequitur, Pœnitentiæ Sa- cramentum ab Romanis Pontificibus non fuiſſe confictum. III. Teſtimonia citata hoc evidens argumentum nobis ſuggerunt. Aut Eccleſia umverſa quingentis annis in graviſſimo errore eſt verſata: aut verum eſt quod nos ab eadem Eccleſia de Pœnitentiæ Sacramento didicimus. Eecleſiam autem univerſam errare non poſſe docet Apoſtolus I. Tim. 3. v. 15. Columnam &α Sirmamentum veritatis illam aſſerens; ergo do- ctrina noſtra de Pœnitentiæ Sacramento vera eſt. Iuſt. I. S. Joannes Chryſoſtomus, Anaſta- ſius Nicænus, & Theophylactus, verba illa . Chriſti 190 DE PGNITENTIA. Chriſti Matth. 18. Quxæcungue alligaveritis & ſol- veritis &c. ajunt ad omnes Chriſtianos pertine- re, propter verba antecedentia: & peccaverit in te frater tuus &c., ita, ut ſenſus verborum Chri- ſti ſit: ſi aliis injuriam remiſeritis, Deus etiam veſtra peccata remittet; ſi retinueritis, & ipſe vobis retinebit. Ergo ex illo teſtimonio non ſatis probatur, datam fuiſſe Sacerdotibus pecu- liarem poteſtatem remittendi peccata. B. M. Conſ. Expoſitio iſta, ut multæ aliæ expoſitio- nes Origenis, a quo illam B. Chryſoſtomus pe- tiiſſe videtur, duriuſcula eſt, nee plane con- textui Evangelico conſona, ubi perſona offen- ſa clare diſtinguitur a teſtibus, coram quibus offendens eſt corripiendus, & ab Eccleſia, ad quam idem obſtinacior deferendus eſt. Nam cum Chriſtus dixiſſet: & Eeclefiam non audierit, Iſit tibi ſicut Ethnicus & publicanus, illico ſubdit: Amen dico vobis, quæcumque alligaveritis ſatper terram &c. Igitur genuina orationis Chriſti explicatio eſt, quam Patres univerſim tenent, in Eccleſia ſpecialem efle poteſtatem ligandi & ſolvendi, eamque a ſolis Præſulibus & Sacer- dotibus, queis Chriſtus auctoritatem iſtam cum Spiritu S. communicavit, legitime exerceri. Quam quidem Sacerdotum poteſtatem idem B. Chryſoſtomus I. 3. de Sacerdotio c. 5. magni- fice extollens, Etenim, inquit, qui terram in- colunt, atque in ea verſantur, iis oommiſſum eſt, ut ea quæ in cælis ſunt, diſpenſent: is datum eſt, ut poteſtatem hahbeant, quam Deus optimus neque Angelis, neque Archangelis datam eſſe voluit. Ne- que Wen Ertine. liit / nhn. Dhlo len rt tonnge ir onn. MC. n Cub Ela, & Nn lMemn, ſo: fl he 8Cnrt Henl 4 Geel⸗ CNNE el. niGen migi ffam 1 um 8 nnrte ur is 17 DEPCNITENTIA. 191 que enim ad illos dictum eſt: quæcumque alligave- ritis in terra, erunt alligata & in &lo; C. quæ- cumque ſolveritis in terra, erunt ſoluta in cælo... Halent quidem terreſtres Principes vinculi poteſta- tem, verum corporum ſolum. Id autem quod dico Sacerdotum vinculum ipfam etiam animam contin- git, atque ad los usque pervadit: usque adeo ut quc«cumqe Sacerdotes confecerint, illa eadem Deus ſuperne rata habeat, ac ſervorum ſententiam Dominus confirmet. Etenim quidnam boc aliud ſſe dicas, niſi omnem rerum cæleſtium poteſtatem ſſe Mis a Deo conceſſam * Quorumcumque enim, ait, peccata remiſeritis, remittuntur eis, & quo- rumcunque retinueritis, retenta ſunt. Quxnam, obſecro, poteſtas hac una major eßſe queat. Tum Sacerdotes noſtros ſupra legis Moſaicæ Sacer- dotes extollens, At vero, ait, noſtris Sacerdoti- bus non corporis lepram, verum animæ ſorder, non dico purgatas probare, ſed purgare prorſus conceſ- Num eſt. Denique argumentum ex illis Chriſti verbis Joan. 20. v. 21. Stout miſit me Pater &c., nuper a nobis duéctum S. Doctor ita ſtabilit: Pa- ter omne udicium Pilio dedit: caterum video, ipſum omne judicium a Deo PFilio illis traditum. WNam quaſi jam in cœlum translati, ac ſupra hu- manam naturam poſiti, atque noſtris ab affeltibus exempti, ſic illi ad principatum iſtum perducti ſunt. Quæ hactenus ex B. Doctoris libro de Sa- cerdotio paulo fuſius reeitavimus, poteſtatem dimittendi peccata Sacerdotibus manifeſte aſſe- runt. Nec moveri debemus, quod idem S. Doctor hom. 1I5. in Matth. ſeribit: Liberare a Lutre- 192 DE PGNITENTIA. utredine peccatorum, Chriſti profelcto virtutir eſt; ut autem non ad illa iterum revertantur, Apoſto- lorum curæ ac laboris &c. non enim hic de admi- niſtratione Sacramenti pœnitentiæ, ſed de ſan- ctæ converſationis exemplo, deque prædica- tionis officio, queis Paſtores Eccleſiæ populo ad veram fidem & juſtitiam Chriſtianam con- verſo præire, eumque a vitiis compeſcere, & ad virtutum ſtudia hortari tenentur. Inſt. 2. Solus Deus poteſt peccata remittere, ut pluribus S. Scripturæ teſtimoniis confirmari Poteſt, præſertim Luc. 5§. v. 21. Quis poteſt di- mittere peccata, niſi ſolus Deus? Et Iiai. 43. V. 25. Ego ſum ipſe qui deleo iniquitates tuas. Ergo non datur Sacramentum, quo Sacerdotes confiten- tibus peccata remittant. Be. Diſt. Antec. Solus Deus poteſt pececata remittere poteſtate pri- maria & principali C. poteſtate ſecundaria & miniſteriali N. Quamvis impoſſibile videbatur, per pœnitentiam peccata dimitti: conceſſit hoe Chri- Rtus Apoſtolis, quod ab Apoſtolis ad Sacerdotum ofzcia transmiſſuim eſt, inquit B. Ambroſius I. 2. de Pœnitentia c. 2. Quibus ex verbis liquet, hunc S. Doctorem nihil Acatholicis favere, dum lI. 3. de Spiritu S. c. 18. Per Spiritum &. inquit, peccata donantur. Homines autem in remiſſione peccatorum miniſterium exhibent, non jus alicujus poteſtatis exercent: nam Spiritum S. quod is pri- maria & Præcipua auctoritate peccata dimittat, Deum verum eſſe concludit, id quod libris illis probandum ſuſceperat. Inſt. Clkt AE iut. irg nirere, Ermeri d. Ba. gonen CCltien. ne g. Cera Vichn, Ue⸗ Orenane Moisl 1Men e uit, niſne Clerha A⸗ chtoiue lbrs DE PGNITENTIA 193 Miſt. 3. B. Auguſtinus tract. 3. in Joan. ſer- vus, inquit, agere ſecundum legem poteſt, ſolvere a reatu legis non poteſt. Idem clarius adhuc con- firmat S. Cyprianus tract. de Lapſis ſic ſcribens: Solus Dominus miſereri poteſt. Veniam peccatis, qucæ in ipſum commiſſa ſunt, ſolus poteſt ille largiri. Ergo nullus Sacerdotum poteſt a peceatis abſol- vere. E. Diſt. Conſ. Nullus Sacerdotum poteſt a Peccatis abſolvere auétoritate propria, natu- rali, eaque infinita quæ Dei eſt, aut poteſtate excellentiæ, qua pollet Chriſtus C. poteſtate miniſteriali a Chriſto communicata nullus Sa- cerdotum poreſt a peccatis abſolvere N. Patres ambo monent, Sacerdotibus non conceſſam fuiſſe poteſtatem abſolutam nullisque legibus vinctam, qua pro ſua libidine gratiam indignis impendant, ſed reconciliationis miniſterium impoſitum illis fuiſſe, quo erga vere pœniten- tes utantur, eisque peccatorum veniam ſecun- dum leges a Chriſto præſcriptas miniſteriali fa- cultare concedant. Eapropter jure a Patribus caſtigatur intempeſtiva Sacerdotum quorum- dam indulgentia, qui invito Chriſto, ante ex- piata delicta, ut S. Cyprianus libro laudato ait, ante exomologeſin factam eriminis, ante purgatam conſcientiam, lapſis falſam pacem reſtituunt, peri- culoſam dantibus, acxcipientibus nilbil profuturam. His conſentit B. Hieronymus, dum com- mentario in c. 16. Matth. invectus in Epiſcopos & Presbyteros, qui Phariſæorum ſibi ſuperci- lium aſſumentes, quosvis ſontes & inſontes ſe Ppro libitu ſolvere ac ligare poſſe, cauſa non NA cogull- 194 DE PœNITENTIA. cognita, gloriabantur, mox ita eos hortatur: Epiſcopus & Preslyter pro oficio ſuo, cum pecca- torum audierit varietates, ſeit, qui ligandus ſit, quive ſolvendus. Eorumdem & Presbyterorum in Eccleſia poteſtatem, epiſt. I. ad Heliodorum, magna reverentia extollit his verbis: Abſit, de bis quidquam ſiniſtrum loquar, qui Apoſtolico gra- dui ſuccedentes, Coriſti corpus Sacro ore confciunt; per quos & nor Cbriſtiani ſumus; qui laves regni cælorum habentes, quodammodo ante diem judicii Inſt. 4. Miniſtrorum abſolutio præſumit pœ- nitentem ſpiritualiter jam viventem, & peccati condonationem a Deo factam: in cujus confir- mationem Patres proferunt exemplum Lazari, quem prius a morte ad vitam Chriſtus ſuſcita- vit, quam diſeipulis ſolvendum a faſeiis ſepul- cralibus commilſerit. Ita enim Gregorius M. hom. 26. in Matth., Zunc, inquit, vera eſt abſo- lutio præſidentis, cum æterni arbitrium ſequitur Ju- dicis.. Ecce illum diſeipuli jam viventem ſolvunt, quem magiſter reſuſeitaverat mortuum. Et B. Au- guſtinus ſerm. 67. de verbis Evangelii, alias 8. de verb. Dom. Quis, inquit, eum ſuſcitavit, niſi qui remoto lapide clamavit, Laozare prodi fo- ras *“ Quid eſt autem foras prodire, niſi quod oc- cultum juerat, foras prodere?“ ui conftetur, fo- ras prodit: foras procire non poſſet, niſßi reſuſeita- tus eſſet. Ergo ſecundum Patrum ſententiam, Sacerdotes non remittunt peccata, ſed veniam illorum divinitus factam eſſe tantum declarant. B. M. Antec. B. Auguſtinus duos in Peccator? . a Sm 4 . S Uremmmt Mtui Mimn nmen un iſe Al ortarur R , Trn Chonn, An Moge ifoun⸗ jg i mIpe. Ercen Econbr. nLu lli. leonl. Ctne N. 1id . hnen nſon Br⸗ unt, ufr Hon N⸗ etur, 1 iſtr tenban d enid DE PNITEN TIA. 195 ad juſtitiam traducto effectus agnoſcit: alter qui- dem eſt gratia excitans & adjuvans ad odium peccati, ad melioris vitæ propoſitum, & ad ſinceram peccatorum confeſſionem, qua velut ineoatæ & imperfeétæ vitæ motus exercet; at- que vita hæc a ſolo Deo intus vocante & ope- rante oritur: alter vero eflectus provenit ab Eccleſia exterius miniſtrante, & a vinculis pec- catorum ſolvente, cui dictum eſt, Quæ ſol- veritis ſuper terram &c., & a Deo ipio ratam Eccleſiæ ſententiam habente, ut ita expedirus peccator omnes vitæ perfectæ motus edere poſ- lit. Atque iſta lueulenter tradit idem S. Do- Ctor loco nuper citato: tum vero concione 2. in Pſ. 107. Kemiſſio, inquit, peccatorum ſolutio eſt .. . . Cum audis, ominem pbeœnitere peccatorum ſuorum, jam revixit: cum audis, hominem confi- tendo proferre conſcientiam, jam de ſepulebro edu- tus eſt, ſed nondum ſolutus. Quando ſolvitur?a qui- us ſolvitur? Quæ ſolveritis in terra, inquit, erunt Joluta & in olo. Merito per Eccleſiam dari ſo- lutio peccatorum poteſt; Jitſeitari autem mortuus, non niſi intus clamante Domino, poteſt: hæc enim Dominus interius agit. Eamdem vero B. Gre- gorii mentem fuiſſe ex homilia nuper in- dicata intelligi licet, ubi, Videndum, inquit, ℳ quæ oulpa præceſſit, aut quæ ſit pœnitentia ſe- cuta poſt eulpam; ut quos omnipotens Deus per compunctionis gratiam viſitat, illos paſtoris ſonten- tia abſolvat. Ex quibus apparet, quo ſenſu ab- dechte Jolutio præſidentis ſequi debeat arbitrium judicis &- ecel terni. Cæterum Patres conſtanter aſſerunt, ante N 2 Sacer- 196 DE PGœNITENTIA. Sacerdotum ſententiam in terris latam peccata in coœlis a Deo non dimitti. Ac S. quidem Hi- larius in cap. 16. Matth. exclamat: O beatus cœli Janitor? cujus arbitrio claves æterni aditus tradun- tur, cujus terreſtre judicium præjudicata auctoritas ſit in cœlo; ut quæ in terris aut ligata ſint, aut ſo- luta, ſtatuti ejusdem conditionem obtineant & in cælo. S. Jo. Chryſoſtomus hom. 5. de Verbis Iſai. A terra, inquit, judicandi principalem au- toritatem ſumit cæœlum. Nam judex ſedet in ter- ra, Dominus ſequitur ſervum. Et S. Bernardus ſer. I. in Natali Apoſt. Pet. & Paul. Sententia Pe- tri, ait, præcedit ſententiam cœli. Non quod proprie ſint duæ ſententiæ: una enim ſolum eſt, ac Præcipue a Deo, & hoc quidem in genere prior; nihilominus hominis ſententia dicitur præcedere, vel quia exterior abſolutio ordine naturæ antecedit interiorem, vel quia proxime incoatur, & quaſi definitur ſententia a Sacer- dote, & infallibilirer conſequitur effectum, & rata habetur in cœlo. Inſt. 5. S. Auguſt. ſerm. 99. de verbis Evang. S. Lue., alias 23., & hom. 50. reprehendens eos, qui arroganter dicunt, Ego dimitto, ego mundo, ego ſanctifico: Keſpondeat illi, ſubjicit S. Doctor, MWon ego, ſed Chriſtus; ergo negavit penes Sa- cerdotes eſſe facultatem peccata dimittendi. N. M. Conſ. S. Auguſtinus & PP. cæteri poteſtatem excellentiæ Chriſto ſoli adſecribunt: miniſterium autem & communicatam Sacerdotibus a Chri- ſto poteſtatem eadem peccata remittendi iidem Pluribus extollunt, ut hactenus affatim demon- ſtravi- . An Minch x Ddenn Ae ite Peced en H. re ulir. ürte tuf. Vn e Verb Ma. iu. urcs nale⸗ ndo None, geret dcit one Nüne 1el⸗ on, 4 PeLen ens e ,Muuh Dodoe, es N⸗ endi Ne Neſtanent erue a lti den⸗ e DE PœNITENTIA. 197 ſtravimus. Quamquam B. Auguſtinus loco laudato impudentiam Donatiſtarum præcipue petat, qui vim Sacramentorum ex ſuæ ſectæ miniſtrorum ſanctitate pendere jactabant, quaſi nullum foret Sacramentum, quod ab heæreti- co, aut alio malo miniſtro fuerit collatum. ARTICULUS II. An boc Sacramentum inſtitutum ſit per modum . udici? Ota. Hactenus ſatis ad propoſitum noſtrum oſtendimus, Sacerdotibus poteſtatem re- mittendi ac retinendi peccata a Chriſto fuiſſe impertitam. Ex quibus Conc. Tridentinum ſeſſ. 14. cap. 2. & 5. legitime intulit, Sacramen- tum hoc ad formam judicii divinitus ordinatum eſſe, quod inſtitui rite non poſſit, niſi pœni- tentes peccata ſua Sacerdotibus aperiant. Quid de confeſſione ſenſerint olim Monta- niſtæ & Novatiani, ex ſupra dictis licet intel- ligi. Audiani Hæretici, qui tempore Valentinia- ni ſenioris Eceleſiam vexabant, jubebant quidem unumquemque peccata ſua confiteri: deinde confeſ- ſis dabant veniam, non tempus ad pœnitentiam defnientes, ſicut Eccleſiæ leges præcipiunt, ſed po- Zeſtate condonantes, ut narrat Theodoretus I. 4. Heæret. Fab. C. I0. Eumdem morem tenuerunt Waldenſes, tantum pauculas preces confeſſis injungere ſo- liti: nec aliis, dicebant, confeſſionem fieri de- N 3 bere, 199 DE PGNITENTIA: bere, quam Barbatis, hoc eſt ſectæ ſuæ Pres- Pyteris, penes quos tantum putabant efle fa- cultatem abſolvendi. Poſtea anno 1530. a Bu- cero & Oecolampadio rogati, ut revocarent articulum, quo profitebantur confeſſionem au- ricularem juris eſſe divini, detrectarunt id fa- cere Barbati ſeu Waldenſium miniſtri, cauſati, quod articuli illius proſeriptione erroris labes iis inureretur, qui ad ea usque tempora felici- ter rexerant Waldenſium Eccleſias, ut teſtatur Igidius in hiſtor. reform. c. 5. Nihilominus anno 1536. a Farello Calvini emiſſario induéti proſcripto hoc eodem articulo Calviniſinum in omnibus capitibus amplexi, & in unam cum Genevenſibus Synagogam redacti ſunt. Sæculo I4. Joannes Wicleffus docuit, omnem exteriorem confeſſionem ſuperfluam eſſe & in- utilem ei, qui debite fuerit contritus, ut habet art. 7. eX 45. damnatis a Concilio Conſtantienſi ſeſl. 8. Sæculo 16. Deſiderius Eraſmus Roteroda- mus, in annot. ad epiſt. S. Hieron. ad Ocean. de obitu Fabiolæ, & ad cap. 19. Actor. & in methodo theologiæ, & Beatus Rhenanus, in annot. ad l. Tertull. de Pœnit. auſi ſunt jactare, confeſſionem non ſemper fuiſſe in uſu, nec di- vino eſſe inſtituto introductam. Poſt hos Lutherus in Serm. de Confeſſ. & Euchariſt. edito an. 1519. ait, confeſſionem, quæ fit coram Sacerdote, non eſſe præceptam a Deo, ſed a Papa: utilem tamen eile pronun- tiat in vifitatione Saxonica an. 1528. Anno au- . tem ſn HEhſee ? Dies e 1 Bu. ment un. li e 1tela⸗ etatun Mminus dud⸗ numin n cn omben in.⸗ habet niet oro 10n n, der ⸗ okel. ldonenn erene lepton Aobot. . 4 DE PœNITENTIA- 199 tem 1537. in articulis Smalcaldicis, de Confeſ- ſione, dicit, enumerationem peccatorum de- bere eſſe liberam, ut quisque enumeret illa quæ voluerit. =ðèB Nec ſolum confeſſionis inſtitutionem divi- nam negat eſſe Calvinus, ſed ait inſuper, rem eſſe peſtilentem & noxiam Eccleſiæ l. 3. Inſtit. c. 4. §. 7. & 19. Nihilominus §. 12. arbitratur, expedire aliquando ſolatii cauſa, aliqua, de qui- bus nimium angimur, miniſtro confiteri. Dico. Sacramentum Pœnitentiæ a Chriſto proxime eſt inſtitutum ad formam judicii, quo nimirum fideles Sacerdoti peccata ſua aperiant, & ab eo ſententiam excipiant. Proh. I. Chriſtus, Matth. 16. V. 1I9. talis ju- dicii inſtitutionem promiſit, dicens Petro: Zi- i dabo claves regni cœlorum: & quodcumque liga- veris ſuper terram, erit ligatum & in &lis: &α* quodeumque ſolveris ſuper terram, erit ſolutum & in c&lis. Et c. 18. v. I8. Amen dico volbis, Jucum- que alligaveritis ſuper terram, erunt ligata & in cœlo: & qucunue ſolveritis ſuper terram, erunt Joluta & un lo. Joannis autem 20. V. 22. PO- teſtatem eammdem Apoſtolis reipfa contulit, dan- do eis Spiritum S. & dicendo: Quorum remiſeritis peceata, remittuntur eis; & quorum retinueritis, vetenta ſunt. Atqui non poſſunt miniſtri Chriſti ligare aut ſolvere fideles, retinere vel remittere peccata, niſi illa noverint, juxta illud Prov. 12. v. 17. Qui judicat quod novit, judex juſtitic ſte non polſunt autem pœnitentium cognoſcere cauſas, niſi hi reos ſe ſtiterint & ſuimet accu- N 4 ſato- 20⁰⁰ DrEPœNITENTIA. ſatores, & quidem peccata ſua diſtincte expo- ſuerint. Ergo dum Chriſtus dedit poteſtatem ligandi & ſolvendi, retinendi & remittendi pec- cata, Sacramentum iſtud in formam judicii in- ſtiruit. Act. 19. v. 18. & 19. legimus: Mulii ereden- zium venielant conftentes, & annuntianter actus Juos. Multi autem ex eis, qui fuerant curioſa ſe- dati, contulerunt libros & combuſerunt coram omnibus: ubi verſio Syriaca ſic habet: Plurimi ex iis, qui erediderant, veniebant, conftebanturque 1d Sd,. ecerant. Hic primo confitentur fideles jam baptizati, hi enim proprie dicuntur creden- tes, ut conſtat Act. c. 2. V. 44. C. 4. V. 32. C. 5. V. 14. & I. Theſ. I. v. 7. & alibi. Et babetur Græc. 7 αWαεινννουτιν, ui crediderant. Deinde Confitebantur fua peccata, ut non tantum Catholici omnes cum V. Beda in cap. I. Marci, ſed etiam Melanchthon, Calvinus, Be- Za, Bullingerus, Sarcerius in acta Apoſtolorum, & maxima pars Adverſariorum exponunt. Et quidem ſpeclatim ſua peccata recitabant, quod indicat vox Græca, ava-Veεπονντος & Syriaca, V, reſpondens hebraicæ, , numeravit, ut idem ſit ac, numerantes peccata ſua. Et quo- modo Paulus noſſe potuiſſet, ipſos curioſa ſe- Ctatos fuifſe, aut libros ipſorum igni tradere, ſi ipſi hujus delicti ſpeciatim ſe non accuſaſſent? Denique Confeſſio illa non ſoli Deo facta fuir, ſed etiam homini: ad Paulum enim veniebant, ut confiterentur actus ſuos. Ergo confeiſie . a u. e er larem Pee. lin. on. N lſ. CAN Nrin lte Ucses eden. Fwl Crre n wn 1ch. 1,N. orun⸗ un , ll Gnn, nean icho⸗ toale. lere, lthent enieben collc⸗ DE PCGNITENTIA. 201 iſta a Chriſto fuit inſtituta; cum nulla tunc tem- poris lex Eccleſiaſtica de confeſſione exſtaret. Jacobi 5. v. 16. præcipitur: Confitemini alter- utrum peccata veſtra, i. e. non ſoli Deo, ſed homines hominibus, neque omnibus indiſcri- minatim, ſed Presbyteris, ut explicant Orige- nes hom. 2. in Levit., S. Chryſoſtomus I. 3. de Sacerdotio, S. Auguſtinus I. 50. homiliarum, homil. 12., & Patres univerſim. Prob. Il. Ex traditione perperua. Sculo I. S. Barnabas, in epiſtola num. 19. inter varia ſa- lutaria monita, Conftemini, inquit, peccata ve- NRra. Epiſtolam autem iſtam tamquam verum S. Barnabæ Opus laudant S. Clemens Alexandr. Origenes, Euſebius, S. Hieronymus, & Ori. tici recentiores, ut etiam Pinius in nova biblio- theca auctorum Eccleſ. pag. 6. B S. Clemens Rom. epiſt. 2. Vum vivimus, in-. quit, ex toto corde convertamur ad Dominum, quicquid mali admiſimus in carne abdicantes, ut ſa- lutem adipiſeamur, dum ad pœnitentiam nobis tem- pus ſuppetit: poſtquam enim ex hoc mundo egreſſi fuerimus, nee confiteri pecata, nec pœnitentiam agere poterimus. L eculo II. S. Irenæus vir Apoſtolicus & S. Polycarpi diſcipulus, l. I. c. 9. de Marco hære- tico & præſtigiatore, ac pluribus mulierculis ab eo corruptis diſſerens: Eæ, inquit, æpiſ- ſime converſæ ad Ecoleſiam Dei confeſſæ ſunt, && ſecundum corpus exterminatas ſe ab eo, & velut cu- pidine inflammatas valde illum dilexiſſ. Lum addit de uxore cujusdam Diaconi, quæ ſimile vitium N 5 Paſſa 202 DE PœNITENTIA. Paſſa eſt: Omne deinceps tempus in exomologeſi conſummavit, plangens ac lamentans ob hane, duam paſſa eſt al hboc mago, oorruptelam. Et I. 3. c. 4. de Cerdone hæretico: Conſummavit, in- quit, modo quidem latenter docens, modo exomo- logeſim faciens. Ergo tunc temporis in Eccleſia exomologefſis etiam de occultis animi libidini- bus in uſu erat. . Eodem tempore Montaniſtæ duos pecca- torùm ordines ſtaruebant, alia quidem venialia, quæ ab Eccleſia remitti poſſe credebant, alia irremifſibilia, quorum reis, poſt exantlatos Ppœ- nitentiæ labores, a ſolo Deo veniam exſpectan- dam eſſe volebant. Utrosque autem Catholici, gbſoluta Pœnitentia ab Epifcopo dictata, pec- Catis abſolvebant, teſte Tertulliano l. de pudi- citia. Ergo confeſſio tum erat in uſu, ex qua Epiſcopi qualitatem peccatorum, & dignam qui- busque criminibus ſatisfactionem intelligerent. Idem Tertullianus in libro, quem adhuc Ca- tholicus de Pœnitentia compoſuit, poſtquam oſtendit, omnibus omnino peccatis eluendis Pœnitentiam eſſe neceſſariam, addit, confeſſio- nem ejusdem eſſe necefſitatis, etiam quoad ſe- creta animæ vulnera, ita ut pereant, qui ea de- tegere erubuerint. Cap. 9. Zuntum, inquit, relaxat confeſſio delictorum, quantum diſſimulatio exaggerat. Confeſſio enim ſatisfactionis conſfilium eſt, diſſimulatio contumacixc. Hujus igitur pœni- tentiæ ſecundæ & unius quanto in arcéto negotium eſt, tanto operoſior probatio et, ut non ſola con- ſcientia præferatur, ſed aliquo etiam actu edie- . 1e-⸗ in nun gfer 1. 4 / l Nam, Ul⸗, n in. 1 ormy. N lGn 0d elt Venldl Aat, 4 luose Aheltn Cathole, 1, per Gepull⸗ er g⸗ ungll lugren b lun 5eeenh lelo⸗ Nunl 4 Ee⸗ ün, emnlni olſliun ur ſen tegotu ſone tuodr⸗ DE PGNITENTIA. 203 ble ſzretur. Cap. 10. Plerosque tamen hoc opus ut publicationem ſui aut ſifugere aut de die in diem differre præſumo, pudoris magis memores, quam ſalutis... Grande plane emolumentum verecundiæ occultatio delicti pollicetur. videlicet ſiquid huma- næ notitiæ ſubduxerimus, proinde & Deum cela- Simus & Adeone exiſtimatio hominum & Dei con- ſcientia comparantur“ An melius eſt damnatum la- tere, quam palam alſolvi? Et c. 12. St de exomologeſi retractas, gehennam in corde confidera, quam tibi exomologeſis extinguit; & pvena prius magnitudinem imaginare, ut de remedii adeptione non dubites.... Litur cum ſcias adverſus gebennam, poſt prima illa intinéctionis dominicæ munimenta, eſſe adbuc in exo- mologeſi ſecunda ſulſidia, cur ſalutem tuam deſeris 8 Ex hoc teſtimonio ipſe Beatus Rhenanus con- feſſionis antiquitatem rite colligi fatetur. Seculo Ill. Origenes hom. 3. in Levit. Poſt- quam ſcripſit, occultiſſima peccata noſtra om- nia olim publicatum iri ab accuſatore dæmone, qui nos ad illa inſtigaverat, mox ſubjungit: & ergo in vita prmæveniamus eum, & ipſi noſtri accu- ſatores ſimus, nequitiam diaboli inimici & accuſa- toris eſfugimus: ſic enim & alibi Propheta dicit: Die tu iniquitates tuas prior, ut juſtificeris. Et hom. 2. in Levit. Eſt adluc, inquit, & ſeptima, licet dura & laborioſa, per pœnitentiam remiſſio pec- catorum; cum lavat peccator in lacrymis ſtratum ſuum, & cum non erubeſeit Sacerdoti DVomini indica- re peccatum ſuum, & qucrere medicinam, ſecundum eum qui ait: Dixi, pronunciabo adverſum me iniuſti- tiom meam Domino, & turemiſeſti impietateimn ey 204 DE PüœNITENTIA. . dis mei. Et hom. 17. in Lucam, de eadem exo- mologeſi diſſerens: &t hoc, inquit, fecerimus, &α vevelaverimus pececata noſira, non ſoium Deo, ſed &α his qui poſſunt mederi vulneribus noſtris atque Peccatis, delebuntur noſtra peccata ab eo, qui alt: Ecce deleo ut nubem iniquitates, && ſicut caliginem ccata tua. De Philippo Imperatore narrat Euſebiusl. 6. c. 34., quod cum Chriſtianus eſſet, & pro mo- re precibus pridie Paſchatis intereſſe voluiſſet, eum ab Eccleſiæ aditu prohibuerit Epiſoopus, quod multis oriminibus inquinatus eſſet; nec eum admi- Jerit, autequam confeſſionem feciſſet, & iis, qui hu- manitus lapſi fuerant, & in ordine pœnitentiumſta- bant, ſeſe adjunxiſſet. Luculentum item argumentum pro confeſ- ſione nobis ſuppeditant Novatiani medio hoc ſæ- culo orti, quorum occaſione, ut Sozomenus I. 7. hiſt. c. 16. ſcribit, inſtitutus fuit Presbyter Pœ- nitentiarius, ad quem omnes in crimina etiam ſecreta lapſi accedebant, dignam & congruen- tem ſatisfactionem præſtandam pro delictorum modo & pravitate ab eo accepturi. Eadem er- go tunc fuit, quæ nunc viget, hac in re Eccle- ſiæ diſciplina. S. Cyprianus libro de Lapſis: Quanto, in- quit, & ſde majores &*ztimore meliores ſunt, qui quamvis nulio Sacrificii aut libelli facinore conſtri- i, quoniam tamen de hoe vel cogitaverunt, hoc ipfum apud Sacerdotes Dei dolenter ſimpliciter confitentes, exomologeſin conſcientiæ faciunt, ani- mi ſut pondus exponunt, ſalutarem medelam Penze tet kenen un o, /1 titſe U: ebül⸗ ron⸗ Gliſſet, olel n dnn⸗ Plühr⸗ Htune⸗ Hcolkel. hoele⸗ enngl, Nerde⸗ pn eium Cogluet Geiconn emer. lelack- tori. n 9 eaſſtt ruſt, N ſnhlen riur, DE PGNITENTIA. 205 licet & modicis vulneribus exquirunt, ſeientes ſeri- ptum eſſe: Deus non deridetur... Plus imo delin- quit, qui ſecundum bhominem Deum cogitans, evadere ſe pœnam eriminis eredit, ſi non palam erimen admiſit.... Confiteamur populi ſinguli, quæ- Jo vos Fratres dilectiſſimi, delictum ſuum, Jum ad- buc qui deliquit in ſeeculo eſt, dum admitti confeſſio ejus poteſt, dum ſutisfactio & remiſſio facta per da- cerdotes apud Lominum grata eſt. Hactenus S. Cyprianus. Sculo IV. Lactantius I. 4. Inſtitutionum c. 17. cum dixiſſet, circumciſionem figuram pœ- nitentiæ fuiſſe, mox adjicit: Deus volens vitæ ac ſaluti noſtræ pro æterna ſua pietate conſulere, pœni- tentiam nolis in illa cirecumciſione propoſuit, ut ſi cor nudaverimus, ideſt, ſi peccata confeſſ ſatis Deo fecerimus, veniam conſequamur, quæ contumacibus && admiſſa ſua celantibus denegatur ab eo, qui non Jfaciem, ſed arcana pectoris intuetur. Et Cap 30. agens contra Hæreticos, ac nominatim adver- ſus Montaniſtas & Novatianos. Quia, inquit, ſinguli quique cœtus Hæreticorum ſe potiſſimum eſſe Cbriſtionos, & ſuam eſſe Catholicam Eccleſiam pu- tant, ſeiendum eſt, illam eſſe veram, in qua eſt con- foſſio Pænitentia, quæ peceata &° vulnera, qui- bus ſubjecta eſt imbecillitas carnis, Jalubriter cu- rat. Quæ de confefſione divinitatis Chriſti in- epte Betuleius interpretatur: agit enim Lactan- tius de confeſſione, quæ Novatianorum confeſ- ſioni opponitur: nam illiin confeſſione divinita- tis Chriſti non exerrabant; led confeſſis & pœ- . ui= 206 DE PœNITENTIA. nitentibus graviorum criminum veniam ab Ec- cleſia dari poſſenegabant. Synodus Laodicena Can. 2. jubet confeſſos & pro diverſitate delictorum pœnitentia expia- tos Communioni offerri. S. Ambrofſius I. 2. de Pœnit. c. 6. Sil vis, in- quit, uſtifcari, jatere delictum tuum: ſolvit enim eriminum nexus verecunda confeſſto peccatorum. S. Joannes Chryſoſtomus hom. 20. in Ge- neſ. poſtquam multa de confeſſione Sacerdoti- bus ſecreto facienda dixiſſet, ita coneludit: Con- feſſio enim peccatorum abolitio eſt delittorum. Et hom. 33. in Joan. In peccatis, inquit, quæ com- miſimus, confitendis neminem vereamur. Plura Conciliorum & Parrum reſtimonia dabit Bellarminus l. 3. C. 5. & ſeqq. Olj. I. Enarratio peccatorum omnium im- poſſibilis eſt; ergo nec fuit à Deo præcepta, neque ab Eccleſia præcipi poterat. Ita Calvinus Inſtit. l. 3. c. 4. J§. 17. & 18. He. W. Sippoſ. quod talem confeſſionem præceptam fuiſſe Catholici Credant aut doceant. Sicut enim Calvinus ait, in confeſſione Deo facienda non ſatis eſſe, ge- neratim dicere: peccator ſum; ſed oportere, quantum in nobis eſt, ſingula peccata accurate confiteri, ac poſtea addere illud Pſ. 18. v. 13. Delicta quis intelligit? ab occultis meis munda me: & ſicut hæec enumeratio non eſt impoſſibilis, neque crudelis carnificina, nec homines facit hypocritas: ita cum in confeſſione Sacerdoti facienda amplius aliquid non requiri tradunt Catholici, etiam ab illis convitiis, ſeeundum ju- dicium 17 1 mmm M Ii rl 4 Neſſes apl,. ſoe Nen Nrunn in eoti. iCn. . D lecon⸗ Einonit Umin⸗ Wehe Wos ia C Hindin ere, Celrte V. 1. lntme ves ie Gcetil imii Galun DE PGENITENTIA. 207 dieium ipſorummet Hæreticorum, confeſſio no- ſtra erit immunis. Hanc ipſam reſponſionem Concilium Tridentinum reddit Seſſ. 14. cap. 5. & contrarium effutientes jure damnat Can. 6. 7. & 8. Oj. II. Ante Innocentium III. nulla lex aut conſtitutio lata fuerat de peccatorum confeſſio- ne facienda; ergo antequam hic laqueum fide- libus injiceret, res erat omnino libera. F. W. Antec. A Chriſto latam fuiſſe legem, ſatis hacte- nus oſtenſum fuit: igitur opus non erat, rem a Chriſto præceptam, & perpetuo Eccleſiæ uſu obſervatam, novis Epiſcoporum ſanctioni- bus injungi. Quodſi lex divina non fuerit, pec- cata Sacerdotibus confitendi, quomodo Patres auſi fuiſſent, æternæ damnationi obnoxios pro- nunciare, qui crimina reticuiſſent? Præter Synodos autem ſupra laudatas, Con- cilium Carthaginenſe III. celebratum ſub finem Sæculi IV. Can. 31. ſtatuit, pœnitentibus pro Epiſcopi arbitrio tempora pœnitentiæ eſſe præ- ſcribenda. Cabilonenſe I. Sæculo VII. Can. 8. jubet, ut pœnitentibus a Sacemotibus fatta con- Feſſtone, indicatur pœnitentia. Concilium vero Cabilonenſe II. Can. 32. non tantum actiones externas, ſed etiam cogitationes malas in con- feſſione exponendas eſle indicat. Eadem mo- net C. Turonenſe III. Can. 22., Rhemenſe Can. 12., Pariſienſe Can. 32. &46. celebrata Sæculo VIII. in Gallia. In Germania vero Concilium Moguntinum III. ſub Rhabano Archiepiſcopo Sculo IX. ſtatuit cap. 26. ab infirmis confeſſio- nem 208 DE PGNITENTIA. nem quidem excipiendam eſſe, ſatisfactionem vero eis tantum eſſe declarandam. Sæculo eo- dem Concilium Wormacienſe modum excipi- endi confeſſiones accurate deſcribit. Quamquam autem hæc omnia non fuiſſent, nihil tamen inde pro hæreticis conficitur: ſic- ut non ſequitur, Euchariſtiam fidelibus liberam fuiſſe ante, quam Lege Eccleſiaſtica fuerat præ- cepta Communio palchalis. Inſt. Canone, Quidam. de Pœnit. d. I. le- gitur: Quidam Deo ſolummodo confiteri debere pec- cata dicunt, ut Græci. Ergo confeſſio non eſt ex præcepto divino neceſſaria. . M. Conſ. Hæ duæ voces, ut Græci, videntur in textum irre- pliſſe ex marginali aduotatione imperiti cujus- dam Scholiaſtæ: nec enim habentur in Theo- dori Cantuarienſis capitulari, unde Canon ex- cerptus eſt: nec in cap. 33. C. Chabilonenſs II. ex quo Theodorus capitulum exſeripſiſſe vide- tur: neque l. 4. Sentent. d. 17. ubi eamdem ſententiam Magiſter adducit. At neque in Con- cilio Florentino ſuper hac re contentio ulla erat inter Latinos & Græcos. Econtrario Nicolaus Cabaſyylas c, 29. explicationis Liturgiæ, & Ana- ſtaſius Nicænus q.6. ſuper Scripturam docent ne- ceſſariam eſſe hanc confeſſionemacramentalem. Ac demum ſub finem Sæculi XVI. Hieremias Patriarcha Conſtantinopolitanus in Cenſura Confeſſionis Auguſtanæ c. II. reprehendit Lu- theranos, quod dicerent, non opus eſſe pec- cata ſingula ſpeciatim in confeſſione numerari. Coren lo eo⸗ cpi. hn K. bermn r. 11. l. efn. Nelte Me Umile. oNi. The. onex⸗ enl. eNe. emden en ollten Mools Aor Nehle- ercenn. Betenits Ceohan endkh nern⸗ bun DE PœNITENTIA. 269 Ex quibus patet, quam proterve hodiedum adhuc talia de Græcis hæretici mentiantur: uti etiam quod Innocentius III. c. Omnis utriusque. confeſſionem privatam inſtituerit; cum ſolum Canon iſte fidelibus injunxerit, ſemel ſaltem in anno confeſſionem peragere, ne executio hu- jus divini præcepti diutius, quam par eſt, dif- feratur. Olj. III. Nectarius Epiſcopus Conſtantino- politanus abrogavit confeſſionem, & unicuique permiſit ſecundum conſcientiam ſuam ad Sacra Myſteria accedere, ut narrant Socrates l. 5. C. 19. & Sozomenus I. 7. C. 16. Hiſtor. Eccleſ. Ergo confeſſio non eſt juris divini. B. W. Antec. Quod ipſe Dallæus Calviniſta Genevenſis I. 4. c. 24. falſum eſſe contendit. Quare nihil eſt, quod Calvinus hac hiſtoria tam contumelios in- ſultet l. 3. Inſtit. e. II. n. 7. aſinos illos appellando. Nectarius enim non abrogavit confeſſionem Pprivatam, ſed modum confitendi publice, & pa⸗ lam evulgandi peccata clam commiſſa, qui mo- dus utique non eſt juris divini. Præſertim ve- ro abdicavit Presbyterum Pœnitentiarium, & ejus munus ſuſtulit; atque diſciplinam Eceleſiæ in agenda pœnitentia ad eum ordinem revoca- vit, quo ante Decii tempora adminiſtrabatur: tunc enim pœnitentiæ diſciplina penes Epiſco- pos erat & plures etiam Presbyteros, e quibus pœnitens unum aliquem pro arbitrio ſeligere ſibi poterat. Quod ex Origene in Pſal. 37. col= ligitur, ubi homil. 2. poſtquam ad confeſſionem fuerat hortatus, ita proſequitur: Zuntummodo Lireutn⸗ 210 DE PCGNITENTIA. circumſpice diligentius, cui debeas pecatum conf- teri: proba prius medicum, cui debens cauſam lan- guoris exponere, qui ſeiat infirmari cum infrman- Ze, fere cum fleme, qui condolendi & compatiendi noverit diſeiplinam, ita ut demum ſiquid ille dixe- rit, ſiquid conſilii de'qerit, facias &α ſequariv. N intellexerit, talem eſſe languorem tuum, qui in conventu totius Eccleſiæ exponi debet & curari, e quo fortaſſs & teri difcari poterunt, tu ipſe Jacile ſanari; multa hoc deliberatione, & ſatis pe= riti medici conſilio procurandum eſt. Cum vero Novatiani Catholicos nimiæ er- ga peccantes indulgentiæ incuſarent, ſtatutum eſt, ut fideles publice lapſi non ante ad Eucha- riſtiam admitterentur, quam peracta confeſſio- ne & pœnitentia publica. Ad horum ergo ex- cipiendas privatim ſolum confeſſiones ab Epi- ſcopo deſignatus eſt Presbyter Pœnitentiarius, qui pœnitentiam publicam lapſis præſeriberet & moderaretur, eisque indicarer, quænam peccata palam in Eccleſia evulgare deberent; id quod erat pars non modica ſatisfactionis, quam Deo & Eccleſiæ præſtabant. Verum cum Conſtan- tinopoli illo tempore mulier nobilis confeſſa Presbytero pœnitentiario, diutius ab eo juſſa fuiſſet hærere in Eccleſia precandi cauſa, acci- dit ut a Diacono vitiaretur, & ſcelus iſtud occul- te commiſſum poſtea ex indiſereto pietatis ar- dore palam in Eccleſia confiteretur. Unde ex- ortam populi offenſam & ſeditionem adverſus COlerum compoſiturus Necktarius Epiſcopus in- diſeretam iſtam confeſſionem publicam atque 1otum , t nin. ſeman. uml llre. l G rni,er ße ir er⸗ Conoumn IDodn. ntelio⸗ er. GLpr. nrias, RNa Mbrent Aoe Uunhe Coler el lla r Acccd Auts A⸗ 0 e 6N advel Cope Gln N d. DE PCNITEN TIA. 211 totum iſtud munus Presbyteri pœnitentiarii ab- rogavit, & Pœnitentiæ diſciplinam redegit in formam veterem, quæ ante Decii perſecutionem vigebat, ut vel ab Epiſcopo pœnitentia dicta- retur; aut, quia Epiſcopi aliis negotiis diſtenti huic pro merito vacare non poterant, pœnitentes ipſi ſibi aſſumerent in pœnitentiæ moderatorem pro arbitrio ſuo unum aliquem ex Presbyteris. Hoc autem de poœrnitentibus tantum accipien- dum eſt, qui illorum criminum conſcii ſibi eſſe videbantur, quæ publicæ pœnitentiæ ſubdi ſo- lebant. Nam qui in leviora nec pœnitentiæ publicæ obnoxia peccata lapſi tantum fuerant- li priſtina ſemper libertate gaviſi ſunt, quemli- bet vellent, e Presbyteris adeundi. Ut enim ad illos non ſpectarat Presbyteri Pœnitentiarii in- ſtitutio: ita nec ad illos ſpectavit ejusdem abro- gatio. Inſt. r. Thomas Valdenſis tomo a. c. 141⸗ & Melchior Canus in relect. de Pœnit. part. y. fol. 89. ad 6. arbitrantur, confeſſionem Sacra- mentalem reipſa a Negétario fuiſſe abrogatam, eumque graviter in hoc peccaſſe. Ergo non ſolus Presbyter pœnitentiarius cum confeſſione publica indiſcreta fuit abrogatus. N. M. Conſ.- Confeſſio privata peccatorum omnium, etiam non ſubjectorum pœnitentiæ publicæ inviolata manſit. Nam I. Cuncti qui præceſſerant Pa- tres eam ad ſalutem neceflariam eſſe enuntiave- rant: convellere ergo eam nec voluit, nec po- tuit Nectarius. II. Ex Sozomeno ipſo hæc doctrina ſatis firmatur, dum I. C. ita ſeribit: 2 Cum 212 DE PGNITENTIA. Cum poœnitentilus, etiamſi ſæpius deliquerint, ve- niam dare Deus præceperit, cumque in petenda venia peccatum neveſſario confiteri oporteat; grave & moleſtum ab initio jure & merito viſum eſt, Sa- cerdotibus tamquam in theatro, circumſtante totius Eccleſiæ multitudine, erimina ſua evulgare. Ea- que e Preshyteris aliquem qui vitæ integritate ſpe- atiſſimus eſſet, & taciturnitate & prudentia pol- leret, huic offcio præfecerunt: ad quem accedentes i, qui deliquerant, alctus ſuos conftebantur. IIlle vero pro cujusqgue delitto, quid aut facere ſingulos, aut luere oporteret pænæ loco indicens, abſolvebat confitentes aſeipfis pœnas oriminum exacturos. Huc- usque Sozomenus. Ex cujus verbis duo po- tiſſimum colligimus: alterum, quod arcana etiam crimina Pœnitentiario aperiebantur, in quo nimirum prudentia & taciturnitas require- batur: alterum, quod ad obtinendam veniam neceſſario oportuerit confiteri erimina. Igitur Ne- Ctarius confeſſionem ſecundum ſe abrogare, ex veterum ſententia non potuit. III. S. Jo. Chryſoſtomus Nectarii ſucceſſor idem Eccleſiæ dogma non uno in loco confir- mat, ut mox deelarabimus. IV. Joannes Jejunator, qui poſt Nectarium & S. Chryſoſtomum in eadem ſede C. P. cum fama ſanctitatis floruit, in libello Pœnitentiali ab ſe ad uſum Eccleſiæ Orientalis ſcripto, con- feſſionis neceſſitatem apprime commendat, ubi inter alia: 4. Sacerdos, inquit, eum interrogat ſu- per ſingulis peccatorum generibus. 5. FP'oſt accep- tam S , 4 Nenmi, Ven GH. tt fe r. neſe Nr elin — = on, chn .Bue. o⸗ MN r, in aure⸗ Veliug urNe. hteitl ſoele, . riocn P. Co enuid 0, N dar, n teo 3 DE PNITENTIA. 213 tam accurate omnium ſingillatim delictorum con- feſſonem, idem Sacerdos pœnitentem abſolvit &. V. Synodus etiam Trullana anno 692. ce- lebrata ex plerisque orientalibus Epiſcopis, ne- ceſſitatem confeſſionis ſumptioni Euchariſticæ Præmittendæ ecernit can. 102. Inſt. 2. Pluribus in locis S. Joan. Chryſoſto- mus diſputat, quod Deus nihil aliud exigat, niſi ut ſibi ſoli dicatur peccatum, & quod talis confeſſio ſufficiat; ergo confeſſio homini facien- da non eſt juris divini. N. Diſt. Antec. Diſpu- tat S. Chryſoſtomus, quod Deus præter con- feſſionem ſibi ſoli faciendam, nihil aliud exigat, & quod hoc ſolum ſufficiat, ad remiſſionem pec- catorum impetrandam per dolorem perfe- Rum C. quod Deus nihil aliud exigat & hoc ſolum ſufficiat ad implenda Chriſti præcepta N. Teſtimonium ex homil. 21 ad Populum Antio- chenum inepte prorſus adducitur a Dallæo; illa enim homilia inſcribitur Catecheſis ad iätuminan- dos, ſeu Cathechumenos, ad quos pœnitentiæ Sacramentum nihil adhuc artinet. Homilia autem 30 quæ eſt 5. de incomprehen- ſibili Dei natura, Homil. 57. quæ eſt 9. de PIeni- tentig, Hom. 20. in Geneſ., & hom. 68. horta- tur omnes Chriſtianos, ut peccata ſua agnoſcant cum pudore & dolore confiteantur Deo, exem- plo Publicani: cum & ipſi tres pueri fornacis Ba- bylonicæ, licet vitæ eſſent purioris, nihilominus Palam confiterentur, Dan. 3. v. 33.; commen- dat autem ſummam Dei benignitatem ad igno- Kendum nobis propenſam, quia fimul ac ei quis ◻—— 3 cum 214 DE PœNITENTIA. cum Davide dixit, Peccavi, nullas ad veniam dandam moras interponit. Hom. 2. in Pſ. 50., Hom. 4. de Lazaro, & Hom. 58. omnes ad Pœnitentiam, exemplo Jobi & Pauli invitat, & quibus interdiu non vacat, ut ſaltem noctu in lecto peccatorum examen & coufeſſionem eo- Fum inſtituant. Quæ omnia Catholici ubique docent, nec tamen homines a confitendi officio apud Sacerdotes exſolvendo immunes pronun- tiant. Inſt. 3. Idem Chryſoſtomus negat neceſſa- rium eſſe hominibus confiteri. Ergo. . Diſt. Antec. Negat neceſſarium eſſe hominibus con- fiteri publice C. privatim N. Ad expugnan- dam peecatorum vecordiam & contumaciam, Dei facilitatem inducens Hom. ZI. ad Pop. An- tioch., Squis, inquit, ex ſœcularibus judicibus alioui ecaptorum latronum diceret, ut peccata confi- zeretur & dimitteretur; omni certe promptitudine hoc ſitſetperet, ſalutis cupiditate pudorem con- temnens. Hie vero hoc non eſt: verum & peccata dimittit, nec cogit praſentibus quibusdam ea palam vonfiteri &c. Quod autem tantum neget neceſ- ſariam confeſſionem publicam, teſtatur ead. hom. 21. Deus peccata non revelat, ne manifeſta facit nec conſpicua, nec eogit in medium proceden- Zes, quæ pecocavimus, enuntiare. Et Homil. 30. WMWeque enim, inquit, te in theatrum duco conler- vorum tuorum; Hom. 20. in Gen. UOſtendamus, inquit, ulcus medico, qui curet, & non exprobret. Hom. 2. in Pſ. 50. Mon dico ut ea conſervo expo- Kas „ 6 M Venun Ne, es A Wri Men nbige lofre on. eceſt. D. We. uumn. muchnn⸗ 0oAn. oer otoff⸗ ttlln en . fuun Nnn ler en nteke elen⸗ Cil oloſft fnkmnt ahnie ſrotn . 9 DE PCNITENTIA. 215 nas, qui te probris impetat. Hom. 4. de Lazaro: Num bhomini dicis, ut te probro aftciat? Inſt. 4. Idem Chryſoſtomus confeſſioni co- ram Deo, quam exigit, ſolam confeſſionem pu- blicam ut minime neceſſariam conſtanter oppo- nit; confeſſionem autem in aures Sacerdotum faciendam ſilet. Ergo. . Diſt. Antec. Con- feſſionem Sacerdoti privatim faciendam fſilet, quod ea locis a Dallæo nuper objectis ad pro- poſitum non faciebat C. Confeſſionem Sacer- doti privatim faciendam ſilet aliis etiam in tra- Gatibus N. Sanctus Doctor prædicabat, locis nuper laudatis, ſingularem Dei humanitatem, qui pudori hominum parcit, etiam dum iis igno- ſeit: nec præcipit confeſſionem publieam, cu- jus major eſt verecundia & gravius jugum. Exemplum autem privatæ confeſſionis coram Sacerdote faciendæ ad id non conducebat: tum quia hanc Deus a nobis flagitat, tum quia non ita pudibunda eſt. L uod autem idem S. Chryſoſtomus docue- rit, Sacerdotibus aperienda peccata eſſe jam ar- tic. Præced. Inſt. I. ad obj. 3. ex l. 3. de Sacer- dotio indicavimus, ubi: Inſania enim manifeſta eſ, inquit, deſpicere tantum principatum, ſine quo nec ſalutis, nec promiſſorum bonorum compotes eſſe poſſumus. Ramdem neceſſitatem jam ante firma- verat l. 2. C. 3., Multa, inquit, arte opus eſt, ut qui lahorant Cbriſtiani, ultro ſilbi ipſi perſuadeant cu- rationihus Sacerptum ſeſe ſubmittere.... Raque ni- hil eorum reliuquendum eſt, quod probe non excu- tiat atque examinet Epiſcopus: duin omnia accu- ◻ 4 Tate 216 DE PNITENTIA. vate ac ſtudioſe perſerutatum tum demum oportet il. lum ſua ipſius remedia congrue, apte, accomodate afferre. Hom. 30. in Geneſ. Quia, inquit, in magnam hanc hebdomadam perventmus Dei gratia, nune maxime &&* gejunii curſus intendendus, & ma- gis continuandæ ſunt preces, faciendaque diligens &* pura pecoatorum onfeſſto... Soit enim inimicus no- Ner quod per tempus illud poſſumus de iis quæ ad ſa- lutem noſtram attinent, loqui, & peccata declara- re ſeu aperire, & detegere vulnera Medico; & ſani- tatem conſequi. Hom. de Muliere Samaritana: BEum, inquit, qui nos judicaturus eſt non reformi- damus; eos vero qui nullatenus nos lædunt, berhor- reſeimus, && ignominiam ab' ipfis inurendam refor- midamus. Quapropter eo ipſo, quod timemus, peœ- nam ſuſtinemus. Qui enim homini detegere peccata erubeſeit, Deo vero cernente facere non erubeſcit, negue conſiteri vult, neque pœnitentiam agere; in die ila non coram uno vel duobus, ſed univerſo terrarum orhe ſpectante traducetur. Denique hom. 9. in epiſt. ad Hebr. Cjusmodi ergo eſt medicamentum Pænitentiæ & quomodoconficitur?“ primum, ex pec- catorum ſuorum oondemnatione & declaratione. Tum addit: Quod oporteat & ſe in Sacerdotes, ut convenit, gerere. Tandem modum confitendi ad- ducit: Son autem dicit, ſum peccator; ea autem per Weciet non cogitat & ſupputat, & non dicit: hoc o* Wudpeccatum adimmi’fi; nunquam ceſſabit, ſemper qui- dem confitens, curam autem nullam gerens corre- Ctioniß. ₰ Inſt. §. Chryſoſtomus eos, qui per confeſ- ſionem Deo interius factam a peccatis expurga- X tI⸗ nti. Nlcn⸗ l in b rd Ntuttr⸗ Nl Nllnr. Mnr⸗ lamn: yn⸗ Ph. nper. ,. un r, nl⸗ 6foron penun yer. Mmn, n, Aid. onden her il⸗ colſe⸗ er N ere DEPGNITENTIA. 217 ti fuerint, videtur ab omni deinceps onere re- levare. Ergo non reſtat confeſſionis apud Sa- cerdotes inſtituendæ labor. B. MW. Antec. An non reſtabant pœnitentiæ privatæ & publicæ opera, quibus & Juſtitiæ Divinæ & Eccleſiæ ælificatio- ni ſatisfieret? An ſuſtulit etiam hac confeſſio- ne Deo ſoli facta eleemoſynas, quibus redime- rentur peccata? An ſiquis aliena ſurripuiſſet, ea reſtitui prohibuit? Quodſi S. Chryſoſto- mus Deo ſoli confeſſos omni pudoris neceſſita- te exemiſſe videtur; pudorem confeſſionis pu- blicæ intellexit, minime vero privatæ: nam in hom. de Muliere Samaritana, totum illud pu- doris genus, quod divelli nequit a confeſſione privata, peccatoribus devorandum eſſe pro- nuntiat. Inſt. 6. Verba illa Apoſtoli I. Cor. II. v. 28. Probet autem ſe ipfum homo, & ſic de pane illo edat &c. Eccleſia Romana de Confeſſione Sacra- mentali interpretatur Seſl. 13. Trid. cap. 7., qua- ſi hæc ſit neceſſaria probatio ad Euchariſtiam ſumendam. Atqui locum illum Pauli non ita ac- cipit Chryſoſtomus hom. 56., quæ eſt 8. de Pœ- nit. & hom. 28. in I. Cor., ſed de examine pri- vato; ergo non idem, quod Romana jam Eccleſia de confeſione, ſenſit. N. N. Conſ. Acceſſuri ad S. Euchariſtiam duplicem probationem inſtituere poſſunt, quarum prior communis eſt Chriſtia- nis omnibus, ſeilicet expendere ſtatum animi, num quid criminis aut pravi affectus ei inhæ- reat, quo indignus quis ſit, aut minus idoneus ad tantum myfſterium capiendum. De hac pro- 5 batie- 218 DE PGNITNTIA. batione potiſſimum diſſerit B. Chryſoſtomus, & Conc. Tridentinum priore parte c. cit. Pro- bationem hanc communem Chriſtianis omni- bus ſequitur probatio altera peculiaris tantum eorum, quos criminis gravioris conſcientia re- darguit. Atque iſtos quidem a confeſſione pu- blca immunes declarat S. Doctor dicta hom. 8. de Pœnit. his verbis: Won in commune theatrum dcuſationem producit, non delictorum teſtes ſtatuit: intus in conſitentia, adſtante nemine præter eum, qui cuncta videt, Deum, judicium pelcatorum ſta- zuens, veforma quod deliquiſti: atque ſie pura con- ſoienta Sacram attinge menſam. Et hom. altera: Weque juſſit, ait, alteri alterum probare; ſed ſibi ſe ipfum, faciens Judicium, ad quod populo non pa- zeat aditus, & probationem, quæ careat teſtibus. Adeo autem peccatores a privata confeſſione non eximit, ut ad veniam impetrandam enume- ratione criminum ſingillatim Sacerdoti facienda opus eſſe plane aſſeveret, prout pluribus ex S. Patre teſtimoniis prolatis demonſtravimus nu- Per ad Inſtant. 4. Beatus autem Cyprianus ve- hementer invehitur in eos peccatores, qui an- te actam pœnitentiam & reconciliationem Ec- cleſiæ ad communionem accedunt: imo & Sa- cerdotes ipſos reprehendit, qui peccatores ad Communionem facile admittunt ante perfectam ſatisfactionem, ut videre eſt epiſt. 10. II. 12. 14. 18. & 1. de Lapſis, & aliis locis frequenter. Idem ſentit S. Auguſtinus epiſt. 118. C. 3. dicens, eum qui conſcientia peccati mortalis gravatur; non ſuo, ſed Sacerdotis arbitrio debere ad hoe OOOMU Sacra- n,;A Uo. Ci. um ur. e lomn 9. Aljrpn Nn, un, Iſe. . Then Aſi Nn . Mu. one hume- Ge eid nnson. bf⸗ lar⸗ n e⸗ KN. Ies eCarn 12.14 Uente ccend Taward, kendk r DE PGœNITENTIA. 219 Sacramentum accedere, vel ab eo abſtinere. Et lI. 50O. hom. 35. alias 70. fuſe hanc doctrinam exſequitur. Et Auctor libri de Eccleſiaſticis Dogmatibus c. §3. item ſcribit, criminis con- ſcium ſibi, Sacerdotis judicio reconciliatum Commu- nioni ſociaxvi debere, ſi vult non ad Judicium &* con- demnationem Euchariſtiam peretpere. Clarius Leo M. epiſt. 91I. cap. 2. Mediator, inquit, Dei & hominum hanc præpoſitis Eccleſiæ dedit poteſtatem, ut & confitentibus altionem pœnitentiz darent, & eosdem ſalubri ſatisfattione purgatos ad communio- nem Sacramentorum, ad januam reconciliationis aqmitterent. Recte ergo Patres C. Tridentini dicunt: Eceleſiaſtica conſuetudo declarat, eam pro- bationem neceſſariam eſſe, ut nullus ſibi conſcius mortalis pecati, quantumvis ſibi contritus villea- zur, absque præmiſſa Sacramentali Confelſione ad Sacram Euchariſtiam accedere debeat. ARTICULUS III. Utrum Peœnitentiæ Sacramentum diſtinguatur a Baptiſmo? NOGe J. Cum, ut ſcribit Sozomenus ſup. cit. in nullo penitus peccare divinioris cujus- dam naturæ ſit, & humana præſtantioris, lapſis vero poſt Baptiſmum ſpes veniæ divinitus præ- beatur; reconciliationem iſtam Catholici per Pœnitentiæ Sacramentum fieri docent, quod proinde ſecundam poſt naufragium tabulam ap- pellant Tertullianus L. de Poœnit., S. Hierony- mus in c. 3. Iſai. & epiſt. ad Demetriadem, alii- que Patres, & Theologi cum Magiſtro in 4.d. 14., 220 DE PœNITENTIA. S. Thoma q. 84. a. 6. Baptiſinus enim eſt pri- ma tabula, quam in communi originalis pecca- ti naufragio arripuimus. II. Doctrinam iſtam Patrum antiquorum & Theologorum dereſtantur Hæretici recentiores, ex quibus Lutherus l. de Captiv. Babyl. c. de Baptiſmo: P'ræhutt, inquit, is opinionibus occa- Rionem verbum illud periculoſum D. HMieronymi, ſi- ve male poſitum, ſive male intellectum, quo Peniten- iam appellat ſecundam tabulam poſt naufragium, quaſi vero Baptiſinus non ſit pœnitentia. Et Cal- vinus I. 4. Inſtit. C. 19. J. 17. majore adhuc im- Pudentia in phraſin illam invehitur: S&d dittum, inquit, eſz Hieronymi. Cujusecumque ſit, quin pla- ne impium ſit, excuſari nequit, ſi ex eorum ſenſu exponitur: quaſf vero per peccatum deleatur Bapti- IJinus. Secundum horum opinionem, Melanch- thon in Locis editis anno M D XXI. & cæteri Novatores non aliud reconciliationis Sacramen- tum admittunt, quam Baptiſmum, qui in con- Virmationem gratiæ fiduxic ſigillum iis datus ſit, qui pœniteniam meditantur, ut quoties de remiſſto- ne peccatorum oogitant, Tline ſeſe colligant, animum- que vecipiant & ſidem conſirment, inquit Calvinus nuper citatus. Baptiſinum cogitatione ſic apprehenſum & memoria repetitum, ajunt, affatim ſufficere ad culpas omnes & earum pœnas tam perfecte remittendas, quam culpæ & reatus peccatorum Præcedentium Baptiſmo ipſo remittebantur. Ex hujus myſterii ignoratione ortum fuiſſe inter Catholicos commentitium peœnitentiæ Sacra- Wmell⸗ 10er. . . M, C. . m, nr. ,. ch⸗ Den W⸗ lot⸗ 4 4 un. uus S Rcere lkecte 1Oruu r. le ine Glel⸗ DE PeNITENTIA. 2321 mentum docet Calvinus I. 4. Inſtit. c. 15. §. 4. & cum aliis hæreticis carpit Concilium Triden- tinum, quod velit, difficiliorem ac duriorem eſſe Pœnitentiæ reconciliationem, quam fuerat in Baptiſmo. Dico. Pœnitentia eſt Sacramentum omnino diſtinctum a Baptiſmo. Ita Concilium Trident. Seſſ. I14. C. 2. ubi anathema dicitur confunden- tibus baptiſmum cum pœnitentiæ Sacramento. Prob. I Memoria circumciſionis neminem olim circumciſorum a peccatis expiabat, ſed Præſcripta erant alia media, nimirum Sacrificia, ut conſtat Lev. 4. 5. & 6. Ergo nec memoria Ba- Pptiſmi tollet peccata Chriſtianorum, cum hic ſit Sacramentum durironoy circumciſioni, circum- ciſio ſpiritualis & non manu fatta, ut Coloſ. 2. v. II. nuncupatur. Apoſtolus Item, Hebr. 6. v. 4. dicens, eſſe Impoſſibile, eos qui ſemel ſunt iluminati, h. e. ba- Ptizati, & prolapſi ſunt, rurſum renovari ad pœni- tentiam, non negat lapſos poſt baptiſmum poſ- ſe Deo per Eccleſiam reconciliari, ut falſo col- ligunt Novatiani, quia conſtat inceſtuoſum Corinthium reconciliatum eſſe, ſed negar, poſſe renovari per baptiſmum, ut textus ipſe, & Patres communiter declarant, & ſupra fu- ſius oſtendimus diſp. 5. C. I. a. 4. Inſtant. 3. ad Object. 1. Denique Luc. 12. v. 47. & 48. ait: Servus qui cognovit voluntatem Domini ſui, & non fecit, vapulabit multis: qui autem non cognovit, && fe⸗ cit digna plogis, vapulabit paucis. At juxta Hæ- Teti- DE PœNITENTIA. reticorum opinionem, qui ſcienter poſt fidem & baptiſmum peccaverunt, eſſent pares iis, qui ignoranter in incredulitate ante baptiſmmum de- liquerunt: imo melioris conditionis hiſce illi eſſent: eoquod facilius ſit, baptiimum olim ac- ceptum reminiſci, quam re ipſa iterum bapti- 2zari. Quæ quam abſurda ſint, nemo non videt. Prob. Il. Patres pœnitentiam appellant ſe- cundam poſt naufragium tabulam. Tertullia- nus I. de Pœnitentia vocat inſuper poſt bapti- ſinum ſecundam ſpem & ſecunda ſubſidia: at- que ibidem cum. PP. cæteris docet, cum ante baptiſmmum facillimus ſit aditus ad indulgentiam, poſtea vero ad remiſſionem peccatorum non Perveniri, niſi per multos labores, orationes, lejunia. Ita Clemens Alexandrinus apud Eu- ſebium I. 3. hiſtor. cap. 17. alias 24., Cyprianus ſermone de lapſis, Gregorius Nazianzenus Orat. in Ss. lumina, Pacianus epiſt. I. ad Sym- pronianum, Hieronymus nuper cit., Epipha- nius Hæreſi 59.; a quibus etiam nuncupatur ba- ptiſmus laborioſus & lacrymarum. Auguſtinus epiſt. 23. ad Bonifacium: & in- Jans, inquit, poſt Vaptiſinum propria incipiat ha- bere peccata, illa non regenerattione auferuntur, ſed alia ocuratione ſanantur. Et l. 2. de adult. conjug. cap. 16. & a catechumeno fatctum eſt homicidium, baptiſimate abluitur; ſi a baptizato, pœnitentia &α reconciliatione ſanatur. Et homil. 50. lib. 50. ho- mil, de expiatione peccatorum a baptiſmo ad- miſſorum loquens, In hac, inquit, pœnitentia majo- flen hi e. N r⸗ b E nl lie⸗ Mpr. A Ute tan, N Mo lones, U. nus enns F. Dlr. rbr⸗ Gu. ,l. ſg. Guun, ria zte⸗ ſnot⸗ Cnten . DE PüœNITENTIA. 223 majorem in ſe quisque ſeveritatem exercere debet, ut a ſe ipſo judicatus non judicetur a Deo. Patrum plura teſtimonia hactenus in decur- ſu hujus tractatus adducta catholicam veritatem eamdem luculenter probant. Prob. III. Ratione, quam Conc. Tridenti- num cap. 2. ſeſſ. I4. a quadruplici genere cau- ſarum repetit. Wam præterquam quod materia && forma quibus Sacxramenti eſſentia perfcitur, longiſ- ſime diſſident; conſtat certe, baptiſini miniſtrum ju- dicem eſſe non oportere, cum Eccleſia in neminem Judicium exerceat, qui non prius in ipſam per ba- ptiſini januam fuerit ingreſſus Quid enim mihi, inquit Apoſtolus, de his, qui foris ſunt, zudicare“ Secus eſt de domeſticis f’dei.. . . MWam bos, ſi ſe poſtea erimine aliquo contaminaverint, .. ante hoc tribunal (Pœnitentiæ) tamquam reos (Chriſtus) ſiſti voluit, ut per Sacerdotum ſententiam poſſint liberari. Alius eſt præterea baptiſini, alius pœni- tentiæ frubtus: per baptiſmum enim Chriſtum in- duentes nova prorſus in eo eftcimur ereatura ple- naan & integram peccatorum omnium remiſſtonem conſequentes: ad quam tamen novitatem d inte- gritatem per Sacramentum penitentiæ, ſine magnis noſtris fletibus, divina id exigente juſtitia, perve- nire nequaquam poßſſumus &c. Deinde ſi baptiſmi iterata memoria obſigna- ret promiſſionem reconciliationis, ut Hæretici volunt, ergo contra ſuam doctrinam, de ſua juſtificatione certi eſſe non poſſunt: nam cum infantes ipſi baptizati fuerint, non niſi ex alie- no teſtimonio norunt ſe eſſe baptizatos. Deni- 224 DE PœNITENTIA. Denique non poreſt dici, quod baptiſmus illico cum confertur jam deleat peceata omnia futura, alias nemo Catholicorum & Hæretico- rum damnabitur: neque quod tum illa purget, cum reminiſcendo per fidem & pœnitentiam ad ſignum & fœdus baptiſini cogitatione reditur: alias incerta, ut dixi, erit juſtificatio: neque ratio apparet, cur ſublata Euchariſtiæ frequen- tatione, non ſufficiat ſpiritualis cibi aliquando guſtati memoria. Obj. Baptiſinus per Peccatum non deletur, ergo ſemper poteſt eſſe utilis ad tollenda pec- cata: ergo non eſt neceſſarium novum Sacra- mentum pœnitentiæ. HBe. in ſententia Haretico- rum N. Antec. Tria in baptiſino conſiderari poſ- ſunt, actio externa baptizandi, gratia juſtificans & character. Actio externa tranſit, gratia per peceatum tollitur, characterem Hæretici non admittunt. Igitur in ſententia Hæreticorum, nihil baptiſmi poſt peccatum ſupereſt. Inſt. I. Licet actio baptiſini deſierit, manet ta- men perpetuum pactum in baptiſmo inter Deum & nos initum, quod conſiſtit in hac Chriſti pro- miſſione, Marci ult. v. 16. Qui orediderit & ba- ptizatus fuerit ſalvus erit. Ergo ratione hujus poteft eſſe utilis baptiſmus, ſi in memoriam re- vocetur, & excitetur fides divinarum promiſ- ſionum de venia peccatorum per Chriſtum dan- da. Nam hoc eodem medio Judæi reconcilia- bantur Deo, ſi recordabantur fœderis in circum- ciſione cum Deo initi, & egreſſionis ex Ægy- pto. B. M. Conſ. Pactum in baptiſmo initum eſt Phln onni Uetioo. be, und . els Lecler Ouinen Lerur, ee. ⸗ loeio. mipol Stenns Naer N dro ,nnnttt. Mereun lipro⸗ Uolr uſs falnre- Noonil , Pon Gan col Gacten no n Dr PœNITENTIA. 22⁵ eſt tantum cdnditionatum, non autem promiſ- ſio abſoluta, ut Patres omnes hucusque intel- lexerunt, ac præſertim Gregorius M. homil. 29. in Evang. ſequitur: Qui erediderit c bapti- zatus Juerit, ſalvus erit. Fortaſſe umusquisue apud ſemetipſiun dicat: Ego jam oredidi, ſalous ero. Verum dicit, ſi fidem operibus tenet. Ne- que B. Petrus Simonem magum ad recorda- tionem bapriſmi remiſit Act. S. v. 22. ſed ait: Pænitentiam age ab hbac nequitia tua: * roga Deum &c. IIraèlitæ ſolebant in memoriam revocare pa- Gtum cum Deo initum, & egreſfionem ex Æ- gypto, non quod ea commemoratione purga- rentur a peceato, ſed ut recordatione benefi- ciorum Dei, ſuæque inconſtantiæ & ingratitu- dinis ad pœnitentiam excitarentur, atque ita di- vinam clementiam exorarent. Deinde ſatis jam refutatus eſt error Hære- ticorum, qui purtant ſola fide divinarum pro. miſſionum remitti peccata, & conſequenter Sa- Cramenta ad hoc non conferre, niſi excitando fidem. Vide diſp. I. C. 2. art. 3. Denique baptiſmus præteritus non poteſt excitare fidem, ſed inquiri oportet objectum aliud, quo & fides in nobis, & ſuſcepti olim baptiſmi memoria exciterur. . Inſt. 2. Apoſtolus Epheſ. 5. v. 26. ſolum di- cit, mundari Eccleſiam lavacro aquæ. Et S. Fulgentius l. de Fide ad Petrum c. 30. vocat baptiſinum Sacramentum fidei & pœnitentiæ. Ergo non opus eſt alio poenitentiæ Saciarnene 226 DE PœNITENTIA. . W. Conſ. Loquitur Apoſtolus tantum de mo- do quo regenerantur & mundantur Eccleſiæ membra, quando ad illam aggregantur. Mul- tum autem diſcriminis eſt inter generationem ſpiritualem, qua vita primum animæ datur; & inter reſurrectionem ſpiritualem, qua vitam ſupernaturalem amiſſam recuperamus: illud fit per baptiſina, hoc per pœnitentiam. S. Ful- gentius recte appellat baptiſmum Sacramentum fidei & pœnitentiæ, ad illum enim catechume- ni etiam per pœnitentiam diſponuntur, ſecun- dum B. Petri adhortationem Act. 2. V. 38. Pœ- nitentiam agite, & baptizetur unusquisque veſtrunt. Et c. II. V. 18. Ergo & gentibus pœnitentiam de- dit Deus ad vitam. Inſt. 3. S. Scriptura effectum baptiſini per tempus præſens, Ppræteritum & futurum de- ſcribit: Tit. 3. v. 5. Salvos nos fecit per lavacrum regenerationis: I. Pet. 3. v. 21. Jalvos facit hapti- ſma. Marc. ult. v. 16. Qui baptizatus fuerit, ſal- vus erit. Ergo habet vim purgandi peccata Præterita, Præſentia, & futura. N. M. Conſ. Ba- ptiſinus peccata habitualia tam originale, quam perſonalia, quæ invenit, expurgat: ad futura autem peccata vim ſuam minime exerit. Sacra ſeriptura vero tres temporis differentias ideo exprimit, cum de baptiſmo agit, quia in iis qui olim baptizabantur peccata delevit, & de- let etiamnum in iis qui baptizantur, ac delebit deinceps qui adhuc baptizabuntur. Inſt. 4. B. Auguſtinus I. I. de Nuptiis & con- cup. c. 33. ſeribit, per baptiſinum non ſolum Præ- hlen. lekge 1l. türen nS UNn EI. eptuen Pumme. Ccun. le⸗ Prun Uon. niper n e. nfon ſeik, on , Nult G e ien ninh AG . S o e 1 DE PœNITENTIA. 227 Præterita & præſentia peccata remitti, ſed etiarm illa quæ poſteriori tempore committuntur . S. Doctor vult remitti peccata ſequentia ſolum- diſpoſitive per effectus baptiſini, qui ſunt gra- tia & character: per gratiam evadit homo ju- ſtus, qui facile ſe venialibus peccatis expedit: Per characterem fit idoneus ad Sacramenta cæ&œ: tera, ac per fidem in baptiſino acceptam exci- tatur ad pœnitentiam, qua peceatorum omnium remiſſionem conſequitur. Fanatico autem Hæ- reticorum ſenſui S. Auguſtinum adverſari, I- quet ex iis quæ arg. 2. Concluſionis retulimus, quibus l. 5. de Bapt. c. 22. addit Chriſtianum in Peccata lapſum non ſanari per baptiſinum, ſed ber veram converſionem. ARTICULVUS IW. Quibus partibus hoc Sacramentum conftet Ota. Duplex hic quæſtio movetur I. utrum Lpcnitentia more aliorum Sacramentorum conſtet ex partibus eſſentialibus, quarum alte= ra ſe habeat per modum materiæ, altera tam- quam forma? Nam Scoôtus in 4. d. 14. q. 4. 10- tam Sacramenti hujus eſſentiam in verbis abſo- lutionis reponit, ac d. 16. J. I. diſerte negat, contritionem & confeſſionem Sacramenti hujus Partes eſſe: licet actum utrumque dicat præ- requiri, eo quod ſententia ferri nequeat non Cognita cauſa. Scoti ſententiam ampleétuntur nonnulli, ut Jo. Major, & Gabriel, quæſt. 2z. P 2 . efi⸗ 228 DEPCNITENTIA. definiens pœrnitentiæ Sacramentum eſſe Alſo- lutionem hominis pœnitentis &c. Hiſce e diametro adverſatur Dom. Sotus in 4. d. 1I4. Jq. I. a. I. aperte negans, abſolutionem eſſe partem hujus Sacramenti: unde videtur to- tam ejus rationem in contritione & confeſſione ſtatuere, & abſolutionem ut neceſſariam perfe- Gionem ſeu complementum pœnitentiæ æſtima- re, inductus B. Thomæ auctoritate, qui q. 84. a. r. ad 2. ait, Sacerdotem abſolvendo dare comple- mentum huic Sacramento. II. Quæritur item ex quibus partibus po- nitentiæ Sacramenti materia confletur? Ubi Du- randus in 4. d. 16. q. I. confeſſionem ſolam pu- tat Sacramenti hujus eſſe materiam, quia con- tritio, etſi ante omnino requiratur, ſenſibilis non eſt: neque ſatisfactio ad eſſentiam aut ef- fectum Sacramenti abſolute deſideratur. Pro- bant hanc opinionem Gabriel diſt. 14. a. 2. & quoad ſatisfactionem Marſilius .. 10. a. I. Com- muniter tamen a Theologis aliis contritio, con- feſſio & ſatisfactio numerantur tamquam partes materiales, & proximæ, ex quibus materia Sa- cramenti pœnitentiæ tamquam ex partibus in- tegrantibus conſtet. Dixi, has eſſe partes proximas, & ex qui- us: nam peccata, quorum ſe Pœnitens accu- ſat, ſæpe dicuntur materia pœnitentiæ, non quidem talis ex qua hoc Sacramentum, ut eX ligno ſtatua, conficiatur, ſed quia ſunt obje- Gum & materia cireca quam Sacramentum hoc verſatur: ſicut crimen aut quælibet cauſa alia di- citur 4 sin Unen E W Uln pek Elinne 1al ne. . . mh. ncon. biis nek. 1. o,. ins en ir 1t ge 0S Ar e, , I 6 ot AMa DE PG NITEN TIA. 229 citur materia judicii. Eſt ergo tantùm remota Sacramenti materia, reſpectu cæterarum par- tium: nam contritio eſt de peccato: confeſſio eſt accuſatio peccati: Satisfactio ejusdem eſt vindicta: & abſolutio, has partes informans, a peccatis & ecrum reatu perpetuo benigne exlmit. Quamquam autem S. Thom. Opuſc. 22. C. 4. referat, a quibusdam peccatorem, qui abſolvi- tur, remotam hujus Sacramenti materiam nun- cupari: id tamen admodum improprie dicitur: eo quod homo ſubjectum potius, quam ma- teria ſit Sacramentorum. Dico I. Pœnitentiæ Sacramentum conſtat ex materia & forma tamquam ex partibus eſſen- tialibus. Ita paſſim Theologi cum S. Thoma J. 84. a. 2. & 3. Prob. In Concilio Florentino decretum ad Armenos§. Hac omnia, docet, Sacramenta omnia Novæ Legis tribus perfici, videlicet rebus tamquam materia, verbis tam- quam forma, & perſona miniſtri. Et S. Quar- tum Sucramentum, Pœnitentiæ Sacramenti qua- ſi materiam eſſe actus pœnitentis tres, formam vero: Ego te alſolvo &c. Eadem omnino repetit Concilium Triden- tinum ſeſſ. 14. cap. 3. & addit, tam abſolutio⸗- nem, quam actus pœenitentis ad integritatem Sacramenti pertinere. Ergo non ſimplex actio Sacerdotis totum Sacramentum conſtituit. Deinde Lucius Papa III. cap. Ad abolendam. De Heæret. Sacramenta vocat Baptiſinum, Con- feſſionem peccatorum, & Matrimonium; igi- P 3 tur 230 DE PœNITENTIA. tur confeſſionem Sacramentum eſſe credicdit, confeſſio autem actus eſt peœnitentis. Denique actus pœnitentis eſt ſignum Sacrum gratiæ juſtificantis, divinitus inſtitutum, & ex Dei promiſſione ad peccati remiſſionem con- currens. Qui enim cum dolore peccata ſua confitetur, eisque petit abſolvi, indicar, ſe illa odiſſe, & ab eis animo recedere, ac proinde juſtificari. Tale autem ſignum divinitus inſti⸗ tutum eſſe ad peccatorum remiſſionem, atque ad eamdem aliquo modo concurrere teſtatur S. Joannes f. epiſt. C. I. v. 9. &t confiteamur peccata noſtra, Edelis eſt & juſtus, ut remittat nobis pec- cata noſtra, && etmnundet nos ab omni iniquitate. Quamvis effectus iſti apertius ſignificentur & Perfecte compleantur per formam a Sacerdote Prolatam. Dico II. Partes materiales pœnitentiæ tres ſunt, contritio, confeſſio, ſatisfactio, Ita Theo=⸗ logi communiter cum S. Thoma nuper cit. & d. 90. tOta, & in 4. d. 16, q. I. a. I. Tres iſtæ Partes materiales reeitantur etiam & explican- tur a Conciliis Florentino & Tridentino nuper citatis. Probatur tamen breviter de ſingulis. I. Sacramentum hoc inſtitutum eſſe per mo- dum judicii voluntarii, art. 2. oſtendimus contra Hæreticos; ergo requirit confeſſionem, qua pœ- nitens ipſe ſit ſui accuſator, teſtis & reus: un- de confeſſio eſt de eſſentia & intrinſeca ratione hujus judicii. De pondere, inquit Innocentius I. epiſt I. Cc. 7. &ſtimando delittorum, Sacerdotis eſt udicare, attendendo ad confeſſtonem Degere, 4ad etus = DN Wen ticte Cmm 8 A un Eh Ce inli AOe tur Nl . nmne Nur eloe s e⸗ 10. Irsle ehan Vllet Uls Eo. 0Oo nN. 0S: Wn. Tation Lennibl erate ſton DE PœNITENTIA. 23 1 Neius, ad lacrymas. S. Ambroſius epiſt. 3. ſcri- bit, providum efle debere judicium Sacerdo- tale, nec debere Sacerdotem populi peccata comedere, i. e. remittere, ſine prævia confeſ- ſione ſincera: cibus enim, inquit, Sacerdotis eſt peccatorum veiniſſo. II. Contritione ad peccatorum remiſſionem opus eſſe, ſupra ſatis demonſtravimus, ubi de PCnitentiæ neceſſitate actum fuir. Et docet Leo X. in bulla contra Lutherum art. I5. Item Concilia Colonienſe, Moguntinum & Seno- nenſe, & Catechiſinus Pii V. in doctrina de hoc Sacramento. Ac ratio ipſa declarat: nuda enim peccatorum ſuorum recitatio vel eſt ſtulta & turpis jactantia de malo, vel hiſtorica præteri- torum criminum narratio: ut ergo ſit legitima ſui accuſatio, quæ veniam obtineat, ex dolo-= re, ac deteſtatione proficiſci, hisque pœnitudi- nis actibus informari & honeſtari debet. Se- cundum illud z. Esdræ 9. v. F. Convenerunt filii Irael in jejunio, & in ſacxeis, & buimus ſuper eos, && confitebantur peccata ſua. III. Demum ad integritatem judicii pœna reo inflicta pertinet in vindictam criminis: igi- tur ſatisfactio aliquo modo eſt pars Sacramenti, cum & ipſa effectum peculiarem ex opere ope- rato Præſtet, ut alias explicabimus. Partes haſce omnes paucis comprehendunt S. Cyprianus ſerm. de Lapfis ſœæpe laudato: ac primum contritionem & confeſſionem: Apud Sacerdotes dolenter & ſimpliciter conntentur: Dein ſatisfactionem: Salutarem medelam parvis licet & P 4 modi- 932 DEPCNITENTIA. modicis vulneribus exquirunt. Et S. Jo. Chryſo⸗ ſtomus ſerm. de Pœnitentia tomo 5. poſt homi- lias decem de Pœnitentia: In corde ipſius contri- Zio et, in ore confeſſo, in opere tota humilitas. HMæc eſt perfecta & frulctifera pœnitentia. Et S. Auguſtinus in illud Pſ. 146. Qui ſanat contritos corde. Sanat, inquit, contrios corde, ſanat confitentes, ſanat ſe ipſos punientes. Dico III. Actus quidam alii male ab Hære- ticis partes pœnitentiæ dicuntur. Prob. per partes., I. Apoſtolus 2. Cor. 7. V. I0. terrores iſtos a pœnitentia diſtinguit dicens: Quæ ſecun- dum Heum triſtitig eſt, pœnitentiam in ſalutem ſta- bilem operatur. Ubi per triſtitiam non intelligit dolorem & afflictionem animi quæ actus ſunt Pœnitentiæ eliciti; ſed moleſtiam, timorem ac pudorem, quæ excitabantur ex objurgatione illa acri & minis, quibus Apoſtolus in priore epiſtola in ipſos fuerat invectus. Hinc paulo an- te, CGaudeo, inquit, non quia contriſtati eſtis, ſed quia oontriſtatt eſtig ad pœnitentiam. Quaſi dice- Tet, non gandeo de triſtitia, gaudeo de fructu, qui eſt pœnitentia. Deinde pœnitentia eſt actus ſalutaris, ut te- ſtatur Apoſtolus: at terrores tales ex minis le- gis incuſſi ſalutares eſſe non poſſunt, cum ſint actus mere naturales, præcedunt enim fidem, ut Lutherani volunt. Denique ne fides quidem eſt pars pœniten- tiæ; ergo multo minus terrores iſti conſcien- tiæ, qui ex Lutheranorum ſententia fidem præ- eunt. Et quamvis a Concilio Trident. ſeſſ. 6. cap. 4 GUt on unnn. Ne. 16 nn Hre ores r. nſo. dlat 6 nn emnar tone hiole Woc. dde⸗ 1 le. lole⸗ ſor demm, Nrnlen olet Getapre t. „7 6 DE PNITENTIA. 233 Cap. 6. timor ex juſtitiæ divinæ fide obortus ad Pœnitentiam & juſtificationem dicatur diſpone- re, differt tamen a pœnitentia, ſicut fides & ſpes, quæ ibidem diſpoſitionibus accenſentur. II. Neque fides in partem pœnitentiæ ad- mitti poteſt. Nam S. Scriptura fidem a pœni- tentia de induſtria diſcernit Marci I. v. 15. Pæ- nitentiam agite, & oredite Evangelio. Act. 20. V. 21. 1 eſicfcans gudaæis atque Gentilibus in Deum peœnitentiam & fidem in Dominum noſtrum Jeſum Cbriſtum. Jonæ c. 3. v. 5. Crediderunt Winivitæ in Deum: &ν Predicaverunt jejunium, & induti ſunt ſaccis. Igitur cum fides ſit principium pœnitentiæ, & actus cujusliber ſalutaris, diſtingui illam neceſ- ſe eſt a pœnitentia. Patres item omnes quotquot de pœnitentia ſeripſerunt, numquam illam actum fidei eſſe dixerunt, ſed contritione, confeſſione, & ſui- met afflictatione definierunt. III. Errant etiam molles Lutherani, quan- do omnes actiones bonas, quæ juſtificationem conſequuntur, inter partes pœnitentiæ referunt. Nam etſi omnia opera hominis juſti ad ſatisfa- ciendum pro peccatis conducere de ſe queant: multa tamen, quæ non animo reparandi offen- ſas Deo illatas, & expiandi reatus reſiduos præ- ſtantur, ſed alio ex fine bono fiunt, actus pœ- nitentiæ nequeunt appellari. IV. Pœnitentiæ partes non ſunt mortifica- tio & vivificatio, hoc eſt, refrænatio vitioſarum affectionum, & pium ſtudium bene operandi, P 5 quæ 234 DE PœNITENTIA. quæ in reconciliatione incoantur, ac deinde to- ta vita perficiuntur, ut Calvinus & Beza vole- bant. Prob. Pœnitentia Præit juſtificationem tanquam via & diſpoſitio ad hanc; ut S. Scri- ptura docet pluribus locis, præſertim Act. 2. v. 38. Pœnitentiam agite, & bbaptizetur unusquis- que veſtrum in nomine glheſu in remiſſionem pecca- torum, & accipietis donum Spiritus Santcti. Act. 3. v. 19. Pœnitemini, & comvertimini, ut deleantur becsata veſtra. At vero Calvinus oſtendit, pœ- nitentlam iſtam, quæ ſit mortificatio & vivifi- catio, fructum eſie fidei juſtificantis; non ergo talis eſt pœnitentia, qualem in Scriptura Sacra legimus. Conf. Pœnitentia non eſt niſi pec- catorum, nam Juſti non indigent pœnitentia, ut Chriſtus Luc. 15. v. 7. inquit: atqui vitioſarum affectionum mortificatio, & pium bene operan- di ſtudium, actiones ſunt communes omnibug hominibus juſtis, eisque prorſus neceſſariæ; er- go vivificatio iſta & mortificatio non ſunt par- tes ponitentiæ. Obj. I. Si pænitens per ſuos actus eriam pro- ducit gratiam Sacramenti, ergo non ſolus Sa- cerdos eſt miniſter Sacramenti Pœnitentiæ. Be. M. Seq. Solus Sacerdos nomine Chriſti tamquam Judex cauſam pœnitentis cognoſcit, ac decidif. Nuspiam vero reus aut accuſator dicuntur ad- miniſtrare juſtitiam. Inſt. I. Illud proprie & unice eſt Sacramen- tum, quod confertur a miniſtro: ut conſtat in- duétione Baptiſmi & reliquorum Sacramento- rum: atqui ſola abſolutio tribuitur a miniſtro; ergo ſke Ee⸗ venn . et Nfe⸗ Monen pa. ego N Uhe. MM,I ſran ennn. bos ejel⸗ . D 60 s ⸗ . N. G eCll. A. ctaen oln DE PœNITENTIA. 235 ergo hæc erit ſola Sacramentum Peænitentiæ. N. oum S. Th. a. I. & 2. Diſt. M. Illud unice eſt Sacramentum, quod confertur a miniſtro, in Sacramentis quæ habent corporalem materiam C. in iis quæ habent actus humanos pro mate- ria N. Talia Sacramenta ſunt Pœnitentia & Ma- trimonium, quæ habent effectum correſpon- dentem humanis actibus: & ſunt ex eſſentia ſua judicium & contractus, ubi actus humani a ſuſ- cipiente neceſſario ſuppeditantur, & nomine materiæ & elementi largius acceptorum intelli- guntur, quibus viciſſim formam ut Sacramen- ti complementum adjicit miniſter. In eœteris vero Sacramentis materiam & formam ſimul miniſter ſolus exhibet. Inſt. 2. Tota hujus Sacramenti vis ſita eſt in clavibus: atqui hæ non ſunt penes pœni- tentem, ſed penes ſolum Sacerdortem; ergo ad effectum Sacramenti non poſſunt concurrere actus pœnitentis. . D. Maj. Sacramenti hujus vis tota abſolute ſita eſt in clavibus N. tota i. e. Præcipua vis ſita eſt in elavibus C. Viſt. etiam Conſ. Actus pœnitentis ſeorſim ſecundum ſe non concurrunt ad Sacramenti effectum C. actus Peœnitentis prout ſubſtant abſolutioni non con- currunt ad effectum Sacramenti N. Sicut me- dicus dicitur conficere medicamenta, & ſanare ægrotum, licet hie aliquid materiæ conferat: ita quamvis pœnitens adtus, quos ipſe produ- cit tanquam Sacramenti materiam exhibeat, Sa- cerdos tamen moraliter tantum Sacramentum ſua abſolutione conferre cenſetur. E. 236 DE PœNITENTIA. Inſt. 3 Dolor & Confeſſio non pertinent a ſubſtantiam judicii; ergo neque ſunt partes Sa- cramenti, quod per modum judicii eſt inſtitu- tum. W. Diſt. Antec. Non pertinent ad ſub- ſtantiam judicii ſecundum ſe talis C. non perti- nent ad ſubſtantiam judicii reconciliativi, quale Chriſtus inſtituit N. In cauſis civilibus & cri- minalibus nihil refert, utrum reus crimen aut debitum fateatur an non: utrum debitum aut peœnam libens an invitus ſolvat, modo, cauſa cognita, legitime fuerit damnatus: allus item eſt accuſator, reus alius. Econtra pœnitentia ad redintegrandam cum Deo amicitiam ex natura ſua tendit. Quam ob rem Act. 20. V. 21. vo- catur Pœnitentia in Deum: & c. 26. v. 20. Ccon- jungitur cum converſione ad Deum: & Eze- chielis 18. & 33. ejus finis dicitur juſtificatio & reconciliatio: ac ſæpe comparatur actioni, qua liberi cum parentibus, ſervi cum dominis, & uxores cum maritis in gratiam redeunt: ubi er- ratorum confeſſionem, deteſtationem & depre-- cationem, cum ſatisfaciendi voluntate requiri na- turæ inſtinctus nos docet. Ad udices, inquit pro Ligario Tullius, ſie agi ſolet; non fecit, non co- gitavit, falſi leſtes, fictum erimen: adparentem au- tem, erravi, temere feci, pœnitet, ad clementiam zuam confugio, delicti venianm: poſco, ut ignoſcas, oro. In hac ergo ſacramentali actione confeſſionis perceptio, prout eſſentialiter in accuſatione comprehenſa, eſt pars materiæ; & ſatisfactio- nis injunctio eſt pars formæ, quatenus ſare . i0 ltte tns Allin. nilo. nt. ti M men uma , C lemet Cnn N rr 21, . 40, C. &Lee to l ns, We nbeen lllie ove⸗ ,MA. man⸗ ertion ſn ) Ul echon ellnie ichen nli DEz PœNITENTIA. 237 Ctio ipſa eſt materia. Aſt interrogatio pœniten- tis habet ſe ſicut examen prævium in judiciis. Inſt. 4. Et Florentinum & Tridentinum Concilia actus pœnitentis non vocant mate- riam; ſed quaſi materiam; ergo non videntur eſſe revera Sacramenti Pœnitentiæ materia. Ke- ſpondent I. aliqui N. Conſ. & dicunt, ideo a Con- ciliis actus poœnitentis quaſßt materiam appellari, quia tota Sacramentalis materia non eſt propria, ſed per analogiam ſic nuncupatur. Verum hæc ratio omnibus communis eſt, quorum tamen rem formæ ſubjectam Concilia abſolute mate- riam vocant. Neque ullius Sacramenti forma a Conciliis quaſi forma dicitur; cum tamen om- nium Sacramentorum formæ nomen hoc ad ana- logiam formarum naturalium ſortiantur. Igitur N. II. Diſt. Antec. Actus pœnitentis appellantur quaſßi muteria, quod illi non eo modo, quo in Sacramentis eſt materia, ſint proprie mate- ria Pœnitentiæ Sacramenti N. quod non con- ſtent ex aliquo elemento ſeu corpore ſenſibili, ſicut eſt in Sacramentis aliis C. In Sacramen- tis cæteris, ſicut in compoſitis artificialibus, ma- teria proxima conſiſtit in uſu alicujus corporis ſenſibilis, ideo ei nomen ſimpliciter tribuitur. Aſt in pœnitentia nec mareria proxima, nec re- mota ſenſibile quoddam corpus eſt. Quamvis autem ob rationem iſtam pœnitentis actus qua- ſi materia appellentur: nihilominus in hoc Sa- cramento munus ac ratio materiæ æ&qquè ſerva- tur, ac in ſex aliis, in quibus ſubjecti ſignifica- tio imperfecta ac minus determinata per formam ſuper- 238 DE PœNITENTIA. ſupervenientem plane determinatur. Quapro- Ppter etiam Concil. Trident. caput 3. Seſſ. I4. ità coneludit: Atque bæc de partibus hujus Savramen- ti &. Gnodus tradens &. Oj. II. Et ſubſtantia & effectus Sacramenti Pœnitentiæ ſine ſatisfactione conſiſtunt: ergo hæc non eſt pars illius. G. Diſt. Antec. Sine ſatisfa- ctione conſiſtunt Sacramenti ſubſtantia integra & effectus omnis N. conſiſtunt Sacramenti ſub- ſtantia & effectus præœcipui C. Diſt. etiam Conſ. Ergo ſatisfactio non eſt Sacramenti pars integra- lis præcipua C. nullo modo eſt pars integralis materiæ Sacramenti N. Sicut corpus, materia hominis, componitur ex capite, corde, manibus, edibus, & cæteris membris tanquam partibus integrantibus: quarum tamen aliquæ ſint præci- puæ & quaſi eſſentiales animanti, ut cor, caput; pectus, &c., quia ſine his primariis partibus eſ⸗ ſentia hominis nullo modo conſiſteret: ita ſe ha- bent contritio & confeſſio, ſine quibus nec ma- teria Sacramenti componi poteſt, nec abſolutio impendi. Aliæ partes integrantes ſunt ſecunda- riæ, ſine quibus rei eſſentia eſſe quidem poteſt, ſed mutila & imperfecta: cujusmodi ſunt ma- nus, pedes, oculi &c. in corpore humano; & ſatisfactio in pœnitentiæ Sacramento. Inſt. I. Luc. 3. v. 8. ſatisfactio dicitur fru- &tas poœnitentie: ergo nequit eſſe ejus pars. He. Diſt. Ant. Dicitur fructus pæœnitentiæ virtutis C. Sacramenti N. Virtus pœnitentiæ cum ſit ha- bitus ſimplex, non componitur ex partibus: actus tamen tres habet, quorum prior mmicthut e en H / D 6 260 rt tt lunng. Atef e Finrt Vli 1. ege. Es ,Mlert unbn vnbu nrei c P aeh Eleen lChn kunt⸗ oth 0rn. md un ts. . Viruun⸗ DE PNITENTIA. 239 eſt contritio; duo externi ſunt confeſſio & ſa- tisfactio. Qui quidem actus externi a S. Scri- Prura fructus pœnitentiæ vocantur. Inſt. 2. Satisfactio prout eſt in voto & pro- poſito pœnitentis, ſub ſenſus non cadit: prout autem re ipſa exercetur, tum demum exiſtit, cum actio ſacramentalis, confeſſio & abſolutio dudum prærteriit. Ergo ſatisfactio nequit pars elle Sacramenti. N. LDiſt. I. part. Ant. Satis- factio ſub ſenſus non cadit, prout eſt in voto Pœnitentis C. Prout a Sacerdote injungitur, & a pœnitente admittitur N. Diſt. etiam partem alteramn. Satisfactio re ipſa exercetur, cum præ- teriit ſacramentalis actio quoad eſſentiam C. dum præteriit adtio ſacramentalis quoad inte- gritatem N. Inſt. 3. Partes materiales, etiam integrales, ſupponuntur formæ, ut ex Sacramentis aliis conſtat, quorum partes materiales vel non di= ſtinguuntur, vel ſi deſtinguuntur, unicuique Parti materiæ reſpondet pars formæ. Atqui ſa= tisfactio reapſe Præſtita formam ſequitur; ergo non eſt pars materialis pœnitentiæ H. D. M. Partes mareriales primariæ, ſine quibus com- Poſitum conſiſtere non poteſt, ſupponuntur formæ C. Partes integrantes ſecundariæ N. Diſerimen patet in naturalibus compoſitis hete= rogeneis: nam in matris utero cor & partes in= tegrantes præcipuæ primum formantur; poſtea vero membra reliqua, tanquam integrantes par- tes ſecundariæ ac non elſlentiales accreſcunt. Neque in Sacramentis omnibus quoad Partium Ungu- 240 DE Pœ&NITENTIA. ſingularum ordinem & conjunctionem ſimilitu- do exacta hic exigi debet, ſunt enim illa res quæ- dam morales vel quaſi artificiales, quarum una- quæque fere diverſum modum habet compo- ſitionis. Quamquam in argumento præſenti ſententia etiam, quam fert Sacerdos Judex a Chriſto delegatus, dupliciter accipiatur, & qui- dem eſſentialiter, cum a crimine & Pœnis æternis abſolvit; integraliter autem, quando ſatisfactio- nem temporaneam jubet, tamquam partem Sa- cramenti integrantem. Quæ profecto ſatisfa- ctio opere ipio poſtmodum exhibita ſignifica- tionem ſacramentalem, & efficaciam quamdam ex opere operato habet, tum quod illam dolor de peccatis voto & propoſito continebat; tum etiam quod Sacramentali formæ moraliter con- necteretur. Olj. II. S. Auguſtinus Sacramentum Pœ- nitentiæ appellat manuum impoſitionem: & Concilium Carthaginenſe IV. Can. 78. ait: Pœ- nitentes, qui in infirmitate Viaticum acceperint Euchariſtiæ, non ſe oredant abſolutos, ſine manus impoſitione, ſi ſupervixerint. Ergo pars Sacra- menti Pœnitentiæ eſt iſte ritus incurrens in ocu- los, ut moveat corda, quemadmodum Melanch- thon ſcribit art. 13. Apolog. Conf. Auguſt. H. M. Conſ. Etſi olim in Eccleſia fuerit uſitata, & hodiedum ſit, nec niſi impie a Wicleffo deri- deatur manuum impoſitio in Sacramenti hujus adminiſtratione: numquam tamen credebatur ad peccatorum abſolutionem eſſe necefſaria. Quas enim Scriptura Sacra manuum impoſitio⸗ nies nn un Rir . lnin ee n. „ kenn eekr ſtoti. Wler. Mnden ndl tlen C. nN. ine in cen ſeunt 15 Gent⸗ , Al⸗ Cnchr. H rn,d o otiby gecehe e DE PœNITENTIA. 241 nes meminit, vel curationes grotorum pro- digioſas concernunt, vel parvulorum benedi- ctiones Marc. 10. v. 16. vel adminiſtrationem Sacramentorum Confirmationis & Ordinis. Concilium Carthaginenſe publice pœniten- tes, qui in mortis periculo privatim abſolveban- tur, jubet, ſi reconvaluerint, in tertium pœni- tentiæ gradum reverti, ubi Epiſcopus & Olerus ipſis tempore jejuniorum proſtratis manus im- ponebant, non quidem abſolvendo Peccatis, led pro ipſis orando, aut eos Eccleſiæ reconci- liando, ut abſoluto pœnitentiæ tempore fiebat. Ex haétenus diſputatis Colliges I. Sacramentum pœnitentiæ non per ipſum genus ſigni, ſed per rem ſenſibilem formalitati ſigni ſubjectam recte definiri: Compo- Iitum morale conſtans ex actibus pœnitentir, & verbis Saucerdotis, inſtitutum ad ſignißcandam & conferen- dam gratiam remiſſvain peccati poſt aptiſinum com- miſſi. Si vero res ſenſibilis in ſuas Partes diſtincta; ad modum rerum artificialium definiatur, erit Confeſſio legitime in foro pœnitentic Jacta, S abſolu- ione judicis ſacri ſirmata. Ubi perperam abſo- lutio pro genere poneretur: hoc enim cum ra- tionem habeat materiæ, melius per partem ma- terialem explicatur. H II. Durandus d. 14. J. 3. contendit, Sacra- mentum hoc potius dici debere Abſolutionis; quam confeſſionis, eo quod illa ſit forma, præ- cipua pars compoſiti. Sed contrarium ex hac ratione videtur ſequi: nam quia materia magis nobis nota eſt, ab hac Sacramenta cœtera dac . 1 242 DE PœNITENTIA. ſim ſua nomina acceperunt; ut Baptiſimus, Chri- ſina, unctio extrema &c. Quin etiam a Patri- bus ritus iſte utplurimum audit Sacramentum reconciliationis, Homologeſis, Exomologefis, quod latine Confeſſio ſonat: quare etiam hodie vul- go Sacramentum pœnitentiæ ſeu confeſſionis nuncupatur. ARTICULUS V. Quam ſit neceſſarium pœnitentiæ Saxramenum 5 Ota. Qui ex Hæreticis Sacramentum peœni- tentiæ aliud a baptiſino divinitus inſtitutum eſſe inficiantur, conſequenter ejus neceſſitatem negant: nam ſi tale remedium a Chriſto ordi- patum non fuiſſet, potuiſſent Chriſtiani a pec- catis poſt baptiſina contractis per actus virtutis pœnitentiæ æque expurgari, ac olim in lege antiqua. uæritur ergo nune ſolum, an poſtquam Chriſtus hoc Sacramentum pœnitentiæ inſtituit, medium iſtud Chriſtianis omnibus peccato le- thali obſtrictis ita ſimpliciter ſit neceſſarium, ut ſine illo re aut voto ſuſeepto, ſalutem conſequi non poſſint? Et quamvis Catholici omnes fa- teantur, illud ex præcepto Eccleſiaſtico neceſ- ſarium eſſe: videntur tamen quidam e Scho- laſticis antiquis ac recentioribus, quos infra no- minabimus, negare, hoc idem Sacramentum eſſe ex Chriſti inſtitutione medium a baptiſino graviter lapſis, ad ſalutem plane neceſſarium. Certe nuch en K od Men lcki den nnumn elknen orl. dpee nns EE DE PœNITENTIA- 243 Certe Scotus in 4. d. 17. q. un. 5. in iſta qua. Rione. Gabriel, Medina & Cajetanus putant, ejusmodi neceſſitatem ex illo loco Jo. 20. v. 22. non colligi. Dico. Sacramentum pœnitentiæ neceſſarium plane medium eſt ex Chriſti inſtitutione ad've- niam peccatorum lethalium poſt baptiſma admiſ- ſorum obtinendam. Prob. I. Chriſtus Mat. 16. v. 19. & c. 18. v. 18. & Joan. 20. v. 22. dum ait Apoſtolis, Accipite Spiritum S., quorum remiſeritis peccata &c. conſti- tuit Sacerdotes judices peccatorum mortalium, committendo ipfis claves regni cælorum, cum Poteſtate ligandi & ſolvendi, remittendi pec- cata & retinendi: atqui ſi fideles ſine ipſorum miniſterio poſſent cælum intrare, ſolvi a pec- catis, eorumque remiſſionem obtinere, fruſtra & joculariter poteſtas talis Sacerdotibus com- milla fuiſſet; ſic enim nemini poſſent peccata ar eli Non . nuny eui es 1r. 0 ecel⸗ S Gh⸗ Aae enn Merne 16 retinere, h. e. negare, aut differre abſolutio- nem ab eis. Ergo judicium Sacerdotum, ſeu, quod idem eſt, pœnitentiæ Sacramentum, ex Chriſti inſtirutione eſt ſimpliciter neceſſarium ad remiſſionem peccatorum lethalium a bapti- ſino admiſſorum. Hoc argumento utitur Con- cilium Tridentinum ſeſſ. 14. cap. 5. Et pridem ante S. Auguſtinus eodem argumento uſus ho- mil. 49. & 50. Agite, inquit, gucſo penitentiam, Oualis agitur in Rccleſia. MWemo ſibi dicat: ooculte ago, apud Deum ago. Ergo ſine cauſa dictum eſt, guc ſolveritis in terra, ſoluta erunt in cœlo: ergo ſine cauſa ſunt claves datæ Eecleſiæ Dei5 fruſtra- 2 mus 244 DEPGNITENTIA. mus Evangeliun, fruſtramus verba Cbriſti. Vi- delicet ſi aliunde aditus in domum pateat, fru- ſtra uni claves crederentur. Prob. Il. Teſtimoniis Patrum ſupra art. I. & 2. recitatis: quibus aliqua hic pro auctario ſubjicimus. Origenes I. 3. Periarchon. c. r. cir- ca medium: Qut non ria- inquit, ſuorum pec- catorum cognoverit mola, ac proprii oris confeſſto- ne prodiderit, is abſolvi non poterit. Baſilius M. in id Pſ. 32. Miſericordia Domini plena eſt terra, di- cit, Deum velle remittere peccatum, ſi tamen contritio & confeſſio adſit. Idem regula 288. ex brevioribus, Neceſſario, inquit, s peccata aperiri debent, quibus oredita eſt diſpenſatio myſte- riorum Dei. Idem habet in epiſt. 15. ad Am- philochium cap. 73. S. Leo epiſt. 91. ad Theodorum Forojulien- ſem Epiſc. Multiplex, inquit, miſericordia Dei 1ta lapſibus ſubvenit humanis, ut non ſolum per ba- pitiſini gratiam, ſed etiam per boœnitentiæ medicinam ſpes veniæ veparetur ernæ; & quii regenerationis onum violaſſent, proprio ſe udicio condemnantes ad remiſſionem eriminum pervenirent, ſic divinæ homnitatis præſidiis ordinatis, ut indulgentia Dei ſine ſuphlicationibus Sacerdotum ete obtineri. Me- diator enim Dei & bominum homo C. J. hbanc Ec- cleſiæ præpoſitis &c. ut in fin. art. 2.: Si ergo ſine Sacerdotum ſupplicatione venia peccatorum obtineri nequeat, ſupplicatio iſta ſive abſolutio Sacerdotum jure divino neceſſaria erit. Prob. II. Si lex adeo difficilis confitendi peccata etiam maxime propudioſa, eſſet inſti- tuta N 1. . Etnan Ule Uin alen l ſt Ait Un, nelt n Afß⸗ eN ,G en . ent tonmte A Olen. ne nri fedeu Cnn N. unr eho 1 cc D l. cont G⸗ DE PGœNITENTIA. 245 tuta ab homine, vel non fuiſſet admiſſa præci- pue a potentioribus, vel deſuetudine abrogata fuiſſet, ut etiam legibus Apoſtolicis contigit, vel ſaltem aliqui ejus veniam interdum ſeu diſ- penſationem impetraſſent. Atqui horum nihil umquam eveniſſe recordamur. Igitur evidens ſignum eſt, divina autoritate illam ab Apoſto- lis Eccleſiæ fuiſſe commendatam; quemadmo- dum de hujuscemodi ritibus & præceptis do- cet S. Auguſtinus I. 4. de Bapt. contra Donati- ſtas c. 24. Confirm. Minutius Felix Tertulliano coæ- vus, in Octavio Scribit, Chriſtianos ab Ethni- cis riſu exceptos fuiſſe, quaſi adorarent virilia Sacerdotum, eo quod ad horum genua provo- luti peccata confiterentur. Clj. I. Multa poſſunt dari media utilia ſeu ſufficientia ad eumdem finem, quamvis nullum eorum ſimpliciter ſit neceſſarium; ergo ex eo quod Chriſtus judicium Sacerdotum tamquam utile ac ſufficiens ad peccatorum remiſſionem inſtituerit, non legitime coneluſerunt Patres Tridentini, illud eſſe neeeſſarium. . Diſt. Conſ. Si ex eo ſolum, quod Sacerdotes a Chriſto in- ſtituti ſint judices, Patres Tridentini collige- bant, judicium hoc eſſe medium neceſſarium ad remiſſionem peccatorum, non legitime con- cluſerunt C. cum ex eo, quod tales ſint judi- ces, ad quos pertineat remiſſionis aut retentio- nis peccatorum ſententiam pronuntiare, judicii hujus neceftſitatem Patres collegerint, non legi- time concluſerunt N. Si confeſlio non efler Q3 neceſ- 246 DE PœNITENTIA. neceſſaria, ſed voluntaria dumtaxat, Sacerde- tes remittere quidem peccata poſſent, retinere non poſſent. Ad exercitium ergo utriusque hujus adtus opus eſt, ut fideles teneantur uti hoc medio tamquam neceſſario ad peccatorum remiſſionem. Nam cum Mat. 16. V. 19. Sacer- dotibus creditæ ſint claves regni cælorum, hoc Peccatori ſine clavium actu patere nequit: hoc enim ſub clave clauſum eſſe dicitur, quod ſine clave non poteſt aperiri; ſecundum illud Apoc. 3. v. 7. Qui habet clavem David: qui aperit, & nemo claudit: elaudit, & nemo aperit. Inſt. I. Sola pœnitentis contritione remittun- tur peccata, quin illa Sacerdos retinere poſſit; ergo ex poteſtate retinendi non colligitur, pœ- nitentiæ Sacramentum eſſe medium neceſſarium ad peccatorum remiſſionem. B. Diſt. Antec. Sola Pœnitentis contritione remittuntur peccata abſolute N. ea conditione, ut judicio iſti ma- neat adhuc obnoxius C. Semper manet obli- gatus huic tribunali, ut in eo ſententiam abſo- Iutionis aut retentionis excipiat. Nam licer in dato caſu peccata quoag culpam non retinean- tur; nihilominus quoad obligationem confiten- di retinentun a Chriſto, cujus inſtitutio & lex nondum eſt impleta. Unde ſequitur, Sacra- mentum iſtud re aut voto ſuſcipiendum me- dium eſſe neceſſarium ad peccatorum remiſ- ſionem. Inſt. 2. Secundum hactenus dicta, videmur Petere principium: præſumimus enim neceſſi- tatem confitendi peccata; & ex hac neeſiirete infe⸗ dort ) lei, nh eru t n t et lod Apoe 1, indn eſolt M Cinun Atii ne r. Nen nd mloe! ennenr Cuie. 98S tr⸗ uin G. kenl n ee⸗ ſoch DE PGNITENTIA. 247 inferimus, manere obligationem confitendi pec- catum etiam contritione perfecta jam deletum. N. M. Aſſumpt. &α ejus probat. Cum Sacerdoti- bus poteſtas univerſe & generatim commiſſa ſit in omnia peccata mortalia, neceſſe eſt, ut poſ- ſit circa omnia effleaciter exerceri: atqui non, Poſſet exerceri ullo modo circa peccata per con- tritionem remiſſa, niſi maneret ſaltem obligatio illa confitendi; ergo ex illa poteſtate optime colligimus & neceſſitatem Sacramenti, & obli- gationem confitendi. Inſt. 3. Secundum etymologiam 23 retinere, non ſolum ſignificat non remittere, ſed præ- cipue ſignificat actum poſitivum ligandi: ex po- ſitiva autem hac ſignificatione hoc ſolum con- ficitur, ſolutum aut ligatum manere, quem Sa- cerdos ſolverit aut ligaverit; quodſi hoc Sacer- dos non fecerit, alia via peccatorem ſolvi poſſe aut ligari. Ita Janſenius in Concordia c. 147. H. Diſt. Ant. Verbum retinere, non accipitur tan- tum negative, ſed ſignificat præcipue actum po- ſitivum ligandi, ſi referatur immediate ad ipfas culpas N. in nonnullis aliis actibus & objleétis C. Sicut verbum remittendi, ita etiam verbum re- tinendi, in materia præſenti, ad culpas potif- ſimum refertur: culpæ autem non poſſunt di- recte per actionem poſitivam retineri. Sane Cyrillus, Euthymius, Rupertus aliique Patres antiqui retentionem illam per negationem ve- niæ explicarunt. Quamquam judieium ipſum, quo quis indignus abſolutione cenſetur, actus ſit poſitivus, & Pro ſententiæ retentionis, 4 Ut 248⁸ DE PœNITENTIA. ut Tridentinum loquitur. Actus autem iſte po⸗ ſitivus adhuc firmat noſtram conſecutionem: ſi enimsacerdotes jus habent ferendi hoc judieium, remittendi & retinendi peccata pro cauſæ meri- tis, neceſſe eſt, ut pœnitentes ſe ſe illis ſiſtant. lſt. 4. Ex eo quod Sacerdos retinere ve- nialia poſſit, negando eorum veniam indiſpoſi- tis, non infertur, Sacramentum pœnitentiæ eſſe medium neceſſarium ad remiſſionem pec- catorum obtinendam; ergo neque ex poteſtate retinendi peccata mortalia non diſpoſitis ad re- cipiendam abſolutionem non infertur legitime neceſſitas abſoluta Sacramenti pœnitentiæ lapſis in peccata gravia. H. M. Conſ. Non eſt par ra- tio. Nam ſi, retento peccato mortali, clavis non erret, vere culpa manet; quodſi etiam cla- vis forte erraverit, manet ſemper obligatio pro- curandi abſolutionem in foro illo. Econtra Sa- cerdos peccati venialis abſolutionem negans re- tinet illud tantum ſecundum quid, h. e. ut Sa- cramentaliter non abſolvatur; non autem ne- ceſſario deinceps foro illi ſubjiciatur. Iuſt. 5. Remiſſio peccatorum, de qua Joan. 20., intelligi non poreſt, niſi ſuppoſita volun- taria ſubjectione peccatoris; ergo neque reten- tio peccatorum intelligi poteſt, niſi voluntarie Peccator ſe Sacerdoti ſubjecerit. Ergo Sacer- dos ea ſolum retinere peccata poteſt, quorum ſe pœnitens accuſare voluerit, non vero ea quæ noluerit aperire. Ergo ex utraque hac pote- ſtate non concluditur, confeſſionem eſſe me- dium neceſſarium ad peccatorum remiſſionem impe- nln Wen. D e Ultene n er Melkae A re Nine e lor , mch. n. in. Gnt⸗ e Wd Men t. Mln. eleel⸗ lorere et Coru. eld Me delen le DEPGNITENTIA. 249 impetrandam. W. Diſt. Antec. hoc eſt, Sacer- dos non poteſt remittere peccatum, cujus ſe Pœnitens non accuſaverit C. Quaſi pœnitenti arbitrarium ſit peccata ſua reticere, aut aliquo- rum tantum ſe accuſare, queis a Sacerdote ſol- vatur, & peccatorum ſilentio preſſorum ve- niam aliunde conſequi M. Antec. & tres ejus con- ſecutiones. Rem iſtam Chriſtus non permiſit li- beræ voluntati peccantium, neque ait, Acci- pite poteſtatem remittendi && retinendi peccata, quæ ipſi peceatores voluerint; ſed ſimpliciter, vemit- tendi & retinendi peccata. Igitur adjecta illa li- mitatio detrahit verbis Chriſti, & poteſtati mi- niſtrorum, quorum judicio & arbitrio cauſæ iſteæ fuerunt creditæ. Deinde ſi liberum cui- que ſit nolle judicari a Sacerdote de peccatorum remiſſione vel retentione, ergo pœnitens, cui Peccati confeſſi abſolutio negata fuit, ejus- dem veniam aliunde ſine nova confeſſione & Sacerdotum ôpera, per contritionem v. g. ob- tinere poterit, ſicut fere in ſimili caſu peccato- rum venialium poſſet evenire: nec enim facta ſemel confeſſio obligationem illi addidit, nec Sacerdos, utpote functus officio, addere eam Ppoſſet. Igitur ut retinendi poteſtas ſit efficax, Oportet, illam ſimpliciter & abſolute cadere in peccata, & inde intelligi obligationem confitendi & ſubjiciendi peccata abſolute huic poteſtati, non vero cum conditione ſi confiteri illa pec- catori libuerit. . Quamquam enim hæc clavium una eadem- que ſit poteſtas, primario in gratiam pœniten- (Q 5 tium 250 DE PENITENTIA. tium & peccatorum remiſſionem ordinata; quia tamen etiam in favorem divinæ cauſæ ſeu juſti- tiæ inſtituta fuit, juxta cap. S. & can. I5. ſel. 14. C. Trid., vis retinendi evaſit ſuo modo coactiva ad caſtigandum & vindicandum delicta: requi- rit ergo aliquam neceſſitatem ex parte rei; cum- que in hoc foro externa violentia locum non habeat, oportet ut coactio fiat per obligationem Præcepti, quo non ea ſolum peccata elavibus ſubmittantur, quorum ſe reus voluerit accuſare, alias poteſtas in hunc finem eſſet valde inefficax; ſed abſolute omnia ad injurias Dei vindicandas. Ex quibus apparet, cur neceſſitas Sacramenti hujus magis ex actu retinendi, quam remit- tendi peccata colligatur. Obj. II. Chriſtus conſtituit etiam Sacerdo- tes judices peccatorum venialium, non tamen ex eo legitime infertur, judicium eorum eſſe medium neceſſarium ad remiſſionem peccato- rum: ergo neque eſt bona illatio Patrum Tri- dentinorum pro neceſſitate Sacramenti Peœni- rentiæ, quia Sacerdotes Chriſtus conſtituit Ju- dices omnium peccatorum. B. Diſt. Ant. Chri- ſtus conſtituit Sacerdotes Judices peccatorum venialium, ad illa eodem modo remittenda & retinenda, quo remittunt ac retinent morta- lia N. ad venialia quidem remittenda; non au- tem ſimpliciter retinenda C. Poteſtas retinen- di non ita proprie ac ſimpliciter extenditur ad venialia peccata, ſicut ad mortalia. Concilii au- tem argumentum non tam ducitur ex poreſta- B te ju- F , AnN er lcuun nli 1 leiz NeNINI Oont Ohnd Celline eltcan. Cnds. Cuweni Plenie erco tamen n Ne ecl⸗ Cun übor Aiur /O. nun ecz. Portt⸗ O. keinnen achror “ DE PGœNITENTIA. 25v 1 te judicandi abſolute, quam ex poteſtate judi- candi cum facultate remittendi peccata. Inſt. Verba Chriſti ſimplicia ſunt, & quoad utramque partem indefinite & indiſtinéte cadunt in peccata: ergo vel ſub utroque membro ve- nialia peccata comprehenduntur, vel ſub neu- tro. H. Diſt. Ant... Indiſtincte cadunt in pec- cata, ita tamen ut ipſorum ſenſus peccatis utris- que accommodari debeat modo illis proportio- nato C. ut par omnino ſit utrorumque ratio tam quoad remiſſionem, quam quoad retentionem N. Poteſtas remittendi conſecutione quadam a mortalibus ad venialia deducitur. Nam ſi vir- tus clavium ſufficit ad tollendam injuriam ſim- Pliciter & ad amovendum impedimentum, quod nobis adlitum in cœlos perpetuo præcludit: quan- 10 magis ſufficiet ad amovendum impedimen- tum temporaneum venialis culpæ, injuriæ ſecun- dum quid, cujus venia in hac vita facilior eſt & in purgatorio amicis dari ſolet. E diverſo quod Peccata venialia ſint tantum injuriæ ſecundum quid, quod nemini cœlum occludant, ſed ſint tantum impedimenta temporalia ab ingreſſu in cœlum, quæ in purgatorio auferri queunt, non Potuit ad iſta æque extendi poteſtas retinendi, atque ſe extendit ad peccata mortalia. Quam- Vis ergo verba Chriſti ſimplicia & uniformia eſſe videantur, quia tamen in ipſo nomine, peccata, analogia latet, exigunt plane, ut eum propor- tione ad ea, quæ ſub ſe continent, applicentur juxta materiæ capacitatem. . 252 DE PœNITENTIA. Olj. I. Juxta Gratianum Cauſa 33. J. 3. duæ erant inter Viros ſapientes & religioſos opi- niones de confeſſionis neceſſitate. Ergo libera tunc fuit, nec divino jure præcepta. N. Diſt Ant. Juxta Gratianum duæ erant opiniones in Eccleſia de confeſſionis neceſſitate quoad effe- ctum, h. e. quoad veniam conſequendam C. quoad præceprum N. Duplex quæſtio eſt de Confeſſione, altera Catholicos inter & hæreticos de confeſſionis neceſſitate quoad præceptum, an omnibus poſt baptiſinum in crimina lapſis a Chri- ſto præcepta ſit, & in Eccleſia ſemper uſurpa- ta: altera inter Theologos de confeſſionis ne- ceſſitate quoad remiſſionem peccatorum; an Prima gratia contritione ante confeſſionem & Sacramentum, an vero in Sacramento demum obtineatur. Primam de lege Chriſti ac præce- pto circa confeſſionem hic non attingit Gratia- nus; ſied ſecundam, quæ non mediocri animo- rum contentione in utramque partem agitaba- tur. Hanc poſtremam ſolum controverſiam ex- Pendit Gratianus, diſputans de effectu confeſ- ſionis, non de præcepto. Quod patet I. ex ipſo quæſtionis titulo: & ſola confeſſione cordis crimen boſſit deleri? II. Ex verbis, quibus primam opi- nionem exhibet: Sunt enim, inquit, qui dicunt, quemlibet eriminis veniam ſine confeſſione falcta Ec- leſiæ && ſacerdotali judicio poſſe promereri. Paſſim etiam hiſce locutionibus promiſcue utitur: ſine confeſſtone: ante confeſſtonem: in contritione: non in confeſſione. III. Quia de venia, juſtificatione, & remiſſione peccatorum ſemper loquitur; non au- ℳ — =SS nun t cent ele Leties Un a Chn. Ur. is. m " Nnemd Gemum Necr Grne⸗ ſund. A elbme olle Nerßi . noe⸗ jAent n N nor/ oner hotoe Cinn/ S= = DE PœNITENTIA. 253 autem de ſalute. Eodemque ſpectant teſtimonia Scripturæ & Patrum, quæ adducit: Convertimini ad me, &α ego convertarad vos &. & illud Augu- ſtini: Wondum pronuntiat ore; & tamen Deus jam audit in corde. Idem ſuadent comparationes, quas adducit, v. g. de leproſis: qui mundati ſunt antequam ſeſe oſtenderent Sacerdotibus; de Abrahamo, qui juſtificatus eſt ante circumci- ſionem. IV. Hoc idem Gratianus identidem colligit his & ſimilibus verbis: Ex quo datur in- telligi, quod antequam Sacerdotibus peccata noſtra conſfiteamur, a lepra peccati mundamur.. Patet, quod ante quam quisque confiteatur peccatum, per gratiam internæ compunkétionis alſolvitur. .. Cum ergo ante confeſſionem, ut probatum eſt, ſimus re- ſuſeitati per gratiam &ẽ Huc etlam ſpectavit Gratianus Can. Qui- dam. ſupra art. 2. Inſt. ad Obj. 2. indicato, ni- mirum eam efle vim contritionis, & confeſſio- nis Deo factæ, ut peccata purget inviſibili Dei operatione. Canonem iſtum, quem Uſſerius & Dallæus Acatholici Scriptores etiam interpo- latum eſſe fatentur: repurgatum exhibet editio decreti juſſu Gregorii XIII. accurata. Inſt. I. SS. Thomas in 4. d. 17., Bonaventu- ra ibid., Antoninus in Chronico part. 2. T. I5. ſect. 19. aliique paſſim Gratianum accipiunt de lege confeſſionis. Ergo. HN. MW. Conſ. Plurimi ſunt, qui exiſtimant Gratianum non de ipſa con- feſſione, ſed de confeſſionis effectu ac efficacia contritionis illic diſputare. Id quod ex nuper diſputatis apparer, tum quod ibidem Oratianus 254 DE PCNITENTIA. ſeribat, argumentum quod tractabat talis eon- ditionis eſſie, ut de eo ultro citroque a ſapienti- bus ae religioſis viris ætate illa diſputaretur: at- qui nullus Theologorum illius ætatis neceſſita- tem confeſſionis ex divino præcepto faciendæ negabat; Ergo Gratiani diſſertatio tantum de confeſſionis & contritionis effectu erat inſtituta. Prob. Aſ. inductione ſapientum, qui Gratiano coævi aut ſuppares erant. Goffridus Vindoci- nenſis Abbas I. 3. epiſt. 16. fuſe probat, confeſ- ſionem, non quatuor tantum criminum, ut ad- ſtruebat Guilielmus quidam, ſed omnium pror- ſus eſſe neceſſariam, atque hoc eſſe certum, nihil. hoc certius eſſe, i’dem ad fidem Catholicam pertinere. S. Bernardus in exhortatione ad milites tem- pli. Quodſi, inquit, quispiam confiteri eonfundi- tur.. talis pudor peccatum adducit... quandoma- lum, quod ex profundo cordis compunctio conatur expellere, pudor ineptus olſtruſo labiorum oſtio non permittit exire. Idem S. Bernardus primum edidit miraculum, ut ne vir quidam nobilis ſine confeſſione moreretur; quemadmodum in vi- ta ejus Guilielmus S. Theodorici Abbas Ber- nardo coævus narrat. Theobaldus Stampenſis in epiſt. ad Epiſc. Lincolnienſ. ſcribit, confeſſionem cordis non fo- re infructuoſam, ſi aliquo eventu confeſſio oris im- pediatur. Petrus Cellenſis de diſciplina clauſtrali c. 20. Maledittus, inquit, omnis, qui non amputat per confeſſtonem peccata. Ro. 1 Nö t⸗ AMen N Wfan ſeu beurtee eale Ugrern tbner 1o Huntn Tintin Cre Vindos Colel. Dr ad. nnror. n fil. npenmn. Ulueger. lunts io N n ppmm ſolsle Ndomn 1. 6 Ro. Ai. anſe. iin⸗ rchic hpungf DE PœNITENTIA. 255 Robertus Pullus, ſententiarum part. 5. C. 10. p. 6. C. 5 1. & 59. ſcribit, Corde contrito & hu- miliato mox peccatorum veniam oncedi; neceſſe ta- men eſſe poſtea Mlſreni. Hugo Viétorinus Tom. 2. ſerm. 53. Zunc Julus, inquit, peccutoris incipit, quando veraciter pro delictis ſuis ingemiſeit; quæ tamen ſalus tum perfi- citur, quando id, unde inoemuit, ore confiteture quc ſalutis perfeétio eſt.... necxeſſitatis articulo impedia- tur: per ſimmunn tamen Sacerdotem... adimpletur. Mox pluribus ediſſerit, delicta graviora Sacer- dotibus pandi oportere. Et Tom. 3. l. 2. de Sa- cramentis fidei, part. 14. integra, diſputans de confeſſione, pœnitentia, & remiſſione peccato- rum, expendensque illud Jacobi 5. Conftemini alterutrum peccata veſtra, ut ſalvemini, ſeribit: Hoc eſt, non ſalvamini, niſi connteanuni. Et c. 8. advertit, multos ſenſiſſe, quod in ſola cordis contritione, etiam ante confeſſionem oris, pec- Cata dimittantur: ſed non ideo tamen confeſſio- nis Sacerdoti faciendæ neceſſitatem ac legem ſuſtuliſſle, Poſt contritionem enim cordis, con- feſſionem quoque oris eſſe neceſſariam: quia iquis, etiam poſt impetratam veniam peccatorum, confteri eudem peccata ſua neglexerit, quaſi inſtitu- tionis divineæ contemptor, reus... erit. Richardus Victorinus de poteſtate ligandi & ſolvendi c. 5y. Vera Pœnitentia, inquit, eſt abo- minatio peccati cum voto uvedi, confitendi, & ſa- tisfaciendi.... ſolus hax conditione non tenetur, ui evequendi facultas divinitus denegatur.. nam ſi Jacere neglexerit, periculun æternum non evadit. Pe- 256 DE PœNITENTIA. Petrus Bleſenſis l. de Confeſſione ſacrameni⸗ tali, ejus neceſſitatem probat verbis S. Auguſti⸗- ni, quæ aliquoties jam recitavimus: Memo dicat, Oeculte confteor &c. Lum, ſi vese, inquit, pudor probibeat confiteri; recolat, quomodo libri conſcien- tiarum aperientur coram omnibus in die Judioti. Petrus Lombardus 4. ſent. d. 17. duas mo- vet controverſias, perinde ac Gratianus, alte- ram de vi contritionis; alteram vero deinceps de confeſſione: ibi autem ſancit ex Jacobi man- dato & plurium Vererum dictis, indubitanter oſtendi oportere, Deo primum, ac deinde Sacerdoti offerri confeſſtonem, neo aliter poſſe perveniri ad in- greſſum Faradiſi, ſi facultas adſit. Petrus Pictavienſis ſententiar. Part. 3. C. 12.: ait pariter, confeſſionem eſſe neceſſariam, & quidem ſub pœna peccati mortalis. cap. autem 13. eam fundat in Chriſti verbis & Apoſtoli Igitur ſapientes illi ac religioſi viri quorum meminit Gratianus, non de confeſſione dubi- tabant aut diſceptabant; ſed de alio quodam ca- pite prorſus diverſo; hoc eſt, de contritionis efficacia. ê Iuſt. 2. Gloſſa in princip. de Pœnitentia diſt. 5. dicit, ritum confitendi peccata inſtitutum eſſe ab Eccleſia vel ab Apoſtolo Jacobo, quam, teſte Navarro, ſecuti ſunt nonnulli Canoniſtæ. S. etiam Bonaventura d. 17. 2. P. a. I. q. 3., Alexan- der 4. Parte, d. 17. alias 76. membro 3. a. 2. do- cent, inſtitutam quidem a Chriſto confeſſionem fuiſſe, ſed non præceptam. Ergo confeſſio non 1 reiun rli ol AEi mbe r DE PœNTENTIA. 257 umei non eſt medium ita neceſſarium. . M. Conſ.- e. Sumpſerunt iſta ex Hugone Victorino I. 2. de din Sacramentis P. I4. C. I. at hic ſcribit, confeſſio- y nem fuiſſe de jure divino legis vereris, & Chri- Gn. ſtum Dominum non dediſſe in hoe novum præ- ceptum, ſed ſpecialem modum priori addidiſſe. Ergo exiſtimabat Hugo, confeſſionem non fuiſſe juris humani, ſed divini. Igitur S. Bona- ventura & Alenſis docent inſtitutum quidem a Chriſto fuiſſe Sacramentum confeſſionis quo- ad ſignificarionem & efficaciam, promulgatum vero tantum ab Jacobo quoad præceptum. Nam ſi confeſſionem Chriſtus ipſe non præce- Piſſet, ab Eccleſia profecto tantum onus fideli- bus imponi minime potuiſſet, ut pluribus oſten- n, & dunt Scotus d. 17. Jq. r., Durandus q. 8., Paluda- . AMem MUIS q. 2. a. 2., SOtus d. 18. q. I. . I., Navarrus de tüi Pcœnit. d. 5. n. 18., Canus & alii. Quorum ſen- tentiæ etſi Adrianus & nonnulli Theologi re- pugnent; omnes tamen ſolide concludunt, præceptum confitendi peccata antiquius omni ca- none humano eſſe; adeoque a ſolo Chriſto & Apoſtolis voluntatis divinæ præconibus Eccle- ſiæ commendatum: nec fieri poruiſſe, ut legi nact. humanæ tam ſeveræ, tamque dubii juris non umcle adverſarentur Chriſtiani proceres, aut nulli nwiek umquam ejus venia fieret. Hinc Janſenius in hr d Concordia cap. 147. ſcribit, Apoſtolos ex Spi- MWer ritus S. inſpiratione intellexiſſe, hanc fuiſſe 25 Chriſti intentionem, eamque Eccleſiæ tradidiſſe. Nfehio⸗ O, tin. en en. , de eincen mml. toner eetti illin⸗ 0l Aor leElni Cdnc. Cntons 258 DE PœNITENTIA. CAPUT II. De Forma Sacramenti Pænitentiæ. ARTICULUS I. Quænam ſit hujus ðacramenti Forma! NTOaI Conſuetam hujus Sacramenti for- N mam his verbis, Ego te alſolvo &τ. com- prehendi, legimus ex CC. Florentino in decreto Eugenii §. Quartum Sacramentum, & Tridentino ſeſſ. 14. c. 3. Formulam iſtam reji- ciunt Hæœretici noſtræ ætatis, quibus abſolutio nihil eſt aliud, quam miniſterium annuntiandeæ remiſonis peccatorum, ut Melanchthon in Locis an. 1543. editis ſcribit. II. Inter Catholicos Theologos quidam, quos alias indieabo, non probabant formam hanc per modum indicativum efferri, ſed de- recando potius recitandam cenſuerunt. Alphonſo Toſtato, 1. Part. ſui Defenſorii c.6. non videbatur dicendum, Alſolvo, quod magis proprie verbum, Remitto, adhiberetur. Gabriel diſtinct. 14. J. 2. Putat, addi debere, al omnibus peccatis. Durandus d. 22. J. 2. invo- cationem SS. Trinitatis judicat eſſe de neceſſi- tate hujus formæ. In quam ſententiam Joan- nes Major & Petrus Sotus inclinant. Dico. Forma hujus Sacramenti conveniens & ſufficiens ſunt verba iſta formaliter ſumpta: Ahſolvo te. Ita S. Thomas d. 84. 2. 3. & in 4. d. 22. q. 2. a. 2. & Theologi communiter. Prob. I. pars argumento S. Thomæ. Cum Sacramema nova , Eunic. e C entinon M, n tej: luno Mtmnte ilos unm Oormam de. 2M Nendi ho, Phberenn. Eebele, 2 Mo⸗ enel n on Obwenſe et nn 4. ) Kn ierli n e⸗ n , DE PNITENTIA. 259 novc legis eſfciant, quod ſignificant, forma qebet ſianificare id, quod in Sacramento qgitur proportio- naliter materiæ Sazramenti. Atqui pœnitemiæ Sacramentum non conſiſtit, ut reliqua, in conſe- cratione alicujus materic, nec in uſu alicujus ma- teriæ ſanctificatæ, ſed in remotione materiæ cujus- dam, prout peccata dieuntur eſſe materia pœniten- tic. TLulis autem remotio ſignificatur a Sacerdote, cum dicitur, Ego te abſolvo. Nam peccata Jſunt quaædam vinecula, ſecundum illud Prov. y. v. 22. IMmiguitates ſuæ capiunt impium, &funibus pecca- torum ſuorum quisque conſtringitur: Unde hac eſt convenientiſſima forma. Conkrm. I. Ut ſignificetur effectus hujus Sa- cramenti, neceſle omnino eſt verbum, Ahlſol- vo, aut ſimile aliud adhiberi: opus item eſt pro- nomine, Ze, ut ſignificetur perſona cui effe- us impendatur; ergo hæ duæ voces requi- runtur ad conſtituendam eſſentiam formæ hu- jus Sacramenti. . Confrm. II. Sacerdos eſt vere judex a Chri- ſto conſtitutus: ut ſupra probavimus; ergo convenienter utitur verbis illis, Abſolvo te: ejus enim ſententia ex inſtitutione Chriſti eft infalli- bilis, & ſimul cum ipſo & per ipſum Deus ju- dicat, quin ideo Sacerdoti auctoritas divina, aut Ppoteſtas excellentiæ tribuatur. Prob. II. pars. In Sermone etiam vulgari cum deprecantibus dicimus, condono tibi, vel Temitto tibi, remiſſionem offenſæ & injuriæ a nobis fieri indicamus: & in judiciis civilibus hæc duo verba, Abſolvo te, ſufficiunt, ad ur R 2£ ube: 260 DE PGNITENTIA. liberum pronuntiandum; ergo etiam ſufficient in Sacramento pœnitentiæ ad totum formæ ef- fectum exprimendum. Oj. I. Per verbum indicativi modi proprie ſumptum potius ſignificatur remiſſio principa- lis, ſeu, ut vocant, auctoritativa; ergo verba hæc, Abſolvo te, non convenienter adhibentur in formam Sacramenti. Be. Diſt. Amec. Per Verbum indicativi modi ſignificatur remiſſio principalis, ſi non reſtringatur a perſona & in- tentione proferentis C. ſecus N. Sacerdos eſt tantuimm miniſter Cbriſti, & diſpenſator myſterio- rum Dei, ut proteſiatur Apoſtolus 1I. Cor. 4. V. I. nec alio nomine actionem aggreditur, niſi tamquam judex miniſterialis. Excellit tamen judicem humanum inferiorem, quod hujus ſententia non ſit omnino firma & irrevocabilis ſeu definitiva, donec per ſuperiorem confirme- tur: at ſententia Sacerdotis ultima ſit & defini- tiva, cum ſit vere ſimul ſententia Dei ut judicis principalis, ac Sacerdotis ut miniſtri. Inſt. Reatus pœnæ eſt quoddam vinculum morale, non vero peccata ſunt vincula quæ ſol- vi poſſint, ſed ſunt potius injuriæ & offenſæ quæ remittantur, & Chriſtus tantum dixit: Quorum remiſeritis; ergo improprie & contra Shriſti inſtiturionem adhibentur, Abſolvo te. N. M. Antec. Licet pœna ſit actus ad quem ſontes ligantur, tamen funes, quibus ligantur ſunt ipſa peccata, quæ illos conſtringunt & detinent ad ſupplicium, ut ſine gratia Dei illis expedire ſe non poſſint. Hinc Iſa. 52. v. 2. dicitur: ſolve vincu- yNd NoK Tlenm , le Iennile 1Gir. os e hee. (. ur,l amen Eii Neblis rme⸗ ENR. Cvonun 1 Ne 1. Nenſe C. oo ote⸗ o ror i deine ſe Cr, DE PGNITENTIA. 261 vincula colli tui. Et 58. v. 6. Diſolve colligationes umpietatis, ſolve faſetculos deprimemntes. Pl. 118. v. 61. Funes peccatorum circumplexi ſunt me. Chri- ſtus etiam Matth. 16. v. 19. ait: Quodeumque ſol- veris ſuper terram. Et c. 18. v. 18. 4uæ Wiαι ſol- veritis. Non ergo debebat Toſtatus offendi hac vo- ce, Abſolvo, neque in re tantilla diſcrepare ab uſu communi & traditione Eccleſiæ. Cum ver- bum, Abſolvo, ſit uſitata in omnibus judiciis formula: econtra vox, Remitto, latius pateat, & a quocumque privato injurias aut debita con- donante adhiberi ſoleat. „ Obj. II. Sacerdotes abſolventes ſolent cer- tas in ritualibus præſcriptas preces præfari; di- cunt ſemper: Abſolvo te a peccatis tuis: & Con- cilia dum dicunt, formam eſſe, Abſolvo te, ad- dunt, & otera. Ergo hæc duo verba, Ab- Jolvo te, non ſunt forma ſufficiens ad hoc Sa- cramentum perficiendum. N. M. Conſ. Hoc ſolum ex argumento ſequitur, verba illa, cum diſtincta invocatione Ss. Trinitatis, ex neceſſi- tate præcepti eſſe adjungenda: eo quod in Sa- eramentorum adminiſtratione teneamur ſervare ritus ab Eccleſia præſcriptos, ut jubet C. Tri- dentinum ſeſſ. 7. can. 13. de Sacram. in genere. Quod etiam accipiendum de præſeriptis preci- bus eſt, niſi harum omiſſionem neceſſitas, aut Pœnitentium copia ſuaſerit. Loquendo ergo de neceſſitate abſoluta, pronomen, Ego, ſine dubio redundat, cum R 3 illud 262 DE PœNITENTIA. illud perſona prima, Alſolvo, neceſſario con- tineat. . Iuſt. I. Verba quæ requiruntur ad comple- tam ſignificationem & ſenſum formæ, ſunt de formæ eſſentia: atqui verba, a peccatis tuis, determinant ſignificationem verbi, Abſolvo, quod alioqui eſt indifferens ad liberandum a cenſura, pœna, aut peccato; ergo ſaltem illa verba ſunt de eſſentia hujus formæ. N. Diſt. Ahumpt. Verbum, Alſolvo, ſecundum ſe ac ſeorſim ſpectatum indifferens eſt ad quamlibet abſolutionem C. ſuppoſita confeſſione, ſuper quam cadit, eſt ita indifferens N. In hiſce cir- cumſtantiis ſatis determinatam habet ſignifica- tionem. Sicut enim forma ultimo determinat materiam: ita viciſſim forma a materia ſolet de- terminari. Quapropter S. Thomas ſup. eit. ver- ba illa: eatis tuis, ad formæ eſſentiam non requirit: meque illa neceflaria eſſe cenſent S. Antoninus 5. p. tit. I7.c. 2I. G. I., Sylveſter & Ca- Jetanus in ſumma, Verbo, Abſolutio, Navar- rus, Sotus, Suarez & Theologi plerique. Quodſi quis illa etiam adjecerit putans, ad formæ eſſentiam ea ſpectare, non continuo formæ ſubſtantiam component, aut effectus Sa- cramenti tunc demum producetur, quando de- ierint efferri: neque enim cum efſentia Sacra- menti poſita fuerit, ejusdem effectus ſuſpenſio ex miniſtri arbitrio amplius pender. Inſt. 2. Unicum verbum, Alſolvo, Pprola- tum ab Judice civili, ob circumſtantias accuſa- tionis ac defenſionis, ſufficit ad reum ab omni crimi- . 1o con. mple. in de nie, A Mdum len i 1 nEeN Uolbet er leer. lynhter. ermint Geerce. el. do ert I er⸗ Ny. e⸗ 7 4 Cntiao ansde aodod fa glolen lin⸗ n dunn 9 unt, . DE PœNITENTIA. 26⁸ criminatione abſolvendum; ergo idem unicum verbum ob ſimiles circumſtantias a Sacerdote prolatum ſufficiet, ad pœnitentem peccatis ab- ſolvendum, quin dicatur, Alſolvo te. . W. Conſ. Ratio diſeriminis apparet ex diſp. 2. C. I. a. 2. ubi probavimus, in baptiſmo exprimen- dam eſſe perſonam, quæ baptizatur, quod etiam in Sacramentis cæteris locum habet. Sic- ut enim verbum, Baptizo, non ſatis ſignificat actum determinatum ad perſonam & tempus, cui actio applicatur: ita etiam verbum, Abſol- vo. Quam Chriſti inſtitutionem, tamquam quæſtionem facti melius ex conſenſu Doctorum, & decretis Conciliorum intelligimus, quam ex uſu fori civilis, cum quo Sacramenti hujus ad- miniſtratio in non paucis convenire non poteſt. Inſt. 3. Sacerdos exhibere ſe deber abſol- vendo ut Dei miniſtrum: atqui hoc præſtat di- cendo, In nomine Patris & Filii & Spiritus S. Ergo hæc SS. Trinitatis invocatio videtur ne- ceſſaria eſſe ad eſſentiam formæ hujus Sacramen- ti: ficut requiritur etiam ad formam Bapriſini. g. MW. Conſ. Non eſt neceſſe, ut in omnibus Sacramentis cauſa principalis exprimatur. Chri- ſtus diſerte juſſit baptizari in nomine Patris, & Eilii, & Spiritus &. Et Baptiſmus eſt janua Ec- cleſiæ, & ſolennis profeſſio fidei explicitæ in 88. Trinitatem, quæ per ſe loquendo ac primario eſt neceſſaria in lege gratiæ. In Sacramento au- tem Pœnitentiæ ratio iſta congruentiæ locum non habet: nec verba Chriſti Joan. 20. nec Ec- cleſiæ Traditio ſuadent, hanc SS. Trinitatis in- R 4 vOCA- 264 DE PNITENTIA. vocationem in abſolutione uſurpandam eſſe, quippe quæ duodecim prioribus ſæculis nec in Latina, nec in Græca Eccleſia fuit uſurpata. Hine S. Thomas nuper cit. ſeribit, nullum ex- tare de hac re Chriſti præceptum, ſed hoc relin- qui arbitrio Sacerdotiis. Quod autem adjungit Conc. Tridentinum, & ctera, indicat, ſe quæ- ſtiunculas illas Doctorum diſputationibus relin- quere. ARTICULUS II. An aq formam Sazramenti Pœnitentiæ ſuüfficiant verba precatoria“ No* J. Clavem Sacerdotis non ſe extende- re ad remiſſionem culpæ niſi per modum deprecationis, cenſuerunt olim S. Bonaventura d. 18. a. 2. q. I. & 2., & Alexander q. 80. & Guilielmus Pariſ. c. 9. de Sacram. Pœnit. Hi ſine dubio ſufficientem eſſe pronuntiabant for- mam deprecatoriam ſive impetratoriam. Qui- bus acceſſerant Joannes Mayro d. 14. q. 2. Dom. Sotus d. 3. a. 5. palam affirmans; formam hanc eſie validam, Abſolvat te Cbriſtus. Joannes Morinus I. S. de adminiſtratione Sa- cram. Pœnit. c. 12. teſtimoniis quamplurimis oſtendit, Græcos quovis ſæculo abſolutionem ſa- cramentalem expreſliſſe, ac nunc etiam expri- mere verbis deprecatoriis. Id quod etiam in Eccleſia Latina jugiter factum fuiſſe usque ad ſæculum duodecimum fuſe probat idem Mori- nus c. 8. 9. & ſeqq. II. n ele nec i npen me. ai. Apnt t. Eleln⸗ Fine Menle. Nocun Hertuni Vnid. . gubn Dunkun Ner. rnd wenſt erht etmmn Gse 4 en Ain DE PGNITENTIA. 26 5 . Advertit hic Suareſius d. 19. ſect. 1. n. 25. verba precatoria ſeu impetratoria bifariam poſſe accipi, ſemel formaliter; prout nimirum non habent ſenſum alium, quam deprecandi; materialiter autem accipiuntur eadem werba, quæ cum in ſenſu deprecandi proferri poſſint, proferuntur modo & intentione impetrandi: ut ſiquis pro poteſtate verba iſta, Abſolvatur Pe- trus, tamquam actum judicialem proferat, ait eſſe æquipollentia formæ communi, qua Sacer- dos Petro dixerit: Abſolvo te. Dico. Forma Sacramenti Pœnitentiæ non poteſt eſſe mere precatoria aut impetratoria. Ita S. Thomas q. 84. a. 3. ad I. Scotus, Duran- dus, Paludanus, Gabriel & reliqui in 4. d. 14. Petrus Sotus leét. 4. de Confeſſ., Navarrus c. I. de Pœnit. diſt. 6. num. 9., Suarez &c. Prob. I. Chriſtus dedit Apoſtolis poteſtatem ligandi & ſolvendi, eosque Judices conſtituit, quibus fa- cultas ſit remittendi & retinendi peccata: atqui Judex exequens munus ſuum, ac decidens cau- ſas, profert ſententiam ſuam aſſerendo, vel ne- gando, neque utitur forma deprecatoria, aut aliena ope fieri poſtulat, quod ſibi injunctum eſt. Ergo. Prob. II. Cum N. L. Sacramenta efficiant quod ſignificant, ac viciſſim ſignificent quod efficiunt, forma Pœnitentiæ debet ſignificare, quod miniſter efficit: at hie non tantum exorat & impetrat peccatorum remiſſionem, ſed hanc fa- cit, & pro poteſtate confert; hinc S. Scriptura non mmeminit precum a Sacerdote adhibendarum, R § neque 266 DE PGœNITENTIA. neque ait, Quibus ſolutionem aut remiſſionem pec- catorum poſtulaveritis, ſoluta & remiſſa erunt, ſed quæcumque ſolveritis, quorum remiſeritis peccata. Erge illa tantum ſoluta erunt, quæ habens cla- ves &οt—t—ſtatem ſolverit: nam qui petit aliquid ſolvendum aut remittendum, non ſolvit aut re- mittit. Prob. III. Concilia Florentinum, Tridenti- num & Moguntinum c. 4. præſeribunt Sacra- mento Pœnitentiæ adminiſtrando formam ſim- pliciter enuntiativam: ut ſolet adhiberi in judi- ciis, & nuspiam pure deprecativam: imo Sy- nodus Tridentina Sefl. I4. c. 3. diſerte prote- ſtatur, preces quasdam de Eccleſiæ Sanctæ more laudabiliter quidem adjungi; ad ipſius tamen for- mæ eſſentiam nequaquam ſpectare, neque ad ipſtius Sacramenti adminiſirationem neceſſarias eße. B. Thomas autem Opuſculo 22. ſcribens contra quemdam ſua ætate contendentem pro forma deprecatoria, ait ſententiam iſtam eſſe præſümhptuoſam, ne dicam, erroneam. Tum ve- ro ſubdit: Miror, qua temeritate aliquis aſſerat eſſe ſolutum, quem babens olaves non ſagnificat ſe ſolvere, ſed ſolum rogat eſſe ſolvenduin. Obj I. Chriſtus reliquit Eccleſiæ arbitrio, determinare formam Sacramento pœnitentiæ. Ergo perinde eſt, ſive hæc utatur forma depre- catoria, ſive huic plusquam undecim ſæculis uſi- tatæ formam enuntiativam ſubſtituerit. N. Diſt. Antec. Reliquit Eccleſiæ arbitrio determinare formam, cujus ſignificatio effectui reſpondeat C. quæ non ſignificet quod efficit SacramnituI DE PGœNITENTIA. 267 unft. ſi forma hujus Sacramenti tot ſæculis depreca- toria fuiſſet, non auſus fuiſſet S. Thomas ſæcu- m lo duodecimo proximus, ſententiam aſſeren- uck. tem, quod hæc ſufficiat, tam acri cenſura per- ind ſftiringere, & ex verbo Dei probare, quod nul- Hur 10 modo ad abſolutionem idoneæ ſint hæ vo- cCes, Alſolutionem & Kemiſſionem tribuat tibi Ien Deus, ut C. I. Opuſculi citati argumentatur. Deinde nullum poteſt Concilium vel Statutum nln. produci, quandonam hæ voces, Abſolvo te, nidd. fuerint inſtitutæ, & ſua vis formalis deprecato- nd. riis adempta, cum nihilominus a ſæœæculo duode- e. cimo uſque ad noſtra tempora precandi for- Gem mulæ verbis, Abſolvo te, & præmitti ſoleant, =e. & ſubnecti. hin Inſt. I. Sicut ex verbis illis Jac. 5. v. 14. In- . 4 Eimaiur quis in vobis? inducat Presbyteros Eocle- ſaun ſc, O ovent ſuper eum, ungentes eum oleo in no- enſi mine Domini, & oratio fidei ſalvabit infrmum &&. And colligimus, formam extremæ unctionis depre- catoriam eſſe: ita cum mox ſubjiciat Apoſtolus, oς Conftemini alterutrum peccata veſtra, & orate o pro invicem, ut ſalvemini, pari ratione hoc idem de forma Poœnitentiæ Sacramenti demonſtrabi- mus. W. MW. paritatem. I. quia ſequela contra- dicit C. Tridentino, quod formas deprecantes ndet ab eſſentia Sacramenti Pœnitentiæ penitus arcet. lsl. II. quia B. Jacobus per verba, Conmftemini &. Sacramentum quidem Confeſſionis indicat; ſe- gernim quentibus tamen verbis, orate pro invicem α. N ſolum preces ferventes juſtorum omnium in- monm telligit, quæ vim Sacramenti non habent, ſed impe- Abirio, lentie. 268 DE PœNITENTIA. impetratoriam ſolam ex opere operato, ut ra- tio mox addita indicat: WMultum enim valet dJe- precatio juſti aſſdua. Elias erat homo ſimilis nobis, W oravit, ut non plueret, & non pluit annos tres 2c1†. Quin etiam, ſi juxta vocis Græcæ ſigni- ficationem accurate ſententia Apoſtoli latine red- datur, ita ſonat: Precamini pro vobis mutuo, ut ſanemini, n οαι α οε: unde beneficium temporale ſolum tali oratione impetrandum colligimus. III. Certum eſt, illis verbis Apo- ſtoli promulgari inſtitutionem unctionis extre- mæ: ita enim declarat Synodus Trident. Seſſ. 14. C. I. de Extr. Unét. At Pœnitentiæ Sacra- menti inſtitutionem malunt Patres deducere ex illis verbis Jo. 20. Quorum remiſeritis peccata &. ut eadem ſeſſ. de Sacram. Pœnit. Cap. I. & ſed. tradunt. Sicut ergo Eccleſia materiam & for- mam unctionis extremæ ex verbis inſtitutionis Jac. 5. intelligit: ita etiam materiam & formam Sacramenti Pœnitentiæ ex verbis Chriſti Jo. 20. illud inſtituentis debet inveſtigare, & revera in- veſtigat, ut crebro fatetur Tridentinum loeis citat. Inſt. II. S. Ambroſius I. I. de Pœnit. c. ult. Satis, inquit, eſt ad remiſſionem peccati oratio, quæ fit a pluribus. Ergo. e. W. Conſ. S. Do- Gtor non loquitur de remiſſione & abſolutione Sacramentali, ſed de reconciliatione publice pœ- nitentium: nimirum dandam eſſe iis veniam, indulgentiam & pacem, pro quibus multi ſua obſecratione intercedunt: hancque moderatio- nem adhibendam, Pauli auctoritate confirmat, Gl ie Ue N. ltd. li, ter n⸗ eck. on, en dunn 4 Po⸗ Ie. del. Gerr⸗ eleel ,Ge te⸗ r. tors Nennh errnn C los eN Cton o otoe ſcepee⸗ ebnam, oli deti⸗ Oofunt DE PCNITENTIA. 269 & ſubdit: ne triſtitia pœnitentem tædio longæ di- lationis abſorbeat. Inſt. II. Idem S. Doctor l. 3. de Spiritu S. c. 19. omnem Sacerdotibus poteſtatem abſolvendi adi- mit, ſola precandi facultate relicta, dum ita diſ- ſerit: Weque enim in ſuo, ſed in Patris, & Filii c Spiritus §. Womine peccota dimittuntur; iſti ro- gam, Divinitas donat. k. M. A. S. Ambro- ſius indicat ſolum Deo tanquam præcipuo Au- thori tribuendam eſſe remiſſionem peccatorum, Sacerdotes vero tanquam miniſtros ſuum ad id exhibere obſequium; nihilominus vere abſol- vere, nam allegat verba Chriſti: Quorum re- miſeritis &. Deinde etiam formam noſtram in- dicat dicens: Iz Womine Patris, & Eilii & pi- ritus Sancti a Sacerdotibus peccata dimitti. Ultima verba S. Ambroſii explico Diſt. Iſti rogant formaliter antequam remiſſionem pec- cati impertiant, & dum formam remittendi efferunt, rogant virtualiter & æquivalenter C. quaſi ipſa formula remiflionis fuerit precatio formalis N. Sacerdos dicens: Abſolvo te in No- mine Patris & Eilii & Spiritus &. & uivalenter & virtualiter orat, quia ſciens, effectum Sa- cramenti præcipue a Deo ſolo pendere, ſeque tantum ut miniſtrum & inſtrumentum Chriſti Nomine agere preces Eccleſiæ Ppræmittit, & cum affectu deprecantis ſubjicit verba indicati- va, ſententiam abſolutionis pronuntiando, iis- que Deum determinat ad dandam poœnitenti gratiam. Hanc eſſe S. Doctoris ſententiam conſtat ex iis, quæ protinus addit: I; Baptiſmo quo- 270 DE PGNITENTIA. quoque peccata donari non eſt ambiguum. In Bapr- tiſino autem operatio Patris & Pili & Spiritus ſancti eſt. Item Auguſtinus variis locis, ac præ- ſertim L. 5. de Bapt. C. 20. Quomodo exaudit inquit, bomicidam deprecantem vel ſuper aquam Baptiſini, vel ſuper oleum, vel ſuper Euchariſtiam, vel ſuper capita eorum, quibus manus imponitur? guc omnia tamen funt 8 valent etiam per homici- das. Atqui omnes conſentiunt formas Baptiſ- mi & Euchariſtiæ ſemper ac neceſſario fuiſſe indicativas: nam Ambroſius L. 4. de Sacramen- Iis C. 4. convenitur, inquit, ut conficiatur ve- nerabile Sacramentum, jam non ſuis ſermoni- bus ſacerdos, ſed utitur ſermonibus Chriſti. Et PP. eitati de Euchariſtia ſupra, diſerte con- teſtantur, Euchariſtiam fuiſſe confectam a Chri- ſto, & hodiedum a Sacerdotibus confici verbis hisce: Hoc eſt Corpus meum. Igitur hi duo & alii Patres aliud nihil volunt, quam quod Deus Sacerdotem ſuper panem & vinum verba pro- ferentem exaudiat, & ad ejus verba indicativa cônvertat elementa in corpus & ſanguinem Chriſti, atque idem in Baptiimo, Confirma- tione & Pœnitentia faciat, tribuendo gratiam iis, ſuper quos forma Sacramenti profertur. Inſt. IV. Auguſtinus ſerm. 23. L. 50. Ho- mil. in illa Chriſti verba Lucæ 7. PEides tua te ſalvam fecit: medicus bonus inquit, ægros non ſo- lum præſentes ſanabat, ſed & futuros etiam prævi- debat. Futuri erant homines, qui dicerent, ego peccata dimitto, ego uſtifico, ego ſanälifico, ego ſano, quemcunque baptizo. Tu, cum ſis heine⸗ 1018: NM Pyi en nnt one⸗ Dpt ule hmen. n e Clncl Crtki eco⸗ 10Chri ferbi⸗ GS AN r wdenie Mun Cnmme uun Eenur. D Do. 6e tun es ton/ ſten⸗ eſeni Cifinre nioror 6 DE PœNITENTIA. 271 dicis: Veni mulier, ego te ſalvam facio. Re- ſpondet tibi Chriſtus: Quando a judæis putatus ſum homo, remiſſionem peccatorum ſidei dedi, dixi: vade, mulier, des tua te ſalvam fecit. Deinde contra eosdem hæreticos argumentarur ex facto & exemplo Chriſti, mulieri dicentis non dimitto, ſed dimittuntur tili peccata tua; Item ex verbis Chriſti: Accipite Spiritum &.; item ex verbis Apoſtoli I. Cor. 3. & 6. SWiritus Dei hbabitat in vobis, ut confutet dicentes: ſi non dimittunt homines peccata, falfum eſt, quod ait Chri- ſtus: Qucæ ſolveritis interra ſoluta erunz & in cælo: reſpondet enim hoc Chriſtum dixiſſe, quia Spi- ritum Sanctum daturus erat hominibus, qui Peccata remittit, & Deus eſt. Subſumit Morim. atqui non potuiſſet Auguſtinus ita, niſi inepte, contra hæreticos argumentari, ſi ipſe &alii Sa- cerdotes Catholici hac forma: Abſolvo te, aut ſimili indicativa uſi fuiſſent. Ergo tum tempo- ris forma hæc indicativa non erat uſitata. N. D. Ant. Auguſtinus ita argumentatur contra hæreticos, horum formulam, qua in Sacra- mentorum adminiſtratione utebantur, compa- rando cum verbis, queis Chriſtus peccata di- miſit N. comparando modeſtiam verborum Chriſti cum inſolentia verborum, queis ſe hæ- retici extra adminiſtrationem Sacramentorum jactabant. C. Explicatio patet vel ex unica hac phraſi hæreticorum, quam S. Doctor refert: Ego ſano quemcunque haptizo, quod non po- teſt accommodari ad formam Baptiſini. Item quod Chriſtus ad condonanda peccata non uſus fue- 272 DE PGNITENTIA. fuerit verbis: nam dum ait: dimittuntur tili peccata, indicavit tantum hoc externo ſigno internum voluntatis ſuæ affectum, quo ſolo ei peccata remiſit. Hine W. ſubl. Tametſi enim hodie uſurpemus formam indicativam, imper- tiendo abſolutionem; ſiquis tamen Sacerdotum noſtrorum ex hac formula, & ex verbis Chri- ſti Matth. 16. & 18 & Jo. 20. anſam caperetcum illis hereticis ſe efferendi, tamquam ſuamet pote- ſtate & auctotate peccata dimitteret eisdem ver- bis Chriſti & aliis argumentis Auguſt. a nobis ve- re & apte confutari poſſit. Denique hæretici illi occaſionem errandi ſumpſerunt ex formulis indicativis, queis utebantur; neque enim ex deprecatoria forma fieri id potuir. Ergo tunc temporis Sacramenta Baptiſini & Pœnitentiæ Per formas indicativas adminiſtrabantur, cum non poſſit oſtendi, quod ſoli hæretici iis uſi fuerint. Ergo falſum eſt, quod XII. primis ſæ- culis forma deprecatoria in uſu fuerit. Inft. V. Guilielmus Paris. Epiſc. C. 19. de Sacram. Pœnit. Weque more judicum forinſecorum, inquit, pronuntiat Confeſſor, alſolvimus te, non condemnamus, ſed magis orationem facit ſuper eum ut Deus abſolutionem & remiſſionem atque gratiam ſatisfatctionis tribuat. Ergo. H. W. Conſ. Quili- elmus ſolum indicat, Confeſſorem abhorrere a faſtu, quo judices ſæculares ferunt ſententiam numero plurali dicendo: abſolvimus te; neque etiam condemnare reos: ſed modeſtedicere nu- mero fingulari: abſolvo te, neque id ſine Ppræ- miſſis ad Deum precibus. Quæ reſponſio pa- tet 1 AAl buß Alßne gfun a “ N lthe liſi, Wnn Nlᷓ⸗ oro loe enin er. n letcun pore nyer⸗ fe. geici Coris len er ne lentie Af. Sull role⸗ 19,6 rrmc , ℳℳ em tian l⸗ Elere 1 genden 3 0e ceten ldnen DE PœNITENTIA. 273 tet ex Alex. Halenſi, qui fuit æqualis & familia- ris Guilielmi, & P. 4. Q. 21. membro I in O. ait, precibus pro pœnitente præmiſſis, Sacer- dotes ſubjungere formam indicativam, qua ſen- tentiam pronuntiant. Hinc cum Franc. May- ro in 4. d. 14. q. I. retuliſſet, in provincia Pro- venciæ aliquos ita abſolviſſe: Abſolvat te Deus Pater, D. F., D. Sp. S., ad 3. reſpondet, improba- tam fuiſſe iſtam formam, quia ſacramentalia ſunt ſtricti juris, & ideo immutari non debent. Er- go hæc Cuilielmi & Mayronis teſtimonia Mo- rinum non juvant, cum vel inde conſtet, for- mas deprecativas recentes fuiſſe. lit. 6. Ut ex MSS. variis intelligimus, Ec- cleſiæ quoad precationes ſuper pœnitentes con- veniunt, non item quoad formas alias: aliquæ enim habent: ſis alſolutus a me; aliæ: abſolvimus e; aliæ: alſolvo te. Si ergo Sacerdos pœniten- tem non abſolvat precando, non una, & ea- dem fuit olim abſolutionis formula; Ergo ne- que idem Sacramentum pœnitentiæ. H. D. Il. Non fuit formula abſolutionis eadem gramma- tice C. eadem moraliter N. Imperativa & in- dicative, numeri ſingularis aut pluralis idem ſenſu communi ſignificat. Ohy. 2. In Eceleſia Græca prioribus ſæculis hujus Sacramenti forma fuit mere deprecativa: Nam in Euchologio typis edito, & in pluribus MSS. nihil præter preces a Sacerdote pro re- miſſione peccatorum pœnitentis ad Deum fun- dendas præſeribitur. Recentiores irem Græci, ut Nicolaus Cabaly la Hieremias Pankxh 274 DE PœNITENTIA. C. P. Reſponſione I, ad Lutheranos, in eisdem precibus formam abſolutionis ſtatuunt: atque hodiedum quamplurimi Sacerdotum Græco- rum aliter non abſolvunt. Ergo. d. MW. Ant. Eædem ſemper fuerunt formæ Sacramento- rum in utraque Eccleſia, & prorſus immutatæ in omnibus Eccleſiis, ut fatetur Morinus ipſe c. 18. n. 2. Cum ergo Florentinum Concilium, nihil contradicentibus Græcis, ac poſtea Tri- dentinum dicant, hujus Sacramenti formam ſo- lam eſſe verba, Abſolvo te, vel his ſimilia, ſe- quitur, formam Eccleſiæ Græcæ numqum de- Precatoriam fuiſſe. In Euchologia autem tan- tum relatæ ſunt ceremoniæ & preces prolixæ, ab omnibus Sacerdotibus ſuper pœnitentes pro- mendæ, non ut eis pœnitentes abſolverentur, ſed ut adjungerentur formulæ, queis abſolutio pPerficiebatur, quæ in antiquis Latinorum & Græcorum Ritualibus & Pœnitentialibus, juſta ex cauſa omittebantur, quam retulimus diſp. 2. C. 2. a. 3. ad Inſt. I. Obj. T. Atque hoc Euchologiorum ſilentium præ- bere occaſionem potuit, cur multi Recentio- rum Græcorum in ſola deprecatione Sacerdo- tum, vim remittendi peccata ſitam eſſe putent, &ẽ formam antiquam omittant, quæ ſenſu in- dicativo conſtat, & qua non pauci alii tum Ca- tholici, tum Schiſmatici etiamnum utuntur, te- ſte Arcudio de concordia utriusque Eccleſiæ I. 4. C. 3.3 Presbyteri enim eorum dicunt, Habeo te venia donatum: Epiſcopi vero, Mea medio- oritas habet te venia donatum: Alii, Divina gra- , 114 ehen AN rcco. ,. No. me Mpſe elun n I. . 1,E. unce. ntn. volne, lesplo⸗ Fenu, Pli⸗ U O lde n N. eeennb⸗ o⸗ Uecl) S elian. oror . Uodel ot, E ln D' 1 DE PœNITENTIA. 275 tia Somni Spiritus per me peccatorem & Cminimum Jxrvum ſuum habet condonata, quæcumque peccaſti. Hanc quidem Gabriel Philadelphienſis Epiſco- pus habet: priorem vero tradidit Arcudio Ni- cephorus quidam Eecleſiæ Conſtantinopolita- næ Archidiaconus & Protoſyncellus vir doctus. Idem Arcudius ex Manuicripto, Ruſſorum idiomate conſcripto, talem abſolutionis formu-⸗ lam legit: Ab' omnibus peccatis, quæcumque nunc coram me indigno confeſſus es, ota te faciat, Ego quoque Pater ſpiritualis, poteſtate mibi a Deo &ρ ſuperioribus conceſſa alſolvo te ab ommibus peo- catis tuis. Det ergo tibi Deus, ut in hoc && in Juturo ſæculo irreprebenſibilem te ſiſtas judicio ejus, qui oſt benedictus in ſæcula. A duobus autem Antiochenis Patriarchis hanc accepit: Medio- critas noſtra habet venia donatum ſpiritualem filiun Juum. Quæ quidem formæ omnes idem ſo⸗ nant apud Græcos, ac ſi quis latine diceret: Do tibi veniam, mediocritas mea dat tibi veniam: hinc omnes ſufficiunt ad abſolvendum. Mini- me vero ſufficiet, ſiquis diceret: pſe Domine dimitte, remitte, condona peccata bujus M., dquiq tua eſt potentia, & tuum regnum Patris &. habet enim hæc forma ſignificationem ſubſtan- tialiter diverſam ab iſta, Alſolvo te; adeoque iſti æquivalere non poteſt. Iuſt. I. Euchologia habent formas Baptiſmi, Confirmationis, Ordinis, & Extremæ unctio- nis: at non apparet ratio cur formam Pœni⸗= tentiæ non contineant; ergo forma Pœniten- tiæ ſunt illæ preces, quas Sacerdotibus ſuper 8 2 Son= 276 DE PGNITENTIA. confeſſos dicendas præſeribunt. E. M. Aſſ. Ideo Euchologia non habent formam pœnitentiæ, quia MSS., unde excerpta ſunt, eamdem non habuerunt, quæ tamen formas quatuor illorum Sacramentorum continebant: ſicut etiam Ritua- lia latina habent quidem formas quatuor illorum Sacramentorum, quin Pœnitentiæ formulam habeant. Quodſi quæ as, cur cæteris formulis ac- curate conſignatis in veterum Ritualibus & Eu- chologiis utriusque Eccleſiæ, Pœnitentiæ ſo- lius forma deſideretur? . Euchologia & Ri- tualia antiquorum condita fuiſſe eo tempore, quo formæ Sacramentorum viva voce miniſtris tradebantur, nec ſine neceſſitate ſcripro quid- quam mandabatur. Opus autem erat, literis con- ſignari preces in Pœnitentiæ Sacramento & aliis ufſitatas, eo quod plures eſſent ac prolixæ: item formas & ceremonias quatuor dictorum Sacramentorum, quod aliæ atque in ſpeciem diverſæ adhiberentur in utraque Eccleſia, ut citra confuſionem quælibet ſuos ritus religioſe conſervaret. Econtra quoniam forma, Alſol- vo te, breviſſima erat & perpetuo communis utrique Eecleſiæ, nulla urgebat neceſſitas hanc literis mandandi. hiſt. 2. Clemens VIII. in inſtructione ſuper ritibus Græcorum anno 1595. edita, jubet Presbyteros Græcos, homini Latino in neceſ- ſitate abſolutionem tribuentes, uti forma a Con- cilio Florentino præſcripta, eisque permittit adjicere precationem, quam pro forma abſo- lutionis tantum adhibere alias conſueverunt. L Ergo e enlix, 1non Uum Mn. lnn ohln Hllor. L. le ſ. &N. or, rs dgit cor⸗ ais ire: Croln Nen a, l o Ar NMMun Flae ehet de oneck mnidr, Pelln 6 ſeſen DE PœNITENTIA. 277 Ergo Pontifex vidertur approbare ut validam Sacramenti hujus formam precationis ab ipſis in pœnitentes Græcos prolatam. . M. Conſ. Simpliciter & abſolute jubet adhiberi formam Concilii Florent. Ergo ſolam formam depre- catoriam, aliis Græcis uſitatam, tamquam in- ſufficientem repudiat: nam alioqui hanc per- mitteret, & non adſtringeret ipſos ad formam C. Florentini. Sicut dum eodem decreto Græ- eos Epiſcopos Latino Epiſcopo ſubjectos a Græ- co Epiſcopo ordinari permittit, non interdicit, eos forma & ritu Græco ordinari, etſi hæc a La- tinorum ordinatione plurimum differre videan- tur, approbantur tamen a Pontifice ut ſufficien- tia; ergo illam formam deprecatoriam ad Sa- cramentum Pœnitentiæ conficiendum ut nul- lam & invalidam prohibet. Inſt. 3. Quidam recentiores etiam Theolo- gi cenſent, valere formas precatorias in Pœni- tentiæ Sacramento, quamvis ſint illicitæ. Ergo. Be. N. Conſ. Franciſci quidem Maironis hæc erat Opinio: ſed venia dignus erat, quod ante CC. Florentinum & Tridentinum ſcripſerit. Hanc autem veniam non æque merentur nonnulli, qui cum Eſtio, poſt illa Concilia idem dicere auſi ſunt. Cæterum Morinus Dominicum So- tum, Vaſqueſium & Bellarminum immerito in ſuam ſententiam pertrahere conatur: contra- rium enim docent: ac Sotus quidem in 4. d. I4. q. I. a. 3. Qui deprecatione, inquit, ſolum uti- ur, non abſolvit, ſed alſolutionem petit a Deo. Et §. ult. negat valere formas: Alſolvat te Deus, 5 3 vel, 278 DE PœNITENTIA. Vel, zribuat tibi abſolutionem, eoquod depreca- tive accipiantur. Hanc ergo formam, Abſol- vit, vel, abſolvat te Chriſtus, cum valere ait d. 3. J. un. art. 5. imperative accipit, non depre- cative. Quo modo Arcudius recte ita argu- mentatur: & in ſermone trito illa verla, parcat tibi Deus, idem ſonant, quod, Ego tibi parco, profecto poterunt in Sacramento, niſi aliud olſtet, b. e. Eccleſiæ onſuetudo, eodem ſenſi dici, & va- lebit Sacramentum. Olj. I. Chriſtus Matth. 16. & 18. & Joan. 20. dedit etiam Eccleſiæ poteſtatem ligandi & ſolvendi cenſuris, & nihilominus ſola preca- tione poſſunt abſolvi ab excommunicatione; ergo etiam a peccatis. . M. Conſ. Etiam mu- tu, ſcripto; familiari converſatione, collatione officii aut beneficii poſſunt abſolvi ab excom- municatione, quamvis abſentes: quod tamen nemo de Sacramentali abiolutione dixerit. Igi- tur cum abſolutio a cenſuris non ſit actio Sacra- mentalis, arbitrio Eceleſiæ omnino permiſſa eſt. E contra Sacramenti forma a Chriſto determi- nata, ab Apoſtolis tradita Eecleſiæ, ab hac im- mutari non poteſt. ARTICULUS III. Quis ſenſus ſit verborum formæ hujus Sacramenti? Al Noe I. Jam ſupra c. I. a. I. ad obj. 2. Inſtan- Ltiam meminimus, Magiſtrum non ex- tendere poteſtarem clavium ad remiſſionem culpæ: nam diſt. 18. Lit. F. ſcribit, Sacerdoti- bus cn M, lyfe leer⸗ ione, nNr. ore tom⸗ unen ⸗ diett⸗ hrek. gemm. eit⸗ gmeii . olu Mri ⸗ don⸗ DE PGœNITENTIA. 279 bus tantum conceſſam eſſe poteſtatem ſolvendi & ligandi, id eſt, offendendi homines ligatos vel ſo- lutos. Unde ſenſus verborum, Ahſolvo te, alius ipſi non eſt, quam, Abſolutum oſtendo & decla- ro. Hunc ſequuntur ibid. q. r. a. 2. S. Bonaventu- ra, Gabriel, Major, Alexander 4. P. q. 21. Medina tract. 2. q. de effect. abſolutr. II. Senſus alius horum verborum eſt: Ab- Jolvo te, non a culpis, ſed ab obligatione eas ſubjiciendi clavibus Eccleſiæ. Hanc interpre- tationem referunt S. Bonaventura & Alexander, & ex parte ſequitur Gabriel d. 18. J. .. Richardus autem Victorinus l. de Poteſt. lig. & ſolv. c. 21., Hugo Viéct. l. 2. de Sacram. pP. 14. c. 8. & Scotus d. I4. Jq. 2. ad 2. arbitrantur, ver- his illis ſignificari remiſſionem pœnæ vel æter- næ, vel temporalis, juxta indigentiam poœni- tentis. His adverſatur Janſeniſtarum error, qui totam reconciliationem peccatoris cum Deo fieri putant contritione perfecta & debitæ Sa- tisfactionis exſecutione: unde hanc præmitten- dam eſſe contendunt, ac demum a Sacerdote verbis illis deelarari oportere, ipſum a peceato jam eſſe immunem. = Dico I. Senſus verborum abſolutionis non eſt, Ego te oſtendo, declaro a peccatis abſo- lutum. Ita S. Thomas q. 84. a. 3. ad 5. & in diſt. 18. J. T. a. 3. quæſtiunc. I. & cum eo Theologi veteres ac recentiores. Argumentum, quo ex verbis S. ſeripturæ utuntur; Richardus 'tapro- Ponit. Extat quorundam Jententio tam Ffrivola, ut ridenda potius, quam vefellenda videatur: n. S Han 280 DE PœNITENTIA. zant enim, Sacerdotes non habere poteſtatem ſol- vendi, ſed oſtendendi ſolutos: ſed numquid Domi- nus dixit, quod ſolutum oſtenderitis, erit ſolutumé Dicunt, Sacerdotes non habere poteſtatem remit- zenqi peccata, cum Dominus hoc dicat: & dicunt, babere poteſtatem oftendendi remiſſa, cum Domi- nus hoc non dicat. Ex eisdem Chriſti verbis C. Tridentinum ſeſſ. 14. cap. 6. decidit, Sacerdotis abſolutionem non eſſe ſolum nudum miniſterium qeclarandi remiſ- Ja ſ peccata. Et can. 9. contrarium propu- gnaturos anathemate ferit. Confirm. I. Declaratio iſta peccati remiſſi non fit Deo: neque Eccleſiæ, cum plerumque ſeereta ſit: nec fieri ſemper poteſt pœnitenti, qui ſæpe ſurdaſter eſt aut moribundus ſenſu de- ſtitutus: ergo eſſet ſermo plane otioſus. Imo cum effectum divinæ gratiæ & remiſ- ſionis peccatorum jam præiumeret, ſecundum ſe quoque eſſet omnino inutilis æque ac fides, qua Hæretici credunt remiſſa ſibi eſſe peccata per Chriſtum. Conf. Il. Hac Magiſtri explicatione enerva- tur omnis poteſtas Eccleſiaſtica. Quis enim di- XNerit, Papam & Epiſcopos illis Chriſti verbis, Quacumque alligaveritis, && ſolveritis &c. vere accepiſſe faculratem diſpenſandi, aut cenſuris adſtringendi, ſi aliud nihil poſſint, quam decla- rare, hunc hege non teneri, hunc eſle ligatum? Denique ſupervacaneum foret miniſterium Sacerdotum: cum quivis doctus & prudens vir conſcientiam pœnitentis accuratiusi poſſet ex. plo- INr ct Un Un linl rih n Dm. n it. Vn, Dn. Mnn kopen rn. on. niü unele Nlenth lice⸗ tenl. dhen de Pecal eerA. Nind. ſes, . Ve cenioit Gedt enn foltert Nudenit 16 o DE PGNITENTIA. 281 plorare, ac de obtenta peccatorum venia judi- cium ferre, quam Sacerdos qui literis & inge- nio minus polleret. Dico Il. Neque ſenſus formæ abſolutionis eſt, Abſolvo te obligatione ſubjiciendi peccata clavibus. Prob. I. . argum. Chriſtus Joan. 20. dedit poteſtatem remittendi peccata: at ſolverce aliquem ab obligatione præcepti, non eſt re- mittere peccata. Ergo hoc ſenſu non exerce- tur proprie facultas a Chriſto Sacerdotibus im- Pertita. II. Nullum ſenſum talis abſolutio haberet, ſiquis confiteretur tantum peccata venialia, aut lethalia alias jam legitime in confeſſione prolata. III. Poteſt quis abſolvi a peccatis, quin ab ob- ligatione illa confitendi ſolvatur, ut in materia de caſibus reſervatis indicatur. IV. Ad talem effectum non oporteret gratiam conferri in Sa- cramento, nec requireretur diſpoſitio ulla ſu- Dernaturalis in pœnitente ad obligationis hujus ſolutionem obtinendam; ergo talis abſolutio nihil participaret de ratione Sacramenti. Imo nec utilis eſſet nec neceſſaria, cum ſe onere con- fitendi ſola culparum ſuarum narratione pecca- tor exſolvere Poſſet, ſine forma ulla verborum ab audiente Sacerdote adhibita. Dico III. Neque etiam forma memorata habet hunc ſenſum: Abſolvo te a poœna pecca- tis debita. Prob. eisd. argum. Secundum hanc opinionem Sacerdotes numquam remitterent Peceata: Chriſti autem verba, Quorum remiſe- vItis pecoata &c., in ſenſu proprio accipi opor- 8 5 tet; 282 DE PNITENTIA. tet, niſi vel Eccleſia aliud ſtatuat, vel circum- ſtantia literæ aliud requirat. Deinde contingere poteſt, ut quis iterum ſe accuſet peccatorum tam mortalium, quam venialium, quæ olim pœnitentiæ virtute & Sa- cramento quoad culpam & pœnas omnes ab- unde expiavit, ita ut nullus formæ tali effectus ſupereſſet. Dico IV. Verum ſenſum formæ hujus Sa- cramenti nobis exponit S. Thomas dicto art. 3. ad 5.: Abſolvote, id' eſt, Sacramentum Abſolutionis Zibi impendo. Hanc B. Thomæ ſententiam Theo- logi fere omnes hodie ſequuntur, ut omnium optimam. Per formam enim Abſolutionis pri- mario ae directe ſignificatur, & efficitur pecca- torum remiſſio virtualis, ſeu talis formæ Poſi- tio, quæ ſecundum ſe faciat hominem formali- ter ex peceatore juſtum. Sive ergo pœnitens ante abſolutionem juſtus jam ſit, ſive adhuc pec- cator, ſemper vere profertur in eum memorata Sacramenti forma: licet in ſolo peccatore per im- Perfectam contritionem diſpoſito remiſſionem etiam formalem & ſignificet, & operetur. Er Ratio eſt; quia Sacramentum omne per ſe ac præcipue ſignificat effectum ſuum primarium ſeu gratiam: ergo etiam Pœnitentiæ Sacramentum præcipue ſignificat eamdem gratiam prout remiſſivam pec- cati. Prob. Seq. Si pœnitentia ſignificaret & efficeret primario ac immediate remiſſionem Ppeccati, & gratiam tantum ſecundario ac indi- recte, ergo peccati remiſſio antecederet gratiam; cum tamen unica cauſa formalis noſtræ juſtifi- catio- eh. um Gen d. RL. fean 1o K. It/, foi no⸗ hkſomn opr. helet⸗ ol. Gll. ens bee⸗ Vokant erir. oven Mer de Chnn. eſpe lapee⸗ e Goren ei igetii reſt DE PœNITENTIA. 293 cationis dieatur gratia a Tridentino Concilio ſeſſ. 6. cap. 7. & omnis formæ veteris privatio formæ novæ induéctione poſterior cenſeatur. Obj. I. Verba illa Chriſti, Luc. 7. v. 48.: Ke- mittuntur tili peceata, tempore præſenti profe- rebantur, eis tamen Chriſtus tantum declaravit ac teſtatus eſt, peccatricem ſolutam ſuis crimi- nibus eſſe, prius enim erant jam dimiſſa. Ergo etiam forma, Abſolvo te, vera erit, licet decla- ret tantum, peccata a Deo dudum dimiſſa eſſe. H. M. Conſ. Ad argumentum jam reſpondimus diſ. 5. c. 3. a. 3. ad Inſt. obj. 1. Textus Græcus exprimit in tempore præterito: αιοvτ—. ο a& ααaρτιαν vemiſſa ſunt tua peccata. Qhbj. I. Quamvis peccata per contritionem fuerint remiſſa, non tamen ſine ordine ad abſolu- tionem; ergo hoc ſenſu peccata illa dieuntur re- mitti per formam abſolutionis ſubſequentem, quod per hanc illorum remiſſio quaſi complea- tur & conſummetur. Confirm. Sicut Chriſtus Patres dudum ante a peccatis mundatos dicitur redemiſſe, quia ju- ſtificati erant in virtute pretii, quod poſtea ſol- vit: ita quamvis peccatum fuerit remiſſum prius, tamen per hoc Sacramentum fit quaſi ſolutio & ſpecialis applicatio meritorum Chriſti ad conſum- mandum illum effectum. v. M. Conſ. Hæc ex- Plicatio non tenet in venialibus per contritionem prius remiſſis: neque in peccatis mortalibus jam ſemel abſolutione ſacramentali deletis. Neque ad rem præſentem facit exemplum illud de juſtificatione Patrum antiquorum: iis enim 284 DE PœNITENTIA. enim prius facta eſt applicatio meritorum Chri- ſti, quam exhibitio pretii a Chriſto fieret. Nunc autem ex parte Chriſti cum ſolutio jam ſit ſuffi- cienter exhibita, eadem tunc efficaciter applica- tur, quando datur effectus divinæ gratiæ: at hic effectus datur per contritionem; ergo per abſolutionem non applicantur merita Chriſti ad ſolvendam remiſſionem peccati per contritio- nem ante dimiſſi, neque applicatio meritorum Chriſti reſervatur in illud tempus, quo eſt appli- candum Sacramentum, utcumque contritio vo- tum Sacramenti contineat. Igitur modus iſte non videtur ſatis accommodatus eſſe ad ſacramentalis formæ ſenſum exponendum, eo quod vi formæ novus effectus à Sacramento non producatur. . II. In verbis iſtis, Abſolvo te, tacite ſubauditur, quantum indiges; quare ſolum re- miſſionem peccati ſignificant, quantum ad id, quod de facto tollitur: ergo hic adæquatus ver- borum iſtorum ſenſus ſecundum ſe unus ſem- per & idem eſt. . MW. Conſ. Nam ſi pœnitens ob remiſiſa prius & plane expiata peccata, nul- lius amplius indigeret, forma in dicto ſenſu nec Operaretur quidquam, nec ſignificaret. Ohj. I. In Sacramento Pœnitentiæ remit- titur pœna æterna, & aliquid etiam de pœnatem- porali; ergo formæ ſenſus recte ſtatuitur iſte: Abſolvo te a pœna peccatis debita. N. MW. Conſ. Tam ob rationes Concluſ. 3. adductas, quam quod remiſſio pœnæ æternæ tantum ſignifice- tur indirectè per formam, prout nimirum fit: fit autem non per ſe, ſed quatenus culpæ remiſ- A n CMenn at ſioe- C. Mune ſff. Nlar. e o nlud Uittio⸗ orun l. o. enon ennls Orane Mur. le⸗ n 1e , rer⸗ blen⸗ Mnlen⸗ itr l. Ninee lerih⸗ Atenn. oe de⸗ NC 88) nfe Girmn: DE PœNITENTIA. 295 ſionem conſequitur, in qua comprehenditur. Quare etiam eamdem conditionem includit, ſci- licet ſi ſit in homine ralis reatus qui remittatur: quæ quidem conditio deficit in iis, qui peccata gravia recitant; quibus antea jam ſunt abſoluti, & in iis, qui venialium tantum ſe accuſant. Temporalium vero poœnarum remiſſionem forma eadem indirectè ſignificat pro modo diſ- poſitionis, quam pœnitens ad Sacramentum ad- hibuit. Quodſi Baptiſmus flaminis, qui virtus tantum pœnitentiæ eſt, tanta virtute quando- que pollet, ut cum culpis omnem etiam reatum Pœnæ temporalis abſtergat; quanto magis effe- tum iſtum præſtare poterit Pœnitentiæ Sacra- mentum, dummodo peceator tam perfecta con- tritione ſeſe ad effectum iſtum digne diſpo- ſuerit. Obj. V. Forma Sacramenti idem ſignificat, ſive ad peccatorem edicatur, ſive ad pœniten- tem jam juſtificatum: atqui prolata ad juſtifica- tum non ſignificat tolli vinculum peccati; ergo hoc etiam non ſignificat dicta peccatori. Minor conſtat induléct. Rideretur enim, qui homini ſo- luto ac libero diceret: Solvo te vinculis aut car- cere. . Diſt. min. Prolata ad juſtificatum non ſignificat, peccati vinculum rolli immediate, proxime & formaliter C. mediate, remote ac virtualiter N. In utroque ſignificat: Impendo tibi Sacramentum Abſolutionis & ſignum illud effectivum gratiæ, qua reddaris amicus Dei, & in libertatem filiorum ejus vindiceris: quæ qui- dem gratia formalem etiam remiſſionem pecca- . 11 286 DE PoœNITENTIA. ti operatur in eo, qui adhuc peccatis obſtrictus tenetur. Igitur ridiculum non eſt, pœnitenti etiam juſtificato dici: Alſolvo te: nam verba, condono, abſolvo, remitto &. in uſu humano non unice reconciliationem formalem & actualem, ſed etiam radicalem & virtualem ſignificant: ne- que filius, patrem, quem ſibi reconciliatum eſſe novit, denuo veniam rogans, ridetur, quaſi rem jam factam, adeoque impoſſibilem poſtularet. Er- go homines iteratam condonationem poſſibilem Putant, & ipſis vox, condono, quantum in ſe, idem ſonat, ac, eo affelctu te proſequor, qui eſt incompoſ- ſililis cum jure ad odium, ſive id fuerit, ſive etiam- num exiſtat. Atqui identidem juſti quortidie Deum obſecrant: Dimitte nobis debita noſtra: nec id incaſſum, nam eumdem gratiæ Dei affe- ctum ſibi exhiberi depoſcunt. Inſt. I. Diſputatur hic potiſſimum, quem ſenſum verba iſta, Alſolvo te, habuerint ex uſu hominum, ante ſignificationem myſticam ex Chriſti inſtitutione adje tam: atqui ex homi- num uſu non ſignificant gratiam ſanctificantem, neque Sacramentum Abſolutionis; ergo non ſatis commode dicuntur primario ſignificare gra- tiam ſanctificantem Saeramento Abſolutionis im- pertiendam. Ne. Diſt. Aſſ. Iſta non ſignificant ex uſu hominum determinate & explicite C. in- determinate & confuſe N. Verbo, Alſolvo, in- dicatur quælibet vera abſolutio, qualis etiam uſu hominum habetur virtualis ſeu radicalis abſolu- tio nuper explicata. Cum ergo gratiæ ſacra- mentalis communicatio ſit vere abſolutio vir- ua⸗ ſrichn iteng. ebe, hnon En, U. ncke n et . Pihen 0Gen r⸗ Etane dile . en NN n honm Cnen NN ell⸗ se⸗ Kemt C. i voy. Kataun Sinſ ieſ Unoſ DE PüœNITENTIA. 287 tualis, & quandoque etiam formalis; hæc utique voce hac, Alſolvo, ſenſu vulgari acceptâ, com- prehenditur, licet indeterminate & confuſe. Inſt. 2. Forma Baptiſmi & aliorum Sacra- mentorum collationem gratiæ etiam ſignificat; ergo a ſignificatione Sacramenti Pœnitentiæ non diſtinguitur. V. D. Ant. Significat collationem gratiæ ex inſtitutione ſua ſacramentali C. ex ſig- nificatione quam habet communi hominum uſu N. Significatio ſacramentalis Baptiſmi, Pœniten- tiæ & aliorum Sacramentorum, gratiam deter- minate etiam exhiber. Econtra ſignificatio, quam verba Baptiſmi habent ex uſu hominum, non præfert gratiam, ſed ſolam intinctionem aut ablutionem corporis: cum tamen vox, Ah- Jolvo, quia quamcumque liberationem a culpa ſignificat ex uſu hominum, illam etiam quæ gra- tiæ collatione fit, neceſſario ſua ſignificatione, licet indeterminate & confuſe contineat. Ex quibus etiam apparer diſcrimen inter eum, qui homini dudum e vinculis & captivitate ere- pto diceret: Solvo te vinculis & carcere, & inter Sacerdotem, qui pœnitenti juſto dicit, Abſolvo Ze, nam prior vel ludit, vel declarat mere & confirmat exemptionem factam; quia verba ejus habent pro objecto immediato realem, forma- lem & actualem ſolutionem vinculorum: cum viciſſim Sacramenti forma objectum habeat quamcumque etiam virtualem liberationem à culpa factam. Inſt. 3. Ergo forma abſolutionis partim ſe haberet ipſam pro objecto, & ſimui grathun eln 288 DE PœNITENTIA. Dei, peccatum deſtruendum & hominem ab- ſolvvendum. B. C. Illat. Seæpe contingit, ut actus intellectus aut voluntatis ſe ipſi habeant partim pro objecto: ita voluntas aliquid do- nandi, præcipiendi, prohibendi, debet per ſe ipſam id velle præſtare: ut: declaramus Cajum innocentem, addicimus ei hæreditatem, lego ei hortum ſuburbanum: & apud Logicos omnis cognitio eſt adtus vitalis, omnis vox eſt ſonus aëre percuſſo editus. Igitur, ſicut Sacramenta cætera ſignificant effectus ſuos, non omnino ab- ſolute, ied quantum eſt ex parte ſua: ita & for- ma Pœnitenticæ ſignificat efficaciam abſolutionis a peccatis, quantum eſt ex ſe, atque hoc modo ſignificat exhibitionem Sacramenti ex ſe remiſ- ſivi peccatorum, non in actu quidem ſignato, ſed in actu exercito. Quæ omnia breviter ex- preſſit Hugo victorinus l. 2. de Sacram. p. 14. C. 8. dicens, hanc formam magis ſigniſicare virtu- tem ſuam, quam eventum. ARTICULUS IV. Utrum Abſolutio ſine verbis dari pPoſſit? Ota I. Ad eſſentiam formæ abſolutionis ſuf- ficere ſigna, queis intentio Sacerdotis de Ppœnitente abſolvendo convenienter exprima- tur, ut ſunt ſcriptura, aut nutus, exiſtimarunt olim quidam Theologi non ignobiles, ut Palu- danus, d. 17. q. 2. a. I. num. 7., Medina, Cod. Confeſſ. q. de modo confit., Petr. Sotus lect. II. de Confeſſ., ubi dicit, hanc ſententiam poſſe ſe- cure teneri, quam tenent, inquit, plures noſtrorum. Sylve nr Ala fudkm D And oN Gnn h ,⸗ en d it, u beant lco. Prl. Cn Cond Pſonn Imen noeb. Kr. lioass nol nl. gono, erer. N onil , isc Cincg. W n D na, Diy PœNITENTIA. 299 Sylveſter, Armilla, Tabiena, Rainerius, & Præcipui veterum Thomiſtarum, inter quos S. Antoninus 3. p. TIIt. 14. C. 19. H. 9. & tit. 17. c. 12. & C. 21I. H. 3. refert in Conc. Baſileenſi tractatam fuiſſe quæſtionem, quid faciat Sacer- dos, qui ſine jurisdictione audivit Confeſſio- nem, & abſolvit pœnitentem, multosque di- xiſſe, poſſe poſtea petere jurisd ctionem, & abſolvere illum ubicunque ſir. Opinionem eandem indicant Adrianus, Navarrus, & com- plures alii. 3 II. Ad idem argumentum ſpectat quæſtio, utrum Sacerdos abſentem pollit abſolvere? nam licet verba Protulerit, verba tamen pro- Pria eſle nen poſſunt ei, ad quem diriguntur: cum enim ab eo non percipiantur, rem ſigni- ficatam in eo exprimere non poſſunt. Poſſe in caſu neceſſitatis confeſſionem fieri Sacerdoti ab- ſenti & ab eodem abſente abſolutionem dari, teruerunt auctores modo recitati cum Richar- do, Majore, Alexandro, & quibusdam aliis, quorum ſententiam Dom. Sotus, Relect. de te- gendo ſecreto, memb. 3. q. 4. Concl. 5. dub. 4. ait, fortaſſe eſſe veram. Quamvis autem S. Thomas in Quodhbeto quodam doceat, confeſſionem fieri poſle per Scripturas, ut Suarez memorat; nmihilominus in4. d. 17. q. 3. a. 4. . 3. ad 3. ait, in extrema neceſſitate utilius effe confiteri Laico præſenti, quam Sacerdoti abſenti: ubi innuit Sacerdotem abſentem ablolvere non poſſe. Eum ſequitur Scotus, nixus eo unslo, quod confelli⸗ de- 290 DE PüNITENTIA. debeat eſſe ſecreta: quod ſane rem intentam non evincit. His conſentiunt Thomiſtæ, Car- dinalis Toletus, Suarez, Gregorius de Valent., Edmundus Augerius Catechiſmi c. 4. lect. 7., ac Theologi recentiores omnes. Dico L. Sacramenti hujus forma ſufficiens verbis propriis ac voce humana eſt proferenda. Ita Magiſter in 4. d. 14., S. Thomas q. 84. a. 3. ad 3., & Theologi modo laudati. Prob. Juxta Decretum Eugenii in C. Florentino editum, Sa- cramenta novæ legis conſtant verbis: a qua re- gula generali non eſt facienda exceptio, verba analogice aut in ſenſu improprio accipiendo in Sacramento aliquo, niſi Eccleſiæ Traditio aut conſenſus Doctorum id ſuadeat. Atqui nec Traditio Eccleſiæ, neque Doctorum conſenſus exceptionem talem in Pœnitentiæ forma facien- dam ſuadent. Ergo. Prob. min. Ex documen- tis antiquis conſtat, in Eccleſia dum pœniten- tes abſolverentur, ſemper adhibita fuiſſe verba formalia vel phraſi indicativa vel imperativa, Vel, ut quibusdam placet, deprecatoria aut im- petratoria: nec apparet veſtigium, quod nutu aut ſigno alio verbis æquivalente Sacramentum hoc fuerit unquam adminiſtratum. uid? quod Concilium Florentinum in dicto Decreto doctrinam iſtam de Pœnitentiæ Sacramento vel maxime explanat docens, for- mam hujus Sacramenti eſſe verla, quæ Sacer- dos profert, cum dicit &. Qui conſonat Sy- nodus Trident. Seſſ. 14. cap. 3. declarans, for- mam Sacramenti Pœnitentiæ in illis miniſtri e⸗ V is M lfin ehtam Cr. len, 1,, He Een 19 YN n ⸗ lare. Netbe do n lio en ine Nenl⸗ cen. len cnen⸗ leretn ennnd ur . Nl eltum nn n 6neore , G ong lads, . Polini Se DE PœNITENTIA. 291 lis poſitam eſſe: neque preces adjungi ſolitas ad formam perfinere. =òM Ex quibus intelligimus, vera ac formalia verba a Conciliis ad Pœnitentiæ & quinque pri- orum Sacramentorum formas abſolute requiri: nam memoratum C. Florehtini Decretum in ſolo Matrimonii Sacramento cum exceptione loquitur, dum ait, cauſam ejus efficientem eſſe vegulariter conſenſum per verba de præſenti ex- Dico II. Sacerdos non poteſt abſolvere niſi præ- ſentem. Prob. I. Quod in uſu & adminiſtratione Sacramenti Eccleſia nec facit, nec fecit unquam, ſignum eſt fieri non poſſe: atqui nullo exemplo doceri poteſt, abſentem àa Sacerdote umquam abſolutum fuiſſe. Ergo. Major prop. inde pa- tet, quod fere omnia; quæ ad doctrinam & diſciplinam de Sacramentis attinent, licet in S. Scriptura fundentur, ex uſu & traditione Ec- cleſiæ firmari præcipue oporteat ac declarari. II. Nuper oſtendimus;, ad Sacramenti hu- 4 jusformam ſermonem humanum neceſſario re- quiri. Præterea eſt talis ſermo, qui dirigatur ad perſonam aliam per pronomen, Ze, TZili; Vos, Vobis, & in formulis precatoriis, MHic, Mte &c. Atqui particulæ tales ad veritatem ſermonis perſonam præſentem exigunt: licut in forma Euchariſtiæ particulæ Moec, Hie, ſubjectum, in quod efferuntur, præſens requi- runt; neque fieret transſubſtantiatio aàab eo, qui per pronomina, IIud, Ile, formas conſecra- tionis in panem, aut calicem abſenten ediceret. I2 Ergo 292 DE PœNITENTIA. Ergo idem tenendum eſt de forma Sacramenti Euchariſtiæ. 4 III. Clemens VIII. Anno 1602. die 19. Jul. Hanc propoſitionem, ſeilicet licere per Iiteras ſeu internuntium Confeſſario alſenti peccata ſacramen- taliter confteri, & ab' eodem alſente abſolutionem obtinere, ad minus uti falſam, temerariam, &* ſcandaloſam damnavit, ac probhibuit &c. Atqui non damnavit Pontifex ſimpliciter confeſſionem abſenti factam, ut conſtat ex declaratione per Paulum V. Rituali Romano adjecta, & ex iis, quæ infra dicturi adhuc ſumus: ergo damnavit potiſſimum eam partem, qua abſolutio abſenti impertita defenditur. Olj. J. Cum Pœnitentiæ Sacramentum ſit inſtitutum per modum judicii, nihil eſſentiali- ter poſtulat, quod non ſit de eſſentia judicii: atqui de eſſentia judicii non eſt, ut verbis for- malibus ſententia feratur, ſed ſeripto ſolet ſee- pe dari, ac nutibus fieri etiam poteſt. Ergo. B. MW. Maj. Actio Sacramenti Pœnitentiæ in plu- ribus ab judicio forenſi diſcrepat: idem enim in hoc Sacramento actor, reus, & teſtis eſt, cui pro ſe & contra ſe peroranti fides habetur; & qui numquam damnari poreſt, ſed ſemper abſolvitur, dummodo vere pœnitens acceſſerit. Weque hic paritatem peti poſſe a poteſtate ſol- vendi a cenſuris, oſtendit reſponſio ad obj. 3. art. 2. L Obj. I. Quamvis C. Florentinum in laudato Decreto Eugenii tradar, Confeſſtonem oris pPar- tem eſſe materialem Sacramenti Ponitenmtis . illa enn u. 1 i,. Fn n, ugl loen e per 11s, Muft Deni n innil. lei: 8lr. Na . 1 enht n ann el⸗ heu, lnhel Ceti. ne o 10 4 Clen, en, DE PGNITENTIA. 292 illa tamen ſeripto, nutu, aut abſenti etiam fa- cta ſufficit; ergo licet idem Concilium doceat, abſolutionem verbis impertitam, eſſe formam hujus Sacramenti, poterit eadem etiam nutu præſentibus, aut per literas abſenti dari. Ne. MW. Conſ. Ex uſu perpetuo Eccleſiæ, ex Patrum & Conciliorum traditione novimus, a Chriſto ſola verba pro abſolutione fuiſſe aſſignata, non item pro confeſſione: expreſſior enim ſignifi- catio magis ex parte formæ requiritur, quam ex parte materiæ. Declarantur iſta ex Baptiſ- mi adminiſtratione & Euchariſtiæ, quorum for- mas vera verba a Chriſto præcepta fuiſſe nemo dubitat; etſi hujus præceptionis argumentum potiſſimum ab Eecleſiæ traditione conſtanti pe- tatur. Inſt. Etiam ad Sacramentum Matrimonii peragendum verba ordinarie requiruntur, quod nihilominus in caſu neceſſitatis nutu, ac literis etiam inter abſentes perficitur: ergo idem te- nendum de abſolutione ſacramentali ideo neceſ- ſaria, præſertim in caſu, quo Sacerdos loquen- di impotens pœnitentem nonniſi per ſigna alia abſolvere poteſt. . M. Conſ. In Matrimonio Chriſtus naturalem contractum honorare tan- tum voluit, & in eo altiorem Saeramenti ra- tionem fundare, igitur materiam & formam priorem reliquit: ar in Sacramento Pœnitentiæ ritum ſpecialem inſtituit, eique ſpecialem for- mam novæ Legis Sacramentis accomodatam de- ſtinavit, quæ verbis proprie talibus conſtaret. Quodſi in Baptiſino, qui majoris multo neceſ- 1 3 ſita⸗ — 294 DE PGNITENTIA. ſitatis Sacramentum eſt, quoad formam ver-⸗ balem diſpenſatum non fuit, quanto minus id erat opus in hoc Sacramento, cujus defectum poœnitens contritione ſupplere poterit. Obr. II. Ex ſola natura & inſtitutione Sacra- menti Pœnitentiæ perquam difficulter ſuadetur, abſolutionem per ſigna verbis æquivalentia da- tam, aut literis abſenti miſſam, Jure Divino irritam eſſe ac nullam, ſed potiſſimum Theſeos noſtræ argumentum ab uſu & traditione Eccle- ſiæ ſumitur. Atqui exempla plura abſolutio-⸗ num abſentibus miſſarum exhiberi queunt: nam I. S. Cyprianus I. I. ep. 17. ſeribit, ſe recepiſſe confeſſiones aliquorum abſentium, per ſeriptu- ram; ergo videtur ipfis etiam abſentibus red- didiſſe abſolutionem, hujus enim ac confefflio- nis par eſt ratio. II. S. Thomas Cantuarienſis in carcere detentus Romam pro impetranda ab- ſolutione miſit. III. Apud Euſebium I. 6. C. 34. Serapion quidam ægrotans milit ad Presbyte- rum quemdam ægrotantem, ur ipſum abſolve- ret, & ſibi Euchariſtiam per miniſtrum quem- dam mitteret: qui cum illi Euchariſtiam miſe- rit, præſumitur etiam illum abſolviſſe. IV. Ro- bertus Cœnomanenſis Epiſcopus morti Pproxi⸗ mus a Patribus Concilii Duciacenſis an. 872., & Potamius Bracarenſis Epiſcopus a Patribus Con- cilii X. Tolerani abſolutionem obtinuerunt. Sed & Hildebaldo Sueſſionenſium Epiſcopo abſolu- tionem per literas poſtulanti dedit Hincmarus Archiepiſcopus Rhemenſis. V. Hisce accedit judicium Patrum multorum Conc. PBañieenis quod i DEPNITENTIA. 295 quod initio hujnus art, ex S. Antonini 3. parte adduximus. B. MN. Acumpt. Omnibus hiſce inductionibus non aſtequitur Morinus, quod ſibi probandum ſumpſerat. Nam ad I. . con- trarium magis ex S. Cypriani teſtimonio colli- gi: ſeribit enim, ſe mandaſſe, ut ex Presbyte- ris præſentibus unus eis pacem daret: quodſi Presbyfer non adfuerit, Diaconus id faceret: unde apparet, ipſum loqui tantum de reconci- liatione quadam ad pœnitentiam publicam per- tinente. Igitur ſi reconciliationem iſtam opera præſentium præſtari oportere S. Epiſcopus ju- dicavit, quanto magis præſumitur idem præ- ſtandum judicaſſe de abſolutione ſacramentali. Ad. II. B. Quid S. Thomas petierit ab Ale- xandro III., ex ejusdem Pontificis reſeripto con- ſtare, quo ipſum monet, ut ſiquid commiſit, de quo propria conſcientia debeat remordere,;illud Sacer- ott, qui diſeretus ſit & providus, confiteatur. 8. Epiſcopus ergo veniam ſolum periit, vel a ſuſ-ꝭ penſione, quam ipſe ſibi, ne ſacrum faceret, impoſuerat, vel a pœnis Canonicis. Ejusmo- di relaxationes a pœnis Canonicis etiam fuiſſe illas abſolutiones quas Gregorius VII. frequen- ter abſentibus miſit, teſtatur Morinus ipſe l. 10. cap. 22. . 6. Nec magid probat, quod c. Qualis. 30. . 5. Præ- cipitur, adulteræ pœnitentiam per ſoriptum vecipi- endam eſſe: nam ibi non agitur de abſolutione, ſed de confeſſione; idque non propter judicis abſentiam, ſed ob majorem fidem & certitudi- nem. Unde evidens eſt, ſcriptam illam con- T 4 feſſio- 296 Dz PœNITENTIA. feſſionem non exigi ad abfolutionem ſacramen- talem, ſed ad aliam judicialem. Ad II. . I. Serapioni non legitur data fuifſe abſolutio Sacramentalis, ſed tantum Eu- chariſtia per puerum miſſa, & conſequenter Pax & reconciliatie cum Eccleſia: nam quod metu victus coram tyranno fidem negaverat, ad ſtatum publice pœnitentium erat redlactus. Ad, II. . Robertum generaliter tantum confeſſum obtinuiſſe abſolurionem ſolum cære- monialem a cenſüris & pœnis: qualis etiam a Ciſtercienſium Superiore moribundis datur, & abſolutio Ordinis nuncupatur. Peotamius poſtea ſe Conciko ſtitit, & confeſſione præſentibus iterata, non fuit abſo- lutus, ſed de fede dejectus; & pœnitentiæ per- Petuæ damnatus, alio in ejus locum ſubrogato. Hoc igſtur exemplum ipfo teſte Morino ad 6 rem præſentem non eſt. Ad E. B. Afferri quorumdam Theologo- rum aut Patrum fententiam opinantium, quid poſſe fieri fibi videatur, non vero factum, quo ſolo firmari objectio debuerat. Obj. III. Propoſitio a Clemente VIII. pro- ſoripta ait, licere. ... ab abſente abſolutionem obtinere. Ergo ex hujus Pontificis Decreto nondum evincitur, abſolutionem talem non ſufficere. N. W. Conſ. Pontifex pracipit, ne deinceps Ma propoſitio. umquam tunquam aliquo cafupro- babtlis defendatur, aut ad' praxin quovismodo dedu- catur. At ſi abſolutio abſenti data ſufficeret, ſaltem in extremo neceſſitatis caſu Propoſiſᷓ IIIa Du latnen . lent nN glierh n. IENtIHhn. Perle an 4 G. = – hin r Eper⸗ tgo. nd DE PœNITENTII. 297 illa ad praxin deduci probabiliter poſſet „ 2 deberet. Ergo. CAPUT III. De prima parte materiali Pœnitemiæ Sacra- menti, quz éſt Contritio, ARTICULUS I. ine dolor aliquis internus de eſſentia bujus Sacramenti“ Ota. Exiſtimabant nonnulli, ad Sacramenti Pœnitentiæ effectum non requiri pœniten- tiam formalem, ſed ſufficere voluntatem confi- tendi & reeipiendi abſolutionem, modo pœnitens nullo actu formaliter aut virtualiter peccato ad- hæreat: nam cum voluntas confitendi ſit vo- luntas abjiciendi peccatum, & recuperandigra- tiam, hoe ipſo quædam virtualis pœnitentia eſt. Ita ſentit Sylveſter Verb. Confeſſ. I. q. 21. Idem de Baptiſino clare affirmavit Sotus in 4. d. 14. 9J.. 4. a. 3. . Dico. Dolor aliquis internus atque ſuper- naturalis omnino eſt de eſſentia Pœnitentiæ Sa- cramenti, etiam cum tantum venialia, aut mor- talia olim jam abſolutione remiſſa pro confeſſio- ne exponuntur. Ita S. Thomas q. 84. a. I. ad 1I. Item d. 86. a. 6. ac ſœpe alias, ac Theologi com- muniter, vix uno & altero contradlicente: nam nonnullos in loquendi modo tantum ab hae theſi diſerepantes notavimus c. I. a. 4. Prob. Concilium Trident. Seſſ. 14. c. 3. do- cet, contritionem eſſe partem & quaſi materi- 5 am 298 DE PGœNITENTIA. am hujus Sacramenti: atqui non eſt pars mere integralis; ergo eſt pars ellentialis. Prob. min. Pœnitentiæ actus formalis per ſe loquendo eſt medium ſimpliciter ad juſtificationem neceſſa- rium, ut diſp. 5. C. 4. a. I. demonſtravimus: & Concilium Trid. cap. 4. declarat, contritionem ſemper fuiſſe neceſſariam ad peccatorum re- miſſionem impetrandam, nec Scriptores Ca- tholicòs umquam tradidiſſe, Sacramentum Pœ- nitentiæ absque bono motu ſuſcipientium, gra- tiam conferre. 1 6 Ex hactenus diſputatis liquet altera pars Theſfeos. Nam peccata mortalia, queis in prio- re confeſſione jam abſoluti ſumus, peccata item venialia ſunt materia remota Sacramenti Pœni- tentiæ, & ſola etiam perquam utiliter pro con- feſſione recitari queunt, ut cit C. Tridentinum habet cap. 55. Ergo etiam ad illorum confeſſi- onem neceſſaria eſt contritio: ne Sacramen- tum Pœnitentiæ nullum ſit defectu partis eſſen- tialis. . Obj. J. Quod pertinet ad Sacramentum ut Pars, debet fieri cum intentione;, ut fiat Sacra- mentum: atqui hoc non eſt opus ad contritio- nem, qua pœnitens ad abſolutionem diſponi- tur: nam ſiquis pridie veſperi excutiens con- ſcientiam, nihil de confeſſione cogitans, vere conteratur, ac poſtridie Sacramentum Pœni- tentiæ adire velit, non requiritur nova contri- tio. Ergo contritio eſt mera diſpoſitio ad ab- ſolutionem recipiendam. . Diſt. Maj. Quod pertinet ad Sacramentum ut pars, debet fieri cum ne AMn hefe M/ X I nen. uin lo ett Keſl Iinen unt Ne tumnbo. I 7 61 I⸗ Nn pro⸗ Mnln Den’ 0CN½t Vinumn el⸗ awene⸗ teder enumt ſGr Unnnio⸗ AMoer. 8 C ns, Ven n ben 1 cOo toi Gehe DE PœNITENTIA. 299 ecum intentione ut fiat Sacramentum ex parte Miniſtri C. debet fieri cum intentione Sacra- menti ſemper ex parte ſuſcipientis N. Huic ſufficit intentio habitualis ſuſcipiendi Sacramen- tum, quam adferre cenſetur is, qui Chriſtiane vivit, & contritione elicita Deo reconciliari deſiderat, id quod eſt votum implicitum Sa- cramenti Pœnitentiæ. Inſt. I. Ad ſuſcipiendum Matrimonii & Ordinis Sacramentum non ſufficit i ejusmodi interpretativa intentio; ergo neque ſufficiet ad Sacramentum Pœnitentiæ. B. M. Conſ. Ma- trimonium eſt contractus oneroſus, ad quem partis utriusque confenſu formali opus eſt. Item in Ordine mutatur vitæ ſtatus, gravis ob- ligatio ſuſcipitur, quæ nemini niſi directe vo- lenti injungenda eſt. Inſt. z. Ut contritio tanquam pars Sacra- menti fiat ſenſibilis per confeſſionem, debet hanc præire, & ad hanc movere, ut ejus cauſa: atqui hoc ſæpe non accidit: valet enim abſolu- tio, licet contritio poſt confeſſionem eliciatur, ut docent Suarez, Vaſquez, Henriquez, de Lugo & alit communius contra Coninc. Ergo con- tritio eſt mera diſpoſitio ad Sacramentum. H. W. Maj. Quæ etiam ex uſu fidelium contrario confutatur. Satis ergo ſenſibilis fit contritio Per confeſſionem, cum qua moraliter unum efficir. Inſt. 3. Sacramenta plura plures partes re- quirunt;: atqui poteſt unus dolor ſufficere du- plici abſolutioni: qui enim obtenta abſolutio- ne; 300 DE PGNITENTIA. ne, alius adhuc peccati recordatur;, abſolvitur denuo, quin ad novum dolorem adſtringatur. Ergo contritio non videtur pars hujus Sacra- menti. N. Diſt. Aſuimpt. Unus dolor virtua- liter & moraliter multiplex ſufficere poteſt du- Plici abſolutioni C. dolor & realiter & morali- ter unus ſufficere poteſt duplici abſolutioni N. Prior dolor univerſalis cenſetur adhuc informa- re coônfeſſionem proxime inſtauratam, hince vir- tualiter multiplex videtur. Secus judicandum eſſet, ſi altera confeſſio a priore confeſſione & dolore diſtaret, ut ab illo informari amplius, nec cum eo commune quidquam habere crede- retur. Cur autem ad iterationem Sacramenti requiratur alia confeſſio & abſolutio, uti etiam ad reliqua Sacramenta diſtincta realiter materia & forma, facile hinc licet intelligi. Olj. Il. Contritio ad integritatem Sacramen- zi requiri dicitur a Concilio Trid. ſeſſ. 14. c. 3. Pars autem integralis non eſt eſſentialis; ergo contritio non eſt de eſſentia Sacramenmti Pœni- tentiæ. Be. MW. min. Cujus ratione lege ſupra C. I. a. 4. inſt. 3. ad obj. 2. Partes integrantes dicuntur, quæ ſua quantitate totius quantita- tem conſtituunt. Secundum hanc generalem materialium partium conditionem Concilia Flo- rentinum & Tridentinum ajunt contritionem, confeſſionem & ſatisfactionem requiri ad inte- gritatem Sacramenti & ad perfectam peccato- rum remiſſionem, quin negent, aliquam, vel aliquas ex hiſee partibus eſſentiales & ad verita- tem Sacramenti ſimpliciter neceſſarias eſſe. cnimn A G n l n w. Nimn Jl ſee 1 e Pohefn onnr Nere. me. . Mien non hiert. lonctn ellnec⸗ nin, leacke Cnerd ietin tert Fmner⸗ 1) WY eneu ſn mun Nlit. Ckklen Clart fnonen in Rhen gum, Kadge 1 4 . DE PœNITENTIA. 301 ARTICULUS II. An contritio imperfecta ſit actus bonus & hboneſtus Né I. Contritio generatim a Conecilio Tri- dentino ſefl. 14. cap. 4. definitur, animi dolor ac deteſtatio de peccato commiſſo, cum propo- ſito non peccandi de cœtero. Quo conceptu con- veniunt contritio perfecta & imperfecta, quæ nunc paſſim vocatur in ſcholis attritio, & cap. cit. C. Trid. dicitur concipi vel ex turpitudinis peccati conſideratione, vel gebennæ & peœnarum metul. Quandocunque ergo fides Chriſtiana nobis exhibet motivum diſtinéctum a formali ratione caritatis, aptumque ad excitandum odium ac deteſtationem peccatorum noſtrorum, erit for- malis ratio contritionis imperfectæ ſeu attritionis. II. Lutherus ſermone de pœnitentia an. 1517. habito docuit, deteſtationem peccatorum ob amiſſionem æternæ beatitudinis, aut ob reatum damnationis æternæ, facere hominem hypo- critam, imo magis peccatorem. Hic eſt arti- culus 6 quem Leo X. cum aliis pluribus ex eo- dem ſermone excerptis damnavit, quemque Lutherus & ſuum, & Chriſtianiſſimum eſſe po- ſtea obſtinate aſſeveravit libro eontra Bullam Antichriſti, & in aſſertione omnium articulo- rum ſuorum. III. Alter error eſt diſcipulorum Baji, qui, cum nullum actum medium agnoſcant, qui non ſit aut ex caritate ſeu amore benevolentiæ, aut ex vitioſa cupiditate, omnia etiam fidelium ope- ra 302 DE PNITENTIA. ra contendunt eſſe peccata vera omiſſionis, eò quod per actum veræ caritatis ad Deum tam- quam finem ultimum non referantur: adeoque actus fidei, ſpei, timoris, religionis, mileri- cordiæ, patientiæ aliarumque virtutum, ſi non ſint ex caritate, vera eſſe peccata. Quo etiam ſpectavit Janſenius, cum 1. 5. de gratia Chriſti C. 21. timorem pœnæ ex ſe ipſo quidem rectum eſſe ait; at ex parte timentis, qui eum ex cari- tate non refert ad Deum finem ultimum; eſſe vitioſum. Digco I. Attritio ex conſideratione turpitu- dinis peccati concepta actus bonus eſt & hone- ſtus. Prob. I. Concilium Trident. nuper cit. declarat, talem actum eſſe donum Dei, & piri⸗ tus Sanäéti impulſum. II. Quælibet virtus tbo- na mentis qualitas, qua relcte vivitur; qua nemoma- le utitur, ut tradit S. Auguſtinus . I. retract. C. I. habet enim peculiarem honeſtatem ab objecto proprio, atque in eadem conquieſcit: neque ulla lex a Novatoribus oſtendi poteſt, qua præ- cipiatur, ut actiones ſingulas ex motivo amo- ris benevolentiæ ad Deum referamus, prout in tractatu de actibus humanis, & de gratia pluri- bus demonſtratur. Dico II. Bona etiam & utilis eſt attritio concepta ex ſolo metu gehennæ & aliarum pœ- narum a Deo infligendarum, h. e. qua quis Deum vindicem ita timet, ut ſolius pœnæ fu- giendæ cauſa de peecatis admiſſis doleat, & im- minentia averſetur. Prob. Bonus eſt & utilis timor gehennæ; ergo etiam ad hanc evitandam bonum Nb, tam. odn Ueri. Nlwn u Ntehn ene In, hnt Kloe. het 6 . g Hlou⸗ Cc Gdo 11 r gue fom. IM Clu⸗ ere tochſ Gn ont! eut, . Er⸗ ctu DE PœNITENTIA. 200 bonum eſt dolere de peccatis admiſſis, & inſtan- tia horrere, quia hæc ſunt cauſæœ certiſſimæ, quæ pœnas ſempiternas accerſunt. Prob. Ant. I. Deus timorem iſtum ait eſſe initium Sapien- ticæ Pſ. 109. V. I0., Prov. I. v. 7. Expelli ab eo peceatum, nec quemquam ſine eo juſtificari poſſe Eccli. I. v. 27., eſſe initium dilectionis ib. C. 25. V. 16.,; Chriſtus Mat. 10. v. 28. jubet nos Deum timere, qui poteſt & animam 8o7 corpus perdere in gebennam. Et Mat. §5. v. 13. C. 24. V. 25.2 Marc. 9. V. 42., LUc. 12. V. 5., Ac ſæpe alias ignem gehennæ, flammas inextinguibiles, ver- mem non moriturum, tenebras exteriores, & ſtridorem dentium minatur. Idipſum Mat. 3. v. 10. Joan. Baptiſta intentat. Ex Patribus Clemens Alexand. l. 2. Stromat. Qui timorem, inquit, damnanz, i legem etiam in- Vectantur: quodſ legem, clarum eſt, quod & eum qui legem tulit. Hieronymus in c. I. Malach., Vult, inquit, Deus, ut primum ejus filii ſimus, & bonunz voluntate faciamus; ſi hoc conſequi no- lumus; ut ſaltem nos ſervos habeat, a malis per Nuppliciorum formidinem recedamus, ut de timore ſervorum ad gratiam ſiliorum transeamus. Et in c. 2. Mich. Ur, qui pudore vel verecundia non tenen- ur, agant pœnitentiam Laltem comminatione pœna- rum, Auguſt in Pſ. 127. Me, inquit, timor non- dum caſtus præſentiam Domini & poœnas timet: imore facit, quidiquid boni facit, non timore amit Zendi bonum illud, ſeq timore patiendi illud malum: non timet, ne perdat amplexus pulcherrimi Sponſi, led timet, ne mittatur in gehennam. Bonus eſt &g& iſte timor, utilis eſt. Prob. 304 DE PœNITENTIA. Prob. II. Timor iſte eſt actus ſpei, ergo eſt bo- nus & honeſtus. Prob. Ant. Spe Theologica non tantum deſideramus conſecutionem ſummi Boni, & media eo conducentia, ſed timemus etiam & averſamur mala conſècutioni Summi Boni contraria: atqui damnatio æterna ſummum malum eſt, & æternæ beatitudini vel maxime adverſatur; ergo actus, quo illam horremus, a ſpe, virtute Theologica, proficiſcitur. III. Effectus hujus timoris eſt honus, quia voluntatem peccandi coërcet, ac ſaltem opus externum prohibet; ergo timor talis actus ma- lus dici nequit. IV. Probabile eſt, hunc timorem pertinere ad dona Spiritus Sancécti, de quibus Iſai. I1. v. 2., ut non tantum tradunt Alexander Halens. 3. part. ſum. Theol. q. 76. n. 2., S. Bonavent. in 3. d. 34. Part. 2. a. I. J. I., Sed etiam S. Gregorius & S. Auguſtinus; ac ne diſtinctioni locus ſit, Gre- gorius hom. 19. in Ezechiel. ſcribit, eſſe timo- rem pœnæ, qui creſcente caritate minuitur. Et Auguſtinus l. de Gratia & lib arb. Cc. 18. ait, ti. morem, quem Iſaias inter Spiritus S. dona nu- merat, non eſſe illum, quo Petrus Chriſtum negavit, ſed de quo Dominus: Zimete eum, qui poteſi && animam & corpus perdere in gebennam. Quamquam vero S. Thomas 2. 2. q. 19. a. 9. in OQ timorem ſervilem enumero Spiritus S. do- norum/excludat, ait tamen, illum a Spiritu S. eſſe: & art. 7. probat illum eſſe initium Sapientiæ, in quantuim aliquis timore pœnæ diſcedit a peccato, & per boc babilitatur ad Sapientiæ effectum. P enl= . S elbe. hor hlummn emms rm Uenn Qunn peme I1 lens, N in, kegris e⸗ Deine⸗ num Git OCAAR. Crnn un Cymm . 19,97 1S gGapen IrA. Cyn. in DE Pœ NITENTIAA., 305 Denique C. Tridentinum nuper cit. decla- rat, contritionem conceptam ex conſideratio- ne turpitudinis peccati, vel ex gehennæ & pœ- narum metu, ſivoluntatem peccandi exeludat, eum ſpe veniæ, non ſolum non facere honunem lypocri- tam, && magis peceatoremn, verum etiam donum Dei ſe, & Spiritus Sancti impulſum &. Et cap. 5. contrarium tenere auſos damnat. Sefſl. 6. au- tem Can. 8. ita ſtatuit: Siquis dixerit, gehennæ metum, per quem ad miſericordiam Dei de pecca- is dolendo confugimus, vel a peccato abſtinemus, beccatum eſſe, aut peccatores pejores facere, ana- hema ſit. Unde etiam Alexander VIII. anno 1690. 7. Dec. inter 31. propoſitiones damna- vit hanc 14: Zimor gehennæ non eſt ſupernaturalis. Et 15. 8 Attritio, quæ gehennæ & pœnarum metu coneipitur ſine dilectione benevolentiæ Dei propter ſe, non eſi bonus morfus ac ſupernaturalis. Olj. I. Primo & maximo mandato tenemur, omnia noſtra referre ad Deum ex motivo cari- tatis; ergo ſiquis deteſtetur peccata ex motivo ſpei, religionis, timoris aut alius virtutis tan- tum, peccat ſaltem peccato omiſſionis; eſtque defectus non tam actonis ſeu ſpei, aut virtutis moralis, ſed ex parte agentis, qui actionem on ex caritate refert ad Deum. N. M. Majs Sufficit referri omnes actiones noſtras ad Deum relatione quadam conformitatis, eo quod ſint conformes regulæ primæ morum, ſeu normæ rectæ agendi, quæ Deus eſt: quo quidem ſen- ſu ſpes & virtutes morales Opus ſuum ad Deum t finem referunt implicite, ita ut Deus ſit omni- U umm 306 DE PGNITENTIA. um actionum illarum moralium finis ultimus cui. At vero caritas ſuis actibus ita explicite fertur in Deum, ut hic ſit finis qui, & finis proximus & ultimus cui. Vide ſupra diſp. 5. C. 2. a. 3. Inſt. Quod non fit ex caritate, vanum eſt & frivolum, ut docer Apoſtolus I. Cor. 13. atqui actus talis attritionis non fit ex caritate; ergo eſt vanus & ſimulatus. HBe. Ewxplic. Ent. Ap. Hoc eſt, nihil proficit ad meritum vitæ æter- næ, quod ſine habitu caritatis Dei & proximi fit C. quaſi cæterarum virtutum actiones malæ ſint & hypocriticæ N. Videtur Apoſtolus mo- nuiſſe, nullum opus bonum illi proficere, qui proximum odit: nam de amore Proximi ibi potiſſimum ſermocinatur. Attritio nondum quidem ex caritate concipitur, in eamdem ta- men inducit, ſicut & fides, quæ juſtificationis initium eſt. Obj. I. Talis magis odit gehennam, quam peccatum; ergo affectu inordinato laborat. H. Diſ. Ant. h. e. gehennam primo ac propter ſe dereſtatur & peccatum propter gehennam C. quaſi comparet gehennam cum peccato, & mi- noris faciat malum peccati, quam gehennæ N. Ita in hac materia explicandum eſt axioma: Pro- pter quodunumquodjuetale, illud & magis: nempe deteſtatur pœnitens gehennam prius natura & independenter a peccato, & non viciſſim. Ne- que ideo magis appretiative deteſtatur gehen- nam, quam peccatum, quando hujus fugam ad illam evitandam adhibet: nam ſæœpe majus bo- num amamus & uſurpamus ad conſequendum ml- nuei Eenrnr nus neſt r9 e er,. Nnn 0een obere⸗ nnli rnn Coocn Gend. tons rC Dorn. 1 Unlet Hen . Ann. necN Die⸗ menb⸗ V GoN knon D egle, 1 DE PœNITENTIA., 307 minus, quin tamen hoc illi præferamus: jita enim minus bonum intendimus tantum ut fi- nem proximum & utilitatis, non vero ut finem ultimum & excellentiæ. In quo nihil præpo- ſterum aut inordinatum apparet: cum & Deus ipſe uſus Incarnatione Verbi ſit ad hominumre- Parationem. Viſt. I. Attritus magis movetur a malo ge- hennæ, quam peccati, ergo pluris facit malum gehennæę. N. MW. ſeq. Snmma & ſempiterna miſeria majorem vim habet percellendi animum hominis ſordibus peccatorum aſſueti, quam foœditas peccati. Hinc Deus a pœnarum metu ſolet incipere, dum peccatorem ad reſipiſcen- dum inducit, ut docet C. Tridentinum ſeſſ. 6. cap. 6.; & S. Auguſtinus Tract. 9. in Joann. & nullus, inquit, timor, non eſt qua intret caritas. Inſt. II. Talis attritio oritur ex amore pro- prio, ergo eſt vitiola. e, Diſt. Ant. Oritur ex amnore proprio ordinato tamen C. inordina- to N. Quando quis ſibi vult bonum divina lege prohibitum, aut propter objectas difficul- tates ab officio deficit, præpoſtero affectu labo- rat, qui paſſim amor proprius dicitur, & vi- tuperatur voce in malam partem accepta. In attritione autem tres affectus comprehendun- tur, quorum primus eſt deſiderium vitandi ge- ennam: alter deteſtatio peccati cum dolore & Propoſito deinceps ab illo abſtinendi: denique ordinatio hujus dereſtationis ad gehennam vi- tandam. Quæ quidem omnia rationi rectæ, & divinæ voluntati convenire oſtendimus in con- cluſione. U2 Ulj. 308 DE PCNITENTIA. Olj. I. Hujusmodi attritio concipitur ex timore ſervili: atqui timor ſervilis malus eſt, ergo & attritio. E. Diſt. Maj. Attritio conci- Pitur ex timore ſerviliter ſervili N. ex timore fimpliciter ſervil C. Timor uterque dicitur ſervilis, quia ſervorum eſt timere pœnam pro- pter ſe, & ex ſolo timore pœnæ peccatum fu- gere ac deteſtari. Timor autem ſerviliter ſer- vilis eſt, quo timetur gehenna tamquam prin- cipale & ſummum malum, ut inquit S. Tho- mas nuper laudatus, a. 4. ita u- homo eam plus, quam ipſas Dei offenſas metuat, malitque De- um peccando offendere, quam æternas Ponas ſentire: qui timor utique perverſus & malus eſt; non quia timetur gehenna, ſed propter pravam animi comparationem & amorem ſui inordinatum, quo homo ſe ipſum finem ulti- mum ſibi præfigit. Timor autem ſimpliciter ſervilis non eligit peccatum, ut fugiat infer- num; ſed horret & declinat peccatum, ut infer- num declinet, quem averſatur; arque adeo utrumque ſimul deteſtatur. Imſ. I. Timor iſte ſimpliciter ſervilis poteſt quandoque adhuc eſſe cum affectu ad pecca- tum; ergo erit adhuc malus. W. Diſt. conſ. Erit malus ſi foret cauſa inducens ad affectum peccati C. cum potius ab hoc affectu deterreat N. Affectus iſthic malus tribuendus potius eſt ſubjecto non ſatis efficaciter gehennamtimenti: hinc tam parum inficit actum timoris, quam parum inficiuntur actus fidei, ſpei, miſericor- diæ, aliarumque virtutum moralium, guilhus ⸗- tur er Hek, Cnel. We lert. m. El Anii el⸗ Eens A Her enli 0l Noer We⸗ be 1 1 t i l en eCon Eeettes Or , Gleie , . N 1 DE PNITENTIA. 309 adjungi poteſt. Excludit autem omnem affe- Gtum ad peccatum timor ſervilis, quando eſt appretiative maximus, quo nimirum timemus gehennam ſuper omnia mala, quorum perpeſ- lio ad vitandam offenſionem divinam necefſaria eſt. Quodſi timor appretiative minor fuerit, Pro aliquibus tantum caſibus affectum ad pec- catum execludert: nec tamen ideo malus dici de- bet, ſed minus bonus & minus efficax; & at- tritio inde concepta etiam erit bona, licet non ita ſufficiens. At vero orta ex timore priore, nempe attritio appretiative ſumma, eſt multo melior, & ſola ea, quæ, ſi cum ſpe veniæ jun- Cta fuerit, in Sacramento ad impetrandam gra- tiam diſponit, ut habet Trident. ſeſſ. 14. cap. 4. Inlt. II. Timor ſimpliciter ſervilis opponi- tur caritati perfectæ, & ab hac foras mittitur, ut traditur I. Joan. 4. v. 18. Ergo non efſt bo- nus. B. Diſi. Ant. Timor ſervilis ſecundum fubſtantiam opponitur caritati,; & ab hac foras mittitur N. Timor ſecundum denominationem extrinſecam ſervilitatis opponitur caritati &c. C. Ita D. Thomas recens citatus. Timor iſte fe- eundum ſubſtantiam eſt metus gehennæ pro- bter ſe, & peccati propter gehennam. Qui quidem manet in hominibus perfectiſſimæ ca- ritatis & ſanctitatis, ſed ſine denominatione ſer- vilitatis: nam hæc tantum extrinſeca timori eft, nec ei ratione ſui ipſius convenit, ſed tantum ratione ſubjecti: quando nimirum eſt in ho- mine, qui peccatum timet non ratione offenſeæ divinæ, ſed ſolum propter pœnam, quæ pro- C. 3 Prie 310 DE PGNITENTIA. Prie ſervorum eſt. Igirur ſervilis dicitur timor, quia hæret in ſubjecto deſtituto caritate: ſicut dicitur fides mortua, quia eſt in ſubjecto non- dum per gratiam & caritatem vivente. Quem- admodum ergo caritas ſuperveniens non ejicit fidem mortuam, ſed tantum denominationem mortuæ facit ceſſare: ita caritas ſubſequens non ejlicit timorem peccati propter gehennam, ſed tantum deſinere facit denominationem ſervilita- tis, idque curat, ut juſti non ſolum deteftentur peccatum propter gehennam, ſed etiam ob amorem virtutis, ac Dei ipſius. Unde conſe- quitur, timorem iſtum quandoque hominum malorum & ſervorum eſſe, nee tamen idcirco malum & intrinſece ſervilem dici oportere. Iuſt. IUII. Timor mundanus malus eſt & prohibitus Mat. 10. v. 28., & I. Pet. 3. V. I4.9 Iſai. 5I. V. 7. 5Q ergo etiam timor ſervilis. . M. Conſ. Timor mundanus dicitur, quando quis mala a creaturis impendentia ita veretur, ut Creatorem offendere non dubiter: quod fecit Petrus Chriſtum negando: igitur mundanus iſte timor, tamquam peccati cauſa, malus eſt. At ſervilis timor non poteſt in peccatum indu- cere: nemo enim peccat, quia Deum iratum timer, ſed potius vel ideo a peccatis cohibetur. Deinde timor mundanus, quem ſæœpe reſpe- Ktum humanum nuncupant, faeile quoad inten- ſionem ſeu vehementiam actus excedere poteſt: Contra timor gehennæ numquam poreſt eſſe ni- mis vehemens; nemo enim tantum timet ge- hennam, quantum timeret, ſi eam, ut eſt, per- ſpectam tinon ſc nN⸗ en. Enlir kfeuot ennch Pone⸗ onton ſaen ere A 1.l49 o ; 1 ol undn il. Eauud Piben e Odinee ele e t 7 inet nee⸗ . DE PœNITENTIA. 311 ſpectam haberet. Quodſi quis etiam plus ti- meret pœnam gehennæ, quam culpam, non ideo peccaret, quia nimium timeret pœnam ge- hennæ, ſed quia defeétu caritatis, & ſanæ rationis judicii, non tantum horreret culpam, quantum deberet. Inſt. II. Peccat, qui Deum propter alincd tantum diligit, v. g. propter bona temporalia, amore mercenario; ergo peccat etiam, qui Deum timet propter aliud, nempe propter in- fernum. N. M. conſ. Objectum amoris eſt bo- num, timoris malum: Deus autem eſt ſum- mum bonum in ſe, nec ullo modo in ſe malus, ſed tantum mali ſunt ejus effectus, quibus ſon- tes affligit; ergo Ppropter aliud timeri debet, & amari propter ſe: non vero ſolum propter bo- na temporalia: id enim eſſet finem ultimum in horum fruitione collocare; eſſetque talis amor æque præpoſterus, atque amor hic comitansti- morem ſerviliter ſervilem, quo eligeretur pec- catum ad vitandum gehennam. Obj. IV. Omnes Lheologi cum Philoſopho docent, fieri aut omitti invite & ſecundum quid involuntarie, quidquid ex metu fit, aut omit- titur: atqui hoc ideo dicitur invite, & ſecun- dum quid involuntarie contingere, quia rema- net affectus ad contrarium; ergo qui ex metu gehennæ a peccato deſiſtit, affectum ad pec- candum retinet. H. Diſt. Maj. Secundum Theo- logos & Philoſophum quidquid ex metu fit aut omittitur, contingit ſecundum quid involunta- rie, ſi affectus ad oppoſitum non obſtat fini 4 Per 312 DE PüœNITENTIA. er actionem vel omiflionem ex metu decre- tam obtinendo C. ſi huic fini obſtet affectus ad oppoſitum N. & conceſſa min. Diſt. conſ. Si affectus ad peccandum non obſiſteret fini per omiſſionem actionis intento C. cum talis affe- ctus impediat, quo minus finem omiſſione actio- nis intentum aſſequatur N. Conſ. Qui ſincere finem deſiderat, vult eriam omnia media ad il- lum aſſequendum neceſſaria: atqui ex gehenneæ metu deteſtans peccatum, vult vitare gehen- nam; ergo etiam cupit omnia mecddia ad vitan- dum gehennam neceſſaria. Atqui ad hanc fu- gam magis opus eſt exuere affectum ad pecca- tum quam deſiſtere a mala actione externa: nam ſolus affectus ad peccatum damnare homi- nem poteſt, eum externa actio ſæpe vitio non vertatur; ergo qui ex meru inferni deteſtatur peccatum, non retinet affectum ad hoc; ergo metus inferni ſincerus ac vehemens non facit, aut, ut magis proprie loquar, non relinquit in ſubjecto involuntarium, ſaltem actu. Inſt. J. Qui jacturam mercium facit, qui a furto abſtinet ex metu, retinent affectum ad oppoſitum; ergo etiam is, qui ex gehennæ metu cohibet ſe a peccato. N. MW. Conſ. Mer- cator in tempeſtate jacturam faciens, fur metu laquei manus continens, ſciunt voluntatem ad contrarium nihil obſtituram fini abs ſe intento: nam navis vere alleviatur jactura ſolum exter- na: & qui ſolo affectu in res alienas fertur, num- quam ſuſpenditur e patibule, cegitationis enim paœnam nemo patitur, ff. de pœnis, & c. Cogiza- onts. I 1/ N 11 certe⸗ eN l. S 1 ſer. . Grd. gee eir Aſtu. untr Aer elennt ſekont. o lme. e oNrg . lul, Gl 1 Ner. r wetn eni Ttee nen⸗ ee⸗ lat,in onit⸗ efelke DE PNITEN TIA. 313 tionis. de Pœnit. d. I. videlicet in foro humano. Homo enim videt ea, quæ parent: Dominus autem intuetur cor. I Reg. 16. v. 7. Inſt. I. Qui ex ſolo gehennæ metu pecca- tum deteſtatun, virtualiter dicit: vellem peccare, niſi gebennam metuerem; ergo affectum ad pec- catum retinet. B. Diſt. Ant. Si r0 ſolo acci- piatur exeluſive aut comparative, virtualiter ita diceret C. cum a0 ſolo ſumatur tantum præci- ſive N. Ita pœnitens abſtinet ab omni virioſa comparatione vel excluſione: neque enim mo- tivum timoris gehennæ Præfert aliis præſtanti- oribus, neque offenſæ Dei, injuriæ, inobedien- tiæ &c.: nec mortiva iſta formaliter excludit aut virtualiter; ſed ab his omnibus præſeindit. Inſt. III. Multi tamen ita comparati a natura ſunt, ut peccarent, ſi metu inferni non abſter- rerentur; ergo virtualiter ita dicunt: vellem pec- care, ni metuerem gehennam. N. C. Ant. M. Conſ. Ex ackibus conditionate futuris nemo bo- nus eſt aut malus. Non pauci ita ſunt affecti, ut ſi Dei aut virtutis amore non duceren- tur, in his vel illis occaſionibus peccarent: num ideo abſtinendo a peccatis ex motivo amoris Dei, aut ex honeſtate virturum, virtualiter dicunt: vellem peccare, ni Deum diligerem, aut ni duce- Ter honeſtate virtutis? Inſt. I. Voluntas efficax finis non neceſſa- rio applicat media, niſi urgente conſecutione finis. Ergo poteſt quis velle virare gehennam, & poſtea tantum peccata deſerere; ergo retine- re adhue poteſt affectum ad præſens peccatum. U5 He⸗ 314 DE PœNITENTIA. . Diſt. ſeq;. utramq. Poteſt ita agere, ſi gehen- næ timor fuerit appretiative ſummus N. ſi non talis fuerit C. Nec tamen iſte metus appretia- tive minor, dici malus poteſt: ſicut fides & ſpes non ſunt malæ in eo, qui vitæ emendatio- nem differt: ut inſt. I. ad Obj. 3. obſervavi- mus. Olj V. Non poteſt aliquid perfecte odio habe- ri, cujus contrarium non prius diligatur; ergo nec poteſt quis ſincere odiſſe peccatum, niſi ex amore juſtitiæ; ergo odium peccati ex timore pœnæ non eſt bonum ac ſincerum. H. Diſt. ant. Non poteſt quid odio haberi, cujus contrari- um non diligatur, ſi propter ſe & ex motivo proprio odio habetur C. ſi odio habetur pro- Pter aliud & ex motivo communi N. Si ode- rim cibum ſuavem, quia valetudini obeſt, non opus eſt, ut ante amaverim cibum amarum; ſed ſufficit, omnia odiſſe, quæ valetudini, quam amo, adverſantur. Hine Diſt. I. ſeq. Si pecca- tum ex motivo proprio deteſtatur G. cum de- teſtetur illud ex motivo communi, & ex hone- ſtate, quæ peccati turpitudini indirecte oppo- nitur N. I. & 2. ſeq. Si ex amore Dei peccatum oderim, non prius opus eſt, amaſſe cujusque virtutis peculiarem honeſtatem. ergo etiam poſſum bene & ſincere odiſſe peccata, quia red- dunt me perpetuo miſerum, qui amo & deſi- dero eſſe æternum beatus. (QQuare ſufficit, quod motiva ejusmodi communia tollant indi- recte affectum ad peccata. o. AMAN 4 er Mmn / ün el re r gefen. ron Meir Nonkte eoe M Ainore Un Conn. Voine Ir pro⸗ 6 von ron) aven N onnde Ferten⸗ e.. nau ſecle batat Sc laon . DE PNITENTIA. 315 Olj. VI. Auctoritatem Patrum, ac præſer- tim S. Auguſtini, qui l. de Natura & Gr. c. 57. Sub lege, inquit, ℳ, qui timore ſupplicii, quod lex minatur, non amore juſtitic ſe ſentit abſtinere ab opere peccati, necdum liber, nec alienus a volunta-- te peccandi: in ipſa enim voluntate reus eſt, qui mal- let, ſi ſieri poſſet, non eſſe quod timeat, ut libere fa- ciat, quod occulte deſiderat. Eadem habet epiſt. 44., ubi talem adhuc vocat inimicum juſtitiæ: & Concio. 17. in Pſ. I18. ait, talem invite abſtine- re peccato, & eſſe inimicum legis: & I. c. ad Bo- nifacium c. 9. In ipſa intus voluntate peccat, qui non voluntate, ſed timore non pecoat: & Concione 25. in Pſ. 1IS8. appellat talem timorem carnalem, quo non crucifigatur caro, ſed adhuc laten- ter vivat peccandi voluntas: & Tr. 9. in epiſt. Joan. circa medium, comparatur timori adul- teræ, quæ intus oblectatur adulterio, quod ta- men non committit, quia timet maritum. Ea- dem fere habet S. Thomas I. 2. q. 107. a. I. ad I. & aliis quibusdam locis. Ergo timor iſte malus eſt. . D. Antec., Hæc Pprædicata tribuuntur timori tantum imperfecto, incoato, ſerviliter ſervili C. tribuuntur timori caſto, appretiative ſummo & ſimpliciter ſervili N. Quod S. Au- guſtinus timorem ſolius gehennæ admittat, quo Peccandi voluntas excluditur, conſtat ex con- cluſione. Et Serm. I3. de verb. Apoſt. Zimor, inquit, ſervus eſt caritatis. Ne poſſideat diabolus cor tuum, præcedat ſervus in corde tuo, & ſervet dominæ venturæ locum. Fac vel timore pœnæ, ſi necdum potes amore juſtitic. Et Tr. 9. in ſdi Oan. 316 DE PœNITENTIA. Joan. Opus et ergo, ut intret timor primo, per quem veniat caritas. Limor medicamentum, a- ritas ſanitas.. . nullus eſt timor, non eſt, quo in- tret caritas. Sicut videmus per ſetam introduci li- num, quando aliquid ſuitur: ſic imor primo oc- cupat mentem, non autem ili remanet, quia ideo intravit, ut introduceret caritatem. Ex quibus Patet, quam imperite Lutherus Serm. de Penit. homines hortetur, ut acturi pœnitentiam, ocu- los in ſolam ſpeciem virtutis, nequaquam au- tem in pœnas peccatorum conjiciant: nam qui peccatorum ſordibus aſſuevit, non illico move- tur ad virtutis ſpeciem. Inſt. Ergo ſaltem timor ſerviliter ſervilis in- ordinatus eſt & malus, ſecundum doctrinam Patrum. B. D. Illat. Timor ſerviliter ſervilis, intrinſece, ſecundum ſe, & quatenus abſterret“ homines ab actione externa peccati, eſt inordi- Wlk natus & malus N. extrinſece ſecundum affectio. MW nem ad peccatum, quam adhuc compatitur, Im malus eſt C. Eſt malus, inordinatus, carnalis ol & ſervilis, quia eſt hominum malorum & in- Man ordinatorum, carnalium & ſervorum: non au- Wnn tem eſt intrinſece malus, quia timor gehennæ (um eſt. Nam quod abſterret etiam ab extrinſeca mn ſolum actione peccati, neque inducit ad pecca- m tum: non eſt malum: atqui timor iſte cohibet am ab extrinſeca actione peccati, neque inducit ad hn peccatum, ergo malus non eſt. Quod autem homo talis magis timeat pœnam quam culpam, & malit adhuc peccare, non oritur ex hoc timo- re, ſed ex affectu ad peccatum, qui adhue ani- O Nn N Coroe⸗ o. NDhunun lnii D otdr Knn. ſhinl 8andt N ,MA enc rſecn Ne⸗ doct od Alen hoe io hihn DE PœNITENTIA. 317 mo inhæret, & cui expellendo timor iſte nimium infirmus eſt, nec ideo in ſe malus, ſed mini- me omuium bonus eſt: bonus tamen adhuc, quia lege divina & humana hic terror incutitur iis, qui necdum ratione & virtutis amore duci ad officium volunt; ut ſaltem externa abſtinen- tia acriminibus, vel non cohtrahant aut augeant habitus pravos, vel contractos longa ceſſatione nonnihil deſueſcant, afque ita idonei magis efficiantur ad ſtudia virtutum. Ita Bellarminus l. 2. de Pœnit. c. I17. & 18. ad Obj. 5. ubi lau- dat illud Gregorii M. in c. I. Cantic. dicentis: Kecti diligunt te: non recti adbuc timent te. ARTICULUS III. An ad effettum Sacramenti Pœnitentigæ percipien- dum neceſſario requiratur contritio perfelcta? N* I. Petrus Lombardus in 4. Senr. d. 18., S. Bonaventura ibid. art. 2. q. I., Hugo & Richardus Victorini, Alexander, Gabriel Ma- jJor, Medina, & nonnulli alii exiſtimabant, mo- tum contritionis verum & perfectum ita ad Sa- cramenti hujus ſuſceptionem eſſe neceſſarium, ut, ſi pœnitens eo deſtituatur, Sacramenti etiam effectu fraudetur, quamvis putet ſe vere eſſe contritum, neque in Sacramenti ſuſceptione quidquam peccaverit. Hi nimirum negant, po- teſtatem clavium extendi ad remiſſionem pec- catorum mortalium. II. Sententiæ hujus auſteritatem mitigare ſtuduerunt Henricus quodlib. I. q. 32., Cajeta- nus q.S4. a. 3., Ferrarienſis l. 4. cont. Gent. C. 72. 7 318 DE PœNITENTIA. & alii quidam dicentes, perfectam contritionem eſſe per ſe quidem neceſſariam ad Sacramenti effectum percipiendum; ſufficere tamen quan- doque ſolam attritionem ex parte Pœnitentis, qui ſe putat eſſe contritum, eoquod Sacramen- tum faciat, ut actus ex attritione tranſeat in con- tritionem, vel perficiendo eumdem actum, vel efficiendo ut homo ex actu imperfecto tranſeat ad perfectum; vel etiam per ſolam habituum in- fuſionem poœnitens ipſe ex attrito evadat æqui- valenter contritus. Quod ultimum tenuerunt Franc. Victoria in Relect. de poteſt. Eccleſ. q. 2., Sotus I. 2. de Nat. & Gr. c. 1I5. & in 4. d. 18. q. 3. a. 2., Ledeſina & alii quidam. II. Denique S. Thomas & complures Theo- logi, quos infra memorabimus, tradunt, veram peccatorum attritionem ſufficere ei etiam, qui ſcit ſe non eſſe perfecte contritum. Dico. Ad Pœrnitentiæ Sacramentum cum fructu percipiendum non opus eſt contritione Perfecta, ſed ſufficit attritio ſola, etiam cognita ut talis. Prob. J. Chriſtus Matth. 16. dedit cla- ves Petro, & in eo cæteris Epiſcopis & Pres- byteris, & Matth. 18. & Joan. 20. dedit Apo- ſtolis & ipſorum Succeſſoribus poteſtatem ſol- vendi & remittendi peccata, hoc eſt inſtituit Pœnitentiæ Sacramentum, quo fideles poſt Ba- ptiſimum lapſi expiarentur a ſuis peccatis, ut fa- tetur tota Eccleſia, docetque Concil. Trident. Seſſ. 14. C. I. & Can. I. & ſeqq. Ac S. Tho- mas etiam ait, Sacramentum Pœnitentiæ eſſe medicinam, qua peccati mortalis febris olrur - W e M An M un 6aen lain We „. e D G eu rurone cnt Eenick⸗ Le. . end. rn d 68) n Tce NS ent, DE PNITENTIA. 319 Atqui eſt plane abſurdum, dari alicui claves, queis nemini aperire poſſit fores occluſas: im- Pertitam poteſtatem judici, qui abſolvere ne- minem poſſit: facultatem remittendi peccata collatam Presbyteris fuiſſe, qui peccatum num- quam remittant: conſtitutum eſſe Sacramentum reconciliationis; quo nullus in æternum recon- cilietur: indicatam medicinam pro febricitan- tibus, qua nemo niſi ſani utantur; quæ quidem manifeſta abſurditas contingeret, ſi ſola contri- tio perfecta ad recipiendam abſolutionem ſuffi- ceret, ergo non hæc ſola ſufficit ad gratiam pri- mam in Sacramento recipiendam, ſed ſufficien- ter etiamn ad gratiam hanc ſuſcipiendam diſpo- nit contritio imperfecta. Prob. Il. Si ad hujus Sacramenti valorem opus eſſet contritione perfecta; requireretur diſpoſi- tio, qua ordinarie carent pœnitentes: atqui hoe cogitari non poteſt, quod Sacramentum iſtud plerumque nullum ſit. Ergo. Prob. Seg. Maj. Seſſ. I4. C. 4. ait Tridentinum: Etſi comtritionem bane aliquando caritate perfeétam eſſe contingat: S. Auguſtinus epiſt. 180. ad Honoratum ſeri- bit, magnum exitium ſequi eos, qui de hoc Sæ- culo exeunt vel non regenerati, vel ligati. Er- go ſentiunt, pœnitentes plerumque perfecta contritione carere. Ac ratio ipſa ſuadet: nam licet catechumeni plerique ante Baptiſinum, & Pœnitentes ante Confeſſionis Sacramentum di- ligant Deum; nondum tamen tam puro in ipſum amore afficiuntur, qualis contritionem perfe- Ctam reddit. Prob. 320 DE PCNITENTIA. Prob. III. Salus morientium ita pendere po- teſt a Sacerdotis abſolutione, ut hujus defectu quandoque damnentur: atqui hoc falſum eſſet, ſi perfecta contritio omnino & abſolute ad ab- ſolutionem requirererur: nam ſi illa adeſſet; ſi- ne abſolutione pœnitentes ſalvarentur; ſi abeſſet, etiam cum abſolutione damnarentur. Ergo con- tritio perfecta eaque ſola non omnino & abſolu- te ad hoc Sacramentum requiritur. Maj. autem prob. tum ex laudata nuper S. Auguſtini epiſto- la, tum ex c. 2. epiſtolæ Cœleſtini Papæ ad Epi- ſcopos Viennenſis Provinciæ, ubi Sacerdotes in articulo mortis abſolutionem pœnitentibus ne- gantes, ait, mortem æternam eis addere, & ani- mas interficere: tum ex ſenſu totius Eccleſiæ, in qua, ut docet Conc. Trident. Seſſ. 14. cap. 7., NWe quis pereat, pie admodum cuſtoditum ſemper Juit, ut nulla ſit reſervatio, in articulo mortis; atque ideo omner Sacerdotes quoslibet pœnitentes a quibuſ- viy cenſuris abſolvere poſſint. Et olim jam in C. Carthaginenii III. Can. 34. jubentur omnes ægrotantes in mortis articulo baptizari vel abſol- vI, modo aliorum teſtimonio conſtet, hæc Sa- cramenta ab eis expetita fuiſſe. Citatur c. Ægro- tantes. de Conſec. d. 4. Plura adhuc in rem iſtam Patrum & Conciliorum teſtimonia coacer- vat Gratianus Cauſa 26. q. 6. Denique ſi abſo- lutio nihil ſit aliud, quam declaratio peceatorum contritione perfecta jam remiſſorum, cur fide- les morituri tam ſolicite Sacerdotis abſolutio- nem flagitant? . 1 . Prob. UVe giden. Jeun Ul ven enld mgt NN Mrnnn tinw TCiaunn UINenonn iinon Agene Untl Ulin. NIe unben ne Sai nenr Sencr. on uele er lle Cl. . Clon ſ. er Ar. i lecn (dacel⸗ ſ oliolli ani 6l 4 4 8 — DE PCNITENTIA 23232 Prob. IV. Idem Concilium Trid. cap. 4. do- cet, attritionem quidem ſine Sacramento per- ducere peccatorem ad juſtificationem non poſ- ſe; tamen eum ad gratiam in Sacramento di- ſponere. Ergo Concilium cenſet, attritionem eſſe diſpoſitionem ultimam per ſe ſufficientem cum Sacramento ad conſequendam juſtificatio- nem. Conſequentia patet: nam paulo ante dixe- rat Concilium, omni tempore neeſſariam fuißſe contritionem ad impetrandam veniom ererro ere, ubi ſine dubio Concilium de diſpoſitione ulti- ma ad juſtificationem loquitur. Deinde Conci- lium dicit, attritionem in Sacramento aliter di- ſponere ad grariam, quam extra Sacramentum: atqui extra Sacramentum diſponit ad gratiam remote, ergo proxime diſponit in Sacramento. Ergo Sacramentum Poœnitentiæ juſtificat pecca- torem per ſolam attritionem diſpoſirum. Prob. E. Sicut Baptiſinus per ſe inſtitutus eſt ad homines regenerandos: ita Pœnitentiæ Sacra- mentum per ſe inſtiturum eſt ad reſuſcitandos baptizatos à morte peccati; ac eapropter ambo hæc dicuntur eſſe Sacramenta mortuorum. Ergo Sacramentum Pœnitentiæ ex inſtitutione ſua ac- cepit vim conferendi gratiam primam, & ex- Pellendi peccatum mortale; ergo ad ſuam effi- caciam non requirit neceſſario, quod peccatum Jam ſit expulſum. Prob. VI. Si contritio perfecta ſemper ad Sacramentum Pœnitentiæ requireretur, multo difficilior erit reconciliatio Chriſtianis, quam Olim in Lege antiqua fuerat: quod aperte repu- X . guat 322 DE PœNITENTIA. gnat ſuavitati Legis Evangelicæ & ſenſui com- muni Chriſtianorum. Hinc Clerus Gallicanus in Comitiis generalibus anno 1700. celebratis declarat, duo iſta ex ſacroſancta Synodo Tridenti- na monenda; primum, ne quis putet, in utroque Sacramento (Baptiſmno & Pœnitentia) requiri ut præviam contritionem illam, quæ ſit caritate per- fecta, &* qus um voto Sagramenti, antequam altu ſuſeipiatur, hominem Deo veconciliat. Sacra autem Facultas Pariſienſis anno 1638. Kalendis Julii inter alia, quæ in Claudii Segue- notii Oratoriani notis in S. Auguſtini librum de Virginitate notavit, de theſi præſente ita pro- nuntiat: Quæ tradit auétor de attritionis inſuß- cientia, & contritionis ex perfecta caritate neceſſi- zate ad recipiendum Sacramentum Pœnitentic, & quwa addit & approlat de abſolutione, quod nibil aliud it, quam declaratio Jutidica peccati jam re- mniſſ, damnavit quoque Facultas, T cenſuit, has propoſitiones eſſe quietis animarum perturbativas, commani & omnino tutæ praxi Eccleſiæ contrarias, eſzcaciæ Sacramentit Peœnitentiæ imminutivas, &σ inſuper temerarias & erroneas. Seguenotius vero caritatem non intenſive & ratione gradus per- fectam, ſed eam, quæ ex motivo iuo proprio & formali vera ſit & perfecta, intelligit: pro- ut manifeſte patet ex notis ejus ad Cap. 38. Pag. II3., ubi motivum timoris gehennæ opponit motivo perfectæ caritatis. Obj. I. Coneilium Trid. docet, attritione tan- rum impetrari, non vero effici gratiam in Sa- cramento; ergo juxta doctrinam Tridentini attrt- naf Cah on nin, DE PœNITENTIA. 323 i. artritio eſt tantum remota diſpoſitio ad gratiamm; e imbpetrando videlicet gratiam contritionis, qua e homo juſtifietur. N. W. Conf. Concilium im- „ Pertratlonis nomine intelligit efficientiam mora- e em bPropriam, quam exercet ut Ppars Sacra- menti: nam eodem vocabulo impetrationis ve- . niæ utitur, cum de contritione perfecta ſub Ca- Pitis initium difſerit. Deinde ſi attritio tantum eſſet infallibilis diſpoſitio ad contritionem, er- nlce 90 quilibet attritus in Sacramento Confeſſionis Gr. eiiccret ex opere operato certo & infallibilirer nt contritionem, tamquam effectum Sacramenti; nſen e hoc autem eſt contra experientiam. Præterea repugnat, ut actus vitalis liber ſit effectus ex opere operato Sacramenti productus. Ad hac i aliter attritio diſponit ad gratiam in Sacramen- t0, quam extra illud: atqui jam extra Sacra- II mentum Poteſt impetrare contritionem; ergo nin in Sacramento diſponit proxime ad gratiam ſan- n Ctificantem, tamquam Sacramenti pars, ut hic m a Concilio Tridentino nuncupatur. Denique, dum Concilium dicit, attritionem in Sacramen- Hr. diſponere ad gratiam, comparat illam cum e contritione, quæ omni tempore neceflaria fuit ad veniam impetrandam: atqui contritio ſem- Per fuit ultima diſpoſitio ad gratiam; ergo & Ngſ artritio erit in Sacramento diſpoſitio ultima ad oohon gratiam; cum nullius Propioris diſpoſitionis mentio a Concilio fiat. ionete⸗ Inſt. I. Patres Concilii Tridentini ex decre- emn, to ſibi exhibito expunxerunt hæc verba: Con- iden zritionem imperfectam. .. otiam ſuſfcere ad Sacra- — X 2 menti 324 DE PCGNITENTIA. menti hujus conſtitutionem: atqui quæ expungun- tur & corriguntur, non approbantur; ergo ſecundum mentem PP. Tridentinorum contri- tio imperfecta non ſufficit in Pœnitentiæ Sacra- mento ad gratiam recuperandam. N. Diſt. Aſ- ſumpt. Quæ expunguntur, non approbantur in ſenſu, quem verba expungenda aliquando præferunt C. non approbantur in ſenſu alio, quem verba commodiora ſubſtituta indicant N. Non eſt propria locutio, quod attritio ſufficiat ad Sacramenti conſtitutionem, cujus aliqua pars materialis tantum eſt. Deinde noluit Coneilium ſententiam Scoti aperte proſcribere, qui in ſola abſolutione hujus Sacramenti eſſentiam ſtatuit. Igitur commodius dicitur attritio ad Dei gratiam in Sacramento Pœnitentiæ impetrandam diſpo- nere: quæ verba eumdem, quem nos tuemur, ſenſum habent, & leguntur citato Ccap. 4. ſeſſ. 14. lyſt. 2. Ideo correctum fuit decretum, teſte Pallavicino I. 12. C. 10. Hiſtor. Concil. Trid., quod Epiſcopus Tudetanus monuerit, variare ſententias Catholicorum circa ſufficientiam ar- tritionis: Concilium autem agens tantum con- tra Hæreticos, noluit definire quidquam Theo- logis Catholicis eontrarium. Ergo ex Concilio non poteſt peti argumentum pro attritione. H. Diſt. Aſſumpt. Concilium noluit aliquid con- trarium Theologis Catholicis definire directe & immediate C. indirecte & mediate N. Con- cilia neceſſario ſæpe emendarunt opiniones Theologorum Catholicorum, connexas errori- bus 2 2 nn MwK Cn e r h yr. 1go nn. r. nh n di nt N. ſenr Mlon nten ktu. iren lho. mll⸗ ,4 e Ind, lle d⸗ C⸗ Tleo- Onehio tone Gid con⸗ e re N Wsen 4 DE PœNITENTIA. 32 5⁵5 bus Hæreticorum. Ita ſententia illorum, qui cum Magiſtro dicebant, abſolutionem eſſe tan- tum declarationem peccatorum remiſſorum, rejecta fuit a Conciliis Florentino & Tridentino: quod quidem minime acquievit Tudetano, qui contendebat, contritionem perfectam ſem- Per ad abſolutionem peccatorum in Sacramento requiri. Inſt. 3. Idem Concilium ſeſſ. 6. cap. 6. inter diſpoſitiones ad Baptiſmum enumerat dilectio- nem Dei; ergo eadem dilectio requirerur tam- quam diſpoſitio ad effectum Sacramenti Pœni- tentiæ obtinendum. HN. Diſt. Antec. Concilium enumerat dilectionem Dei puram & perfectam N. dilectionem Dei inchoatam & necdum per- fectam C. Verba illa: Deum, tamquam ommis ſtitie fontem, diligere incipiunt, rem ſatis lo- „quumtuur. Iuſt. 4. Concilium ibidem requirit propo- ſitum ſervandi mandata divina, quorum pri- mum & maximum eſt pura Dei dilectio; ergo hanc ad omnem converſionem exigit. N. Diſt. Conſ. Concilium ad omnem converſionem re- quirit dilectionem puram virtualiter, implicite objective C. requirit puram dilectionem for- malem N. Obſervatio mandatorum objectum eſt hujus propoſiti, ergo re ipfa ab hoc diſtin- guitur. Iunſt. §. Seſſ. I4. cap. 4. Concilium requirit ad effectum Sacramenti contritionem, quæ fuit quovis tempore neceſſaria ad impetrandam ve- niam: atqui heæc eſt contritio perfecta; in lege X 3 enim 326 DE PNITENTIA. enim vetere non juſtificabat alia; ergo. N. Diſt. Maj. Requirit, quovis tempore neceſſariam contritionem ſumptam inadæquate, & ſecun- dum prædicata generica C. requirit contri- tionem ſumptam adæquate, & ſecundum præ- dicatum unum ſpecificum N. Quod vero ſub finem Capitis dicit, Ninivitas ad plenam ter- roribus prædicationem Jonæ pœnitentiam egiſ- ſe, & miſericordiam imperraſſe, probabilius vult, ipſos tantum a ſubverſione urbis ſervatos, non autem perfecte juſtificatos fuiſſe: hoc enim exemplo tantum utitur Concilium, ad oſten- dendum, pœnitentiam talem bonam eſle, non vero malam, ut criminabantur Hæretici. Inſt. 6. Analogum ſimplieiter prolatum ac- cipitur pro præcipuo analogato, ut patet ex vocabulo panis, quod ſimpliciter prolatum, Pro tritico ſumitur: atqui cap. 3. dictæ Seſſio- nis dicitur ſimpliciter contritio eſſe pars Sacra- menti; ergo Concilium intelligendum eſt de contritione perfecta. p. M. Suppoſ. Min. Con- tritio æque eſt nomen univocum intuitu contri- tionis perfectæ & imperfectæ, atque animal re- ſpectu hominis & beſtiæ, Falſum autem eſt, quod prædicatum de ſubjecto univoco enuntia- tum, Ppræcipuum tantum univocatorum afficiat: nam cum dicitur, animal ſentit, æque intelli- guntur beſtiæ, ac homines. Quod vero voca- bulum, panis, plerumque accipiatur pro triti- Cco, nihil probat: cum a Particulari ad univer- ſale trahi argumentum non debeat. Clj. II. S. Joannes epiſtola priore c. 3. 6 14. icit: etannn letlan vane mmne I M iam Cun. mi. N nb. ne Deb ſnenos Cenin le. , mn. e e Nun elio. Nt. E Con- CNN. E. el NR. cer ind 10 VOt Auohe DE PGNITENTIA. 327 dicit: Qui non diligit, manet in morte: I. Cor. ult. v. 22. anathema dicitur non diligenti- bus Dominum nolumn eſm Chriſtum: & cap. I3. actus cæterarum virtutum & Dei dona nihil prodeſſe dicuntur ſine caritate; ergo. N. Ex- plic. illa teſtimonia: Qui non diligit Dominum noſtrum Jeſum Chriſtum, & fratrem ſuum, æ non diligit, accipiendo contrarie, manet in morte, eſt anathema, C. aϑ non diligit, acci- pPiendo præciſive, N. Hinc S. Joannes mox ſubdit: Omnis, qui odit fratrem ſuum, homiciqa eſt. Quamquam huic objectioni jam ſatisfa- tum ſit articulo proxime præcedente H. ad Inſt. I. Ad peccatorum remiſſionem Deus exigit converſionem ex toto corde, ut Deut. 4. V. 29., JOEël. 2. v. I2.2 & aliis locis: atqui attritio non eſt converſio ad Deum ex toto corde, fa- lis enim converſio fit tantum ex motivo amo- ris; ergo. Be. Diſt. Maj. Deus exigit conver- ſionem ex toto corde, h. e. converſionem, qua Peccator vere ac ſincere crimina ſua deploret ac deteſtetur C. quaſi hæc ſit ſola converſio ex toto corde, quæ ex motivo perfectæ cari- tatis Pproficiſcitur N. Etiam contritio ex mo- tivis virtutum cæterarum, ipſiusque gehennæ metu vere ac fincere deteſtatur peccata, eaque vitare ſtatuit. Inficiari tamen non poſſumus, contritionem imperfectam qualemcumque in Vetere Teſtamento non diſpoſuiſſe proxime ad gratiam, ubi Pœnitentiæ Sacramentum nondum fuerat inſtitutum, & legales expiationes per ſa- X 4 4 cri- 328 DE PœNITENTIA. crificia infirmæ nimium erant ad peccata tol- lenda, ut tradit B. Paulus Heb. 10. v. 4. Iuſt. 2. Auctoritate Patrum, & præſertim S. Auguſtini. . Patres hortari ſæpe ad dete- ſtandum peccata ex motivo caritatis Dei; at mo- tiva virtutum cæterarum nequaquam ſpernere. Sane Auguſtinus Serm. I. de temp. non ait, pœ- nitentiam ſolam, aut veram, ſed, pœnitentiam certam non facit, niſi odium peccati aut amor Dei- nam ſi quis timore pœnæ peccata deteſtatus, poſtmodum in ſe affectus divini amoris non experiatur, merito ſuſpectam pœnitentiam ſuam habere poteſt, ne fuerit ex timore illo ſervili, qui affectum ad peccata non excludit: timor enim ille caſtus, qui peccati expellit affe- Gum, ideo divinitus inſpiratur, ut ſenſim ad amorem pelliciat. Eodem ſpectat B. Joannes Chryſoſtomus Homil. 4. in poſteriorem ad Co- rinthios ſuadens, ut ingemiſcamus tantum, quod Dominum ram benignum & noſtri aman- tem offenderimus, non vero quod pœnas ſimus daturi, hoc enim nihil eſſe: nempe timorem il- lum mere ſervilem ſpernit, non ut malum, ſed ut inſufficientem ad veniam obtinendam, obaf- fectum peccati, qui illi adhuc adjungitur. Quamquam Patres ſubinde ſolum loquan- tur de Pœnitentiæ virtute ſecundum ſe, quæ utique non conſequitur veniam peceatorum ſine imperato adtu perfectæ caritatis. Ita in libro de vera & falſa Pœnitentia cap. 17. dicitur: oine amore Dei nemo umquam gratiam inenit. Et B. dantur, Auguſtinus l. 2. contra Creſconium c. 12. Mun- 1.2. N nn! lenre ünhnm 1 ie, on , . tnnin ſor lund NN eiun Ne lo Neluce⸗ Iick. InG ANeSs (C. WNI. 8lurne Nteni. d DE PONITENTIA. 329 dantur, inquit, peccata caritate, quæ ſi adſit, ommia recte funt; ſi vero abfit, cœtera fruſtra fiunt, Et I. de catechiz. rudib. c, 20. Legem non implet, niſt caritas. Hæc enim omnia Par- tim de caritate habituali intelligi oporter, ſine qua non agitur aliquid dignum æterno præmio, neque diu quis poteſt conſiſtere, quin legem divinam prævaricetur: partim etiam de actu amoris inchoati ſunt accipienda. Evidens au- tem eſt, id non potuiſſe dici ab Auguſtino de ſolo actu perfectæ caritatis Dei: nam ſine hoc bonos eſſe actus juſtitiæ, religionis, miſericor- diæ, imo & timoris ſervilis, fatetur ipſe S. Doctor. Ohh). II. Alexander VII. decreto edito 5. Maji an. 1667. ſub pœna excommunicationis la- tæ ſententiæ vetuit cenſura theologica, alterius- ve injuriæ aut contumeliæ nota taxari ſenten- tiam eorum, qui ad juſtificationem in Sacra- mento actum dilectionis neceſſarium eſie con- tendunt. Ergo juxta mentem Summi Pontificis videtur ad fructum Sacramenti Pœnitentiæ per- Cipiendum requiri caritatis motivum, quo con- tritio perfecta reddatur. N. M. Conſ. Pontifex Prohibet, gravi cenſura notari ambas ſententias, ſive quæ negat, ſive quæ aſſerit neceſſitatem ali- qualis dilectionis Dei in artritione ex metu gehen- næ concepta: caritas autem, qua Deus propter ſe perfecte diligitur, non eſt aliqualis dilectio Dei, ſed caritas Dei perfecta, & dilectio Dei ſimpliciter, non vero cum particula diminuen- te accepta. . X 5 Olj. 330 DE PNITENTIA. Olj. IV. Contritio perfecta refertur neceſ- 1 ſario ad actum poreſtatis clavium, remiſſio pec- cati per contritionem prius obtenta quaſi con- ſummatur; ergo licet ad effectum Sacramenti conſequendum ſola contritio perfecta diſponat, poteſtas remittendi peccata non erit fruſtra, eo- quod ad culpæ remiſſionem hoc modo opere- tur. B. I. A. MW. Conſ. Illa clavium poteſtasre- vera nec peccatum remitteret, neque a culpa abſolveret, ſi non haberet actionem aliquam de ſe expulſivam peccati, ſed ſolum declararet ab- ſolutum, aut ab obligatione culpæ pronuntiaret immunem: ut pluribus ſupra art. 3. cap. 2. do- cuimus. Iunſt. I. Contritio in quantum pars eſt & vo- tum Sacramenti, remittit culpam; ergo etſi numquam ſine contritione conferatur hic effe- ctus, ſufficienter tamen explicatur hoc modo Sacramentum pœnitentiæ cum poteſtate clavium ad peccati remiſſionem eſſe inſtitutum. H. M. Ant. Contritio in dato caſu remittit peccata an- te confeſſionem & abſolutionem; ergo tantum ex opere operantis, perinde ac olim in Anti- qua Lege remiſerat. Igitur hoc modo pote- ſtas clavium & virtus Sacramenti non apte ex- plicatur. Nam cum Patres Tridentini Seſſ. 14. C. 3. Præcipuam vim Sacramenti Pœnitentiæ in forma ſitam eſſe tradant, ſequitur, effectum Sa- Cramenti ex opere operato ante non conferri; quam illa proferatur. L Inſt. 2. Poteſt accidere, ut & contritio pœ- nitentis, & abſolutio Sacerdotis eodem puncto tem- Mrt lun 4 unedh nilts⸗ Phecel 1 Dec. Dcon. enti ln. Uc elisr. etole ene⸗ ntth nite D10 o. a ek. od— Wluen .N tl. utunt 14li. e⸗ ee. eNl enien nd colen aitofe DE PNITENTIA. 331 temporis exerceantur; ergo tunc abſolutio per ſe ipſam operabitur ad peccatorum remiſſionem. N. I. Ant. quod moraliter impofſſibile videtur, ut actus inſtantaneus pœnitentis cum oratione Sacerdotis ſimul eodem puncto temporis deſi- nant. Ad Conſ. G. Dato etiam tali caſu nihil pro Adverſariorum ſententia conficitur: nam formæ veritas non fundatur in eo, quod con- tritio cum illa concurrat, ſed in hoc, quod ipſa vim habeat peccatorem juſtificandi: ergo vim illam habet, etiamſi non præſumat diſpoſitionem per ſe ſufficientem ad tollendum culpam. De- inde ſi perfecta contritio culpæque remiſſio tam- quam diſpoſitio unice neceſſaria ad actionem & & efficaciam Sacramenti ſupponeretur, nullum remedium facilius ad peccatorum remiſſionem obtinendam datum fuit per inſtitutionem Sa- cramenti, ſed potius adjectum fuit onus. ARTICULUS IV. Urum attritio ſine inchoata dilectione ſußcienter peccatorem confitentem diſponat ad gratiam abſolutionis percipiendam? Ota. Cum Sefſ. 6. c. 6. Concilium Triden- tinum doceat, ad juſtificationem requiri, ut pœnitentes Deum tamquam ommis Juſtitic fon- tem diligere incipiant: Seſſ. autem 14. Cc. 4. nulla expreſſa hujus dilectionis indicatæ mentione fa- Cta dicatur, quod contritio imperfecta ſeu attri- tio peccatorem ad Dei gratiam in acramento PIzg- nitentiæ impetrandam diſponat: orta eſt contentio celebris inter Scholaſticos, qui perfectam con- rri- 332 DE PœNITENTIA. tritionem negant eſſe neceſſariam diſpoſitionem ad Sacramentum Pœnitentiæ; aliis quidem in- coatatn quamdam Dei dilectionem abſolute re- quirentibus ad hoc, ut attritio in Pœnitentiæ Sa- cratnento ad gratiam proxime diſponat: aliis vero id negantibus Incoata autem dilectio Dei ſenſu triplici quo- ad quæſtionem præſentem ſumi poreſt. I. Quan- do Deus ſuper omnia diligitur propter ſe etiam ut finis cui, ſed actu remiſſo, nec admodum ve- hementi, quem affectum Bajus, Janſenius alii- que Novatores caritatem imperfectam nuncu- pant, & ad gratiam in Baptiſmi & Pœnitentiæ Sacramentis obtinendam ſufficere arbitrantur, nequaquam vero extra Sacramentorum illorum uſum, niſi forte in caſu neceſſitatis, ut ſupra diſp. 5. C. 3. a. 3. advertimus. II. Alteram Dei dilectionem incoatam, quæ cum attritione neceſſario conjuncta eſſe debeat; ut peccatorum remiſſio in hoc Sacramento con- feratur, laudant Pallavicinus & Recentiorum nonnulli, eſtque ea omnis & ſola, qua Deus propter ſe tanquam finis cui diligitur, ſed non- dum ſuper omnia: nam etiamſi, inquiunt, di- vina bonitas creatis omnibus præſtet, eisque an- teferri mereatur: vere tamen & ſincere diligi poteſt propter ſe, licet non ſecundum to- tam dignitatem & amplitudinem ſuam. Poſſu- mus enim vere ac ſincere amplecti motivum ali- quod, etſi illud non amplectamur ſecundum to- tam ſuam dignitatem & amplitudinem. In hanc rem adfertur Bellarminus, qui l. 6. de Er⸗ lib. bnen enben le ll 1 AEnn 3 e no, 1 l I Knnen fonen emin. le e. ir. Hor. rlectn Muane. A. humm. ghlente runr, um e en; Wen. Ntinum us . lenn ocn . 1 Dol pwunt domt I ,de DE PGœ&NITENTIA. 333 lib. arb. c. 7. Dilectio Dei, inquit, alia eſt perfe- &ta, quoniam eſt dilectio Dei ſuper omnia, quæ vi- delicet Deum rebus omnibus anteponit; alia imper- Jecta; quoniam qfficitur quidem erga Deum, ſed non- dum illum rebus Cæœteris præfert. Et infra: Dile- Ctio imperfecta, qua Deus non antefertur omnilbus rebus, non meretur nomen caritatis, neque impiet legem, neque conveniunt illi encomia, qlwa püſſim zribuuntur ins Divinis Literis caritati: tamen ex isdem locis onvincitur, ümperfelcta illa dilectio do- num eſſe Dei, && e ſolis naturæ viribus haberi non III. Demum incoata Dei dilectio diei poteſt actus ſpei, quo Deum tamquam omnis juſtitiæ fontem diligimus: ubi Deus eſt objectum mate- riale, & fnis, qui propter ſe ipſum diligitur, cum idem ſit objectum formale hujus actus: qui in hoc unico a caritate perfecta deficit, quod in Deum non feratur tamquam in proximum inemcui, ſed proximum ſubjectum cui ſit amans ipſe. Unde iſta dilectio amor concupiſcentiæ nuncupatur: cume diverſo caritas perfecta, qua erga Deum, etiam ut ſuljectum cui, bene afficimur, amor benevolen- tiæ atque amicitiæ dici mereatur. Dico I. Ut imperfecta contritio ſit proxima diſpoſitio ad gratiam abſolutionis accipiendam, aliquam ſaltem incoatam Dei dilectionem debet includere. Prob. I. Non minor diſpoſitio ad Peccatoris juſtificationem requiritur in pœniten- tiæ Sacramento, quam in Baptiſmmo: atqui in hoc requiritur, ut peccator Deum tanquamom- nis juſtitiæ fontem diligere incipiat, ex Sefſ. 6. C. 6. 334 DE PœNITENTIA. C. 6. Trid.: ergo multo magis hoc opus eſt in Sacramento Pœnitentiæ. Prob. II. Ad omnem adulti juſtificationem requiritur vera & propria ad Deum converſio, hoe enim indicatur a Scriptura & Patribus exi- gentibus converſionem ex toto corde: atqui ve- ra & Propria converſio non conſiſtit in ſola pec- catorum deteſtatione, ſed etiam in dilectione formali Dei, ergo & hæe ad juſtificationem in Sacramente requiritur. Major & Minor ſæpius fuir probata in diſputatione præcedente, ac in- Primis C. 3. art. I. & ſeq., ac declaratur iterum breviter ſecundum principia S. Thomæ: Quod- vis peccatum continet malitiam duplicem, quod ſit averſio a Deo, & converſio ad bonum creatum. Igitur ut peccator vere ad Deum convertatur, utramque illam malitiam retractare debet: quod quidem ſola attritione fieri non poteſt, qua pœ- nitens ſolum a creatura iterum avertitur: ergo opus adhuc eſt amore Dei, quo ſolo ad Deum ſe denuo formaliter convertit. Ita S. D. q. 86. a. 2. in O. & ad r. Adulto, inquit, in quo ſunt alttualia peccata, quæ conſiſtunt in deordinatione altuali voluntatis, non remittuntur peccata, etiam in Baptiſmno, ſene actuali immutatione voluntatis, quæ ſit per pœnitentiam. Talem autem immu- tatiönem non tantum averſione a creatura, ſed converſione ad Deum fieri neceſſario, tradide- rat in Corpore concluſionis. Prob. III. teſtimoniis PP.: S. Cyprianus Tr. de Lapfſis, poſtulat ab iis, qui abſolutionem a Sa- cerdotibus exſpectabant, ut ſinguli delictum ſuum con- 1 . En! llt Ai UWce Ille un mige MI aann Men ein Mem Il. r. Aleni lenie El. lenmn . Clol Aun nun, vod . Deum ,/ nr GGn d, ldn. nſ Calſc⸗ eonl Centd Cne DE PGNITENTIA. 335 conkteantur, & ad Dominum toto corde convertan- tur & redeant. S. Auguſtinus l. de Gr. Chriſti c. 26. Eiſi, inquit, mandatum Dei viqetur ali- quando non a diligentibus, ſed a timentibus fieri; tamen ubi non eſt dilectio, nullum bonum opus imm- putatur (ſeilicet ad juſtitiam pœnitenti) nec rette bonum opus vocatur. Et l. 21. de Civ. C. 16. Me- que, inquit, id ſit veraciter ac ſinceriter, niſi vera dilectione juſtitic... Tunc itaque vitta vitia depu- tanda ſunt, cum Dei amore vincuntur. Eumdem initialem Dei amorem indicat S. Doctor: cumm epiſt. 145. alias 144. L. de Nat, & Gr. C.57. in Pſ. 77 ac ſœpe alias docet, ſolo timore pœnæ, abs- que amore juſtitiæ neque declinari peccatum, neque bonum opus fieri. S. Joannis Chryſo- ſtomi, aliaque plura teſtimonia ſupra a. I. C. 3. d. 5. attulimus. Confirm. I. Peccator per pœnitentiam reci- Pitur in amicitiam Dei ex inimico: nihil autem eſt convenientius, quam ut hæc reconciliatio fiat deteſtatione offenſæ qua talis, quod ſine ali- qua Dei dilectione formali propter ſe continge- re non poteſt: nam qui ſolum deteſtatur pecca- tum ſine actu formali Dei dilecti, de malo tan- tum ſuo, non vero de Dei offenſa dolere vide- tur. Confirm. II. Hac ſolum via non tantum con- ſulitur virtuti Sacramenti Pœnitentiæ & Pote- ſtati clavium, ſed auctoritas etiam S. Scripturæ & Patrum, præprimis Concilii Tridentini ſer- vVatur, toties conteſtantium, remiſſionem pec- catorum non fieri ſine dilectione Dei. 18 336 DE PœNITHNTIA. His adponimus judicium Cleri Callicani an. 1700. de diſpoſitionibus ad Baptiſmmi & Pœniten- tiæ Sacramenta neceſſariis ita declaratum: We- que ſatis adimpleri poteſt utrique Sacramemto neceſ- nrium vitæ novæ incoandzæ, ac ſervandi mandata divina propoſitum, ſi pœnitens primi ac maxrim mandati, quo Deus toto corde diligitur, nullam curam gerat. Quæ quidem congruunt doctrinæ Concilii Araulicani II. Can. ult. ſic decernentis: Deus ipſe nobis nullis præcedentibus bonis meritis &* Fdem & amorem ſui prius inſpirat, ut &C Baptiſmi Sa- oramenta fiqdeliter requiramus, & poſt Baptiſimum, cum ipfius adjutorio, quæ ſibi ſint placita, implere poſſimus. Dico II. Amor ille initialis, quem attritio proxima ad gratiam Sacramenti diſpoſitio com- prehendit, eſt actus ſpei, quo Deus diligitur tamquam nobis bonus. Ita cum Honorato Tur- nelio Theologi complures. Prob. Ut in Sacra- mento proxime ad gratiam diſponat attritio, de- bet hæc amorem quemdam Dei initialem con- tinere: atqui amor iſte initialis non eſt alius, quam actus ſpei, quo Deum tamquam omnis juſtitiæ fontem diligere incipimus. Ergo. Prob. Indutct. I. Amor iſte initialis non eft caritas Dei ex ſuo motivo formali, & ſpecifico perfecta, ſed tantum quoad intenſionem ſeu vehemen- tiam actus paulo remiſſior, ut ex quorundam veterum Scholaſticorum opinionibus, Recen- tiores quidam & Rigidiores conjiciunt: nam Omnem contra hos ſupra diſp. 5. c. I. & 2. evicimus, A . n o . Putuf N mmns nom Ghnn N Gon M 1 Nr llen ul U III Kl NIeN Uiten. Ne. egſ. Ct r. lonor N. detr ol eNN.⅓ Mas l. asNe Dl APeten Oung Re :N c⸗ DE Pœ NITENTIA. 337 omnem contritionis actum ex perfectæ carita- tis motivo formali & ſpecifico elicirum cujus- cumque is gradus fuerit, proxime ad juſtifica- tionem diſponere. II. Neque amor iſte initialis eſt imperfecta illa Dei dilectio, qua afficitur quidem peccator erga Deum, ſed nondum illum cæteris rebus Ppræfert: nam ut dilectionem talem cum Bellar- mino donum Dei ſupernaturale eſſe demus, nihilominus illa, judice ipſo Bellarmino, ne nomen quidem caritatis meretur, neque implet legem. Quomodo ergo ignavus iſte mo- tus animi, ac ſimplex complacentia, qua Deus non antefertur omnibus rebus, peccatorem pcœniten- tem accendere, atque ad gratiam Sacramenti & Peccatorum veniam diſponere proxime poſſit? III. Reſtat igitur, ut quandoquidem actus contritionis imperfectæ, qui proxime ad pri- mam gratiam diſponat, dilectionem Dei incoa- tam complectitur, hæc ſit actus ſpei, quo Deus diligatur, & propter ſe diligatur, & ſuper om- nia diligatur: hoc enim cuilibet Virtuti Theo- logicæ proprium eſt, ferri in objectum ſuper omnia. Quamvis in hoc unico, ut memini- mus, amor hic initialis a caritate deficiat, quod in Deum, ut amanti bonum feratur, & ſic amans nondum ſemetipſum in Deum expreſſe referat, nec ſimul finem ultimum ſubjectivum in ipſo explicite ac poſitive reponat. Obj. I. Tridentina Synodus ſemper ſtudio- ſe cavit, ne ſuis decretis ullum inferret præju- dicium liberis Scholæ opinienibus: Wec er Y col- 338 DEPCNITENTIA. colleca fuerat ad decidendas opiniones, ſed ad er- Ein rores reſeindendos. Ut ſcribit Pallavicinus l. 4. N 1 c. I0. Hiſt. Cono. Trident. Atqui certum eſt, h liberam Scholarum Catholicarum opinionem otn eſſe, utrum ſola contritio perfecta ſufficienter en ad Pœnitentiæ Sacramentum diſponat: an etiam alit attritio ſola ſufficiat ad gratiam primam in Sa- mmi cramento conſequendam: an autem ex dilectio- ne ſaltem incoata, & ex quanam initiali dile- Ctione deteſtatio peecati in attritione proficiſci , debeat. Ergo ex Tridentina Synodo argumen- am tum in præſenti quæſtione promi non poreſt. mimn V. Diſt. Conſ. Ex Synodo Tridentina promi ggle non poteſt argumentum, quo oſtendatur, hanc min quæſtionem clare & expreſle definitam eſſe C. glii non poteſt promi ratiocinatio theologica, qua aage ex ipſiusmet Concilii verbis veriſimilius infera- tur, ad peccatorum veniam in Sacramento hoc conſequendam non requiri abſolute contritio- an nem perfectam, ſed ſufficere attritionem, mo- n D do dilectionem incoatam contineat N. mn Iinſt. I. Seſſ. I4. cap. 4. Synodus docet, in mngn Sacramente Pœhitentiæ attritionem, quæ vel H ex turpitudinis peccati conſideratione, vel ex gehennæ & pœnarum metu concipitur, eſſe W diſpoſitionem ad remiſſionem peccatorum per- ir cipiendam; ergo non opus eſt ad hunc effe- Qum incoata Dei dilectione. H. Diſt. Ant. do- h cet, attritionem eſſe diſpoſitionem omnino ad- D æquatam N. ſaltem inadæquatam C. Sacra Sy- nodus damnatura Hæreticos, attritionem ut in- honeſtam convitiantes, voluit tantum definire, eam i nid edo⸗ lch⸗ hfeſi nen⸗ et Monn m elel 1, O en. lohoe Cndo⸗ W coet,1 1e ſel e Gmnpet e An gino 1 Gcnd pemu nc, DE PœNITENTIA. 339 eam eſſe donum Dei, & pœnitentem ad gra- tiam Dei diſponere. Reliquit autem Catholi- corum diſputationi, utrum talis attritio ſit di- ſpoſitio adæquata; an vere complexum ex de- teſtatione peccati, metu gehennæ, & ex in- coata Dei dilectione exigatur tamquam diſpo- ſitio proxima, adæquata in ratione contritionis. Nam, ut Pallavicinus nuper citatus refert, ma- jor pars Patrum & Theologorum diſputarunt pro dilectionis actu neceſſario, ad gratiam in Sacramento Pœnitentiæ obtinendam, nec ſo- lam attritionem ex metu gehennæ concçeptam ſufficere ad effectum iſtum contendebant. Ho- rum omnium primo loco ſermonem habuit ja- cobus Lainius Soc. Jeſu, Præpoſitus Ceneralis: quem ſecuti deinde ſunt ali omnium Ordinum Viri eruditiſſimi, acriter declamantes pro ne- ceſſitate incoatæ alicujus formalisque Dei di- lectionis propter ſe. Argumentum autem de ſuffieientia formidoloſæ Pœnitentiæ a paucis de- libatum fuiſſe ſeribit: aliquod dumtaxat veſti- gium reperiri opinionis negantis neceſſitatem amoris in iis, quæ Granatenſis Archiepiſcopus diſputavit. Quin etiam Ruardus Tapperus, Lo- Vanienſis Academiæ Cancellarius, T'om. I. art. 5., & Melchior Canus part. 5. de Pœnitentia, ſut- ficere quidem, ajunt, in Sacramento attritio- nem ex metu gehennæ conceptam; ſed hocnon eſſe certum & indubitatum. Et Dom. Sotus, qui paucis poſt finitum Concilium annis Com- mentarios in 4. ſententiarum librum edidit, diſt. 198. q. Z. a. 2. ſoribit, doctrinam de ſufficientia X 2 ate 340 DE PCNITENTIA. attritionis veram eſſe, ſed novam, nec auſu- rum ſe abſolvere eum, qui diceret, ſe non pœ- nitere propter Deum. Prorſus autem incredi- bile eſt, quod tanti Viri, qui ſeſſioni XIV. in- terfuerunt, & contulerunt operam ſuam con- cinnando illi decreto, quo adverſarii noſtri con- tendunt, definitam fuiſſe ſufficientiam attritio- nis, dilectione Dei incoata deſtitutæ, aut hu- jusce decreti ſententiam non fuerint aſſecuti, aut definitionem, qua ſententiæ, quamipſi tue- bantur, veritas adſtruitur, contempſerint. Inſi. 2. Quod generi convenit, idem & convenit ſpeciebus: atqui contritio generatim dicitur pars materialis Sacramenti Pœnitentiæ, Seſſ. 14. cap. 3.: ergo etiam attritio, quæ cap. 4. ſpecies contritionis appellatur, erit pars Sa- cramenti, & ad abſolutionem ſufficiens. N. Diſt. Maj. Quod generi convenit eſſentialiter & ab intrinſeco, idem & convenit ſpeciebus C. quod generi convenit contingenter tantum & ab extrinſeco, iderm & convenit ſpeciebus N. Quando prædicatum contingens enuntia- tur indefinite de ſubjecto univerſali, propoſi- tio evadit particularis: accidit autem contri- tioni, eſſe partem Sacramenti; igitur vox uni- verſalis, contritio, accipitur a Concilio parti- culariter, ita ut idem ſonet, ac, aliqua contri- tio eſt pars materialis Sacramenti, nempe com- plexum illud ex deteſtatione peccati ob metum gehennæ, vel deformitatem vitiorum, & ob amorem Dei initialem. Inſt. 3. Non omnes actus Sefſſ. 6. cap. 6. Te- cen- iuf⸗ Mn IA nln Fu ae Plen ℳ Wen lmnn lſen unnen r onen ault npc. leci. n. n. n. luntr. uuN. leng Al. nt en tttun lente Nec 1s. 6 N. taler d T heids Penutt⸗ nut CMl. i i P (Ooll ope⸗ 0 5 ſhen n, DE Pœ NITENTIA. 341 cenſiti ad juſtificationem in baptiſino obtinen- dam ſunt neceſſarii; ergo neque actus ille in- coatæ dilectionis. B. W. Conſ. Ad juſtificatio- nem adulti requiritur converſio ad Deum: hæc autem ſolo amore fit. Hinc capite præcedente recitantur a Concilio verba Joëlis 2. v. 12., & Zach. I. v. 3.: Convertimini ad me, & ego con- vertar ad vos. liſt. 4. Deteſtans peccatum, quia eſt con- tra reverentiam, Deo ut ſupremo Domino de- bitam, convertitur ad Deum, quem non ideo formaliter diligit; ergo converſio ad Deum non fit ſola dilectione formali. H. M. Antec. Hujus pœnitentis objectum materiale eſt pec- catum, formale quod proximum eſt deformi- tas peccati, remotum eſt honeſtas moralis actus, finis qui eſt pœnitens ſibi honeſtatis talis orna- mentum expetens; non ergo adtus talis eſt con- verſio ad Deum formalis: hœc enim ſolum acci- dit vel actu caritatis perfectæ, vel amore concu- Piſcentiæ, ut diſp. S5. cap. 3. a I. fuſe exegimus. Inſt. §. Synodus Tridentina in præfatione Seſſ. I4. proteſtatur, ſe exackiorem & pleniorem de Sacramento Pnitentiæ qefinitionem traditunam; Capite autem 4. contritioni caritate perfeltæ, & ante Sacramenti uſum ſanctificanti opponit con- tritionem imperfectam ſeu attritionem, quæ ex conſideratione turpitudinis peccati aut gehen- næ metu concipitur, quin ullam caritatis men- tionem addat; ergo dum mox ait, attritione iſta nos in Sacramento ad gratiam Dei impe- trandam diſponi, in ea non requirit amorem. 342 DE PœNITENTIA. Be. Diſt. Conſ. Synodus in attritione non requi- rit amorem perfectæ caritatis, quæ ex ſe homi- nem Deo extra Sacramenti uſum reconciliet C. Synodus hac diviſione dilectionem Dei incoa- tam ab actu attritionis in Sacramento ad gra- tiam diſponentis excludit N. Eodem capite contritio generatim definitur, dolor ac deteſtatio de peccato commiſſo, ecum propoſito non peccandi de cætero: dolor autem de peccato, ſecundum S. Auguſtinum L. 14. de Civit. c. 7. & S. Tho- mam ſupplem. q. 3. a. I. fundatur in amore rei illius, de cujus jactura dolemus, præſertim ſi ex metu gehennæ excitetur, cujus potiſſimum malum eſt jactura ſummi boni, quæ poœna damni ſolet nuncupari. Præterea dolor ille de- bet eſſe de peccato, quia eſt offenſa Dei, cum ſit actus pœnitentiæ: vix autem concipi poteſt dolor de offenſa Dei ſine aliquo Dei amore; actus enim virtutis pœnitentiæ, ait S. Thomas 3. P. Q. 85. a. 6. et contra peccatum ex amore Dei. Et q. 86. a. 3.: Ad rationem pœnitentiæ requiri- tur, ut diſpliceat peccatum, quia eſt contra Deum Juper ommia dilectum. Inſt. 6. Concilium illam attritionem pro diſpoſitione ultima ad gratiam Sacramenti ad- mittit, quam Lutherus rejicit: atqui hic num- quam negavit, attritionem junctam cum amo- re Dei bonam eſſe & utilem; ergo Concilium ſolam attritionem ex gehennæ metu conceptam pro ultima diſpoſitione ad Sacramenti gratiam admittit. Minorem declarat Lutherus in aſſer- tione articulorum a Leone X. Gdamnnatorui . U 1, mun Dw “ D G unri 4 Ewin eni n htn m Kn nn . egn vom. et or. n r ien ndd ond⸗ To. lelei inſ mm e o 1e cun Mel re; o nede etun O i Nu al nofu⸗ ehe i B; DE PœNITENTIA. 343 ubi, & dixerint, inquit, ſe loqui de contritione in caritate facta, jam articulus nibil ad me: non enim umquam ſic docui: imo quia, ut meum da- mnant, de contritione naturali && impia extra fi- dem eos loqui oportet. W. Diſt. Min. Lutherus numquam negavit attritionem junctam cum amore Dei h. e. caritate perfecta habituali, bo- nam eſſe & utilem C. attritionem ſine caritate Perfecta & habituali N. Lutherus omnem pœ- næ timorem vituperavit tanquam violentum & coactum: deinde nullum, ait, bonum opus fieri poſſe ante caritatem diffuſam in cordibus, h. e. ante gratiam ſanctificantem; hinc ſcribit: de contritione in caritate facta; non autem ex caritate facta. Utrumque hunc errorem confu- tatura Synodus docet, attritionem ex gehennæ ac pœnarum metu conceptam, ſi voluntatem peccandi excludat cum ſpe veniæ, impulſum eſſe Spiritus Sanéti, & ad Dei gratiam in Sa- cramento pœnitentiæ impetrandam diſponere. Olj. II. Joannes Gerſon tom. 2. in ſerm. de Poœnit. in Cœna Domini ita ſcribit: Dicit Lo- minus Guilielmus Pariſtenſis, & ali communiter, quod attritio, quæ alias non eſt ſuffciens, Kt ſuf- iciens virtute Sacramenti. Item S. Thomas in 4. d. 6. q. I. a. 3, ad §5. Ad hoo, inquit, ut ho- mo ſe præparet ad gratiam in Baptiſino percißi- endam, prcexigitur fides, ſed non caritas, Auia ſuffcit attritio præcedens, etſi non ſit contritio. Er- go etiam ſecundum antiquorum Theologorum communem ſententiam ſufficit ad remiſſionem Peccati in Sacramentis mortuorum impetran- V 4 dam 344 DE PGNITENTIA. dam attritio ſupernaturalis ex metu gehennæ, vel conſideratione turpitudinis peccati, aut alio ſimili motivo ſupernaturali concepta ſine actu dilectionis Dei incoatæ. ita Jo. Bapt. Gonet in Manuali Thomiſtico tom 6. tract. 5. C. 4. 6. 4. Et fuſius de eadem re agit alias tom. 5. diſp. 7. a. 2. We. Diſt. Conſ. Sufficit talis attritio ſine actu dilectionis ex motivo perfectæ caritatis C. ſine actu dilectionis Dei, qui ſit amor initialis N. Guilielmus Pariſienſis libro de Pœnitentia fol 31. ſcribit, attritioni, qua peccator indulgentiam ſcelerum in Sacramento conſequitur, neceſſa- rio conjuncfum eſie amorem præparatorium, quo Deus ametur ſecundum quod eſt Deus. MWeceſſe, inquit, o, ut moveatur qui atteritur vel conteritur, motu fidei, ſpei: .NVecoſſe eſt eiam, ut moveatur motu dilelctionis alicujus, ive illa ſit caritas ſive non. Et paulo ante: Amore præparatorio amatur Deus ſecundum quod eſt Deus; quemadmodum amore, qui caritas dicitunr. Quare erunt eusdem ſpeciei amor præparatorius & amor qii caritas dieitur: nimirum ex objecto mate- riali & formali inadæquato. Jo. Gerſon I. c. Confeſſo, inquit, ſiat vere, non ficte, hoc eſt, in contritione & caritate, ſecundum probabilem con- Jecturam. Utrum autem confeſſio, quæ fit ſine caritate, liberet, ne iterum dicantur peccata, t diſcultas vix inter ſohbolaſticos diſſolubilis. ... Dicit autem Dom. CGuilielnut. Nec profuit Adver- ſariis S. Thomæ auctoritas: loquitur enim loco citato de caritate perfecta: quod vero ad omnem Pœnitentiam exigat aliquam Dei dilectionem, ex Gn er end Cn Aliren pen ehne, r A tin foln. lun lleN . in el Crun, Der ennn Ante Du Ere V N Goete le 71„½ . DE PœNITENTIA. 345 ex ſupra adductis ipfius teſtimoniis vidimus. Quapropter Conertus ipſe in Manuali l. ce. Se- cundo alit reſpondent, amorem, de quo Concilium ibi loquitur... eſſe amorem ſpei, ſeu concupiſcen- tic, quo peccatores Deum ut ſibi onum & piaca- bilem diligere incipiunt, ut ex ipſo contexrtu li- quet &c. Reſpoaſione autem tertia idem Go- netus ait, incoatam illam dilectionem a Con- cilio requiri non quidem ut diſpoſitionem omni- no neceſſariam ad jJuſtificationem quæ ſit in Baptiſ- mo, ſed ſolum declarari, talem dilectionem fre- quenter reperiri & ordinarie in adultis, cum adsa- cramentum Baptiſini accedunt. Quod idem Jo. Baptiſta Gormaz innuere videtur. Inſt. I. Si Lex Evangelica oneri confeſſio- nis adhuc neceſſitatem amoris adjiciat, ergo gravior erit lege antiqua. W. MW. Illat. Amor iſte Dei difficilſis videri non debet: nec enim Pœnitens ſperare à Deo peccatorum veniam poteſt, quæ deteſtatur ſuper omnia dereſtabi- lia, quin Deum ſimul amer, ut tanti beneficii auétorem; vel ſaltem tunc propendeat ad ſic amandum Deum, ut non poſſit eum non ama- re, niſi expreſſe nolit, imo & conetur in op- poſitum. Non ergo eſt difficilis Lex Chriſti exigens amorem illum, qui grata quadam ne- ceſſitate conjunctus eſt cum ſpe veniæ, & tam convenienter requiri poteſt per modum diſpo- ſitionis ad juſtificationem. Iiſt. 2. Sacramentum pœnitentiæ cum ma- joris ſit efficaciæ, quam Sacramenta Veteris Teſtamenti, longe minorem exigit diſpoſitio- X 5F nem 346 DE PGœNITENTIA. nem ad juſtificationem: hoc autem non eſſet, ſi exigeretur actus formalis dilectionis. Ergo. B. Diſt. Maj. Sacramentum pœnitentiæ mi- norem exigit diſpoſitionem, ita ut pœnitentes a lege amoris Dei & veræ ad Deum converſio- nis prorſus eximat, ſoloque timoris gehennæ actu juſtificet N. ut ſaltem amoris initialis actum exigat C. Qum in lege timoris nemo ſine ca- ritate & contritione perfecta juſtificari potuerit, credibile non eſt, in lege Evangelica & amo- ris homines ſolo timore ſine ullo amoris actu juſtificari poſſe. Suſt. 3. Timor gehennæ ſupernaturalis im- pulſus Spiritus Sancti omnem peccandi volun- tatem excludit, hominemque ad Deum con- vertit; ergo eſt ſufficiens ad Dei gratiam in Sa- cramento percipiendam. . Diſt. Antec. Ti- mor gehennæ adæquate ſumptæ omnem pec- candi voluntatem excludit, hominemque ad Deum convertit C. timor gehennæ inadæquate ſumptæ hæc præſtat N. Gehenna adæquate ſumpta complesctitur pœnas ſenſus & damni. Timor ergo pœnæ ſenſus, quæ eſt gehenna inadæquate ſumpta, quandoque actualem omnem peccandi voluntatem excludit, ira ut ne conditionatam quidem, implicitam & in- tus latitantem retineat. Quodſi ſimul fuerit ti- mor pœnæ damni, erit metus gehennæ adæ- quate ſumptæ, qua voluntas & affectus peccan- di omnis ſive adtualis ſive habitualis plane re- movetur, & peccator pœnitens ad Deum po- Rtive convertitur: talis enim affectus non eſt absque “ mn de reen UNI Intoczn iukn llun e NNontane Ullehhe Mun Wn ncthi ne Ake Mm et, o i. h. n n ec Meni . . i Uin. Foln. . 1. II. Ne. dere Celun C. em len AU K. enrt⸗ ale⸗ Neenn Den⸗ aung 8 N 3 DE PGœNITENTIA. 347 absque amore ſpei, eo quod timor mali naſca- tur ex amore boni contraru, atque in ipſo funde- tur, ut docet B. Thomas I. 2. Jq. 25. a. 2.,; C7* paſſiones omnes ex amore cauſentur, ut S. Augu- ſtinus l. 14. de Civit. c. 7. & 9. tradit. Olj.III. Teſtimonia S. Scripturæ, quæ 1I. Con- cluſione de converſione ad Deum adducuntur, caritatem perfectam ſine dubio ſuadent; ergo non ſatis apte in concluſione 2. ad actum ſpei, qui eſt amor concupiſcentiæ, accommodantur. N. M. Conſeq. Ex laudatis Scripturæ teſtimoniis conſtat, neminem juſtificari, qui non per ac- tum amoris ad Deum convertatur: ar in Sacra- mento baptiſini & pœnitentiæ actus ſolos cari- tatis perfectæ non eſſe neceſſarias diſpoſitiones ad gratiam primam obtinendam nuper evici- mus; ergo ſufficiet amor initialis, quo Deum tamquam omnis juſtitiæ fontem diligere inci- pimus. Inſt. I. Patres Tridentini Seſſ. 6. cap. 6. Poſt recitatum ſpei actum ſubjungunt amorem initialem; ergo amorem iſtum ab actu ſpei di- verſum eſſe pronuntiant. B. Diſt. Conſ. Ergo Ppronuntiant dilectionem Dei incoatam diver- ſam eſſe ab actu ſpei tendentis in objectum ſuum ſecundarium C. ab actu ſpei in objectum ſuum Primarium tendentis N. Objectum ſpei pri- marium eſt Dei bonitas, qua beati reddimur; ſecundarium vero ſunt media ad beatitudinem noſtram proficientia. Igitur dum Concilium dicit: In ſpem eriguntur, fidemes, Deum ſili propter Cbriſtum propitium fore; ſpem indicar ten- 348 DE PœNTTENTIA. tendentem in veniam peccatorum, quæ eſt medium ad beatitatem: dum vero ſubjungit: il- lumque tamquam omnis jutſtitic fontem diligere in- cipiunt; affectum exprimit ejusdem ſpei Deum ipſum amore complectentis. . Iuſt. 2. Præſtat dici, hanc incoatam Dei dilectionem eſſe amorem benevolentiæ, quo Deus propter ſe tamquam finis cui diligitur, ſed nondum ſuper omnia. Ne. M. Aſſertum. Quomodo iners hic affectus ſimplicis compla- centiæ, qui nec eſt actus virtutis theologicæ, nec moralis, nec nomine caritatis dignus, quo Deus non amatur ſuper omnia, inducere pœniten- tem poteſt ad peccata ſua ſuper omnia mala de- teſtanda? aut quomodo anteferatur amori alii ex virtute ſpei profecto, quo & Deus propter ſe ac ſuper omnia diligitur? Inſt. 3. Qui contra fidem aut ſpem pecca- vit, ſine actibus harum virtutum juſtificari non Poteſt; ergo cum omne peccatum caritati ad- verſetur, nullus peccator ſine adtu caritatis ju- ſtificari poteſt. N. W. Conſ. Fides, ut ait Tri- dentinum Seſſ. 14. c. 8., eſt juſtificationis no- ſtræ initium, fundamentum & radix, uti & Spes; caritas autem eſt finis vel potius forma qua juſti ſumus: igitur fides & ſpes tamquam media neceſſario antecedunt gratiam ſanétifican- tem, non item caritas, quæ non eſt medium ſed finis. Quod autem extra Sacramenti uſum actus caritatis perfectæ ad juſtificationem re- quiratur, non tam ob rationem in inſtantia ob- tenſam accidit, quam quod ad juſtificationem ex enelte ln⸗ al II “ 4 Uprelie n el 1. Pilh. n un e. “ en Mer. Nle. A Per er⸗ GNda igd. ibe N1I. . 16 ONnn Gen bhenr. eun hobn leſln Corer⸗ VAn. DEPCNITENTIA. 349 ex opere operantis impetrandam nullus extet actus alius, præter caritatis perfectæ actum, qui ad gratiam ſaltem de congruo promeren- dam ſolus quamdam habet proportionem. Olj. W. In ſententia iſta poſſet quis ſalvari, etiamſi tota vita ſua nullum dilectionis perfe- Ctæ actum elicuerit, ſi poſt ſuſceptum cum in- coOata Dei dilectione & attritione baptiſinum mo- reretur. N. M. Aſ. Omnis homo rationis uſum adeptus tenetur continuo ſine vitupera- bili mora per actum perfectæ caritatis ad Deum converti, idque etiam poſtquam ſuſcepto Sa- cramento juſtificatus fuit; eumdemque actum debet ſæpe, dum vivit, repetere, ac præſer- tim in mortis articulo: neque poteſt lex iſta diu latere hominem qui Deum agnoſcit: neque ad baptiſmum eſt admittendus, qui eamdem ante doctus non fuerit. Quodſi quis ſuſcepto baptiſmo, diutius quam par eſt executionem hujus præcepti diſtulerit, lethaliter peccabit; ac multo magis is qui in mortis articulo actum perfectæ caritatis ſua culpa neglexerit. At ſi ſuſcepto legitime Sacramento, poſtea ſubito mortis caſu occupatus impediretur, quo minus actum dilectionis perfectæ concipiat, ſalvabi- tur. Adulto enim peccatori Sacramenti copiam habenti actus caritatis non neceſſarius eſt ad ſa- lutem neceſſitate medii, ſed tantum ex præ- cepto, quod non pro quovis puncto temporis obligat, cum ſit poſitivum, nec minus propter probabilem juris & facti ignorantiam, aut ob impotentiam excuſationem admittit, quam quæ- liber 350 DE PGNITENTIA. libet alia præcepta. Ita Suarez Tom. 4. in 3. partem S. Thomæ diſp. 15. Sect. 4. dub. 2. Ex hactenus dictis Colliges. Joannes Gormaz diſp. 6. ſect. 5. n. 448. hoc argumento contendit tamquam mo- raliter certum, licere eum attritione ex metu gehennæ, aut ex conſideratione turpitudinis peccati concepra accedere ad Pœnitentiæ Sacra- mentum: illa ſententia, inquit, eſt certa mo- raliter, quæ ex Eccleſiæ doctrina & praxi, aliis- que principiis certis ita deducitur per diſcurſum theologicum, ut oſtendatur, principia illa ſta- re non poſſe, quin ſententia ipſa inde deducta ſubſiſtat; atqui ita ſe habet ſententia de ſuffi- Cientia attritionis: ergo. Minorem probat tum ex praxi communiſſima Eccleſiarum Germaniæ, Hiſpaniæ, Italiæ: tum quod Alexander VII. in Decreto art. 4. Obj. 3. laudato, ſententiam ne- gantem neceſſitatem aliqualis dilectionis Dei in præ- Jata attritione ex metu gehennæ concepta, vetet, alicujus theologicæ cenſuræ alteriusve injuriæ aut contumeliæ nota taxari; addatque hanc ſenten- tiam hodie inter Seholaſticos communiorem videri: tum quod iidem Scholaſtici Tridentinæ Synodi doctrinam pro ſua ſententia ſtare afſeverent: tum quod declarationem Cleri Gallicani neceſ- ſitatem ſolius perfectæ dilectionis pro Bapti- ſini & Pœnitentiæ Sacramentis, an. 1700. reji- cientis, ſibi patrocinari affirment. Ex his, inquam, principiis, & ex oppoſi- tarum objectionum explicationibus concludunt, ſententiam ſuam plane certam eſſe certitudine pri- n ie len n KrV An ir le Mlnun Waen led i⸗ Utet Une trdn elune ſonen it Cbeni El. ,tun ni Un ſe. ſe. N ie an elnen Ael. gecel. Dn 0 ⸗ ohe Gben nine DE PœNITENTIA. 351 privata, licet non certa ſit certitudine authen- tica, cujus videlicet oppoſitum ſine cenſura de- fendi non poſſit. Quæ quidem vera eſſe da- mus adverſus illos, qui contritionem ex per- fecto caritatis motivo profectam unice pro diſ- poſitione ad abſolutionem requirunt; modo amor initialis non omittatur, qui ſaltem ſpei theologicæ affectus ſit, quemque concluſione ſecunda ſuaſimus. Temperamentum iſtud advertit Gormaz ipſe, & amplexus eſt: nam diſp. 5. Sect. 5. §. 2. n. 33 . ait, numquam da- ri veram attritionem ſufficientem ad conferen- dam gratiam cum ſacramento absque conſortio alicujus dilectionis: licet enim attritio concipi Poſſit ex quocumque illorum motivorum a Tridentino aſſignatorum, quin ex amoris mo- tivo concipiatur; in hac tamen divina provi- dentia ſemper præcedunt diſpoſitiones a Deo ordinatæ ad illam eliciendam: cum autem ex illis ſir Dei dilectio ex amore concupiſcentiæ ſaltem, numquam contritio imperfecta reperie- tur in Sacramento absque Dei dilectione. Et ante n. 333. accurate oſtendit, Conc. Tri- dentinum Seſſ. 6. cap. 6. non ſolum agere de diſpoſitione ſufficiente ad juſtificationem quæ fit extra Sacramentum, ſed etiam de ea, quæ ad ju- ſtificationem in Sacramento ſufficit: nam cap. 7. agit de diſpoſitione ad gratiam juſtificantem, cuſus gratiæ baptiſimus eſt cauſa inſtrumentalis, ut conſtat ex hisce verbis: Hajus juſtificationis cauſcee ſunt. .. . . inſtrumentalis item Sacramen- cum Vaptiſini: Sed illa diſpoſitio, quæ ut vo- um 352 DE PGNITENTIA. tum baptiſmi ſufficiens eſt ad conferendam gratiam, eſt diſpoſitio ad gratiam extra Sacra- mentum; illa vero diſpoſitio quæ gratiam efficit cum Sacramento re ipſa ſuſcepto, eſt diſpoſitio cuom Sacramento. Ergo Triden- tinum, de dilectione Dei agens, gene- rali voce utitur, qua disjunctim requiran- tur ſive caritas perfecta, voto tantum Sacra- menti ad juſtificationem inducens, ſive amor initialis concupiſcentiæ ad Dei gratiam impe- trandam diſponens proxime in utroque Sacra- mento. Quod probabilius adhuc evincunt fe- ſtimonia, quæ Concilium ad firmandam do- Grinam ſuam capite 6. ex S. Scriptura pro ju- ſtificatione tam extra Sacramentum, quam in Sacramento profert his verbis: De hac diſpoſi- tione ſeriptum eſt: Confde, fili, remittumur tibi veccata tua; &: Peœnitentiam qoite, & aptize- tur unuſquiſque veſtrum in nomine g. C. in remiſ- ſionem peçcatorum veſtrorum. ne Idem Gormaz infert, non eſſe ſermonem Imm Concilio de amore Dei participativo, quando ln homo attritus juſtificatur cum Sacramento; (Gan verum etiam de amore Dei formali, ſive per- Iuumm, fectæ caritatis, ſive concupiſcentiæ. Sicut enim g d is, qui videre incipir, re ipſa videt, & qui in-. mm telligere incipit, re ipſa intelligit; ita etiam, qui unni diligere incipit, re ipſa diligit. D I ige. Ktr. nd on unr in N iu. ſto⸗ Enſen M Meno/ ele. NeNN n N DE PNITENTIA. 353 L ARTICULUS V. Quoduam propoftum cum contritione ad pœniten- ic Snoramentum requiratur? Cta. Initio hujus capitis diximus, fuiſſe Theologos, qui formalem dolorem inter- num de neceſfſſitate & eſſentia hujus Sacramen- ti eſſe negabant: hi conſequenter docent nullo propoſito opus eſſe. Ac Dominieus Sotus quidem diſt. I7. q. I. a. 2. aperte pronuntiat, confeſſionem numquam fiéctam eſſe ex defectu propoſiti, ſi tamen pœnitens ſüuum defectum confiteatur. Econtra Jo. Major, Jac. Almainus in 4. D. I4. q. I. Navarrus, Petrus Sotus, Andreas Ve- ga, Reginaldus & complures alii exiſtimant, requiri ſaltem ac ſufficere propoſitum virtuale, neceſſario implicitum & incluſum in eo actu, quo peccata ex motivo caritatis aut alius virtu- tis genesalis dereſtamur. Hanc quoque ſententiam pernicioſi erroris damnant Bellarminus I. 2. de Pœnit. c. 6. & 7. Melchior Canus, Valentia, poſt Adrianum, & Cajeranum, nixi potiſſimum auétoritate CC., Florentini, quod in inſtructione Eugenii ad Ar- menos, & Tridentini, quod Seſſ. 14. cap. 4. do- cet, primam partem materiæ hujus Sacramen- ti pœnitentiæ eſie contritionem, ad quam perti- net dolor, cum propoſito non peccandi de cæ- tero. Media via inter utrosque inceſſit Suareſius diſp. 20. ſect. 4. n. 33. & amborum ſententias conciliavit: cum quo . Di.⸗ 8 354. DE PNITENTIA. Dico. Propoſitum formale, per ſe loquendo, neceſſarium eſt ad contritionem, partem matreria- lem hujus Sacramenti; per accidens tamen ſufficit virtuale. Prob. LYpars. Concilialorent. & Trid. do- cent, ad contritionem, primam Pœnitentiæsacra- menti partem, pertinere propoſnum non bpeccandi de lætero; ergo ſi quis confitens peccata mortalia ſci- ens volens omittat propoſitum formale, & in ea Ldiſpoſitione abſolutionem recipere velit, ſine du- bio graviter peccabit, ac reddet Sacramentum nullum; eo quod ne virtuale quidem propoſi- tum habere convinceretur, quod vere con- trito eſſet facillimum. Ideo nihil eſt magis uſi- tatum in adminiſtratione hujus Sacramenti, quam exigere a fidelibus propoſitum cavendi deinceps peccata. Prob. Il. pars. Concilium Trident. ait, ſuſficere in hoc Sacramento attritionem ex ge- hennæ metu, ſi voluntotem peccandi exeludat: atqui omnis contritio efficax voluntatem pec- candi excludit, etiam ſine formali propoſito concepta, ut diſputatione præcedenti cap. 2. a. 3. oſtendimus; ergo ad contritionem in hoc Sacramento ſufficit ſaltem per accidens pro- politum virtuale. Hujusmodi videlicet anima ma- vult dilecto Deo mori, quam eo offenſo vivere, in- quit B. Auguſtinus tract. 71. in Joan. Ohbj. I. Concilia non fruſtra exprimunt re- quiri dolorem & propoſitum; ergo ſicut num- quam ſufficit ad Sacramentum pœnitentiæ dolor tantum virtualis: ita ne per aceidens quidem ſufficiet aliquando propoſitum virtuale. H. W. Conſ. N ien Ceiken Menr le rcku MoN enienu n nn⸗ ey N War * DE PœNITENTIA. 35 5 Conſ. Mœſtam præteritorum erratorum dete- ſtationem formalem ipſum pœnitentiæ nomen inſinuat. Et Concilium Seſſ. 14. cap. A. loquens de attritione non tam expreſſe requirit formale Ppropoſitum, ſed ſolum dolorem illum qui pec- candi voluntatem excluqat: contritio autem im- Perfecta & efficax includit virtuale propoſitum contrarium voluntati peccandi; ergo hanc ex- cludit eſſentialiter: cum econtra polilit eſſe ef- ficax propoſitum vitandi actionem malam ſine ejus deteſtatione & dolore. Inſt. Quia contritio requiritur ex neceſſita- te Sacramenti & prœcepti, non ideo Sacramen- tum pœnitentiæ valet, quod pœnitens ex in- advertentia contritionem omiſerit: ergo cum inadvertentia tollat defectum propoſiti formalis, hoc non videtur exigi ex neceſſitate Sacramen- ti vel præcepti. W. Diſt. Conſ. Hoc non vide- tur ita exigi per ſe N. per accidens C. Ne- que eſt eadem ratio contritionis & propoſiti in hoc Sacramento: nam contritio eſt eſſentiali- ter deteſtatio peccati præteriti, confeſſio eſt ac- cuſatio peccati præteriti, abſolutio etiam eſſen- tialiter & unice in peccata præterita fertur. Igi- tur cum omnes partes eſſentiales Sacramenti & ipſius pœnitentiæ etymologia noxas commiſſas ſpectent, diſpoſitio in futurum non tam vide- tur eſſe intrinſeca, quam deteſtatio peccatorum Præteritorum. Obj. Il. Qui habet judicium firmum de re- lapſu, non habet verum propoſitum ac dete- ſtarionem: nam cum actus voluntatis dirigan-= 1. 2 tuk „ 356 DE PCNITENTIA. tur a judicio, prudens & efficax propoſitum eſſe nequit, cui antecedit judicium certo affir- mans pro eodem inſtanti ejus contradictorium. Atqui certi ſumus de relapiu in venialia; ergo hæc neque vere deteſtari, nec verum propoli- tum ea vitandi poſſumus concipere. Be. Diſt. Min. Certi ſumus de relapſu in venialia, quæ deliberate omnino committantur N. de relapſu in venialia quæ ex ſubreptione & minus delibe- rate nobis accidant, ſubdiſt. certi ſumus, quod tam frequenter in eadem ſimus relapfuri ac Prius N. poſſumus nobis probabiliter perſua- dere & cum gratia Dei ſperare, nos rarius talia peccata deinceps commiſſuros C. F irmum & abſolutum propoſitum concipere poſſumus vitandi omnia peceata venialia, quæ cum ple- na deliberatione admitti ſolent: hoc enim poſ- üñibile eſt cum Dei gratia, quæ dige poſtulan- tibus confertur ſecundum legem Dei ordina- riam. Quamquam autem propoſitum prorſus abſolutum de venialibus ſine deliberatione per- fecta obrepentibus formari nequeat, eo quod totam illorum collectionem ſine ſpeciali privi- legio diutius caveri ſit impoſſibile: Ppoteſt ta- men pœnitens proponere, omnem adhibere di- ligentiam ad illa vitanda, vel minuenda quoad humano modo poterit: id quod tam ad con- tritionis actum, quam ad Sacramenti poœniten- tiæ integritatem ſufficit. Inſt. I. Multis ob diuturnam peccandi con- ſuetudinem tam difficilis emendatio apparet, ut impofſſibilem exiſtiment: atqui de objecto im- lr Vatr Cim Dmnn Nn e. len. Nne Pols Cehe⸗ o iNin lr⸗ ord nc⸗ Pon DE PGNITENTIA. 357 poſſibili non datur proæreſis: ergo multi, qui peceata mortalia deteſtantur „ propoſitum firmum de eorum emendatione concipere non poſſunt. . Diſt. Maj. Multis emendatio im- Poſſibilis apparet ſpeculative, directe & ſecun- dum quid C. emendatio tam difficilis apparet, ut impoſſibilem exiſtiment prudenter, abſolute, reflexe, & penſatis omnibus N. Propoſitum vitandi peccata mortalia debet eſſe abſolutum, & de ſe perpetuum ex parte objecti; ergo non eſt de objeéto impofſſibili: nam etſi gravibus argumentis nitatur judicium de futuro relapſi, ſpeculativum tamen eſt, eique opponi poreſt judicium practicum de futura emendatione, nixum ſpe divinæ gratiæ, quam Deus precan- tibus, ut oportet, ſuamque operam ſtrenue ad- hibentibus promittit, ac multis jam obduratis peccatoribus ad perfeéctam & conſtantem con- verſionem ſæpe contulit. Igitur judicium illud de relapſu futuro, utut probabile, repudian- dum eſt, & animus ſpe divinæ gratiæ erigen- dus ad media vitæ melioris alacriter capeſ- ſenda. Inſt. 2. Si pœnitens contra judicium proba- bile relapſus, meliora ſperare debeat; ergo propoſitum foret actus ſpei; atqui actus pœ- nitentiæ non eſt actus ſpei: ergo. B.. Diſt. Maj. Propoſitum foret actus ſpei generalis C. pecu- liaris virtutis theologicæ ſubd. foret actus eli- citus N. imperatus C. Quævis virtus amat, odit, rimet, audet, averſatur, deſiderat, at- que etiam ſperat: qui quidem actus communes , 3 ſunt 1 358 DE PGœNITENTIA. ſunt virtutibus omnibus, atque etiam pœniten- tiæ. Quamquam propoſita pœnitentium, ut firma ſatis ſint, ſpei theologicæ actibus impe- ratis juvari omnino oporteat. ARTICULUS VI. An Pœnitentiæ Sacramentum informe eſſe poſſu defectu attritionis? Ota I. Sacramentum, cui nulla pars eſſen- tialis deeſt, dicitur eſſe validum ſeu ve- rum: quodſi nullam gratiam ſuſcipienti confe- rat defectu diſpoſitionis debitæ, erit Sacramen- tum verum quidem & validum, ſed informe, eo quod careat forma gratiæ, quam efſentiali- ter ſignificat, & in ſubjecto rite diſpoſito effi- cit. Lalia Sacramenta ſunt Baptiimus, Ordo & alia, quæ miniſtrantur peccatoribus adultis, Per attritionem vel contritionem ante non di- ſpoſitis, ad gratiam Sacramenti recipiendam. Il. Dari poſſe etiam Pœnitentiæ Sacramen- tum verum & validum, ſed informe, tenue- runt olim Capreolus, Richardus, Paludanus, Cajetanus, Sotus, Canus, Silveſter, Navar- rus & alii, quos refert & ſequitur Suareſius diſp. 20. ſect. 5., cui conſentiunt de Lugo, Ga- ſpar Hurradus, Lannerus, Diana, & multi re- centiorum. Variis autem modis id contingere poſſe veteres exiſtimârunt, quos hic recitare & confutare ſupervacaneum erit: quandoquidem eorum alii extra ſtatum quæſtionis verſantur, alios vero ſupra jam rejecimus. Igitur tunc ſolum viderur dari poſſe Ko eltio crt ie ion n⸗ 4 Clh I An in. lln⸗ tu,, , Muni ten. DE PœNITENTIA 359 feſſio valida ad Sacramentum conſtituendum, at informis quoad effectum gratiæ, cum ei de- eſt attritio non quidem intenſive, ſed extenſi- ve ſufficiens, ſeu ex defectu integritatis, non Vero qualitatis attritionis, orto ab inculpabili in- advertentia vel ignorantia. Ut cum quis de gravi peccato furti ſe accuſans illud deteſtetur ex ſpeciali ſolum morivo juſtitiæ, ac proponat deinceps vitare omnia mortalia ex motivo ho- neſtatis, quæ reperitur in vitando relapſu poſt factam reconciliationem: de peccato vero libi- dinis lethali, quod ſola cogitatione admiſit, ni- hil ex oblivione inculpata doleat; hic, inquiunt Theologi illi, ſufficienter eſt diſpoſitus, ur de furto cum fructu abſolvatur: nihilominus ei obſtat occultum libidinis peccatum, quo minus gratiam abſolutione Sacerdotis obtineat. II. Econtra complures alli negant, poſle dari verum Pœnitentiæ Sacramentum, ac ſi- mul informe. Et Andreas Vega quidem L. 13. in Trid. c. 26. 34. & 36. id inde probat, quod exiſtimata ſaltem ex invincibili ignorantia attri- tio neceſſaria ſit ac ſufficiat non ad ſubſtantiam ſolum, ſed ad effedtum quoque Sacramenti: quam opinionem ut falſlam ſupra jam repudia- vimus. Melius ſententiam iſtam defendunt Gabriel, Joan. Major, Adrianus & Medina vVeram & ſupernaturalem contritionem bperfe- Gam vel imperfectam necefſlario requirentes tam ad eſlentiam, quam ad effectum hujus Sa- cranenti: quibus accedunt Cabriel Vaſques, Pallavicinus, Haunoldus, & recentiores innu- 3 1R 4 meri. 1 360 DE PONITENTIA. meri. Et haud dubie eadem mens fuit priſco- rum Scholaſticorum, qui unanimiter pro di- ſpoſitione ad gratiam abſolutionis obtinendam exigebant contritionem ex caritate perfecta, aut ſaltem ex amore Dei initiali profectam. Cum quibus Dico. Quando pœnitenti in dato caſu deeſt univerſalis deteſtatio peccatorum mortalium, Pœnitentiæ Sacramentum ſimpliciter nullum eſt, adeoque informe dari nequit & verum ac validum. Prob. I. Concilium Florent. in decreto Eu- genli §. Quartum ait, materiam hujus Sacra- menti eſle actus pœnitentis, qui in tres diſtin- guuntur partes: quarum prima eſt cordis con- tritio; ad quam pertinet;, ut doleat de pecca- to commiſilo, cum propoſito non peccandi de Cæ- Zero; ergo motivum univerſale ex parte pro- Poſiti non requirir. Atqui hoc idem eſt moti- vum doloris: eſt enim impoſſibile, ut quis amet aliquod motivum, & ſimul adverrtat ad peccatum a ſe commiſſum deſtructivum illius motivi, quin doleat de peccato ex tali moti- vo; ergo cum motivum tam propoſiti, quam deteſtationis ſit univerſale, Sacramentum Pœ- nitentiæ nequit eſſe informe. Quam ob rem Concilium Tridentinum Seſſ. 14. Cap. 4. docet, contritionem non ſolum vitæ novæ propoßitum e innovationem, ſed veteris etiam odium contine- re: nec ratiolapparet, Cur illud neceſſario uni- vVerſale eſſe debeat, & non iſtud. Prob. Il. Concilium Trident. eadem ſeſl. 14. Ccan. n C Kln n nn lo⸗ (. un ſdut Cn Am m r. Nr⸗ Clbn. C erer⸗ . d⸗ Nl. nA No. un Pren do n cohe Hrio enk DE PCNITENTIA. 3 61 can. 4. ita definit: & quis negaverit, ad inte- grain α perfectam bevocatorum remiſſonem requiri Zres atctus in pœnitente, videlicet contritionem, confeſſtonem & ſatisfactionem, quæ tres Poœniten- tiæ partes dicuntur, anathema ſit. Unde ita ar- gumentor: ideo Sacramentum Pœnitentiæ, Juxta adverſarios „ informe eſt, quia deficit contritio actus pœnitentis: atqui contritio actus Poœnitentis eſt pars pœnitentiæ, ad peccatorum remiſſionem requiſita; ergo hujus defectu Sa- cramentum plane nullum eſft. Prob. II. Eadem Synodus cum cap. ſeq. dixiſſet, exigi eorum tantum peccatorum mor- talium confeſlionem, quorum pœnitens recor- datus fuerit, illico ſubjungit: Keliqua autem peccata, quæ diligenter cognanti non occurrunt, eadem confeſſione incluſa eſſe intelliguntur: pro quibus fideliter cum Propheta dicimus: Ab' occultis meis munda me Domine. Ergo juxta doctrinam Concilii univerſim peccata mortalia occulta in- telliguntur incluſa in eadem confeſſione, & per eamdem confefſionem illorum quoque venia petitur: atqui non ſunt incluſa, neque venia illorum petitur, niſi ratione doloris univerſa- lis; nam dolore particulari nec eomprehendun- tur, nec retractantur: ergo ad confeſſionis va- lorem, ex mente Tridentini, requiritur dolor univerſalis. Olj. I. Sufficit reſtringi verba Coneilii ad propolitum univerſale univerſalitate tantum ſe extendente ad relapſum; ergo ex univerſalita- te propoſiti non legitime concluditur neceſſa- 1 5 Tia . 362 DE PœNITENTIA. ria univerſalitas deteſtationis ac doloris. . M. Anteç. Si ita arbitrari licet, dicam, requiri tan- tum propoſitum non repetendi peccata com- miſſa, neque illud extendi debere ad peccata omnia, quorum ſpecies nondum fuit perpetra- ta. Atqui Concilium Seſſ. 14. cap. 4. contri- tioni, ait, junctum eſſe propoſitam non peccandi de cctero, quod ſine dubio generatim ad om- nia prorſus peccata extenditur. Et infra, illa attritio ad Dei gratiam in Sacramento Pœniten- tiæ impetrandam diſponere dicitur, quæ vo- luntatem peccandi excludit, h. e. virtuale ſaltem pPropoſitum continet, nullum deinceps admit- ftendi peccatum. Et clarius adhuc Sefſſ. 6. cap. 6. ad diſpoſitionem baptiſmo præviam exigi- tur, ut proponant. ... incoare novam vitam, 7 Jervare divina mandata. Quo quidem argumen- 10 preſſi adverſarii fatentur, ideo debere ma- gis extendi in Sacramento Pœnitentiæ propo- ſitum, ne minus ad juſtificationem requiri vi- deatur ab eo, qui poſt baptiſinum multis ſe Criminibus contaminavit, quam ab illo, qui peccatum nullum perſonale ante baptiſinum commiſit. Inſt. I. Synodus Tridentina Seſſ. 14. cap. 4. loquitur de attritione, quæ per ſe eſt ſufficiens diſpoſitio ad gratiam in Sacramento: atqui at- tritio ex particulari motivo virtutis moralis con- cepta ſuſticienter in Sacramento ad gratiam di- ſponit, quantum eſt ex ſe, & reſpectu eorum peccatorum, quæ quis deteſtatur formaliter & confitetur; ergo juxta mentem Concilii Trid. attri- fut me n A Gel C ln Ume DEPGNITENTIAA 363 N attritio iſta ſufficit ad conſtituendum Sacramen- dr. rume nam ex accidenti plane ſe habet, quod un. peccati ignoti obex in ſubjecto hæreat, quô 2tritionis & Sacramenti effectus impediatur. . p. M. Min. Secundum cap. 3. ejusdem Seſfſ. Junt quaſi materia hijus Sacramenti ipfius peæni- tentis actus, nempe contritio &., qui quatenus in peœnitente ad integritatem sacramenti, ad plenam- que &α* perfectam peccatorum remiſſonem exr Dei nſtitutione requiruntur, bac ratione partes FPoœni- . jentix dicuntur. Atqui contritio ex particulari In virtutis moralis motivo concepta non condueit ad perfectam remiſſionem peceatorum in eaſu „ poſito: ergo. N. Nec juvat hic cauſari, quod per accidens ob 6 ignotum aliud peccatum attritio talis effectum r gratiæ in Sacramento obtinere nequeat, utpo- Ir te obice latente impedita. Nam extra caſum p. talem ne per ſe quidem id poreſt: ſi quis enim r ſolius intemperantiæ gravioris reus, hoc pec- 6E catum mortale ex temperantiæ tantum morivo I Qeteſtaretur ſine propoſito formali, hic etſi ri- nim te confeſſus Sacramenti fructum non percipe- ret: nam etſi Suareſius Lect. 4. n. 33. doceat, 4½ propoſitum virtuale per accidens ſufficere; Gens quia tamen temperantiæ motivum Particulare N eſt, univerſale propoſitum nequaquam virtute SN. ſua comprehendit, quod tamen univerſale pro- n poſitum ſaltem virtuale, ad Pœnitentiæ Sacra- eciuu mentum ſimpliciter exigi hucuſque oſtendimus, WI S adverſarii ipſi paſſim fatentur. i Inſt. 2. Materia eſlentialis Sacramenti Pœ- 9 niten- 1. 364 DE PC&NITENTIA. nitentiæ eſt deteſtatio peccatorum a ſuſcepto baptiſmo admiſſorum: atqui hic dolor eſſe po- teſt ſine eftectu gratiæ; ut ſi quis non concepto dolore de peccatis ante baptiſimum cum obice ſuſceptum eommiſſis, poſtea doleret de pec- catis ſuis ut oppoſitis obligationi Chriſtianæ, dolor iſte obicem non tolleret: ergo. e. Diſt. Maj. Materia Pænitentiæ eſſentialis per ſe ac regulariter eit talis deteſtatio, modo ſit ſatis univerfſalis C. talis deteſtatio, quæ per accidens non eſt ſat univerſalis ac ſufficiens ad plenam & perfectam peccatorum remiſſionem, eſt mate- ria eſſentialis Pœnitentiæ N. Male præſumit Lugo n. 94. tamquam indubitatum, quod in illo caſu ſufficeret deteſtatio peccatorum, in quantum ſunt hominis Chriſtiani. Opus au- tem eſt deteſtatione magis univerſali, quæ & peccata ante baptiſmnum commiſſa, & ea, quæ baptiſinum ſecuta ſunt, complectatur, ac du- plici munere fungatur: habet enim ſe tantum ut diſpoſitio, qua poſita, baptiſinus reviviſcens Peccata Præcedentia abſtergat; pars vero ma- terialis eſt Pœnitentiæ Sacramenti, quo peccata a Chriſtiano jam perpetrata dimittuntur. Unde apparet, peccata, quæ baptiſinum anteceſſe- runt, nequaquam eſſe materiam remotam Sa- cramenti abſolutionis. , Obj. II. In Sacramentis aliis defectus dolo- ris eſt tantum obex gratiæ; ergo idem contin- gere poteſt in Pœnitentiæ Sacramento. B. W. Conſ. In Sacramentis cæteris contritio eſt tan- tum diſpoſitio ad conſequendam gratiam: in Poœni- S lNon Mnin y/ S DE PGCGNITENTIA. 365 Pœnitentiæ autem Sacramento eſt ſimul pars eſſentialis. Hinc petitur ratio, cur non ſuffi- ciat contritio exiſtimata: compoſita enim ex veris Partibus, non autem ex puratitiis conſtare queunt. Hinc iterum patet, cur abſolutio & confeſſio ſine dolore non poſſint moraliter per- ſeverare, dum poſtea verus dolor excitetur, ſicut baptiſinus rite collatus perſtat moraliter, ac poſtmodum amoto per contritionem obice gratiam denique reviviſcens confert. Inſt. Suflicit dolor, quo confeſſio peccato- rum memoriæ occurrentium habeat veram for- mam accuſationis, & abſolutio ſormam judicii exhibeat: atqui talis eſt dolor particularis de peccato occurrente memoriæ, & tamen ineffi- cax reſpectu alterius quod ſtudioſe reminiſeen- tem fugit. Ergo. N. Viſt. Maj. fufficit talis dolor ſi fuerit univerſalis & propoſito univer- ſali conformis ſaltem ex motivo tale propoſitum virtute comprehendente C. ſi fuerit Particu- laris, qui propoſitum univerſale non fundet N. Ideo non poteſt deduci par ratio a confeſſione non integra materialiter: nam integritatem iſtam ſæpe de induſtria omittens vere abſolvitur & gratiam Sacramenti obtinet; quod nemo dixe- rit licere de dolore particulari. Deinde dolor univerſalis & deteſtationem omnium peccato- rum in confeſſione omiſſorum, & propoſitum vitandi omnia etiam ignota complectitur, quæ omnia particulari dolori deſunt. CA. 366 DE PœNITENTIA. CAPUT IV. De Confeſſione pante altera Sacramenti Pœnitentiæ. ARTICULUS I. De Pracepto Eccleſiaſtico confitendi. Uta. Sicut fides & caritas, ita pœniten- tiæ quoque virtus præcipitur lege natura- li, quæſecundum ſe quidem præit legem Dei poſi- tivam, per quam virtutis ejusdem exercitium im- Peratur. Econtra lex confitendi ſua peccata & Pœnitentiæ Sacramentum obeundi ſolum eſt poſitiva, neque dici poteſt naturalis, niſi in quantum natura dictat, adhiberi oportere me- dia à Deo ad ſalutem obtinendam injuncta. Tale vero medium ex divina ordinatione præ- ſcriptum eſſe confeſſionem, fuſe probavimus cap. I. fere toto hujus diſputationis. In præ- ſens autem quæritur, quos & quando lex iſta obliget ex determinatione Eccleſiæ aut neceſ- ſitatis? Dico. Lege Eccleſiaſtica uſus confeſſionis fidelibus certo tempore præcipitur. Prob' I. Canon 21. magni Concilii Lateranenſis an 1215. ſub Innocentio III. celebrati ita habet: Omnis utriusque ſexus delis, poſtquam ad annos diſere- tionis pervenerit, omnia ſua ſolus peccata conftea- tur ſideliter ſaltem ſemel in anno proprio Sacerdoti, & injunctam ſibi pœnitentiam ſtudeat pro viribus adimplere. Eadlem lex approbatur a Conc. Trid. Seſſ. I4. cap. 5. & can. 8. damnantur oppoſitum ſuadentes. Prob. n Kn Win, Und ll l. len r. l⸗ n. n Ne⸗ DE PœNITENTIA. 367 Prob. II. Præceptum confeſſionis annuæ dudum jam ante Concilium iſtud Lateranenſe vigebat. Nam B. Joan. Chryſoſtomus hom. 30. in Geneſ. quam in majore hebdomade habuit, monet ſuos, faciendam tunc eſſes purom & dili- gentem peccatorum confeſſionem, ut pluribus ejus verba recitavimus ſupra c. I. a. 2. Inſt. 4. ad. obj. 3. Sonnatius Archiepiſcopus Remenſis in Ec- cleſiæ ſuæ ſtatutis, & Theodulphus Aurelia- nenſis Epiſcopus in Capitulari ad ſuæ diœceſis Epiſcopos cap. 36. tempus quadrageſimæ huic confeſſioni afſignant, ſæculo nono. Regino Prumienſis Abbas ſæculo decimo, l. I. de Eccleſiaſticis diſcliplinis cap. 57. & 288. feriam quartam ante Quadrageſimam ab Epi- ſcopis & Presbyteris, ait, plebi Chriſtianæ præ- ſcribi oportere, ut cum omni humilitate & con- Zritione cordis ommis ſimpliciter confeſſus, ſuſeipiat rvemedia pœnitentiz &c. Et I. 2. C. 65. monet ſciſcitandum ex laicis, t ad confeſſionem non ve- niat vel una vice in auno, &&α Poœnitentiain pro pec- catis ſuis ſuſcipiat &c. . Sæculo eodem Ratherius Epiſcopus Vero- nenſis in ſynodica ad Presbyteros per univer- ſam diœceſin conſtitutos, Feria quarta, inquir, ante Quadrageſimam plebem ad confeſſionem invi- tate &c. Undecimo Sæculo Burchardus Wormacien- ſis Epiſcopus l. 16. Decretorum cap. 2. ſtatuit, monendos eſle populos, ut feria quarta ante quadrageſimam confeſſionem accedant. Odo 368 DE PNITENTIA. Odo Pariſienſis Epiſcopus, in ſtatutis ve- tuit, ne quis ultra annum confeſſionem ſuam differat, tomo 6. Bibliothecæ PP. Bignei, & tomo 10. Conciliorum. Imo S. Chrodegangus Epiſcopus Merenſis in Regula cap. 31I. tom. 3. Spicilegii, præce- perat jam ſæculo octavo, ut ter per annum populus fidelis ſuam confeſſionem ſuo Sacer- doti faciat. Ex hac doctrina Conftcitur I. Nondum baptizatos lege iſta non adſtringi: cum nec ſint proprie fideles, nec peccata ipſorum ſubſint clavibus Eccleſiæ, neque poſſint ſubjici etiam poſt baptiſinum ſuſceptum. II. Lex iſta ligat omnes baptizatos mentis compotes & gravis peccati/reos, atque ipſum etiam Summum Pontificem ſaltem quoad vim directivam: exigit enim lex naturæ, ut caput membris conformetur in iis, quæ ipſi & mem- bris ſunt communia. III. Ait decretum Concilii Lateran. Qui ad annos diſeretionis pervenerint: quare amentes & parvuli, qui nondum contraxerunt peccata mortalia, nec poſſunt exhibere actus pœniten- tiæ, canone iſto non comprehenduntur. IV. Canoni illi ſunt obnoxii qui conſcii ſunt ſibi peccati lethalis: nam venialia confite- ri nemo tenetur, ut habet Concilium Triden- tinum Sefſl. 1I4. cap. 5. ſub finem monens, Eccleſiæ præcepto deſignari tantum tem- pus, quo tenemur confeſſionem jure divino ne- ceſſariam facere: atqui jure divino nemo tene- tur ln n e VN Ml e. Dm l Inn . e i eles, ele, Cnunn nen’ n Iin n M⸗ Wenns “ enr. Cin Ttide⸗ oen U G old DE PCœNITENTIA. 369 tur ad confeſſionem noxarum venialium, aut eorum mortalium, queis ſemel jam pro con- feſſione fuit legitime abſolutus. Ergo. V. Præcepfo iſti non ſatisfit per confeſſio- nem ſacrilegam: Eccleſia enim præœcepto divi- no implendo tantum adſignavit tempus; igi- tur non ſatisfacit præcepto Eccleſiaſtico, qui non implet divinum præceptum, quod jubet, Peccata Sacramento confeſſionis expiari. Vide 1I4. Propoſitionem ex damnatis ab Alexandro VII. Quodſi daretur confeſſio ſacramentalis valida & informis, defectu doloris ſe exten- dentis ad peccata, quorum pœnitens non remi- niſcitur, ea ſatisfieret Præcepto Eccleſiæ, quæ tantum requirit, ut hoc Sacramentum bona fi- de ſuſcipiatur, perceptionem autem fructus non imperat. Ita Eccleſiæ præcepto ſatisfacit, qui in ſtatu peccati Miſſæ aſſiſtit, etſi ejus fructum non percipiat: nec enim fructus Miſſæ præci- Pitur, ſed reverens ejus auditio, licet etiam hæc præcipiatur ob fructum, tamquam propter finem legis extrinſecum, qui ſub præeeptum non directe cadit. VWI. Rite confeſſus mortalia clavibus nondum ſubjecta ſatisfecit Præcepto Eceleſiæ de confeſ- ſione annua, etiamſi mortale aliquod ex obli- vione aut juſta de cauſa omiſerit: eo quod di- vino præcepto ſatisfecerit. Secus res haberer, ſi mortalia clavibus jam rite ſubdita, aut venia- lia tantum confitendo recitaſſer: recordatus enim peccati lethalis, quod in confeſlione ex- ciderat, aut legitime fuerat omiſſum, tenere- A a tur 370 DE PœNITENTIA. tur ad ejus confeſſionem anno eodem præſtan- dam: quia non ſatisfecit præcepto divino, quod eſt tantum de peccatis mortalibus exponendis, quæ clavibus nondum rite fuerunt ſubjecta. WI. Eamdem ob cauſam lapſus demum in peccatum mortale tenetur ad ejus confeſſionem præcepto Ecclefiaſtico faciendam anno eodem, etiamii antea ſœæpius venialia, quæ ſolum per- Petraverat, confeſſus fuiſſet. Quodlſi ſemel mortalis peccati, in quod cecidit, ſe legitime accuſaſſet, ad aliorum confeſſionem, quæ an- no eodem commiſit, præcepto Eccleſiæ non adſtringitur. VIII. Tametſi confeſſio ſub tempus paſcha- le inſtituta valde probetur a Tridentino Conci- lio ſeſſ. 14. cap. 5.; qui tamen alio tempore confeſſus fuerit, nihil amplius debet legi Eccle- ſiaſticæ de confeſſione annua: niſi Concilium Provinciale decreto ſpeciali ad id feſtum exe- cutionem præcepti reſtrinxerit. IX. Quilibet tenetur confiteri in mortis ar- ticulo, aut in morali periculo numquam poſtea implendi præceptum confeſſionis: nec tamen quiſquam obligatur ad iſtud præſtandum ſcri- pto vel per interpretem: utraque enim confeſ- ſio iſta publica eſt, quæ non præcipitur. Ita Theologi communiter cum Cardinale Toleto. X. Qui toto anno confiteri neglexit, tene- tur prima die anni ſequentis, ſi poteſt, aut pri- ma data opportunitate confiteri: nam præce- ptum hoc non eſt ex iis, quæ cum tempore Præſcripto expirant, ut præcepta jejunandi, . reci- A Cräin Gencokn We P I nad⸗ ohnni W DE PœNITENTIA. 371 recitandi horas canonicas, celebrandi feſta: ſed præſcribit ſolum terminum, ultra quem executio Præcepti divini differenda non ſit. Li- cet ergo finis anni ſit terminus, ultra quem con- feſſionem differri non licet; terminus tamen non eſt, quo ceſſet obligatio, cum ſit tantum de- terminatio Præcepri divini, declaretque, obli- gationem talem eſſe, ut confeſſio ultra differri non debeat. Igitur talis evoluto anno deinceps & continenter peccat, donec confiteatur, cum confitendi obligatio tantum non exſpiret, ut creſcat etiam. Quodſi ſola prioris anni Pecca- ta confeſſus, poſtinodum in alia gravia recide- rit, ad iteratam horum confeſſionem, qua hu- jus anni præcepto ſatisfiat, obſtringetur. Cur autem non ad tres confeſſiones renebitur „ qui tribus annis præceptum confitendi neglexit? E. Qia una confeſſione jubetur exprimere Peccata omnia, quæ poſtea non ſunt amplius materia neceſſaria confeſſionis. Oj. I. Etiam non baptizati divino præce- Pto ad ſacram Euchariſtiam tenentur, ergo er- lam ad Sacramentum Confeſſionis. F. M. Conſ. Non baptizati tenentur Chriſti præcepto ſuſci- Pere Baptiſinum & ſacram Communionem, cu- Jus ſtatim evadunt idonei: Poœnitentiæ autem Sacramenti nemo capax eſt, niſi Poſt baptiſina Peccaverit. Olj. II. Si pueri rationis uſum aſſecuti Ec- eleſiaſtico præcepto adſtringantur ad confeſſio- nem annuam peccatorum mortalium, ergo etiam ſubibunt pœnas neglecti hujus præcepti, Aa 2 quæ 372 DE PGNITENTIA. quæ Capitulo: Ommis utriuſque. indicantur; nempe quod viventes ab Eccleſia arcendi ſint, & mortui careant ſepultura Eceleſiaſtica. B. W. Conſ. Excipiuntur capp. I. & 2. extra. de deli- & puerorum. Quamquam ne adultis quidem, ni i ad arbitrium Epiſcopi pœnæ illæ, aliæque ſtatutis ſynodicis decretæ infligantur prævari- catoribus legis illius Eceleſiaſticæ. ARTICULUS II. De Qualitate Confeſſtonis. N Queritur cum Hæreticis aliis Calvi- nus, a Concilio illo Lateranenſi magno demum fidelibus laqueum confeſſionis injectum fuiſſe: & Dallæus Genevenſis Miniſter convi- tiatur, invectam ab Innocentio III. eſſe ſervi- tutem immanem & inauditam, ac ne a ſœviſ- ſimis quidem Tyrannis umquam tentatam. Sed impudens mendacium iſtud confutatur teſtimo- niis S. Scripturæ & antiquitatis univerſæœ, queis conſtat, ex divina Chriſti inſtitutione Confel- ſionis Sacramentum ex perpetuo Eccleſiæ uſu ad nos uſque perveniſſe: Eccleſiam vero ipſam hac in re aliud nihil ordinaſſe, quam quæ ad diſeiplinam pertinent, dum tempus dumtaxat fidelibus præſeripſit, quo Sacramentum iſtud obire debent: atque iſtud pluribus ante Late- ranenſe Concilium & ipſum Innocentium III. a Conciliis & Epiſcopis fuiſſe Ppræſtitum, nu- per in ſecunda probatione concluſionis demon- ſtravimus. Reſtat jam, ut de ejusdem confeſ- ſionis qualitate, quantitate, alisque Pro- Prle- U z 4 6ol un aoen 1 e Mar DE PœNITENTIA. 373 prietatibus breviter pro noſtro inſtituto aga- mus. Dico I. Ad Confeſſionis ſacramentalis eſſen- tiam non requiritur, ut ſit ſecreta. Ita poſt Alexandrum S. Thomas Quodlib. I. art. 10 & in4. d. 17. q. 3. a. 4. q. 3. ad 2., & in eamdem eſt. Joan. Major, Richardus, Paludanus & Theo- logi paſſim contra Scotum ead. diſt. q. unica art. 3.; Gabrielem q. I. a. 2.) & Angelum ver- bo Confeſſto I. num. 39., qui putabant, ſecre- tum eſſe de eſſentia ſacramentalis Confeſſionis; quandoquidem peccata cordis ſunt ſecreta. Prob- I. Conditio iſta non exigitur ex ne- ceſſitate Sacramenti: nam ad hoc ſolum opus eſt accuſatione ex vero animi dolore profecta, qua Sacerdoti ſufficiens detur notitia ad judi- candum de peccatis ac de ſtatu pœnitentis: at- qui ad talem accuſationem nihil refert, utrum Publica ſit, an privata. Ergo. Prob. II. Neque ſecreta confeſſio neceſſaria eſt ex præcepto aliquo. Si enim Chriſtus ſo- lam confeſſionem ſecretam inſtituiſſet, non po- terat Eccleſia approbare confeffiones publicas, & eas pœnitentium arbitrio committere, ut olim fecit, & Concilium Tridentinum adhuc . Probat ſeſſ. I4. cap. 5. Dicoll. Ad Confeſſionis ſacramentalis ſub- ſtantiam non pertinet, ut voce fiat. Ita S. Tho- mas nuper cit., cui conſentiunt cæteri Theolo- gi. Proh. S. Leo epiſt. 91. ait, abſolvendos eſſe moribundos, qui ſolo nutu confitentur, vel quos teſtantur alii confeſſionem petüſſe. Aa 3 Idem 374 DE PœNITENTIA. Idem habetur ex Can. II. Coneilii Arauſicani I. & ex Rituali Romano a Paulo V. edito & pro- Poſito toti Eccleſiæ, quod nimirum contineat receptos & approbatos Eccleſiæ ritus, & quo hortatur omnes, ut tamquam Eccleſiæ filii il- lud obſervent, utpote Romanæ Eccleſiæ om- nium Matris & Magiſtræ auétoritate conſti- tutum. Confirm. I. Poteſt pœnitens cauſam ſuam Sa- cerdoti æque aperire per ſigna alia: ergo dici non debet, medium iſtud confeffionis adeo ne- ceſſarium ad verba formalia ſola, quæ pluribus ſæpe deſunt, eſſe alligatum. Conkhirm. W. Accidit ſubinde, ut pœnitens vocis uſu deſtitutus, non ſolum poſſit, ſed et- iam teneatur in articulo necefſitatis per ſigna alia confiteri, per ſe loqquendo: eo quod hæc ſint Materia indubitata, & facile ac-ſine indecentia exhiberi poſſint. Dico Ill. Confeſſio facta abſenti per literas Aut ſigna alia valet, ita ut Sacerdos teneatur ta- lem præſentem, ſi aliter amplius confiteri ne- – gueat, in mortis periculo abſolvere. Ita B. Tho- mas & Theologi complures, quos laudat & ſe- quitur Suareſius diſp. 21. ſect. 3. Prob. I. Talis revera accuſat ſe apud Sacer- dotem peccatorum ſuorum, ut ab illo abſolva- tur; atqui ejusmodi accuſatio ſufficit in caſu ne- ceſſitatis; ergo. Prob. min. Ex verbis inſtitu- tionis ſolum habemus, ut pœnitens Sacerdoti aperiat cauſam ſuam; quod quidem variis ſignis in necefſſitate fieri poteſt. Neque extat præ- ceptum UU ae⸗ Ceane E ie nil. no. lee o 1. l 7 DE PœNITENTIA. 375 ceptum divinum aut Eccleſiaſticum, quo accu- ſationis hujus eſſentia ad ſolum ſermonem hu- marium formaliter talem adſtringatur. Neque etiam expediebat, medium ſalutis adeo neceſ- ſarium arctari ad ſignum illud ſolum, quod in neceſſitatis articulo toties deficit. Igitur cum literæ ſigna ſint admodum clara ſermonis hu- mani, confeſſioni præ aliis omnibus in neceſſi- tate ſubſerviunt. Prob. II. Juxta indubitatam doctrinam S. Thomæ Opuſculo 6S5., S. Antonini, Paludani, Silveſtri, aliorumque Thomiſtarum veterum, cum Scoto, poteſt moribundus ſenſibus deſti- tutus abſolvi a Sacerdote præſente, modo per te- ſtes conſtet, ipſum prius pœnitentiæ ſigna de- diſſe: atque etiam debere abſolvi conſtat tam ex epiſt. 9I. Leonis M. relata Can. His qui in tempore. 26. q. 6. ex Concilio Arauſicano I. & Rituali Pauli V. citatis Concluſ. II., quam etiam ex Con- cilio Carthaginenſi IV. Can. 67., Carthaginenſi III. Can. 34., item ex Can. Qui recedunt. 26. J. 6.,; & C. ZEprotantes. de Conſecr. d. 4. Ergo re- Cte concludimus, valere confeſſionem per lite- ras factam in neceſſitate. Dico IV. Confeſſio non redditur invalida a vanæ gloriæ pruritu, aliove ab affectu veniali- ter malo. Proh. Ad veram & validam confeſ- ſionem exigitur legitima declaratio ſuorum pee- catorum Sacerdoti facta, cum vera de iis con- tritione: atqui hæc duo poſſunt eſſe, licet af- fectus vanæ gloriæ, aut alius venialiter malus ſe elam inſinuet. Ergo. / 376 DE PNITENTIA. Dieo V. Mendacium non reddit irritam Confeſſionem, niſi quando in mareria confeſ- ſionis fuerit peccatum mortale. Katio patet: nam ſi quis negaret ſe feciſſe peccatum veniale, quod re vera fecit, aut mortale, quod olim confeſſus jam fuerat, aut aliunde confiteri non tenetur, hie neque peccatum grave committe- ret mentiendo, nec ulli gravem inferret inju- riam; ergo ex hoc ſolum capite confeſſio non redderetur invalida, modo ſufficientem abſo- lutioni materiam & dolorem adferret. Econtra qui ſe accuſat peccati mortalis, quod non fecit, aut qui negat tale, quod confiteri de- beret, decipit in cauſa gravi Confeſſarium, ejus- que judicium, quod de confitentibus ferre de- bet, confundit: atque inde hoc novo peccato Sacramentum reddit irritum. Quod idem tenendum de eo, qui confeſſus veniale peccatum quod non admiſit, aliud pec- catum abs ſe vere commiſſum non adjicit, men- dacio illo in ſpeciem levi ſubduceret Sacramen- to materiam, ac lethali ſe crimine obſtringeret. Quod tamen non contingeret, ſi peccatum allud re ipſa perpetratum ſimul cum dolore con- fiteretur: ita enim nemini gravem injuriam in- ferret. Denique ſi quis generalem exomologeſin fa- ciens, peccatis mortalibus olim jam rite con- feſſis, miſceret alia, quæ numquam antehac confeſſus fuir, neque hujus rei moneret Sacer- dotem, aut interrogatus veritatem celaret, ſine dubio peccatum grave, & poœnitentiam ir- ritam . Se Iüden Id tniil s el . n H . el alner Ceel Cutr. ec. ni. nr te N ie et e⸗ eniit DE PG NITENTIA. 377 ritam faceret: cum foret in cauſa, quo minus Sacerdos judicium prudens tam de danda abſo- lutione, quam de ſatisfactione præſtanda ſerret. Olyj. I. cont, I. conel. Synodus Trid. Seſſ. 14. cap. y. ait, confeſſionem ſecretam non eſſe alienam a divino mandato, nec inventum eſſe humanum. Et cap. Omnis utriusq. Præcipitur, ut ſoli Sacerdoti confeſſio fiat. Ergo confeſſio publica hon probatur ab Eccleſia. GN. M. Conf. Synodus/rident. tantum ſtatuit, aliquam con- feſſionem ſive ſecretam, ſive publicam a Chri- ſto præceptam fuiſſe, nec eam eſſe inventum humanum, ut calumniabantur Hæretici: quos cann. 4. 6. 7. & 8. condemnat. Concilium ve- roO Lateranenſe, cap. Omnis utriusque. ſolum monet, confeſſionem ſecretam dumtaxat exigi Poſſe, eaque ſatisfieri divino præcepto. Recte tamen Suareſius tradit, nemini ſine cauſa gravi confeſſionem publicam faciendam, aut permit- tendam eſſe. Obj. Il. contra 2. Coneluſ. In Decreto Eu- genii in Concilio Florentino edito §. Quartune, Dars materialis hujus Sacramenti dicitur eonfeſ- ſto oris: ergo ad eſſentiam hujus partis opus eſt ſermone humano. B. MW. Conſ. Ita appellatur, quia plerumque ſolet, ac etiam debet ore fieri confeſſio, niſi gravis neceſſitas ſuadeat nutu, ſcripto, aut ſignis aliis eam peragi. Quam ob rem Concilium Tridentinum Sefſl. 14. cap. 5. ſolum confeſſtonem, omiſia voce, oris, pronun- tiat jure divino neceſariam ommibus poſt Baptif- num lapfis. 2= Aa S Quodſi 378 DE PCGNITENTIA. Quodſi ex cap. 3. ejusdem Sefſſionis, ubi verba miniſtri Sacramenti hujus forma dicun- tur; abſolutionem verbis propriis fieri tantum debere, expreſſimus: non continuo ex Euge- nii decreto ſequitur, æque ad confeſtionem verba proprie talia requiri; cum alia longe ſit ratio materiæ Sacramentorum, alia formæ. Ohj. III. contra 3. Concl. S. Leo, & Patres alii, hac & præcedente concluſione citati lo- quuntur tantum de abſolutione a cenſura Ec- cleſiaſtica, non vero de abſolutione ſacramen- tali: ergo illorum teſtimonia ad rem præſen- tem nihil attinent. . M. Ant. Tametli Patres quidam loquantur tantum de abſolutione ab ex- communicatione, ac præſertim S. Cyprianus ep. 13., Ubi ait, in ſimili eventu Diaconum poſſe re- conciliare ægrotum pœnitentem, facta exomo- logeſi: quos tamen laudavimus Patres & Ponti- fices non ſpeciatim de excommunicatis, neque de publice pœnitentibus agunt, ſed abſolute & ſimpliciter de fidelibus & peccatoribus, decla- rantque illius pœnitentiæ & abſolutionis tan- tam eſſe neceſſitatem, ut ex ejus defectu dam- nari homines poſſint: quod de abſolutione a cenſuris verum non eſt. Deinde Patres iidem utuntur voce pœnitentiæ?, eamque appellant actionem Sacerdotis, ſatigfactionem, actionem pœ- nitentis, quibus non ſolet ſignificari abſolutio a cenſura: vel alia cæremonialis, ſed verum Sa- cramentum. Imo Leo M. expreſſe dicit, pœ- nitentiam dandam eſſe a Sacerdote vi poteſtatis aeceptæ per illa verba: Quorum remiſeritis pec- ocata ennt non ler hje unna n G DE PœNITENTIA. 379 cata &c. Merito ergo hane Soti & Cani ex- ceptionem rejicimus, cum S. Thomas ipſe q. 84. a. 3. ad 2. verba Leonis M. de reconcilia- tione ſacramentali interpretetur. Inſt. I. Rituale Pauli V. non habet majorem approbationem, quam libri cæteri cum licen- tia Romani Pontificis editi. Ergo. Be. MW. Ant. cujus falſitatem arguunt proteſtationes ipſius Pontificis in concluſione recitatæ, quibus ad- dit, ſe rituale hoc edere, ſicut Pius V. & Cle- mens VIII. Breviarium, Miſſale & Pontificale ediderant: atque hoc negotium proprio & ma- turo conſilio, ac ſtudio præſtantiſſimorum Car- dinalium & aliorum Doctorum fuiſſe tranſ- actum. Iuſt. 2. Propoſitionem iſtam: Licet per lite- ras ſive internuntium confeſſario alſenti peccata ſua Jacramentaliter conftert, & ab eo abſente alſolu- tionem obtinere, damnavit Clemens VIII. ut fal- ſam, ſcandaloſam & temerariam quoad utram- que partem conjunctim & diviſim, & contra- riam interpretationem rejecit, prout idem Pon- tifex in congregatione Inquifitionis Romanæ declaravit 6. Jun. 1684. referente Petro Lom- bardo Archiepiſcopo Armachano epiſtola da- ta ad Ægidium Coninc S. J. Theologum, cu- jus exemplar ipſe .gidius recitat in libello apo- logetico, qui inſcribitur, Reſponſio ad diſſerta- zionem impugnantem abſolutionem moribundi ſenſi- bus deſtituti. Imo Paulus V. S. Pont. die 14. Julii 1605. idem quod Clemens VIII. declara- vit, & contrariam Suareſii opinionem juſſit ex- pungi 380 DEPGNITENTIA. pungi ex tomo ipfſius IV. in 3. p. S. Thomæ ſect. 4. diſp. 21. Ergo. e. W. Conſ. Idem Cle- mens VIII. poſtea rogatus reſpondit, ſe hunc caſum moribundi nec intendiſſe, neque decre- to ſuo comprehendere; ſeque ipſum, ſi adeſſet rali moribundo, abſolutionem impertiturum: quod an. 1608. 16. Aprilis Patri Florentino S. J. Belgicæ Provinciali Præpoſito, & Leonardo eſſio, Romæ tum agentibus, teſtati ſunt Car- dinalis Bellarminus & Petrus Lombardus Ar- macanus Hiberniæ Primas, qui etiam hujusce rei teſtimonium propria manu ſubſcriptum im- Pprimis dicto P. Florentino, tum Doctoribus quibusdam Lovanienſibus tradidit. Porro Cle- mens VIII. S. Leoni aliisque PP., & Paulus V. ſuomet Rituali contradicere nec voluerunt, nec pPotuerunt. Et Petrus Armachanus ait, non impune ab ſe laturum Parochum, qui ægroto tali abſolutionem negaſſer. Inſt. 3. Euſebius Papa ſcribit, eo caſu ſacer- dotem debere orare ſuper ægrotum, nulla fa- Cka abſolutionis mentione. e. Dictum jam ſæ- pe fuit, precum nomine a Patribus intelligi for- mas Sacramentorum. Quamquam epiſtolæ il- læœ non ſint Euſebii Papæ, ſed impoſtoris cu- jusdam, ut vel inde patet, quod in iis fuſe tra- Kerur de inventione S. Crucis & feſto ejus ab Euſebio inſtituto: atqui Euſebius jam obiit an. 31I. Crux autem demum ſub Silveſtro Papa an. 326. inventa fuit. ARTI- Ponne med An M N llte d Cin Menmn Ml lne Mntnn UMo Oe. hune ale. Cet hn d N 1C. Ar. wee n. tbun Ce⸗ 5. Ie Nol o ſce. akr nl⸗ r. lel. 8 (W⸗ ſer o4 Püre 1ol DE PœNITENTIA. 28 1 ARTICULUS II. Quandonam ſußciat confeſſto integra formaliter tantum? NCOta. Materialiter integra confeſſio dieitur, in qua omnia peccata mortalia diſtincte ſe- cundum ſuas ſpecies & numeros exprimunrur: quodſi quis ex cauſa legitima generatim tantum ſeſe peccatorum ſuorum accuſet, vel unum & alterum reticeat, aut circumſtantiam cæteroqui neceſſariam ſupprimat, erit confeſſio formali- ter tantum integra. Utrum iſta aliquando ad hoc Sacramentum ſufficiat, nunc inquirimus: nam materialiter integram per ſe requiri, con- ſtat ex hactenus dictis, & ex dicendis infra con- ſtabit. Dico. Ad beneficium abſolutionis obtinen- dum ſufficit confeſſio formaliter tantum integra, quando obſtat impotentia phyſica vel moralis, quo minus pœnitens confeſſionem materialiter integram præſtet. Ita communiter Theologi. Pars I. quoad naturalem impotentiam jam ſatis probata eſt articulo proxime præcedente, ubi ex Patribus & Concilis docuimus, ad abſolu- tionem moribundo impertiendam ſufficere, ſi is aliqua tantum peccata proferre poſſit, aut petierit Confeſſarium, aut ſigna alia doloris edi- derit, Talis enim facit, quod ab ipſo in ejus- modi circumſtantiis præſtari ac prudenter exi- gi poteſt: & quamvis non edat confeſſionem diſtinctam & perfectam, de peccatis ſingilla- tim, peragit tamen incoatam & largius ſum- Ptam 392 DfE PGNITENTIA. ptam de peccatis generatim & confuſe indicatis, quatenus ſe peccatorem declarat, & abſolutio-. nem poſtulat. 8 Obſtaculis impotentiæ naturalis accenſetur etiam oblivio aut ignorantia inculpata alicujus Peccati lethalis, teſte ipio Concilio Tridentino Seſſ. 14. cap. S., neque ad oblivionem iſtam aut ignorantiam cavendam tenetur quisquam pec- cata ſua ſeripto conſignare; niſi forte quis ita ſtolidus ſit, ut nullum omnino peccatum me- moria tenere poſſit. Mutos tamen qui non omnia peccata nutibus poſſunt exprimere, & ſcribere norunt, aut confeſſuros Sacerdoti ſur- do ad id præſtandum obligari docer Suarez cum Pluribus aliis: eo quod diligentia iſta reſpectu talium hominum non cenſeatur extraordinaria. Pars II. itidem ratione communi aſſeritur, quod præcepta iſta affirmativa non obligent cum gravi proprio aut alieno incommodo vi- Edd tæ, famæ, aut fortunarum: quæ quidem di- Imi ſtinctius enarrantur in Theologia morali. Mpe IItud ſolum hic addo, nemini umquam li- Mqin cere detegere in confeſſione occultum peccatum uIlie alienæ perſonæ, quæ non fuit complex in eo- tinic⸗ dem peccato confitentis. Imo ne licere qui- Mhad dem complicis crimen proferre, ſi aliter poſſit iuh ſuummet ſatis explieare, non aperiendo nomen uum complicis. Quodſi ſuum peccatum ſatis ex- auli plicare non poſſit, quin una confeſſario notus Mi fiat complex, tenetur etiam cum hac privata complicis nota ad integram materialiter confelſ- A Kionem, quam nec differre, nec alii Sacerdoti, . qui nherl Td nal ſentg luro⸗ ſuur n⸗ n. men npe. nin nme. non le, llle. cun ſer ne lur, en o N enc . Mont ſeb⸗ . Poh honel is Ro Pe 1 dne 7 1 DE Pœ NITENTIA. 383 qui complicem non agnoſeat, præſtare po- teſt, prout traditur communiter a Theologis contra Valentiam & Dianam. Obj. IJ. Qui petit confeſſarium, deſiderat quidem confiteri, re ipſa tamen non confite- tur: atqui ad abſolutionem requiritur prævia confeſſio; ergo qui pertit confeſſarium, non poteſt ab hoc ſuperveniente abſolvi. Be. W. Maj. Jrgrotus talis confitetur quali per inter- pretem ſaltem incoate & confuſe, quantum in hiſce circumſtantiis valet, quod ſufficere ſupra abunde oſtendimus. Ex Canone autem, Quem Pænitet, diſt. . de Pœnit. colligitur tantum, ejus- modi confitendi ritum citra caſum neceſſitatis non licere. Icſt. I. Non poteſt ferri ſententia, niſi ju- dex diſtincte cognoverit crimen ſontis: atqui ſi pœnitens tantum poſcat confeſſarium, aut ſigna edat doloris, non cognoſcitur diſtincte ullum ejus delictum; ergo. . Diſt. Maj. Non poteſt ferri ſententia in cauſis criminalibus aut civilibus, ubi agitur de damno tertii aut Reipublicæ, niſi judex diſtincte cognoverit cri- men ſontis C. non poreſt ferri ſententia incogni- ta diſtincte cauſa in judicio ſacro hujus Sacra- menti, quod ſolum rei gratia eſt inſtitutum, & cujus tota reconciliatio & abſolutio pendet a vero dolore & ingenua quadam delicti confeſ- ſione, quoad ejus fieri poteſt N. Inſt. 2. Sacerdos tali moribundo ſuperve- niens non habet ſufficientem notitiam, utrum Priorem dolorem non retractaverit, aut an non Pec- 384 Dz PœNITENTIA. peccatum novum commiſerit; ergo. v. Dif. Antec. Non habet notitiam ſufficientem pro caſu neceſſitatis N. extra hunc caſum T. Ar- gumentis hiſce tantum probatur, non licere ſta diſpoſitos extra caſum neceſſitatis abſolvi. Inſt. 3. Jam ante ſciebat ſacerdos, talem ho- minem peccatorem efle; atqui hæc confuſa & imperfeéta notitia ipſi amplius nihil declarat; ergo ſi ex notitia priore non poterat ipſum ab- ſolvere, neque id poteſt ex ſignis hiſce imper- feéctis. . W. Aſſumpt. Ex hilce ſignis capit ſa- cerdos notitiam judiciariam & ſacramentalem materiæ proximæ Sacramenti, nempe accuſa- tionis doloroſæ factæ a pœnitente, eo modo quo hic & nunc fieri potelſt. Inſt. 4. Peccata ejus, qui generatim tan- tum ſe accuſat, ne indirecte quidem remittun- tur: nam directe dicuntur remitti, quæ clavi- bus diſtincte ſubjiciuntur, indirecte vero reli- qua, propter conſortium illorum quæ direéte per verba abſolutionis & gratiam inde profe- Ctam remittuntur; ergo cum nihil proferatur, ad quod abſolutio terminetur directe, nullum peccatum indirecte remitti poterit. . cum ua- reſio W. Antec. ad cujus probationem Dico, abſo- lutionem in hujusmodi confeſſione generica di- recte terminari ad peccatum ſecundum rationem Communem, in qua peccata omnia conveniunt, indirecte autem ad peccata ſecundum rationem particularem. Hinc eadem peccata particula- tim debet poſtea, cum poreſt, ſacerdoti iterum gonfiteri. Mee lele A Emurl CMnvdn , Ce ſert, olen . 6 ſan Clen Undh. mper. Nlli. rlen Cou NN Iu. nun. C. r dne ror Menu⸗ AMA Ne 1 N. eicrd⸗ Hltione Webiu itn Pant⸗ lon Dz PœNITENTIA. 385 Inſt. 5. Obtento fine deſinit obligatio præ- cepti; ergo ſi in confeſſione tantum formali- ter integra peccatum remittatur omiſſum, non deber Poſtea directe iterum ſubjici clavibus. B. Diſt. Anes. Obtento fine deſinit obligatio præ- cepti, ſi finis ipſe non pendeat ab efficaci vo- luntate præceptum exaéte implendi C. ſecus N. Ita etiam contritione perfecta, aut Sacramento extremæ Unhétionis remittuntur peccata, quæ tamen poſtea Sacerdoti aperienda ſunt. Vide propoſitionem 11. ex, damnatis ab Alexandro Obj. II. Ingens difficultas ex verecundia aut metu infamiæ propriæ orta non excuſat a con- feſſione integre facienda, ergo neque difficul- tates aliæ. G. M. Conſ. Damnum aut difficul- tas infamiæ propriæ apud ſolum Confeſſarium ex confeſſione orituræ ſequuntur per ſe ex in- tegritate confeſſionis, uti etiam infamia com- plicis neceſſario detegendi in confeſſione ma- terialiter integre peragenda: econtra aliæ in- commoditates graves, cujuſinodi forent odium, quo Confeſſarius pœnitentem aut complicem Proſequeretur, aut exhæredatio eorum habent ſe ex accidente ad confeſſionem. Olyj. III. Infamatio proximi jure naturæ Prohibita eſt: ergo numquam licet aperire in confeflione complicem. N. Diſz. Confſ. Num- quam id licet, ſi aliter confeſſio materialiter in- tegra præſtari poſſit C. ſecus N. Infamatio injuſta proximi eſt quidem prohibita, non ve- ro juſta: nam & in foro externo licet quando- Bb que 3986 DE PGNITENTIA. que detegere complicem, ſi rei crimen aliter perfecte cognoſci nequeat; quanto id magis li- cebit in confeſſione, eui ex natura hoe incom- modum adhæret, ut materialiter integre fiat, & in qua complicis infamia fere nihili eſt in- tuitu judicii forenſis. Neque in hoc negotio confeſſionis omnino integræ ita neceſſario, pe- jor debet eſſe conditio pœnitentis, quam com- plicis, qui patrando ſimul crimen videtur jure ſuo ceſſiſſe, ne aliquatenus infametur. Ita ceon- rra Navarrum & alios quosdam Theologi com- muniter cum S. Thoma 2. 2. q. 73. a. 2. Ac refert etiam Venerabilis Beda L. de remediis peccatorum cap. I. ex antiquis Canonibus, quod, ſi quis ucoratus ancillam ſuam violaverit, annum unum poœniteat &c., igitur circumftantia ancillæ complicis erat declaranda. Pius item IV. Pont. an. 1561., & alii dein- ceps Pontifices conſtitutionibus vulgatis præ- ceperunt pœnitentibus deferre Sacerdotes, a quibus in ſacro tribunali ad flagitium ſollicita- bantur. Ergo quandoque licet Pœnitenti pro- pter ſuam propriam utilitatem, ſocium crimi- nis vel ſimpliciter reum declarare. Praxis etiam veteris Eccleſiæ nos docet, licere pœnitenti, propter complicis aut alio- rum utilitatem, crimen ipfius Sacerdoti mani- feſtare, ut corrigatur & emendetur: impera- batur enim olim talis delatio, ſtatutis etiam pœ- nis adverſus eos, qui fratrum peccata, quæ noverant, non accuſabant. Ita juſſit S. Hera- clas, Alexandriæ Epiſcopus, ut Heæretici ad Eccle- Ate l. n ilh in⸗ ſo n Col n. eis Pn l⸗ . ) 4 No. Hot⸗ eh do. ddr oer, e 1,6 DE PœNITENTIA 387 Eccleſiam redeuntes non prius admitterentur, duam quæcumque ab adverſariis audierant, palam poſuiſſent. Ita refert S. Dionyſius Alexandri- nus apud Euſebium L. 7. Hiſtor. c. 7. Plura in hanc rem exempla dabit Morinus L. 2, de Pœnit. c. 7. “ W Nihilominus non niſi perraro & admodum circumſpecte indulgendum pœnitenti, ut pro- Pter ſuam aut aliorum utilitatem complicis per- ſonam aperiat: ne aut fidelibus, violatum a Sacerdote confeſſionis ſigillum ſuſpicaturis, poœnitentiæ tribunal inviſum reddatur; aut per- ditis hominibus præbeatur occaſio, viros pro- bos obtentu religionis & pietatis aliquando tra- ducendi. . ARTICULUS IV. Quas peccatorum circumſtantias exponere in con- feſſtone teneamur? Nv J. Cireumſtantiæ quædam aliam ſpe- ciem peccati actibus etiam internis in ge- nere moris conciliant: ut ſunt adjuncta perio- næ, loci, inſtrumenti, finis, modi, tempo- ris. Dixi, in genere moris: nihil enim attinet ad præſentem quæſtionem, quod ſpecie phy-= ſica varietur actus, utrum quis gladio, an ve- neno interficiatur. Aliæ dantur circumſtantiæ, quæ quidem peccati ſpeciem non mutant, reddunt tamen illud haud Paulo gravius in ſua ſpecie: nam fur- tum gravius cenſetur committere, qui vim in- gentem pecuniæ furatur proximo, quam is, Bb 2 qui . 388 D PœNITENTIA. qui tres aut quatuor aureos eidem ſubtrahir: hærere diutius in pravis deſideriis idem, ſed gravius peccatum eſt, quam eisdem ad mo- mentum conſentire. “ I. Solus Cajetanus, Tom. I. Opuſc. tract. de Confeſſ., tunc ſolum, ait, ſpecies peceato- rum exprimi oportere, cum illæ ſunt ſatis cla- ræ, & notæ omnibus, tantæque, ut morale Confeſſarii judicium varient. Quæ quidem opinio non diſplicet Cano relect. de Pœnitent. part. S., & Navarro in c. Conſideret. in princ. n. I8. & 19. de Pœnit. diſt. 5. Major eſt contentio ratione circumſtantia- rum, quæ peccati magnitudinem in ſpecie ſua inſigniter augent. Has per ſe quidem confi- tentibus neceſſario declarandas eſle arbitraban- tur olim Altiſiodorenſis, Alexander, Marſilius, Cajetanus, Canus, Victoria, Sotus uterque, ac plures alii, quos refert & ſequitur Fr. Sua- reſius diſp. 22. ſect. 3. Non pauci tamen pœnitentes hoc onere immunes pronuntiant, ut S. Thomas in 4. d. 16. a. 2. J. 5., Albertus, Paludanus, Duran- dus, Bonaventura, Almainus, Carthuſianus, Adrianus, quos itidem & plures alios ordine citat Suareſius; & ex recentioribus Toletus, Vaſquez, Lugo, & quamplurimi, quos vide apud Dianam p. I. tract. 7. reſol. I. Dico J. Circumſtantiæ, quæ ſpeciem & numerum peccatorum immutanr, in confeſſio- ne aperiendæ ſunt. Hæc theſis certa eſt. PBrob. Conecilium Trid. ſeſſ. 14. Cap. 5. ait, Sacer- UMts ;Aen 0 DE PœNITENTIA. 389 Sacerdotes judicium hoc exercere non pôtuiſ- ſe, ſi pœnitentes in genere duntaxat, & non po- tius in ſpecie ac ſigillatim ſua ipſi peccata declaraſ- ſent. Et infra: Etiam eas cireumſtantias in con- feſſione explicandas eſſe, quæ ſpeciem peccati mu- tant. Cujus mox rationem reddit: quod ſine illis peccata ipſa neque a pœnitentibus integre epo- nantur, nec udicilus innoteſeant; & ſtert nequeat, ut de gravitate eriminum recte cenſere poſſint, &α pæœnam, quam oportet, pro lis pœnitentibus im- ponere. Et can. 7. aliter docentes feriuntur ana- themate. Idem colligitur ex Trullano can. 102., quo ita ſtatuitur: Oportet, qui facultatem alſol- vendi & ligandi a Deo receperunt, peccati quali- tatem ſpeculentur. Et can. 7. Concilii Worma- cienſis anno 868.: Pœnitentibus, inquit, ſecun- dum differentiam peccatorum Sancerdotis arbitrio pœnitentiæ decernantur. In decreto etiam Euge- nii Armenis a Concilio Florentino tradito dici- tur, ad confeſſionem pertinere, ut peccator om- nia peccata, quorum memoriam habet, ſuo Ssacer- doti eonfteatunr. Denique Concilium Lateran. can. 2I. Omnis utriuſque. non ſolum monet fide- lem quemlibet, ut omnia ſua peccata conftemur; ſed etiam, ut ſit Sacerdos diſeretus, diligenter in- quirens c& peocatoris circumſtantias && peccati. Unde ita ratiocinor: Concilia docent, pec- cata omnia pro confeſſione eſſe dicenda: ſed quando vel numerus peccati ejusdem reticere- tur, aut circumſtantia ſpeciem varians, non omnia peccata dicerentur; ergo & numerus Peccati ejusdem frequentai „ & ſpeciem varian- 3 tes 390 DE PœNITENTIA. tes circumſtantiæ debent exponi. Min. patet ex doctrina de actibus humanis: nam quando circumſtantia ſpeciem mutat, hoc ipſo ſunt æquivalenter duæ peccatorum ſpecies, etſi eo- dem in actu conveniant. Dico II. Per ſe loquendo non eſt obligatio exponendi circumſtantias peccatum in eadem ſpecie inſigniter aggravantes. Proh. I. Cum oynodus Tridentina ſeſſ. 14. cap. 5. docuiſſet, circumſtantias ſpeciem mu- tantes confitendas eſſe, atque pronuntiaſſet, impium eſſe dicere, hanc obligationem obſer- vatu impoſſibilem eſſe, ſubjungit rationem: Conſtat enim, nihil aliud exigi, quam ut ea pec- cata quis conftteatur, quorum meminerit. Atqui hoc facit, qui confitetur numerum & ſpecies; ergo conſtat, præter hæc nihil exigi. Conf. S. Thomas nuper cit. reſponſ. ad 5. hoc de utraque ſententia judicium profert: Quidam dicunt, quod omnes eircumſtantiæ, qucxk aliquam notabilem quantitatem pecxcato addunt, confiteri neceſſitatis ſit, ſi memoriæ occurrant. Alii vero dcunt, quod non ſint de neceſſttate confkten- dæ, niſi circumſtantiæ, quæ ad aliud genus peccati trabunt, & hoc probabilius eſt. Prob. II. Non poteſt inveniri regula certa, & in praxi obſervanda, qua cognoſcantur cir- cumſtantiæ inſigniter in eadem ſpecie pecea- tum aggravantes; ergo pœnitentes non ſunt ſi- ne neceſſitate in has anguſtias redigendi. An- zec. probatur ex ipſo difſidio Adverſariorum, & commentis diverſis, quæ non cohærent. Nam n⸗ nttr Miuu WA Tns, , n. leri er. enn . r. ll 1, DE PNITENTIA. 391 Nam quod Suareſius hunc canonem ſtatuat, Quando gravitas excedit notaliliter or dinarium mo- dum operandi tali modo circa talia oljetta, rem magis involvit: quis enim modus ordinarius in furtis, detractionibus, perjuriis, imprecatio- nibus, cogitationibus laſcivis aut deſideriis? Quaſi vero ordinem aut modum teneant, qui modum rationis excedunt. Proh. III. Si explicandæ ſunt circumſtantiæ aggravantes, explicandæ quoque erunt circum- ſtantiæ minuentes, v. g. cum peccatur ex Ve- hementi ira,; metu, tentatione, aut dolo alte- rius: atqui hoc eſt contra praxin etiam adver= ſariorum; ergo. Maj. prob. Sicut non licet in confeſſione minuere materiam neceſſariam ad confeſſionis integritatem (qualis eſt, ſecundum adverſarios circumſtantia aggravans) ita non licet materiam non idoneam abſolutionis appo- nere; quod utique faceret, qui circumſtantiam alleviantem non exprimeret: hanc enim reti- cendo, apponerem gravitatem, quam pecca- tum haberet ſine tali circumſtantia: ſicut adver- ſarii putant, ſuppreſſa circumſtantia aggravan- te, non omne exponi, quod eſt neceflſaria confeſſionis materia. Obj. I. Laudati canones Concilii Trullani & Wormacienſis requirunt exactam narratio- nem peccatorum non tantum quoad ſpecies di- verſas, ſed etiam quoad circumſtantias aggra- vantes; ergo ſi ex illis canonibus probetur, di- verſas peccatorum ſpecies in confeſſione eſſe recenſendas, probabitur Eetenn circumſtantias 4 Ag- 392 DE PœNITENTIA. aggravantes ſpeciem explicari oportere. B. N. Eönſeq. Non omnia quæ hiſce & aliis antiquis canonibus ſuadentur, ſimpliciter neceſſaria funt ad veritatem Sacramenti: quædam enim circum- ſtantiæ notantur, quæ ne quidem rationem ha- bent peccati ſaltem mortalis, ut complexus con- Jugis gravidæ aut tempore feſtivo &c., quibus etiam poœnitentia præſeripta dictabatur; non quod iſta aperiri in eoonfefſione Sacramenti ne- ceſfitas exigeret, ſed quod rigor diſciplinæ Ec- eleſiaſticæ, & fidelium fervor ad tantam accu- rationem procedebant. Recte ergo Vaſquez & alii ſcribunt, nimium ab Adverſariis deduci ex illis canonibus, dum neceſſariam circumſtan- tiarum tantum aggravantium explicationem vo- lunt exprimere, quam concilia ut perurtilem monent eſſe adhibendam. Inſt. Ideo Tridentinum Concilium jubet ex- primi numerum & circumſtantias variantes ſpe- cies peccatorum, quia alioqui Sacerdotes hoc Judicium incognita cauſa nec exercere poſſunt, neque æuitatem in Pœnis imponendis ſervare: atqui ratio eadem afficit circumſtantias aggra- Vantes, quæ impoſitionem pœnæ diverſam exi- gunt, & Confeflarii judicium de ſtatu pœniten- tis inſigniter variant. Ergo. N. Diſt. Maj. Ideo Tridentinum & numeros & ſpecies peccato- rum juber exprimi, quia alioqui Sacerdotes nee judicium hoc quoad eſſentialia exercere, nec Zqualitatem eſſentialem in pœnis decernendis ſervare poſſunt, C. quia opus ſit formari ju- dicium perfectiffimum & metaphyſice cxactunn . . E WNG Com RN Iuo⸗ mns le en ltt amne e nea 3 n us n I. . ⸗ DEPG NITENTIA. 393 de gravitate peccatorum, & quiaſint injungen- dæ pœnæ mathematice æquales, ideo Triden- tinum & numeros & ſpecies peccatorum jubet exprimi N. Unde etiam apparet falſitas mi- noris: neque enim ad judicium eſſentialiter re- tum in hoc Sacramento opus eſt cognoſci cir- cumſtantias ſpeciem non mutantes, ſed tantum aggravantes, eo quod hæ judicium dumtaxat quoad accidentalia varient, perinde ac circum- ſtantiæ tantum notabiliter actum minuentes. Quodſi eadem eſſet ratio habenda circumſtan- tiarum aggravantium, quæ ſpeciem mutantium, Concilium valde ofſcitanter egiſſet, dum illis Prætermiſſis, has dumtaxat exprelſſit. Denique Concilium ibidem noſtram opinio- nem magis firmat docens, Sacramentum iſtud ita fuiſſe inſtitutum, ut non ſit carnificina con- ſcientie, ac nihilominus exigens accuratum examen in omnem ſpeciem ac numerum pecca- torum: hoc enim nec moraliter eſt impoſſibi- le, nec admodum difficile homini ſalutis ſuæ ſtudioſo; at indagare omnes circumſtantias ag- gravantes tam ex parte actus, quam objecti, easque memoria tenere, opus intolerabilis mo- leſtiæ & infiniti laboris eſſet non tantum igna- ris literarum hominibus, ſed literatis etiam. Olj. II. Si circumſtantiæ aggravantes non ſint exponendæ in confeſſione, ergo furatus mille aureos ſatisfaceret confitendo , Juratus ſum aureum, hæc enim eſt ſumma gravis, & Juxta hanc opinionem ſufficit dici, Jurtumgra- ve comniſt: Item qui impetu uno decem ho- b 5 mines = 394 DE PG&NITENTIA. mines interfeciſſet, ſufficienter confiteretur, di- cendo: Occidi. Atqui hæc ſunt abſurda. Ergo. B. M. ſeqq. Confitens furtum aurei, utitur mo- do loquendi limitativo & reſtrictivo, unde vul- 70o æſtimatur hanc unitatem aurei furando non exceſſiſſe; non ergo talis confitetur pecca- tum ſuum: at dicens ſe ſummam gravem fura- tum eſſe, utitur conceptu præciſivo, quo ſum- ma nulla excluditur, datque Confeſſario occa- ſionem inquirendi in ſummam ipſam, quo & diſpoſitionem pœnitentis agnoſcat, & de reſti- tutione præſtanda cum illo conveniat. Quem- admodum autem Confeſſarius jus habet & of- ficium ita interrogandi, ita pœnitens roganti reſpondere tenetur. Eodem modo . ad caſum alterum, non ſa- tisfieri dicendo, Occidi: nam ex illa communi formula loquendi deceptus Confefſarius, unius tantum hominis cædem factam fuiſſe judicaret; ui alias dicentem, ſe plures uno impetu inter- Teiſſe, incunctanter in cæſorum numerum in- quireret: nec enim numerus hominum occiſo- rum ita in homicidium unum coaleſcit, ut ſum- ma aureorum plurium uni ſubductorum fur- tum unum conficit. Iuſt. I. Ex modo dictis, Sacerdos, audito, abſtuli ſummam gravem, jure debet inquirere in quantitatem furti, & pœnitens tenetur reſpon- dere; ergo eſt obligatio confitendi circumſtan- tias pecatum in ſpecie aggravantes. G. Diſt. Conſ. Eſt talis obligatio per ſe loquendo N. ali- quando per acoidens C. Interrogatione illa ao 1e- 1 1 4 od An ) ficei yone Minn Mohen akce lij ch. DE PGNITENTIA. 395 reſponſione non opus eſt per ſe, quaſi explica- tio illa ſit materia ſimpliciter neceſſaria ad Sa- cramenti valorem; ne videatur pœnitens velle impedire novo peccato inſtructionem ſibi ad ſa- lutem neceſſariam; aut non habere ſufficiens pro- poſitum. Quòdſi pœnitens ſatis alias doctus noverit, ſe Confeſſarii inſtructione hac in par- te non indigere, ſitque paratus ad præſtandum omnia, quæ injungi ſibia Sacerdote poſſent, nec ipſe reſpondere teneretur, nec Confefſſarius ea- dem de ipfo prudenter præſumens, illum in- terrogare. Inſt. 2. Unum furtum aureorum decem con- tinet totam malitiam & gravitatem decem fur- torum ſingulorum unius aurei; ergo ſi in hoc caſu eſt explicandus numerus, in illo erit ex- plicanda gravitas. . M. Conſ. Non eſt expli- candus numerus propter gravitatem præciſe, ſed quia alioqui ſi tantum confuſe dicerem, laſ- phemavi aliquoties, ſeiens me decies blaſphemafſ- ſe „non exprimerem numerum certo mihi co⸗ gnitum. Ol'. III. Si non tenemur exprimere cir- ſtantias mere aggravantes peccatum, ergo non opus eſt declarari actum peccati externum, ſed ſufficit dici, conſenſi in homicidium: in diffama- tione non eſt addendum, utrum obtrectatio vera fuerit an falſa: in inceſto gradus conſan- guinitatis non eſt explicandus: in adulterio po- teſt reticeri ſolicitatio complicis: ſufficit, ſi quis accuſaverit ſe violati jejunii, quin addat, ſe carnes comediſſe. Atqui ſequelæ iſtæ ab 396 DE PGNITENTIA. omnibus tamquam falſæ proſcribuntur; ergo. B. M. ſeqq. In confeſſione oportet exprimi to- tum, quod ſubſtantialiter habet rationem pec- Ccati; ackio autem externa licet non habeat ma- litiam numero aut ſpecie diverſam a conſenſu voluntatis pravo, non tamen huic ſolum acci- dit ut circumſtantia, ſed eſt verum ac proprie dictum peccatum; unde illa ſuppreſſa non di- citur peccatum totum ſecundum (uam ſubſtan- tiam: cum vero circumſtantia ſemper includa- tur in eo, quod ſubſtantialiter eſt eſſentia pec- cati, illa non declarata nihilominus dicitur to- tum quod rationem peccati habet. Deinde qui ſolum conſenſum internum in peccatum fa- tetur, præſumitur acceptione vulgari, negare opus externum, quod revera commiſit, quod mendacium in tanto negotio culpa lethali non vacat. Diffamatio evulgatione veri criminis ſpecie differt ab ea, quæ falſum crimen affingit. In- ceſtus ſecundum gradus diverſos conſanguinita- tis probabiliter aliæ peccatorum ſunt ſpecies: ſecus, nemo teneretur diverſitatem graduum explicare, per ſe loquendo, ſed tantum ex ac- cidente ob annexam cenſuram aut reſervatio- nem. Solicitatio item ad adulterium exprimen- da eſt tamquam ſpecie diſtinctum crimen à vo- luntate ſimplici mœchandi ſine opere externo. Denique violatio jejunii comeſtione carnium duo ſpecie peccata præceptis duobus diverſa imperantibus repugnantia involvit. Ex dictis Colliges’. Non ſatis cohærere doctrinam quo- rum- g Onn . 9 lobin unn Ale 4 lin Ne I len. Hch C. 10.* de nkr. e d In e⸗ lunn l Mu to. nen AV. er. Kolun e —= DE PGNITENTIA. 397 rundam, qui cum Eſparza volunt exponendas eſſe pro confeſſione circumſtantias, quæ ſe te- nent ex parte objecti, non autem eas quæ te- nent ſe ex parte actus, quod ipſe Suareſius & reliqui adverſarii noſtri adverterunt. Nam ſi unum furtum mille aureorum diſtincte eſt de- clarandum, quia æquivalet mille furtis ſingulo- rum aureorum; par omnino ratio erit de cir- cumſtantiis, quæ ſe ex parte actus habent: in diuturna enim actus continuatione cujuslibet momenti duratio æquivalet peccato integro, & ad mortale peccatum ſufficeret ſola. Quod idem de actus vehementia, ſeu ut ſcholæ lo- quuntur, majore intenſione dici oportet: ſi enim gradus intenſionis homogenei ſint, actus intenſus ut quatuor, quatuor diſtinctis actibus æquivalet; ſi fuerint heterogenei, major adhuc erit plurium actuum in actu uno æquivalentia, eo quod gradus alter altero tune ſit perfectior. ARTICULUS V. Quomodo peccata dubia ad confeſſonem per- tineant? Cte. Dubium quandoque ſumitur pro ju- dicio incerto, quo ſenſu opiniones proba- biles dicuntur dubiæ: aliquando vero dicitur ſuſpenſio aſſenſus & diſſenſus objecto incerto Præſtandi. Secundum priorem dubii acceptionem valde impropriam ſæœpe contingit, ut de una contradi- ctionis parte probabiliter judicemus, de parte Autem oppoſita judicium probabile non habea- IIIS 398 DE PGœNITENTIA. mus, ſed vel ſuſpicionem quamdam aut formi- dinem. Quo in caſu certum plane eſt, poſſe nos, & aliquando etiam debere ſequi tale judi- cium, ita ut ſi probabiliter judicemus nos pec- càſſe, aut peccatum numquam fuiſſe eonfeſſos, ad confitendum illud teneamur: econtra ſi ju- dicemus nos peccatum non admiſiſſe, aut jam confeſios eſſe, ab obligatione confitendi redda- mur immunes. Hoc enim modo non dubita- mus proprie, ſed opinamur: quod quidem ju- dicium probabile ad humanas actiones dirigen- das ſufficit: nam licet ſpeculative ſit incertum, ex eo tamen deducitur judicium practice certum de honeſtate actionis vel omiſſionis, ſufficiens ad actiones humanas: quia major certitudo regu- lariter hominis vires excedit. Juxta poſteriorem vero & propriam dubii acceptionem duplex modus dubitandi occurrit: ac Prirad quidem, quando pro utraque con- tradictionis parte habetur probabile judicium, quamvis animus in partem alteram cum majo- re vel minore probabilitate inclinetur. Du- bium tale vocatur a multis probalile, ab aliis po- ſitivum. At quando quis probabiles quidem rationes habet dubitandi, nec tamen determi- nari poteſt ad ferendum judicium probabile pro Parte alterutra, appellatur dubium negativum. De hiſee duobus modis dubitandi præſens di- ſceptatio tantum verſatur: nam quod alii du- bium negativum nuncupent, cum quis ſuſpe- ſus hæret, an peccaverit, an non, ſine ulla ra- tione pro parte utraque apparente, nimium ꝗquan- 4 NN ea lung. Uece Vani/ Uanhn ke el m. le Ni⸗ el⸗ l n d⸗ r. Nl. er. nn honn ed ren⸗ bl ttkt ⸗ bn, nſ⸗ N len erlal⸗ ero iwtnn en i ſſ ſeuet⸗ Cian DE PGNITENTIA. 399 quantum improprie loquuntur; ac videtur ef- fectus iſte animi non tam dubitatio dicenda eſſe, quam ignorantia: ut quando hæſitamus aſſere- re, utrum numerus ſtellarum par ſit, an im- par. Quodſi nulla apparet ratio, quæ confeſ- ſionem peccati neceſſariam probet, nihil eſt, quod dubitem, me ab obligatione confitendi eſſe immunem. . Dico J. Qui in dubio poſitivo probabiliter judicat, ſe non peccaſſe mortalirer, vel tale peccatum jam fuiſſe confeſſum, poreſt ſe judi- cio iſti conformare, ut non teneatur tale pec- catum confiteri, licet in contrarium habeat con- jecturas adhuc probabiles. Ita Silveſter V. Con- Jeſſto. 2. q. 2., Suarez & alii complures, inter quos Haunoldus theſin iſtam adeo certam pro- nuntiat, ut etiam a ſtatu quæſtionis eam aman- det. 8 Prob. In rebus practicis, in quibus nonim- minet periculum, licet ſequi opinionem pro- babilem, non obſtante opinione contraria pro- babili, vel etiam probabiliore: raro enim ple- nam certitudinem rerum agendarum aſſequi poſſumus; ergo judicium illud pro capacitate cujusque cenſetur ſufficiens ad inferendam pra- Gticam certitudinem. Confirm. Si pœnitens dicat, ſe habere tale judicium de peccato quopiam, & velle illud ſequi, confeſſor debet ei conformari in hoc, ſicut in aliis rebus probabilibus; ergo multo magis poterit pœnitens peccatum illud omitte- re: perinde ac ſi initio tale judicium habuiſſet e 400 DE PœNITENTIA. de actu ejuſinodi dubio, an ſit peccatum, aut utrum hoc peccatum teneatur confiteri. Dico II. Peccata mortalia, de quibus ne- gative dubitamus, neceſſario in confeſſione de- bent exponi. Ita S. Thomas diſt. 2. q. 2. a. 3. ad 3. & d. 17. q. 3. a. I., Paludanus, Richar- dus, Dom. Sotus, Medina, Navarrus, Sil- veſter, Victoria, & Summiſtæ veteres ac re- centiores, contra Caramuelem, Ægidium Co- ninc, Antonium de Spiritu S. in Directorio Confeſſor. tr. S5. d. 5. ſ. 2. n. 27 5., quibus fa- vent Layman, Granadus, Præpoſitus, Arria- ga & Haunoldus, quamvis omnes hi ſubtimi- de pronuntient. Prob. I. In dubiis pars tutior eſt eligenda: qui autem exponit peccatum, de quo ita dubitat, nullum ſubit periculum, cui ſe exponeret, qui reticeret crimen, quod vere commilſerat. II. Ea peccata tenemur confiteri, de qui- bus extra Sacramentum conteri tenemur: at extra Sacramentum conteri de peccatis negati- ve dubiis tenemur ſaltem ratione periculi; ergo. II. Ex ſententiis Practicis præferenda eſt illa, quæ congruit ſenſui ac judicio fidelium, & praxi continuæ, nec contra ſe habet ratio- nes enervantes vim praxis & communis judi- cii: atqui talis eſt ſententia ſuadens obligatio- nem confitendi peccata negative dubia; ergo. Obj. J. Concilium Tridentinum non memi- nit obligationis confitendi peccata dubia; ergo nemo tenerur ea confiteri, cum ſine ſufficienti Gauſa tam gravis obligatio imponi Rdehbus Men ebeat. Kanmd AN. N nu Ehkantn l et. nCo. loro⸗ ll. r. Dum otor E uite ſele ⸗ :. N egtt Ne e gto⸗ lgnro. eINN. nienn 4; H Uſher pn DE PœNITENTIA, 401 debeat. . iſt. Anr. Tridentinum non me- minit diſerte & explicite talis obligationis, ne definiret quæſtionem inter Scholaſticos utrim- que agitatam C. non meminit hujus obligatio- nis ne implicite quidem N. Concilium docet, explicanda eſſe omnia mortalia, quorum poſt diligens examen pœnitens conſcientiam habeat: atqui peccati dubii habet conſcientiam ſaltem dubiam & incertam; ergo ad illud declaran- dum fenetur. Inſt. IL. Nemo poteſt ſine ſufliciente cauſa damnare alios, ergo neque ſe ipſum. . Con- cedo Totum. Nemo ſine cauſa damnatur, ſed obligamur dumtaxat ad confitendum peccatum ut dubium. Z Inſt. 2. In dubiis melior eſt conditio pofſli⸗ dentis; atqui quando dubito an peccaverim, libertas mea certa eſt, ſolum autem peccatum & lex ſunt dubia; ergo non teneor confiteri Be. W. min. In hoc caſu libertas eſt dubia, lex vero confitendi peccatum dubium certa eſt ? nam qui dubitat, an graviter peccaverit, nec ſe dubio expedire poteſt, tenetur ex caritate Pœnitentiam agere, ne, ſi forte peccaverit» damnetur. Atqui pœnitentia hominis chriſtia- ni eſt non ſolum deteſtatio peccati, ſed ejus etiam confeſſio, ut habetur ſeſſ. 6. cap. 14. Cono. Tridentini; ergo talis tenetur ad confeſſionem Peccati dubii: adeoque lex certa eſt. Igitur regulæ Juris, In obligationibus pænisqut impo- nendis, benignior interpretatio eſt fncienda, Mat= Jue pro libertate innocentia & pPoſjeſſto, aliæque Ce Ejes (402 DE PCGNITENTIA. ejus generis, effectus tantum oneroſos reſti- tuendi, ſubeundi condemnationem, pœnam, aliudque ſimile onus reſpiciunt, non autem ef- fectus favorabiles, ex quorum omiſſione ſum- ma miſeria prudenter timetur, & ad quos con- ſequenter homo præcepto naturali caritatis ad- ſtringitur. . Inſt. 3. Per actum pœnitentiæ ex affectu ca- ritatis præcavetur malum, quod imminere po- teſt; ergo ad hunc ſolum tenetur, tamquam ad effectum favorabilem, qui dubitat, non ve- ro ad confeſſionem oneroſam magis. N. Diſt. Antec. Per actum poœnitentiæ junctum voto confitendi, aut confeſſioni ipſi, cavetur malum quod imminere poteſt C. per actum pœniten- tiæ ſine tali voto, aut ipſa confeſſione præca- vetur malum illud N. Actui pœnitentiæ ſecun- dum ſe non debetur remiſſio peccati, ſed ex di- vina pollicitatione; ergo illo non præcaventur mala imminentia, nilſi ea ratione fiat, qua illi Deus peccati remiſſionem promiſit, prout ad- junctam habet confeſſionem, aut ejus votum. Obj. Il. Concilium Trident. Seſſ. 13. cap. 7. jubet, præmittendam Euchariſtiæ ſumptioni confeſſionem peccati mortalis, cujus quis ſibi conſcius eſt, & Seſſ. 14. cap. 5. docet, teneri ad confitendum peccatum, cujus quis conſcien- tiam habet, & cujus meminit: atqui conſcien- tia ſignificat certam ſcientiam: & Cardenas in criſi Theol. p. 2. diſp. 46. c. 5. n. 270. inau- ditum, inquit, eſſe, quod nomen conſcius di- catur de eo qui dubitat; nec niſi bfüciiſine. . arI l in N on lien Ih mn en ean Peli. Enm, in ef. Eln. wn itd. Fechne⸗ derepe un on ye. M. W hlun nlen⸗ lter. . Ad⸗ endur Ga n⸗ on d. Mll ssl. leneti er Ncen ner 0. . hen⸗ ndn 1 DE PGœNITENTIA. 403 dari à quolibet vocibus ſignificationem, in qua numquam uſurpantur. Ariſtoteles item lib. r. de memoria, ait, animam cum reminiſcitur, pronuntiare, ſe aliquid olim ſenſu aut intelle- Ctu percepiſſe, & Platoni meminißſe eſt quoddam ſeire, S. Thomas autem T. p. q. 79. a. 13. in conſcientia, inquit, ſecundum proprietatem vo- cabuli importat ordinem ſeientiæ ad aliquid, nam conſeientia dicitur cum alio ſeientig. Nihilautem horum accidit dubitanti; ergo ſecundum decre- ta Conc. Tridenrini non tenerur confiteri qui negative de peccato commiſſo, aut confeſſo du- bitat. N. Diſt. Aſſzumpt. Conſcientia ſignificat Certam ſcientiam vel directam vel reflexam C. ſemper directam N. Scientiam directam habet, qui certo novit, ſe peccatum admiſiſſe, refle- Xam vero, qui ſcit ſe dubitare, aut probabili- ter ſuſpicari utrum peccaverit. Neque adeo inuſitatæ ſunt phraſes illæ: nam Honorius III. c. Petitio. de homicidio volunt. diſerre mentionem conſcientiæ dubiæ facit: & Innocentius III. c. Inquiſitioni. De ſent. excom. Diſtinguimus, in- quit, atrum habeat conſciemiam ejusmodi ex ore- dulitate levi & temeraria, an probabili & diſeretd. Quapropter ròconſeius, ex Tridentino accipitur pro habere conſcientiam: neque ſemper opus eit, ut, qui reminiſcitur, pronuntiet per memoriam directam, ſed ſufficit, quod id fiat per reflexam. Sed nec Ariſtotelis aut Plaronis auctoritas ad- verſariis patrocinatur: nam ſi anima reminiſcens Pronuntiat, le intellectu aut ſenſu aliquid percepiſ- ſe, vera eſt pronuntiatio, licet probabilem etiam, Cc 2 auE 404 DE PNITENTIA. aut dubiam perceptionem aſſerat. Plato etiam, dum in Phædone, ſeu dialogo de Anima tradit, Quod diſcere nihil aliud ſit nobit, quamn recordari, && ipſa diſciplina ſit recordatio, ſcientias noſtras pu- Tat eſie reminiſcentias notitiarum, queis animæ antequam corporibus jungebantur, pollebant: nequaquam autem omnem memoriam dixit eſ- ſe ſcientiam, quandoquidem multa ipſe proba- biliter in partem utramque verſat. Denique S. Thomas I. c. tantum probare ſtudet, con- ſcientiam non eſſe potentiam, ſed eſſe actum: atqui dubium etiam eſt actus, & quidem ſi eſt de peccato commiſſo, eſt actus remordens, qualem etiam conſcientiam eſſe, ibidem docet. Imo in ſermone communi ſcire dicimur, quod ex aliorum relatione accepimus, licet non in- dqubitata notitia: & I. 25. §. 7. ff. de Hæredita- tis partitione, dicitur quivis poſt motam comro- verſiam..... Joire, rem ad ſe non pertinentem poſ- Vadere ſe. Olbj. Ill. Cum jubeamur mortalia tantum confitéri, dubitare an culpa ſit mortalis eſt du- bitare, an præcepto confitendi comprehenda- tur: atqui quando dubitatur, an res aliqua præ- cepto contineatur, nemo illo præcepto obliga- tur, ut vulgo tradunt; ergo qui dubitat, an mortaliter peccaverit, non tenetur præcepto confitendi. H. Diſt. Min. Quando dubitatur, an res præcepto contineatur, nemo præcepto obligatur, ſi præceptum ſe non extendat ad rem ipſam dubiam C. ſecus N. Juxta Tridenti- num tenemur confiteri mortalia, quorum con- ſcien- M Kaln Pl 1 Pon einn Werp n nſe rhitt köen ehe üre⸗ ECbn NG nK Ond Uton ſni bn DE PœNITENTIA. 405 ſcientiam habemus: atqui etiam de peccato du- bio ſcimus nos habere conſcientiam dubiam, evidens enim eſt cuivis dubitanti, ſe dubitare; ergo lex confitendi mortalia etiam extendit ſe ad peccata dubia. Et certe legem iſtam a Chri- ſto etiam pro dubiis peccatis inſtitutam novi- mus ex perenni doctrina & uſu fidelium: cum econtra opinio adverſariorum vixdum a Sæcu- lo celebretur, & ipſorummet confeſſione ſit tantum ſpeculative probabilis. Inſt. I. Dubium facti pertinentis ad materiam Præcepti reducitur ad dubium juris: atqui in du- bio juris nemotenetur ad actionem; ergo cum du- bitare de peccato mortali ſit dubium facti perti- nentis ad præceptum confitendi, ideoque reduca- tur ad dubium juris, nemo ita dubitans tenetur ad confitendum. Nam & Suarez ipſe cum pluri- bus affirmat, neminem teneri, quando dubi- tatur de actione ex qua legis obligatio primum curreret: & 65. Regulam Juris in 6. de me- liore conditione poſſidentis, non ſolum in ma- teriis juſtitiæ, ſed etiam in aliis omnibus valere. . Diſt. Maj. Dubium facti reducitur ad dubium juris, quando obligatio non eſt in juncta pro facto ut dubio C. ſi pro facto ut dubio etiam injuncta eſt obligatio N. & conceſſa minore, eodem modo di- ſtinguo conſequens & ejus probationem. Ex hac reſponſione facile concedimus, neminem teneri ad obſervandum jejunium, ad diem fe- ſtum celebrandum, aut ad explendum votum, qui dubitat utrum ætatem, quo jejunandi ob- ligatio incipit, expleverit, utrum lit dies jeju- Cc 3 nii 4 0= F( DE PCNITENTIA. nii aut feſtus, utrum votum conceperit, &c. nuſpiam enim præcipitur harum rerum execu- tio, ubi de actione aut circumſtantia dubitatur: ficut etiam netno tenetur caſum reſervatum ad ſuperiorem deferre, qui de actione dubitat: nemo tenetur de excommunicatione ob cæœædem dubiam, eo quod iſta legibus non comprehen- datur. Econtra ex homicidio dubio, aut ex dubia percuſſione clerici contrahitur irregula- ritas, quia hæc etiam actionibus ejusmodi du- biis ab jure Canonico decernitur. Inſt. 2. Dubium, quod vinci non poteſt, quivalet invincibili ignorantiæ:: nam ſic du- bitans vere non ſcit ſe commilſiſſe peccatum, nec in ejus venire poteſt notitiam: atqui tace- re culpam, quæ ex ignorantia invincibili ne- ſcitur eſſé commiſſa, aut eſſe mortalis, non opponitur præcepto confeſſionis; ergo qui ſic dubitat, non tenetur confiteri. Be. Diſt. Maj. Tale dubium æquivaler invincibili ignorantiæ, quaæ opponitur ſcientiæ directæ C. quæ ſcien- tiæ reflexæ opponitur N. Hoc eſt, talis vere neſeit, ſe peccatum admiſiſſe, novit tamen, ſe habere conſcientiam dubitantem, utrum pec- catum commiſerit, nec ne: cum hac autem ſCientia reflexa tenetur lege confitendi. Inſt. 3. Peccatum dubium non eſt materia certa abſolutionis, quæ omnino nulla foret, ſi dubitans vere non peccaſſet; ergo neque hic obligatur ad confeſſionem, tamquam ad pœ- nam certam pro delicto incerto. . Diſt. An- Ze. Non eſt materia certa abſolutionis, fi vere com- ba AL Mde e u mon denc U— nCl Fenlefn lebehn 10 Emu, Di en pen 6.⅓ el. Ur: d ln hen ne l Gl⸗ M. Nnk, en. Flele 1 . ſe en el, e DE PGœNITENTIA. 407 commiſſum fuerit N. ſi non fuerit commiſſum C. utcumque autem ſe habeat, eſt certo pec- catum dubium in conſcientia: ne vero injuria Sacramento fiat, aut a pœnitente adjungendum eſt peccatum certum, aut abſolutio cum con- ditione impertienda. Hinc Diſz. Conſ. non ob- ligatur ad pœnam certo delicto reſpondentem C. reſpondentem delicto dubio N. obligatur ad accuſandum ſe de peccato tantum ut dubio, ex qua obligatione ſoluta grande beneficium re- fert, nempe veram abſolutionem, ſi forte pec- catum perpetraverit. Ex hactenus dictis Colliges I. Certus ſe peccaſſe mortaliter te- netur illud confiteri, ſi ita de confeſſione facta dubitet, ut probabiliter decidere nequeat, utrum confeſſus illud fuerit: eo quod ne pro- babiliter quidem ipſi conſtet, an obligationi fecerit ſatis. II. Eodem modo qui dubitat, an pecca- tum, cujus ſibi certo conſcius eſt, mortale, an veniale fuerit, ad ejus confeſſionem obligatur; ne ſe exponat periculo confeſſionis non integre factæ. III. Qui ſcit, actionem aliquam eſſe letha- liter malam, & negative dubitat, num illam admiſerit, tenetur ad ejus confeſſionem, tum ob rationes modo adductas, tum quia tenetur ad contritionem de tali actu eliciendam. IV. Non tenetur ad confitendum, qui poſt examen diligens abſolute ac fere certo judicat, le non peccaſſe, etſi reſtet formido quædam de oppoſito: tale enim judicium abſolutum Cc 4 ſuf- 408 DE PGNITENTIA- ſufficit, ut quis lege ſolutus habeatur. Idem pronuntiandum, ſi quis valde probabilius cen- ſeat, ſe non peccaſſe: quandoquidem etiam ve- riſimilitudo infigniter major æquivalet in mo- ralihus certitudini. Idem reſpondendum in contrarium de eo, qui judicat, ſe peccaſſe, Prout de judicio probabili, & probabilium comparatione, in I. 2. Thomæ traditur. ARTICULUS VI. Puando confeſſo iteranda ſit Teo JL. Qui Sacramentum Pœnitentiæ vere ſuafſcepit ſine confeſſione materialiter inte- gra, tenetur in proxima confeſſione repetere illa tantum peccata, quæ ex oblivione inculpa- ta aliisque de cauſis legitime reticuit. Prob. I. pars: Concilium Tridentinum ſeſſ. 14. Ccap. 5. docet, ea peccata confitenda eſie, quorum quis conſcientiam habet: at peccato- rum jam expoſitorum in confeſſione ac remiſ- ſorum nemo habet confcientiam. Deinde fa- tum jam ſatis eſt præcepto Chriſti, Joan. 20. dicentis: Quorum remiſerifis,, & quorum rvetinue- ritis peceata &c. unde potiſſimum confeſſionis neceſfitas probatur: retineri enim peccata amn- plius nequeunt, quæ diſtincte in confeſſione explicata funt ac remiſſa. Quapropter Benedictus XI. in Extravag. Imter cunctar. De privilegiis: We ſequutur, in- quit, alſurdum, ut peccata ſemel per pœnitentiam dimiſfa debeat qiuis iterum confiteri. Confirmar idem Joannes XXII. in Extrav. Vas ⸗tg. e PAalee N Wanmg conn Gunre t Irmen Prtorl Gnne ent lrine ld Ulnel u ut N Nete Lne. ter lr. ne S d⸗ tent. . ilk. s r. Ronm Em tur, . ntene orſ DE PœNITENTIA. 409 de Hæret., ubi oppoſitum dicit eſſe hære- ticum. Pars Il. conſtat ex ſupra diſputatis, ac præ- ſertim ex Concilio Tridentino ſeſſ. 14. cap. 5., quo docetur, oportere omnia peccata morta- lia ſigillatim & in ſpecie, quorum pœnitentes poſt diligentem ſui diſcuſſionem conſcientiam habent, in confeſſione detegi: quæ autem in confeſſione formaliter tantum integra pœni- tens omiſit peccata, nondum ſigillatim & in ſpecie eſt confeſſus; ergo ad ea rurſus expo- nenda adhuc tenetur. Dico II. Quando Sacramentum Confeſſio- nis quocumque ex defectu nullum fuerat, ite- randa eſt confeſſio etiam materialiter antea in- tegre facta. Eſt ſententia communis & certa. Prob. Sacramentum Confeſſionis eſt præ- ceptum tamquam medium ſimpliciter ad ſalu- tem neceſfarium: at quando ex defectu aliquo Sacramentum Confeſſionis nullum fuit, pecca- tor nondum ſatisfecit præcepto ſuſcipiendi hoc Sacramentum; ergo adhuc tenetux illud ſuſci- Pere confitendo ſua peccata, quæ ſacramentali abſolutione nondum ſunt expiata. Variis autem modis Confeſſionis Sacramen- tum nullum eſſe poteſt: vel enim deeſt pars ali- qua marerialis, quales ſunt contritio aut con- feſſio peccati culpabiliter omiſſi: vel deeſt ab- ſolutio Sacerdotis, aut profert hic verba ſine animo abſolvendi, aut caret juriſdictione vel approbatione. Cc 5 Ohj. 410 DE PCGNITENTIA. Olj. I. cont. I. concl. Si peccatum jam rite in confeſſione expoſitum ac dimiſſum, non am- Plius ſit materia neceſſaria confeſſionis, ex eo, quod retineri amplius non poſſit, neque idem erit materia ſufficiens amplius ad confeſſionem: nam verba: Quorum remiſeritis &c. æque late patent, ac illa: Quorum retinueritis peccata. H. W. Illat. & ejus prob. Quod amplior ſit pote- ſtas remittendi, quam retinendi, probat con- feſſio peccatorum venialium. Reus rite abſo- lutus poteſt in eadem cauſa ſæpius judicari, ſi velit; non vero ad tale judicium cogi juſte po- teſt. Quod vel maxime in voluntario hoc pœ- nitentiæ judicio locum habet, in quo juſtus ſe ſe peccatorum præteritorum ſæpius accuſare, && abſolutionis gratiam obtinere poteſt: reti- neri autem dimiſſa peccata amplius non poſ- ſunt, cum nec ipſa redeant, nec Sacerdos poſ- ſit impedire, quo minus quiſquam per actus Pœnitentiæ ad beneficium abſolutionis crebro recipiendum ſe diſponat. Neque nunc major eſt confeſſionis neceſſitas, quam olim erat contri- tionis, antequam lex confitendi figeretur: nam tunc ſemel de peccatis ſuis perfecte contri- to iterata contritione non erat opus, licet ma- gno cum fructu id ſæpe fieret. Qhj. II. oont. 2. concl. Quando confeſſione legitime facta non conficitur Sacramentum ob Malitiam Sacerdotis nolentis abſolvere, pœni- tens facit, quod potuit ac debuit, ergo non eſt obligandus ad iteratam confeſſionem. B. . Cenſ. Eſt obligatio recipiendi medium hoc M alu- Am Eennls lun, Ae n W Wa DE PœNITENTIA. 411 ſalutem neceſſarium: ſine præmiſſa autem con- feſſione recipi non poteſt; manet ergo obliga- tio confitendi. Sicut cum quis ex malitia ba- ptizantis ſine intentione fraudatus hoc Sacra- mento citra culpam ſuam fuerit, ad actionem Baptiſmi denuo ſubeundam adſtringitur, quod medio ad ſalutem ſimpliciter neceſlario carere ipſi non liceat. Ex dictis hactenus Conficitur I. Eum, qui ex malitia aut igno- rantia culpata ſacrilege confeſſus eſt, & hanc & ſequentes alias confeſſiones omnes teneri repete- re, ſi eas memor prioris ſacrilegii fecerit, nec id emendarit confefſione legitima. Quodſi confeſ- ſionem unam aut plures intermedias, oblitus con- feſſionis ſacrilegæ, bona fide peregerit, has in- termedias ſolas iterare non tenetur. II. Eidem Sacerdoti peccatum ſacrilege omiſſum aperiens non tenetur ſingillatim cæ- tera jam diſtincte in priore confeſſione expoſi- ta repetere, modo generatim dicat, ſeſe eo- rum, quæ nuper confeſſus eſt, accuſare: nam Sacerdos eorumdem adhuc confuſe ſaltem re- cordatur, & de omnibus prudens judicium ratione ſtatus pœnitentis formavit. Ita plures contra Suareſium. III. Non repetendum eſt peccatum jam confeſſum, cujus omiſſa inculpabiliter circum- ſtantia ſine hoc ſatis explicari queat. Ita qui furtum confeſſus, poſtea meminit, ſe etiam contra votum egiſſe, ſatisfacit confitendo, ſe violaſſe votum. Econtra circumſtantia parri- cidii aut inceſtus violenti non poſſunt ſeorſim . expo- 412 DE PCGNITENTIA. exponi: nam licet ſpeciem mutent, non tamen habent malitiam diſparatam a malitia totius actus. IIV. Qui ſcit, ſe aliquando confeſſionem ſa- crilegam feciſſe, neſeit autem, quænam illa fuerit, aut quodnam peccatum omiſerit, ſatis- facit dicendo, ſe aliquando, unum peccatum omittendo, ſacrilege confeſſum fuiſſe, neque ideo tenetur omnes interea peractas confeſſio- nes repetere: nam tenetur eo tantum modo confiteri, quo dubitat; dubitat autem ſolum generatim indeterminate de aliqua confeſſione. V. Si quis novit, Confeſſarium aliquod peccatum non audiviſſe, eo quod ſurdaſter ſit, aut obdormiverit, aut fuerit diſtractus alio, tenetur illud repetere in eadem vel proxima confeſſione. Si dubitet, quodnam peccatum Sacerdos non perceperit, totam confeſſionem retexere debet. VI. Bona fide confeſſus Sacerdoti adeo im- perito, ut hic nequiverit diſcernere materiam neceſſariam a non neceſſaria, non tenetur pec- cata ſemel confeſſa iterum exponere: neque ignorantia Sacerdotis tollit juriſdictionem; alio- qui miniſtro tali non poſſet moriturus in neceſ- ſitate confiteri: neque par hujus Sacerdotis eſt ratio, & miniſtri ſurdi, ille enim omnia aceu- rate percipit. VEII. Qui omiſit etiam ex malitia injunctam ſibi ſatisfactionem exſequi, nec poſtea ejus re- cordatur, non tenetur deinceps priorem con- feſſionem legitime factam iterare: nam gor abſo⸗ 1 N et 6 4 Ute i li unnin m Etende Icnan nels⸗ Dl Amen tis l. nl Cnm Nege kelio. nod Olun lone. d kerſ, d Nin Nu Nlenn Eo meien er. ele d. lecc⸗ se 1 ACe. nlr⸗ eſ 1 ene DE PCNITENTITIA. 413 abſolutionis non pendet a peccato futuro: nec obligatur quis pœnitentiam petere pro pecca- tis rite olim expoſitis & condonatis, cum ſa- tisfactio pars eſſentialis Sacramenti hujus non ſit. VIII. Communiter docent Theologi, eum, qui confeſſus peccatum ut dubium, poſtea ve- ro certam ejus notitiam conſecutus eſt, teneri ad id pro certo deinceps recenſendum. Aſt Cardinalis de Lugo, Rhodes, & non pauci alii eo pœnitentem non obligandum eſſe arbitran- tur: cum non poſſit dari ratio diſpar, cur non teneatur etiam deinde dicere numerum certum, quem incertum antea detulerat. X. Si quis confeſſione generali bona fide pPeracta, poſtmodum dubitet, utrum in ea pec- catum aliquod omiſerit, non obligatur ad il- lud in confeſſione ſequenti explicandum, niſi ei ratio poſitiva admodum probabilis id ſuaſe- rit: nam a poſſeſſione peccati expoſiti tam faci- le derurbandus non eſt; neque exponit ſe pe- riculo ulli ſuæ ſalutis, eo quod ita generaliter confeſſus ab iis etam quæ memoriæ non occur- runt, abſolvatur. CAPUT V. De Smitfactione. ARTICULUS I. An cum culpa ſemper omnis pœna remittatur 2 N J. Gehennæ pœna triplex eſt; prima reſpondens malitiæ, qua peccator a Deo avertitur, eſt privatio viſionis Dei, quæ pœna damnmi 414 DE PœNITENTIA. damni dicitur: altera eſt pœna ſenſus, quæ re- ſpondet inordinatæ converſioni ad creaturas; tertia eſt utriusque pœnæ æternitas, reſpon- dens offenſi Regis æterni & infiniti implacabi- li iræa. Harum primam & tertiam ſemper cum culpa remitti nemo inficiatur: ſecundam item Ppœnam remitti omnem in baptiſmi Sacramento certum eſt, uti etiam in baptiſmmo ſanguinis ſeu martyrio, & in perfecto flaminis baptiſmo, hoe eſt, per pœnitentiæ & contritionis actus vehementes admodum ex amore puro Dei pro- fectos. Diſpuratur ergo in præſens inter Ca- tholicos & Hæreticos, an hæc eadem pœna Pœnitentibus extra dictos caſus baptiſinatis ſem- per una cum peccato remittatur, an vero ad- huc in iſta aut furura vita in purgatorio luenda reſtet? II. Quamquam autem Lutherus in aſſertio- ne articulorum ſuorum, art. 5. admittat rea- tum poœnæ temporalis in hac vita poſt culpam remiſſam: idem tamen alias negavit, ullam pœ- nam à Deo exigi poſt culpam, ut intelligimus ex concione de indulgentiis habita anno 1518. & ex Aſteriſeis, quos oppoſuit Eckii Obeliſcis ad initium ſecundi Aſteriſci. Quem errorem ſecuti ſunt Calvinus I. 3. Inſtit. c. 4. §. 31. & 32. ubi docet, pænas juſtis non in vindictam ſcelerum præteritorum infligi, ſed tantum pa- terne eos caſtigari ad emendationem & profe- ctum impoſterum. Idem tradunt Melanchton in Locis ultimo editis tit. de ſatisfactione, Kem- nitius in 2. parte examinis pag. 1074. Dallæus In uImin Mel VN 10 hal IDen IGnerr Mnn Ciſplr benn e n. Ure tuas Pon. Nibi. cum Ien MMend nnoſer no Akus lhro. 1C. Ment slen. . Uendh Frio⸗ ter⸗ CMn umpe⸗ onu 6 ellis IOtem .5. dn tuta eocrt le, e 4 1 DE PCNITENTIA. 415 in peculiari libro hac de re edito, & cæteri Lu- therani & Calviniſtæ, conſecutione neceſſaria ex errore alio, quo adſtruunt, pœnitentiæ Sa- cramentum non diſtingui à baptiſmo, ſed pœ- nitentem ex memoria baptiſini olim ſuſcepti tam Perfecte renovari quoad condonationem omnis culpeæ & pœnæ, quam perfecte renovabatur cum primum baptizaretur, quem errorem ſu- Pra C. I. a. 3. Confutavimus. Dico. Quando peccator Deo reconciliatur, non ſemper ei remittitur tota pœna tempora- lis. Hæc eſt doctrina Catholica, quam confir- mavit Concilium Tridentinum ſeſſ. 6. cap. 14., & can. 30. & ſeſſ. 14. cap. 8. & cann. 12. 13.2 IA. Prob. I. Peccatum ſuum Adamus pœniten- tia expiavit, ut traditur Sap. 10. v. 2., idem Peccatum originale Adami poſteris remittitur Per Baptiſmum & Pœnitentiam, ac nihilomi- nus pœnæ temporales ſeu pœnalitates Adamo ipſi fuerunt inflictæ Gen. 3. v. 19., easdemque ejus poſteri ob criminis communionem omnes ſubeunt, teſte Apoſtolo Rom. 5. v. 12.: Ia in omnes homines mors pertranſiit, in quo omnes pec- caverunt. Exemplum alterum nobis exhibent multi, qui diluvio perierunt Geneſ. 6., quos pœni- tentes ſuorum criminum fuiſſe colligimus ex I. Petri 3. V. 19. & 20. Item Num. 12., poſtquam Mariæ ſorori ſuæ Moyſes veniam exoraſſet peccati murmu- rationis, ob quod lepra divinitus fuerat per- cuſſa, 416 DE PœNITENTIA. cuſſa, hæc tamen adhuc una hebdomade pœ. nas criminis dare debuit. Exod. 32. Dei inſtinctu juſſit Moyſes inter- fici viginti tria hominum millia ob peccatum jam remiſſum ad preces Moyſis: de reliquis autem, quos ejusdem peccati jam pœnituerat, & quorum peccatum Moyſes iterato depreca- batur, ait Deus v. 34.: Ego autem in die ultio- nis viſitabo & hoc peccatum eorum. Omnes adulti Iſraelitæ, qui murmurave- rant contra Deum, prohibiti ſunt ab ingreſſu“ terræ ſanctæ, licet ipſis Deus ad preces Moy- ſis peccatum dimiſerit- Num. 14. v. 20. Imo nuln Moyſes ipſe & Aaron in ultionem diffidentiæ Epont ad aquas contradictionis admiſſæ non permit- Ulhl tebantur populum in terram promiſſam indu- cere, ſed debebant mortem in deſerto obire. r.. SE NoNe. Num. 20. & Deur. 32. v. 49. tle. David quoque Deus veniam peccatorum me adulterii & homicidii dedit, 2. Reg. 12., id ni- Utſgfen hilominus v. 14. adjecit: Verumtamen quoniam (fi blaſphemare feciſti inimicos Dei propter verbum hoc, hhl lius, qui natus eſt tili, morietur; & ante v. 10. Att⸗ dixerat: Quam ob rem non recedet gladius de do- W1 mo tua uſque in ſempiternum. Eumdem David licet peccati, quod nume- m rando populum commiſit, pœnituiſſer, arque älui is ſine dubio Deum placaſſet, pœna tamen hujus uſi delicti relaxata non fuit, ſed optionem ei Deus yn per Gad Prophetam reliquit aut famis ſeptem a annorum, aut trium menſium fugæ ab hoſtibus, m aut peſtilentiæ dierum trium, ut ibid. C. 24. re- cenſetur. De lepr. inter. uum cns hunn e elr nnaye. gteſn. Wo⸗ . O Georie Eln⸗ Ir. le, oten Ptin unlel Ne Al W Agt enli n 6 60 DE PœNITENTIA. 417 De filiis & poſteris David legimus Pſ. 98. v. 30.: Si autem dereliquerint filii ejus legem meam,... viſitabo in virga iniquitates eorum, & in verbe- ribus Peccata zorum: miſericordiam autem meam non diſpergam alb eo. Denique Apoſtolus I. Cor. II. v. 30. ait, multos Chriſtianorum ob indignam S. Eucha- riſtiæ Communionem morbis & morte puni- tos fuiſſe, quibus tamen veniam indultam pec- cati fuiſſe meminit ibidem mox ſubdens: Dum Judicamur autem, a Domino corripimur, ut non cum hoo mundo dammemur. Prob. IIl. Multi Patrum ſuadent, orandum eſſe pro mortuis, & locum eſſe aliquem poſt hanc vitam, in quo peccata expurgentur. Alii pro peccatis propriis ſatisfaciendum eſſe do- cent, ut S. Chryſoſtomus homil. de Pœnit. & Confeſſione: We peccantes, inquit, & inukti manentes nos ehfceremur deteriores, non remiſit nobis ſupplicium; ſed vidit hoc manifeſte, quod pec- catis ipſis non minus damnoſum ſit non punirie Propter hoc imponit pœnam. S. Aug. in Pſ. 50. ad hæc verba: Veritatem dilexiſti: ita commentatur: Hoc ot, impunita beccata eorvum, etiam quibus ignoſcis, non reliquiſti: ſic prorogaſti miſericor- diam, ut ſervaves & veritatem. Blura in hanc rem habet Enchiridii c. 70. & ſeqq. Et Auctor Libri de vera & falſa pœnit. c. 19.: Converſus, in- quir, vita vivet; non tamen promittimus, quodevadat opm pænam. Gregorius M. L. 9. Moral. Cc. 27.² Weguaquam, inquit, peccato parcitur; quia nullatenus ſine vinditta = Rie David audire D boſi 41¹8⁸ DE PNITENTI. poſt confeſſonem meruit: Vominus tranſtulit pec- catum tuum, & tamen multis poſt oruciatibus af- Nictus ac fugiens, reÄatum culpeæ, quam perpetra- verat, exſolvit. VI. Rationem reddit Concilium Tridenti- num ex cap. 6. Epiſt. ad Hebræos. Conve- nientius fuit, ut homo in regeneratione per Baptiſinum perfecte omnino renovaretur, ex- tinguerenturque omnia peccata cum toto ipſo- rum reatu: eo quod originale trahebatur ab alio, peccata vero actualia fuerint commiſſa in ſtatu imperfecto ab homine, qui viribus gra- tiæ & lumine fidei carebat. At Pœnitentia ap- licatur tantum ut medicina, ſanans quidem, ſed non tollens omnem cicatricem, ut inquit Origenes homil. 8., quare decebat, ut homo, quantum poteſt, ad peccati remiſſionem coo- pPeretur, ſatisfaciendo ſaltem pro reatu pœnæ temporalis: nam æterna per gratiam cuin cul- pa dimittitur. Ita B. Auguſtinus L. 2. de pec- catorum merit. c. 39. Ob'j. I. Pœnæ illæ, quarum S. Scriptura meminit, non fuerunt inflictæ a Deo ut Judi- ce in vindictam criminum, hoc enim ad ſolos inimicos pertinet; ſed erant virgæ & corre- ptiones paternæ ad futurorum remedium, ne tam facile peccator relabatur; ergo. N. W. An- tec. Etſi fateamur, flagella reſipiſcentium eſſe etiam paternas caſtigationes, & remedia ad- verſus relapſus futuros: ſunt tamen etiam ve- Sn Pürlen nſe Maen gl⸗ Creni , Inlirn ra ſupplicia & ſatisfactiones debitæ culpis præ- dn teritis ex juſtitia: Davidi enim non dicebatur, filius Ue Mg ſune. ſent.. he. e Nl,e⸗ i. tur d Min grr⸗ tiac⸗ liden ui Hono, nco. ene nol. EWe Ntpun . corte⸗ m, N.A on 6 edta etann ps Gcke DE PœNITENTIA. 419 filius morietur, ne poſthac pecces, verumta- men quoniam blaſphemare feciſti inimicos Domini &c.: ſed & David ipie optimus voluntatis Dei Interpres, aliis pro peccato ſuo ſatisfactionibus, videlicet lacrymis, jejuniis, humicubatione mortem filii amoliri ſtuduit. Deinde mors com- munis omnibus hominibus decreta eſt ante, quam in peccata perſonalia laberentur; ergo eam pœnam luunt, non ut a peccato abſti- neant, ſed ut juſtitiæ ſatisfaciant, etiam infan- tes præcoqua morte abrepti. Hinc Rom. 6. v. 23. dicirur, ſtipendia peccati mors. Quin imo cum Deus ipſe mortem, quam IIraelitis, queis reconciliatus fuerat, in pœnam dictaſſet, ad- jecit: Et ſcietis ultionem meam, Num. 14. v. 34. Denique ridiculum eſt dicere, puniri ideo ho- mines morte, ut cautius poſtea vivant. Inſt. I. Chryſoſtomus nuper cit. ſcribit: Propter hoc imponit nobis pœnam, non de peœatis ſumens ſupplicium, ſed ad futura nos corrigens. Et conſentit Auguſtinus L. 2. de peccat. mer. c. 33. & 34. Ergo. Be. M. Conſ. Ambo Patres docent, a Deo ſupplicia infligente magis inten- di utiliratem noſtram, quam peccati ultionem: uterque tamen diſerte tradit, illa immitti in vindicdtam ceriminum. Inſt. 2. Auguſtinus muper cit. c. 24. ait, mortem eſſe exercitationem virtutis. Ergo. B- MW. Conſ. Idem L. 12. de Civit. c. 6. Pronun- tiat, mortem procul dubio pœnam eſſe naſeen- tis, etſi gloria etiam ſit renaſcentis. Sane par- Vulis præmature ex hac vita decedentibus mors Dd 2 EG£ 42⁰ DE PNITENTIA. & morbi nequeunt virtutis exercitationes eſſe. . Olj. II. Sublata cauſa tollitur effectus; at poœena eſt effectus peceati; ergo hoc remiſſo, illa tollitur. . Diſt. Maj. Sublata cauſa tollitur ef- fectus, i. e., ſi nulla ſit cauſa, non erit effe- us C. i. e., ceſſante cauſa deſinit effectus, Jubdiſt. Si hujus conſervatio pendeat a cauſa C. ſi effectus conſervatio pendeat ex arbitrio alie- no N. multi effectus naturales ac morales ſuis cauſis ſunt ſuperſtites. Quod ergo peccato dimiſſo reatus temporalis pœnæ perſeveret, ex Dei placito pendet, cui aliter in Baptiſmo, ali- ter in Pœnitentiæ Sacramento placet peccata donare. Inſt. Deus Ezech. 18. v. 22. Promittit, ſe oblivioni daturum peccata pœnitentium, nec illa ipſis porro nocitura: at vero ſatis illorum ede recordaretur, ſi vel temporaliter illa puniret; wnias nec modice illa nocerent pœnitentibus. Ergo. alna Be. Explic. Maj. Deus peceata pœnitentium ob- uImm liviſcitur, nec illa amplius nocent, quia ſemel mmdn condonata non amplius redeunt, nec Deus re- (um, ſpecéctu illorum iterum avertitur ab homine ut aßel inimico C. quaſi nullam a pœnitente ſatisfactio- c ie nem exigat N. Deus pœnitentem ut amicum mmi & filium caſtigat, donec eum perfecte purget ag⸗ ac mundet, ut prædixit Iſai. I. V. 25.: Conver- Hele tam manum meam ad te, & excoquam ad purum ſcoriam tuam. ARTI. fione , ar P rek. . r und. dle. ſiS MArO eher 0 A eceit lee Nun e; o. nc UEn olt⸗ ſe 1o. iconn Purge Conme Ip N DEPGœNITENTIA. 4²1 ARTICVULUS H. An pro pœna temporali ſatigfacere poſſimus? COta. Aliquas caſtigationes temporales Deus N hominibus adeo firmiter decrevit, ut nul- lam pro iis redemptionem velit admittere, qualis eſt mors inevitabilis omnibus, Gen. 3. v. 19., Rom. 5. v. 12. Mors item præmatu- ra filii David ex adulterio ſuſcepti, 2. Reg. 12. v. I4.; Moyſi etiam deprecanti pœnam, quam Num. 20. V. I2. ad aquas contradictionis incur- rerat, repoſuit Deus Deut. 3. v. 26. MWequa- quam ultra loquaris de hac re ad me; emiæ: Zu ergo noli orare pro populo boc; .. Aduia non exvaudiam te. De hiſce pœnis jam non eſt locus diſputandi, ſed de aliis, utrum bonis actibus & operibus redimi poſſint, non tantum ſatis- factione congrua, ſed etiam condigna? Negat Calvinus L. 3. Inſt. c. 4. F. 30. & 36., ita concludens: Abſit, ut alia umquam fuerit dnοMπhιινοτι;: quam ſanguis Chriſti. Lutherus in aſſertionem articulorum ſuorum art. S5. no- men quidem ſatisfactionis non admittit, con- cedit tamen, poſſe præveniri manum Dei, & Pœnis ſponte ſuſceptis pœnas illas averti, quas alioqui ob ſcelera noſtra merebamur. Quod idem admittit Melanchthon in locis ultimo edi- tis, tit. de Satisfactione & Apologia Conkfeſſ. Auguſt. cap. de Confeſſ. & Satisfact. Kemni- tius in 2. p. Exam. Pag. 1078. . Dico l. Pœnæ aliquot temporales peccatis debitæ poſſunt ſatisfactione congrua a poniten- tibus redimi. Td Dd 3 Prob. 7 42² DE PœNITENTIA. Probh. J. Deus Paralip. 2. Cc. 7. promittit, ſe ſterilitatem terræ aliasque plagas publicas cohi- biturum, ſi populus ad pœnitentiam conver- ſus deprecatus illas fuerit. Idem repetit Jerem. 18. V.- 8. Daniel c. 4. v. 24. ſuaſit Regi: Peccata tua celeemoſynis redime, & iniquitates tuas miſericor- diis pauperum. Eccli. 3. v. 33. Lenem ardentem extinguit agua, & eleemoſyna reſiſtit peccatis. Tob. A. v. 11I. Eleemoſyna ab omni peccato a morte erat, & non patietur animam ire in te- nebras. Bed a culpa ſola pœnitentia liberat; er- go eleemoſyna liberat a pœna peccati. Huc Pertinet, quod Prov. 16. v. 6. dicitur: Miſe- ricordia & veritate redimitur iniquitas. II. Idem ſuadetur in Novo Teſtamento: Luc. 3. V. 8. Joannes Baptiſta hortatur: Facite frubtus dignos pPœnitentic. Quæ verba Joannes Chryſoſtomus homil. 10. in Matth., Pacianus epiſt. 3. ad Sympronianum, aliique Patres de ſubmiſſione, fletu, jejuniis, aliisque aſperita- tibus ſponte aſſumptis explicant, queis Deo ſa- tisfaciendo venturam ejus iram evadamus, ut Concilium Tridentinum ſeſſ. 14. cap. 8. fuſius argumentatur. Hinc Apoſtolus 2. Cor. 7. v. 10: QOuæ ſecundum Deum triſtitia eſt, pœnitentiam in ſalutem ſtabilem operatur; & I. Cor. II. V. 3I. Quodſi noſmetipſos dijudicaremus, non utique judi- cavemur; ubi non ſolum jubet nos inquirere ac diſcernere peccata noſtra, ſed corrigere et- iam, atque aſpere punire, ur cum Patribus cæ=- reris exponit idem Chryſoſtomus homil. 24. in Matth. De- EN 4 Me. lunth,. g⸗ Uhe an DF PGNITENTIA. 4²3³ ,6 Denique innumera ejuſinodi exempla ex- oki. tant in SS. Paginis: ex quibus eminent Iſrae- ter. litæ, qui in L. judicum toties ob defectionem en, ſuam aà Deo caſtigati, eaſdem caſtigationes je- juniis, lacrymis & precibus averterunt. Ni- u nivitæ Jonæ ult. eiſdem mediis prædictum poſt . quadraginta dies urbis excidium effugerunt. Hrn Manaſies Rex 2. Paral. 33. V. 12. agens pœni- um, tentiam, e captivitate ereptus, & ſolio fuit ο reſtitutus. Achab internecionem domus ſuæ k. libi ab Elia intentatam jejuniis aliisque poœni- te. tentiæ operibus diſtulit 3. Reg. 21. V. 27. Job Hi & David ſponte ſe afflixerunt ob culpas ſibi re- N. miſſas, & ponas eis debitas ſunt deprecati. III. Probat eamdem doctrinam uſus per- ew. petuus Eccleſiæ, poœnitentibus opera laborioſa e imperantis: & Patrum teſtimonia, queis ærum- ms nolfæ illæ ſatisfactiones laudantur & ſuadentur. nms Tertullianus L. de Pœnit. c. 7.: Poœnitere, in- sA gquit, non pigeat, .. offendiſti, ſed reconciliari lytn adhuc potes: babes, cut ſutigacias, quidem rt volentem. Et c. 8.: Confeſſio ſatigfackionis conſi- Su lLium eſt, diſſimulatio comumacik.... Satisfa- iun ctio confeſſione diſponitur, confeſſone poœnitentia N naſcitur; pœnitentia Deus mitigatur. Et paulo emn ante c. 6.: Quam ineptum eſt, quam iiquum, banitentiam non adimplere, & veniain deliciorum ſuſtinere; boc eſt, pretium non exvhibere, ad mer- ige i. cem manum müttere: hoc enim pretio Dominus ve- Giam addicere conſtituit; bac pænitenticæ compen- H Jatione redimendam proponit impunitad»eem. oiun Origenes hom. 6. in Exod.: Pænitendo, inquit, S Dd 4 flendo 424 DE PœNITENTIA. Nendo, ſatisfaciendo deleat quod admiſſum eſt. Et homil. 15. in Levit. poſtquam docuit, peccata in hac vita redimi poſſe, Quale, inquit, pre- zZium? pœnitentiæ ſine qubio lacrymis congregaium, & manibus, id eſt, labore boni operis inventum. Cryprianus tract. de lapſis, Dominus, in- quit, orandus eft, Dominus ſatigfactione noſtra placandus... .. Orare oportet impenſius. .. diem uctu ranſigere. . ratos ſolo adbaærere cineri, in oilicio & ſordibus volutari. .. Qui ſie Deo ſatis- fecerit. ... non ſolum Dei veniam merebitur, ſed vovonam. Eisdem pene verbis utitur Lactantius. I. 4. Inſtit. cap. 17. & Hilarius cap. 4. in Matth., Ambroſius I. de eleemoſyna & jejunio cap. 20. Habemus, inquit, plura ſulſidia, quibus peccata noſtra redimamus, pecuntam habes, redi- me peccatum tuum... peccatis tuis venumdatus es; redime te operibus tuis, redime te pecunia tua. Et epiſt. 82. Quæ nobis ſalus eſſ poteſt, niſi jejunio eluerimus peccata noſtra * Plura in hanc rem Patrum teſtimonia lege apud Bellarminum de Pœnit. I. 4. C. 9. Dico II. Etſi Deo ex rigore juſtitiæ ſatis- fieri non poſſit, juſti tamen per opera pia pro pœ- nis temporalibus veterum peccatorum condig- ne ſatisfaciunt. L BProb. I. S. Scriptura & Patres tradunt, poſ- ſe peccata piis operibus redimi, ſatisfieri Deo Pro peccatis, opera bona eſſe ſatisfactiones pro poœnis peccato debitis, eſſe pretium ac pecu- niam queis peccata redimamus: atqui Phreſ iiſtæ Crn engn unan y t Uler D cN M. n, n n. Sn Mrh nr. 13 8l lut. a l . n; E Ww N n erg 3 DE PNITENTIA. 425 iſtæ ſatisfactionem condignam exprimunt; 0. Prob. Il. Satisfacere condigne & ex ea, quæ Deum inter & homines intercedere poteſt, ju- ſtitia, eſt accedente multiplici Dei gratia ipſi ſatisfacere quodammodo ex propriis & ad æ- qualiratem: atqui hæc poteſt præſtare homo juſtus; ergo. Prob. min. Tametſi Deus abſo- lutus Dominus omnes actiones bonas nobis im- perare poſſir; quia tamen multas a nobis pro Ppoteſtate non exigit, ſed illas laudando & ſua- dendo nobis liberas relinquit, evadunt hoc mo- do opera indebita, arbitraria nobis & propria. Ergo ex bonis hiſce propriis Deo ſatisfacere Ppoſſumus: cum ipſius benignitate factum ſit, ut ſua munera patiatur eſſe noſtra merita, ut tradit B. Auguſtinus. Deinde per gratiam ſanctificantem efficimur filii Dei, membra Chriſti & habitacula Spiritůs Sancti; ergo cum opera noſtra, ut a Spiritu Chriſti in nobis habitante procedunt, infinita- tem quamdam habeant, etiam æqualitatem ali- quam cum injuria, qua Deum peccando offen- dimus, ſortiuntur. Ad hæc Deus nos ſibi per gratiam reconci- liando debitam peccato æternitatem pœnæ con- donat; ergo multo facilius pro reliquiis tem- Poralibus homo juſtus per actiones bonas ſatis- faciet condigne: quandoquidem congrue ſatis- facimus pro pœna æterna. Denique ſi meretur juſtus ex cond'gne glo⸗ riam æternam, quanto magis ex condigno ſa- D d 5 tis- 426 DE PœNITENTIA. tisfacere poteſt pro pœnis temporalibus, quod multo eſt minus: cum poſt Tridentinum Seſſ. 14. Cap. 8. & 9. Pius V. & Gregorius XIII. damnando propoſitionem Baji 77mam aperte aſlerant, nos eodem modo quo meremur, ſa- tisfacere, idque vere ac proprie. Dicta autem propoſitio damnata ita habet: Satigfactiones la- borioſe uſtificatorum non valent expiare de con- digno pœnam temporalem reſtantem poſt culpam con- donatam. Obj. I. Peccata gratis remittuntur, ut no- vimus ex S. Scriptura & Patribus, præſertim Ambroſio Il. 10. in Luc. c. 96. ubi, Mon inve- nio, inquit, quid Petrus dixerit, ſed quid fleve- rit: lacrymas ejus lego, ſatisfactionem non lego. Ergo non poſſumus ſatisfacere pro pœnis pec- catorum. Ne. Diſt. Antec. Peccata remittuntur gratis quoad culpas & pœnæ æternitatem C. quoad pœnas temporales N. S. Ambroſius verbo, ſatisgfacere, utitur pro excuſare ſe, ſi- cut & Paulus Act. 24. v. 10. Bono animo pro me ſatigfaciam: nam idem Ambroſius antea ſcri- Pſerat: Maluit ipſe ſuum accuſare pecœatum, ut uſtificaretur fatendo, quam gravaretur negando. Quamquam & ipſa pœnæ temporalis-remiſſio, licet per ſatisfactionem redemptæ, gratuita ad- huc dici debeat: eo quod ſine gratia Dei ſatis- fieri ne a juſtis quidem poſſit. Inſt. I. Si Deus operibus noſtris propitie- tur, ergo fruſtra Chriſtus dicitur propitiatio Pro peccatis noſtris Joannis epiſt. 1. C. 2.v. 2. & c. 4. V. 10. & Iſai 53. V. 5. Livore ejus ſanati ſit- mus? I en ak ele d nk. tul 3 a n. tno. eün ine. er. el⸗ tur 0. Go l ne . , il. o, d. lans. optt i .2 G 1 DE PCNITENTIA. 4²7 mus: poſuit Dominus in eo iniquitatem omnium noſtrum. & I. Petr. 2. v. 24. Peccata noſtra ipſe pertulit in corpore ſuo ſuper lignum. . Miſt. qj. Si Deus operibus noſtris mere naturalibus & humanis placatur, Chriſtus non eſt propitia- tio C. ſi Deus propitiatur noſtris operibus, om- nem vim & dignitatem habentibus ex merito crucis & gratia Chriſti, ergo Chriſtus non eſt Propitiatio N. Hanc diſtinctionem ſtudioſe adhibet C. Tridentinum nuper cit.: Chriſtus omne pretium large effuſeque pependit; ſed iis tantum prodeſt, quibus per inſtrumenta di- vinitus ordinata applicatur, inter quæ referun- tur preces, eleemoſynæ & auſteritates corpo- ris. Neceſſe autem prorſus erat, ut perſona, qualis Chriſtus eſt, pro culpa & reatu æternæ damnationis ſatisfaceret, cum id homo pecca- tor & inimicus Dei minime potuerit. At ve- ro ut primum, remifia culpa & damnationeæ- terna filii Dei evadimus, ipſi in Chriſto & per Chriſtum ſufficimus ad ſatisfaciendum pro pœ- nis temporalibus. Inſt. 2. Mutatio morum, juxta Patres, op- tima eſt pœnitentia; ergo ſatisfactio eſt ſuper- flua. Be. Diſt. Antec. Mutatio morum cum contritione, confeſſione & ſatisfactione eſt op- tima poœnitentia C. ſola morum mutatio N. Unica hæc mens eſt Parrum. S. Auguſtinus hom. 50. C. I5. I. 50. Homil. MWon ſußicit, in- quit, mores in melius commutare, & à falctis ma- lis receqere, niſi etiam de his quæ facta ſunt ſJatist- ſiat Deo per pœnitentiæ dolorem, per bumilitatis gemi- 42 8 Dr PœNITENTIA. gemitum, per contriti cordis ſacrificium, cooperan- tibus eleemoſynivL. Eadem habet cap. 7. Enchi- ridii. Et ante eum S. Cyprianus epiſt. 18. ad Cornelium, adverſus eos qui lapſos ſtatim re- conciliari volebant: Intereedunt, inquit, ne ex- oretur precibus & ſatisfaltionibus Chriſtus: ne Deo indignanti ſatigiat: datur opera ne ſatisgfalctionibus &* lamentationibus iſtis delicta redimantur, nevul- nera lacrynis abluantur. Olj. Il. Non poteſt ex condigno & ad æ- qualitatem ſatisfieri Deo ab homine pro culpa, ergo neque pro pœna. N. M. Conſ. Satisfacere pro culpa eſt ſimul reſtaurare amicitiam cum Deo: ad omnem autem ſatisfactionem hominis erga Deum requiritur acceptatio Dei: acceptatio autem Dei jam præſumit Dei amicitiam; ergo eſt impoſſibile ſatisfacere condigne pro recupe- randa Dei amicitia. Deinde ſicut offenſio ha- bet infinitatem aliquam ex parte objecti: ita ut ſit æqualitas, ſatisfactio pro ea debet habere in- finitatem aliquam ex parte principii ſatisfacien- tis: hæc autem infinitas deeſt peccatori, qui ut homo eſt mera creatura; neque opera ejus ſa- tisfactoria fiunt à Spiritu Chriſti ipſum inhabi- tante, ſive ab homine ut membro Chriſti ac filio Dei per gratiam & caritatem effecto; quip- pe qui ante expiatam aut gratis donatam offen- ſam eſt adhuc peccator & inimicus Dei. E- contra ſatisfactio juſti pro reſidua pœna non eſt reſtitutio honoris, nec recuperatio amicitiæ, ſed tantum compenſatio qua reſtauretur æqua- litas juſtitiæ, luendo debitum pœnæ rempora- . lis; N Ua⸗ Kwnn Cunln h 1 MWa open 4 rn. ehi. Ie. t. , he il ge. , Deo el ino e⸗ 8 An. Cen N e IE l. Men. E Mo 1 enn DE PœNITENTIA., 429 lis; quod utique præſtari poteſt ab homine Deo grato ex bonis ipſi propriis: cum ad juſtitiæ æ- qualitatem non requiratur æqualitas perſona- rum. Inſt. Gloria æterna eſt præmium æquale bono operi; ergo omnis ejus vis & valor ex- hauritur promerendo Garkin „ neque ſufficit ad obtinendam ex condigno remiſſionem pœ- næ. MW. Diſt. Antec. Gloria æterna eſt præ- mium æquale operi ut meritorio C. ut ſatisfa torio N. Antec. & Conſ. D ARTICULUS III. Conditiones ad ſatigattionem extra Sacramentum reqluiſitæ. D'* J. Ut opus pœnale ſit condigne in actu ſecundo ſatisfactorium & temporalem pœ- nam certo tollat, requiritur acceptatio divina. Ita Suarez eontra Vaſqu. Prob. I. Deus ut ſu- premus Dominus poſſet opus iſtud pluribus a- liis nominibus exigere; ergo niſi ipſe illud tam- quam ſatisfactionem pro pœna debita deſtinave- rit, non poteſt illo pœna certo tollii. II. Supremi Iudicis eſt reo pœnas commu- tare, non autem ſontis. = III. Satisfactiones noſtræ ſunt perinde æ- quales pro pœnis hujus, ac alterius vitæ; ſed certum eſt, eas ſœpe non ſufficere in actu ſe- cundo pro pœnis hujus vitæ, defectu ſolius acceptationis divinæ; ergo quod ſufficiant pro Poœnis vitæ alterius, ſolæ divinæ acceptationi adſeribitur. Conf. 4³⁰ DE PœNITEN TIA. Conf. Animæ a corporibus ſolutæ non ſa- tisfaciunt pro pœnis, licet intenſiſſima contri- tione peccata deteſtentur; neque etiam per pœ- nas in purgatorio patientiſſime toleratas: at- qui horum alia ratio reddi nequit, quam quod Deus hos actus in eum finem non deſtinaverit. Ergo. bus Pœnis ſatisfaciat, opus eſt, eum adhuc eſſe viatorem & in Dei gratia. Prob. I. pars. Hoc diſcrimen inter ſatisfactionem & ſatispaſſionem intercedit, quod Deus in hac vita ipſam volun- tariam acceptationem & perpeſſionem pœnæ, tam ſponte ſuſceptæ, quam divinitus nobis im- miſſæ admittat in partem ſatisfactionis & expia- tionis, ita ut ſatisfactio iſta hac ratione cenſea- tur actio noſtra: econtra quia Deus volunta- riam tolerantiam pœnarum vitæ alterius non computat in partem ſatisfactionis, totum quod miſeri illi juſti etiam libentes ſuſtinent, æſtima- tur dumtaxat ut paſſio, neque computatur in Partem pornæ ſatisfactoriæ ad tollendum rea- tum. Quapropter Chriſtus Jo. 9. v. 4. Venit nox, inquit, quando nemo poteſt operari. Ubi per noctem alterius vitæ ſtatum innuit: nam etiam ſe ipſum inter eos, qui nocte ingruente nihil operari poſſunt, comprehendit. Prob. II. pars ex Tridentino, quod ſatisfa- ctionem omnem noſtram fieri dicit per Chriſti gratiam, in qua vivimus. Dico III. Ad ſatisfactionem condignam non ſufficit actionem eſſe liberam honeſtam & ſuper- Dico II. Ut condigne quis Dro temporali- ldu und A nn. emi MNeme latvent von . Cltri. 1ne. d. od Wn Ponk. eele Noe⸗ olen dun. Pon, oir. eni Elle⸗ unt. Oton nled Ae⸗ . rur uon e- Si 1 DE PœNITENTIA. 431 ſupernaturalem, ſed inſuper requiritur, ut ſit laborioſa. Prob. Satisfacere eſt cum conſenſu offenſi judicis prævenire pœnam ab hoc infligendam, & eam ita evadere: quia æquum non eſt, ut idem bis puniatur; ergo ſa- tisfactio eſt actio juſtitiæ vindicativeæ. Atqui omnis vindicta exigit pœnam; ergo ſatisfactio omnis conſiſtit in actione pœnali & ærumnoſa. Ohbjy. I. cont. I. concl. Malæ actiones, ſeclu- ſo decreto & comminatione Dei, merentur pœnam, quia ponunt inæqualitatem cum jure divino: atqui actiones ſatisfactoriæ hanc in- æqualitatem tollunt pretio ſuo intrinſeco ante omnem Dei acceptationem extrinſecam: ta- lis enim promiſſio non auget valorem ope- ris intrinſecum; ergo non egent acceptatione Dei, ſed Deus debet acquieſcere, perinde ac creditor repræſentata pecunia debita. Ne. Diſt. Maj. Mala opera ſecluſo Dei decreto merentur poœnam in actu primo C. in actu ſecundo N. Ubi lex non eſt, nec eſt legis transgreſſio ſeu pec- catum, aut inæqualitas cum divino jure. Diſt. etiam min. Actiones ſatisfactoriæ hanc inæqua- litatem tollunt in actu primo C. in actu ſecun- do N. ante divinam promiſſionem ſunt idoneæ ad ſatisfaciendum, ſi Deus nolit ipſe pœnas ſu- mere, & actiones bonas aliis nominibus exi- gere. Unde apparet ratio diſparitatis evidens: nam ſolius judicis eſt pœnas decernere aut mu- tare: mereri autem pœnas eſt peccatoris ſolius. Neque ad rem eſt exemplum creditoris huma- ni & debitoris: nam hi ambo jura & bona pro- Pria 432 DE PGœNITENTIA. pria ac diverſa habere poſſunt; cum econtra ſubſtantiæ creatæ, quidquid ſunt, Dei ſint. Obj. II. cont. 2. concl. Satisfacere eſt æqua- le reddere: atqui peccator pœnam ſibi debitam ſuſtinendo, æquale reddit; ergo non opus eſt ad condignam ſatisfactionem ſtatu viatoris & graticæ. w. Diſt. Maj Satisfacere eſt æqquale reddere conſentiente & probante ſupremo Ju- dice C. hoc non conſentiente N. ſine gratia Chriſti in hac vita nulla ſatisfactio eſſe poteſt. Quod autem in altera ſuſtinent damnati, inviti atiuntur; ergo nequit eſſe ſatisfactio: cum ne Lonam quidem voluntatem, qua juſti in pur- atorio ſupplicia admittunt, Deus pro ſatisfa- Rione acceptet. Olj. III. cont. 3. concl. Si ſatisfactio debet fie- ri per opus pœnale, ergo actus caritatis, licet Perfectiffimæ virtutis, eſiet minus ad ſarisfa- ciendum idoneus, quam actus abſtinentiæ. N. Diſt. ſeq. Si actus caritatis ſit valde languidus, & actus abſtinentiæ ſit admodum intenſus & æ- rumnoſus C. ſecus N. Omnes actus honeſti ſunt habiles ad ſatisfaciendum: nam quia ad- verſantur bono alicui ſenſibili, nobis ſunt diffi- ciles & ærumnoſi. Quodſi hominibus virtute perfectis faciliores videantur, ob habi- tum vehementer intenſum, non minus ſunt ideo ſatisfactorii: cum actio ex virtute abſoluta profecta præſtantior omnino ſit. Cæterum in hoc diftert ſatisfactio a merito, quod hoc non augeatur intenſive ab opere externo adjuncto & continuato: nam meriti pretium maxime pe- titur N Kade WWN Gonn Lpeln Inin ennun ln, unln Nüe DS ,⸗A. Coniti nt. q. DIom weſt i N . egnt oeſt. luytl uane npor. ſioh. letf. lat ckr⸗ K. N Clig⸗ iNe. fieg i Grrue DeDre. 1 on Dt erun oc N Ane Ne 7 6 OE PœNITENTIA. 433 titur ab honeſtate actionis internæ: cum econ- tra opus inde dicatur ſatisfactorium, quod pœ- nale ſit & ærumnoſum; ergo cum opus exter- num ſecundum ſe pœnam & ærumnam augeat, addit vim ſatisfaciendi actui interno, a quo fuit imperatum, etſi hic phyſice amplius non per- ſeveret. Ex hucuſque diſputatis Coll. I. ſatisfieri etiam per opera alias præ- cepta, licet non peragantur a nobis animo ſa- tisfaciendi, ſed tantum ſtudio placendi Deo. Nam Tridentinum Concilium ſeſſ. 6. cap. 10. docet, nos non tantum per actiones bonas ul- tro admiſſas, ſed etiam per præceptas mereri augmentum gratiæ & gloriæ. Ratio autem tota, cur per bonas actiones ſatisfaciamus, eſt, quia ſunt pœnales, fiuntque per Chriſti gra- tiam, in qua vivimus, & Deo placemus. II. Hactenus actum eſſe de ſatisfactione, quæ ex opere operantis exhibetur: ad quam tamen obierva, neminem per ſe teneri. Ne- que enim juſtitia vindicativa exigit, ut quis de ſe ipſe ſupplicium ſumat: ſufficit ergo illi ſatis- fieri in purgatorio. Neque etiam lex caritatis quemquam graviter adſtringit ad avertendum a ſe malum, niſi irreparabile, & quo inimici Dei conſtituimur: neque jubet procurare ac- celerationem beatitudinis, ad cujus perfectio- nem procurandam neminem ſub gravi culpa obligat. Et quis peccati lethalis damnabit eum, qui veniale peccatum adhuc in mortis articulo admitteret, aut de venialibus omnibus non contereretur tunc, quando ſcit, ſe amplius ſatis- facere non poſie. Ee AkR- 434 DE PNITENTIA. ARTICULUS IV. De ſatigfactione injungenda in Sacramento bœænitentic. = D'. Sacerdos ſpectata gravitate peccato- rum & facultate pœnitentium, tenetur pœnam peccatis proportionatam illis injun- gere. . Prob. I. ex uſu perpetuo Eccleſiæ, quæ pœnitentes numquam ſine conveniente ſatisfa- ctione impoſita abſolvit. Prob. II. Concilium Laodicænum ſæculo4. celebratum canone 2., Concil. Carthaginenſe III. ſub finem ejusdem ſæculi IV. can. 31., Tu- ronenſe III. anno 813. can. 22., Cabilonenſe II. eodem anno can. 38., Moguntinum I. ſub Rhabano anno 847. can. 31I., Wormacienſe an- no 868. can. 25., & Tridentinum ſeſſ. 14. cap. 8. præcipiunt, debere Sacerdotes, quantum ſpi- ritus & prudentia ſuggeſſerit, pro qualitate Gri- minum & pænitentium facultate ſalutares & con- venientes ſatisfatctiones injungere. Prob. II. a priori, ex inſtitutione divina, Matth. 16.: Quxcumque ligaveritis, & cap. 18.: Quzxcumque alligaveritis: quibus verbis Chri- ſtus Sacerdotibus non tantum poteſtatem dedit retinendi peccata impœnitentium, ſed etiam pœnitentes ad certa ſatisfactionis & pœnitentiæ opera alligandi: ut, quemadmodum peccata remittunt quoad culpam & pœnam æternam, dum abſolvunt, ita etiam retineant peccata quoad pœnam temporalem, dum imponunt mulctam üKünn Muckt e lin len Uln; Vm e lo. fen nr oft. n 4 bnene⸗ 1,T. Pnene I len. nſ. necn⸗ V. Cin r. Ce edan nevte ee Eteraa nbe⸗ DE PœNITENTIA. 435 mulctam pœnitenti. Ita argumentatur Triden- tinum nuper citatum, & Patres antiqui, quos inter Leo M. epiſt. 91.: Mediator Dei, inquit, & hominum hane Præpoſitis Eccleſiæ tradidit po- Zeſtatem, ut && onfitentibus actionem pœnitentizc darent, & eosdem ſalubri ſatisfatctione purgator, ad Communionem Sacramentorum per joenuam re- conciliationis admitterent. PBrob. IV. rationibus compluribus eorum- dem Patrum, ques Concilium Trid. breviter ſtringir. Par omnino erat, a Deo mandari Miniſtris, ut neminem a Baptiſmo lapſum, ſine ſatisfactione reconciliarent: ſiquidem in lumine fidei & agnitione Dei jam verſantes peccarunt, poſtquam diabolo & pompis ejus renuntiarunt, per gratiam Spiritus ſancti habitacula & filii Dei effecti, totque beneficia adepti, Deum offen- derunt: quæ quidem omnia de nondum bapti- Zatis dici non poſſunt. Deinde ita extollenda eſt divina miſericordia, ur & juſtitiæ, quoad Hieri poteſt, ratio habeatur. Præteren Baptiſ- mus eſt regeneratio, quæ citra magnum labo- rem naſcituri accidit: econtra Pœnitentia eſt medicina, quæ per ægroti uſtiones, inciſio- nes, ſüdores, allaſque ſanandi moleſtas exer- citationes peragitur. Porro expedit plane, non adeo impunem poœnitentem diicedere, ne facilitate veniæ ad iterum peccandum provo- cetur, ſed pœnis coercitus & gravitatem cri= minum agnoſcat, & horum odio virtutisque atmnore ſenſim probe vivere diſcat: extirpet ha- bitus vitiorum, virtutes acquirat ; dumque Ee 2æ Chridhi 336 DE Pœ NITENTIA. Chriſti deguſtat crucem, cum ipſo pro pecca- tis ſuis compatiatur, ut cum eodem in cælis regnet. S=WèW Denique dum unuſquiſque ſua peccata caſti- gat ipſe, avertitur a populo Chriſtiano ira Dei, corriguntur alii, ſarciuntur ſcandala, & tota exhilaratur Eccleſia. Olj. Dici nequit, omnes fere Sacerdotes damnatum iri, cum hodiedum ſoleant poœni- tentibus pro multis & gravioribus criminibus aliquot precatiunculas, aut unum & alterum je- junium injungere, licet Concilium Tridenti- num nuper citatum dicat, eos alienorum cri- minum participes affici, ſi forte peccatis conni- veant, & indulgentius cum peccatoribus agant, leviſſima quædam opera pro graviſlſimis deli- Ctis injungendo; ergo non videtur debere in- jungi ſatisfactionem proportionatam peccatis. H. Diſt. Conſ. Non videtur debere injungi ſa- tisfactionemm Pproportionatam peccatis ſolis C. Pproportionatam etiam facultati pœnitentium N. Debhent, inquit Concilium, Sacerdotes Domini, quantum ſpiritus & prudentia ſuggeſſerit, proqua- litate oriminum & benitentium facultate, ſaluta- ves convenientes ſatidfabtiones injungere: fru- Qus enim pœnitentium potitlime ipeétandus eſt. Quapropter Ppœnitentes moribundi ſine ſatisfa- ctone injuncta abſolvendi ſunt, ut conſtat ex Conciliis & Patribus relatis ſupra cap. 4. a. 2. concl. 2. & 3. Quoad cæteros moderanda eſt ſatisfactio pro ratione infirmitatis corporalis aut ſpiritualis ipſorum, ſi nimirum ex Pemifeni 7„ 2 . u⸗- Eunen macr N lehhn Nunte perc. cxl nelli. ; G erd Lpeen iabs uunſe. bdent⸗ n Ccom. Gian SCel. ge ll⸗ ns. utr sC gtund. DE PœNITENTIA. 437 duriore prævideantur fore puſillanimes, alieni a Sacramento Pœnitentiæ, aut ſi ratione mor- bi, aliusve impedimenti impotentes fiant ad illam peragendam. Nam ſi moderata ipfis ſa- tisfactio dictetur, communiter & per ſe lo- quendo, periculum tantum eſt, ne gravius tantum in purgatorio luant; ſi vero decernatur pœna auſterior, quam pœnitentis infirmitati expediat, verendum eſt, ne is ſe alio quodam gravi peccato obſtringat, negligendo ſatisfa- Gtionem, reticendo peccata graviora, mollio- res & imperitos Confeſſarios de induſtria ad- eundo. Denique mitiorem ſatisfactionem im- perans non facit Sacramento injuriam, ad cu- jus integritatem ſatisfactio omnimodis exaéta non requiritur, neque etiam ſatis certo con- ſtat, quænam illa ſit: neque Deo injurius eſt, cujus integrum ſervatur jus pœnam debitam olim in purgatorio expoſeendi. Quam in rem in Supplemento B. Thomæ q. 18. a. 4. in OQ. ita habetur: Pœnæ ſatisfactoriæ in canone deter- minatæ non competunt omnibus, ſed variandæ ſunt ſecundum arbitrium Sacerdotis divino inſtinétu re- gulatum: ſicut Medicus aliquando prudenter non dat medicinam eficacem, quæ ad morbi curationem Jußciat, ne propter debilitatem naturæ majus pe- riculum oriotur: ita Sacerdos divino inſtinctu mo- tPus non ſemper totam pœnam, quæ uni peccato de- betur, injungit, ne infirmus allquis ex magnitudi- ne pœnæ deſperet, & a poœnitentia totalter re- cedat. Inſt. Canones Apoſtolorum & Conciliorum Ee 3 priſco- 438 DE PGNITENTIA. priſcorum certas, eaſque graves pœnas pecca- to cuilibet decernebant; ergo Eccleſia hodie in gravem morum corruptelam defecit; quæ ca- nonum illorum executionem non urget. k. Diſt. Ant. Canones decernebant graves poœnas Z foro Eccleſiæ externo, & quidem ad Epi- Copi arbitrium injungendas & temperandas C. decernebant eas pro foro interno, ſubd. tam- quam præcepta divina aut Eceélefiaſtica N. tam- quam regulas, queis Presbyteri inſtruerentur, & quibus prudenter uterentur C. nullam cer- tam pœnam divinitus eſſe præſcriptam, neque etiam lege humana, quæ pœnitentibus dicte- tur, ſed diſcreti Confeſiarii arbitrio rem com- mitti, conſtat tum ex Concilio Tridentino ſeſſ. 14. cap. S., tum ex Innocentio III. c. Deus Aui. de Pœnit. & Remiſſ., irem ex c. Menſuram. de Pœnit. diſt. r. Hine N. Conſ. Nam Sacer- dotem leviore pœnitentia per aceidens ſæpe contentum eſſe poſſe, conſtat ex uſu veteris Eccleſiæ, quando peenitens inſolita ſigna ve- hementis doloris edit, aut fatisfactiones plures jam ipfe præœæmiſit: quando adhibentur indul- gentiæ, ſacrificia & ſuffragia; his enim & plu- ribus aliis de caufis publicæ etiam pœnitentiæ modus olim ſtatuebatur. Ex hiſce breviter ex- Plicatis Coll. I. actiones mere internas, ceu medi- tationes, actus fidei, contritionis & ſimiles pofſe, ac interdum expedire in ſatisfactionem injungi. Sunt enim optimi, & maxime liberi, difficiles ac ærumnoſi: atque in q. 86. a. 4. S. Thomæ KDer Cünn Mh S ittl TAun Ula l e eccr. Dle in ec. . NS A. Need, mn. Nun. fentur. 1cer. Iece 8cicke mC. Ennno M n. r⸗ 1Nen onſe NPns C. enrie Ker acko e 8 DE PœNITENTIA. 439 Thomæ concorditer tradunt Theologi, remiſ- ſionem temporalis reatus peccati majorem eſſe ac minorem pro modo contritionis. Oratio item ab omnibus inter opera maxime ad ſatis- faciendum accommodata numeratur, non qui- dem propter ſolam vocem, ſed potiſſimum ob mentis attentionem, in qua maxima ejus per- fectio & difficultas conſiſtit. 1I. Quantumvis Sotus & alii probabilius arbitrentur, actiones aliunde jam præceptas in criminum pœnam imperari poſſe; raro tamen id expedit: nam pœnitentia injungenda non ſo- lum eſt ad novæ vitæ cautelam, ſed ad præ- teritorum etiam vindictam & caſtigationem erratorum, ut Patres Tridentini monent. Quod dici vix poteſt de actionibus alioqui præ- ſcriptis, quæ exſequi Chriſtianos oportet, etiamſi nihil peccaſſent. Igitur culpa non va- cat Sacerdos, qui tantum decerneret in pœni- tentiam pro peccatis gravibus actiones alia lege Eccleſiaſtica jam ordinatas. III. Si Sacerdos opus ab alio exequendum in ſatisfactionem decernit, hoc opus, prout per alium abſolvitur, non eſt pars Sacramenti, ſed ſola illa actio laborioſa ac difficilis, qua pœ- nitens opus illud ab alio exequendum pro- curat. IW. Pœnitens, cui ſatisfactio modica pro gravi crimine injungitur, monendus eſt, hoc fieri, ut ipſius imbecillitati conſulatur; eique ſunt explicandæ pœnæ, quas juxta Canones an- tiquos ſubire deberet, & quas graviſſimas Deus Ee 4 adhuce 1 440⁰ DE PœNITENTIA. adhuc ab ipſo in hac vel altera vita in flammis Piacularibus repetiturus eſt, ni ipſe ultro ma- num ejus præveniat. V. Qui moderatas etiam poœnas, medici- nales prælertim detrectant, abſolvendi non ſunt. VI. Poœnitentiæ publieæ nondum fſunt pe- nitus abrogatæ, ſed inſtaurari eas poſſe aſſeve- rat Concilium Tridentinum ſeſſ. 24. de Reform. cap. 8. Quamquam niſi ob crimina publica, & inconſulto Epiſicopo imperari eas non opor- teat. ARTICULUS V. De ſatigfactione a confttentibus præſtanda. lo I. Pœnitentes tenentur injunctam ſibi ab Sacerdote ſatisfactionem accurate ab- ſolvere tempore & modo præſcripto, niſi fue- rit legitime dilara, mutata aut ſublata. Prob. L. pars. Concilium Tridentinum ſeſſ. 14. cap. 8.: Claves, inquit, Sacerdotum non ad ſolvendum dumtaxat, ſed & ad ligandum conceſſas, etiam antiqui Patres & eredunt, & docent. Unde Sa- cerdotibus ipſis incumbit gravis obligatio di- ctandi confitentibus ſatisfactionem: atqui po- teſtas iſta & officium fruſtra forent, ſi ex arbi- trio pœnitentium penderet parere, & non pa- rere. Ergo. Pars Il. non eget probatione: nam ſi ſatis. factio differatur a Sacerdote, pœnitens eo tan- tum tempore ad illam præſtandam tenetur, in quod jure conjieitur: ſi vero ex negligentia culpabili fuit procraſtinata, ſolvi debet, quam- primum Couman Gle Pnid lller⸗ lun Wrn Ne . NW Monen W heen Aummnt me. cei. 8 llan⸗ homn Ohor. l n le dh Ie. D. Nnüm 4, ( e . . n Nr a. 8 eo gerot, egie⸗ DE PœNITENTIA. 441 primum poterit. (Quodſi fuerit ſublata, ad nihil tenebitur: ſi immutata, ad illam ſolum, quæ fuit in locum prioris ſubſtituta. Num- quam autem licet Pœnitenti ſatisfactionem im- peratam mutare ſecundum ſubſtantiam: cum reus in judicis ſententiam nihil poſſir. At Con- feſſlarius, qui illam dictavit, hoc ſine dubio poteſt, utpote cui nec facultas, nec notitia de- ficit: quæ quidem commutatio ad Sacramen- tum idem, quo primo injuncta, pertinet. Po- teſtatem eamdem habet unuſquiſque Sacerdos, jurisdictione in pœnitentem præditus, modo hunc eadem peccata iterum confitentem audiat, & eisdem abſolvat: nam commutatio pœnæ actus judicii eſt, quod ſine cognitione cauſæ & Sacramenti adminiſtratione exerceri nequit: Sacramentum vero adminiſtrare eſt confeſlo abſolutionem impertiri. Præterea tolli aliqua Pœnitentiæ pars po- teſt, ſi fuerit imprudenter impoſita: imo ipſe Pœnitens poſſet aliquam fſatisfactionis portio- nem per accidens tollere, ſubtrahendo mate- riam, quando moraliter certus eſt, ſe indul- gentias lucrari; modo non fuerit ſatisfactio me- dicinalis: nam talem nec indulgentia tollere, nec ipſe Sacerdos, niſi in ſimilem, ſine pecca- to convertere poteſt. Denique in præfatis caſibus expedit, ſem- per aliquid de prima ſatisfactione relinqui, ut prioris Sacramenti integritati conſulatur. Dico II. Nullo Chriſti præcepto ſatisfactio- nis præſtationem abſolutioni Sacerdotis præ- Ee 5 mittere 442 DE PGNITENTIA. mittere jubemur. Prob. I. Xyſtus IV. anno 1I478. hanc Petri Uxamenſis propoſitionem damnavit: Quod non ſint abſolvendi pœnitentes, niſi peratcta prius pœnitentia ipfis injuncta: & Ale- xander VIII. iſtam: Ordinem præmittendi ſatis- factionem abſolutioni induxit non politia aut inſti- tutio Eccleſiæ, ſed ipſa Chriſti lex & Præſoriptio, natura ret Mdipſum aliquo modo dictante, Quam eamdem S. Facultas Pariſients anno 1644. die 28. Julii damnavit ut temerariam & hæreticam. I. In antiqua Eccleſia non tantum publice pœnitentes, ſi ante expletam pœnitentiam in mortis diſcrimen incidebant, ſed etiam alii gra- ves peccatores, qui in peccato perſeverantes Pœnitentiam agere differebant, in eodem vitæ periculo abſolvebantur, modo conſtiterit, ipſos Sacerdotem, cui confiterentur, deſide- raſſe, ut ſæpius ſupra oſtendimus. III. Eccleſia Latina jam a ſex ſæœæculis, & Græca jam a duodecim ſæculis, ſervare deſiit morem pœnitentes non abſolvendi, niſi per- fecta pœnitentia, ut data opera ex Græcorum Ritualibus Joan. Morinus demonſtrat L. 6. C. 24., atqui Eceleſiam in adminiſtratione Sacra- menti alicujus tanto tempore erraſſe, dici non poteſt ſine enormi temeritate & errore mani- feſto: nam Quicumque aliter ſentire aut docere non metuunt, quam ſacroſancta KRomana Ecclehia prædicat & obſervat de Sacramento Confeſſtionis & reliquis Eccleſiaſticis Saeramentis, vinculo perpe- tzui anathematis innodantur. C. Adq abolendam. de Hæret. Et B. Auguſtinus epiſt. 118. ad Ja- nua⸗ p in C Wok Neſe Cenun N m nel Mnl lnn 1 Vamn Tonem lenen, e. Rſr. n. ſner enam. Mhlce focn n Aige⸗ eruntss e lieri⸗ lce. , E NR iin le⸗ NI 4 Crr. lnd en⸗ Ien 1 Eecle onnl o e ycm 1, D DE PGNITENTIA. 443 nuarium, inſolentiſſimæ audacic eſe pronuntiat, Danere , quin ita faciendum ſit, quod tota per orbem frequentat Eccleſia. W. Totum fundamentum jJanſenianorum, ſatisfactionis executionem abſolutioni præmit- tendam eſſe contendentium, eſt, quia peccata miniſterio Sacerdotis non tolluntur, ſed ante expiata, & divinitus jam donata tantum decla- rantur: atqui doctrina iſta falſa eſt, & proſeri- pta a Concilio Tridentino ſeſſ. 14. cap. 6. & can. 9. Ergo. V. Si injunctæ ſatisfactionis executio ex le- ge Chriſti tam neceflario præmittenda ſit ab- ſolutioni, ut hæc non ſit valida, niſi ſatisfactio prius completa fuerit, ergo impoſſibilis erit uſus Sacramenti Pœnitentiæ hominibus innu- meris, qui mortem obeunt, antequam ſatisfa- Gtionem abſolvere poſſint, & conſequenter vel neganda his eſſet abſolutio, vel abſoluti etiam damnarentur, quod a Chriſtiana pietate abhor- rere veteris Eccleſiæ Patres & Concilia tradi- derunt. VI. Ut ſatisfactio reatum pœnæ tollat, ab- latam præſumit culpam: ſed ante abſolutionem ſæpe non eſt ablata culpa; niſi velis, ſemper illi debere præmitti contritionis perfectæ actum: quod falſum eſſe demonſtravimus ſupra cap. 3. art. 3. Quare merito cenſura S. Facultatis Pari- ſienſis notatus fuit anno 1644. Theophilus Bra- chet, qui erroneam illam opinionem in libro, Verax pacificus, inicripto propugnaverat. (Et a Cle- — 444 DE PGNITENTIA. a Clemente XI. anno 1713. die 8. Septembr. in conſtitutione, Umigenitus, inter centum &unam Ppropoſitiones Queſnelli octogeſima ſeptima hoc eodem errore laborans, eſt proſcripta. Hiſee Præivit inſignis Apoſtata M. Antonius de Dominis, Spalatenſis quondam Archiepiſco- pus, in libro de Repub. Chriſtiana c. 7. n. 57., ſed & hujus libri una cum defuncti cadavere a carnifice Romæ exuſti ſunt anno 1624. COlj. I. cont. I. concl. Sacerdos poreſt ſatis- factionem pœnitenti committere tantum per modum conſilii; ergo Pœnitenti tunc liberum erit, eam implere, & non implere. . M. Antec. Secundum doéëtrinam Concilii Triden- tini facultas dictandi ſatisfactionem oritur ex Poteſtate ligandi: atqui poteſtas ligandi non ex- ercetur ſuggerendo conſilium, ſed adſtringen- do & præcipiendo, ſicut & juſtitia vindicati- va; ergo cum Sacerdos, per ſe loquendo, te- neatur imponere ſatisfactionem, injungenda eſt præcipiendo. Neque probatur excuſatio Suareſii & Dianæ dicentium, ligari pœniten- tem conditionate, ſi velit conſequi fructum ex opere operato Sacramenti: quis enim putet, reum carcere conſtringi, cui judex dixerit, ſi Vis in carcere manere, tractabo te laute; ſi ve- ro diſcedere mavis, per me licet, abi? Hinc Pinguem illorum errorem averſare, qui pu- tant, omnia futura opera pœnitentis in partem Sacramenti extolli per verba, quæ poſt abſolu- tionem Sacerdos quandoque profert: 1 o- DN M IG Nid ſr in nen, nirk- hr DE PGNITENTIA. 445 v LDomini noſtri Eſu Chriſti &c.: hæc enim phra- Umm ſis mere eſt precatoria. ime Inſt. I. Poteſt pœnitens vel omnem ſatisfa- hn. Gionem, vel potiſſimam ejus partem differre ind in vitam alteram, peracta modica illius parte, . ut conſulatur Sacramenti integritati; ergo. . IS N. Antec. Quod verum eſſe diximus de ſatis- Me factione extra Sacramentum ex opere operan- tis exhibenda. Secus res habet in Sacramen- M., tO Pœnitentiæ, ubi obligatio explendi ſatisfa- nr Gionem naſcitur ex poteſtate ligandi, quæ vemm prorſus quoad hanc partem enervaretur, ſi N Pcnitenti liberum foret non obtemperare. Iidr. T'ametſi peccatum grave non committeret, qui urd etiam de induſtria negligeret exſequi ſatisfactio- etr. nem levem; ſicut nec Sacerdos, qui hanc non ger. imperaret: neque enim ſatisfactio pars eſt ta- ſekf. lis, ſine qua Sacramentum informe eſſet: & Ne. Bonifacius VIII. reprehendit Confeſſarios, qui m anno Jubilæi pœnitentias alias imponebant, ut Gin refert Gloſſa in Extravag. Antiquorum de Pœe- Aner nit. & Remiſſ. Imo nihil Sacerdos delinqueret, nr ſine injuncta poenitentia abſolvendo confi- om tentem, quem certo ſcit jam ſatisfeciſſle. l Inſt. 2. Abſurdum eſt dicere, eum, qui e. injunctam levem ob Peccata gravia pœniten- Ie tiam omitteret, peccare tantum venialiter; eum vero, qui gravem pro venialibus indictam md ſatisfactionem non præſtaret, mortale pecca- n tum admittere. B. M. Aſſumpt. Levitas &gra- vitas hujus obligationis ex ipfſa ſatisfactionis ma- teria proficiſcitur, non vero a cauſa, Propter quam 446 DE PœNITENTIA. quam ſatisfactio imperatur. Niſi forte cum quibusdam teneas, poſſe rem gravem ſub levi obligatione imperari, & viciſſim rem levem ſub obligatione gravi. Quodſi quandoque ſub- diti Magiſtratus civilis leges ſine peccato non acceptent, non continuo ſequitur, pœnitentes non teneri obtemperare Judici ſacro, rationa- bilem pœnitentiam injungenti: nam Magiſtra- tus civilis poteſtatem ſuam a ſubditis accipit. Inſt. 3. Nemo tenerur uti privilegio: atqui poſſe pro magna pœnarum purgatorii ſatispalſ- ſione ſubſtituere modicam ſatisfactionem, eſt privilegium; ergo. W. Diſt. min. Poſſe pro pœnis purgatorii ſubſtituere modicam lſatisfa- Gionem, eſt privilegium merum N. eſt privi- legium adjunctum præcepto C. adhæret im- perium Judicis vindicantis delicta, & ferentis ſententiam abſolutoriam quidem, ſed ſimul ob- ligatoriam, & quidem in reum, qui ſe huic judicio ſponte ſubjecit, ubi Sacerdos poteſta- tem abſolvendi non debet uſurpare ſine pote- ſtate ligandi. Ohi,. Il. Poteſt aliquis ipſe votum editum abs ſe mutare in melius; ergo etiam ſatisfactio- nem ſibi injunctam. H. W. Conſ. Determina- tio voti pendet a propria cujuſque voluntate: econtra latisfactionis modus ſtatuitur a Sacer- dote tamquam Superiore & Judice. Quam- quam ne hic quidem pœnitentiam, peracta omnino tota actione Sacramenti Confeſſionis & Abſolutionis, in graviorem mutare pofſit: quia ſententia lata ſemel tranſiit in rem judica- tam, Il eſli wN ißta Aump nd Ten llrhe flie Ap l tiel. n eNo akr Prni. e in. il ob. e tr. lemde. n de⸗ Latate. Ger⸗ Qunn. Perce Neſton e DE PœNITENTIA. 447 tam, & habet quamdam rationem contraéctus, qui nolente parte altera mutari poſtea nequit. Obj. III. Solus Superior poteſt alterius ju- dicis ſententiam mutare; ergo Confeſſarius æqualis poteſtatis, mutando ſatisfactionem ab alio injunctam, huic injurius eſt. N. Diſt. An- tec. Solus Superior poteſt alterius Judicis ſen- tentiam mutare in cauſis civilibus C. in Sacra- mento Pœnitentiæ, in quo liberum eſt reo ſæ- Pius iterare judicium N. Quoad ſacrum hoe forum ſingula, quæ in judicio poſteriore per- aguntur, habent ſe tamquam ex accidente ad confeſſionem priorem. Iiſt. Si Sacerdos poteſt commutare pœni- tentiam ab alio æqualis poteſtatis Sacerdore di- Ctatam, poterit Sacerdos inferior etiam muta- re pœnitentiam a Superiore ob caſum reſerva- tum injunctam: nam pœnitens eamdem con- feſſionem poteſt apud Sacerdotem inferiorem iterare. B. M. ſeq., ouus prob. diſt. Poteſt con- feſſionem iterare eo modo, ac ſi numquam fuiſſet facta, N. tamquam ante jam peractam apud Sacerdotem ſuperiorem, qui ſolus pote- ſtatem a caſu reſervato abſolvendi habet C. Quodſi etiam Sacerdos inferior poſſet mutare materiam, in quam Superior votum reſerva- tum commutavit, ut Suareſius contra Navar- rum contendit; hoc tamen nihilominus diſeri- minis intereſt, quod commutando votum Su- pPerior non imponat præceptum pœnitenti. Obj. IIl. cont. 2. concl. Abſolutio, ſecun- dum Patruin doctrinam, merces eſt Steus abo- 44 8 DE PCNITENTIA. laborioſæ ſatisfactionis; ergo abſolutio ſatisfa- ctionem ſequi debert. . Diſz. Ant. Abſolutio a pœna temporali merces eſt & fruétus labo- rioſæ ſatisfactionis C. abſolutio a culpa & Ppoœ- na æterna N. De hac abſolutione ſcribit Apo- ſtolus Rom. 3. vV. 24.: Juſtißtcati gratis per gra- tiaim ipfius, per redemptionem, quæ eſt in Chriſto .D . I. Ex diſciplina primævæ Ecoleſiæ conſtat, ante expletam ſatisfactionem non fuiſ- ſe datam abſolutionem ſacramentalem: nam In- nocentius I. in epiſt. ad Decentium cap. 7. ſcri- bir, tunc debere dimitti, cum vidqerit congruamm ſatisfactionem. Leo M. epiſt. 82. ad Theodo- 1 G Nd Fut Coin li ur lr rum ait, eosdem ſalubri ſatitfactione burgatos, aa f Communionem avramentonum per Januam recon- eiliattonis adnittendos eſſe. Ergo. W. W. Conſ. Quamvis Eccleſia eo tempore, quo vigebat pœnitentia publica, ordinarie abſolutionem Peccatoribus gravibus diſtulerit uſque ad tem- Ppus expletæ ſatisfactionis; numquam tamen judicavit, ſatisfactionem iſtam ex neceſſitate Sacramenti præcedere abfolutionem debere: nam præter inſinuatum nuper mortis articu- lum, datam fuiſſe abſolutionem nondum præ- ſtita ſatisfactione pluribus caſibus nos monu- menta veterum docent, ac L quidem, cum pe- riculum erat, ne propter dilatam abſolutio- nem pœnitentes ad Hæreticos vel Schiſmnaticos deficerent. Ira Cyprianus epiſt. 52. II. In- ſtante Tyrannorum perſecutione. Idem S. Cy- prianus epiſt. 54. III. Cum ſpes erat, hac in- Mns ßen illomn h AM, M hin Aan en Enn llte lölin bo. 6 k. hipo. e. Locele Vnul. fumle. . dükkfn Teode , junt. irt Cen Eten Vn u welit re An. V lk⸗ on⸗ cNNl Pnne . lend DE PœNITENTIA. 449 indulgentia vel plures ad Eccleſiæ gremium re- verſuros, vel extinguendum ſchiſma eſſe. Ita S. Cornelius Papa epiſt. inter Cyprianicas 46., & ipſe Cyprianus ep. 19. IV. Ad commen- datitias Confeſſorum, Cyprianus epiſt. 16. V. Cum pœnitens egregia ſigna vehementis dolo- ris demonſtrabat, Ita S. Gregorius Nyſſenus epiſt. Canon., & Concilium Ancyranum can. 5. Tom. I. Conc. pag. 1453. lLiſt. 2. Eccleſia tribus prioribus ſæculis pec- catores, qui poſt vitam potiſſime in vitiis trans- actam, Sacramentum abſolutionis in mortis ar- ticulo poſcebant, ad illud non admiſit; ergo Prebabilius intelligimus, morem iſtum ab A- poſtolis & a Chriſto ipſo profectum eſſe. An- lecedens patet ex S. Cypriani ep. 52. ad Anto- nianum, ex Concilii Arelatenſis I. can. 22., ex Innocentii I. ep. I. ad Decentium c. 7., Leonis M. ep. 91. Ne. M. Antec. Ad cujus probatio- nem H. J. S. Cyprianus cum cæteris Africæ Epiſcopis ſtatuit, ut lapſi in idololatriam non reciperentur ad abſolutionis Sacramentum in articulo mortis, ſi illud uſque eo petere diſtu- liſſent, eo quod ſera iſta pœnitentia non ſincera videatur; non autem quod abſolutionem, quæ ante ſatisfactionem perfectam conferretur, in- validam eſſe cenſeret: nam ſub finem libri con- tra Demetrianum ſeribit, pœnitentiam ne ſub ipſo quidem vitæ temporalis exitu & occaſu ſe ram eſſe: veniam confitenti dari, & ad immortalita- tem ſub ipia morte tranſiri. Ff II. 47 DEz PœNITENTIA. II. De eisdem Apoſtatis loquitur C. Arela- tenſe, aitque, eis quidem S. Euchariſtiam, non autem abſolutionem ſacramentalem negari. Quod confirmatur a C. Nicæno I. paucis poſt Arelatenſe annis celebrato, canone 13. ubi, Dehie, inquit, qui ad exitum veniunt, etiam nunc lex antiqua regularisque ſervabitur, ita ut ſi quis egre- ditur e corpore, ultimo & maxime neceſſario via- zico minime privetur. Viaticum iſtud appellat abſolutionem ſacramentalem: nam Canone eo- dem Euchariſtiæ communionem arbitrio Epi- ſcopi committit. III. Eadem adhuc clarius teſtatur Innocen- tius epiſt. cit. & epiſt. 3. ad Exuperium c. 2. De iis, inquit, qui tota vita incontinentiæ de- diti, ſub finem vitæ reconciliationem poſcunt, olſervatio prior durior, poferior interveniente mi- ſericordia inclinatior eſt: nam conſuetudo prior te- nuit, ut concederetur eis pœnitentia, ſed Commu- nio negaretur. Poſteaquam Dominus noſter pacem Eccleſiis ſuis reddidit, jam terrore depuiſo commu- nionem dari abeuntibus plac-uit. Tribuitur ergo cum pœnitentia extrema communio, ut bomines hujusmodi vel in ſupremis ſuis pœnitentes, miſeren- te Salvatore noſtro a perpetuo exitio vindicentur. IV. Neque Leo M. dum loco cit. ait, Sa- cerdotibus a Chriſto poteſtatem commiſſam fu- iſſe, pænitentibus ſatigfactionem injungendi, eaque purgatos ad communionem Sacramentorum per ja- ginßfe ſerſen umd lrnt 1fien an lpn nn/ muam veconciliationis admittendi, ullo modo aſ- , ſerit ſatisfactionem ex neceſſitate abſoluta præ- mittendam eſſe reconciliationi ſacramentali: nam Kr Ml uult, ir ſinr Gyrel onee toly⸗ neen⸗ ume rie oluot, r u- furt. . en Chn. ur N lut Nſr. mnr. 1t, N Gunte i, 44 n hei noc⸗ onn tubi, 1 DE PœNITENTIA. 451 nam ibidem addit, urgente periculo mortis, non eſſe negandam reconciliationem: Quia, in- quit, miſericordiæ Dei nec menſuras poſſumus po- nere, ne- tempora defnire. Inſt. 3. S. Auguſtinus Serm. 57. de temp. ſeri- bit: Parum eſt, peccatorem pœnitere, niſi pœni- tentiam peregerit; ergo veteres videntur dubi- taſſe de veritate abſolurionis datæ moribundo, qui pœnitentiam eo diſtulit. . Diſt. Conſ. Vi- dentur de talis abſolutionis veritate dubitafle ex eo Capite, quod executio ſatisfactionis præmiſ- ſa non fuerit N. ideo dubitarunt de veritate talis abſolutionis, quod pœnitentia ſera raro ve- ra ſit C. Datur quidem, proſequitur idem S. Doctor, etiam in extremis pœnitentia, quia non poteſt denegari, ſed auctores tamen eſſe non poſſa- mus, quod qui ſic petierit, mereatur abſolvi. Pænitemtia quæ ab infirmo petitur, infirma eſt. Pœnitentia quæ a moriente tantum petitur, timeo ne ipfa moriatur. Sermone autem 66. Pæniten- tia vera non annorum numero cenſetur, ſedamari- udine animi.... Pœnitentia quumvis ſit exigui emporis, ſi intimo cordis amaritudine agitur, non deſpicitur apud udicem juſtum Deum, qui cor- dis ſecreta conſiderat. &c. ð ARTICULUS VI. De Efficacia Satisfactionis Sacramentalis. COta. Cum Concilium Tridentinum Seſſ. 14. Cap. 3. dicat, confeſſionem, contri- tionem & ſatisfactionem eſſe partes Sacramen- ti, quatenus ad plenam perfeltamque remiſionein beccatorum ex Dei inſtitutione requiruntur; effe- f 2 ius 45⁵2 DE PœNITENTIA. ctus etiam aliquis gratiæ ex opere operato ſa- tisfactioni ſacramentali eſt adſeribendus: eo quod actio iſta alquo modo procedat a poteſta- te ſolvendi & remittendi pececata, Sacerdoti per confeſſionem ſubjecta, & ideo Chriſti merita & ſatisfactio ſpecialiter per hane partem applicen- tur: neque pars ulla Sacramenti ſit, quæ non operetur, quod peculiari modo ſignificat. Quamquam autem certum ſit, a pœnitentiæ Sacramento effectum gratiæ duplicem præſtari, quorum altero remittitur culpa, altero pœna æ&;=- terna, & aliquid etiam temporalis pœnæ relaxa tur: negarunt tamen quondam non pauci, grati- am gratum facientem conferri ex opere operato ſatisfactionis, in quantum hæc pars pœnitentiæ eſt, ut refert S. Thomas in A. diſt. 16. q. I. a. I. quæſtiunc. 2. ad 3. in quorum ſententiam multi etiamnum concedunt. Imo Adrianus q. 2. de ſatisfactione in ſolu- tionibus argumentorum, & quidam alii ſentire videntur, ſatisfactionem nequidem remittere pœnam ex opere operato, ſed tantum ex opere operantis, quamquam cum majore merito, quod ex præcepto Sacerdotis fiat. Dico I. Proprius & maxime indubitatus effectus ex opere operato ſatisfactionis eſt re- miſſio alicujus pœnæ temporalis, præter illam quæ reſpondere poſſet ex opere ſeu merito ope- rantis. Ita cum S. Thoma quodlib. 3. a. 28. Theologi communiter quos citat Suareſius diſp. 38. ſect. 2. n. 2. Prob. I. Sacramentum pœni- tentiæ inſtitutum eſt ad remiſſionem peccati: H atqui At Ulliͤ Me üllis EN Cunneg l wlung Merien tena lo . 60 Nelte. iper Nr. lern 1. hlente Alur; euc. grti. eno ente a Nli c. eene onlet ellene Nen/, Pans le⸗ 1 Wan 100e 2,1 1s6 n 4 4 DE PCNITENTIA. 45⁵3 atqui pars iſta non ordinatur ad remiſſionem culpæ; ergo ad remiſſionem pœnæ temporalis, ut Concilia nos docent; ergo remittet ex opere operato aliquid temporalis pœnæ. II. Sacra- menta novæ legis efficiunt quod ſignificant: atqui pars iſta pœnitentiæ ſignificat punitionem peccati & commutationem pœnæ purgatorii in pœnam præſentem; ergo redemptionem pœnæ vel maxime efficit ex opere operato. Dico II. Sacramentalis ſatisfactio etiam poſt abſolutionem peracta confert ex opere operato gratiam aliquam gratum facientem. Ita S. Tho- mas q.. 90. a. 2. ad 2. Cajetanus in comment., Dom. Sotus d. 17. q. I. a. 2., & Suareſius, qui theſin hanc dubiam cenſet, ei tamen utpoôte fa- vorabili adhæret, tam propter auctoritatem B. Thomæ, quam ob rationes ſqq. I. Si pœni- tens ante perceptam abſolutionem omnia ſibi injuncta ſatisfactionis opera exhibuiſſet, majo- rem utique gratiam ex opere operato, tam- quam magis diſpoſitus acciperet, atqui ſatisfa- ctio abſolutionem ſubſequens, nihilominus cum Partibus aliis unum Sacramentum conſtituit; ergo totum Sacramentum per hanc quoque par- tem pœnitenti melius diſpoſito gratiam majo- rem confert; adeoque per ſatisfactionem aliquid gratiæ infunditur, quod antea datum non erat. II. Pars iſta pœnitentiæ inſtituta non tan- tum eſt in vindictam & remiſſionem pœnæ, ſed etiam ad medelam & emendationem peccato- rum; ergo, cum novæ legis Sacramenta idem efficiant quod ſignificant, dabitur ex ſatisfactio- Ff 32 nis 454 DE PGNITENTIA. nis opere operato gratiæ peculiare auxilium ad- juvans ad emendanda peccata. Arqui in ſacra- mentali effectu auxilium peculiare gratiæ adju- vantis ſemper conjunctum eſt cum habitu pe- culiari gratiæ ſanctificantis; ergo probabile eſt, dari talem habitum etiam ex opere ſatisfactio- nis poſtea præœſtito. Dico III. Satisfactio impleta in ſtatu pecca- ti non confert effectum pœnitenti, niſi remo- ta fictione. Pars I. eſt contra Marſilium, Me- dinam, Scotum, & contra eos etiam, qui pu- tant, a peccatore ſatisfieri ex opere operantis poſſe pro pœna temporali. Prolbr. Nullum Sacramentum confert effe- ctum ſpecialem ſine generali, neque ſecunda- rium ſine primario, ut conſtat ex Baptiimo & Euchariſtia, quæ indigne ſuſcipiens non con- ſequetur remiſſionem reatus, etiam reſidui a peccatis olim jam remiſſis; ergo idem dicen- dum eſt de ſatisfactione poſt abſolutionem in ſtatu peccati peracta. Cynfirm. Remiſſio pœnæ temporalis effe- us eſt ſupernaturalis, aliquo modo præparans hominem, ſen removens impedimentum glo- riæ; igitur non decet illam conferri, niſi ei, qui eſt proportionatus ad gloriam & amicus Dei. Unde ſtatus peccati videtur eſſe obex re- miſſionis pœnæ tam in Sacramentorum uſu, quam in exercitio aliorum bonorum operum. Pars Il. traditur a Navarro de Pœnit. d. 6. cap. I. in principio n. 48., Cajetano, Vi- Gtoria, Petro Soto, quos citat & ſequitur Sua- reſius, lls itm Seck n di N egne Nilͤ li eliane eni Alent, ii Ame Annge Nlhe rin. lun ltt D — =- üpenr Seno Me. Vihu. Krahns ete. Clch⸗ * 1n. ni den. Wen V 6 i ngt i ae Derke D Penit tno, uru: 6 DE PGNITENTIA. 455 reſius, rem hanc incertam appellans, licet pro- pabiliorem eſſe arbitretur. Nam ut ſatisfactio talis tamquam opus operantis mortuum ſit, at- Jue eatenus effectum numquam conſequatur; in quantum tamen opus ſacramentale eſt & ap- plicatio ſatisfactionis Chriſti, ſemper ex ſe vi- vum eſt, & nonnihil mortificatum ratione ſub- jecti, ur non poſſit in eo habere effectum ra- tione præſentis diſpoſitionis. Igitur ſicut ope- ra mortificata reviviſcunt recedente fictione, ita & ſatisfactio iſta obice amoto effectum ſuum ſortitur tamquam pars veri Sacramenti. Oj. I. cont. 1I. conel. Remiſſio pœnæ tem- poralis alieujus peccato debitæ effectus eſt com- munis omnibus Sacramentis; ergo noneſt pro- prius ſatisfactioni ſacramentali. Ve. Viſt. Antec. Remiſſio alicujus pœnæ temporalis eſt effectus pPer accidens communis omnibus Sacramentis Trans. quia hoc incertum eſt, quamvis pie cre- datur. Remiſſio alicujus pœnæ temporalis eſt effectus quaſi per ſe & ex inſtitutione conve- niens omnibus Sacramentis N. hoc ſenſu ſoli Pœnitentiæ?, & maxime ratione ſatisfactionis convenit. Equidem verum eſt, per abſolutio- nem Sacerdotis aliquid etiam pœnæ tempora- lis remitti, atque ideo eum, qui obtenta ab- ſolutione, ante ſatisfactionem peractam mori- tur, mirius in purgarorio haberi: nihilominus reſiduum pœnæ ante exhibitam ſatisfactionem non tollitur, eo quod Sacramentum non præ- ſtet effectum ſuum ex opere operato, antequam Ff 4 re 456 DE PœNITENTIA. re ipſa ſuſcipiatur; ergo neque pars ejus, pro- Portione ſervata. 2 Quamquam non ita neceſſariam hanc ſatis- factionem a Sacerdote injunctam æſtimemus, ut allis bonis operibus pœna redimi nequeat, quem Adriani errorem merito Petrus Sotus lect. 2, de ſatisfactione reprehendit. Nam ut Pœnitens ſatisfactionem imperatam abſolvere teneatur; ſi tamen hanc explere nequeat, aut ante tempus ſatisfactioni præſcriptum alia ope- ra bona aut Sacramenta frequentet, porerit ſi- ne dubio per ſatisfactiones congruas ab reatu toto penitus ſeſe exſolvere: neque enim impo- ſitio pœnitentiæ cæteris piis actionibus ad ſatis- faciendum idoneis vim ſuam ullo modo ener- Vavit. Inſt. I. Si remiſſio pœnæ effectus eſt pro- Prius ſatisfactionis ſacramentalis, ergo ſi hæc Præmittatur abſolutioni, & ſubjectum diſpoſi- tum ſit per contritionem perfectam & per gra- tiam, effectum illum ante abſolutionem conſe- querur ex opere operato: eſt enim pars Sacra- menti, & virtute clavium nititur. w. M. ſeq. Nul- lum Sacramentum effectum ſuum ſortitur, quod non ſit eſſentialiter conſummatum per formam. Deinde remiſſio pœnæ eſt effectus ſecundarius remiſſioni eulpæ conjunctus; ſicut ergo pœna ante culpam non remittitur, ita neque pars iſta ante abſolutionem poteſt ad effectum ſuum ſa- cramentalem pertingere. Denique ſi contritio, Pars potior, effectum ſuum ex opere operato ante abſolutionem non obtinet, quanto Nmi atis- Min r Kn Wi dn Eannt Urunen iad 91. d⸗ lmn uli H ro. eltti. imn, , 8dn N Hohee A Hope. ill. dtenn limo. Ul ane. r. e r 4 M. IAN. Goans Nn left nnrn Oen to * DE PCNITENTIA. 457 ſatisfactio, pars integrans duntaxat? Si quem ergo remiſſionis pœnæ effectum nondum data abſolutione adipiſcitur, adſcribi is operi ope- rantis debet. Inſt. 2. Abſolutio tollit ex opere operato omnem peccati maculam; ergo' ſi ſatisfactio remiſſio- nem pœnæ tamquam peculiarem ſibi præſtat ef- fectum ex opere operato, quælibet injuncta a Sacerdote ſatisfactio omnem pœnæ temporalis reatum tollit, perinde ac indulgentia plenaria a Summo Pontifice conceſſa: cum uterque fa- ciat totum quod poteſt. . M. Conſ. Peccati lethalis macula non poteſt tolli, niſi tota ſimul: gratia enim æqualiter peccatis mortalibus omni- bus & ſingulis adverſatur. Hæc autem abſo- lutionis gratia torum peccatum remittens im- mediate a Sacerdote confertur. Econtra Sa- cerdos non immediate tollit reatum diviſibilem Pœnæ, ſed mediante impoſita ſatisfactione di- viſibili, per pœnitentem peragenda. Eodem modo cum Pontifex per indulgentias immedia- te reatum omnem tollir, opus injunctum ſe ha- bet ut mera conditio: cum tamen ſacramenta- lis ſatisfactio ſit cauſa remiſſionis pœnæ. Inſt. 3. Deus reliquit Sacerdoti poteſtatem commutandi pœnam purgatorii in ſatisfactio- nem impoſitam; ergo qui ſuſtinendo pœnam a judice impoſitam, Præſtitit ſatisfactionem, ni- hil debet amplius. Ita Gloſſa in c. Menſuram. de Pœnit. d. I. H. Diſt. Ant. Deus dedit hanc Poteſtatem Sacerdoti ſervgra juſtitiæ propor- tione C. ut ſuo arbitrio diſponat N. Deus non f 5 fecit 45868 DE PœNITENTIA. fecit Sacerdotes dominos, ſed judices; ratio vero judicii æquitatem poſtulat. Igitur cum reatus ſit finitus, dabitur ſatisfactio, quæ eum exæquet, aut etiam excedat. Obj. II. cont. 2. concl. Per unum Sacramen- tum non datur niſi una gratia ſacramentalis: ae Præſertim in hoc Sacramento non confertur alia gratia quam remiſſiva peccati. Atqui ſatisfa- ctio abſolutionem conſequens, præſumit gra- tiam illam jam collatam; ergo non confert gra- tiam ſacramentalem. N. Diſt. Maj. Per Sacra- mentum omnino jam conſummatum poſita for- ma, non datur niſi unica gratia ſacramentalis C. ſecus N. Item, in hoc Sacramento non con- fertur alia gratia, quam remiſſiva peccati, ſi totum cum abſolutione perficiatur C. Si abſo- lutione peracta, adhuc perficiatur integraliter Per ſatisfactionem N. tunc enim alia adhuc gratia habitualis adjungitur. Inſt. Si ſatisfactio poſt abſolutionem pera- cta aliquam gratiam ſacramentalem confert, ergo illam in ſtatu peccati exhibens peccaret mortali- ter, eo quod obicem gratiæ poneret. N. Diſt. IIiat. Peccaret mortaliter, loquendo ſpeculative C. Practice & moraliter loquendo, peccaret mor- taliter N. Quia effectus iſte valde eſt incertus, ac probabiliter etiam negari poteſt, ideo practi- ce ac moraliter tantum onus nemini eſt impo- nendum. Peccare tamen talem venialiter, pro- babile eſſe videtur: eo quod recipiat partem Sa- cramenti indigne, Salicui ejus effectui obicem ponat. obj. Il ſti unt olki⸗ N mntu nagt Inprtn Cpancn no CM lroen Ennn 2Ma Men den n um Amne M l Re rcun Eeumn nmi licke rr tor. ctr. nor. isC⸗ MC. , 4 illo. Klter e n ahe jmmnte Mn e 0 nol⸗ ceridd Preck iwp er, 0 nend DE PœNITENTIA. 459 Obj. II I. cont. 3. concl. Satisfactio ante ab- ſolutionem præcepta & præſtita in ſtatu pec- cati coniequitur ſuum effeéctum; ergo etiam ea quæ in ſtatu peccati poſt abſolutionem præſta- tur. . Diſt. Antec. Satisfactio ante abſolutio- nem in ſtatu peccati præſtita conſequitur ſuum effectum formalem & proximum C. conſequi- tur ſuum effectum finalem ac remotum N. Ef- fectus ſatisfactionis proximus ac formalis eſt, quod concurrat ad integritatem Sacramenti, & & impleat obligationem a Sacerdorte impoſitam: quem quidem etiam præſtat ſatisfactio poſt abſo- lutionem in ſtatu peccati exhibita. Confeſſarius enim non tam modum operis, quam opus ip- ſum præcipit. Quod idem in præceptis aliis apparet: neque enim graviter delinquit, qui in ſtatu peccati Sacrificio Miſſæ diebus feſtis ad- ſiſtit: neque uſpiam extat evidenter grave præ- ceptum contritionis aut confeſſionis ei, qui in medio injuncti jejunii menſtrui iterum in pec- catum ineidiſſer. Sicut ergo ſatisfactio ante ab- ſolutionem in ſtatu peccati præſtita effectum remotum & finem ſuum, ſeu remiſſionem pœ- næ poſt abſolutionem demum aſſequitur: ita & ſatisfactio poſt abſolutionem in peccato perfe- Cta reatus remiſſionem ſolum obtinet, cum per contritionem, vel per abſolutionem reviviſcit. Quod quidem verum etiam eſt, licet opus bo- num fiat cum circumſtantia aliqua venialiter mala, ut cum ex præſcripto jejunans excedat nonnihil in quantitate cibi & potus, aut cum vana gloria id præſtet, modo formam ſervet jeju- 460 DEPGNITENTIA. jejunii: nam actio ejusmodi quoad ſubſtantiam bona eſt ac pœna delicti, habetque ſe tamquam inſtrumentum, quo Chriſti ſatisfactio applica- tur. Exemplum nobis præbent baptiſmus, qui peccaminoſe ſuſceptus, recedente tamen fi- ctione pœnam omnem cum culpa remittit: & confeſſio ipſa aliaque Sacramenta, quæ venia- liter peccando obita gratiam nihilominus con- ferunt. CAPUT VI. De Indulgentiis. ARTICULUS I. De Suffragiis. Nv I. Hactenus de ſatisfactionibus propriis Ppœnitentis. Aliæ autem ſpecies ſatisfactio- nis ſunt ſuffragia & indulgentiæ: per illa ſatisfit ex opere operantis, per has ex opere operato. Nomen autem ſuffragii bifariam ſumitur, pri- mo quidem magis ample, pro ſubſidio, quod ſibi fideles mutuo præſtant, precationibus præ- ſertim, ad quas hortatur B. Jacobus epiſt. cap. 5. v. 16. Orate pro invicem, ut ſalvemini. Et S. Paulus c. I15. v. 30. ad Rom. ſcribit: Obſecro vos Nratres, ..: ut adjuvetis me in orationibus ve- Rris pro me ad Deum. Jobi etiam ultimo v. 8. ait Deus: Ite ad ſervum meum Job: Job autem Jervus meus orabit pro vobis: faciem ejus ſuſeipiam. Veritas hujus ſuffragii adeo certa eſt, ut eam ne Hæretici quidem in dubium vocent: quam- quam preces nihil prodeſſe contendant, ſed ex errore mren Ckan Mncnn Uun ce N Neſ en r iti ahee ranlt D nin Wan Pler. gui uf. i DE PœNITENTIA. 461 errore illo, quo præter cœlum & infernum damnatorum, locum tertium negant dari, in quem animæ defunctorum migrent. De hac ſuffragii acceptione non diſceptabi- mus, ſed de altera preſſius ſumpta per modum ſolutionis pro altero, qua tollitur reatus Poœnæ illius cui applicatur aut in quem transfertur ſa- tisfactio. II Suffragia iſta ſpeciatim accepta olim ne- gabat dari Joan. Wicleffus, teſte Thoma Wal- denſi, tom. 3. de Sacramentalib. a cap. 93. ad c. 100., & poſt eum Lutherani aliique recentio- res hæretici, vel quod putent, remiſſa culpa, nullum pœnæ reatum ſupereſſe; vel quod di- cant Chriſtum abunde pro omnibus ſatisfeciſ- ſe, & conſequenter noſtra merita & ſatisfactio- nes pro reatu proprio aut alieno rejiciant. Catholici vero hoc ſuffragi genus admit- tunt cum conditionibus aliquot, quarum prior exigit, ut uterque, tam is qui tribuit ſuffra- gium, quam is qui accipit, ſit & juſtus & via- tor. Nam juſtus & viator pro ſe ſatisfacere poteſt; ergo ſolus id in alterum poteſt trans- ferre: injuſtis autem viatoribus non remittitur Pœna ante culpam. Beati in cœlo non poſſunt ſatisfacere amplius pro aliis, ſed cum quadam Dei diſpenſatione animabus purgatorii ſuffraga- ri, ſuas eis ſatisfactiones applicando, queis in hac vita non eguerunt. Soli ergo viatores ju- ſti ſatisfacere poſſunt pro juſtis viatoribus: qui- bus adhuc accenſentur quoad hoc beneficium re- cipiendum animæ in purgatorio. 462 DE PœNITENTIA. Altera conditio eſt, ut ſuffragator ſatisfa- cCtiones ſuas in juſtum alterum transferat eique communicet libere: alioqui ſatisfactiones ſicut cæteræ actiones bonæ, ſoli ſatisfacienti, ut par eſt, proderunt. Dico. Poteſt juſtus viator in alterum juſtum viatorem transferre ſatisfactiones ſuas, queis hic a reatu pœnæ temporalis ex pacto divino condigne & ſecundum eam, quæ erga Deum elſſe poteſt, juſtitiam liberetur. Hæc theſis eſt S. Thomæ in 4. d. 20. dJ. I. a. 2. J. 3. & Theo- logorum omnium, quorum potiſſimam par- tem recitat & ſequitur Suarez diſp. 48. ſect. 2. n. 4. Prob. I. Apoſtolus Coloſſ. I. v. 24. ſcri- bit: Gaudeo in paſſzonibus meis pro vobis, & ad- impleo ea quæ defunt paſſtonum Chriſti in carne mea pro corpore eus quod eſt Ecoleſia. Id eſt, ut explicant S. Auguſtinus in Pſ. 61., Greg. M. in I. Reg. c. 9., SS. Anſelmus & Thomas in loc. cit. Apoſt. Ofero paſſiones meas pro Eccleſiæ mem- u, ut Chriſti paſſones eis ſiant in actu ſocundo utiles. Idem Apoſtolus ad Rom. c. 12. v. 5. ait: Multi unum corpus ſumus in Chriſto, ſinguli autem alter alterius membra. & I. Cor. 12. V. 27. Los ſtis corpus Chriſti & membra de membro. Sicut ergo in corpore naturali, ita etiam in myſtico mem- bra ſibi mutuo operationis fructum communi- cant, ut explicat S. Auguſtinus tract. 32. in Joan., & S. Chryſoſtomus hom. 41. in I. ad Corinth., qui ad hoc etiam expendit verba Apo- ſtoli 2. Cor. I. V. II. Aduvantibus vobis in ora- fione 1 uN M N Arel, un ing lunn Kntn U⸗ un DE PœNITENTIA4. 46 ids zionepronobis, Re. & colligit, ſolere Deum aliis Leige lenr upar hſin I 0 dhin Denn lelgel Iheo. n. . Alu , ur 9 1 Gonce. ſeen. ſin 1/4 Gan i eon Wenn „ Propter alios gratificari. Et infra ſubdit: Unum corpus omnes ſumus, ſint membra licet alia aliis illu- Eriora, undique veniamipſis impetrari licet precibus pro ipſis eſfuſis, muneribus datis, conſortio eorum, inter quos velut commune corpus referuntur. Prob. II. Ex uſu veteris Eccleſiæ, in qua paſtores publicis pœnitentibus aliquid de pœna ſeu ſatisfactione debita ſolebant remittere pro- pter aliorum juſtorum interceſſiones & ſatisfa- ufun in 11 b! n, Ctiones, ut colligitur ex Tertulliani libro ad Martyres, cap. I., & ex S. Cypriani epiſtola 11. alias l. 3. ep. 15. & epiſt. 13. & 14. VUnde, inquit, qui libellos a Marryrilus acceperunt, præ- rogativa eorum apud Deum adjuvari poſſunt: &α iterum, Auxilio eorum adjuvari apud Dominum in delictis ſuis poſſunt. Si ergo miniſtri in per- ſona Chriſti remittunt & relaxant pœnas, ſa- tisfactiones & cenſuras ſecundum illud Apoſtoli 2. Cor. 2. V. 10. Cui aliquid donaſtis, & ego, nimirum rogatus à vobis: nam & ego quod do- navi, propter vos in perſona Chriſti: conſequens plane eſt, a Chriſto quibusdam remitti pœnas pPeccatorum propter aliorum interceſſiones ſive ſatisfactiones. Item ſi libellis & ſatisfactionibus Martyrum adjuti pœnitentes venia peccatorum a Deo donantur, quanto facilius pœnæ remiſ- ſionem obtinebunt, quod minus eſt. Prob. III. Eccleſia illum Symboli articulum, quo Communionem Santctorum credimus, eo ſen- ſu ſemper intellexit, quod fideles ſibi mutuo ferre ſuffragia poſſint, ita ut alius pro alio ſol- Val 464 Dy/ PœNITENTIA. vat pœnam temporalem peccatis remiſſis debi- tam. Nam Catechiſmus Pii V. de Sacramento Pœnitentiæ . 61. In eo, inquit, ſumma Dei bonitas clementia maximis laudibus & gratiarum actionibus prædicanda eſt, qui humanæ imbecillita- ti hoc condonavit, ut unus poſſit pro alio ſatisfa- cere. Et de modo hujus ſatisfactionis inquit: Qui divina gratia præditi ſunt, alterius nomine Poſſant, quod Deo debetur, perſolvere, quare ſit, ut quodam pacto alter alterius onera portare videatur. Wec vero de hoc cuiquam fidelium dubitandi locus relictus eſt, qui in Apoſtolorum Symbolo Sancto- rum communtonem prontemur. Prob. IW. In ſatisfactionibus, quas fideles juſti pro ſe mutuo præſtant, eſt omnimoda æ- qualitas rei ad rem; nam Cajus tantumdem præ- ſtat pro Titio, quantum hic pro ſe ipſe præſta- re debuiſſet. Neque deeſt pactum Dei ac pro- miſſio, ut ex S. Scriptura & doctrina Eccleſiæ modo intelleximus. Ergo nihil deficit, quo minus ejusmodi ſatisfactio ſit condigna, & ex ea, quæ Deum inter & hominem intercedit, ju- ſtitia. Confirm. Ex reſiduo Sanctorum theſauro Eccleſia tamquam ipſorum heæres ſatisfactiones fidelibus diſpenſat; ergo Sancti dum vivunt, multo magis poſſunt aliis communicare ſuas ſa- tisfactiones ſaltem aliquas, etiam ex opere ope- rato, quarum ſunt domini. Obj. I. Teſtimonia Scripturæ, quæ in hanc rem adduci ſolent, pon evidenter convincunt;, poſſe unum fidelem alteri ſuffragium ferre, pro illo Vann M n mene, nn N, tinin lelie. Cnn. Mn Mftt lrtr. en n. 6ei noe. enle⸗ Nulr E. NN , N du H MN Coes wont, ſes Ned 4 .P end vinon lente DEz PœNITENTIA. 46 ⁵ illo ſatisfaciendo & ſolvendo pœnam debitam; ergo commodius explicantur de intereeſſione per modum impetrationis & meriti de con- gruo, ita ut ad preces alterius Deus alteri pœ- nas gratis ac immediate condonet, aut huic au- xilium præbeat gratiæ, cum quo bene operando, pœnæ remiſlſionem merito proprio obtineat. B. M. Conſ. Hanc recentiorum quorumdam Theologorum opinionem Suareſius cenſet eſſe falſam & valde novam in Theologia; ideoque omnino vitandam in materia adeo gravi, eo quod omnibus Theologis & ſenſui communi adverſetur. Nam I. ſi teſtimonia Scripturæ indifferen- ter ſecundum ſe loqui videntur, omnem com- municationem poſſibilem & convenlentem in- cludunt, quem ipſis Eccleſiæ ſenſus & perpetua traditio, fidiſſima voluntatis divinæ interpre- tatio, attribuit. II. Ut Catechiſinus Rom. n. 52. recte notavit, ſatisfacere pro altero eſt de- bitum pro eo ſolvere, non autem gratuitam Pœnæ remiſſionem ipſi exorare: quod multo ef- ficacius nobis præſtant Sancti in cœlo, qui tamen ſatisfacere Ppro nemine amplius poſlſunt. Imo in ſenſu iſto improprio, ad ſatisfaciendum pro alio, ne ſtatus quidem juſtitiæ requireretur: impetratio enim non tam in poſtulantis juſtitia propria, quam in concedentis bonitate ac mi- ſericordia innititur. Obj. I. Debitum pœnæ eſt debitum perſe- nale; ergo non poteſt per alium ſolvi. E. Miſt. Antec. s.. eſt debitum perſonale hoc ſenſu, Cg quod 466 DE PNITENTIA- quod ex ſe talem perſonam conſtituat debitri- cem, & ab ea debitum juſie poſſit exigi C. quaſi neceſſario ſolvendum ſit per actionem vel paſ- ſionem ſolam talis perſonæ, ac repugnet legi juſtiti?, compenſari pœnam unius pro altero N. Alioqui nec ſatisfactio Chriſti erit aliud quam impetratio: ſiquidem vere languores noſtros ipſe tu- lit, & dolores noſtros ipſe portavit. Iſa. 53. V. 4. Inſt. I. Hoc ſufficit, ut ærumnæ Chriſti cenſeantur eſſe propria ſatisfactio pro nobis, quia licet hæc non fuerit præſtita a noſtra ipſo- rum perſona, fuit tamen exhibita a Chriſto Ca- pite noſtro. Igitur cum nullus homo ſit alte- rius caput morale quoad hunc effectum, bona opera pro aliis oblata erunt tantum impetra- tiones. N. M. Conſ. Sicut actiones & ærumnæ a Chriſto pro nobis oblatæ, ideo ſatisfactiones pro nobis evaſerunt, quia Chriſtus à Deo ca- put morale omnium hominum fuit ordinatus: ita, quia ex eadem Dei ordinatione multi unum corpus ſumus in Chriſto, ſinguli autem alterius membra Rom. 12. v. 4., cum proportione qua- dam alterius pro altero ſuſcepta & oblata ſatis- factio ſufficit. Uti enim ex divina inſtitutione ſe habet communicatio capitis ad membra, ita & communicatio membrorum inter ſe in iis, in quibus commode fieri poteſt. Quorum unum eſt hæc ſatisfactio. Inſt. 2. Debitum pœnæ contrahi non poteſt per opus alienum; ergo neque ejus ſolutio per opus alienum poteſt fieri. N. W. Conſ. Reatus ſequi- tur culpam, quæ cum ſit voluntaria averſio a Deo Kaar S n ſulge wann nunn. M ea Anr r bbir: uuli lbeg. li leo len . Chrii bis, . 001. tde. bonm pene Unce ones . onon nhe Negl li⸗ oe 1, ia isrn 1wün orelp er 05 os S We 9 DE PGœNITENTIA. 467 Deo & converſio ad creaturam, aliena volun- tate contrahi nequit: ſolutio autem pœnæ, cum ſit bonum opus ac laborioſum, ab alio utique præſtari poteſt, modo is, in quo reatus hæret, conſenſerit; ad quod ſufficit voluntas implicita ac generalis, qua quilibet a malo, quantum in ipſo eſt, liberari deſiderat. Inſt. 3. Debitum reliétum a peccati actu ad ſe diſponendum pro obtinenda remiſſione cul- Pæœ ita perſonale eſt, ut non poſſit per alium ſolvi; ergo idem dicendum eſt de debito relicto ad ſe diſponendum pro remiſſione penæ. HB. M. Conſ. Remiſſio culpæ, in adultis ex lege ordi- naria, cum ad intrinſecam rectitudinem & ſan- ctificationem Hominis pertineat, non fit ſine intrinſeca & proportionata diſpoſitione conver- tendli & venia donandi: at remiſſio pœnæ ſo- lius, quod hominem non faciat meliorem aut magis ſtudioſum, fieri per actionem extrinſe- cam & ſatisfactionem communicatam poteſt. Inſt. 4. Meritum gratiæ & gloriæ ita eſt per- ſonale opus, ut nemo alteri id præſtare poſſit; ergo cum reatus pœnæ etiam ab aéctione pro- Pria oriatur, aliena ſatisfactione tolli non pote- rit. W. W. Conſ. Augmentum gratiæ & gloriæ, quod acquiritur meritis, cum præmium virtu- tis ſit, & hæc actibus propriis acquiratur, ne- mo alii illud mereri poteſt: remiſſio vero pœ- næ convenienter obtingit ex ſola liberalitate ejus qui poteſt donare; aliquam autem liberalitatem Dei intercedere, quando alius pro alio ſatisfacit, nuper jam diximus. Neque par eſt ratio inter Gg 2 digni- 468 DEY PœNITENTIA. dignitatem præmii, & reatum pœnæ: nam ut dignus quis ſit præmio, debet in eo actio bo- na & ſanctitas habitualiter ſaltem adhuc perſe- verare: at extincto jam ac dimiſſo peccato ma- net adhuc debitum pœnæ in homine juſto; igi- tur per ſolam pœnæ ſolutionem, absque alia intrinſeca pœnitentis diſpoſitione vel majore ſanctificatione reatus ille demi poteſt. Olyj. III. Secundum doctrinam Apoſtoli ad Gal. 6. v. 5. Unusquisque onus ſuum portabit. & 2. Cor. 5. V. 10. referet propria eorporis, prout geſſit, ſive lbonum ſive malum. & TI. Cor. 3. V. 8. propriam mercedem accipiet ſeundum ſuumlaborem. quod idem Pſ. 61. v. ult. habetur. Atqui his teſtimoniis adverſatur theſis noſtra: nam juſtus qui aliis ſatisfactiones ſuas communicavit, dum ipſe poſtea pro reſiduo ſuorum reatuum pœ- nas daturus eſt, non recipiet ſecundum ſuum laborem, ac viciſſim alter qui per ſatisfactio- nes alienas impunis evadit, non portabit onus ſuum, nec referet malum prout gefſſit. Ergo. B. MN. Aſſumpt. Senſus dictorum teſtimonio- rum eſt, quod nullus contaminetur peccatis alienis, neque reus pœnæ evadat, niſi ex pro- prio peccato, prout exponit S. Auguſtinus ſerm. 24. de verb. Apoſtoli: ac potiſſimum pronun- tiatur de judicio extremo, ubi nullus expiatio- ni locus eſt; ſed quisque ad pœnam in propria perſona ſuſtinendam condemnabitur, niſi ei tempore congruo atque in eo ſtatu ſubventum fuerit, in quo capax adhuc ralis ſubſidii erat. Quæ quidem conditio ex aliis B. Pauli verbis n⸗ telli⸗ ng Wir. Vlke wm. Vlnn n Antr e enn nts. n S oliA N. Pron⸗ 16. oren. ulko Cunn . Cn Wo. NN Un Mne tn o. letmn. Onon Pati⸗ Nror ol Wenu ſdis Ver⸗ 1 DE PœNTTENTI. 469 telligitur, cap. 6. v. 2. Alter alterius onera por- tate: quod S. Auguſtinus I. 2. de Conſenſu Evang. c. 30. de oneribus participundæ infirmita- tis expoſut. ? Ad prob. Ahſſumpt. B. quod, ſi is, qui alii ſatisfactiones ſuas ceſſit, cum adhuc ipſe luen- dum quid habuerit, non fruatur propriis ſatis- factionibus, id ex arbitrio ipſius libero accidat, qui ſe ex caritate aut miſericordia ſatisfactionis ſuæ fructu privat: & quod, ſi alter, pro quo ſarisfit, impunis abeat, hoc ipſum alieno bene- ficio debeat. Nam cum ſatisfactio fiat ſolven- do tantum, quantum debetur; non poreſt ea- dem ſufficere ad ſolvenda duo debita æqualia, proprium & alienum: quapropter minor in ſingulis redditur, quæ offertur pro multis. Ita Scotus quodlib. 20., S. Antoninus & Theo- logi communiter cum S. Thoma d. 45. q. 2. a. I. quæſtiunc. 4. & d. 20. q. I. a. 2. quæſtiunc. 3. Secus in impefratione contingit: nam quia in hac non ſpectatur æqualitas vel condignitas operis aut operantis, ſed ſola bonitas ac libera- litas donantis; impetrans alii omnes ſuas ſatis- factiones ſibi retinet. =Sð Sive autem quis ceſſione ſuarum ſatisfactio- num, ſive per impetrationem proſit aliis, adee de meritis propriis nihil illi deperit, ut ea ad- huc ob ſtudium caritatis & miſericordiæ augean- tur. Satisfactio enim pro alio & meritum pro ſe ſimul in eodem opere eſſe nihil repugnat: £ quod diverſarum ſint rationum, ordinentur ad diverſos effectus, fundenturque in prinei- Gg 3 . Piis 476 DE PœNITENTIA- piis ſeu proprietatibus actuum diverſis, ſcilicet in bonitate & reatu pœnæ. e OV'j. IV. Animæ in purgatorio detentæ per- tinent ad aliud forum; ergo ſatisfactio per ſuf- fragia pro ipſis oblata, eſt mera impetratio, qua Deum precamur, ut ipfis liberaliter reatum condonet: nam ſi Eccleſia ſciret, eſſe ſolutio- nem condignam ex juſtitia effectum infallibili- ter habituram, non rogaret Deum, ut ſuffra- gia pro defunctis acceptet. Be. M. Conſ. Suffi- Ccit, illas adhuc pertinere ad idem corpus Ec- cleſiæ, & auxiliis alienis indigere: quapropter licet judicari à nobis ultra non poſſint, poſſunt tamen adhuc juvari ſatisfactionibus noſtris per modum ſuffragii, non vero ad modum ſenten- tiæ. Preces Eccleſiæ eatenus ſolum ſatisfacto- riæ ſunt, quatenus pœnales: nam per ſolam impetrationem nemo fidelium animas in purga- torio ſuis reatibus, ſicut nec ſe ipſum imme- diate poteſt eximere. Quando autem Eeccleſia Deum precatur, ut preces & ſuffragia pro de- functis admittat, ſolum poſcit inſpirari fideli- bus deſideria ſatisfaciendi pro eis, & eisdem applicari reſiduas in theſauro ſuo ſatisfactiones. Iuſt. Satisfactiones hujus vitæ non habent proportionem cum pœnis purgatorii: hæc enim longe alius ordinis ſunt & rationis; ergo ad has expiandas illæ condignæ non ſunt. B. Diſt. Anteg. Satisfactiones hujus vitæ cum pœ- nis purgatorii non habent proportionem phy- ſicam C. moralem N. Obpus liberum in gra- tia præſtitum ab homine viatore æquivalet pœ- . nis lan Mtnd uhe 1 9 Mnden minp il dn UI n ler er⸗ l. dln nn Gis⸗ bl lhe. Guft. l⸗ oret Cloer pen e. to. On nr. nre⸗ dodene N E Gdl. ACen ed⸗ ddeat U Herg at. Cnßt n din⸗ Gi, 9 DE PœNITENTII. 471 nis acerbioribus vitæ alterius. Fructumtamen Sacramenti, aut indulgentias ſibi ſoli conceſſas transferre in alium nemo poteſt. Obj. V. Preces & aliæ piæ actiones, quas Eecleſia per miniſtros peccatores pro animabus in purgatorio exſolvit, hiſce proſunt; ergo etiam peccatoribus proſunt ſatisfactiones com- municatæ. He. Diſt. Antec. Preces & pſalmo. diæ ex opere operantis ab Eccleſia per os mi- niſtrorum peccatorum Deo exhibitæ proſunt tantum per modum impetrationis, quæ gra- tiam in ſubjecto non exigit C. proſunt permo- dum ſatisfactionis M. Antec. & Conſ. Solius Chriſti opera in Sacramentis & Sacrificio ap- Plicata ſuſpenduntur peecatoribus, & iis juſti⸗ ficatis reviviſcunt. Obhj. EI. Ordinum Religioſorum Superio- res ſolent quandoque hominibus extraneis com- munionem omnium bonorum ſuæ familiæ im- pertiri; ergo non opus eſt, ut ſuffragator li- bere ſatisfactiones proprias in alium transmit- tar. W. MW. Conſ. Religioſi ſinguli ſciunt morem illum & probant: id quod ſufficit, ut illorum Superiores tamquam Patres ac diſpenſatores univerſales juſtis ex cauſis poſſint in communio- nem fatisfactionum & impetrationum ſui ordi- nis alios admittere. ARTICULUS II. Indulgentiarum veritas ofenditur. COta. Indulgentia in ſenſu theologico ac- cepta, eſt remiſſio reatus pœnæ infallibi- Eg 4 liter 472² D?E PCNITENTIA. liter facta ex opere operato per legitimam diſ- penſationem theſauri Eceleſiæ. Dicitur I. Re- miſſio, quod vocabulum generale eſt, com- plectens actum geminæ juſtificationis, quo in- dulgentiæ concedi ſolent: nam viventibus tri- buuntur per ſententiam abſolutionis; defunctis vero non per ſententiam, ſed ſolum exhibitio- ne pretii ex theſauro Eccleſie, eo quod non ſint amplius ſubditi. Sicut princeps eum, quem in ſua poteſtate habet, e carcere eximit tam au- toritate ſua, quam pretio perſoluto: quem au- tem in poteſtate non habet, tantum ex ærario publico pretium ſolvendo liberat; ubi ſolum in ærarium publicum jurisdictionem exercet. Di- citur II. Reatus pœnæ: neque enim culpa mor- talis ſine Sacramento remitti ab Eccleſia poteſt; ergo per indulgentias relaxantur ſolum reatus EιEι, non Eccleſiaſticæ tantum, ſed etiam de- itæ in purgatorio: alias defunctis nihil pro- deſſent, econtra vivis forent noxiæ, quos a Pœnitentiis Eccleſiaſticis avertendo ad ſupplicia graviora purgatorii differrent. At neque ad tollendum poœnas Eccleſiaſticas opus foret ex- Pendere theſaurum Eccleſiæ, cum in pœniten- tiæ Sacramento tolli poſſent. III. Dicitur, ex opere operato: nimirum vioperis, ut a Chriſto in- ſtitutum eſt, non vero ut ex honeſtate, ex meri- to aut ſatisfactione operantis proficiſcitur: quo quidem in puncto indulgentiæ a ſuffragiis diffe- runt. IV. Fer legitimam diſpenſationem: ad uam quidem non opus eſt poteſtate ordinis, ſed ſuſhicit poteſtas jurisdictionis; nam & Cnr⸗ Ima-⸗ t cthre Kenkan Ade G nont inni Eliktla Mulire Une vCh Urt e nd. 1. com. in. ſt. d hir. 4 n lefnt Mman. ldl Entti⸗ lunin 1 N. . Cel; itis ne⸗ . n ptet le ten⸗ Men⸗ , ſoi. ert : sd ſem: 1 nil 6 DE PGœNITENTIA. 473 dinales Diaconi largiuntur indulgentias. V. Theſauri Eccleſic: ita habent Summi Pontifices mox laudandi: nam juſtitia Dei exigit, ur ni- hil ſine ſolutione debita remittatur. Nihilomi- nus gratis fit remiſſio iſta: quandoquidem Deus dat unde ſolvamus, nempe ſatisfactiones Chri- ſti ſaltem inadæquate ad ſolutionem quamlibet concurrentes, ſine quibus opus operatum dari nullum poteſt. Poteſtatem dandi indulgentias olim negarunt Waldenſes, Joannes Wicleffus, Joannes Hus & Hieronymus Pragenſis, ut conſtat ex Con- cilio Conſtantienſi Seſſ. 8. & 19. Item Petrus Oxumenſis, de quo ſupra me- minimus, inter errores alios docuit, Papam non poſſe alicui vivo remittere purgatorium. Præ omnibus autem hisce ſe extulit Martinus Lutherus An. 1517. indulgentias dictitans pias Eceleſiæ fraudes, aut potius impoſturas Pon- tificum fidelibus noxias. Ad quam hæreſin ip- ſum non tam veritatis ſtudium, quam invidia impulit, quod provinciam promulgandi indul- gentias a Leone X. conceſſas Albertus Cardina- hs Brandenburgicus Archiepiſcopus Magde- burgenſis & Moguntinus Dominicanis detule- rit. Luthero quoad hunc errorem adhæſerunt Zwinglius, Calvinus, & cæteri Novatorum. Dico. Datur in Eccleſia poteſtas conceden- di indulgentias, queis remittantur fidelibus pœ- næ pro Peccatis remiſſis debitæ apud Deum. Theſis iſta eſt de fide Catholica, & Eg' 5 Prol. 474 DE PœNITENTIA. Prob. I. Chriſtus Matth. 16. v. 19. pro- miſit Petro claves regni cœlorum, & poteſta- tem ſolvendi, ita ut ſoluti etiam ſint in cœlis, quos ipſe ſolverit in terris: quod ipſum cap. 18. V. 18. ad Apoſtolos alios, & Sueceſſores eorum Epiſcopos edixit. Ergo cum hæc poteſtas citra reſtrictionem Petro commiſſa fuerit, poteſt om- nia ſolvere & amovere, quæ aditum ad cœlos prohibere poſſunt, cujusmodi ſunt pœnætem- porales pro peccatis remiſſis adhuc pendendæ. Poteſtatem iſtam exercuit B. Paulus dum 2. Cor. 2. v. 10. de inceſto pœnitente, quem an- tea Satanæ tradiderat, reſcripſit: Cui autem aliquid donaſtis, & ego: nam & ego quod donavi, ſi quid donavi, propter vos in perſona Cbriſti. Prob. II. Poteſtatem hanc conſtanter agno- vit Eccleſia, ut conſtat ex Tertulliano, qui I. ad Martyres c. I. ait, rogatu Martyrum remiſ- ſas fuiſſe pœnitentias publice pœnitentibus, & licet l. de pudiecitia c. 22. Poteſtatem iſtam in- dulgentiarum ſugillet factus jam Montaniſta, hoc ipſo tamen ejus uſum ſæculo ſecundo fre- quentem inter Catholicos demonſtrat. Morem eundem pœnitentibus confeſſis & abſolutis ad Martyrum libellos indulgendi pœ- nas Sæculo III. nobis refert S. Cyprianus, epiſt. I2. Idem confirmat Baſilius M. citarus a Pho- tio can. 73. Nomocanonis. S. Gregorius M. populo Romano indulgentias ſtationum conceſ- lit, ut ipſi aclverſarii fatentur. Idem conſtat ex can. 59. Concilii Ancyrani, ex C. Nicæni I. can. II. & CC. Lateranenſi an. 1115, kt Men lm nmnne Mrhe enhnn lehtei wimn lſn n N 1 egie Ume Aen pro. reſta. elo, nS nmn Gi N lenn. e⸗ II1. ⸗ Oten Non, DrEPGNITENTIA. 475 11IS. Lateranenſi an. 1215., ex Lugdunenſi Generali, & Generali Viennenſi ſub Glemente V. Clementina un. dereliquis. Confirmatur- que a Clemente VI. Extrav. Unigenitus. de Pœ- nit., a Paſchali II. aliisque deinceps Pontifici- bus. Concilium autem Tridentinum Sefl. 21. cap. 9. de Ref. indulgentias cleſtes theſauros ap- pellat. & Seſſ. 25. decretum de Indulgentiis ita incoat: Cum poteſtas conferendi indulgentiasa Cbri- NRto Eocleſiæ conceſſa ſit. Et infra eos anathema- te dammat, qui indulgentias aut inutiles eſſe aſ- ſerunt, vel eas concedendi in Eccleſia poteſta- tem eſſe negan. Prob. III. argumento dicti Clementis VI. Extat in Eccleſia theſaurus ſatisfactionum Chri- ſti & Sanctorum: atqui theſaurus iſte foret omnino otioſus & inutilis, ſi per indulgentias applicari fidelibus non poſſit; ergo dantur in- dulgentiæ, queis ſatisfactiones Chriſti & San- Gorum in egentes expendi poſſint ac diſpenſari. Major Prob. Satisfactiones Chriſti ſunt infinitæ; ergo quantumcunque hucuſque depromptum ex eis fuerit, theſaurus illarum integer manet. Deinde innumeræ fuerunt actiones bonæ & æ½=- rumnoſæ Sanctorum, queis aliqui ipſorum non indigebant in ſatisfactionem ſuorum peccato- rum, ut B. V. Maria quæ peccati expers plane erat; allique qui admodum innocentem & pœ- nitentem vitam degebant. Manent ergo ſatis- factiones reliquæ adhuc in conſpectu Dei, & retinent vim ſuam, ur diſpenſentur fidelibus ab Eccleſia, ad cujus ærarium tamquam Rau⸗ icæ . 476 DE PœNITENTIA. blicæ, bona civium ſine certolhærede deceden- tium ex jure gentium pertinent. Ita S. Tho- mas in 4. d. 20. q. I. a. 3. Q. I. Obj. I. Ex capp. 16. & 1I9. Matth. tantum probatur poſſe ſolvi fideles a peccatis & pœnis per abſolutionem ſacramentalem & per pœ- nitentiam ibidem injunctam; ergo teſtimonium illud pro indulgentiis non rite adducitur. . M. Antec. Quia Chriſtus non adſtringit ſuam promiſſionem ad vinculum aliquod particulare, loquitur de poteſtate ſolvendi ab omnibus vin- culis, nimirum a vinculo pœnæ, vinculo ex- communicationis, vinculo legis, voti, ac ju- ramenti. . Inſt. Eſt eadem poteſtas ſolvendi; ergo ſi culpa non ſolvitur, niſi in Sacramento, neque poœna ſolvi extra Sacramentum poteſt. . Diſt. Antec. Eſt eadem ſolvendi poteſtas, uno & eodem modo uſurpanda ad ſolvendum omnia vincula N. ſolvendum vinculum quodque, prout con- ditio ipſius exigit C. Peccatum mortale non ſolvitur ſine infuſione gratiæ: hæc vero extra Sacramentum tribui ab homine non poteſt, at quia pœna temporalis novam gratiæ infuſionem non exigit, ſed hanc præſumit, nihil obſtabit, quo minus etiam extra uſum Sacramenti tol- latur. Inſt. 2. Si omnia illa vincula a Pontificibus ſolvi poſſe probetur ex eo, quod Chri- ſtus verba ſua ad nullum vinculum ſpeciatim adſtrinxerit, ergo etiam poterunt ſolvi ab illis vincula matrimonii conſummati; conſequens e DE PœNITENTIA. 477 eſt falſum, ergo. E. MW. Ilat. Verba Chriſti tantum comprehendunt vincula ſolubilia: ma- trimonii autem conſummati vinculum indiſſo- lubile eſſe Chriſtus ipſe declaravit Mat. 5. v. 32. Inſt. 3. Eccleſia nequit ſolvere quod ligare non poteſt: atqui reatum pœnæ retinere ne- quit, ergo neque per indulgentias remittere. B. M. Maj. Cujus falſitas apparet in peccatis venialibus, queis Eccleſia ſolvit, licet retinere ea nequeart. Obj. II. S. Paulus tantum loquitur de abſo- lurione a cenſura excommunicationis & remiſ- ſione pœnæ Eccleſiaſticæ: alias non dixiſſet, ſe poœnas illas cum tota Eccleſia donare; ergo. B. M. Antec. Apoſtolus non pœnam folum Ec- cleſiaſticam, ſed illam potiſſimum, quam ince- ſtus Deo & Chriſto debebat, remittit: nam ait, ſe illi remittere non ſuo aut Eccleſiæ nomine, ſed in perſona Chriſti. Verba ipſius refero: Cui autem aliquid donaſtig, (h. e. donari petiſtis) & ego (ſupple, dono) nam & ego quod donavi, propter vos, (nempe, donavi) in perſonæ Chri- Ni. Quod liquet ex pœna, quam huic ſcele- rato I. Cor. 5. v. A. inflixerat: In nomine Do- mini noſtri eſu Chriſti... ocum virtute Domini noſtri Jeſu. IL-oquitur ergo ibi de foro divino, non autem tantum de poreſtate illa externa po- litica & Eceleſiaſtica, ut exponunt SS. Ambro- ſius L. I. de Pœnit. c. 6., Epiphanius heæreſi 59. & Anſelmus. Inſt. I. Maldonatus diſp. de Sacram. tom. 2. q. 3. de Indulg. ſcribit ſcholaſticos quosdam Hu⸗ taſſe 478 DE PCNITENTIA. taſſe, indulgentias non eſſe antiquiores quadrin- gentis annis, hoc eſt ante ſæculum duodeci- mum eas non obtinuiſſe. Ergo verba illa Pau- li male de indulgentiis explicantur. N. MW. Conſ. Scholaſtici illi errarunt, quod non ſaris diſcer- nerent modum concedendi indulgentias ſub cer- tis conditionibus & operibus qui a ſœæculo duo- decimo uſurpabatur, ab uſu ipſo indulgentia- rum, qui Eccleſiæ ipſi coævus eſt. Nam cer- to novimus indulgentias conceſſas fuiſſe a Pa- ſchali II., Urbano II. in Concilio Claromonta- no crucem pro recuperanda terra ſancta ſuſci- pPientibus: a Gregorio VII. in epiſt ad Epi- ſcopos Britanniæ, & in epiſt. ad quosdam Fra- tres Monaſterii Maſſilienſis: qui quidem ſœæcu- AI Io XI. ſederunt: & ante hos a Sergio III, qui ſæculo X. ineunte, & a Leone III., qui exſpi- rante ſœæculo VIII. vixerunt. Ac Waldenſes quidem primi indulgentiarum hoſtes dicuntur: hi vero ſub annum MCLXX. apparuerunt. Ex quo falſi convincitur Kemnitius, qui indulgen- tiarum uſum anno MCC. cœpiſſe ſcribit. Leo- nem quidem III. plures indulgentias conceſſiſ- ſe teſtatur S. Ludgerus in epiſtola, quam refert Surius tom. 2. die 5. Mart. poſt vitam S. Swi- berti c. 9. Bellarminus vero L. I. de Indulg. c. 3. ait, Romæ in Eccleſia S. Martini in mon- tibus extare memoriam in marmore exciſam literis antiquiſſimis indulgentiæ illi Eccleſiæ con- ceſſæ a Sergio II. qui circa medium ſæculi IX. ſedit. “ Imo nC ar icynn Ulken Nlrin ien , lenci tht eng ummt Gine rci⸗ loe br. dln olr. Lll. pemn ce. ,. homn. . hnkE nlten 7 DE PCNITENTIA. 479 Imo jam a Gregorii M. ætate ſat luculenta de indulgentiis notitia extat, quem plenariam indulgentiam conceſſiſſe refert fama publica tum Romæ, tum aliis locis. S. Thomas in 4. d. 20. q. I. a. 3. quæſtiunc. 2., Altiſiodorenſis, aliique Scholaſtici ſeptennem ab eo indulgen- tiam conceſſam fuiſſe ajunt. Inſt. 2. Cum Patres ſcribunt, ſe remittere Pœnas pro peccatis debitas, non intelligi eos oportet de pœnis debitis in foro divino, ſed de his tantum, quæ debentur in foro Eccleſiæ, ad hoc enim ſignificandum in decretis Pontificum additur, de injunctis pœnitentiis: ut c. Cum ex eo: & c. Moſtro. de Pœnit. & Remiſ., & in Clement. unic. de Reliq. & venerat. SS. Ergo. H. M. Antec. Sicut Epiſcopi remittebant pœnas ab Eccleſia definitas, quando ad bonum animarum expedire cenſebant: Ita videntur etiam remi- ſiſte pœnas apud Deum definitas, quando id fieri oportebat, cum poteſtas ligandi & ſolven- di de ſe omnia complectatur. Deinde cum pœ- næ illæ impoſitæ fuerint non ſolum ad ſatisfa- Cctionem Eccleſiæ ſed etiam ad compenſa- tionem delictorum, non videntur fuiſſe remiſ- ſæ, quin alia via compenſaretur ſatisfactio ſeu remiſſio pœnæ apud Deum. Unde Cyprianus ep. I4. dicit, ideo has remiſſiones ad preces Marty- rum vel aliorum fidelium fieri, quia auxilio eo- rum adjuvari apud Dominum in delictis ſuis poſ- ſent; indicans, ſatisfactiones iſtorum per mo- dum ſuffragu prodeſſe lapſis apud Deum, ideo- que 4³⁰ DE PNITENTIA que eorum interceſſione merito fieri remiſſio⸗ nem apud Eccleſiam. Denique impoſſibile eſt, Eccleſiam univer- ſam errare in re morali & graviſſima ad bonos mores fidelium pertinente: atqui Eccleſia uni- verſa ita acceptat hunc indulgentiarum uſum, ac de illo ſentit, ut hæreticos æſtimet, qui ta- lem uſum reprehendunt, ſeu hanc poteſtatem Eccleſiæ negant; ergo Eccleſia in hoc more in- dulgentiarum recte ſentit, & conformiter pri- mitivæ Patrum traditioni. Inſt. 3. Apud antiquos Eccleſiæ Doctores Græcos & Latinos, quales ſunt Chryſoſtomus & Auguſtinus, non invenitur expreſſa harum in- dulgentiarum mentio. Ergo. W. W. Conſ. Non erat tunc opus, diſtincte harum indulgentiarum meminiſſe, tum ad perſuadendum, tum ad de- fendendam fidem, nullo tunc hæretico indul- gentias obtrectante: neque etiam propter mo- res fidelium componendos, eo quod rigor diſ- ciplinæ, ac fervor pœnitentiæ tunc magis vi- geret. Unde etiam fortaſſe accidit, quod in Primis Eccleſiæ temporibus rarus eſſet actus in- dulgentiarum, ut Sotus d. 21. q. I. a. 3. in fine adnotavit. Sufficiebat ergo Patribus antiquis declarare poteſtatem remittendi peccata & ſol- vendi Eccleſiæ divinitus conceſſam, quin mo- dos, queis Eccleſia ligare poteſt ac ſolvere, ſeor- ſim explicarent. Oj. II. Si indulgentia tollit pœnas tempo- rales aut injunctas a Sacerdote, aut injungen- das per canones, ergo pœnitens non tenetur ad Sbe epn Urm lun Prll⸗ ueB Eee no. Uver. onos ni⸗ n G len teit⸗ 1l. Cores onns Unmin. No Erumn Uck. dll. 1. u, N Cot Avin⸗ Vt tis ⸗ d e ſeor. tenh oſong Na 4 3 DE PCNITENTIA 481 ad pœnam ſubeundam, quam Sacerdos in rri- bunali pœnitentiæ iujunxit. N. M. Seq. Si pœ- næ à Sacerdote injunctæ ſunt medicinales, ab his Eccleſia non diſpenſat. Sed & cæteras ſine gravi cauſa omittere nemini licet, tum quod nulli conſtet, utrum fructum omnem indul- gentiæ perceperit; tum quod Eccleſiæ diſci- plinæ conſulturi Pontifices in diplomatibus in- dulgentiarum apponere ſoleant: Iijunctä ſaluta- vi Ponitentidt. Inſt. I. Canones Pœnitentiales non vigent amplius: & in Sacramento Pœnitentiæ leviores ſolent injungi pœnitentiæ: ergo in præſentiſta- tu Eccleiiæ indulgentiarum uſus fere nullus eſt. N. M. Conſ. Hoc ipſo, quod leviores ſatisfactio- nes à Sacerdotibus injunctæ impares ſunt pla- candæ Divinæ Juſtitiæ, ſubſidium indulgentia- rum nobis eſt neceſſarium. Iiiſt. 2. Eccleſia non poreſt a jure divino diſ- pPenſare; atqui, pœnas temporales divinæ juſtitiæ debitas relaxaret, diſpenſaret in jure di- vino; ergo. . Diſt. Maj. Non poreſt aucto- rifate humana ac propria diſpenſare in jure di- vino C. nomine & auctoritate Chriſti N. Ita Paulus 2. Cor. 2. V. 6. ait, ſe donaſſe in PBerſo- ga Chriſti. Quamquam ne Eccleſiæ quidem in- dulgentia quemquam pœnitentem ab omni pœna temporali & laborioſis operibus penitus eximat. NambPaulus demum poſt exactam anni unius pœ- nitentiam inceſto illi reſiduum ſatisfactionis di-= Miſit. Et S. Cyprianus Tract. de Lapſis, gra- viter expoſtulat cum jis, qui lapſis, ad Mar- 482 DE PGNITENTIA. tyrum commendationem, ſine prævia pœni- tentia, dabant pacem irritam c& accipientibus nibil profuturam. Ded & Bonifacius VIII. Extrav. Antiquorum, docet, unumquemque plus mereri, cv eftcacius conſequi indulgentias, qui Baſilicas ip- ſas Apoſtolorum aumplius & devotius Frequentat. Quæ quidem conſirmantur ex can. 5. Conc. An- cyrani, & can. II. C. Nicæni I., ubi Epiſco- pi arbitrio committitur, mitius tractare, ac tempus pœnitentiæ abbreviare iis, qui ferven- tius in ſtudium bonorum operum & ærumnas pœnitentiæ incubuerunt. Accedit, quod in- dulgentiæ eximere peccatores non omnino poſ- ſint ab onere penitentiæ, jure naturæ neceſſa- rio: nam Luc. 3. v. 8. præcipitur: Facite fructus dignos pœnitentiæ, & c. 13. v. 5. i poœnitentiam non egeritis, omnes ſimiliter perlbitis. Atqui pœniten- tiæ uſus non tantum ob ſatisfactionem, ſed etiam ad extirpanda vitia & cupiditates frænandas ſa- luti æternæ eſt ſumme neccſſarius. Alioqui foverentur peccata, torpor & enervatio diſci- plinæ Eceleſiaſticæ irreperet, & hæreticis præ- beretur occaſio indulgentias ipſas petulantius obtrectandii Denique ſi B. Paulus, Heb. 6. ſoli Bapti- ſinatis Sacramento perfectam hominis renova- tionem attribuit, ita ut effectus idem pœniten- tiæ auſteræ, etiam cum abſolutione ſacramentali junctæ, non niſi perraro contingat: tantum bene- ſicium inengenrd bonis operibus & pœniten- tia congrua deſtitutæ difficile adſeribetur. Qua- Propter quas Eccleſia offert indulgentias Plend. Sant tuota e pen’ Gnii on. He, i. ut lr ln. e, nven. nns Nir oor. Kell. ſ M len⸗ uun l. Non ⸗ n. NMnns ⸗ ON⸗ güiten⸗ wedl nben Nenſtl r.C iuse 6 DE POœNITENTIA. 483 rias, non continuo omnes aſſequuntur, ſed illi dumtaxat, qui cum egregio fervore ac pietate ad illas obrinendas ſeie diſpoſuerint. Obj. II. Sicut ſatisfactio Chriſti fuit infinita, ita peccatum, pro quo ſatisfecit etiam erat in- finitum; ergo cum in hoc diluendo ſatisfactio exhauſta fuerit, nihil amplius ſupereſt. . W. Anteg. Meritum & ſatisfactio Chriſti fuerunt infinita ſimpliciter, peccati vero malitia & of- fenſio eſt tantum infinita objective & ſecundum quid, eo quod reſpiciat Deum objectum infi- nitum. Hinc Apoſtolus Rom. 5. v. 15. MWon ſicut delittum, ita & donum. Et infra: Ui a- bundavit delictum, ſuperabundavit &&gratia. Nimi- rum potentius fuit donum & paſſio Chriſti, quam peceatum Adami. Unde Clemens VI. in Extravag. Unigenitus. de pœnit. & remiiſ-ſeribit, unicam ſan- guinis Chriſti guttam propter unionem hypoſta- ticam totimundo reconciliando ſatis eſſe potuiſſe. Inſt. r. Deus reddidit Chriſto cumulatum præmium pro paſſione: Nam Philip. 2. V. 8. dicitur: Humiliavit ſemetipſum. : .:: propter quod & Deus ealtavit illum. ergo nihil ſupereſt, quod in theſauro Eecleſiæ recondatur. . M. Conj. Neo meritum Chriſti exhauſtum fuit gloria corporis & exaltatione nominis, aut donisgratiæ & glo- riæ in homines collatis, cum fuerit infinitum. Paſſio autern in quantum ſatisfactoria, ipſi, qui pPeccare non poterat, nihil profuit, ſed tota hominibus reiervabaur. Mnſ. 2. Si Chriſti ſatisfactio eſt infinita, ergo ſuperfluæ iunt Sane orum ſatisfactiones. Ih z . 484 DEPCGNITENTIA. W. M. Seq. Licet Sanctorum ſatisfactiones non ſint abſolute neceſſariæ, utiles tamen ſunt ad ſatisfaciendum: nam Chriſti ſatisfactio habet ſe ut cauſa univerſalis ac præcipua, ſatisfactiones autem Sanctorum tamquam cauſæ particulares in virtute Chriſti ad effectum indulgentiarum quodammodo concurrunt. Olj. IV. Indignum Chriſto eſt, infinitis ejus ſatisfactionibus modicas Sanctorum ſatisfa- Gtiones adjici: quo Sancti etiam præter Chri- ſtum vocari poſſent noſtri redempfores. e. M. Aſſert. Si non erat indignum maje- ſtate Verbi humanæ naturæ hypoſtatice uniri, cur indignum ſit, ſatisfactionibus ipſius Sancto- rum quoque ſatisfactiones adjicivatqui aliis etiam in cauſis divinæ majeſtati rationes & actiones humanas adjunctas fuiſſe legimus citra indigni- tatem. Exodi 14. v. 3I. IIraélitæ eredideruns Domino & Mogſ ſervo ejus. 4. Reg. 19. V. 34. ait Deus: Protegam urbem hane, & ſalvabo eam propter me, & propter David ſervum meum. Act. 15. v. 28. ſeribunt Apoſtoli: Viſum Spiritui Sancto & nobii. I. Cor. 3. V. 9. Pall- lus ſe cum Apollo, Dei adjutores appellat: & alios titulos & officia de ſe prædicat, quæ Deo & Chriſto propria videntur. Quodſi Chriſti precibus nihil indignum committunt Chriſtiani pro aliis precando; ne- que ſatisfactionibus Chriſti fiet injuria, ſi quis- que juſtus pro reatu proprio aut alieno ſatisfe- cerit: nimirum ſatisfactiones noſtræ omne ſuum Pretium ac vigorem ex Chriſti meritis & gratis nan-⸗ n he Wan fnuna g on nt 20 Perke ones ls Hürmn Knt otr. Chn. nſe⸗ Uonr, Holbo⸗ ctom ſoes gne⸗ N emn ftunt H N 16 eeo oon 0;1 n oneln DEPœNITENTIA. 485 nanciſcuntur: ac ſi quæ ſunt reſiduæ, tantum ſecundario & per accidens ad theſaurum Eccle- ſiæ concurrunt, qui primario ac eſſentialiter ex Chriſti ſatisfactionibus conſtat. Unde etiam apparet, cur ſolus Chriſtus proprie & abſolute Redemptor noſter dici queat: hic enim ſolus nos ſua morte liberavit a peccato, quo captivi tenebamur, & omnem vim merendl ae ſatisfa- ciendi præſtat. M Inſt. I. Sancti receperunt jam ſuperabun- dantem mercedem laborum ſuorum. Luc. 6. V. 38. Menſuram bonam, & confertam && coggita- tam, & ſupereffluentem dabunt in ſinum veſtrum. & Rom. 8. v. 18. MWon ſunt condigunaæ paoſſiones bujus temporis ad futuram gloriam. Ergo. M. V. Conſ. Merita quidem Sanctorum ſuperabun- danti præmio compenſabuntur: at ſatisfactio- nes, queis non indigebant, in communi Eecle-= ſiæ theſauro conduntur. Inſt. 2. Nihil ſancti fecerunt aut paſſi ſunt bo- ni ad quod non tenebantur, ſecundum illud Luc. 17. v. 10. Cum feceritis omnig qux pra- cepta ſunt vobis, dicite ſervi inutiles ſu- mus: quod debuimus facere fecimus; ergo nihil ſupereſt, quod aliis communicent. Nam & prudentes virgines, Mat. 25. V. 9. reſponde- runt fatuis: We forte non ſußiciat nolis & volit. . M. Conf. Chriſtus ibi de ſola obſervatione Præceptorum loquitur, qua nemo debet glo- riari, Deum enim illa nihil juvat, Job. 22. V. 3. Quid prodeſt Deo; ſi juſtus fueris? aut quid ei con Jers, ſi immaculaa fuerit via tua? Multa ta- h 3 men 4 4⁸6 DE PœNITENTIA. “ men fecerunt & pertulerunt Sancti, quæ prz. cepta non erant, quas ſatisfactiones Pro reati- bus propriis non neceſſarias, Eccleſiæ theſau- ro reliquerunt. . il Virgines prudentes non loquuntur de ſa- tisfactione; ſed de oleo’gratiæ & caritatis habi- tualis, quod uti ad ſalutem cuilibet eſt neceſſa- rium, ita nemo in alterum poteſt effundere. Iluſt. 3. Si etiam ex juſtorum ſatisfactioni- . bus indulgentiæ conferunt remiſſionem pœnæ, ſ ergo ex eorumdem Sanéctorum ſatisfactio- nibus Miſſæ Sacrificium & Sacramenta di- ſiu centur talem remiſſionem præſtare. V. MW. re Zeg. Convenit plane, ut Sacrificium Miſſæ & ſan Sacramenta, ceu primaria Chriſtianæ Religio- uhn nis fundamenta, ante ullius Sancti merita a ne Chriſto capite inſtiruerentur, & ex illius ſolius ihlg influxu vim omnem & efficaciam participarent. Al At collatio indulgentiæ, cùm non ſit actio ſacra- M mentalis, ſed exercitium Miniſterii Eccleſiaſti⸗ ern ci pendens a poteſtate clavium, mutuæ carita- At tis officia ad exhibendam ſatisfactionem non aie reſpuit. uin Inſt. 4. Pontifex ſine expenſione theſauri ſa- MWan tisfactionum Chriſti & Sanctorum diſpenſat Mlie/ in votis; ergo etiam per poteſtatem a Chriſto 1 ſibi traditam poteſt proxime remittere pœnas, l quin theſaurum illum aperiat. . W. Conſ. Ju- s ſtitia vindicativa non exigit pretium, quo vo. tum tollatur, exigit vero pro expungendo rea- tIu poœnæ, quam nequit immediate ſolvere kon- . tifex5 Pre. lenti. n. el. h. e. kont ene, io⸗ d. N. les ⸗ 4 Nue ſn ₰ DE PœNITENTIA. 487 tifex; ſicut nec culpam ſine Sacramento re- mittere. ARTICULVUS III. Conditiones ad dandas && lucrandas Indulgentias requiſitx. . D* . Indulgentiæ debent a legitimo diſ- N penſatore, juſtis de cauſis, & aliquo ſig- no externo concedi, alioqui nullæ erunt. I. Opus eſt lagitimo diſpenſatore, cujusmodi ſunt Summus Pontifex, qui poteſtatem univerſalem a Chriſto in Petro accepit: deinde Epiſcopi, qui & ipſi poteſtate ordinaria, ſicut abſolvunt a peccatis, ita indulgentias largiuntur: neque enim hæc eis poteſtas ex ſpeciali commiſſione defertur, ſed jure communi annexa eſt ipſorum dignitati, ut decenter ſuo munere fungantur. Quamquam hæc facultas ipſorum non ſit adeo generalis: unum enim tantum annum conce- dere poſſunt in die dedicationis Eccleſiæ, & quadraginta dies in caſibus aliis: neque poſſunt eas largiri defunctis, aut non ſubditis ſuis, eo quod nullo jure id exprimatur. Suis tamen ſubditis etiam extra diœceſin ſuam illas poſſunt impertiri. c. Cum e eo. &c. Moſtro. de pœnit. & remiſſ. Abbates, Parochi, & Sacerdotes alii Epi- ſcopis inferiores jure communi non poſſunt concedere indulgentias, ſed ſolum ex commiſ- ſione Pontificis & Epiſcoporum. c. de Excedenti- bus. de Exceſlib. Prælat. Hh 4 Pa-= — 4⁸8 DE PCNITENTIA. Paneormitanus, Felinus, Dom. Sotus, Na- varrus & Cordubenſis exiſtimant, Concilium generale poſſe concedere indulgentias: negant alii, eo quod Concilium generale, ſecluſo Papa, non papalem, ſed epiſcopalem poteſtatem ha- beat: quod vivente Pontifice probabilius vide- tur, non item Sede Pontificia vacante. II. Dicitur, juſzis de cauſig, iisque diſtincétis a remiſſione pœnæ: has enim prorſus requiri fatetur Clemens VI. in extravag. Unigenitus. & Leo X. in ſua decretali ad Cajetanum ait, ſe nullam poteſtatem habere concedendi indulgen- tias ſine legitimo motivo. Ratio etiam mani- feſta id ſuadet: nam dominus non habet ratas Profuſiones a Miniſtris prodligis factas; Apo- ſtoli autem dicuntur, miniſtri Cbriſti, & diſpen- ſatores myſteriorum Dei, 1. Cor. 4. v. I. Qua- Propter ſi motivum non ſit æquale indulgen- tiis, vel hæ erunt nullæ, vel ſolum proportio= natæ motivv. III. Dicitur, iogno externo: Nullus enim actus jurisdictionis exercetur ſine ſigno ex- terno fufficienter indicante voluntatem ſupe- rioris. Unde patet, ne quidem ſolo diſſenſu Pontificis interno revocari indulgentias ſemel conceeſſas poſſe. Dico Il. Ut quis indulgentiam ſibi lucretur, debet eſſe vivens, viator, rationis compos, baptizatus, in ſtatu gratiæ, & opus injunétum omnino expleviſſe. I. Debet eſſe vivens & via- zor: nam qui pro ſe indulgentias lucratur, fere ſemper opus aliquod injunétum exſequitur: mor- lNt ümi ante Aiua Cnin luhmnte urd en Me. liu Erant n. Nk. Knts ſegu. Ee Uyen. Manl⸗ tus Apo. . . N. Wr ein .l⸗ ,lr⸗ Hi ſend cteror, ulr G un, egon DE PœNITENTIA. 489 mortuis autem nullum opus injungi poteſt: igitur nullas pro ſe indulgentias lucrari poſſunt. Nihilominus cum ſummus Pontifex habeat ple- nitudinem poteſtatis ad diſpenſandum Eccleſiæ theſaurum etiam non ſubditis, infallibiles in- dulgentias concedit fidelibus defunctis, ſed tantum per modum fſuffragii & ſolutionis. Qua de re licet veterum aliqui dubitaſſe videantur, ſententiam ſuam tamen revocarunt. Nec quis- quam ſine nota hæreſeos jam contradicere poſ- ſet poſt Xyſti IV., Leonis X:, & aliorum Pon- tificum editas Bullas. . II. Debet eſſe rationis compos: nam uſu ra- tionis deſtitutus tantum ſpeciatim annuente Pon- tifice, per alium præſcripti operis exſecutorem lucrari indulgentias poteſt. III. Opus eſt, ut ſit haptizatus: quia Cate- chumeno nequit Eccleſia per modum abſolu- tionis largiri indulgentias. Sed tantum per mo- dum ſuffragii: cum in illum exercere jurisdi- tionem nequeat. . IV. Debet in ſtatu gratiæ eſſe: peccator enim frui aliena ſatisfactione non poteſt, ut Art. r. docuimus. Excommunicato non vult Ecele- ſia hoc beneficium impertiri, licet forte gra- tia divina Præditus eſſet. V. Opus injunéctum explendum eſt: nam cum hac conditione conceduntur indulgentiæ. VI. Dictum eſt, Uz quis ſili lucretur indul- gentias: Nam ſtatus gratiæ non exigitur in eo, qui alteri indulgentias lucrari cupir: peccatum enim ejus, qui opus-injunétum exſequitur;, in- Hh 5 dul⸗ . te clavium in Pœnitentiæ Sacramento aliqua pœ- 490 DE PCGNITENTIA. dulgentias impedire nequit alii conferendas, qui peccati expers, & ſatisfactionis alienæ per- cipiendæ capax eſt. Naeavarrus & Cajetanus inſuper intentionem lucrandi indulgentias gratis requirunt, cum id Pontifices non exigan. Obi. I. cont. I. Conel. Abbates & Præpoſiti Ordi- num exercent jurisdictionem in ſuos Religioſos, faciuntque extraneos aliquando participes meri- torum & ſatisfactionum ſuæ familiæ: Sacerdo- tes etiam virtute clavium in Pœnitentiæ tribu- nali exercent jurisdiéstionem, & aliqua pœnæ temporalis parte confeſſos liberant: ergo & iſti habent facultatem largiendi indulgentias. Be. M. Conſ. Poteſtas concedendi indulgentias per- tinet ad forum externum Eccleſiæ;, ipfſaque conceſſio indulgentiarum eſt actus juridictio- nis, quo relaxantur pœnæ temporales a jure vel ab homine diétatæ, atque idoneæ non tan- tum ad exemplum & correctionem publicam, ſed etiam ad ſatisfaciendum pro reatu apud Deum reſiduo. Præfeéti autem ordinum ju- risdictionem tantum in ſuos habent quoad di- ſciplinam vitæ regularis; ergo illis publicas & ſolennes indulgentias elargiri non poſſunt, ac multo minus externis, in quos nullam jurisdi= Ctionem habent: nam communicatio illa meri- torum ſui Ordinis non fit virtute clavium, ſed tantum conceditur per modum impetrationis ac ſuffragii. . Quamquam autem Sacerdotes cæteri virtu- næ Apenin unde , H annin vence lteper fonem nid ⸗ o nnetl. eroo⸗ nbo. Do E K N 1sper⸗ Ngre cto⸗ e un⸗ Wen n unn / E esd⸗ Awet n, 4 tio ert V digu DE PNITENTIA. 491 næ temporalis parte confeſſos eximant, hane tamen jurisdictionem exercent tantum in foro interno ac ſecreto, non vero in foro externo & publico Eccleſiæ, ad quod potiſſimum ſpe- ctat largitio indulgentiarum: nam quod in tri- bunali pœnitentiæ minus injungunt Sacerdotes) expiandum adhuc pœnitenti reſtar per opera Pœnalia, ut habet Bellarminus I. I. de Indulg. C. II. CObj. II. Valida eſt actio, qua indigno ſine legitima causa Beneficium Eccleſiaſticum con- fertur: ergo etiam quando conferuntur indul- gentiæ ſine legitima cauſa extrinſeca. B. M. Conſ. Eccleſia ratam habet illam beneficii colla- tionem, ut caveatur variis incommodis alioqui ſecuturis. Nullum autem ſequeretur incom- modum, ſi indulgentiæ ſine cauſa juſta conceſ- ſæ nullæ ſint: imo ſi valerent, gravia orirentur incommoda, quia homines tantæ impunitatis fiducia facilius in peccata ruerent. F Inſt. I. Ad redimendam culpam ſufficit indigen- tia pœnitentis; ergo eadem indigentia ſufficiens eſt ratio ad remittendam per indulgentias po- nam. N. M. Conſ. Peccator non poteſt liberari cul- pa niſi contritione & confeſſione, quæ cum ex ſe ſint actiones laborioſæ, & adjunctam ſatisfactio- nem habeant, a peccatis futuris dererrent pœ- nitentes: At indulgentiæ non ſunt ita neceſſa- riæ, quia pro pœnis fatisfacere unusquisque poteſt. Hinc ne in Civilibus quidem largitio- nes laude dignæ eſſent, ſi indigentibus anſam deſidiæ & proclivitatis in vitia præberent. ſt 492 DE PœNITENTIA. Inſt. 2. Si ad concedendum indulgentias æquale his motivum requiratur, ergo irrite erunt conceſſiones fere omnes indulgentiarum: cum pleræque adjunctas preces exiguas aut elee- mosynas habeant. w. W. Seq. qualitas mo- tivi non tam petitur a bonitate actus, qui impe- ratur, quam a bono, quod per indulgentias ob- tineri poſſe ſperatur: cujusmodi eſſe poteſt fervor Ordinis Religioſi inſtaurandus, pax Chriſtiano- rum,;, converſio Infidelium, Sanécti cujusdam ve- neratio, aliudve publicum vel privatum bonum diſtinétum a remiſſione pœnæ indulgentias lu- cranti obventura: imo cum ex indulgentiis tanta Dei gloria, quanta ex ſatisfactione ipſa, ſperatur. Olj. II. cont. 2. Concl. Si ad lucrandum in- dulgentias ſtatus requiritur gratiæ, ergo ſi opus injunctum plures hebdomadas duret, ſæpius confitendum eſſet ei, qui interea peccaret B. W. Seq. Sufficit opus ultimum præſtari in ſtatugra- tiæ, quando indulgentiæ aut jubilæi gratiæ ſunt obtinendæ: nec enim Pontifex exigit, ut opus quodlibet in ſtatu gratiæ peragatur; ſed lege Dei ita ſancitum eſt, ut nemo capax remiſſionis Ponæ ſit, qui non fuerit in gratia. Utrum in- dulgentiæ reviviſcant, incertum eſt. Neque Par ratio peti a Sacramentis poteſt: nam ſecun- dum S. Thomæ doctrinam, nnllum horum, quod characterem non imprimit, reviviſcit. Qui culpa mortali vacat, confiteri non tenetur: nam dum Pontifex ad indulgentias obtinendas confeſſionem exigit, de confeſſione ſolorum le- thalium a Doctoribus explicatur. Imo ſi cn egl⸗ Mrag t len e 1. un⸗ he gen Ar kr n ſ e N Heni Urlee rum eſes. 6Mo. ttcr. lkne Kero. Ve. numn ol. Slant aur. mi. os p⸗ N r. elwnr R t⸗ IM i⸗ eche ec⸗ onln wid lenel Kinen Nori vol DE PGNITENTIA. 49⁹3 legitimè confeſione in peccatum mortale recide- ris, confiteri iterum non teneris, modo ulti- mum opus vere contritus peregeris. Quod potiſſime dicendum, quando finis a Pontifice intentus obtineri poteſt; etiamſi actio præſcri- pta in peccati mortalis ſtatu peragatur: ut eſt ædificatio Eccleſiæ, ſublevatio pauperum, re- reſſio Paganorum, recuperatio terræ ſanctæ. Olj. II. S. Thomas in 4. d. 26. q. I. a. 30. do- cet, Incdulgentias tantum valere, quamum lonant; modo ex parte dantis ſit auétoritas, ex parte re- cipientis caritas, & ex parte cauſæ pietas. Er- go non opus eſt executione operis per Bullam injuncti. . MW. Conſ. Ideo præſcripti operis exe- cutionem non adjicit S. Doctor, quod opus novum injungi non ſit abſolutè neceſſarium, quandoquidem propter opus præteritum in- dulgentia dari poteſt. ARTICULUS IV. Variæ diviſiones Iadulgentiarum adducuntur. D* I. Indulgentiæ ratione ſubjecti, cui alli- gantur, aliæ ſunt locales, aliæ reales, aliæ perſonales. I. Locales dicuntur indulgentiæ, quæ templo, ſacello, altari, aliive loco ſacro af- figuntur, ut, quicunque illa ingreſſi fuerint, aut viſitaverint, & præieriptas preces vel opera Præſtiterint, illas adipiſcantur. II. Interdum addicuntur alicui grano, roſario, crucu- læ, imagini aliive rei ſacræ, unde veales ap= pellantur. III Interdum tribuuntur perſonæ; quoties illa v. g. Sacrum fecerit vel audierit, vi- ſita- 494 DE PœNITENTIA. ſitaverit infirmos aut captivos, quam ob cau- ſam perſonales nuncupantur Tres iſtæ indul- gentiarum ſpecies, quia ſine temporis determi- † natione ſubjectis ſuis affixæ ſunt, vocantur per- petuæ: nam quæ conceduntur definito ſpatio temporum, quo ſolum percipi queunt, dicun- tur temporariæ: ut cum pro iis lucrandis deter- minantur viginti quatuor horæ, hebdomas una & altera, vel annus integer, ut in jubilæo. Si generatim dicatur, concedi indulgentias in mortis articulo, quin exprimatur, in vero arti- 5 culo mortis, probabilius etiam obtinentur in ar- ticulo mortis præſumpto, quamvis mors reve- 1 ra tum non ſequatur. 1 Dico Il. Ratione effectus dividuntur indul- alnm gentiæ in partiales & totales. Katio eſt. Effe- Mift tus proprius indulgentiarum eſt remiſſio pœ- iſai næ; ergo ſi juxta limitationem conceſſionis, Aüd pars tantum pœnæ remittatur, erunt indulgen- fnnfl tiæ tantum partiales: ſi vero citra exceptionem immin omnis reatus tollatur, ut nihil pœnæ luendum ünm ſuperſit, erunt totales & plenariæ. B (tong I. Indulgentiæ partiales aliquæ ſunt tot die- Audi rum vel annorum, ſignificantque remiſſionem tMn Pœnitentiæ, quæ peragenda fuiſſet tot diebus vel denn annis ſecundum Eccleſiæ ritum: nam in primiriva Mmi Eccleſia ſolebat imponi peœnitentibus, ut feria mm 2. 4. & 6, jejunarent, ut abſtinerent a balneo, c equitatione, ſacra communione &c. prout ex he Tertulliano l. de Pœnit., Conc. Triburienſi Can. i 34. & ex l. 19. Burckardi conſtat. tan Or. b an eincl Lerm. r er. o⸗ cn. lee Müons leo 1 0oft⸗ ia. kee⸗ rinl E. pe⸗ er ſen enn N ent ordl ire Nken Poe toht ena 1 DE PœNITENTIA. 49 5 Quadragenæ indulgentia ſignificat remiſſio- nem pœnæ, quæ quadraginta continuatis die- bus in jejuniis & aliis laborioſis operibus agen- da fuiſſet. Quodſi pœnitens tempus iſtud in ſolo pane & aqua tranſigere debebat, carena dicebatur ob carentiam fere omnium ciborum, qualis Præmitti ſolebat pœnitentiæ ſeptenni, ut Au- Ctores nuper citati teſtantur. Indulgentia, qua pars aliqua, v. g. tertia aut quarta peccatorum donatur, ſignificat, remitti Ppœnitentiam, quæ pro tanta parte pœnæ pec- catis debitæ fuiſſet peragenda. II. Legitur aliquando indulgentia plena, plenior, pleniſſima. Suareſio diſp. 50. ſect. 4. num. v. videtur verbis iſtis æqualiter ſignifica- ri indulgentia totalis; gradus autem compara- tionis, putat addi ad majorem rei declaratio- nem, & ad tollendos ſcrupulos, qui ex variis opiniomibus poſſent oriri. Sotus ait, indulgen- tiarum prædicatores exaggerationis cauſa illam gradationem inveniſle. = Quidam plenam ad ſolam penam peccatis mor- ralibus debitam referunt: pleniore, ajunt, re- mitti adhuc pœnas venialibus decretas: pleniſ- ſima verò etiam culpas veniales indulgeri. Probabilius videtur Bonifacius Papa, qui in extrav. Antiquorum de Pœnit. & Remiſ. primus vocibus illis uſus eſt, indulgentiam plenam re- tuliſſe ad remiſſionem totius pœnitentiæ injun- Gæ a Sacerdote: pleniorem, ad remiſſionem Pœnæ totius ſecundum Canones injungendhze 35 496 DE PœNITENTIA. pleniſſimam, ad remiſſionem omnis poœenæ, quæ a divino judicio exigi poſſet. III. Inter plenarias indulgentias eminet Ju. bilæum, Ha hebraice, quod ipfis ſignificabat annum quinquageſimum remiſſionis, in quo agrorum cultura quieſcebat, & venditæ poſſeſ- ſiones prioribus dominis reſtituebantur, ut le- gimus Levit. 25. & 27. & Num. ull. Unde Iſaiæ 61: V. 2. & c. 63. V. A. translata eſt illa vox ad ſignificandum tempus Evangelicæ Legis, quod per annum Jubilæi Hebræorum ſignifica- batur. Idem vocabulum nobis exprimit annum ſæcularem, quo maximæ indulgentiæ Romæ conceduntur: qui quidem initio fuit annus cen- teſimus, quando a Bonif. VIII. anno MCCC. magnum illud Jubilæum primo Romæ celebra- batur. Poſtea anno MCCCL. a Clem. VI. re- vocatum fuit ad annum quinquageſimum. De- nique a Xyſto IV. anno MCCCCXXV. ad vi- gelimum quintum annum eſt arétatum. Banauam autem ampliſſima hæc Jubilæi remiſſio non differat ab indulgentüs plenariis quoad effectum primarium remiſſionis omnium Poœnarum, tres tamen præcipuas præroga- tivas habet. Nam primo motivi certitudine vulgares omnes indulgentias ſuperat. Secundo ratione ſolennitatis & conſenſus totius Chriſtia- ni Populi; Tertio propter privilegia plurifna; videlicet quod poſſit quilibet per quemvis Con-= feſſarium ab Ordinario approbatum ad exci⸗ piendum eonfeſſiones abſolvi a caſibus reſerva= 1t18, N E ndr tenk Cuen 1A MI hlerl umn t 6 t, uu e N. eber U⸗ .. Hu N vo lin Dber nnun Rome uocel⸗ . gehre re⸗ N. Ae⸗ 6 Nu Muni loe⸗ che eCun et Porn sC . 16 6 N 4 DE PœNITENTIA. 497 tis, & in plerisque votis diſpenſationem obti- nere. In lIucrando autem Jubilæo quatuor potiſ- ſimum obſervanda ſunt, nempe executio ope- rum injunctorum, eorum commutatio, abſo- lutio a reſervatis, & tempus quo beneficium iſtud eſt acquirendum, quorum omnium ex- Plicatio Theologis moralibus incumbit. Ohj. I. Si quis indulgentias, queis Ponti- fex dimidium pœnarum remittit, bis lucratus fuerit; vel torus pœnæ reatus tunc donabitur, vel tantum dimidium partis dimidiæ, quæ ſu- perfuerat a prima acquiſitione indulgentiarum? Si primum, ergo falſum dixit Pontifex, tan- tum dimidiæ pœnæ remiſſionem datum iri: ſi ſecundum, ibitur in infinitum; cum dimidium reſidui ſemper in duas partes dimidias divida- tur, quarum altera novis ejusmodi acquiſitio- nibus indulgentiarum expungi poſſit. B. W. r. Jq. Quod reſiduum eſt pœnarum non æſtima- retur tunc ut totum, ſed ut dimidium totius quod extabat, cum indulgentiæ primum ac- quirebantur. Oj. I. Non eſt credibile, aliquem 48000. annorum in purgatorio fore; ergo gratis ad tot annos Iæpe conceduntur indulgentiæz. H. MW. Conſ. Formulæ conceſſionum tantum indi- cant, tolli pœnas purgatorii, quæ tollerentur Per pœnas eccleſiaſticas tot annorum, ſtatutas à 8S. Canonibus, & temperandas pro fervore Pœnitentium. DE PœNITENTIA. GAPUT VII. De Peœnitentia publica. ARTICULUS IV. Ritus & inſtitutio Pœnitentiæ publicæ. Ota I. Chriſtiani olim in duos ordines diſ- N pelſcebantur, in Catechumenos & fideles. Catechumenorum quidam erant audientes, qui conciones quidem auſcultabant, baptiſinum au- tem nondum petierant; alii econtra catechu- meni, qui baptiimum jam expetierant, dice- bantur electi & competentes. Fideles dividebantur in tres claſſes, quarum amm primam conſtituebat Clerus, ad quem omnes mium Eccleſiaſtici pertinebant: ſecundam Laici, qui mindl communi nomine fideles nuncupabantur: ter- Hh tiam Pœnitentes, qui etſi fideles eſſent, tamen mii ob crimina a cæteris fidelibus ſegregati, & quaſi m is in ſentinam Eccleſiæ rejecti pecullari nomine upan cenſebantur. Nomine autem Pœnitentium ſo- zann li illi intelliguntur, quibus pœnitentia publica, auinpr eaque ſolennis imperabatur. Nec enim omnis aamn Poœnitentia olim publica erat, ſed dabatur etiam mai Poœnitentia privata & occulta, quando pecca- nil⸗ tum clam commiſſum ſoli Sacerdoti detegeba- nr tur, & ſatisfactio ita privatim & occulte per-. s Klll agenda injungebatur, ut ex ea crimen aliis in- Nlr noteſcere non potuerit; ut conſtat ex epiſt. 80. S. Leonis ad Epiſcopos Campaniæ. , Mota Il. Pœnitentia, quam Gratianus c. WNi- . bil prodeſt. de Pœnit. d. 3. & Magiſter zn. Iſt. A l ang binne ,E Con 1O , N 7, ter⸗ Ulcen Kcen Vodohne funt AM vetla Necd eg lre A aumdt Sſtet DE PGNITENTIA. 499 diſt. 14 ſolemnem, S. Auguſtinus ep 54. hu- millimam, S. Ambroſius & Patres alii ſimplici- ter publicam nominant, pluribus ex capitibus differt a Pœnitentia publica non ſolenni. Nam I56 Pœnitentia ſolennis ob aliqua tantum cri- mina publica & enormia indicebatur, nempe ob idololatriam, homicidium & fornicationem; quibus S. Gregorius Neocæſarienſis in epiſto- la canonica adjungit furtum in cives, barbaro- rum incurſione afflictos & fugitivos admiſſum. 2do Pœnitentia ſolemnis ſemel tantum in vita concedebatur. Quod ſi quis deinceps iterum in ejusmodi crimina relaberetur, licebat ei qui- dem conventui Eccleſiæ & ſacrificiis adeſſe, non autem communicare de corpore Chriſti, niſi in mortis articulo; ut refert Syricius Papa epiſt. I. C. 5. 3 1 Pœnitentia ſolennis non injunge- batur Clericis majoribus, neque conjugato cui- Piam, niſi ex conſenſu conjugis alterius, & ra- rO juvenibus aut mulieribus. Atο Solennis pœ- nitentia imperari a ſolo Epiſcopo poterat: cum econtra pœnitentia publica non ſolennis ob plu- ra alia crimina publica, ac (æpius etiam fideli- bus quibuslibet, non ab Epiſcopo dumtaxat, ſed etiam a Presbyteris dictaretur. MWota II. Pœnitentia ſolennis tres, ſeptem, decem ac plures interdum annos durabat. E- jus initium dabatur feria IV. ante Dominicam I. Quadrageſimæ, quando pœnitentes pulla veſte & cilicio induti, tonio capite, exceptis fœmi- nis, & cinere aſperſi, in Kecleſiam induee- bantur. Hinc ſupereſt etiamnum ritus, fide- Ii 2 lees 500 DE PœNITENTIA. les initio jejunii verni cineribus aſpergendi. Ia- ductis in Eccleſiam pœnitentibus Epiſcopus cum Clero manus poſtquam impoſuit, eosdem de- nuo ex Eccleſia ejiciebat: ubi diverſas ſtationes occupabant, prout in pœnitentiæ temporibus proceſſerant. Harum prima dicebatur 7aρ=- αανα.νοι, ſtatio Elentium, qui extra fores Ec- cleſiæ ſub dio, aut ſaltem in veſtibulo preces fidelium cum fletibus poſtulabant. Secunda appellabatur cρννοu, HAuditio, quando intra portam in poôrticu cum Catechumenis verbum Dei ipſis audire, non autem precibus fidelium intereſſe licebat. Tertia nuncupabatur bvνvα. α, Suhſtratio, quando humiſtrati & genuflexi hærebant, humili ac de miſſo habitu, variisque pœnis & carnis macerationibus exercebantur. ſeveriſſima fuit hæc ſtatio, unde apud veteres abſolute pœnitentia vocabatur. Iſti cum com- petentibus ad concionem & preces Eccleſiæ in- tra templi ambitum usque ad ambonem, id eſt, ad locum, ex quo Epiſtola & Evangelium legi ſolebat, admittebantur, non vero ad ſacrificii celebrationem. Quarta ooννο νο ſen Conſiſten- zia erat, cum in Eccleſia ad Sacrificium etiam conſiſtere, non vero ad communionem altaris pPercipiendam admitterentur, ex qua cauſa etiam ſtatio iſta appellabatur minor execommunicatio. Hiſce quatuor vulgatis ſtationibus Ppœniten- tium quintam nonnulli adjiciunt, quæ ésαοι ſeu complementum vocatur, eratque illorum, dui jam expleta poœnitentia exſpectabant feria mnA Atümm hmmn Ad lin d tirnm nnpnt punp n lm . wan . Ni Alt. Cel Lount U tbucn cfum NN. ken iege tur eres ⸗ en. G boe u n ers dn Nid. eniles⸗ lan Gon uk DE CoNFESSIONE. 5Ser V. in eœna Domini reconciliari: hoc enim ſo- lIum tempus reconciliationis erat. Nota IV. Præter ea, quæ hactenus me- moravimus, pœnas plures ſubibant. Nam I. ante expletam pœnitentiam nulli licebat par- ticipare ſacra myſteria prioribus Eccleſiæ tem- poribus. Morituris tamen poſtea S. Commu- nionem conceſſit ſynodus Nicæna I. can. 12. & Eccleſia Romana ſingulis annis feria V. hebdo- madæ majoris pœnitentes reconciliavit, eisque S. Communionem tunc ſolum indulſit, ut te- ſtatur Innocentius I. cap. 7. epiſt. ad Decentium Epiſc. Eugubinum. 2. Numquam poterant promoveri ad Clerum, etiam expleta pœni- tentia. 3. Non concedebantur pœnitentibus nuptiæ, niſi quandoque juvenibus. 4. Non licebat eis adire militiam, neque convivia aut balnea. §5. Dum ſtarent in ordine pœniten- tium non poterant eſſe ſuſceptores in baptiſmo aut confirmatione. 6. Privabantur unctione infirmorum. 7. Debebant ſepelire mortuos. 8. Diebus dominicis & tempore paſchali flexis genibus orabant, dum fideles cæreri ſtantes Precarentur. Diebus autem jejuniorum in Ec- cleſia comparebant, & in genua provolutis Sa- cerdotes manus imponebant, & preces pro ipſis fundebant. Dico. Inſtitutio pœnitentiæ publicæ & ſolen- nis non eſt a Chriſto & Apoſtolis, ſed eſt di- ſciplinæ tantum Eccleſiaſticæ. Prob. I. Toto primo ſæculo, & ſæculo ſecundo quoad majo- rem partem quibuslibet peccatoribus pœniten- Ii 3 tibus 502 DE PœNITENTIA. tibus quorumcunque criminum etiam extra ar- ticulum mortis dabatur abſolutio: ut conſtat ex hiſtoria illius inceſti, quem B. Paulus ob commercium cum noverca I. Cor. 5. excom- municatum, poſtea tamen reſipiſcentem abſol- Vit, & fidelibus cæteris impenſe commendavit, 2. Cor. 2. Joannes item Apoſtolus adoleſcen- tem ad latrocinia & homicidia degenerantem, per ſilvas conquiſivit cum lacrymis, & redu- ctum brevi fidelium communioni reſtituit, ut narrat Euſebius Hiſt. Eccleſ. l. 3. C. 23. S. I- TenæUs I. 3. C. 4. aperte air, Cerdonem non ſe- mel apoſtaſiæ ſuæ veniam conſecutum fuiſſe. Tertullianus l. de præſcriptionibus c. 30. teſta- tur, Marcionem ſecundo ad pœnitentiam fuiſ- ſe admiſlum, eique, modo quos corruperat ſecum reduceret, communionem & pacem Promiſlam; ſed antequam id exſequeretur, morte Ppræventum fuiſie. Poſt medium ſecundi ſæculi cum gravibu & publicis peccatoribus ſeverius agere cœpit Eccleſia, & tribus criminibus, ſi manifeſta eſ- ſent, omnem veniam negare extra morrtis arti- culum; donec non multo poſt, circainitium ter- tii ſæculi hunc diſciplinæ rigorem Romæ tem- Peravit S. Zephyrinus Pontifex, & veniam for- nicatoribus, poſtquam convenienti pœniten- tia perfuncti eſſent, indulſit: homicidis & ido- lolatris ſine ſpe veniæ, ut antea, relictis. In- dulgentiam iſtam Sancto Pontifici exprobrat Tertullianus l. de pudicitia c. I., ſed injuria: nam ſub medium ſæculi tertii eadem modera- tione RKNN Ne mn, 4 DE PœNITENTIA. 50¾ Ning tione idololatræ & homicidæ excepti fuerunt, unk ut conſtat ex epiſtola 58. Cypriani. Cum u autem pœnitentiæ hujus publicæ vigor ſtatim un. cœpiſiet deferveſcere, reſtituta eſt poſt per- mů ſecutionem Diocletiani & Maximiani a Conci- mm liis Ancyrano, Nicæno & aliis. ele Prob. II. Si hæc Poœnitentia publica fuiſſet NOH inſtituta a Chriſto, & ab Apoſtolis promulgata, I. quilibet Chriſtiani, atque etiam de quovis pec- „I Cato gravi deberent eam obire, neque Eccle- SOl ſiæ liceret hac in re quidquam mutare: atqui okt. ad eam non tenebantur olim Clerici, mulieres, ſe conjugati, neque juvenes; & de paucis tantum, r eisque publicis criminibus talis Pœnitentia di- nfI. Ctabatur: ejusque ritus ſæpe fuit ab Eecleſia im- peu mutatus; imo tota hæc ſolennitas ſenſim ſublata. Nen Et quamvis Concilium Trident. Seſſ. 24. c. 8. un de Reformatione, pœnitentiam publicam pu- blice & cum ſcandalo Eccleſiæ, peccnatibus n injungendam decernat; addit tamen, ab Epi- ſcopo hoc peœnitentiæ genus in aliud ſecretum poſſe commutari, quando ita magis Judicaverit. 4 ARTICWUEFUSII. lel⸗ lc Pro quibus peccatis Pœnitentia publica dicta- or batur? Den⸗ Lo. Pro ſolis peecatis publicis: eisque gra- viſſimis & ſcandaloſis olim præcipiebatur Poœnitentia publica. Eſt contra Novatores Pr quosdam, Prob. J. Origenes hom. 15. in Le- ep- vit. ob graviora quidem crimina ſemel, aut n Ii 4 raro 7 504 DE PœNITENTIA. raro pœnitentiam concedi: de communibusau- tem culpis, quibus domum noſtram ſpiritua- lem dæmoni venumdamus, & quæ frequenter incurrimus, quotidianam pœnitudinem agen- dam non interdici. Gregorius Nyſſenus, qui ſub medium ſæculi IV. floruit, in epiſtola ca- nonica ad Letoium, can. 4. & 5. ait, homici- dis & prædonibus, qui illis ſimiles æſtiman- tur, ſtatutam a Patribus eſſe pœnitentiam pu- blicam; nullam autem iræ aut avaritiæ crimi- nibus, imo ne furto quidem ipſi, neque etiam uſuræ, ut teſtatur Baſilius M. epiſtola canoni- Ca 2. Can. I4., neque raptoribus virginum & viduarum, quando nullus concubitus Præceſ- ſit: & can. 34. prohibitum, ait, fuiſſe a Patri- bus, publicare adulteras confeſſas, aut quo- modocumque convictas, ne mortis periculum adirent, ſed eas juſſas a S. Communione ab- ſtinere uſque ad expletum tempus pœnitentiæ. S. Leo M. ep. 92. ad Ruſticum c. 17. ſcri- bit, qui convivio ſolo & eſcis immolatitiis gen- tilium uſi ſunt, poſſe jejuniis & manus impo- ſitione purgari: idololatras autem, homicidas, & fornicatores non oportere admitti ad Com- muionem, niſi per pœnitentiam publicam. S. Eligius Noviomenſis Epiſcopus, qui ſæculo VIL. floruit, homilia 1I. 13. & 15. quas in cœ- na domini habuit, fideles etiam in mortalia lapſos, clare diſtinguit in eos, qui ſine pœni- tentia publica prius acta, & eos qui nonniſi poſt Pœnitentiam publicam abſolutam in Paſchate communicaturi erant. 8 Utnen Mmnnen u Cil UI Mnn Uinsni lli N pte N t cliten ndol n 8 rket Dirt. (o. Clun 0. lk. lr ligt nnpe⸗ ing DE PœNITENTIA. 505 II. Juxta Auguſtinum epiſt. 108. ad Seleucia- num, hi tantum ad pœnitentiam, quam pro- Prie publicam appellat, cogebantur, qui mere- Pant ſeparari a corpore Chriſti per excommuni- cationem canonicam: atqui ex eodem Auguſti- no, non propter mortalia quælibet, ſed tantum Propter graviora a corpore Chriſti ſic ſeparari merebantur; ergo teſte eodem tantum propter graviora crimina ad pœnitentiam publicam ad- dicebantur. III. Ex occultis criminibus etiam graviſſimis homicidii & adulterii nemo olim obligabatur ad pœnitentiam publicam. S. Auguſtinus de homicida ſibi privatim noto, ſub finem ſerm. 15. de verb. Dom. Prorſus, inquit, nee prodo, nec negligo, corripio in ſecreto. Et paulo infe- rius eadem habet de adultero ſibi clam detecto; uti etiam cap. 12. homil ult. ex 50. Conci- lium autem Rhemenſe II. an. 813. can. 31. di- ſcrimen habere cupit inter eos, qui publice, & qui clam pœnitere debent. IV. Eccleſia ſemel tantum conceſſit pœni- tentiam publicam, ut ex Origene & Patribus cæteris novimus. Quis autem credat, Eccle- ſiam voluiſſe omnia mortalia fubjecta eſſe illi pe- nitentiæ, quæ ſemel tantum in vita peragi po- teſt, cum Chriſtus pœnitentiæ Sacramentum iterabile pro baptizatis inſtituerit? V. Qui pœnitentiam publicam obierant numquam poterant promoveri ad ſacros Ordines: cæteris dum durarer pœniten- tia non licebat adire militiam, nec inire matri- Ii 5 moOo⸗= 506 DE PœNITENTIA. monium, aut inito uti; ſi ergo propter quæli- bet peccata lethalia ſubeunda erat publica pœ- nitentia, quantæ turbæ exortæ fuiſſent in Ec- cleiia, dum pauciſfimis Chriſtianorum ad cle- rum & militiam adlegi, aut conjugio & pro- creandis liberis operam dare licuiſſet? VI. Denique cogebantur ad publicam con- feſſionem, qui ad pœnitentiam publicam dam- nabantur: arqui nemo occultos peccatores ad talem confeſſionem cogebat, nec conſeiis cri- minum licebat illa publicare, ut de mulieribus adulteris tradit Baſilius M.; Neque licuifle un- quam ea crimina propalari a Presbyteris qui- bus privatim confeſſio facta eſt, probat invio- labile Sacramenti ſigillum. Ergo. Ohj. I. Ideo Patres de pœnitentia publica agentes, tria tantum illorum peccatorum, ido- lolatriæ, homicidii & fornicationis memine- runt, quia ad illa, tamquam capitalia, cætera omnia reduci poſſunt; ergo inde nequit pro- bari; quod de peccatis cæœteris non fuerit agen- da pœnitentia publica. N. N. Ante. Quod & pueris abſurdum apparet, quibus ex catechilſ- mo conſtat, non tria, ſed ſeptem eſle pecca- ta capitalia: quomodo enim ebrietatem aut fur- tum ad illa tria peccata revocabis. Inſt. I. Baſilius epiſt. cit. can. 52. fures, & can. 65. ſepulcrorum effoſſores, aliosque pec- catores pœnitentiæ publicæ ſubmittit; ergo non ſola illa tria crimina pœnitentiæ publicæ erant obnoxia. . Diſt. Ant. Baſilius illos etiam pec- cato⸗ Cen Vplble lan, Mnin Ur li en n len e⸗ en o⸗ 00 5 DE PGœNITENTIA. 507 catores poœnitentiæ publicæ ſubmitit, ex tra- ditione Patrum N. ſuamet auctoritate & ex ſta- tutis recentioribus C. Can. 30. De Ius, inquit, qui rapiunt ( nempe mulieres) Canonem quiden antiquum non halemus & cc. Alii Patres diſerte eximunt fures, & eos qui idolothyta in con- viviis gentilium veſcuntur. Concilium Laodi- cenum Sæculo IV. can. 7. hæreticos ſola chriſ- matis unétione ad communionem recipiendos pronuntiat; modo errores deteſtati fuerint ac Ppublice revocarint. Et Neocæſarienſe An. 314. can. 4. & quis, inquit, mulierem concupiſeens, Pro- poſuerit cum ea conecumbere, & cogitatio eus non perveniat ad effettum; apparet quod gratia LDei li- beratus eſt, nempe a pœnis canonieis, adeoque Pœnitentia publica fornicariis & adulteris præ- cepta. Ex quo conſtat, nullam pœnitentiam Ppublicam peccatis etiam graviſſimis ſola cogita- tione admiſſis fuiſſe ſtatutam. Inſt. 2. Tertullian. l. de Pœnitentia memi- nit ſolius pœnitentiæ publicæ; ergo pro peccatis quibuscunque tunc agebatur tantum pœniten- tia publica. w. W. Conſ. Ab initio libri usque ad cap. 7. agit de Pœnitentia generatim, quæ poſt Baptiſmum lapſis eſt neceſſaria. Hanc ve- rO cap. 5. unicam, ait, eſie oportere, non qui- dem ex deſperatione indulgentiæ, ſiquis bapti- Zatus ſæœæpius peccaverit, ſed amore innocentiæ ac rigore difciplinæ: quia optandum efſet, ut in recuperata juſtitia Perſeveraret. A Cap. 7. autem usque ad finem tractat de Pœnitentia pu- blica, cui tamen non omnia peccata ſubjicit, me- 508 DE PœNITENTIA. meminit enim ſolius pœnitentiæ, quæ cum Ba- Pptilmo conferri poteſt: nam I. ait, eſſe unam, ſicut unus eſt Baptiſinus. II. Sicut a graviſfi- mis criminibus idololatriæ per Baptiſmum gen- tiles expiantur & Deo reconciliantur: ita fide- les per pœnitentiam publicam ab homicidio & fornicatione. III. Sicut catechumenis per Ba- ptiſmum, ita fidelibus per Pœnitentiam publi- cam omnis pœna & culpa a Deo remirtitur. Inſt. 3. Ibidem cap. 1I0. damnat verecun- diam, quæ peccatores abſtinebat, quominus Peccata ſua confiterentur; ergo agit de pecca- tis occultis, nam peccata publica fateri non pro- hibet pudor. F. W. Conſ. & eus probationem. Magna pars Eccleſiæ peccata publica pœniten- tium ignorabat: igitur ingenti animo opus erat, coram his & aliis omnibus in ea, qua dixi, abje- Ctione & quallore peccata palam omnibus facere. Inſt. 4. S. Cyprianus epiſt. 47. ad plebem, ait, minora delicta expianda fuiſſe pœnitentia publica. G. Fornicationem & adulterium vo- cat delicta minora intuitu idololatriæ. Libro autem de Lapſis triplicis generis lapſos adfert, rimo eos, qui palam idolis chus obtulerunt: lecundo Libellaticos, qui quidem palam fidem non negaverant, qui pretio libellos impunita- tis a magiſtratibus obtinuerant, quo pacto licet & vitæ & idololatriæ exterioris periculum rede- miſſent, ſeque a ſatellitum furore & audacia eſſent tuiti, nominis tamen chriſtiani profeſſio- nem confuſione quadam abnegaverant: tertio Uos, qui libellos tales emere cogitaverant. So- los lurtn Alnzern unn inte N aſid NKe uchr chaun lwn Iutian enn fün nee . lint n. Em H 1 ren PNen nd⸗ Ccun. minns erer. npro ene Nlen⸗ genh e. ee. Wn entn N⸗ e le, l: Genn Cr. le Al 4e1 . 1. ot. DE PNITENIIA. 509 los vero illos, qui idolis ſacrificaverant, pœni- tentiam publicam ſubire debuifle, conſtat ex loco citato, ubi cæteros ad confeſſionem & pœ- nitentiam privatam hortatur. Et epiſt. 58. ad Antonianum aperte teſtatur, libellaticos facti pœnitentes ſine mora ad communionem rece- Ptos fuiſſe. Obj. II. Patres hortantur ad pœnitentiam publicam, imo jubent eam injungi ob crimina, quæ nonniſi occulte ſolent committi, & quo- rum aliquis ſe ſponte aceuſat: ut S. Gregorius Neocæſarienſis epiſt. canonic. can 8., Baſiſius M. can. 6I., S. Gregorius Nyſſ. can. 3., Conc. Anacyr. can. 20. Ergo propter occulta etiam crimina de- bebat obiri pœnitentia publica. N. Diſt. Conſ. Si manſerint occulta, & ſoli Epiſcopo vel Presbyte- ro fuerit ea eonfeſſus N. Si evaſerint nota vel dela- tione, vel publica peccatoris confeſſione C. crimen publicum evadere poteſt, Imo noto- reitate juris, quando conſtat, vel ſententia ju- dicis, vel confeſſione rei in judicio, vel age⸗ tima depoſitione teſtium: 2do notoreitate facti, quando commiſium eſt in præſentia multorum, vel in loco publico, vel eo tempore, quo po- tuit multis innoteſcere, vel paſſim verſatur ob oculos majori parti viciniæ: 3tio denique red- ditur famoſum, quando ejus fama ex ſufficien- tibus indiciis orta pervenit ad majorem partem communitatis. (Quamdiu nullo generis ejus modo crimen evadit publicum, dicitur mane- re occultum. Igitur Origenes homil. 2. in Pf. 37. & alii Patres commencdant & probant con- 510 DE PœNITENTIA. feſſionem publicam occultorum criminum, & Publicam pœnitentiam, quam quis ſponte con- feſſus palam ſubit, ad eamque inſtanter hor- tantur: id quod olim in uſu fuiſſe, non nega- mus. Quodſi quis palam ſuum crimen, alias occukum, ſponte confeſſus fuiſſet, hunc ad Pœnitentiam publicam damnabant canones ci- tati, quamvis ad longe mitiorem, quam ſialiis modis illud notorium evaſiſſet. Verum hoc nihil contra theſin noſtram evincit: nam quan- do quis omnino libere ex pietate & pœnitentiæ ſtudio occultum crimen plurimæ parti Eccle- ſiæ manifeſtat, pœnitentiam publicam poſtea injunctam ob crimen notorium fübibit. Inſt. I. S. Auguſtinus & alii Patres ajunt, duplicis generis peccata dari, alia quidem gra- via, mortalla, capitalia, alia vero leviora, ve- nialia & quotidiana: illa quidem expianda efle, inquiunt, pœnitentia publica, hæc vero pre- cibus quotidianis. Ergo. H. Explic. teſtim. PLP. IIla eſſe expianda, ajunt, pœnitentia publica, ſi fuerint ſcandaloſa, & commoverint univer- ſam Eceleſiam, ut loquitur Concilium Carthag. III. can. 32. C. ſi fuerint occulta, aut non ita ſcandaloſa N. Sæculo VI. S. Cæſarius Arela- tenſis homil. g. & ſæculo XI. Falbertus Carno- tenfis ſerm. 2. ad populum, diſtincte addunt, diuturna iracundia, ebrietas aſſidua: brevis ergo iracundia & ebrietas raro admiſſa non pleéte- bantur pœnitentia publica, cum nemo neget ea eſſe peccata mortalia. Hinc Cæſarius ſub- I jungit: Quia Iuſtum eſt, ut, qui multorum de- Rru- DW De Uaſtt N ogen nn rche hnnin Ann uene. 104 / . IIA NN I lentie Loce Rhoſe Cent en ete , ⸗ lele⸗ 1 N⸗ ol pe MMle t, A N Mor C 20c erbt 00 emno⸗ Elrt. lim DEPCGNITENTIA. 7II Nrubtione ſe perdidit, cum multorum ædificatione ſe redimat. Inſt. 2. Juxta diſciplinam Patrum antiquo- rum omnia peccata mortalia merentur pœnam excommunicationis, ſeu privationis S. Euchari- ſtiæ: atqui hæc privatio erat præcipua pars pœ- nitentiæ publicæ; ergo mortalia omnia ſubjicie- bantur pœnitentiæ publicæ. W. Diſt. Maj. hoc eſt, nulli licebat accedere ad Sacram Commu- nionem, antequam peccatum mortale, in quod inciderat, pœnitentia expiaverit, & Confeſſio- ne Sacramentali, prout etiam præſeribit Con- cilium Trid. Seſſ. 13. c. 7. C. quaſi omnia pecca- ta mortalia, ſecundum Patres, meruerint ex- communicationem canonicam N. Excommu- nicationem canonicam & pœnitentiam publi- cam, ut præfati ſumus, ſola peccata canonica vulgata ſubibant: quodfi eadem peccata vel nul- lo teſte committebantur, vel ſolo complice con- ſcio pœnitentiæ publicæ non erant obnoxia ſe- cundum Canones, ſed ex concilio duntaxat Presbyteri, &ex consenſu pœnitentis, qui etiamn negatione abſolutionis ſacramentalis compelli ad publicam pœnitentiam quandoque ſolebat, non vero aperta & publica ab altari remotione. Quam ob rem S. Auguſt. ſupra laudatus, Serm. 35 1. MWos, inquit, a Communione probibere quemquam non poſſumus.... niſi aut ſponte confeſſum, aut in aliquo ſive ſæculari, ſive Eccleſiaſtico judicio nomi- natum atque convictum. Quodſi idem S. Do- Ctor homil. 49. inter 50. adhortans adulteros, agite, inquit, pœnitentiam, qualis agitur in a, a 512 DE PGœNITENTIA. ſia... Memo ſibi dicat, occulte ago, apud Deum ago: non intelligit pœnitentiam ſolennem & publicam, ſed generatim illam, quæ virtute clavium peragitur, monetque illos, ne Sacerdo- tum miniſterio prætermiſſo, coram Deo tan- tum pœnitentiam agant: mox enim addit: Ergo ſine cauſa dictum eſt: Qucæ ſolveritis in terra &. Solet etiam hic tractari quæſtio de perſo- nis pœnitentiæ publicæ olim obnoxiis. Ubi potiſſima altercatio eſt de Clericis majoribus, quos multi aſſerunt ſubjectos publicæ pœniten- tiæ fuiſſe tribus ſæculis prioribus, ſecuti Joan- nem Morinum, qui id l. 4. c. 12 pluribus adſtruit. Verum alü melius hoc negant cum Albaſpinæo Obſervat. 6. & 7. in Op- tatum. Sane hic Sanctus I. 2. n. 26. gravi- ter invehitur in Donatiſtas, quod lapſos Epi- ſcopos & Presbyteros pœnitentiæ publicæ ſub- jiciant, Duol quidem perſecutionis tempore, ait, & nullo faltum eſt poſt thurifcationem. Sed & Sy- nodus Ancyrana anno 314. Can. I. & 2. Pres- byteris & Diaconis, qui idolis ſacrificaverunt, pœnitentia ductis, honoris quidem nomen ſer- vat, verum absque ulla functione & exercitio M Ordinis. Petrus Alexandrinus can. 10. Cleri- cis lapſis Communionem concedit. S. Leo epiſt. 2. alias 92. ait, alienum eſſe a conſuetudine Z Eccleſiaſtica, ut Presbyteri aut Diaconi peni- tentiam publicam obeant. S. Auguſtinus l. . de Bapt. contra Donat. teſtatur, Clericis ad Ec- cleſiam, a qua defecerant, reverlis, manus in- ter Ea Gine iel. Nle. int onnn Een 7 upbus, ten. fion. urbo egtl 100, N ſag S u D PüœNITENTIA. 513 ter laicos non imponi, ſc. ad pœnitentiam publi⸗ cam. Et Conc. Carthaginenſe V. ætate Augu- ſtini celebratum idem can. I1. decidit: Uy lapfis acerdotibus manus, ſicut laicis, non imponantur. Et habetur c. Confirmandum eſt. diſt. 50. Per pœnitentiam vero publicam intelligitur tantum lucétuoſa illa ac ſolennis, quæ in tertio Pœnitentiæ gradu, qui Sulſtratio dicebatur, Peragi ſolebat, in quo pœnitentes cinere con- ſperſi, induti ſacco ac plane lugubri habitu, variis laboribus & carnis afflictationibus, & frequenti menus impoſitioni Epiſcoporum & Cleri rotius ſubjiciebantur: a quo dedecore ac verecundia Clericos majores Kccleſia ſemper exemit. . Privatam tamen ſeceſſionem ac peeniten- tiam lapſis Clericis injunctam fuiſſe, ait S. Leo in epiſtola laudata. Quo modo explicatur, qui „Objici ſolet Canon 76. Conc. Eliberitani, alla- que teſtimonia, quæ Morinus adducit) 1. CAPUT VIII. DE MINISTRO SACRAMENTI PCGNITENTIE. ARTICULUS I. Ouauam poteſtas in miniſtro bujus Sacramenti veqzairatur“ ico J. Ut quis ſit verus Sacramenti hujus miniſter, ſimpliciter in eorequiritur po- teſtas ordinis, ſeu ur ſit Sacerdos. Ita Catho- „ 514 DEPGNITENTIA. Catholici omnes contra Waldenſes, Wiclef- fiſtas, Lutheranos & Novatores Ccæteros. Prob. I. Verba Chriſti Joan. 20. v. 23. Quo⸗ rum remiſeritis peccata, vemittuntur eis, σ quo- rum retinueritis, retenta ſunt, ſolis Sacerdotibus gnl dicta fuiſſe conſtat ex perenni traditione & uſu Eccleſiæ orientalis & occidentalis. Concilium Florentinum in decreto Eugenii §. Quartum, inquit: Miniſter hujus Sacramenti et bacerdos. Idem ſtatuit Gonc. Tridentinum, Seſſ. 14. Cap. 6. & can. 10., Siquis dixerit, inquit, non ſolos da- cerdotes eſſe miniſtros alſolutionis, ſed omnibus &α* ſingulis Chriſti fdelibus eſſe dictum: Quorum re- eniſeritis peccata . . . quorum verborum virtute quililet alſolvere poſſi, anathema ſit. Prob. II. Teſtimoniis Patrum. Origenes homil. 2. in Levit. Eſt adbuc, inquit, ſeptima peccatorum remiſzo, ocum peccator non erubeſcit Sagerdoti Domini indicare peccatum ſuum. S. Cy- Prianus l. de lapſis: Confiteantur, inquit, ſin- guli delictum ſuum, dum remiſſio facta per Sacer- dotes apud Deum grata eſt. &%. . Baſilius M. in Regul. brevior. ad interroga- tionem 288. reſpondet: Meceſſario is peccata aperire debent, quibus eredita eſt diſpenſatio my- Mteriorum Deie Non autem cuilibet, ſed Apo- ſtolis & ipſorum ſucceſſoribus Sacerdotibus hanc diſpenſationem creditam eſſe monet B. Paulus I. Cor. 4. v. I. & c. 12. V. 28. & ſqq. S. Joan. Chryſoſtomus I. 3. de Sacerdotio, cap. 5. extollit poteſtatem Sacerdotibus a DBeo conceſſam abſolvendi a peccatis, quæ ſit major omnium u n ulu An ut . nu lon ſe At ene n Gn ⸗ I nn. lengr. nn⸗ N otbi oner d cerd bose DE PNITENTIA FxrS omnium terrenorum Principum poteſtate, guam Deus optimus neque Angeliy, neque Arch- angelis dutam eſſe noluit. &. ut fuſius retulimus ſupra c. I. a. r. ad Inſt. 1. Obj. 3. Innocentius I. epiſt. 1. De pondere, inquit, ſtimando deliczorum, Sacerdotis eſt adicane. Auguſtinus epiſt. 228. deterret Sacerdotes, ne deſerant oves in periculo: quia magnum exi- tium ſequizur eoxr, qui de hog Saculo vel non re- generatt exeunt, vel ligati. S. Leo epiſt. 8. Stc divinæ, inquit, bonitarxit Prelidiis ordinatis, ut indulzentia Dei niſi ſuphli⸗ cationibus Sacerqotum nequeat obtineri. S. Cæſarius homil. 41. Peccatorem ad non difterendam pœnitentiam hortatus: Weſcit, in- quitz; ! poſſu pæœnitentiam accipere, && confiteri Deo &&* Saverdoti. Plura Patrum teſtimonia de- dimus cit. cap. I. huj. diſp. Art. I. & 2. Dico Il. Ut quis Sacramentum pœniten- tiæ adminiſtrare poſſit, opus ei adhuc eſt ju. risdictione. Prob. C. Florentinum dicta Seſi. 1I4. Cap. 7. ait: Nullius momenti eſſe abſolutio- nem, quam Sacerdos in eum profert, in quem ordinariam, aut ſubdelegatam non habet juris- dictionem. Ac rationem hanc reddit: Poœni- tentiæ Sacramentum eſt judicium: atqui ad ju- dicium requiritur neceflario in judicante juris- dictio, & ſubjectio in eo qui judicatur: neu- trum autem habetur a ſola poteſtate ordinis; alioqui Sacerdotes quilibet eſſlent ſibi mutuo Paſtores & ſubditi. Ergo. Kk z Okj. I. 516 DE PGNITENTIA. Obj. I. cont. I. concl. Jacobi 5. v. 16. dici- il tur: Confitemini alterutrum peccata veſtra; ergo cuilibet fieri confeſſio poteſt. NE. Explic. Anteced. Confitemini alterutrum peccata ve- ſtra generatim C. ſpeciatim ſubdiſt. ſinguli ſin- gulis quibusque N. reus judici, laicus Sacer- doti C. Sic veteres intellexiſſe oſtendunt teſti- monia ſæpius allata. Quæ quidem teſtimonia etiam ſufficiunt ad dandam rationem diſerimi- nis, cur non æque omnes Chriſtianos concer- nat dictum Chriſti: Quorum remiſeritis pecca- za, &. ac illud Marth. ult. Euntes aptizate. Præterquam quod major fit baptismi neceſſitas, quam poœnitentiæ Sacramenti, ut notat B. Tho- mas diſt. 17. q. 3. a. 3. quæſtiunc. r. ad 2. ne- que in baptismi adminiſtratione ſervetur rario judicü, quam remittendi & retinendi poteſtas in pœnitentiæ Sacramento exercet. Inſt. I. Olim defectu Presbyteri ſacramen- talem abſolutionem impertierunt Diaconi: nam S. Cyprianus epiſt. 48. & alibi ſcribit, lapſos in idololatriam, ſi libellos Martyrum exhibere poſſint, Presbyteris abſentibus, apud Diaco- num exomologeſin facere poſſe, ut manuum ejus impoſitione ad Dominum cum pace ve- niant. Ergo. . N. Antec. S. Doctor loquitur ſolum de exomologeſi, qua morituri tales Dia- cono ſuum lapſum in idololatriam, & ſua vota, qua deſiderarunt reconciliari, aperiant, ut ab 80 reconciliari, & S. Euchariſtiam in viaticum percipere poſſint. Idem ſenſus eſt Synodi Eli- beritanæ, quæ can, 32. facit Diacono poteſta- A temn ntni. 1 /, ne, Iiu Ur Vlt n gen⸗ lyl. llle. llr. N. Untrde ine lerimi Ceer⸗ haen. Chnt cellg D,T. G2 e. nſi volelis Crmneh⸗ herhbet D. nuutt ce Ne⸗ gden les nN Vite In . 4 7 Dfk PGœNITENTIA. 517 tem concedendæ communionis, ſi ei juſſerit Sacerdos: indicat enim ſolum eommunionem Eccleſiaſticam, non vero reconciliationem cum Deo. Sed & C. Toletanum I. cum Diaconos lapſos privat poteſtate imponendi manus, non intelligit niſi honorariam illam, cum clerus cum Epiſcopo pœnitentibus manus ſæœpe ſoleret im- ponere. Ad ſenſum eundem Alcuinus, Ordo Romanus aliique dicunt: Diaconus ſuſcipiat pœ- nitentes, & det eis ſanétam communionem, ſuice- ptione tantum ceremoniali, ut precum Eccle- ſiæ & Euchariſtiæ participes fierent; non vero abſolutione ſacramentali. Ordo enim Rom. ſcut ſaerificium, inquit, offerre non Shont, niſt Epiſcopi vel Presbyteri, quibus elaves regni cœleſtis traditæ ſunt; ſic neo iſta judicia alius uſurpare de- bet. Odo Pariſienſis, in Statutis Synodal. Stat. 56. Probibetur, inquit, diſtricte, ne Dia- coni ullo modo audiant confeſſtones, niſi in auktiſſi- ma neceſſctate: claves enim non habent, nee pohſunt abſolvere. His Alcuinus cum cæteris antiquis conſentit. Iuſt. Il. c. Fures. Extra. de furtis. FKuves; inquit, e furando comprehenſit vel vulnerati, Prebytero vel Diacono confeſſt fuerint, commu- nionem eis non negamus. Alia item Concilia, Patres & præcipui Theologi jubent, abſente Epiſcopo & Presbytero, confeſſionem fieri Diacono, aut etiam laico. Ergo. G. Senten- tia illa in Jure can. mendoſfa eſt: ita enim ca- non 31. Conc. Triburienſis, in decretales re- latus, ſonat: & comprehenſi & vulnerati, Deo- kKk 3 de 518 DE PeNITENTIA. gque && Savergoti confeſſ, . Et ut prior lectie admittatur, tamen recte explicari poteſt ſecun- dum ſententiam CC., PP. & Theologorum, qui, abſente Epiſcopo & Presbytero, confef- ſionem aliis jubent fieri, ad præceptum Chriſti de confeffione quoquo modo implendum, & gratiam ipſa operis humilitate conſequendam C. ad abſolutionem ſacramentalem ab iis ſuſci- Piendam N. Juxta hanc expoſitionem S. Thomas nuper cit. ait: Laicum in neceſſitate ſutp- plere Vicemz Saverdotis, oui confeſſio fiat: eo quod Putarer, hominem in articulo mortis teneri peccatum mortale, cujus ſibi conſeius eſt, ſal- tem laico confiteri: ibidem tamen ad I. & diſt. 20. q. un. a. I. quæſtiunc. z. ad 3. ait, ejusmo- di confeſſionem non eſſe ſacramentalem, nec ita confeffum conſequi ſacramentalem abſolu- tionem, ſed defectum Sacerdotis erga ſic con- feffum & contritum a ſummo Sacerdote fup- Pleri. Igitur Morinus, qui in aliam partem Propendere viſis eſt, ipfis veterum teſtimo- Niis, quæ in ſuæ opinionis patrocinium addu- cit, convincitur. Nam Magiſter ſententiarum I. 4. diſt. 17. &, inquir, Jefuerit Sacerdos, pro- ximo vel ſocio ot faotenda confeſſio. . . Tunta quiphe vis oſt eonfeſtonig, ut, ſi deeſt Sacerdos;, conkteatur proximo. . . CS† ſi ile, oui confite⸗ bitur, poteſtatem ſolvendi non habet; it tamen di- geus venia er deſiderio Sacerdotis. Verbis pene eisdem utuntur, Gratianus, Præpoſitus in ſumma inedita, Albertus Ma- ghus aliique apud Morinum. ſed NKe ante in cton lad eli inn e⸗ Pde . Leckee echn. lum, llel. , S enn lolli⸗ Hen lſſb. Hato eherti l, K. S eno. 1, O l. . NeN. E mem elinn r. Tuna gterth anffi anen Ptläm HK 6 DE PœNITENTIA, 519 Obj. II. cont. 2. coneluſ. Sacerdotes in ſua ordinatione aceipiunt poteſtatem remittendi peccata, dum dicitur eis idem ab Epiſcopo, quod dicebatur Apoſtolis a Chriſto, Joan. 20. Accipite Spiritun §., quorum remiſeritis pecoa- za, C. atqui poſt illa Chriſti verba non ege- bant Apoſtoli poteſtate alia; ergo neque Sa- cerdotes poſt collatum ſibi Sacerdotium egent diſtincta poteſtate jurisdictionis. . Diſt. Maj. Sacerdotes in ſua ordinatione accipiunt poteſta- tem totalem & completam remittendi peccata N. accipiunt poteſtatem radicalem, incoatam & ex parte principii activi, C. Poteſtas totalis & completa remittendi peccata conſtat neceſſa- rio ex poteſtate ordinis & jurisdictionis, qua- rum prior ſola ordinatione confertur, poſte- rior vero ante & poſt ordinationem conferri poteſt. Quare Apoſtolis Chriſtus dicendo: Accipite Spiritum S., quorum remiſeritis pecca- ta, &. tantum conceſſit poteſtatem ordinis: nam cum continuo ante dixiſſet: Sicut miſi me Pater, & ego mitto vos, jam eis conferebat ju- risdictionem univerſalem in omnes Chri- ſtianos. S=“ Huſt. L. Sacramento ordinis confertur po- teſtas judicandi, ſeu peccata judicialiter cogno- ſcendi, ac deinde prout videtur retinendi ac remittendi: atqui hæc eſt poteſtas Jurisdictio- nis; ergo non opus eſt, alia poteſtate jurisdi- Ctionis. B. Diſt. Maj. .. confertur poteſtas jus dicendi remota, incoata, late & improprie dicta C. poteſtas proxima, completa, proprie E 4 & 520 DE PœNITENTIA. & ſtricte dicta N. Jurisdictio proprie accepta, de qua Concilia diſſerunt, eſt poteſtas regendi & gubernandi; quæ non datur per ſolam ordi- nationem: nam Epiſcopi abſolute ordinati, ſeu mere titulares, item Epiſcopi epiſcopatu ſuo dejecti, aut qui legitime renuntiarunt, carent jurisdictione,; quam tamen habent Epiſcopi confirmati antequam ordinentur. Deinde po- teſtas ordinis ſola ordinatione confertur verbis iſtis: Accipe Spiritum Sanctum cρ. econtra po- teſtas jurisdictionis acquiritur pluribus ſignis externis, v. g. collatione beneficii ab Epiſcopo, quæ etiam legitime delegatur a beneficiato non- dum ordinato. Præterea poteſtas jurisdictio. nis augeri, minui, delegari poteſt, & adimi: Poteſtas ordinis eadem eſt & æqualis in omni- bus, nec delegari poteſt, nedum amitti. De= niqus poteſtas ordinis confertur ſine ſubjecta materia: jurisdictio autem nequit eſſe ſine ma- teria certa & determinata; quomodo enim ſu⸗ pDerior ſit ſine certis ſubditis? Igitur jurisdi- Ctionis collatio, cum ſit deſignatio ſubditorum, habet ſe ſicut approximatio cauſæ ad ſubje- Gtum: nam etſi ignis idoneus ſit ad comburen- dum lignum, nullum tamen comburet, niſi ſibi admotum. lLiiſt. 2. Sacerdotes habent poteſtatem ſuam abſolvendi a Chriſto, non vero ab Eccleſia. Be. Diſt. aſj. Habent a Chriſto hanc poteſtatem radicalem, incoatam, & ex parte principii activi C. hanc poteſtatem abſolutam & com- pletam a Chriſto N. accedente Iurisdictionzel nmrn a eli ll hen, n ſei eph, gend or. len e Verbe po. ſons 0 UCl . AClNe ONN. N bel R. tved Hdtoun e uer. u olor Neſtans tinet ice 4 R DE PGNITHNTIA. 521 Eccleſia poteſtas abſolvendi a Chriſto, per Sa- cramentum ordinis collata, completur & per- ficitur in ordine ad uſum. Inſt. 3. Si non una cum porteſtate abſol- vendi ſimul in ordinatione conferatur juris- dictio, ergo poreſtas illa abſolvendi erit inuri- lis, cum reduci in actum non pofſſit. . M. Wat. Reduci poteſt in actum accedente juris- dictione, quæ & ipſa non cenſetur eſſe otioſa, quod ſine poteſtate abſolvendi, per ordinatio- nem collata, in actum ſecundum non prodeat. Habet ergo ſe res fere ſicut cum Rex eliqui- bus poteſtatem abſolvendi vel damnandi im Pertiverit, quam exercere non poſſint ante quam ipfſis a Prorege in præfecturis ſubditi cer- ti deſignentur. Iinſt. 4. Si ad abſolvendum requiritur juris- dictio, ergo ſummus Pontifex a nemine abſol- vi poterit: Sicut enim in foro externo a nemi- ne judicari poreſt, ita in judicio interno nemi- ni poteſt in ſe dare jurisdictionem. B. MW. Illat. & ejus probat. Propter excellentem, omnique humana majorem dignitatis ſuæ prærogativam, quam auctoritati mere humanæ ſublici non convenit, non poteſt in foro externo cuiquam in ſe committere jurisdictionem. Econtra cum in foro interno auctoritas abſolvendi divina ſit, ejusque judicium omnibus Chriſtianis peccato- ribus jure divino neceſſarium; hoc ipſo quod Pontifex confeſſarium ſibi eligit, committit ei⸗ dem jurisdictionem in ſe ipſum: perinde ac ſupremi Principes judicibus, queis cauſas ſuas Kkk à5 (Geci⸗ 522 DE PœNTTENTIA. decidendas committunt, jurisdictionem in ſe ipſos conferunt. Coll. J. Quilibet Sacerdos, etiam excom- municatus, ſi alius haberi nequit, poteſtatem habet abſolvendi quemcunque peccatorem in articulo, aut probabili periculo mortis, v. g. inſtante prælio aut navigatione. Ubi immeri- to quidam excommunicatos vitandos, ſuſpen- ſos, interdictos & hæreticos excipiunt: nam C. Tridentinum Sefl. 14. cap. 7. In articulo, inquit, mortis omnes ſacerdotes quoslibet pœniten- tes a quibusvis peccatis & cenſuris alſolvere poſ- ſunt. Quod autem excommunicati, penitus- que præciſi, a Sacerdotum miniſterio arcean- tur, & omnino vitari jubeantur, id in odium & pœnam ſcelerum ipſorum ſtatuitur: ideoque in aliorum fidelium emolumenta, non in ſepa- ratorum favores pœnam illam legum interpre- tatione molliri, non vero exaſperari decet. II. Jurisdiétio & approbatio ordinarii tam requiritur ad abſolvendum a venialibus, quam a mortalibus, ut declaravit Innocentius XI. de- Creto dato An. 1679. neque enim poteſt judex ſine jurisdictione eſſe. Hinc poteſt Eceleſia reſervare peccata venialia, decernendo, abſo- Intionem a non approbato nullam eſſe; licet Peœnitens aliis mediis ſine Sacramento hæc ex- vergere poſſit. Quæ omnia ad iteratam ab- Rolutionem a peccatis alias jam in confeſſione remiſſis accommoclari p oſſunt. 7 ARTI. Gtmmtann N CMannt Inpkncne in n l nt Cn. Kem nin lne. Uhen. , ten. e l. ☚ UCei Oduen e Nr. . D 5 n Ne. er 0ckela d. aee 4 Aran Ukele N 1 Dr PœNITENTIA 523 ARTICUL US II. De neceſſitate approbationis ad Sacramentum Pa- nitenti«” adminiſtrandum. bernandi populum Chriſtianum, alia eſt ordinaria, alia delegata. Ordinaria jurisdi- ctio eſt ea, quæ haberur ex officio & titulo, cui incumbit cura animarum, ut eſt Epiſeoporum, Parochorum & Superiorum, monaſteriorum & coœnobiorum in religioſos ſibi fubjectos. Delegata jurisdictio haberur ex commiſſione hujus, qui ordinaria jurisdictione pollet. Ali- quid jurisdictionis delegatæ eſt approhatio: hæc enim non tantum eſt Epiſcopi teſtimonium ju- ridicum de Sacerdotis alicujus habilitate ſuffi- cienti ad excipiendas confeſſiones, ſed ſimul conſenſus ac depuratio ad id officii in diœceſi obeundum. Dico: Sacerdotibus omnibus beneficium curatum non habentibus adeo necefſaria eſt ad excipiendas Sæcularium confefſiones approba- tio Epiſcopi, ur ſine hac nulla ſit ipſorum ab- ſolutio. Ha C. Tridentinum Seſſ. 23. Ccap. I 5. de Reform. Decernit, nullum, etiam regularium boge confeſſtones Salarium, etiam Sacerdotum, audire, nec ad id idoneum reputari, miß aut pa- tochiole heneſic5ium habeat, aut ab Epiſcopis per Wota. — ſen poteſtas Eccleſfiaſtica gu⸗ cexamen, aut alias judicetur idoneus, o opproba- Hionem, quæ gratis detur, obtineat. 3. Dixi d. 524 DE PNITENTIA. Diexi I. Non habentibus beneficium curatum. Hinc omnes Prælati, etiam Regulares, hac ap- Probatione egent: non item ii, qui habent be- neficium curatum, ut Epiſcopi etiam nondum conſecrati, modo jurisdictionem habeant, Ab- bates, qui jurisdictione quaſi epiſcopali pollent, atque etiam Parochi, quamdiu beneficium ſuum obtinuerint. Ut primum autem deſinunt ita beneficiati eſſe, egent approbatione, æque ac Cæterl. . Dixi Il., Ad confeſſiones Scoularium: cum ergo Concilium nihil innovet circa confeſſiones Regularium virorum vel fæminarum, poſſunt a quolibet Sacerdote jurisdictionem habente audiri, juxta decretum C. Tridentini. Quam- quami Gregorius XV. conſtitutione anno 1622. edita ſanxerit, nequis, etiam regularis Sacer- dos, Monialium confeſſiones, niſi approbatus ab Epiſcopo excipiat: quæ quidem approbatio peculiaris eſſe debet pro hiſce perſonis. Ne- que etiam is, qui pro Monialibus certo tem- pore audiendis approbationem tulit, extra il- lud tempus ſine ſingulari approbatione audire illas deinceps poterit, ut diſerte ſtatuit Cle- mens N. in Bulla, ſuperni Principis familigs. Ex eadem lege Tridentini C. conficitur, quod nullus Prælatus ſæcularis non habens ju- risdictionem epiſcopalem confiteri poſſit cui= quam non approbato ab Epiſcopo, aut non habenti beneficium curatum. Imo quod nec Cardinalis aut Epiſcopus aliusve ſæcularis Cle- ricus eligere poſſit alterius diœceſis Presbyte- nlenen hn ugel lenne⸗ Se barr ponhn le n. eh the. DE PGNITENTIA. 525 rum a ſuo Epiſcopo non approbatum, ut ha- betur in declaratione Cardinalium 1158. & 1160. cCit. a Suareſio d. 28. S. 4. n. 8. Quæ quidem ultima pars videtur eidem Suareſio no- va & difficilis: nam ſi Epiſcopus extraneo Sa- cerdoti jurisdictionem & approbationem in oves proprias impertire poteſt, cur non idem poterit in ſe ipſumꝰ Dixi UII. Approbatio Epiſeopi: quo nomi- ne cenſentur etiam ejus Vicarius, & quicum- que habent jurisdictionem Epiſcopalem, ur ſunt Abbates quidam, & Capitulum ſede va- cante. Hinc probabile nullo modo eſt, quod quidam aſſerere auſi ſunt, ſufficere judicium Academiæ, aut curati alicujus: hæc enim opi- nio prorſus adverſatur C. Tridentino, quod ſolorum Epiſcoporum meminit; & ita quoque explicavit Pius V. in Bulla, quæ incipit: Ko- mani Pontificis. Igitur cum neceſſaria omnino ſit approbatio Epiſcopi, ſaltem confirmati, ſuboritur dubium, cujusnam Epiſcopi? In qua quæſtione accedere non poſſumus illorum ſententiæ, qui opinantur, confeſſarium debe- re & poſſe a ſolo eo approbari, in cujus diœ- ceſi Sacerdos quaſi ſedem fixam habeat, nec poſſe approbationem ab alio obtinere, in eujus diœceſi conſtanter non habitet: eo quod ap- Probatie ſit actio quædam jurisdictionem ha- bentis in Presbyterum ſibi ſubdirtum. Cur enim Epiſcopus Wormacienſis non poſſit ap- Probare pro excipiendis confeſſionibus Sacer- dotem in Diœceſi Spirenſi habitantem, &£ ibi- dem „ 526 DE PœNITENTIA. dem non approbatum? Nam Sacerdos ab Epi-= ſcopo non ſuo petens vel admittens approba- tionem, fit velut transeunter ejus ſubditus, dum ſe illi hoc in caſu ſponte ſubmittit. Dixi I. Ue ſine hac nulla ſit ablſolutio. Quapropter neceſſaria ſimpliciter eſt approba- tio, vel abſoluta pro quovis loco, tempore vel perſonis totius diœceſis; vel limitata ad cer- tum tempus, locum & perſonas, quos limites ſi quis exceſſerit, idoneus non eſt ad conficiendum abſolutionis Sacramentum. Nam Gcut poſſunt Epiſcopi Sacerdotibus, etiam re- gularibus privilegiaris, approbationem ſimpli- citer negare: ita eamdem poſſunt reſtringere, ut novimus ex Bulla Clementis X. quæ incipit: Superna magni Patris ſamilias. Obhj. I. In extravagante: ſaper cathedram. De ſepulturis, & in Clementina: Dudum. Eod. tit. In extravagante: Imer cunktas. De privi- legiis, & in Bulla Leonis X. quæ incipit: Sa- ero approbante concilio. Statuitur, ut regulares mendicantes, petita & injuſte negata approba- tione, poſſint audire confeſſiones Sæcularium; ergo eis non eſt adeo neceſſaria hæc approba- tioO. H. MW. Conſ. Privilegium illud regularium inſertum fuit corpori juris communis, capitu- lo auteme Licet Komanus. de Conſtit. in 6. di- citur: Romanus Pontifex edendo conſtitutio- nem poſteriorem, priorem, quamvis de illa mentionem non faciat, revocare, quando con- tinetur in jure; atqui in Concilio Tridentino, . quod hntr Fnd l Ren lnnn nſti DE PG&NITENTIA. 527 quod Pontifex ipſe indixit & confirmavit, ubi approbationis neceſſitas abſoluta indueitur, di- ſerte ſubjungitur: Privilegiis & conſuetudine quacumque, etiam immemorabili, non olſtantibus. Nec fit cuiquam injuria: nam cum Eccleſia omnibus jurisdictionem tribuat, poteſt, cum videtur, eadem privare; ſicut etiam revera privat omnem, qui approbatus legitime non fuerit. Accedit Bulla Urbani VIII. anno 1628. edi- ta, quæ incipit: Cum ſicut accepimus, qua o- mnia & ſingula indulta, quæ a Sede Apoſto- lica promanarunt audiendi Sæcularium confeſ- ſiones absque Ordinarii approbatione quibus- cumque Collegiis, Capitulis, Religionibus, Societatibus conceſſa revocantur, caſſantur, tolluntur, reprobantur, annihilantur, viribus & effectu evacuantur, nullisque perſonis im- poſterum ullo modo ſuffragari poſſe decer- nitur. Ex quo nemini deinceps tamquam proba- bile tueri licet, quod Navarrus in Manuali cap. 27. n. 264. & 265. & nonnulli quondam tra- diderunt, etiam poſt C. Tridentinum ſufficere licentiam petitam, etſi negetur. Inſt. I. Actio injuſta nemini nocere debet: atqui quando negatur dignis approbatio, eſt actio injuſta; ergo regularibus nocere non de- bet: neque præiumendum eſt, a Concilio da- tam Epiicopis facultatem agendi contra juſti- tiam. B. Diſt. Maj. Actio injuſta nemini de- bet necere per ſe, C. per accidens-N. Qe enlu 528 DE PœNITENTIA. ſenſu etiam Concilium, reſtituendo Epiſcopis poteſtatem ſuam integram, eisdem præbuit oe- caſionem, quandoque injuſte agendi. Quam- quam vix apparet, quomodo Epiſcopus præ- ſentatos a Superioribus ſuis religioſos non ac- ceptando injuriam illis faciat; nam dicta Cle- mentina, Dudum, limitationes aliquot conti- net, queis Epiſcopi ſe tueantur. Ac prior quidem, quod Prælatus, Epiſcopo renuente aliquem, illius loco debeat ſubrogare alterum: Poſterior autem, ut non plures præſententur Epiſcopo, quam ſint neceſſarii? atqui Epiſco- pus dicere poſſet, eos non eſſe neceſſarios, qui ſe approbandos offerrent, quod alii ſibi ſappetant Sacerdotes. Cæterum decernere hic de juſtitia actionis non eſt Religioſorum, ſed Epiſcoporum, quos Concilium judices conſtituit vel potius reſtituit juſtis & maxime neceſſariis de cauſis. (QQuodſi Regulares factam ſibi injuriam putent, habent coram quo de illa querantur, abſurdiſſimum au- tem foret, ſi penes ipſos maneret poteſtas cauſam propriam decidendi: cum vix ullus, ut ut indo- Cus, aut improbus ſit, non ſibi perſuadeat, cum rejicitur, in juriam ſibi inferri. Licet ergo nege- tur injuſte approbatio, ſuum nihilominus effe- um talis negatio ſortitur, ſicut econtra cum Epiſcopus approbat, cui ſcit eſſe recuſandam approbationem, hæc tamen valida erit: Nam cum Synodus dicat: aut alias idoneus judicetur, loquitur de ſententia externa authentice ab Epiſeopo lata; ad cujus valorem non requiri- Kur, e le Een Uren Ede W eoi Ut oe. lum. re. e. 40 r enn Clele eromn: egtur Plco. lnios, Uütb Ginis Al irt N wn nnmn sali nitl. M ege⸗ e⸗ aen DE PGNITENTIA. 529 tur, ut judex interius idem æſtimet, quod ex- terius pronuntiat. Obj. II. Pius V. ſtatuit, approbationem Mendicantibus conceſſam revocari non poſle, nec poſſie eos ab Epiſcopo, a quo approbati ſunt, iterum examinari, ſed tantum ab ejus ſucceſſore; ergo approbatio non poteſt ad cer- tum tempus limitari. B. W. Conſ. Gregorius VIII. Bulla ſua, cujus initium, In tauta rerum & negotiorum mole, Conſtitutiones Pii V. pro Mendicantibus & alis Regularibus contra lo- corum Ordinarios, ad terminos Juris Com- munis & Concilii Tridentini reduxit. Inſt. I. Approbatio vi Sententiæ Juridicæ Epiſcopi approbantis tranſit in rem judicatam; ergo revocari amplius non poteſt. . W. Conſ. Nihil verat, contra id quod prius judicatum eſt, poſtea judicari, ſive licite, ſive non, præ- ſertim in hac cauſa, in qua leges Epiſcoporum poteſtatem eatenus extendunt. Inſt. 2. Sententia injuſta non aufert jus ac- quiſitum; revocatio autem approbationis dig- no datæ, & qui dignus adhuc eſt, eſt ſenten- tia injuſta; ergo non aufert ei jus ſuum. B. D. Maj. Sententia injuſtanon aufert jus ad rem C. non aufert rem ipſam N. Sicut per detractio- nem vere tollitur fama, quamvis & injuſte tol- latur, & jus ad eam maneat: ita licet injuſtare- vocatio non tollat jus ad teſtimonium Epiſco- pi, quia tamen ad approbationem opus eſt te- ſtimonio actuali Epiſcopimoraliter perieveran- te, & hoc revocatione, etiam injuſta, tollirur, L 1 rev- 530 DIr PœNITENTIA. revocatione quacunque, approbationem ipſam ceſſare neceſſe eſt. Cauſæ autem juſtæ revo- candæ approbationis ſunt nimia ignorantia, & perverſi mores Sacerdotis, quæ approbantem Epiſcopum latebant, aut ſi nimia approbati in- ertia aliudve vitium approbationem conceſſam ſequatur. Nam cum anno 1632. die 19. Febr. libello ad Emin. Cardinalem Richelium dato va- riorum Ordinum Regularium Superiores Pa- riſiis degentes agnoverint, Regulares Epiſco- porum approbatione egere, eamque revocari poſlſe ob incapacitatem notoriam & ſcandalum publicum, non negant, alias poſſe ſubeſſe cau- ſas revocandi, ſed, ſiquæ extiterint, rogant, ne Epiſcopi approbationem revocent, ante- quam Superiores moniti ſunt de cauſa, ut, niſi Providerint ipſi, quod facturos confidunt, ab Ordinariis provideatur. Olj. IIl. Poteſt Sacerdos ab uno Epiſcopo approbatus, ubique ſine nova approbatione ex- cipere confeſſiones; nec enim aliud ex doctri- na Conc. Tridentini colligirur; ergo non opus eſt, ut approbetur Confeſſarius ab Epiſcopo loci, ubi excipiuntur confeſſiones. N. W. Ant. quam propoſitionem proſcripſit AlexanderVII. in Brevi dato ad Epiſcopum Andegavenſem 30. ſan. an. 1659., & antea rejecit Clementina, Dudum, de Sepulturis. Et Innocentius X. in reſponſione ad Epiſcopum Angelopolitanum in Cauſa PP. Soc. IEs: & Tridentinum fig- nanter vult obtineri approbationem ab Epiſco- pisy. Ac ratio ipſa ſuadet, quod ob regionuc Aöl aln lbde Neͤn Ugnünd n ltpn leny lrl ,ir UDeal⸗ pn i ie⸗ n i 6 Dr PœNITENTIA. 531 & morum varietatem non idem ubique mune- re hoc rite fungi queat. Ex his conſtat, ne- minem poſie in/templis alienis ſine illorum, quibus templa ſubſunt, conſenſu confeſſiones excipere, niſi habuerit facultarem ab Epiſcopo, cui præſes templi ſubeſt. Ceæterum Conſtitutio Clementis X. prohi- bert quidem, ne quis Regularis ad audiendas confelſiones ſe exponat in Diœceſi, in qua non eſt approbatus; non tamen vertat, quominus illac iter forte agens alium ſuæ Diœceſeos ſimi- liter facientem iter Sacramento Pœnitentiæ ex- piet: quia tunc locus Dicœceſis alterius habet ſe tantum per accidens reſpectu hujus Confeſ- ſarii & pœnitentis. Quamquam autem & hanc licentiam Regularibus privilegiatis quidam & ipſi Regulares inficientur competere; certum tamen eſt, Parochis licere ſubditorum ſuorum confeſſiones in aliena Diœceſi excipere, modo id privatim & ſine ſcandalo fiat: nec enim Ju- risdictio in foro pœnitentiæ contentioſa eſt & ſtrepera, ut exerceri in territorio alieno ne- queat; nec Parochus proprii quidem Epiſcopi approbatione eget ad Sacramentum ſuis ovibus in ſua Diœceſi adminiſtrandum. Olj. IV. Parochi & Religioſi approbati ab uno Epiſcopo excipiunt confeſſiones hominum ex alienis Diœceſibus ad ſe confluentium, licet ab horum Epiſcopis ſpeciatim ad id approbati non ſint: ergo ad legitime miniſtrandum Con- feſſionis Sacramentum non opus eſt, ut Sacer- dos ab Epiſeopis pœnitentium etiam approbe- 532 DE PœNITYENTIA. tur. . M. Conſ. Quod Parochi aliique Sacer- dotes approbati ab uno Epiſcopo abſolvere Poſſint pœnitentes ex alienis Dioceſibus ad ſe convenientes, fit ex conſuetudine a Superioribus Eceleſiaſticis approbata, aliisque juſtis de cau- ſis in Sacris Canonibus deſcriptis: ubi ab uno Epiſcopo approbatis quoad tales caſus jurisdi- Ctio & approbatio in alienos ſubditos tribuitur. Cæterum Parochus ad excipiendas Suorum confeſſiones uti poteſt opera alius Parochi, etſi ad id ab Epiſcopo non approbati, niſi hoc aliun- de prohibitum fuerit. Nam Parochus ordina- riam ſuam jurisdictionem delegare alteri poteſt, & alter absque approbatione Epiſcopi ad id mu- neris idoneus eſt. Synodus enim Tridemina Parochiale beneficium habentes relinquit juri antiquo, ſecundum quod hi ſine approbatione Epiicopi poterant Suorum confeſſiones in his Parochiis audire, & delegari ad aliorum con- feſſiones in alienis Eccleſiis excipiendas Quodſi juxta Caput Omnis utriusque ſexus, Parochus Suis permittere poteſt, ut alii Parocho alibi confiteantur; quanto magis poteſt alium Paro- chum delegare ad eosdem in ſua Eccleſia abſol- vendos. ARTICULUS III. De Jurisdictione Miniſtri hujus Sacramenti. NE Diximus nuper, jurisdictionem hie eſſe facultatem judicandi alterum in foro conſcientiæ. Atque ordinariam quidem habent Epiſeopi, & qui poteſtatem quaſi epiſcopalem habent, Chns ack (en lk Nn ck ine Wnge cntn An hr wlk Geer. vere AAle ibu nl. hne bunr orun iet lon. dan. oel dme. enne r gore nh no N Mnte Co A M. ⸗ eitte nenm. aink unt le⸗ DE PNITENTIA. 33 habent, eorumque Vicarii, Cardinales in ſuis Eccleſiis, Legatus Pontificius in ſua Provincia, Capitulum Cathedrale Sede vacante: inter Re- gulares Præpoſitus Generalis & Provincialis ju- risdictionem in Suos habent quaſi epiſcopalem; Superiores vero locales intuitu illorum ſe ha- bent ut Parochi erga ſuos Epiſcopos. Epiſco- pi, & qui talem poteſtatem habent, proprie Or- dinarii dicuntur a ſuo Epiſcopatu, unde titu- lum & munus paſtorale habent. Præ hisce autem omnibus ſupremam in omnes Chriſti Fi- deles & eorum Paſtores jurisdictionem obtinet Summus Pontifex. Jurisdictio autem ordinaria manifeſte differt a delegata I., quia habens illam tamquam Su- perior poteſt ex officio Paſtoris aliis tamquam ſubditis imperare. II. Poteſt ſuam facultatem Sacerdotibus aliis communicare ac delegare. III. Quia dicitur proprius eorum Sacerdos, in quos ex officio jurisdictionem obtinuit. Quæ quidem omnia prædicata tribui nequeunt illi, cui delegata tantum eſt jurisdiéctio. Dico I. Quilibet Ordinarius communieare poteſt jurisdictionem ſuam ad excipiendum confeſſiones cuivis Sacerdoti approbato, ac Su- Perior quidem inconſulto etiam Ordinario im- mediato. Ita Conc. Tridentinum Seſſ. 14. cap. 7. Prob. J. Ordinarius habet univerſalem in Suos poteſtatem, ergo poteſt ſuas oves aliis etiam Paſtoribus committere, ne manca ſit Chriſti inſtitutio: cum raro unus ſolus amplæ curæ Paſtorali ſufficiat. L LI 3 LV. 534 DE PCGNITENTIA. II. Joannes XXII. Extrav. Vas electionis. de Hærer. & Schiſin. hanc theſin noſtram ſtabili- vit contra Joannem de Poliaco, qui inficiaba- tur, poſſe Summum Pontificem inconſulto Pa- rocho hanc aliis Sacerdotibus facultatem imper- tiri. Theſis eadem confirmatur a Clemente IV. in Bulla, Quidam temere ſentientes, ab Alexan- dro IV. in Bulla, Cum olim: a Xyſto IV. in Bulla, Regimini univerſalis: a Leone X. in Bulla, Exponi MWohis fecerunt: in quibus contrariam fententiam erroris damnant. Ad hæc extant plus quam triginta Bullæ Pontificum viginti quinque, queis jurisdictio- nem Perſonis quibusdam Regularibus Mendi- cantibus delegarunt, excipiendi confeſſiones quolibet tempore & quovis articulo, modo ab Epiſcopis approbationem & a ſuis Superioribus licentiam obtinuerint; ur videre licet ex Bulla- rio. Quam etiam delegationem licere decidunt Concilia Viennenſe ſub Clemente V. in Clement. Dudum, de Sepulturis: Lateranenſe V. ſub Leo- ne X. Seſſ. 1I., & Tridentinum Seſſ. 25. cap. 20. ubi privilegia firmat Regularium. II. Parochi poſſunt hanc jurisdictionem, quibusliber approbatis Sacerdotibus legare in ſuis Eccleſiis; ergo multo magis hanc poreſta- tem habent Epiſcopi & Papa. Ita S. Thomas in 4. d. 17. q. 3. & in ſupplem. q. 8. a. 5. & Obpuſc. 19. c. 4. S. Bonaventura Opuſc., Quare Pratres Minores prædicent & confeſſones audiant. S. Antoninus part 3. tit. 17. cap. 9. X Almn nl Cokln Cren, M, iriun IAnnd u H bil. DE PœNITENTIA. 535 Ex Conciliis Gallicanis novem ſententiam iſtam tamquam certam decidunt conformiter juri antiquo c. Ex auctoritate. 16. J. 1. & c. dunt nonnulli. ibid. Quibus accedunt declarationes Cardinalium plures duodecim, approbantes ut in articulo mortis & in Paſchate fiat apud Re- gulares confeſſio: item auctoritas tot Docto- rum Sorbonicorum, Cardinalium, Epiſcopo- rum, & innumerorum magni nominis Schola- ſticorum. Quæ teſtimonia omnia profert eru- ditiſſimus Martinonus diſp. 53. ſect. 5. & ſeqq. Dico IlI. Ad veram & validam Sacramenti Pœnitentiæ adminiſtrationem non ſufficit futu- ra Ordinarii ratihabitio, aut voluntas ejus præ- ſumpta, aut jurisdictio delegata dubia vel pro- babilis. Prob. I. Pars. Non poteſt eſſe abſolutio, ſi Confeſſarius pronuntiando verba non habet ju- risdictionem; quia veritas hujus Sacramenti non poteſt ſuſpendi ad tempus futurum: atqui Confeſſarius in caſu poſito non habet jurisdi- ctionem, ſed ſperat, G illam habiturum; ergo. Prob. II. Pars. Confeſſarius talis non habet revera jurisdictionem, ſed præſumit tantum illam datam eſſe aut dandam: ergo nulla eſt ejus abſolutrio. Quodſi tamen adſint indicia omne prudens dubium excludentia, & fufficientia ad certo judicandum, reipſa conceſſam eſſe juris- dictionem, ſufficiet talis præſumptio ad haben- dam & exercendam Jurisdictionem. Quo item ſpectat caſus, cum quis paulo ante quam deſinat tempus jurisdictioni deſtinatum cœperit ex- 536 DzE PœNITENTIA- excipere confeſſionem alicujus. Hunc enim Poſſe proſequi munus ſuum & abſolvere pœ- nitentem, evoluto jam præfixo termino, om- nes docti exiſtimant & ajunt, delegantem de- buiſſe jurisdictionem delegatam eatenus exten- dere, ac revera id feciſſe præſumunt. Prob. UI. Pars. Extra caſum neceſſitatis numquam licet uti materia & forma dubia, ne valor Sacramenti & ſalus proximi periculo ex- Ponantur. Quæ etiam ratio probat quartam concluſionis partem, ut conſtat ex propoſitio- ne prima damnatarum ab Innocentio XI.: Won eſt licitum, in Sacramentis vonferendis ſequi opi- nionem probabilem de valore Sacramenti, relictatu- kiore, niſi id vetet lex, conventio, aut periculum gravis dammi ineurrendi. Hinc ſententia probabili tantum utendunz non eſt in collatione Baptiſmi, Or- dinis Sacerdotalis aut Epiſcopalis. ðWèð Dico WI. Qui jurisdictionem delegavit, poteſt eaméem, cum lubuerit, tollere, aut etiam Superior ipſius: abſolute tamen conceſſa cum legantis morte non exſpirat. Prob. I. Pars. Gratia quæ in ſui conſervatione pendet a vo- luntate concedentis, ceſſat ut primum ab hoe fuerit revocata: atqui jurisdictio delegata eſt talis gratia; ergo poteſt adimi externa ſignifica- tione revocationis a concedente, & multo ma- gis ab hujus Superiore. Quamvis ſi absque ratione urgente id fie- ret, injurius Superior foret deleganti, quem temere privaret jure annexo muneri ſuo. . rob. Il. enet 1We hi Eimn Cnn len Piaen un u I ama einn pr. Cl. le. en ui loer am Mio. WN e GNN. ſln Nui . . W ge W onolt . 11. Phoe N Ger. on 88 1. 1 * DE PG&NITENTIA. 537 Prob. I. Pars. Tametſi Jurisdictio conten- tioſa a morte concedentis exſpiret: hæctamen jurisdictio ſpontanea fori interni cum non ſit contentioſa, ſed merus favor, omnium judicio poſt mortem concedentis perſeverat, perinde ac privilegia, ut intelligimus ex cap. Sicuti. 23. de Præbendis, in 6. Olj. L. cont. 1. Concluſ. Cap. Ommis utrius- que. Chriſtiani omnes jubentur confiteri Sacer- doti proprio, vel alteri cum ejus facultate: atqui Sacerdores proprii ſunt Parochi; ergo ſi- ne horum facultate nemo alteri confiteri poteſt. Quod magis manifeſtum fit ex eo, quod Xy- ſtus IV. in Extrav. de Treuga & Pace, vetret, ne Mendicantes prædicent, Parochianos in Paſchate non teneri confiteri Sacerdoti proprio. W. Diſt. min. Sacerdotes Proprii ſunt Parochi ſoli N. ſunt etiam Epiſcopi & Papa C. Juſta autem erat Nyſti IV. prohibitio; cum falſum ſit, fideles non teneri Sacerdotibus propriis confiteri. Idem tamen Pontifex adjungit, ab ſe non impediri delegatos, quominus ſecun- dum ſua privilegia confefſiones excipiant. De- legati autem Confeſſarii cenſentur, quos ad id muneris deſtinarint & approbarint Summus Pontifex aut Epiſcopi, qui ſunt proprii ac præ- cipui Sacerdotes & Paſtores fidelium. Inſt. Juxta Cap. eo. 25. J. I. & Cap. Ke- ſeripta. q. 2. nullum privilegium concedendum eſt in damnum alterius: atqui hoc Mendican- tium privilegium impedit Parochos, quominus Oves ſuas cognoſcant, utrum præcepto con= LI S feſſionis 1 sd actus ſingulos neceſſariam jurisdictionem 538 DE PœNITENTIA. feſſionis obtemperarint; etgo ſaltem dubia eſt hæc Mencdicantium jurisdictio. E. cum S. Tho- ma Liſt. Maj. Non eſt privilegium conceden- dum in damnum alterius, ſi privilegium cedat in favorem tantum unius perſonæ particularis, cui conceditur C. ſi cedat in bonum eommu- ne N. Hoc privilegium magis cedit in com- modum commune omnium fidelium. Admin. Dico, quod Paſtor oves ſuas debeat noſſe tali notitia, qua uti poſſit ad extrinſecam ipſarum ubernationem, ad quam notitiam ex confeſ- Kone petitam adhibere non licet, ſed eam ſo- lum quam ex inſpectione morum & converſa- tionis ſui gregis haurit. Demum Alexander V. in Bulla quæ incipit, Regnans in excelſis, damna- vit hanc propoſitionem: Confeſſio Fratribus ad- miſſis facta, eſt dulitabilis & incerta: quaprobter omnes tenentur dimittere incerrur. Obj. II. cont. 2. Concluſ. Abſolutio valet, ſi Sacerdos jurisdictionem habere putetur errore communi, cui ogcaſionem dedit titulus colo- ratus, v. g. collatio Parochiæ, vel juriscdictio- nis delegatio in ſpeciem legitima, quæ tamen valida non eſt oh defectum occultum ſimoniæ vel excommunicationis: idque patet ex L. Bar- varius. D. de officio Paſtorum. Quo jure etiam Eccleſia utitur; ergo valet etiam abſolutio: cum jurisdictio eſt præſiunpta, dubia vel probabilis. EB. C. Ant. N. Conſ. Nam in hoc errore com- muni, cui Eccleſia occaſionem dedit, eadem ſupplet defectum in Sacerdote, cui tranſeunter tri⸗ 1ner I Pfn Cun d Ae 1 l DE PœNITENTIA. 539 tribuit, ne ex occaſione tituli colorati animæ intereant: econtra ubi eſt jurisdictio mere præ- fumpta, dubia aut probabilis, nuspiam con- ſtat defeéctum jurisdictionis ſuppleri ab Ec- cleſia. Inuſt. Secundum regulam Juris in 6. Ratiba- bitionem retrotrabi, && mandato non eſt dubium comparari. Ergo Sacerdos jurisdictione carens vere abſolvit, ſi abſolutionem poſtmodum Pa- rochus ratam habeat. E. MW. Conſ. Regula Ju- ris locum tantum habet in caſibus, in quibus agitur de ſupplendo defectu vel ſolennitate ju- rIs humani: ubi actuum valor proxime pendet a voluntate illius, qui eos ratos habet, pro- ut evenit in contractibus: at enim abſolutio proxime confertur nomine & auctoritate Dei, non autem hominis. Igitur ratum babere quis non poteſt quod ipſius nomine non eſt geſtum, ut R. J. ibid. tradit. Olj. UII. cont. 3. Concluſ. Mortuo Epiſco- Po Vicarii ipſius jurisdictio tota ceſſat, ergo etiam aliorum. H. M. Conſ. Vicarius unicam eamque ordinariam cum Epiſcopo jurisdictio- nem habet, quæ neceſſario cum Epiſcopo deſinit. Inſt. Ergo etiam Superior religioſus aut ſe- cularis poſſet ſibi perinde ac aliis dare faculta- tem, quæ deinceps identidem duret, etiam cum amotus a præfectura fuerit, ut ſemper poſſit exire cœnobiis, abſolvere a reſervatis. R. W. Illat. Inter delegantem & delegatum de- bet intercedere diſtinéctio. Igitur dum tals erat 3 upe= 740 DEPGNITENTIA. Superior, ſibi delegare nihil poterat; multo mi- nus autem poteſt, quando deceſſit Magiſtratu. Quodſi tamen toti communitati contuliſſet pri- vilegium, eodem poſtea frui ipſe poſſet, atque ita ſibi facultatem mediate impertiſſet: aut ſi cui facultatem dediſſet cum poteſtate ſubdele- gandi, ab hoc poſtmodum præfectura amotus ſiquam ſibi facultatem adhuc Superior dediſſet, cujus executio antecedat finem ſuæ præfectu- ſibi veſtem comparaſſet. Ex nuper dictis tionem requiritur, ut habens jurisdictionem Pro adminiſtratione hujus Saeramenti ſit Sacer- dos & approbatus; quem tamen Ordinarius ei jurisdictionem committit, approbat. Deni- que addunt alii, ut delegans nonniſi ſuis ſub- ditis jurisdictionem committat: quod generatim ſtatui non debet: cum Parochus Sacerdoti in ueat. 4 II. Delegatur jurisdictio vel jure oommuni, Vel privilegio, vel conceſſione particulari, cum Epiſcopus uni certæ perſonæ jurisdictionem confert, aut cum pœnitentibus poreſtatem dat eligendi ſibi Confeſſarium: quæ quidem dele- Biti dicitur indirecta, quia Ordinarius Pres- ytero dat jurisdictionem hac Sonditions ſi E lga⸗ exſpectare aliquid beneficii poſſet. Denique ræ, uti eadem poſſet deinceps, v. g. ſi novam ordinariam non ſit excommunicatus aut ſuſpen- il ſus non toleratus: ut is cui delegatur jurisdictio D habens poteſtatem Epiſcopalem hoc ipſo quod alia Diœceſi approbato jurisdictionem legare Coll. I. Ad legitimam jurisdictionis delega- 4 ⸗ 1 n Ae GEealt Mentr imne onmnu⸗ onn’ tann pri. e . N enn elle Keln. CVad hl. onen ſen lto Ger. ri N Dn. l Cenin M e Cooh 1,C Doort Neme enc ion . DE PCNITENTIA. 541 eligatur. Facultatem autem eligendi ſibi Con- feſſarium habent omnes Ordinarii, tam ſœæcu- lares, quam religioſi, ut liquet ex cap. fin. de Pœnit. & Remiff. Sacerdotes item alii Sæcu- lares: denique Reges & Principes, ex Privile- gio: —ð 8 III. Delegatus non poteſt ſubdelegare alium: nam delegato non committitur ipſum officium, ſed tantum pars ejus, & jurisdiétio adſtricta ad certum exercitium. Excipitur tamen Le- gatus Summi Pontificis, qui propter dignitatis Pontificiæ excellentiam ſubdelegare poteſt. C. Cum cauſam. De Appellationib. Item is quem Ordinarius delegat committendo ei vicarium aliquod officium, ceui jurisdictio adnexa eſt. ARTICULUS IV. De Ahlſolutione a quibusdam peccatis reſervatis. CUta I. Reſervatio caſuum eſt vel negatio vel reſervatio jurisdictionis neceſſariæ ad abſolvendum a certis quibusdam peccatis. Un- de conſtat, penes ſolos & omnes Ordinarios hanc reſervandi poteſtatem eſſe. Quæ quidem a primævo Eccleſiæ inſtituto perpetuo viguit, & confirmata fuit a Cone. Tridentino Seſi. 14. Cap. 7. IlI. Peccatum autem nullum reſervari ſolet miſi mortale numquam remiſſum, idque certum, atque opere etiam externo perpetratum: nam etſi peccata venialia & mortalia jam remiſſa ſuo modo etiam reſervari poſſent: quia tamen illa confiteri nemo tenetur, lex reſervandi mmert⸗ Cinalis 542 DE PNITENTIA. cinalis finem ſuum, qui eſt coercere nimiam peccandi licentiam, in illis non obtineret: ac Peccata etiam interna diu committi nequeunt, quin erumpant foras. III. Eodem modo Summus Pontifex po- teſt quidem peccatum quodlibet mortale ſibi reſervare, nullum tamen ſibi reſervat, niſi cui adnexa cenſura eſt. Si Epiſcopus ſine cauſa re- ſervando ſibi ſoli poteſtatem abſolvendi a qui- busdam peccatis illicite agit adverſus Ordina- Wel- rios inferiores, vera nihilominus erit reſervatio. Nam etſi diviſio Parochiarum ſit a Papa, nec Epiſcopus ſine cauia Parochum ab officio mo- vere poſſit; poteſt nihilominus eum ab officii exercitio ſuſpendere, cum ejus jurisdictio ab Epiſcopo pendeat. Dico I. Extra mortis articulum abſolvere a caſibus reſervatis directe poteſt I. is qui illos reſervavit: nam cum reſervatio ſit actio Supe- rioris in inferiorem, nemo ſibi poteſtatem ab- ſolvendi adimere poteſt aut arctare. II. Is qui eſt reſervante ſuperior, aut ei- dem æqualis: reſervatio enim tamquam actio Superioris in inferiorem exerceri nequit ad- verſus Superiorem aut æqualem. Qabrobrer Succeſſor Epiſcopi aut Summi Pontihicis pollet facultate abſolvendi peccatis omnibus ab Ante- ceſſore ſuo reſervatis. Nullus tamen Epiſco- pus aut Archi-Epiſcopus extra viſitationem aut appellationem cenſetur æqualis aut Supe- rior Epiſcopi alterius eſſe. III. Wune Im Urterd Mde 1 M renm IIt lmign lti N leuat⸗ o. Ulcdn lund ⸗ Mm. yato. 4, e . bofei Goe OMere ilo e⸗ ntd. Ue 4 , N let Ddlen None Poe edone nn N X DE PœNITENTIA. 543 III. Quicumque habet poteſtatem delega- tam vel a reſervante vel ab hujus Superiore: ſicut enim ab his poteſt accipere jurisdictio- nem abſolvendi a peccatis aliis, ita etiam a re- ſervatis. Utriusque autem delegationis forma & uſus conveniunt. IV. In mortis articulo poteſt quilibet Sa- cerdos pœnitentes abſolvere a quibusvis caſibus reſervatis. Conſtat ex Tridentini Seſſ. 14. c. 7. Nec uspiam præcipitur, ut ita abſolutus ſiſtat ſe poſtmodum quando convaluerit, Superiori ſuo, niſi peccato adnexa fuerit cenſura. Qui ob- ſtrictus eſt cenſura S. Pontifici reſervata, tene- tur jurare, ſe cum primum poterit, ſtiturum ſe ei a quo extra mortis articulum abſolvi poterat, & pœnitentiam ab eodem petiturum. Si jurare non potuit, monendus poſtea, cum convaluerit, a Confeſſario eſt, ut id quamprimum præſtet. Quodſi non obtemperaverit, recidit in excom- municationem; & ubi hæc ejus pervicacia con- ſtiterit, iterum vitandus eſt æque ac ante. Haben- tur hæc ex c. Ea foſcitur. Extra, de ſent. Ex- Com., & ex cap. Eos qui. Eod. tit. in 6. V. Epiſcopi a calibus occultis Summo Pon- tifici reſervatis abſolvere poſſunt, ut tradit Concil. Tridentinum Seſſ. I4. cap. 6 de Ref. Nomine autem Epiſcopi non tantum hic in- telligi Epiſcopum electum & confirmatum, aut Capitulum ſede vacante, ſed etiam Prælates alios ſæculares & regulares quaſi epiſcopali po- teſtate præditos, declaratum fuiſie a Congre- gationibus Cardinalium, ait Gregorius de R AEeS nés, valetudinarios, membris debiles, pueros vſ ſen 544 DE PœNITENTIA. des de Pœnit. q. 6. ſect. 4. §. 2. Cum econtra C Suarez diſp. 30. ſect. 2. num. 6. proferat de- N clarationem Cardinalium, quæ omnino oppo- e ſitum ſtatuit. Iſtud jure decretalium conſtat, ab excommunicatione pereuſſoribus Clerici in- flicta poſſe per Epiſcopum abſolvi mulieres, ſe- N etiam poſt annos pubertatis, Moniales etiam- Mrd exemptas, aliosque omnes qui ob legitimum i⸗ impedimentum Pontificem ejusque Legatum adire nequeunt, ut legimus ex capp. 6. 13. 33. 58. extra de ſent. excom., modo ea ſe præſti- turos ſpondeant, & ſuo tempore exequantur, quæ capitulis citatis præſcribuntur. Licere item Epiſcope, imo Sacerdoti cuilibet a mani- Muln feſtis etiam caſibus Pontifici reſervatis abſolvere kE mulieres, ſenes, pueros, pauperes, infirmos, imifte & alios id genus fideles, qui nec Pontificem al nee Legatum ejus convenire poſſunt, commu-. iumd niter a Doctoribus traditur. (lant VI. Poſſunt Epiſcopi per Confeſſarium, quem lundl ſibi ipſi elegerint, abſolvi ab omnibus caſibus re-. uiint ſuntn fiß ſervatis, a quibus ipſi poteſtate ordinaria abſol- kiinil vere queunt. Quæ fecultas etiam competit ipſo- acin rum Vicariis & Prælatis regularibus, niſi ſta- Wllug tutis Ordinis aut Superiorum prohibeantur. Myun Patet hoc ex c. fin. de Pœnit. & Remiſſ.; & ra- Mi tio ſuadet, quia poſſunt totam poteſtatem ſuam (ui delegare alteri. Equidem facultatem eſſe penes ug pPaucos Epiſcopos ratione caſuum occultorum ye- Summo Pontifici reſervatorum, a quibus de- tn creto Concilii Trident. abſolvere Poſſunt, li- an gquer = = Aontrt il E. hpo⸗ liet, f. l. Derm gein tinun. lum 19,* Mrel. Hannr Licen: lnnl. ere Irmo; cen CN. oecen ſor⸗ ie. ,l. eAorut. K ) ſe Ne ron ids CCo 4 4 7 D-E PœITENTIA. 545 quet ex declaratione Cardinalium apud Suare- ſium loco nuper laudato n. 15. Quod tamen de Præœlatis cæteris etiam exemptis, qui pote- ſtatem quaſi epiſcopalem habent, dubium ad- huc eſſe intelligimus ex modo dictis. VII. Non licet amplius Religioſis ſecun- dum privilegia ſua abſolvere a caſibus Epiſed- po reſervatis. Conſtat hoc ex propoſitionibus damnatis ab Alexandro VII. anno 1659. & 1665. item ex Bulla Clementis Y. Quæ tamen do- Ctrina intelligenda tantum eſt de caſibus reſer- vatis Epiſcopo in eujus diœceſi Regulares pri⸗ vilegiati verſantur: alioqui id poſſent, modo ne pœnitentes declinandi judici ſui Epiſceopi cauſa extra diœceſin ſe contulerint ad Regulares. VIII. Peregrini & viatores peccatum in ua diœceſi reſervatum confitentes in aliena, in qua idem non eſt reſervatum, abſolvi poſſunt non tantum a Regularibus hic approbatis, ſed etiam a confeſſariis ſæcularibus. Quodſi ar- tulerint caſum hie quidem, non vero in ſua diœceſi reſervatum;, judicandi tantum ſumt mo- re ejus loci incolarum: igitur a ſolis iis qui ab- ſolvendi facultatem habent, abſolventur, aut a ſacerdotibus & Epiſcopis propriis. Si vero ca- ſus utrobique reſervatus fuerit, nemo eos, ni- ſi facultatem in caſus reſervatos habens abſol- vere poterit. Hactenus egimus, quomodo peccata reſer= Vata tolli poſſint directe ſecundum ſe proxime & immediate: nunc etiam abſolvemus quæſtio- nem, an & quomodo tolli Poſſint indirecte & Mm son- 546 DE PONITENTIA- conſequenter, ratione peccatorum non reſer- vatorum, quæ dimirti nequeunt, quin pecca- tum reſervatum ſimul tollatuur. Dico II. Extra mortis articulum non po- teſt pœnitens habens caſum reſervatum, ne in- directe quidem abſolvi a Sacerdore non haben- te poteſtatem in peccata reſervata. Prol. Concilium Trident. Sefl. 14. cap. 7. Qoniam, inquit, natura & ratio judicii ilud expoſcit, ut ſententia in ſubditos dumtaxat feratur; perſua- ſum ſemper in Ecclefia Dei fuit, & veriſſimum eſ- ſe ſynodus hæc confirmat, nullius momenti abſolu- tionem eſſe dehere, quam Sacerdos in eum profert, in quem ordinariam aut ſubdelegatam non habet ju- visdiétionem. Atqui confeſſarius ſeu ordinarius ſeu delegatus non habens poteſtatem in reſer- vata, nec ordinariam nec delegatam jurisdi- Gionem haber in pœnitentem Pſtrictum caſu reſervato; ergo ne indirecte quidem ab eo po- teſt abſolvere. Prob. Min. Si Sacerdos eſt Parochus, jurisdictioni ejus ordinariæ pœni- tens ſubtractus eſt vi reſervationis, & cauſa il- lius evocata ad tribunal ſuperioris. Si vero con- feſſarius eſt alius Sacerdos, delegatus tantum eſt ad abſolvendum perſonas caſum reſervatum non habentes; ergo nullam habet in talem pœ- nitentem jurisdicdtionem. Id quod aperte de- clarat Concilium Tridentinum nuper citatum de Sacerdotibus ejusmodi ita docens: Cum ex- zra articulum mortis nihil poſſint in caſibus reſer- vatis, id unum peœnitentibus perſuadere nitantur, ut ad ſuperiores & legitimos judices pro beneficio ab- ſolutionis accedant. . Obj. I. ikum iren Dond emſa Cehan Cuent in 1 H ve U (N N i neſt lperes N po. lein. Uben. . Mmm iu ir lonr nfn lit⸗ lnerus Ielt Nibci. Nd. 1od Eepenn Jalut eN⸗ NiNY turcn d. e d ccnu NNI. unf ulsti ii 7 DrE PœNITENTIA 547 Olj. cont. I. concl. Facultas abſolvendi ab hærefi occulta, quam Conc. Tridentinum concedit Epiſeopis, ſublata fuit per Bullam Cœ- næ, ut docet Suareſius nuper citatus num. rI. ubi hanc declarationem Cardinalium adferte Rpiſcopus on poteſt alſolvere hominem haæreticum in foro conſcienticx, licet æc facultas a Conciſio ſit ei conceſſa. Ergo Epiſcopi non poſſunt am- plius abſolvere ab hœreſi. Bnde Gallicani, dictam revocationem locum non habere, niſi in iis pro- vinciis, in quibus Bulla Cænæ recepta non e viger ſ. Inquiſitionis officium: in Gallia autemmy ubi nec Bulla Cænæ recepta eſt, nec ſ. Inquiftio- nis inſtitutum officium, faeultatem illam a C. Trid. conceſſam adhuc vigere. Verum his con- tradicit modernus S. P. Benedictus XIV. I. 7. de Synod. c. 33. argumentis pluribus ac teſtimoniis, Ploruenmer etiam PP. Gallorum, ſententiam uam firmando. Secundum cujus doctrinam ac- cipienda ſunt, quæ conclul. I. huj art. §. 5. & alias de hoe argumento diſputavimus. Ubi autem offi- cium I. Inquiſitionis inſtitutum non eſt, Epi- ſcopi ſunt inquiſitores nati, ex c. Ad abolen- dum. Extra. de Heæret. Juxta quod Epiſcopi in eos qui de hæreſi ſuſpecti ſunt, procedere poſſunt auctoritate ordinaria, ſi tales non fint exempti; auctoritate vero Apoſtolica ſibi dele- gata, ſi tales exempti fuerint, ut ait Gloſſa ad c. Per ot. eod. Iit. in 6. Quare ubi inſtituturm hon eſt ſ. Inquiſitionis officium, jus habent Epiſcopi per ſe, vel per alios a ſe delegatos abiol= vendi ab hæreſi manifeſta, in judicium adducta. X 548 DE PG& NITENTIA. Oblj. II. cont. 2. concl. Qui peccati reſerva- ti ignarus aut oblitus bona fide confitetur pec- cata non reſervata, eſt diſpoſitus ad beneficium abſolutionis recipiendum; ergo ita abſolvitur ab his peccatis directe, ab illo autem indirecte PerSacerdotem carentem facultate in peccatare- Ervara. Be. M. Conſ. Non eſt defectus ex parte pœ- nitentis, ſed ex parte Sacerdotis, qui excepto caſu mortis, nihil poteſt in peccata reſervata, ut ma- nifeſte proteſtatur Concilium Tridentinum. E. I. Sacerdos iſte ſaltem eſt legitimus judex reſpectu peccatorum non reſervatorum in caſu propoſito; ergo ab his poteſt directe abfſolvere, & a calu reſervato indirecte. H. W. Antec. Numquid, ſi Sacerdoti huic aperiretur peccatum reſervatum, crederet ſe legitimum judicem talis pœnitentis reſpectu cæterorum eccatorum? Non ſane. Ut ergo dicatur quis egitimus judex pœnitentis, cbet habere fa= cultatem expeditam ad eum abſolvendum omni- bus peccatis mortalibus. Inſt. 2. Sacerdos qui tenetur ſacrum facere, nec poteſt peccatum reſervatum confiteri uni qui in illud poteſtatem habet, ſaltem tum in- directe abſolvemir ab alio; quia Conc. Triden- tinum jubet ipſum ante confiteri ſi poteſt. Er- go. N. W. Antec. Cum talis confeſſarius extra mortis articulum nihil poſſit in reſervata, ut monet ipſum Tridentinum, tenetur memora- tus Sacerdos elicita contritione perfecta, non confeſſus celebrare, ut qui copiam confeſſarii non habet, ac po modum, quamprimum da⸗ teſt 1 7 EN lna hee rnd Snd Cnone ctere Al rn Wen, larche mn en n n letnn ee. cbmn lur rte un. e. gbelt urme n tans Vorun nelke , . 1 etiret imun rotuen Gs Ner mdn. nteen NM Mld⸗ Ttden- 8. N N NAS men kCa)l ℳ tim DE PœNITENTIA. 49 teſt Sacerdoti idoneo confiteri, juxta ejusdem Concili præceptum. Inſt. 3. Oblitus peccatum reſervatum, & cætera confeſſus ei, qui a reſervatis abſolvere poteſt, abſolvetur indirecte a reſervato; ergo etiam ſi conſiteatur ei qui non haber facultatem in reſervata. N. V. Conſ. Ratio diſcriminis apparet in argumento ipſo: quia prior confeſſarius ha- bet facultatem ablelvendi, non item poſterior. lLuſt. 4. Ergo ſiquis peccatum reſervatum perpetuo oblitus omitteret confitendo Sacerdo- tibus non habentibus poteſtatem in reſervata; numquam abſolvetur, & conſequenter damna- bitur: quod admodum dure ſonat. g. M. II= latum. In articulo mortis quilibet Sacerdos po- teſt abſolvere etiam a reſervatis peccatis. De- inde incredibile eſt, poſſe aliquem peccati reſer- vati perpetuo obliviſci, cum non niſi externa, eaque atrocia crimina reſervari ſoleant. Deni- que alia adhuc ſunt media peccato reſervato citra confeſſionem ſeſe expediendi. Ex hacte- nus diſputatis. = Coll. I. Siquis a Sacerdote ordinariam ju- risdiéctionem in reſervata habente ab his indire- cCte abſolvatur, non ideo tollerur reſervatio peccati ex oblivione omiſſi in confeſſione: alias enim valde imprudenter & contra finem reſer- Vationis ageret, ſi ita eſſet animo comparatus, ut quemlibet pœnitentem bene diſpoſitum li- berare vellet ab obligatione ſiſtendi ſe ſuperio- ri propter reſervatum peccatum oblitum, etiam- ſi illius poſtea recordaretur. Quæ quidem im- M m 2 pru- 5 5* DE PœNITENTIA. prudens voluntas de nullo ſuperiorum præſu- mitur, niſi id aperte declararet. Subdelegatus autem indirecte a reſervato abſolvens multo minus reſervationem tollere poteſt: nequit enim illam tollere niſi directe & valide in Sacra- mento abſolvendo a peccato: neque etiam po- teſt alii, cui pœnitens peccatum ex oblivione omiſſum confiteri iterum tenetur, legare fa- cultatem tollendi reſervationem. Excipkur ta- men caſus, cui reſervatio propter cenſuram annexa eſt: nam in his a quolibet confeſſario Prius tollitur cenſura, quam detur abſolutio. Unde ante abſolutionem folet confefſarius di- cere: Abſolvo te ab omni vinculo excommunica- V zionis 6. duantum poſſum .; & ſubauditur UI etiam: Quumum licet. Hinc nemo a cenſura ni abſolvitur, quam ſponte ſine juſta cauſa reti- Mln cet, aut quam ob damnum alteri illatum incur- 66 rit, niſi jam fatisfecerit, vel aliud exigat neceffitas. Mll II. Qui percipit a fuperiore abſolutionem nl a reſervatis, quæ ipfi confeſſus fuit, etfi inva- Inh lidum eſſet Sacramentum defectu diſpoſitionis aul debitæ Pœnitentis, vere liber eſt a reſervario- nni ne: nam ſuperior, vel alius habens poteſta- d tem ordinariam, vere vult eum folvere a re- Wan fervatione, atque id porteſt absque Sacramen- unn to; erge Sacramentum invalidum in hoc caſu (nm nihil obſtat. Dixi, a ſuperiore vel habemte po- (II teſtatem ovdinariame nam'cum delegatus reſer- un Vationem tollere nequear, niſi tollendo omnem obligationem iterum fubjiciendi clavibus pec- catum, quod fuit relervatum, atque ad hoc tiii “ reEtt Prrſt. At bſo eguit NN. no. MWE gek Nor Cmum rio Obnie s r. Hlle Udrur Mt Iell. hel⸗ . den e. Gtons Dr eler⸗ 4K. Weh⸗ 8 te 8 “ ond nd , DE PœNITENTIA. 551 recta & vera abſolurione ſit opus, conſequens eſt, ab eo in confeſſione ſacrilega aut alioquin invalida non tolli reſervationem, niſi ex adne- Xa tantum cenſura fuiſſet reſervatum. III. Peccat ſuperior, qui difficilem ſe pra- bet in danda facultate, quam pœnitens poſtu- lat, ut ab alio ſacerdote abſolvi a reſervatis poſ- ſit: quia poteſtas peccata quædam reſervandi- data eſt in ædificationem, non vero in ruinam & deſtructionen. V ARTICULUS V. Qulibus abſolutio danda ſit avut neganda? D'* I. Non licet miniſtro quemquam abſol- vere, quem non prudenter ac probabili- ter judicat eſſe diſpoſitum ad abſolutionis ſa- cramentum digne recipiendum. Prob. I. Sa- cerdos gerit vices Chriſti, & quæ ipſe ſolvit in terris, debent etiam eſſe ſoluta in cælis, ſecun- dum illùd B. Gregorii: Zunc vera eſt allolutio præſidentis, cum æterni ſequitur arbitrium judicis. Homil. 26. in Evang. & citatur in Decreto cauſa XI. q. 3. Ergo non poteſt Sacerdos ab- ſolvere niſi quem Chriſtus ipſe abſolvit, hoc eſt niſi rite diſpoſitum: alias errabit clavis & mi- niſter illa abutendo peccabit, tam contra juſti- tiam, quam contra religionem, eo quod judi- cium & actionem ſacram male tractet. Prob. Il. Miniſtri Sacramentorum tenentur non dare illa indignis: neque in re tanti pon- deris ſine ſufficienti cognitione licet operari, ne ſe periculo errandi exponant; ergo prudenti 20c probabili judicio ante debent decidere de di- M m 4 (ſpoli⸗ 452 DE PCGNITENTIA. ſpoſitione bona pœnitentis, quam ei gratiam abſolutionis impertiant. =S Cum autem recta peenitentium diſpoſitio eonſtet ex diſplieentia præteritorum, & ex pro- poſito in futurum, utrumque conteſſario eſt expendendum. I. Ac de dolore quidem ſuffi- ciente facile judicare ſagerdos poteſt, cum poœ- nitens in ipſo modo confeſſionis & accuſationis ſuæ animi contriti ſigna præfert; aut certe ſi ſit homo non valde rudis, & bene moratus, modicam diligentiam in hoc tenetur confeſſor adhibere. Quodſi nen appareant ſufficientia ſigna doloris, motivis propoſitis commode eo inducatur. Si advertat, ipfum laborare igno- rantia myſteriorum fidei potiorum, aut eorum quæ ad uſum Sacramenti pœnitentiæ requirun- tur, nee poſſe ſufficienter in præſens inſtrui, differat abſolutionem ad tempus aliud, dum aut melius inſtitutus redierit; ne impingatur in Propoſitionem 64. inter damnatas ab Innocen- W! tio XI. an. 1679. Nehen II. Ut peœnitens ad propoſitum concipien, mn dum inducatur, non opus eſt, proponi illi man omnes difficultates, quæ in vitandis peccatis i, occurrere poſſunt; imo quandoque non ex- lg pedit, ne exponatur manifeſto periculo non Ilt ſolum non habendi propoſitum efficax emen-: catin dationis, ſed etiam denuo peccandi. Sufficit m ergo, ut propoſita generatim fœditate pecca- ti, Dei bonitate, periculo æternæ damnatic-. nis, ee peccator concipiat generale propoſitum numquam iterum peceandi mortaliter. Neque * 4 H opor- . Attiamn oltio Dro. et N. nr. Uicne Certeſ Nals;, lelor cientin Ode en no eofun iun. tri: Gun Me en N aaldD ne N V ethen Hoſfe en nnn lol N DIPGNITENTIA. 553 oportet, ut confeſſarius & judicet etiam pro- babiliter ita eſſe fulurum, ut pœnitens a pee- cando abſtineat, ſed ſatis eſt, ut exiſtimet, nunc ipſum habere verum ac ſincerum propoſi- tum non peccandi de cætero. Ita cum Suareſio do- cent omnes auctores; & ratio ſatis claraid ſuadet. III. Qui proreſtatur, ſe obligationem ſuam expleturum, quam primum poteſt ac tenetur in cauia reſtitutionis, nec notatur efle incon- ſtans aut infidelis, continuo abſolvi poteſt ac debet; neque oportet juramentum aut cautio-= nem aliam ab illo exigi, niſi in caſibus a jure ex- preſſis, ur Navarrus c. 26.n. 2. aliique advertunt. Quodſi quis fidem datam aliquoties fefelliſ- ſet, differenda ei abſolutio eſt, dum officium reipſa expleverir. Quoin caſu cautos & con- ſtantes decet eſſe Sacerdotes, ne peccatis gra- Ventur alienis, ur Navarrus ibid. n. 5. & c. 17. n. 54. Cajetanus, S. Antoninus, & omnes IT. monent. Cui reſtitutio eſt impoſſibilis, etiam moraliter, hoc eſt, difficillima, abſolvi debet; modo proponat, ſe ſatisfacturum ſuæ obliga- tioni, eum primum ad pinguiorem fortunam Venerit. IV. Peccandi occaſio moralis proxima eſt, Vel ex ſuo genere talis, ut frequenter homines ſimilis conditionis ad ejusmodi peccata inducat, vel certe experimento probavit habere in hoc homine talem effectum. Quodſi Occaſio vita- ri non poſſit, neque cenſebitur voluntaria, cul- Pabilis & aſſumpta, ſed illata; atque id, quod ex ea naſcitur, non tam erit voluntarium & M qm 5 mora⸗ 554 DE PœNITENTIA. morale ſecundum ſe, quam neceſſitas quædam vel impotentia, propter quam homo non fit abſolutione indigaus. Quamquam autem ta- libus abſolutio negari non debeat, etiamſi ite- rum iterumque recidant, maxime ſi ſe aliquan- tulum contineant, & numerum peccatorum paulatim diminuant; variis tamen mediis opus eſt ad eos curandos, & ad explorandum, u- trum propoſitum ipſorum ſit efficax. Nec abs re erit, abiolutionem ita affectis ſubinde differ- ri, eisque difficiliora pœnitentiæ opera, & cau- telas emendationi accommodatas præcipi. Tan- dem ſi his nihil profici experimento conſtiterit, adigendi ſunt ad tollendum occaſionem, etiam cum gravi nocumento temporali, ut Chriſtus, Mat. 18. V. 8. exigit. Ubi non modica Sacer- dotis prudentia requiritur, ut ſcandalum, alia- que incommoda graviora devitet. Vide propp. 61. 62. 63. ex damnatis ab Innoc. XNI. V. Sunt adhuc ali, qui inveterata conſue- tudine peccandi lethaliter detenti Sacramenta obire præſumunt. His abſolutio ame impen- di non poteſt, nec fides haberi debet, ur ut dolorem ac propoſitum proteſtentur, quam Præſcriptis mediis uſi, aliquod falem emenda- tionis ſpecimen ediderint, ut monet idem In- nocentius XI. damnatione propoſitionis 60. Dico IIl. Sacerdos non poreſt abſolvere mo- fibundum, qui nullo ſigno edito dolorem fuum de peccatis vel ipſe vel per alios ſacerdoti te- ſtatus fuit, aut abſolvi petiit; licet de ejus re- Ka fide & probitate vitæ conſtiterit. 4ol 1. Qacra- — N rsd WnN hrN l enſe löln Mutn / uche, ic Ntan lrchem von ſit nle. lit. Gun. onn 6 n1. te er. cal. Tan. leri, elſarn lſtg Nlet. ę N. Went hen. NO n 1 I. 0. ennd ſoun gonit eſost Sid DE PœNITENTIAA. 555 Sacramentum peœnitentiæ conſtat ex materia & forma tamquam partibus eſſentialibus; par- tes autem eſſentiales materiales ſunt dolor & confeſſio, ut c. I. a. 4. hujus diſp. demonſtravi- mus; ergo ſi moribundus nullo ſigno vel ipſe, vel per alios ſacefdori teſtatus fuit, aut petiit abſolvi, Sacerdos eum abſolvere non poteſt. Prob. ſeq. Cum deficit pars materialis eilentia- lis, Sacramentum non poteſt confici: atqui cum moribundus nullo igno poteſt ſuum do- lorem teſtari, aut confeſſionem formaliter in- Iegram proferre, deficit pars materialis eſſen- tialis; ergo Miniſter non poteſt abſolvendo con- ficere Sacramentum. ” Prob. II. Adminiſtratio Sacramentorumde- bet peti ex doctrina & uſu Eccleſiæ: atqui Con- cilia, Patres & Ritualia ad abſolutionem mori- bundorum Catholicorum exigunt ſaltem teſti- monium adſtantium, quod Sacerdotem pe- tierit, ut ſupra c. 4. a. 2. concluſ. 3. retulimus; ergo veteribus non videbatur vita proba catho- lici ſignum ſufficiens eſſe ad dandum ei abſo- lutionem. Proh. III. Ut quis ſit idoneus ad abſolutio- nem recipiendam non ſufficit ſignum ex quo præſumi poſſit, fore ut doleat de peccatis, & ſe eorum accuſet, nam Tridentinum ait, ma- teriam hujus Sacramenti eſſe ipſius pœniten- tis altus, ſeſ. 14. c. 3. nempe contritionem &à con- Jeſſonem: horum autem ſignum non eſt vita Chriſtiane acta, utpote quæ cum peccato ailun 556 DE PœNITENTIA. li componi poteſt. Imo voluntatem confiten- di ſæpe habent chriſtiani dum actu peccant. Ohbj. S. Auguſtinus I. r. de adulter. con- jug. c. 26. poſtquam ſcripſiſſet, baptizandos eſie catechumenos, qui morbo vel caſu aliquo ſic oppreſſi ſunt, ut nec petere ſibi baptiſmum, nec ad interrogata reſpondere poſſint, tales etiam catechumenos, qui viventium conjugiis copulati, retinent adulterina conſortia: tan- dem ſubjungit, Quæ autem baptiſmatis, eadem reconciliationis eßt cauſa, ſe forte pœnitentem finien- dæ vitæ periculum praoccupaverit; nec ipſos enim exr huc vita ſine arrha ſux pacis exire velle debes mater Eccleſa. Ergo ſecundum mentem B. Auguſtini abſolvendi ſunt omnes moribundi Catholici, licet ſigaum nullum dare poſſint. B. M. Conſ. ſicut S. Auguſtinus non quosvis homi- nes in tali eaſu pronuntjat eſſe baptizandos, ſed catechumenos, qui Bapriſinum jam flagitave- rant: ita non quosvis uſu ſenſuum deſtitutos Chriſtianos vult abſolvi, ſed pœnitentes, qui per pœnitentiam publicam ſe jam diſpoſuerant ad abſolutionem. Neque ait, pœnitentes ad- ulterinis adhuc illecebris irretitos, eſſe abſol- vendos, tales enim non eſſent pœnitentes: ſed, qui vetinent adulterina conſortia, h. e. occaſio- nem peccandi nondum abdicaverunt. Nam S. Pater mox ita proſequitur, oum ſalvos corpo- re in his permanentes non admittamus ad Bapti- ISinum, tamen ſi deſperati, & intra ſe pænitentes jacuerint, nec pro ſe reſpondere potuerint, bapti- zandos puto, ut etiam boc peccatum cum ta⸗ n lava- ſ lord 6 ſoin ſon omn Wnwn r 3 In holte en ien en I Mh M uen h ften. N. con. S o n n. Nl lit. un neH nd ½ n. Ad N. IGE etun 8N. DE PœNITENTIA. 55 lavacro regenerationis abluatur. Quis enim novit, utrum fortaſſes adulterinæ carnis Mecelbra uſque ad Baptiſinum ſtatuerant detineri. Inſt. Sacerdofale Romanum Venetiis an. 1560. a Jo. Voriſco excuſum fol. 62. profert & approbat ſententiam S. Antonini, tract. de Sa- cram. pœnit. c. 26., qua decernitur, infirmo, qui amiſit loquelam vel uſum rationis . ſi bene vivelat ut bonus fidelis, & frequentabat confeſ- lonem & communionem, quamvis non petieriz Sa- cramenta, abſolutionem eſſe impertiendam. Simi- le quid habetur in ſtatutis ſynodalibus Eccleſiæ Lemovicenſis conditis an. 1619. c. 21. & ri- tualibus Eccleſiarum Moguntinæ, Herbipolenſis ac Wormatienſis, editis an. 1671. p. 87. de Pœ- nit. Sacram. Deinde licet Theologi paulo an- tiquiores dicantur concludere pro ſententia ri- gidiore; non pauci tamen tam veterum, quam recentiorum recitantur benignioris opinionis patroni, a Diana tom. 3. reſolut. moral. tract. 3. Porro multi non Theologorum dumtaxat ſcholaſticorum, ſed Eminentilſs. ac illuſtriſs. e- tiam Cardinalium & Epiſeoporum cenſent, mi- tiorem iſtam diſciplinam S. Auguſtino fuiſſe probatam, & in his Ecclefiis executioni debere mandari. Dubia igitur res eſt, utri partium adverſarum ſit adhærendaum. Denique utcum- que Thomiſtarum ſententia (quod actus pœni- tentis ſint materia Sacramenti ex qua) proba- bilior judicetur, manet tamen ſua probabilitas opinioni Scotiſtarum tenentium, contritio- nem & confeſſionem eſſe materiam circa funn ei 558 DE PœNITENTIA. ſeu diſpoſitionem abſolute requiſiram, ut ha- beatur effectus Sacramenti pœnitentiæ. Un- de ſequitur; data abſolutione, integrum eſſe Sacramentum integritate ſubſtantiæ; quamvis dolor & confeſſio ægroto deſint. At- qui cum dubium eſt, an Sacramentum valeat ac prolſit, urgente neceſſitate; conferendum eſt, ut hominis ſaluti conſulatur. Ergo. Ita Toan. Morinus l. 10. de pœnit. c. 10. n. 4. Mer- beſius in ſumma Chriſtiana, diſſert. 4. de Poœ- nitentia. q. 85. & alii B'. qui pluribus adhuc argumentis ſententiam mitiorem laborant ſta- bilire. . M. Conſ. ſive confeſfio cum dolore ſit materia ex qua, ſive materia cirea quam; ma- teria tamen Sacramenti hujus pronuntiatur a C, Tridentino Seſſ. 14. cap. 3. & pars Sacra- menti pœnitentiæ, can. 4. Quod certe non eſ- ſent, ſi nullo ſigno externo probabiliter ſub ſenſus caderent, prout in dato caſu accidit. Ablſolutio ergo nequit impendi, quando ne Probabilis quidem Sacramenti materia appa- ret. Hinc S. Facultas Pariſienſis, 3. Febr. an. 1665. hanc ex Amadæi Guimenii libro excer- ptam propoſitionem proſecripfit: Iyfirmus, gquit amiſit loquelam, vel uſum rationis, ſi bene vive- bat ut bonus 8 iqelis, frequentabat confeſſionen & communionem, quamvis non petierit Sacramen- ta, quia ex inſperato talia acciderunt, debet præ- ſupponi contritus, & faciente aliquo confeſſtonem generalem pro eo ſicut fit in populo, Sacerdos fa- ciat abſolutionem ab omni ſententia & peccato. Ta- lis quoque eſt propoſitio 16. quam inter plu= res cen ſalllet el,in Cronn Ecta Raman wnen (W S=S — E — DE PGœNiTENTIA. 559 res alias a ſuis Profeſſoribus doceri prohibue- runt Superiores Societatis Eſu in Ordinatio- ne pro ſtudiis ſuperioribus. Sententiam iſtam non Thomiſtæ modo, ſed Scotiſtæ etiam am- plectuntur: eamque Cardinalis de Lugo diſt. 17. de poœnit. ſect. 3. n. 39. & 40, ait, merito ab omnibus ut certam ſupponi, nec expedire, in re tanti momenti ſub pieratis ſpecie plus ſa- pere, quam Patres noſtri ſapuerunt, de qui- bus ſupra argum. 2. concl. 2. Cum hac ſententia ſpeculative certa mitio- rem conciliant, qui gemitus, ſuſpiria, reſpi- rationes, oculorum membrorumque aliorum inuſitaras motiones tamquam ſigna dubia, queis moribundi ſuam contritionem & abſo- lutionis deſiderium pro renuitate teſtari viden- tur, probabiliter ajunt, ſufficere Sacerdoti, ut beneficio abſolutionis periclitanti & poſſit, & debeat opitulari. Quodſi talium ſignorum defectu, videatur aliquibus vita chriſtiane acta ſufficiens eſſe confellio, eo quod tali con- verſatione quivis ſibi cupiat prodeſſe quantum poteſt, intendat ſe in tali caſu ad obtinendam abſolutionem manifeſtare; putentque ob refle- Xa & practica judicia, talibus abſolutionem, ſaltem eum conditione, minime eſſe negandam: non video tamen, qua probabilitate ſuſtineri Poſſit, quod Bonagratia aliique affirmant, in caſu poſito, abſolvi poſſe laborantem infamia, in actuali peccato ſenſibus deſtitutum, in du- ello vel adulterio confoſſum, V. La Croix l. 6. 560 DE PœNITENTIA. ARTICULUS VI. De ſigillo ſacræ confeſſtonis. Nuv. Inter officia, quæ miniſtro ſacramen- ti pœnitentiæ incumbunt, ordine poſtre- mum eſt obligatio reticendi omnia, quæ pœ- nitentes in ſacro hoc tribunali confeſſi ſunt, quæque inter ipſum & confitentem in negotio iſto ſalutis fuerant tractata. Nam licet Sacer- dos pœnitente dimiſio, cæteras ſuæ functionis Partes numeris omnibus abſolverit: legibus ta- men ſacri hujus ſilentii tum demum arctiſſime & perpetuo ita incipit adſtringi, ut nemini umquam de iis, quæ ſibi in pænitentiæ ſacra- mento credita fuerunt, verbo aut ſigno alio deinceps mentionem, pcœenitente invito, fas ſit ingerere. “ De ſacro hoc vinculo, quo Sacerdotum linguæ tenentur, quodque paſſim ſigillum ſa- eramentale in ſcholis audit, tractat S. Thomas in 4. d. 21. q. 3. a. 2. & ſqq. & in Supplemen- to 3. P. q. II. tota, & cum eo Theologi cæ- teri. Secundum quorum placita ſigilli hujus veritatem, naturam, firmitatem, originem Cæterasque proprietates & affectiones breviter expendemus. . Dico IJ. Miniſter pœnitentiæ ſacramenti obligatione graviſſima tenetur ad reticendvum perpetuo ea omnia quæ ſibi pro confeſſione credita fuerunt a pœnitente. Ita Theologi communiter, & Canonum conſulti, qui con- trariam quorumdam veterum ac recentiorum opinio- Mhe Wnn ) Mhe fhee. tre. uhe⸗ 1 Uenda Keet⸗ onit ls t⸗ Plhne nemndl elaenn no 10 9, 66 os Mener gice rie ſeſiter . end, ſeſte Tbeo diic centi DE PœNITENTIA. 561 opinionem tamquam erroneam rejiciunt. Prob. J. Gregorius M. c. Sacerdos., de Pœnit. d. 6. Ve- tat, peceata cuiquam hominum recitari, neque bro aliquo ſcandalo quidem. Quodſi ſacerdos ſecus fecerit, deponatur, inquit, & omnihbus die- lus vitæ ſuæ tonominioſus peregrinando pergat. At ſcandali quidem evitandi cauſa ſuader, multa fieri aut omitti, quæ alias citra peccatum omit- ti non poterant aut exerceri. C. Lateranenſe can. 21. qui habetur cap. Omnis utriusque. de Pœnit. & Remiſſ. idem ſtatuit: Saverdos caveat omnino, ne verbo aut ſigno?, aut alio quovis modo aliquatenus prodat peccatum .. Quoniam qui peccautum in pœnitentiali judicio ſili Jetettum præ- ſumſerit revelere, non ſolum a ſacerdotali ofycio de- ponendum decernimus, verum etiam ad agendam Sn ſ Perpetuam pœnitentiam in arctum monaſterium de- trudendum. Hondkius etiam III, cum Joannem Presbyterum Rectores Urbis ad fures ſibi confeſſos prodendum urgerent, jubet illos a Propoſito abſtinere: Quia pernicioſum eſſet, Prædictum Presbyterum ſibi talirer credita re- velare; ſeveriſſimam ergo ſ. hujus ſilentii legem oportuit olim fuiſſe. II. Ead. obligatio oritur ex jure naturali, quod prohibet revelari occulta proximi pecca- ta & vitia, ne infametur. In quam rem ſerva- tor Mat. I8. V. I 5. Si pecoaverit, inquit, in te fra- ver tuus, vade, & corripe eum inter te, & ipſum ſolum. Fides item & juſtitia hanc reticentiam exigunt: credit enim ſua peccata pœnitens ſa- cerdeti, & hic tacite condicit filentium. Præter- Nn 22 etiam cenſetur ordinaſſe omnia media, ſine qui- vinum ſigilli hujus nequaquam violandi, quod non ſit mere poſitivum, ſed ſimul negativum & naturaliter conſequens ſacramenti ipſius inſtitu- notitiam hauſerunt: cujusmodi ſunt ſuperiores, DE PœNITENTIA. W 562 ea exigit reverentia ſacramenti, ſecreta haberi, quæ iacro huic tribunali committuntur: ſicut injuria & irreverentia loeo ſaero fierer, ſi, quæ ibi, ut in aſylo depoſita fuerant, efferrentur. III. Validiſſimum ſigilli hujus omnino invi- olabilis argumentum affertur ex C. Sennonenſi celebrato an. 1524. a Suareſio diſp. 33. f. I. n. 8. petitum ex S. Thoma nuper cit. Chriſtus, qui confeſſionis ſacramentum inſtituit, neceſſario pus præcepta confeſſio ſuſtineri non poſſet. At- qui præceptum confeſſionis non ſubſſteret, fine arctiſſimo illo & nullo in caſu violabili ſacramen- ti ſigillo; ergo tenendum plane eſt, ſapientiſſi- mum legislatorem adjeciſie hoc præceptum di- tionem. Minor propoſitio conſtat. Nam ſi ſecre- Wlam tum hoc pro arbitrio ſacerdotis, aut alius magi- zauicl ſtratus revelari liceret, omnes paſſim ab eo aver- Nw terentur; imo tantum timentes incommodum ne n in tenerentur quidem peccata ſua ſacerdoti aperire. lmin Unde liquet, in nullo caſu licere ſecreta ſ. con- ni feſſionis ulli prodere: neque curandum ſacerdo- mi,g ti, etiamſi Epiſcopus ei fulmen excommunicatio- io nis intentet, niſi juſſus arcana ſibi in confeſſione credita retegat; prout S. Thomas ſæpe memora- tus monet. Neque ſacerdoti tantum miniſtro ſa- cramenti obligatio iſta incumbit, ſed aliis etiam, qui non niſi ex confeſſione ſecretorum illorum uli qui DEPCGNITENTIA. 563 heben qui ad abſolvendum a reſervatis facultatem con- u ceflerunt; interpres adhibitus a pœnitente aut e confeſlario; is quem confeſſarius cum pœniten- u tis venia conſuluit; qui furtim, licet inviti, confi- I, rentem audierunt; ii quibus confeſſarius ex im- prudentia, vel ex malitia Peccatum prodidit. 1 I (Quodſi tamen quis Schedium, in quo pœnitens I Peccata ſua deſcripſit, fortuito inveniſſet, ad ſi- lin ſentium is quoque teneretur, ex præcepto chari- ve. ratis, non autem ſigilli ſacramentalis. 3A. Dico II. Materia ſigilli hujus non ſunt tantum IIe peccata pœnitentis, quamvis leviſſima, ſed omnes me etiam eorum circumſtantiæ & adjuncta, antece- i. dentia, comitantia & conſequentia, ex quibus mé. peccatum complicis, item defectus, infirmitates, d damna, detrimentatam pœnitentis quam aliorum ng cognoſcuntur per contfeſſionem, quorum reve- u. lando aut notitia ab ipſo etiam confeſſario in uſum K. deducta ſacramentum pœnitentiæ poſſent red- WA. dere odioſum’ß Ctet⸗ Hinc non licet patefacere, ſiquis defectum na- Unm talium, irregularitatem aut cenſuram eccleſiaſti- e cam poœnitentis ex confeſſione perceperit. Pec- cata Ppoœnitentis publica non licet repetere ex o. confeſſione, v. g. de meretrice publica dicere non r licet ſacerdoti, quod peccata illa cum ingentido- GG lore fuerit fibi confeſſa: quod in hac vel illa com- H munitate certa crimina graſientur: non licet dice- re, ſe Pœnitentem non abfolviſle: non licet Bef confeſio vultum ſeveriorem poſtea exhibere. Si WEſacerdos non niſi ex alterius confeflione novit, deni eum indignum beneficio eſſe, non poteſt eumn „ NnZ prohi- 8 564 DE PNITENTIA. Pprohibere, ſed tenerur, ur alioqui feciſſet, eum- dem promovere. Siquidem a Clemente VIII. cau- tum eſt decreto, an. 1594. promulgato, non liee- re ſuperioribus regularium, aut confeſſlariis, qui poſtea ſuperiores evaſerint, notitia ex confeſſio- ne hauſta ad externam ſuorum gubernationem uti. Denique non licer uni pœnitentium ſe ma- gis addictum oſtendere, ſi id in confeſſionis alienæ derrimentum cedat. Ad inducendam vero obligationem ſigilli ne- ceſſe non eſt, conteſſionem integram fieri, aut Poœnitentem cum vera contritione confiteri; ſed ſufficit, quod ſe voluerit accuſàre coram judice a Chriſto conſtituto, vel ut ab illo abſolvatur, vel adjuvetur eo modo, quo ipſe judicaverit expedi- re. Econtra ſi confeſſio tantum in hunc finem in- ſtitueretur, ut confeſſarius ad peccandum indu- catur, aut acquiratur favor ſigilli, & ſecuritas eo- rum, quæ narrantur, aut ſolius conſultationis vel ſolatii cauſa, nulla contrahitur ſackamentalis ſigil- li obligatio: neque enim ejus violatio cederet in detrimentum aut injuriam ſacramenti. Quodſi tamen fraus illa vel conſilium confitentis non moraliter certo conſtaret ſacerdoti, ſine dubio tenebitur ſacramentali ſigillo. Obj. I. Quæ juris divini ſunt non ita ſemper obligant, ut quandoque relaxationi locus non de- tur, quemadmodum de integritate materiali ſa- cræ confeſſionis ſupra dictum fuit. Ergo licet ſi- gillum confeſſionis ſit juris divini, poſſet tamen lacerdoti quandoque officium hoc reticendi re- laxari. R. (W. Conſ. Ex doctrina & traditione Ec- 1 Sntre Nen Dferope Uenele e elis ien Eprun Nenen Pin DE PœNITENTIA. 565 eleſiæ, ipſaque ratione conſtat, quod materialis in- tegritas confeſſionis non ſemper requiratur, cum poœnitentiæ ſacramenti votum aliquando ſuffici- at, neque ad impoſſibile ullus teneatur. At vero eadem Eccleſiæ traditio cum ratione nos convin- cit, nullo in caſu licere confeſſionis arcanum ef- ferre: eo quod hac facultate permiſſa, confeſſio- nis præceptum a Chriſto latum ſuſtineri non poſiet. Inſt. Chriſtus, Mat. 18. jubet quidem fratrem errantem corripi primo ſine teſte; mox tamen addit, ſi non reſipuerit, unum aut plures adhiben- dos eſſe teſtes; imo ad Eccleſiæ judicium illum eſſe deferendum. Ergo ex illo Chriſti præcepto argumentum nullum pro inwiolabili ſigillo con- feſſionis duci poteſt: contrarium enim inde ſequi videtur. M. W. Conſ. Si cui privato non licet inju- riam a proximo acceptam ante teſtibus aliis ape- rire, quam eum clam admonitum ad ſanam men- tem reducere fruſtra tentaverit: ergo ſacerdoti numquam permiſſum eſt, crimen occultum pœ- nitentis pandere tertio cuipiam. Nec enim a pœ- nitente ſacerdos læſus fuit; nec erimen ipſe pro- Pria experientia detexit, ſed peccator id ipſi ultro eſt conteſſus hoc pacto, utne alteri ulli copiam ejus faceret; multo minus erratum ſuum obſtinax defendit, prout in caſn dato Chriſtus ponit, ſed a ſacerdote veniam ſupplex petit & medelam. Ue- nique quomodo ad Eccleſiæ judicium deferet ſa- cerdos crimen pœnitentis cæteroqui occultum, quod nullo argumento idoneo poſſet probare? N RZ3 Obj. II. 1 566 DrFE PœNITENTIA. Olj. II. Cæſarius Heiſterbachienſ. ex Ord. gim Ciſterc. I. 3. Hiſtor. memorabilium c. 32. re- “ fert calum, in quo Innocentius III. conſultis gukrt Cardinalibus, juſſerit revelari peceatum ſecre- d m, tum in confeſſione clam expoſitum. e. Nar- ratlonem hane non mereri fidem, quia nequit conciliari cum iis, quæ idem Innocentius, c. OUmnis utriusque, in C. Lateranenſi de inviola- bili hujus ſacramenii ſigillo ſanxit. Hinc eo- dem modo exploditur, quod Guilielmus An- tiſiodorenſis l. 4. tr. 6. q. 4. ſum. Theol. ſeribit, Theologos Pariſienſes decidiſſe, tribus in hy- potheſibus ſibi propoſitis licere mamitfeilkare fe- creta in confeſſione excepta. Nec enim memi- nit, utrum fuerint privati quidam docztores; an tota Facultas theologica. Sed & ex ipſa futilis & puerilis prodir, indignam ilo am- pliſſimo ſenatu fuille ſententiam; ait enim, ipſos dn licatio . . . „ 11. . . dixiile: in caſibus illis ſacerdos non infrit, RE lum, quod deformitatem importat, ſed ape: utl rrarium plane Pariſienſis Academiæ Magiſtri en ſtatuerunt, vulgarem illum verſiculum, Hae- In reſis eſt erimen, quod non confeſo celat, ut peſti- Eak lentem damnando. Ih Inuſt. 1. Adhuc pluribus, eisque cerrioribus inil exemplis docemur, Presbyteros, imo & Epi- Wn ſcopos peccata evulgaſie, quæ ex confeffionis ſacramento acceperant. Ergo. Prob. Ant. ex (A c. Otcii. De Pœnit. & Remifſi. c. ſignific aſti. Iin De Aduker. c. Matthæus. De Simon. & c. Le- (n ciæ de Renuntiat. Cardinalis Matthæus & Ar- In chiepiſicopus quidam confeſſum ſibi peccato- ſia DD — rem 10, 2, re. is lere. t . e hir Nee An. rbi nl⸗ es, DE PœNITENTIA. 567 rem ejusque peccatum ad ſ. Pontificem detu- liſſe memorantur. Hilſce aliisque argumentis Panormiranus, Hoſtienſis, Joannes Andreas, Petrus ab Ancharano, ac nonnulli Cti ex an- tiquioribus oſtendere nitebantur, licere inter- dum Sacerdoti ſecreta crimina ex confeſſione Privata cognita, aliis aperire: ex quorum par- tibus ſtant Theologi quidam eximii, Alexan- der 4. p. q. 78. meinb. 2. a. 2. & Silveſter V. Confeſſzo. 3. q. 5. B. N. Ant. Adducta exem- pla errori contrario adeo non patrocinantur, ut aliqua illorum veritatem catholicam adhuc fulciant. c. Oſſcii., detexit quidem ſacerdos crimen ex conteſſione intelleétum, ſuppreſſo tamen pœnitentis nomine & conditione, unde in confitentis notitiam Pontifex venire non po- terat: id quod ſalva fide arcani ſacramentalis ſæpe contingit. Cap. ignifßcaſti. non viderur fuiſſe confefſio ſacramentalis: adultera enim publice edixit, tam ſe, quam adulterum reum ſacerdoti flagitium confeſſos fuiſſe: quod cum mulier noſſe non potuerit, ſi ſacramentalis fuiſ- ſet confeſſio, plane conficitur, adulteram di- xiſſe, ſed & adulterum tertio cuidam ſacerdoti crimen faſſos fuiſſe confeſſione extrajudicioli, qui forte ambos in eccleſia deprehenfos adjura- verat ad dicendam veritarem, ne ipſe in pollu- ta Eccleſia ſacris operaretur; aut ipſi, ſacrile- gii pœnas timentes ei ſe commendarunt. Cap. Matthæus. Cardinalis non ait, ſe quid ex pœ- nitentiæ ſacramento accepiſſe, ſed ſecrete con- ſilii capiendi cauſa, ad Papam retuliſſe ſerupu- 568 DE PœNITENTIA. lum alterius, qui dubitabat de legitima ſui ele- ctione. Cap. Lectæ. Archiepiicopo Trevir. Abbas quidam ſecrete ac reverenter aperuit de- ceptjonem, quam ab æemulis paſſus fuerat. Cap. NWemo. De Simon. habetur, poſſe aliquem de alterius reconciliatione ferre teſtimonmrm : re- conciliationem autem fori externi cæremoniam eſſe, ut ſoleniter pœnitentium, aut abſoluto- rum ab excommunicatione, conſtat ex c. San- um. de Conſecr. d. 4. Cap. Exhibita De Ho- micidio, quidam morti proximus dixit, ſe cuidam ſacerdot, qui præſens aderat, ſuam aperuiſſe conſcientiam: minime vero legitur, ſacerdotem aliquid ex auditis prodidiſſe. Tnſt. 2. Olim confeſſio fiebat Presbytero Pœoitentiario, qui graviora peccata retulit Epiſcopo, cujus Jeinde erat judicium, an pœ- nitens deberet easdem ſuas culpas confiteri pu- blice, aut permittere, ut palam ab alio recita- rentur. Quod etiam declarant exempla ex So- zomeno, Perro Damani, aliisque ſeriptoribus idoneis nota. Ergo. Ant. multis adſtruit Jo. Mo- rinus l. 2. de Pœnit. c. 10. Tapperus art. F. Lindanus, Panopliæ l. 4. c. 69. Pammelius in adnort. ad tradt. S. Cypriani de Lapſis, & in lib. Tertulliani de Poœnirentia. Be. M. Ant. Quod nititur falſo hoc fundamento, pro cri- minibus occultis poœnitentiam publicam in pri- mitiva Eccleſia injungi ſolitram fuiſſe. Cujus contrarium fuſe demonſtravimus ſupra c. 7. art. 2. Ubi etiam diluuntur, quæ ex Sozomeno adducit Morinus. Qum ilrn Genni en l lieſe. tvit. e. . e Coo. DN. Ho. nmn Uur, lero lr 1 „ DE PœNITENTIA. 569 Cum quondam Epiſcgpi quidam in Italia multum ſe pro diſeiplina feeiſſe putaſſent, dum fideles cogebant, peccata ſua ſeripto tradere; ut iis in Eecleſia publice recitatis & pœnitentes ad ſatisfaciendum inducerentur, & cæteri a peceatis abſterrerentur, Leo M. ep. 30. ad Epi- ſcopos Campaniæ, Samnii & Piceni data, di- ſciplinan talem nuncupat præſunnionem contra Apoſtolicam regulam a quibusdam illicita ulurpa- tione committi; ait eſſe conſuetudinem improbabi- lem, modis omnihus ſubmovendam. Quæ qui- dem S. Leo non ſcripfſiſſer, ſi publicatio illa peccatorum occultorum, quam Morinus & quidam fingunt, conſuetudo fuiſſer ab Apoſto- lis orta, & in Eccleſia primæva communiter uſurpata. 2 B. Petrus Damiani I. 6. ep. 32. narrat, mo- riturum quemdam monachum, antequam 8S. viaticum ſumeret, ſibi unum ex fratribus appli- cuiſſe, ejusque in aures, neſcio quod, grave pec- catum icſerraſe : id autem relatum ab ipſomet confeflario fuiſſe. Sed ex facto iſto nihil Mo- rinus pro ſua opinione concludere poteſt. Fe- cit enim iſta Presbyter defuncto jam pœniten- te, ſpeciem criminis reticuit, ac facile credi- derim, ſeculo decimo rudiſſimo illo & infeli- ciſſimo, præter ſimplicem illum, plures adhue Presbyteros hoc errore fuiſſe imbutos: ut proin- de Pontifices & Concilia tum confeſſarios de exactiſſima ſigilli hujus cuſtodia merito admo- nuerint. Inter quos ipſe Petrus Dam. Serm. de S. Andrea, ad Sacerdotem, Eideat, inquit, Nn 5 , Ze 570 DE PœNITENTIA. ne umquam de his, uæ ſub ſignaculo confeſſionis accepit, aliquam factut mentionem. Inſt. 3. Sacerdotes ea ſolum peccata confi- tentium manifeſtare prohibebantur, quæ legi- bus humanis plecti oportebat. Ergo. HB. N. Ant. S. Leo prohibitionis cauſas binas ſubdit cum disjunctione: Ne multi a pœnitentiæ reme- diis arceantar, dum aut eruleſcunt, aut metuunt inimicis ſua falta reſerare. Lum vero pergit: Suſpcit enim illa confeſſio, quæ primuim Deo offer- zur, zum etiam ſacerdoti: tum enim demum plu- res ad pœnitentiam poterunt provocari, ſi populi auribus non publicetur conſcientia confitentis. Ex quibus conitat, probablle nen eiſe, quod cri- tici illi obtendunt, nullo veternm concilhio, nul- lo Pontificum antiquorum decreto ante Inno- centium III. cautum fuiſſe, ne audita in contel- ſione revelentur, nec ullum hac luper re ver- bum apud antiquiores Patres extare; cum le- gem illam ſupprimendi audua pro confelſione S. Leo Tegulam Apoſtolicam appellaverit. Ad- ferre ſolehant adverſarii etiam teſtinomum can. 99. & 1I00. ex Conc. Africeno, relatum c. Placuit. 6. q. 2. unde videtur piſcopo licuifſe revelare crimen, fibi in confeſſione madifeſta- tum. Sed de confeſſione ſacramentali ſermo- nem ibi non eſſe, non Gloſia tantum animed- vertit, ſed inde etiam patet, quod initio cano- nis dicatur: ſiquando Epiſcopus dieit, aliquem ſili ſolum proprvium erimen eſſe confeſſum: inutilis enim foret particula, ſoli, ſi ageretur de confeſſione ſacramentali, cum nemo neſciat, hanc uni ſoli fieri 11 1 en Priche W Kocn Umnn Drlre uit i i A un rah n ſael len 4 nſ. N. NKe N. lt ee Gr. bl. ll DE PœNITENTIA. 571 fieri, non sutem pluribus. Deinde ibidem agitur de crimine, de quo aliis documentis de- beret Epiſcopus convincere reum, cujus con- victionis defectu repellitur Epifcopi teſtimo- nium: at non poteſt aliis documentis prohari, quod ex ſolo ſacramento confeſſionis co- gnoſcitur. Olj. II. Qui confitetur, ſe cum hoſte conſ iraile in perniciem civitatis, aut hæreſin voluiſſe inducere, aliamve corruptelam mo- rum, gec ipſum mali propoſiti ita pœnitet, ut abilutionis ſacramentum poſſit recipere, indi⸗ gnus quoque videtur, qui ſub hoc ſecreti ſer- vandi beneficio impunis latest; ergo poteſt ſa- erdos iſta conſilia prava detegere, quo ſaluti Publicæ conſulatur. Ant. Prob. Tenetur ſa- cerdos talem confitentem abſterrere a ſcelere mediato, eumque adigere ad deregendas pra- vas hoſtium aut ſociorum machinationes, ſi ali- ter cædes innocentum, aut Reip. calamitas aver- ti non poſſit; ergo idem poterit ſacerdos ipſe præſtare, abnuente alrero vel negligente. Ira non pauci Cti cum Panormitano, qui ad ſuas partes adiciſcunt etiam Innocentium IV. J. P. . Tranſ. Ant. N. Conſ. Ut confeſſio ſigillo muniatur, opus non eſt, eam abſolutione ſta- tim dignam eſſe. Siquidem & laico facta con- feſſio in periculo mortis, ſecundum omnium judicia, eodem filentio premenda eſt, quo legitimam confeſſionem premi oportet, quam- vis illa abſolutionem non obtineat. In c. Qui vult contteri. De pœnit. d. 6. Deinde ſi con- 1 572 DE PœNITENTIA. confeſſio nondum ſat contriti ac diſpoſiti, ab- ſolutione perfici tunc nequeat, ſacramenti ta- men materia eadem evadit, cum primum com- minuta duritie, ſuccedenteque vero dolore cum propoſito, abſolntione divina informatur. Denique Sonſtat ex l. Qui condemnare. ff. De re judic. &c. Cum inferior. De major. & obed. ejusdem rationis eſſe ac fori, cognoſcere cau- ſas ad condemnandum, cujus eſt, eas indaga- re ad abſolvendurn. Hinc in ilud ſo. 20. v. 23. Quorum remiſeritiz Gg. B. Ambrelius I. I. de Pœnit. c. 2. Dominus, inquit, par jus efſe voluit & ligandi & ſolvendi. At ſi manifeſtatio pecca- ti ſuſficiente diſpolitione prædita, Sacerdoti ræbet cauſam abſolvendi pœnitentem; pro- fecto ejusdem peccati confeſſio cum animo non ſatis ad accipiendam abſolutionem diſpoſito, imponet facerdoti neceſſitatem, ita male affe- Qctum condemnandi, ſeu retinendi ejus pecca- ta, dum ei negat zut differt abiolurionem. Si- cut ergo utrobique cognoſeit peccata ut mini- ſter Dei & Chriſti vicarius: ita ex ratione pari & lege divina ſeveriſſima ſtringitur ad reticen- dum omnia utriusque confitentis peccata. Innocentius autem IV. hanc ipſam ſenten- tiam nofſtram evidenter enuntiat. Nam poſt- quam vir doctiſſimus, comment. in c. Cmnis utriusq. Jurisconſultorum illorum ſententiam & argumenta retuliſſet, mox ita decidit: Haæc ra- zio non placet: quia hene eredimus, quod ut mini- KRer recipiat, etiamſi in peccato remauere proponat. Wiſt. I. Gnmt Keln Unehin S uiin Kehe 2,. Ohut r. nI n r ſi rnii⸗ don DE PGNITENTIA, 573 Inſt. I. Bonum publicum antecellit priva- to, atqui ſigillum ſacramenti cedit tentum in commodum privati confitentis: ergo cum Sa- cerdos prævidet, imminere ingens detrimen- tum Eccleſiæ aut Reip. tenetur lege divina ſe- cretum confefſionis pandere. E. W. min. Lex ſgilli hujus non privatum dumtaxat pœnitentis bonum, ſed totius Eccleſiæ commoda, ſacra- menti a Chriſto inſtituti reverentiam & ſecuri- tatem, omnium denique fidelium utilitatem ſpectat: malumque quod ex violatione fſigilli in univerſam Eccleſiam redundaret, majus eſt, quam commodum ex caſu quodam rariſſimo exſpectandum. Ita Honoratus Turnelius in tract, de ſacram. Pœnit. ad q. quam arcta ſit lex & obligatio ſigilli Pœnit. Martinus Gran- din Diſp. I. de Pœnit. c. 4. a. 3-S. I. Eſtius in 4. diſt. 17. §. 14. Ludovicus Habert tom. 6. c. 9. G. 7. q. 4. Omnes ſocii & DD. Sorbonici, aliique tam ex Clero, quam ex ordiuibus reli- gioſis, qui in luce Academiæ Pariſienſis doctri- nam iſtam tuentur. Unde apparet, quam ma- lIa fide Bœhmerus I. V. Juris Eceleſ. Proteſtant. t. 38. §. 50. appellet hoc dogina Jeſuitavum, quod etiam ſaniores inter Catholicos borre§+ant. Nec enim Jeſuitæ hoc primum excogita- runt. Siquidem Navarrus in c. Sacerdos. cit. & alii veterum ingentem turbam Cardinalium, Epiſcoporum, aliorumque TT. & ICtorum recitent, qui ſententiam iſtam, de non vulgan- do confeſſionis arcano quacumque de cauſa, jam ante tradiderant, quam Jeſu Socieras con- deretur. 9 574 DE PœNITENTIA. deretur. Ac tot inſignes viri in Gallia aliisque regnis doctrinam eamdem etiamnum tenent. Inſt. z. Arctifſima hæc ſigilli ſacramentalis obligatio non niſi in Principum ac Reip. perni- ciem cedit; ergo non portuit a Chriſto præcipi. Prob. Ant. Parricidæ Regum, aliique in res novas intenti funeſta conſilia ſua Sacerdotibus pro confeſſione aperiunt: hi vero nefas ſibi ducunt, illorum quidpiam ad Magiſtratus de- ferre. Foventur ergo parricidia & conſpira- tiones, ipſique ſacerdotes a crimine proditio- nis & majeſtatis excuſari non poſſunt. Ita Joan. Dallæus Miniſter Calviniſta, & cæteri Prote- ſtantium, quorum nonnullos adducit Bœh- merus nuper cit. B. N. Ant. Ad Confirma- tiones ejus reſnondet Cardinalis Perronius in reſponſione ad Regem Britanniæ, e. 6. obſerv. 2. Pag. 563. Qui Kegum ſecuritati conſulere ſe exiſtimarunt, opinionem illam vulgando, quod conftentium revelare poſſint peccata confeſſarii, ſi ſit læſe WMajeſtatis crimen, ii contrarium ejus, quod ſe præſtituros ſperabant, effecerunt. Ue enim de ejus opinionis ad ſinem, quem intendunt urilitate, dicere omittam, ut ſemel vulgata erit; quia nemo orimina læſc majeſtatis in confeſſione aperiet, vel aperire tenebitur, cum eos confeſſio- nem ſuam revelare, vel ſe ad Regem vel ejus mini- Nros, ut majeſtatis reum deferre lieere noverit: ut, inquam, de hoc ſileem, illi KReges duobus ſubſidiis, commodisque privant longe maximis, quæ in eos Poſſunt ex confeſſone redundare. Primum in eo Poſitum eſt, quod confelſarius poſſit, & ſub pœna gamud- dl Nee) eni t l v en DE PGNITENTIA. 575 ne Aamnationis teneatur couftentem reum a nefariis hujusmodi conſiliis divinorum judiciorum terrore, lis && abſolutionis denegatione avertere. Alterum in nll. i eco poſituin eſt, quod ſacerdos Principem monere dvolz, & debeat, ut ſibi caveat, eumque de con- zuratione in ejus perſonam inita facere certiorem; hoc eſt, non confitentem nominatim && in individuo indicare; ſod ex confeſſione notam generalem: non d. reum prodere ac revelare, ſed erimen. Hactenus I. Card. Perronius. Qui deinde refert, Henrici Io. , IV. Franciæ & Navarræ Regis vitam a Barrie- ſo. ri cujusdam nefaria machinatione beneficio con- e. felſlionis fuiſſe ſervatam. r. Innſt. 3. Ipſi Pontifices Romani ſigillum con- . feſſionis relaxant; ergo non tam arcta videtur Sh K efle ejus cuſtodia. Prob. Ant. Pius IV. con- n. Ktitutione edita an. 1561. & Gregorius XV. an. 1622. mandarunt confeſſariis, ut ſuos pœni- I tentes, quos noverint, ab aliis ſolicitatos, imone- Aent de obligatione denumiandi ſolicitantes, Jeu, ut , Præfertur, tracamtes inquiſitoribus ſeu locorum Ordinariis &&c. V. Bullarium M. om. II. p. 44. . H n. 31. & t. III. P. 432. u. 43. Inde Bœhmerus „ ſup. cit. &. 45. concludit, Per indirectum ſigil- lum confeſſionis pandi: quamvis enim coufeſſonarii ita non revelent arcana, cogunt tamen poœnitentes um. Zæminas, ut ſemetipſas prodant judici, & fattum “ ſacerdotis denuntient. Editas a Pio IV. & Sreg⸗ etin XV. conſtirutiones confirmavit Bulla promul- Sata an. 1741, quæ incipit: Sacramentum Pœ- u Uitentigd. H. N. Ant. S. confeſſionis ſigillum re Pœnitentibus non eſt commiſſum, neque hoſce NM eJus e lr. 576 DE PœNITENTIA. ejus obligatio ſtringit, quorum gratia tantum ſacerdotibus fides hujus arcani eſt demandata. Non ergo per indirectum fieri poteſt, ut ſigil- lum confeſſionis pandatur, ubi nulla eſt ſigilli obligatio. Nam ſi nulla ſ. Sigilli obligatio ori- tur ex confeſſione, quam conſtat factam ani- mo inducendi ipſum ad peccandum: multo minus fœmina Sacerdoti obſtringerur ad (. ar- cani fidem præſtandam, a quo ſcit, ſe ad fla- gitium in ejusdem myſterii adminiſtratione in- vVitatam. HEquidem pœnitentes jure naturali obſtrin- guntur ad celandum omnia conteſſarit dicta, quorum evulgatione juſte poſſit offendi, quod non Catholici modo cum Paludano, Adriano & Navarro tradunt, ſed ipſi quoque Prote- ſtantes fatentur: verum hoc ipſo maledicentia horum hominum declaratur, qui Ss. Pontifi- cum conſtitutiones tamquam iniquas proſcin- dunt. Nam ipſorummet judicio, jus naturale non obligat ad ſervandam ſecreti fidem perſo- næ particulari cum periculo communitatis: ait enim Bœhmerus §. 47. tam latum ambitum ſan- Ctitati hujus ſigilli a ſuis non dari. Neque in eventu tali locum habent, quæ Mat. 18. V. 15. Dominus præcipit: Corripe eum iner te ' ipſum ſolum: magiſtratui enim eccleſiaſtico aut civili deferendos eſſe, qui ſeductione aliave pra- va machinatione in perniciem publicam clam graſſantur, nemo adverſariorum negabit. Quanta autem fidelibus damna, quantum Ec- clefiæ periculum immineat; ſi olicitatoript IItIs Jonh tl Eepn. nd Ed iuncet Aonne, Uhn l r 19h i otue wunde hl. ogt. mnnt. lr. a. Clein. Drin⸗ oG Greno Poe. Cenlil Nif⸗ NCe Crde npede grn mlr. Ne li ll)⸗ e N 0 regkt numm o DE PœNITENTIA. 577 iſtis tectis eſſe liceat, non opus eſt hic de- monſtrari. Igitur cum Ss. Pontifices, queis Chriſtus in Petro Agnos & Oves credidit Jo. 20. ſaluti publicæ memoratis conſtitutionibus conſulant, iis confeſſtonis ioillum ex olliquo mi- nime petitur. Siquidem ſigillum ſacramentale laicis non eſt commiſſum, naturale autem in dato caſu neminem ſtringit. Qum econtra præter naturale ſecretum, ſa- cerdos ſacramentalis etiam ſigilli fide inviolabili teneatur. Hinc quomodocunque rogatus, an Pœnitens certum peccatum fuerit ſibi confeſ- ſus, ſi aliter quæſitores eludere non poſſit, tu- 10 negabir: homo enim non adducitnur in teſtimo- nium, niſi ut homo, & ideo absque læſione conſeien- tiæ poteſt jurare, ſe neſeire, quod ſcit tantum ut eus, inquit S. Thomas ſ. C. Inſt. 4. Poteſt S. Pontifex certis de cauſis veniam voti aut jurisjurandi dare: ergo eadem auctoritate, cum ſalus publica exigit, poterit arctam ſigilli ſacramentalis obligarionem re- laxare. Antec, eſt Theologorum communiter, 2. 2. J. 98. a. 10. & q. 89. a. 9. Habetur etiam in Ss canonibus, c. I. & 2. & c. Ve- um. De Jurejurando. &ũ c. Magnk, De Voro. 3. W. Conſ. cum iisdem Theologis & JCtis, quibus etiam, mutata ſententia, accedit Oſti- enſis. Neque enim Papa ſuper ſcandalo di- ſpenſare poteſt, nec mandare, ut non obſtan- te ſcandalo, flat aliquid, quod lege Dei non eſt neceſſlarium, Id quod obſervavit Innocen- 0° uus 578 D PœNITENTIA. tius IV. in c. Inquiſitioni. De Sent. excom. & ai⸗ Panormitanus, in c. Cum teneamur. De Præb. diterte monens, non eſſe obremperandum Pa- älf Pæ, ſi ſcribat: Non obſtane ſcandalo, ob defe- Mon Gum poteſtatis. Jam vero ſi juxta B. Gregeo- un rii mentem, percepta in confeſſione revelare, ben etiam ſcandali declinandi cauſa, nequaquam li- cet; ſequitur evidenter, multo minus poſſe Pontificem relaxare legem de non violando ſ. ſigillo, quam ſuper ſcandalo queat diſpenſare. Nec refert, quod Papa in voto ac juramen- to poſſit diſpenſare: ad hanc enim moderatio- nem adhibendam juſtæ cauſæ ac neceſſitas ipſa quandoque urgent. Quamquam nec ſic qui- dem Prælatus, diſpenſando in voto, diſpenſet in præcepto juris naturalis vel divini, ſed ſua auétoritate faciat, ut quod continebatur ſub voto, non contineatur, in quantum determi- unn natur in hoc caſu hoc non eſſe congruam ma- am I teriam voti. Ita ſimiliter argumentatur S. mmm Thomas nuper cit. Ubi idem, & poſt ipſum in Adrianus advertit, quod qui vovet, quodam- modo ſibi legem ſtatuat: nemo enim adſtrin- gitur ad juramentum aut votum ſine animo ſeipſum obligandi: quare etiam diſpenſatio voti ſe haber ad modum diſpenſationis, quæ fit in obſervantia alicujus legis; lex autem fer- tur reſpiciendo ad id, quod eſt ut in pluribus bonum. Econtra ad ſervandam ſecreti ſacra- mentalis fidem ſacerdos, aut ſiquis etiam alius, ſine facto ſuo devincitur præcepto divino- quod Den nr. . e Iml. e col e, e. 1atio. i 1W . 6 l. . W⸗. . dN ſhin n. ſo o⸗ Ge nlu n e — DB BœNITENTIA. 579 quod conſequitur ipſum ſacramentum: cujus quidem præcepti laxandi nulla cauſa (uffi- ciens excogitari poteſt: neque enum malum tam grave occurrit, quam ſacri ſecreti vul- gatio, quo confeſſio Chriſtianis omnibus ſu- ſpecta & abominabilis evaderer. ð Sanctitatem hujus legis ſuæ Deo pacuit miraculis confirmare, dum linguam B. Joan- nis Nepomuc. pro aſſerendo hoc ſigillo an- nO I83. interemti immunem adhuc a corru- Prione tot feculis in diem præſentem usque ſervavit. Ex vitis etigam Patrum refert Al- tiſiodorenſis 4. p. c. de confeſſ. cum quidam in navi metu mortis publice confeſſus efſſet crimina permulta, cæteri omnes;, qui eadem in navi audierant, ſic omnium conrinuo fuiſ⸗ ſe oblitos, ac ſi illorum notitiam numquam Percepiſſent. Sed annon hoc mazimum mi- raculum, quod cum tot ſint ſacer dotes, quo- rum nonnulli vitæ profligatæ, aur verſi in amentiam, tamen rariſſime viſum ſit 8. ſigil- lum periclitari? Quodfi nihilominus unus & . aler tam grandi ſacrilegio ſacra myſteria Profanarunt, eos per Epiſcopum ſacerdotio exauguratos magiſtratus politicus aut gladio mulctavit, aut laqueo ſuffocavit, & proceſſu Pronuntiato irrito, tam impie Proditos Ppe- nitentes dimiſit impunes, donec aliunde ve- nirent indicia legitima, prout contigit Vene- tiis teſte Heliciano, De degradatione, c. 14. & àpud Toloſates ann. 1579 ut recenſet Theo- Ooz Pphilus 580 D PNITENTIA Philus Rainaudus in Prato Spirit. ſ. in Ce- turia hiſtoriar. tom. 17. oper. n. 13. ac Con- ſtantinopoli ſententiam Patriarche Græco- rum ratam habentibus magno Vezirio & Muphthio ſummo Turcicæ ſuperſtitionis anti- ſtite. Tanta ſacro iſti arcano exhiberur re- verentia non a Catholicis tantum magiſtrati- bus, ſed etiam a Mahometanis. Quanta autem fide tam a clero Proteſtan- tium, quam a Magiſtratu civili colatur, oſtendit Gobatus, hic n. 778. 9- & 80. uhi ait, virum quemdam, Gu⸗ ſilium veneno ſuſtu- lerat in pago quoqam; in altero vero mulierem aliud erimen capitale patribus ſuis Spiritualibus Pradicantilus bona fide clam confeſſos; ab big vers Præfelto denuntiatos, capitali ſupplicio piam ſimpliciratem lutſſe. Exemplum aliud Pprofert Bochmerus I. c. tit. 38. §. 48. ubi queritur, Annam Nizelin, quæ folatii cau- ſa adulterium Paſtori ſuo Lutherano cum multa pœnitudine confeſſa privatim fuerat, ab hoc ad magiſtratum delatam: & fuppli- cio fuiſſe addictam nulla habita ratione re- ſponſi, quod ICti Hallenſes ad hunc caſum reddiderant an. 1694. Kn hoh iel Aml 10. en. Ge n N. NK. Belan⸗ tor, 0 Wi r. erent ou⸗ ,r Pln NN I ⸗ Nn Eenin l Nele. n DE UNcTIONE ExTREMA. 581 DISPUTATIO VII. De Sacramentis Unctionis extre- mæ & Ordinis. CADIUT I. De Sdacramento Unctionir extremæ. ARTICULUS I. Veritas Sacramenti Unktionis extremz. Oia I. Extrema unctio affinitatem quam- N dam habet cum pœnitentiæ ſacramento: eo quod ad abſtergendas tliquias pec- catorum per pœnitentiam ſüblatorum ordine- tur: au non modo LPanitentiz, ſed etiam totius Chriſtianæ vitæ, quæ perpetua pœnitentia eſſe de- vet, conſummativum exiſtimatum ſit a Patribut, ut notavit C. Trid. initio doctrinæ Extr. Unct. ſeſſ. 14. A Latinis quandoque dicebatur Oleum, aliquando ſacrum chrismatis oleum, aliquando Oleum infirmorum, item ſacramentum exeuntium. Græci appellabant Oleum ſanétum, qui titulus in ipſorum Euchologiis legitur, uti &, Oratio cum oleo. Mota II. Lutherus, l. de Capt. Babyl. c. de Extrem. unct. ritum quidem iſtum non rejicit, ſacramentum tamen eſſe negat. Calvinus I. 4. Inſt. c. 19. §. 18. & ſqq. & Kemnitius in 2. p. Exam. cæremoniam iſtam irrident, ut biſtrio- nicam ypocriſin. Eandem e ſacramentorum 003 cCata- 582 DkE UNCTIONE EXTREMA. Catalogo: a Waldenſibus, aliisque antiquioribus hæreticis expunctam fuiſſe, multi arbirrantur cum Bellarmino, c. I. I. un. de Extr. Unct. Verum Waldenſes in profeſſione fidei Uladis. lao Hungariæ Regi oblata, ſacramenta inqui- unt, ſeptenario ineluſa numero Eccleſiæ Chriſti uti- lia eſſe pandimus. Poſtea extremæ unctionis ef- fectum vere catholicum deprædicant. Nec refert, quod Reinerus Cc. §. aliique ſcribaht de. Waldenubus: Sacramentum unttionig etiam reprohant: nec enim inficiabantur eſſe ſa- cratnentum, ſed ſpernebant, Ppropter conſe- crationem olei Propter abuſus, quod tantum divitibus detut, & propter plures ſucerdotes ibine- ceſſarior, aliosque, quos ubtendebant. Quare Innocentius III. red turos ad Eccleſiam Waſden- ſes ita profiteri juchit: Unétionem inf, morum cum oleo conſecrato veneramur. Huſſitæ etiam reſipiſcentes, aut de errore eorum ſuſpecti, ex C. Conſtantienlſis præſcri- pto, S. ult. rogandi ſunt: Urrum eredant, quod Chriſtianus contemnens ſuſceptionem ſneramento- rum O ufirm tionis .* Extremæ Unklionis, aut ſolennizationis matrimonii pecoet mortaliter * In d. autem C. Conſtantienſi Seſſ. 8. & 15. damnan- rur quidem nominatim articuli J. e & Hud, de ſ. Unctionis autem negatione nullus eorum meminit. Unde clligirſa „ Wiclef- fum I. 4. Trialogi c. 25. negantem, quod hoc ſacrainentum a Chriſto aut Apoſtolis inſtitutum fu rit, de conſecratione olei fuiſſe locutum. Quod Albigenſes Extremam Unctionem e ſa- cramen- nfrtn Un, MI ne ge⸗ M ae dt⸗ Dre int lleſg. conle. onrun Mine. Qure er. NroN e ⸗ DE UNCTIONE EXxTREMA. 583 cramentorum numero eliminaverint, teſte S. Antonino, ſummæ Theol. p. 4 tit. II. C. 7. G. 5. mirum non eſt: nam propago iſta impietatis Manichaicæ longiſſime omnium a ſacris chri- ſtianis receſſit. Dico. Extrema uncéctio eſt verum novæ le- gis ſacramentum. Prob. I. S. Jacobus epiſt. c. 5. v. 14. ita ſcribit. Infirmatur gquis in volis? inducat Presbyteros Eccleſtæ, & orent ſuper eum, ungentes eum oleo in nomine Domini: oratio fiqdei ſalvabit infirmum, & allevialit eum Domi- nus: & ſi in peccatis ſit, remittentur ei. Hac Apoſtoli ſententia continentur omnia, quæ ad eſſientiam ſacramenti à Catholicis omnibus; & a plerisque Proteſtantium requiruntur. Im- primis ſymbolum externum eſt unctio olei & oratio fidei: deinde promiſſio gratiæ, eſt alle- vatio infirmi & remiſſio peccatorum: denique ipſa eadem Apoſtoli dicta divinam inſtitutio- nem produnt, quia a nemine alio poteſt inſti- tui ſignum, quod gratiam Dei certo conferat. Prob. II. Innocentius I. epiſt. ad Decen- tium c. 8. eadem Jacobi verba repetit: ac poſt- quam conlſecrationem olei ab Epiſcopo pera- gendam, & ejus uſum fuſe deſcripſiſſet, ita ſubdit: Pœnitentibus (i. e. ſolenniter, ac non- dum reconciliatis) ſtud fundi non poteſt, quia ge- nus eſt ſacramenti. Nam quibus reliqua ſacramen- ta negantur, quomodo unum genus putatur poſſe concedi Eadem Jacobi verba ad nos pertinere, & debere etiam nunc & omni tempore Presbyte- OO4 roS 184 DFE UNCTIONEEXTRFEMA: ros id fagere quod jacobus ſcripſit, Patres ex- preſſe dicunt: ut Origines hom. 2. in Levit. Chrylſoſtomus I. 3. de Sacerdotio, Auguſtinus in ſpeculo, & ſerm. 215. Auctor operis de vi- ſit. infirm. tom. 9. oper. S. Auguſtini: V. Beda in c. 6. Marec. & 5. Jac. aliique, quos large pro- ferunt Bellarminus c. 4. & Suareſius diſp. 39. Sect. I. Prob UI. C. Cabilonenſe, an. 13. cele- bratum, can. 48. ſecungum B. Jacobi Apoſt. in- quit, documentum, cui etiam documenta Batrum conſentiunt, infirmi oleo, quod ab Epiſcopis hene- dicitur, a Preihyteris ungidebent. &. Eadem eſt præceptio C. Aquisgranenſis, an. 936. ea- dem Moguatini an. 847. eadem Regiaticenſis an. 850. celebrarorum, aliorumque deinceps usque ad C. Trid. Seſſ. 14 Eadem leguntur in Capitularibus Caroli M. I. 7. C. 7 5. & 76; in capitulis Heraldi Turo- nenſis, quæ an. 856. fuere promulgata. Ea- dem capitula Hincmari Remenſis ſub idem tempus, & canones Iſaci Lingonenſis: & duo- bus ante ſeculis, liber pœnitentialis Theodori Cantuarienſis ordinati a Vitaliano PP. an. 66¾. ex quo Ivo Carnutenſis, decreti parte 15. cap. 26. ſtatutum excerpſit. In ſacramentario au- tem CGregorii M. Feria V. in Cæna Dom. præ- ſcribitur ritus conſecrandi oleum infirmorum: ac in ordine ad viſitandum infirmum modus ipſe inungendi & preces addendæ recitantur. His accedit, quod Græci traditione perpe- tua Extremam unctionem inter Ieptem ſacra- menta hel cce enn 1lNNe Uuneſs UII Nſtheet unt lenen l, n Can Eun llger. lhlait e. enr llg Ir jumn lene. Piden 6, el. CeNH eeſs no Nr Nen DR d G. h. O . des: Dkoln not CNt. eef DE UNCTIONE ExTREMA. 58 5 menta venerentur, eosdemque ritus in ejus adminiſtratione obſervent, quos Latini, ut EoYoHναHν1o ſeu rituale ipſorum declarat: & ſcri- bunt Simeon Thefſſalonicenſis, I. de ſeptem ſa- cram. Nicçolaus Cabaſila in Expoſitione S. Li- turgiæ, c. 29. Hieremias Patriarcha CP. in reſponſ. ad Confeſſionem Lutheranorum, c. 7. ubi teſtimonium S. Jasobi repetir. Idem teſtantur exempla apud Surium I. 2. & ipſos hæreticos Centur. 8. & ſeq. C. 6. Tres- anus Presbyter Ssmus Seculo VI. moriturus, accepta ſ. Unctione, Viaticum petiit, ut legi- tur in ejus vita I1.: Februarii, apud Bollandum. Sta. Kunegundis, ſec. VII & unctionis oleum &o Euchariftiam ſili petiit miniſtrari-, ut ſeribit Su- rius c. 14. . S. Adelardus Corbeienſis Abbas ante obi- tum a S. Hildemanno Epiſcopo, benediétionis oleo, ſicut a G. Apoſtolo ſancitum eſt, inungi pe- tiit, ut in ejus vita narratur. Olj. I. Unctio, de qua epiſtola Jacobi me- mimt, eadem erat, quam Marc. 6. Apoſtoli a Chriſto miſſi ægris adhibebant: atqui hæc jux- ta omnium fere & præſtantiſſimorum Theolo- gorum ſententiam non erat ſacramentum; er- go nec illa, quam epiſtola jacobi prædicat. Be. MW. Maj. contra Theophylactum, Bedam, Ly- ranum, Catharinum, Maldonatum & alios abpud Tirinum. I. a C. Tridentino S. 14. Cc. I. dicitur hoc ſacramentum a Chriſto apud Mar- cum inſinuatum, per Jacobum autem Apoſtolum & fFratrem Domini ſidelibus commendatum ac pro= Oο mul- 586 DrF UNCTIONE EKXTREMA. mulgatum. Inſinuatur autem id, quod non ex- Preſle proponitur, ſed adumbratur & obſcure indicatur, ut inquiunt Eſtius, Bellarminus & alii. II. Marci 6. v. 13. Apoſtoli tantum ute- bantur unctione ad ſanationem prodigioſam morborum: nam à Chriſto mirtebantur täntum ad prædicandum Evangelium, & ad confir- mandum miraculis doctrinam ſuam, ut etiam videre eit Mat. 10. Luc. 9. III. Apoſtoli tunc temporis nondum erant ſacerdotes. Conſtat autem ex verbis jacobi, ſolorum Presbytero- rum eſſe, extremæ hujus unctionis cæremo- niam peragere. IV. Apoſtoli cæcos, claudos, & omnis generis ægrotos tunc linebant. Certum autem eſt, ſaèramentum unctionis extremæ ſolis lethali morbo decumbentibus miniſtrari pofle. V. Apoſtoli promiſcue fideles æque ac 1 I1 U 6Funi infideles Marc. 6. ungebant, neque rogabant wan Prius, utrum languentes baptizati ſint: Sacra- mentum unctionis ſolis baptizatis conferri po- teſt & prodeſle. Probabilius ergo ſacramen- tum iſtud tunc a Chriſto inſtitutum fuit, cum Ppœnitentiæ ſacramentum primo ordinavit, cu- Jus quidem conſummativum extremæ unctio- nis ſacramentum exiſtimatum eſſe a Patribus, inquit C. Tridentinum, Proœmio doctrinæ de Extr. Unct. Ubi etiam ratio, cur ſaeramen- tum hoc a Chriſto inſtitutum fuerit, reddi- tur: Quia congruebat, hominem eo maxime tempore novis & majoribus præſidiis muniri, quo dæmon omnes vires & artes ſuas in illius Perniciem exſerit. . oezant Menen nun Vliie a Ir Ga. Ut elen Oltune Dnltt Uero. em. 09,0 ertun eme eri Ner bPunt r nü. Cinen⸗ ,C ,. o. dos; Ne de Wel. ledd⸗ mön i V DE UNCTIONE ExTREMA. 597 Inſt. I. Extremæ undtionis ritus fuit ab Apoſtolis inſtitutus; ergo Sacramentum ve- rum eſſe non poteſt. Ant. doeuit olim Hugo Vicétorinus l. 2. de ſacram. p. 1I5. c. 2. quem ſequuti ſunt Magiſter in Aro. d. 23. Alenſis, S. Bonaventura, Altiſiodorenſis & alii quidam. p. I. idem Theologi negant conſequentiam: ajunt enim, mediate a Chriſto inſtitutum fuiſſe hoc myſterium per Apoſtolos, quo nihil, putant, detrahi efficaciæ atque excellentiæ ſacramenti. H. II. W. Ant. (Quamvis non inficiemur, po- tuiſfe Chriſtum hominibus delegare facultatem ſacramenta condendi, ſup. difp. I. c. 4. a. I. Pag. 191. & ſqq.: ibidem tamen probavimus, ommia ſeptem Eccleſiæ Catholicæ ſäcramenta immediate a Chriſto ſolo fuiſſe inſtituta. Ubi etiam, quæ contra hanc ſententiam catholicam obmoventur, ſoluta reperies. Inſt 2 Non legunus, veteres usque ad IX. Seculum ulli extremam unctionem impertiſſe aut recuſaſſe: neque Scriptores, qui piorum mortes conſignaverunt, indicant, aliquem illo- rum extremæ undctionis ſacramento munitum deceſſiſſe. Ergo. B. W. Ant. Argumentum hoc negativum Hæreticorum abunde confuta- vimus teſtimoniis Patrum & exemplis. Nam Præterquam quod plurima primorum Eccleſiæ Patrum ſcripta ad/ nos usque non pervenerint; in his, quæ ſuperſunt, aliqua tantum rei chri- ſtianæ capita tractantur. Hinc in argumentum trahi non poteſt, quod auctor libri de Hierar- chia Eceleſ. ſecundum multos Dionyſius Areo⸗ Pagita, 1 738 DE UNCTIONE ExTREMA. pagita, unctionem extremam prætermittat agit enim accurate de Sacramentis novæ legis, prout per ea innoteſcere poteſt Eccleſiaſticæ Hierarchiæ ordinata diſpoſitio ſecundum actio- nes miniſtrorum & recipientium: non vero omnia ſigillatim determinat, & ex propoſito exponit: quam ob cauſam nec pœnitentiæ, nec matrimonii facit mentionem. Sed neque in hoc eodem I. de Hierarchia Ecel. neque in LL. Conſtitutionum Apoſtolica- rum, Clementi Rom. tribu ſolitis, fit mentio Euchariſtiæ morituris dari ſolitæ per modum viatici: neque Euſebius, nec Gregorii Nazian- zenus & Nyſſenus, nec Ambroſius, Sulpitius, Hieronymus, Metaphraſtes & alii piorum mortem enarrantes referunt, datam ipſis S. Euchariſtiam in viaticum fuiſſe; quod tamen can. 13. (alias 12.) præcipitur, mirum igitur videri non debet, quod de unéctione extrema nihil meminerint. Nam I. Scriptores ea quæ uſu vulgari trita ſunt, ut plurimum omittunt. II. cum extrema unctio ſit quaſi perfectio & eonſummatio ſacramenti pœnitentiæ, ea delibuti Præſumuntur fuiſſe, qui pœnitentes diſceſſe- runt. Atque hæc ratio eſſe viderur, cur nec in vita Bernardi legamus, ipſum in morbo ul- timo ſ. unctionem recepiſſe; nec ipſe, S. Mala- chiam eodem Sacramento inunctum fuiſſe, in Epilcopi hujus vita meminerit: cum tamen S. hic Epiſcopus mortis ſuæ vates, ſat opportu- nitatis ad illam recipiendam habuerit, & certo conſtet, S. Bernardum ſacramentum iſtud ma- XiImI N RNeen Und niide Ninmcke Winte un Hunn, Lennt Ae in arf etten ant h eer lh. arekne Colcr. nentio ddun en. Hita orun 066, 1nen guu en Ne ſfrom. . A . o. Mch ſe, mend phorn N ſn DEUNCTIONE ExTREMA. 789 ximi feciſſe. III. Denique cum Sacramentum hoc non ſit ſimpliciter neceſſarium, & multi ejus copiam, morte occupati, non habuerint; ſcriptores piorum obitum ex hac vita narran- tes, de eo tacuerunt. M Obj. II. S. Jacohus & CC. dum ungendos eſſe infirmos, dicunt, non excludunt ſanos. Ergo nihil differre viderur ab unctione, qua olim Apoſtoli, Marc. 6, alios etiam ungebant, modo defeéctu aliquo corporis tenerentur. W. W. Ant. Quando ſpeciale ſacramenti ſubjectum deſignatur, cæteræ excludi cenſentur; præ- ſertim ubi nulla in contrarium exempla extant. Atqui ex tota Eccleſiæ traditione nequit oſten- di, quod alteri, quam ægroto, ſacramentum iſtud fuerit collatum. Sed & decretum Eugenii in C. Florentino, ſolis infirmis id eſſe admini- ſtrandum præcipit. Præterea juxta Tridenti- num c. 3. eadem neceſſitate infirmus eſt ſubje- ctum hujus ſacramenti, qua Sacerdos eſt ejus= dem miniſter: conſtat autem, hunc ſolum mi- niſtrum eſſe poſſe. Denique eidem C. Triden- tino dicitur hoc ſacramentum infirmorum, & , exeluntium, non profecto ideo, quia ſolet hiſce dari: alias Euchariſtia & Pœnitentia forent etiam Sacramenta infirmorum & exeuntium: ergo ideo tantum, quia his ſolis, non vero ſanis poteſt adminiſtrari; ut pridem argumen- tabatur S. Thomas cit. Quæ quidem omnia ex effectu utroque Sacramenti Extremæ Un- tionis inferius confirmabuntur. L Imiſt. 5909 DrI UNCTIONE EXTREM A, Inſt. Græci hoe Sacramentum fſanis etiam conferunt. N. I. Ant. N. Conſ. Joannes Natha- naél Cretenſis, apud Arcudium I. 5. concord. c. 4. & ipſemet Arcudius deteſtantur hunc mo- rem, tanquam novitium apud Græcos, & S. Scripturæ adverſantem. Verum Goarius ait, injuriam fieri ab Arcudio Græcis: eo quod hæc cæremonia ipſis non ſit Sacramentum; quippe quæ ſine forma ſacramentali, & inten- tione Sacramentum conficiendi peragatur tan- tum ut ritus pius: perinde ac veteres Latini eo- dem oleo ungebant varios ægrotos, ad mor- bos depellendum. Hiinc ille abuſus apud GræcosS increbuit, ſatisfactionis loco ungendi œnitentes. Quam quidem relaxationem diſciplinæ interdicit In- ulg nocentius IV. epiſt. ad Epiſc. Tuſeul. Sedis ult Apoſt. kegatum. Gun ARTICULUS II. De materia & forma Extremæ Unklionis. D'“ J. Materia proxima Sacramenti un- (M Gionis extr. eſt inunctio ægroti. Ita Ca- lf tholici omnes contra quosdam antiquos, qui- urni bus oleum ab Epiſcopo benedictum videbatur in eſie Sacramentum, unctio vero ufus ejusdem boe Sacramenti. Hanc opimonem referunt, SS. Aln Thomas & Bonaventura in 4. d. 23. & tamquam (t improbabilem rejiciunt. Et merito nam Præ- ter Euchariſtiam, nullum Sacramentum con- ſiſtit in materia permanente, ſed in uſu. Sicut HD ergo ex verbis Chriiti, Mar. ult. Buptizantes e05; ih l Mele, iner. tur lan. Ainieo⸗ d mor. DE UNCTIONE ExTREMA. 591 eos, intelligimus, baptilmi materiam proximam eſſe actionem tingendi in aquam aut abluen- di vel aſpergendi aqua, non vero aquam ipſam: ita ex verbis Jacobi, Ungentes eum, recte co- gnoſcimus materiam proximam Unctionis ex- tremæ eſſe actionem ungendi oleo, non ve- 10 oleum. Conf. C. Trid. Seſſ. 14. cap. I. cum dixiſ- ſet, Materiam eſſe oleum, mox addit: NWam un- ctio aptiſſime piritus ſancéti gratiam Tepraſen- tat! Igirur docuit, unctionem eſſe Sacramen- tum; quia ait, illam eſſe ſignum efficax gratiæ. Id quod etiam ex ipſo nomine hujus Sacra- menti diſcimus. Plures ſenſus inungendos eſſe, conſtat I. ex Decreto Eugenii IV. ex Rituali & carechlſmmo Romano, a quibus ochli, aures, nares, os; manus, renes & pedes ungi jubentur. Nihil- ominus plurinm partium inunctionem tantum ex præcepto Eccleſiæ neceſſariam eſſe, inde colligimus, quod B. Jacobus ſimpliciter ſeribat, Ungentes eum: quemadmodum ex Chriſti ver- bis, Gaptizantes eos, immerſionem unicam, aut lotionem aſperſionemve unius membri novi- mus ſuffcere. Idem ſuadet uſus Eceleſiarum Varius, plures, auf Pauciores partes inungen- tium. In Eccleſia Rom. olim caput ſolum, vel frons linebatur; ut ex libro Sacram. CGre- gorii M. legimus his verbis: Poſtea faciat ei ſi- nomine Patris &. quamvis ibidem ita quoque Agnum crucis in sapite de oleo beneditto, dicense In- habeatur: Multi enim Sacerdotum perungunt in. . ſuper 592 DE UNCTIONE ExTREMA. Juper in quinque ſenſus corporis. Renum inun- Gtionem in mulieribus honeſtatis cauſa ſemper omittendum monet Rituale Rom. uii & Conci- lium Mediol. IV. ſub S. Carolo. In Codice Re- migio Remenſi, in Riruali Pariſienſi, Mechli- nienſi approbato ab Academia Lovanienſi an. 1588. allisque pluribus præſcribitur unius dun- Xat ſenſus unctio, quando morbus contagio- ſus, aliave neceflitas ita ſuadent, modo in fine formæ dicatur: Quidquid per ſenſus peccaſti. Dico II. Materia remota hujus Sacramen- ti eſt oleum olivarum, ab Epiſcopo benedi- ctum. Pars I. Traditur in epiftola S. jacobi: Ungentes eum oleo. Unde concludunt PP & CC. quæ ſupra laudavimus, oleum ad S. hanc inun- ctionem requiri, & quidem oleum olivarum, ſ. ex olivarum baccis expreſlum, ut Decretum Eugenii in Concilio Florentino declarat: tale enim intelligirur, cum oleum ſimpliciter ap- Pellatur. Qu bus conſentit traditio Orenta is & Occidentalis Eccleſiæ, quæ materia alia num- quam uſæ ſunt. Convenientiſſime autem oleum à Chriſto fuit præſcriptum: mitigat enim dolores, af- fert hilaritatem, ſanat morbos, robur membris conciliat &c. prout alias oſtendemus. Quam- vis autem nonniſi purum oleum adhibendum ſit, valet tamen actio, ſi ei mixti ſint alii liquo- res, aut unguenta odorifera, modo olei ſüb- ſtantiam non deſtruant. MNec refert, quod Innocentius I. materiam hujus Sacramenti ait eſſe Cbriſma: nam i wdeun etetk clenn Denl lnt, 11. hummtan. ene Cor. Ccſel Me nienle BNiott CoMr o n umen. denec⸗ obi: 600 elnun ln, 1. retllin lie . Henlis Aanne Cel / 1. enbr 18 Qume ndunn ſn Ge aten DE UNCTIONE ExTREMA. 593 bulo hoc græco unguentum quodlibet ſignifi- catur: ſive ſimplex illud fuerit, ſive mixtum. Pars II. Quod debeat oleum eſſe ab Epiſco- po benediétum, tum a CC. ſupra citt. quibus accenſe CC. Wormatlenſe cap. 72. & Aquis- granenſe tit. 2. cap 8. tum ab Innocentio I qui ſeribit ægrotos inungendos eſſe oleo ab Epiſeo- po confecto, a Gregorio M. in l. Sacramento- rum, a V. Beda commentario in c. 6. Marci, & ſuper epiſtolam Jacobi: tum a perpetuo uſu & tradirione totius Eccleſiæ tam ſolide firma- tur, ut Bellarminus, Eſtius, Suareſius & non Pauci T'T. purent, ſe eviciſſe, benedictionem iſtam non fantum eſſe de neceſſitate præcepti; ſed etiam Sacramenti. Verum Franciſcus Victoria, Cajeranus, Maldonatus, Sambovius aliique inſignes Theo- logi nihilominus repugnant: quorum ſenten- tia adhuc probabilis manet, ur ex eorum argu- mentis infra addugendis videbimus. Dico II. Forma hujus ſacramenti eſt pre- catio, quam ſacerdos inungendo pronuntiar. Prob. S. jacobus in epiſt. formam hanc ſatis aperte indicat, dicens: Orent ſuper eum... Et oratio dei ſalvabit infirmum &Sα.. Ex quibus Verbis Eugemus IV. in Decrero C. Florentini, & PP. Tridentini probant formam hanc Eccle- ſiæ Romanæ: Per iſtam S. uncrionem, g. ſaam Piiſimam wmiſericordiam indulgent tibi Dominus quidquid peccaſti per viſum &. Qua formula Eccleſiæ Occidentales olim utebantur. Orien- tales autem Ecclelias omnes formam mere pre- P p Cato- 1 / 594 DE UNCTIONE EXTREMA- catoriam adhibuiſſe, evidens fit ex Græcorum Euchologis, ubi ſacramenti hujus ritus deſeri- bitur, nec quidquam reperitur verborum mo- di indicativi & abſoluti. Hinc S. Thomæs d. 23. J. I. 2. 4. d. 2. ita concludit: In hoe ſacramento non poteſi eſſe for- ma indicativi modi, ſicut in prædiétis ſacramentis. Idem ſenſerunt Ss. Albertus & Bonaventura aliique, quos refert & ſequitur Suareſius diſp. 40. Sect. 3. Olj. I. cont. I. concl. S. Thomas in 4. d. 24. q. 2. a. 3. q. 2. Bonaventura, Durandus, Ri- chardus, aliique veteres Scholaſtiei omnes quinque ſenſus neceſſario inungendos eſſe cen- ſuerunt; ergo non erit verum Sacramentum, quando una tantum pars corporis ungitur. He. MW. Conſ. Suareſius ait, non omnes diſtincte lo- qui de neceſſitate ſacramenti, ſed abſolute. S. Thomas in ſupplem. q. 32. a. 6. D. Mla un- tio ait, ab omnibus, quæ fit ad quinque ſenſus, quaſi de neceſſitate ſacramenti. Ex quibus cum eodem Suareſio concludimus, varias illas un- Ctiones ſolum de neceſſitate præcepti eſſe ad- hibendas. 7 Olj. II. cont. 2. conel. Concilia & Traditio neceſſariam quidem, ajunt, eſſe benediétio- nem olei ab Epiſcopo faciendam, non tamen ideo ſequitur, eam eſſe eſſentialem: ſicut non eſt eſſentialis Euchariſtiæ admixtio aquæ, licet eam tota traditio commendet. Ergo oleum non benedictum ſufficere poſſet ad ſubſtantiam hujus Sacramenti, eo quod illud fimpliciter ab Apo- l le iatin la e ,Nhnt AMlen: Cunt 1 un Alrin c eik RN Conine genn be⸗ Tplawl ieabeti Men pnn ne h orkue ucl I Cleonr plloteir⸗ bermnno⸗ e (Quod aqua vino miſcenda ſit in ſacrificio tan- int tum ex uiu & Præcepto Eccleiiæ, diltincte de- clarant d. Decretum ugenii ad Armenos & C. Tridentinum ſeſl. 22. cap. 7. talem autem ex- n, N. plicationem de benedictione oleo impendenda Wnuspiam Concilia ediderunt. lect Inſt. Etſi materia hujus ſacramenti ab Eu- n genio IV. & C. Tridentino dicatur eſſe oleum Epiſcopo benedictum; non tamen ideo ſe- ele quirur, benedttionem Epiſeopi efle de eſſen- ſ. A ta materiæ ad Sacramentum idonex;: nam lu Clemens VIII. S. P. laſtructione de ritibus Græcorum edita an. 1595 Prohlber, ne co- min gantur Presbyteri Græci accipere oleum ab N Epiſcopo Latino: quia ex antiqua conſuetu- A dine Eccleſiæ Orientalis, Presbyteri poſſunt „Ooleum infirmorum de licentia & commiflione to Epiſcoporum benedicere. Ergo rofa olei be- did. ned Gio non eſt neceſſaria, nili ex Præcepto UIn Eccleligk. . W. Conſ. Pofle Sacerdoribus le- do gari hanc poteſtatem, conſtat ex uſu Kccleliæ e, Orientalis, quam Eccleſia Latina numquam re- 0 Ne Prehendit: oleum autem non benedictum ſuf- Dum ficere ad hoc facramentum non fſatis Pprobatur. . ” DE UNcCTIONE ExTREMA 595 Apoſtolo præſcribitur. . M. Ant. Aqua Baptiſmi etlam ex Eccleſiæ Præcepfo debet eſſe Benedicta, nec tamen Concilia dicunt, mate- riam Bapuiſmi debere eſſe aquam benedictam, ſed naturalem: ergo cum materiam unctionis extremæ dicunt eſſe oleum benediéctum „ ma- jorem, quam præcepti neceſſitatem indicant. Ppz Veruth 596 Dr/ UNCTIONE ENTREMA. Verum quod Maldonatus tom. 2. de Sacra- mentis, quæſt. 5. de cærem. Extr. Unct. ad opinionem S. Thomæ & aliorum Scholaſtico- rum de neceſſaria inunctione quinque ſenſuum dixit: Ego non arbitror, de eſſentia Sacramenti quidquam affrmandum eſſe, niſi, ſuphetant majo- ves rationes: idem quæſtione I. ad I. argumen- tum Catholicorum reſpondet, non eſſe neceſ- ſariam conſecrationem olei ad veritatem Sacra- menti; ſed tantum propter præceptum & diſci- plinam Eccleſice, quæ conſuevit materiam omnis ſacramenti prius benedicere, quam ſacramen- tum conficiat. Ac propterea a CC. inſtitutum fuit, ne unctio extrema fieret niſi oleo benedi- QGo. S. Jacobum autem ſimpliciter de oleo pronuntiaſſe, perinde ac Chriſtus locutus eſt de aqua, cum baptiſmum inſtituit. Eugenius IV. docere Armenos voluit ri- tum Latinorum: C. Tridentinum damnare voluit errorem Hæreticorum Waldenſium, Calvini & aliorum, qui conſecrationes materiæ ſacramentorum ſpernebant: ideo autem bene- dictionem olei, non vero aquæ baptiſmnatis meminerant, quod litem Scholaſticorum, an illa olei conſecratio ad veritatem Sacramenti neceſſaria ſit, an non, dirimere noluerint. Cæ- terum Baſilius M. I. de Spiritu S. cap. 27. tam de aqua quam de oleo ira æqualiter enuntiat: Benedicimus aquam baptiſinatis, & oleum unctionis. Quod autem quidam dicant, Apoſtolum per verba illa, in nomine Domini, indicaſſe be- nedictionem olei ab Epiſcopo præmiſlam, adeo frivo- 1 Un le “ Ghnten Ne RN AKI.N. meahn Mmneede ndI oh nllenn Unugl Cen, mult K Fenin e Uigtrn veldan Gai Hemu Luhr. eſetens een Nde momo’s Utunen⸗ Atwomn hbeneli⸗ Ge Ne us el it 1i ononte Echlem, GNeie lenbele gliuni ,/4 weoct ,Ce. W oueni nkte⸗ Gont lane 5 DE UNCTIONE ExTREMA. 597 frivolum eſt, ut ne ipſis quidem hujus ſenten- tiæ aſſertoribns probetur. Id enim ſolum ver- bis illis ſignificatur, ſacerdotem vice Chriſti fungi, & ejus nomine & auctoritate inungere decumbentem. Olyj. III. cont. 3. concl. Ss. Thomas & Bo- naventura, Durandus aliique præſtantiſſimi Theologi affirmant, ſua ætate Mediolani in uſu fuiſſe formam, quæ dicebatur Ambroſiana, abſolutam & indicativam, his verbis conce- ptam: Ungo te oleo ſanctifieato in nomine Patris Eilii & Shiritus &, ut more militis unéti præ- paratus ad certamen, abëreas poſſis ſuperarve pote- Nates. Similes formæ notantur in Codice Re- migio Remenſi, in Codice Ratoldi, in Ritta- libus Eccleſiarum Sueſſionenſis, Catalaunenlſis, Ambianenſis &c. S. Albertus M. d. 23. a. 4. ſcribit, ſe vidiſſe antiquiſſimos Germaniæ KRi- tuales LL. & obſervaſſe, formam Extr. Unétio- nis mere indicativam, quem ritum Gregoria- num vocabant. Atqui durum valde videtur, cum S. Thoma contra Albertum M. & alios Theologos pronuntiare, formas tot Eccleſia- rum indicativas fuiſſe invalidas. Ergo. H. I. S. Thomas I. c. & in ſupplem. d. 29. a. S. ad 3. aliique dicunt, verba illa indicativi modi non eſſe formas hujus ſacramenti, ſed prævias di- ſpoſitiones ad formam, inquantum intentio miniſtri determinatur ad actum illum per verba illa. Verum probabile non videtur eſſe, Al- bertum, Bonaventuram, Durandum, Paluda- num, Aureolum aliosque Theologos, qui Pp 3 ſcripſe- 598 DEUNCTIONE ExTREMA. ſcripſerunt, Ambroſianam, aliasque formas Eccleliarum fuiſſe tantum indicativi modi, & ad conficiendum ſacramentum ſuffeciſſe, omnes tunc ignoraſſe, quod adhiberentur præterea aliæ formæ precatoriæ. Deinde ſicut is qui, affundendo aquam, ait, Baptizote gρ. non recte dicetur proferre diſpo- ſitionem præambulam formæ Baptiſmi, ſed vere dicitur ſacramenti formam adjicere: ita cum ad actionem unctionis dicebat ſacerdos VUngo ie & haud apte ſatis d'cetur, illum pro- tuhfle præambulam tantum diſpoſitionem, quæ ad genuinæ formæ pronuntiationem miniſtrum Præ aret: Ita Hugo Menardus in notis ad ſa- cramentarium Gregorn M. contra Perrum Le- deimam. HNIinc k. II. formas illas ſolum grammarice, Verbeotenus & mere materialiter fuiſfe indicati- vVas; moraliter autem, virtualiter & & quiva- lenter preces fuiſſſe. Confirmat hanc reſpon- ſionem S. Bonaventura, qui a. I. q. 4. ad 2. objectignem, quod non ſit eadem forma, Di- cendum, inquit, quod ſecundum id quod eſt neeſ- ſarium & eſſentiale ſacramento, eamdem oportet eſſe. ded forma verbi non eſt neceſſaria ratione vocis exterioris, ed prout eſt erpreſſiva verbi in- terioris Susreſius item hanc formeam eſie ſuf- ficientem aſſerit: Ungo te oleo ſancto, ut Deus tibi remittat quidquid peccaſti &e., qula verbo indicativi modi adjungitur ſufficiens de- precatio. Atqui ſimilem precationem adjun- QStam habent tam forma Ambrofiana, quam cæteræ T— lelis 1 Minn 6 n An noceli ndn 1 veſtne nol ters me Anell, , N ele, eerco⸗ n . enpee⸗ ilrvn ad l⸗ Umle. natiee, eati. le. han. nu N. ec one l in 10 UI 0.) G end ⸗ adr . DEZ UNCTIONE ENXTREMA., 599 cæteræ nuper laudatæ; ac præſertim quam Palacius ex lib. Sacramentali Venetorum ap- probato per Leonem X. ita recitat: Ungo te oleo ſancto, ut hac unctione protectus fortiter ſtare valeas adverſus aéreas catervas, in nomine Patris c* Filii & Spirit. S. Indicativo modo adjungit deprecativum forma l. Sacram. Greg. M. In- ungo te de oleo ſancto &. . . . Operare oreatura olei in nomine Dei Patris ν. Per eumdem 1'hri- ſtum Gα. lisdem ferme verbis concepta eſt forma, quam Arcudius l. 5. concordiæ, c. 5. ex Serario legi ait, in antiquo codice mſ. Ha- litgarii Epilcopi Cameracenſis, qui florebat Ludovici Pii temporibus. Vide quæ in hanc rem diſſeruimus ſupra diſp. VI. C. 2. a. 2. ARTICULUS III. De effectibus hujus Sacramenti. Ico I. Finis & effectus omnium præcipuus Extremæ Unctionis eſt confortatio animi adverſus difficultates in articulo mortis occur- rentes. Prob. Apoſtolus ait: Et alleviabit eum Dominus, Gr. 2v*, excitabit, novum ei robur, alacritatem, lætitiam & vigorem ſup- peditando. Kationem reddit Synodus Trid. in procmio de Extr. Unct. Chriſtus hominibus ſanis & valentibus per cætera ſacramenta ſatis conſuluit, auxilia in iis maxima præparando, queis ſe adverſus tela hoſtium integros concer- vent. Opus ergo adhuc erat, ut firmiſſimo hoc Unctionis extremæ præſidio munirentur graviter ægrotantes eo tempore, quo & vires Pp.4 corpo- „ 600 DrE UNCTIONE ENTREMA. corporis nobis deficiunt, & dæmon vehemen- tius omnes verſutiæ ſuæ nervos intendit ad perden- dos nos penitus, & a pducin etiam ſi poſſit, divi- næ miſericordiæ deturbandos; ecum impendere nobis exrxitum vitæ perſpicit. Eadem confirmat C. Co- lonienſe part. 7. Cap. 40. Ex his conficimus, Sacramenti hujus effe- ctum proprium non conſiſtere in gratia habi- tuali, hæc enim eadem omnium ſacramento- rum eſt; ſed in ſpecialibus gratiæ auxiliis, ac- MI commodatis ad finem hujus ſacramenti, qui tres potiſſimum ſpeétat effectus, ab illis auxi- liis præſtaudos. Primus ad roborandam, ut dixi, ſpem, in mortis articulo vel maxime ne- ceſlariam. Alter ad hilaritatem animi con- cipiendam, qua morbi incommoda & ærumnæ levius toleremus. Tertius Auxiliis illis gratiæ red- dimur fortiores animo & promtiores ad ſuperan- dum tentationes deæmonis, quæ tunc acrius ur- ent. Effectuum horum typus eſt S. unctio: P enim ſanat & roborat, & per eam diſponi ſolent luctatores & pugiles ad certamen. V. d. C. Trid. cap. 1. & cap. 2. Hæc gratia . . . inquit, æoot:t animam alleviat & onfrmat, ma- gnam in eo divinæ miſericordiæ fäduciam exeitan- do: qua infirmus ſublevatus, & morbi incommoda ac labores leviui fert; & tentationibus dJemonis calcaneo inſidiantis facilius reſiſtit. Sed & Euge- nius IV. in C. Florentino, ſacramenti hujus ef- fectum docuit eſſe mentis ſanationem. Merito ergo Extrema unctio ſacramentum Spei appella- tur: ſicut Baptiſmus Sacramentum fidei, Eu- Chari- Pnr l Ne Cl e W lnnakge Epe Al ſett ln, aren Arn I. l len Hant Peche, lnl. yre⸗ neh 0enenn 1N, N, ebl lbauni Cem, u Vimeye. mnl con. euimne lelel. Penn usot⸗ o: n Ar Mi. ncee onont NLog hte Me ae 6 DE UNCTIONE EXTREMA. 601 chariſtia ſacramentum amoris, & Confeſſio a Theologis dicitur oacramentum Pœnitentiz. Diuo II. Finis & effectus ſecundarius ex- tremæ unctionis eſt, per ſe proxime diſpone- re animam ad introitum gloræ. Prob. Ex- trema unctio dicirur a Patribus Sacramenum exeuntiutn, & torius Cchriſtianæ vitæ conſumma- tivum, ut habet Pprocmium & cap. 3. doctri- næ de Extr. Unct. in C. Trid. ergo ejus effe- ctus ſecundarius eſt, proxime diſponere ad introtum gloriæ. Duplex autem hæc diſpo- ſitio ſpect ari poreſt, ac prior quidem eſt per- fecta animæ ſanctificatio, quæ, præter habi- tum gratiæ, conſiſtit in remotione omnis mali à Peceato provenientis: poſterior autem eſt perſeverantia in illo bono usque ad mortem. De hac poſteriore ſatis modo egimus in con- cluſione prima; priorem vero Præparationem nunc breviter expono. I. Sacramento Un- Gionis ſacræ tolluntur peccata: ait enim, Et i in peccatis ſit, remittentur ei. Idem ſignifi- cant verba formæ, Per iſtam unctionem . . indulgeat tibi Dominus quiqquid peccaſti per Q. & quod cap. 2. docet C. Tridentinum: NRes bujus ſacramenti gratia eſt Spiritus ſancti, ujus unctio delicta, ſiquæ ſint adbuc expianda, ac pec- cati reliquias alſtergit. Quæ quidem teſtimo- nia, cum ſint univerſalia, & ſenſu proprio in- telligenda, etiam de peccatis mortalibus accipi oportet. Præſertim quia conſtat, quod pecca- ta in rigore magis ſignificent mortalia;, quam venialia, atque in illo articulo magis neceſſaria P p 5 602 DE UNCTIONE EXNTREMA. ſit illorum remiſſio, quam iſtorum. LVenique propter ſola peccata venialia, aut poœnas reſi- duas, ne opus quidem erat adnecti ab Apoſto- lo conditionem, ſi in peccatis ſit: vix enim re- peritur homo, qui culpa veniali, aut pœna- rum reatu non ſit obſtrictus. Quomodo au- tem ſacramento Extr. Unctionis peccata letha- lia interdum remittantur, fuſe explicatum fuit ſupra diſp. I. de Sacramentis generatim, c. 3. a. 6. P. 152. II. Cum peccata venialia etiam ab ingreſſu regni cæleſtis nos morentur, etiam heæc ex opere operato hujus ſacramenti, ac per ſe quidem re- mittuntur quoad culpam. Nam nec verbis Apoſtoli, nec forma hujus ſacramenti, pecca- ta generatim appellantibus, venialia a remiſſio- ne excipiuntur. Sed etiam Origenes, hom. 18. in Levit. ut probet, eum quem peccati pœnitet, conſedui illius remiflionem, utitur vVerbis Jacobi: Iufirmatur quis in vohis, Gα. ubi diſtincte tam de ſacramento pœnitentiæ, quam de unctione extrema diſſerit, cui adde cæteros Partes art. I. in concl. laudatos. Corollarium iſtud admittitur etiam ab iis Theologis, quibus non probatur, remiſſio- nem peccati mmortalis per Sacramentum unctio- nis fieri: ajuntque fide catholica certum eſſe, peccata, ſaltem venialia virtute hujus Sacra- menti remitti. Verum hanc quoque materiam tractavimus jam ſupra de Pœnit., diſp. 5. c. 3. 2. 5. P. 113. III. uourtt r aln nt e Alene, mhſeri N tmlo Me⸗ (ein Ae Al. enptt eAo Wenin Al N Clnodo Cla le CNun lim, e binord eret Geme e verbi peccr o. hom. ecetl Cltur Srd Cd Ckech 66 lo. lio⸗ 1 e⸗ Rotr eriun 3.6 Dr UNcTIONE ExTREMA. 603 III. Idem Sacramentum Unctionis extr. remittit etiam pœnas temporales peecatorum, his quoad culpam remiſſis, reſiduas. Sequi- tur corollarium iſtud ex eo, quod ſacramen- tum hoc inſtitutum ſit, ad hominem proxime diſponendum ad introitum gloriæ, & ad tol- lenda ingreflus hujus impedimenta: arcet au- tem abhoc ingreſſu omnis reatus pœnæ reſi- duus. Ex verbis etiam Jacobi, & forma ſa- cramenti hujus effectum iſtum intelligimus: aſ- ſerunt enim umverſim & abſolute peccata, ſi- quæ ſuperſunt, remiſſum iri, atque nomen Peceatorum pœnis poſt culpam remiſſlam ad- huc pendendis ſæpe tribuitur in Ss. Paginis; ceu Lev. 20. V. 20. & 2. Mach. 12. V. 46. Porro dum idem C. Tridentinum d. c. 2. ait , delitta, & peccati veliquias ablſtergi in hoc ſactamento, indefinita hæc & unwerfſalis do- Grina merito de peccatorum reſiduis Pœnis in- telligitur: quippe quæ & peccatorum reliquiis vere poſſunt accenſeri, & multo magis proprie dicuntur abſtergi ſeu tolli, quam cæteræ reli- quiæ peccaorum. Diximus autem initio con- cluſionis, effectus iſtos ſecundarios eſſe unctio- nis extremæ: nam effectus primarius Sacra- menti univerſalis eſt, omnibusque ſuſcipienti- bus communis, & promittitur abſolute, non vero, ut remiſſio peccati, conditionate. IV. Reliquiæ aliæ adhuc ſunt peccatorum, Præiertim actualium, propenſio quædam ad- malum, torpor ad bonum operandum, & in- eptitudo ad meditationem rerum erlcſtiuͤgr. e 604 Ds UNCTIONH ExTREMA. De quibus Auguſtinus I. ult. de Trinit. c. 27. Quæ, inqvit, cauſa eſt, cur acie fixa lucem ilam incommutabilem videre non poſſis, niſi infirmitas? Et quid tibi eam fecit, niſi iniquitas?“ Hæ quo- que triſtes reliquiæ Rom. 7. & alias, Peccata vocantur, & in extr. unéctionis Sacramento abſterguntur, teſte S. Thoma in 4. d. 24. J. 2. a. 2. J. I. Alberto M. & aliis paſſim Theologis. Quamquam non proprie & omnimodis tollan- tur, ut idem advertit in ſupp. q. 3. a. I. ma- nent enim concupiſcentia pravique habitus in jis, qui à Sacratmento hoc convaluerint: ſed per ſ. unctionem datur contra debilitatem ex pec- cato relictam robur quoddam & vigor memtis per auxilia gratiæ, quæ in concluſione prima robavimus conferri. Unde etiam novimus, effectum iſtum non eſſe ſecundarium, ſed ſub primario ibidem expoſito comprehendi. Dico III. Extrema undctio aliquando ſanita- tem corporis ſua virtute confert. Ita Ss. Tho- mas, & Bonaventura cum Magiſtro in 4. d. 23. & alis T'T. Proh. I. S. Jacobus dum ait: Et oratio fidei ſalvabit inürmum, ſanitatem ab infir- mitate corporis promittit; alioqui ejus oratio non cohæreret, Verba enim iſta reſpondent iis quæ initio dixerat: Infßirmatur quis in vobis? C‿ο. Hlinc ubi Latinus reddit ſalvabit infirmum, in Græco legimus, zaarovra, laborantem morlo. II. Idem fuit ſemper Eocleſiæ ſenſus. In Sacramentario Gregorii M. ad olei conſecratio- nem hæc oratio præſcribitur . . . . Ue ta be- Mmelititi (, nedictione ſit omni boc unguemum tangenti tuta- 1 ahn, t 6 onbe omnn ℳ, ninmnn inſ Umnd ücheſen RrNfan e Nuumen nmn um wunen ren Ion. rthin, olhe 4 1 0 en 1 lt 66 Moni iſfnne e hekamm 64 keoon Gotoln 6 LM. Hins i Ale ee⸗ enis Prini nb, dld 6 = ,= S= ſnie. ADI. o i Pir. N enis We.⸗ , noe 18. 1 ſerm ei 8 in monte, c. 12. & 24. Igitur cum conditio- DE UNCTIONE ExTREMA. 60 5 mentum mentis & corporis ad evaxuandos omnes dolores, omnesque inſirmitates, omnem ægritudi- nem corporis. Idem petitur in precationibus aliis, quas ibidem Sacerdos inunéturus infir- mum fundere jubetur. Gabriel Philadelphiæ Metropolita homo Græcus, in ſuo de ſeptem Sacramentis opere, fub initium Seculi XVII. Venetiis edito, Forma, inquit, ſunt verla, quæ a Sacerdotibus ſuper ægros aununtiantur, qucæ quidem vim habent dimittendi peccata, ſanandique morbos eorum, qui Sacramentum certa ſide ſuſci- biunt. In omnibus autem Græcorum Eucho- logiis infirmum uncturus Sacerdos ita precatur: Pater ſancte, . .. ſana ſervum tuum MN. a de- tinente illum corporis infirmitate &. Eugenius IV. in C. Florentino, decreto ad Armenos, ait, Sacramenti hujus effectum mentis eſſe ſanationem; in quantum autem ex- pedit, ipfius etiam corporic. C. Tridentinum Cap. 2. Iufirmus, inquit, ſublevatus;, . 89 ſanitatem corporis interqdum, ubi ſaluti animæ ex- Pedierit, conſequetur. . Quamvis autem B. Jacobus conditionem iſtam non expreſſerit; quia tamen ſanitas cor- poris per ſe non eſt neceſſaria homini, atque interdum non expedit, promiſlio ejus non cenſetur abſoluta, ſed dicta conditio ex natura talis effectus ſubauditur in verbis Apoſtoli com- prehenſa. Cum conditione ſimili cætera bona naturalia, a Deo poſtulanda eſſe monet Augu- ſtinus epiſt. 12 I. C. 12. & l. 2. de Serm. Dom. Ie 606 Dk UNCTIONE EXTREMA. ne memorata erit effectus Sacramenti hujus certus & infallibilis. CObj. I. cont. I. concl. Tempore Apoſtolo- rum quidem erat extrema unéctio Sacramen- tum, propter donum curationum, quod tunc vigebat; poſtquam autem ceflavit, etiam cum illa deſiit eſſe Sacramentum. E. W. Aſj. Tri- plici in errore hic verſantur Calvinus & alii HH. I. quod putent, Sacramentum ullum fuiſ- ſe inſtitutum ad curationem corporis: cum econtra ſacramenta ad animorum medelam ſint condita. II. Qucd putent, deuinere poſſe evangelicum aliquod Sacramentum: cum Sa- cramenta ex natura ſua ſigna ſint ſtabilia & per- petua, ut diſp. I. C. 2. a. I. concl. 2. J. 3. oſten- dimus. III. Quod putent, Sacramentum ali- quod inſtitutum eſſe ad propagandum Evan- gelium. Nam Sacramenta uon ſunt data infi- delibus, ſed Chriſtianis: miracula vero per Sacramenta quandoque fiebant propter infide- les. Quam ob rem B. Auguſtinus I. 3. cont. Donatiſt. c. 16. ſcribit, illa olim miracula pro- Pterea facta fuiſſe in quibusdam Sacramentis, & jam non fieri, ut homines aſſueſcerent etiam credere, cum non viderent, ea miracula jam eſſe in illis. Denique male confunditur miracu- loſa curatio ægrotorum, quam adhibebant Apoſtoli Marc. 6., cum Sacramento extremæ unctionis. Inſt. I. Apoſtolus ſoli orationi fidei tribuit ſalutem ægrotantis. Ergo unctio nihil præſtat effectus. . M. Ant. Alt: COrent ſuper eum un- gentes Gene nennch WAm role Aknte DMMo N elurit vyh. Uemneg eenlune Ale ulnn lrd Il. Menii eAae enn Cotr eltancr ls l CMucnt 0: cun ehun d 1e ſolt N N e⸗ 10len I. Dyea- iot. ſel ack. 9 . Mpo⸗ Men NlAt Arelae 4 re eN 6 AAn flacd.. Dedant DE UNCTIONE EXxTREMA. 607 gentes eum oleo in nomine Domini. Et hane præ- cationem appellat orationem idei, non ſubjective quidem, quaſi miniſter debeat cum fide actua- li Sacramentum hoc conferre, aut ægrotus il- lud ſuſcipere: ſed quia hæc cæremonia pro ſo- lis fidelibus inſtituta eſt, ſola fide intelligitur: & magnum fidei myſterium continer. Hinc recte dicitur oratio fidei objective: quemad- modum 8S. Auguſtinus tr. 80. in Jo. ait, ver- bum fidei in Sacramento mira operari, non quia dicitur, ſed quia creditur. Inſt. 2. S. Thomas in 4. d. 23. q. I. a. 4. q. 3. ad 3. ait, exprimi debere in forma Sacra- menti effectum principalem: atque in hac for- mula: Indulgeat tili Deus G. exprimitur tan- tum remiſſio peccatorum, nihil vero de con- fortatione animi contra difficultates in illo ar- articulo occurentes. Ergo vel formula Ro- mana eſt vitioſa, vel effectus principalis hujus Sacramenti eſt remiſſio peccatorum. . M. Aſ. Quod ad remiſſionem peccatorum non fuerit primario inſtituta unctio extrema, ex dictis hactenus liquet. Certe ad venialium remiſſio- nem novo Sacramento opus non erat, quip- Pe quæ ſunt idonea materia Sacramenti pœni- tentiæ, in quo diredte etiam remittuntur, li- cet pœnitentiæ Sacramentum potuerit non in- ſtitui ad venialium condonationem. Deinde ve- nialia peccata ſine bono motu animi adverſus ea numquam dimittuntur: atqui unéctionis Sa- cramentum ſine bono motu cordis digne ſoler ſuſcipi. Porro neque opus erat, Sacramen- tum 608 Dr UNCTIONE EXNTREMA. tum unctionis extremæ primario inſtitui ad tol= lenda peccata mortalia: præſtabant enim hoc abunde Baptiſmus & confeſſionis Sacramentum, ideo Sacramenta mortuorum appe lata, quod mortuos ad vitam ſpiritualem ſuſcitent. Cum econtra unctio extrema ſit primario Sacramen- tum vivorum: nam ægrotus tenetur pecca- tum ſuum lethale cujus eſt conſcius, prius con- fiteri, aut, ſi hoc fieri nequit, ſaltem illud con- tritione perfecta eluere. Hinc dicitur a CC. medicina eſt ſanatio mentis non vero reſuſcitatio, aut regeneratio, ut argumentatur S. Thomas ſup. cit. Secundum hactenus diſputata reſpondeo, per laudatam formulam Romanam Eccleſiis oe- cidentalibus communem exprimi generatim & abſolute peccatorum remiſſionem, qua non ſo- lum culpæ, ſi quæ adſunt, dimittantur, ſed etiam amoveantur peccatorum reliquiæ, tor- Por ille, debilitas animi, pravæque diſpoſitio- nes ex peccatis præteritis ortæ, quas Sacramen- ti hujus gratia præcipue ſanat, robur & vires addendo ad reliſtendum pravis illis affectioni- bus. Et quoniam ex peccatorum anteceden- tium meritis oportebat, hominem auxiliis gra- tiæ extraordinariis & ſuperabundantibus pri- vari, ſuæque fragilitati ac debilirati relinqui, debitum iſtud peccatorum per Sacramentum iſtud ita dimirtitur, ut viciſſim auxiliis gratiæ Sacramento huic propriis inſtruatur, & in ſpem erectus, contra reliquias illas peccatorum con- fortetur. Qui quidem primarius ſ. unctionis eſt effe- Aan ANN Pamnonen un nmr entIr Iuu lun, ODrünnth lunen Valtenh I Gane rut 1lCn a Mumtei In an inin Ad t. füliutcee nn eninte Nhnen pelia,g tent ( o Krnmn Nell en Hprik INe Nlun0. llceno⸗ Thong poncen eſelioe⸗ elarim hon h. t, A a, Wr⸗ cir. hner⸗ ſin. Nerl. iir. in pk⸗⸗ Selucoh Amedlun grane Ckune lachoen 6 DEUSCTIONE ExTREMA. 609 effectus, indicatus his verbis: Indulgeat tili Deus o. . Ohj. I. cont. 2. concl. Extreme unctio non eſt Sacramentum mortuorum, ergo per ſe directe non tollit peccata mortalia. H. Diſt. 25 non eſt Sacramentum mortuorum ſimpliciter & ex inſtitutione primaria & præcipua C. ſe- cundum quid & cum particula reſtringente ad certos caſus, in quibus ſubit vices Sacramenti Pœnitentiæ tamquam ejus ſupplementum, per- fectio & conſummatio; N. Baptiſmus & Pœnitentiæ Sacramentum ex ſua inſtitutione, & lege ordinaria ſupponunt in ſubjecto peccatum mortale Sacramento alio nondum remiſſum, atque valentibus cor- pore plerumque conferuntur. Econtra un- tio extrema nullum ante ſe ſupponit pecca- tum mortale ex ſua inſtitutione præcipua & lege ordinaria, quod non ſit remiſſum per duo memorata Sacramenta; nec tribuitur ul- li, niſi morbo Periculoſo laboranti. Ex ver- bis tamnen B. Jacobi intelligimus, quod, tam- quam Sacramentum mortuorum ſecundum quid, peccata etiam mortalia per ſe ao directe deleat, ſi quando abſolutio ex defectu occulto nulla fuiſſet: aut ſi poſt abſolutionem æger in Peccatum mortale aliud rediiſſet ad quod poſtea non advertit: aut ob difficultates morbi, alias- Ve cauſas confiteri amplius nequeat; modo at- tririonem generalem bona fide ſuſceptioni unctionis, cum actu dilectionis incoatæ, præ- InN a⸗ Gro DkE UNcCTIONE EXTREMA. miſerit. Ita S. Carolus Borromæus in In- ſtruct. de Extr. Unct. Inſt. Si peccata venialia & pœnæ peccato- un Per Sacramentum extremæ unctionis re- mittantur, ergo S. oleo inuncti non erunt ob- noxii poſt mortem igni purgatorio. HN. M. ſeqj. Si peccatum mortale unicum in hoc Sacramen- to tollitur, certum eſt, cætera omnia illi ad- juncta ſimul tolli: facit enim hoc Sacramen- tum ex attrito contritum, non quidem mu- tande actum imperfectum in perfectiorem, ſed ſola infuſione gratiæ, quæ ſuapte natura lethalibus peccatis æqualiter adverſatur. Peccata venialia non ſemper omnia in Sa- cramenti uſu deleri, ſed effectus iſtius modum min ſtatui a diſpoſitione ejus, qui Sacramentum, re- minn cipit, ſupra oſtendimus in diſp. 5. de Pœnit. AWmnd C. 3. 2. 5. Obj. 3. P. I18. SUnctren Pari ratione tenemus, in S. unctione non muhii remitti ſemper omnem pœnæ reatum, quod umnſſe ſoli Baptiſino proprium eſt; ſed tolli quidem mwnn reatum pœnæ ex opere operato Sacramenti Snmn hujus, ita tamen ut effectus iſte reſpondeat airin diſpoſitioni & devotioni ſuſcipientis. Wiece Olj. UI. cont. 3. concluſ. Sæpe poſt extre- „ “WR mam unctionem convaleſcunt, qui ſanitate re- iit PKonn cuperata in animæ detrimentum abutuntur: e converſo ſæpe accepto hoc Sacramento mo- riuntur, qui ſi ſuperſtites forent, non tantum A piam & honeſtam vitam ducerent, ſed alios U quoque complures ad bonam frugem revoea- K rent. Ergo non confertur ex hoc Sacramen- ! 10 Nhl Omeuel enenmn E ctiir⸗ onerunt to. NM Hoe Ketnn Onnnin N e Gerame Clllem ne eckoren, ge uunm ln. mnu in & bnodun entunn 1e Ge Den- None nont Cim, N Olgnlen Ertnenn Eponeu erne- anrne e⸗ Puruonun. Cebno NCatert geln DE UNCTIONE ExTREMA. 611 to ſanitas corporis, ſi ita ad ſalutem animæ expedierit. Conf. Sanitas corporis non eſt medium neceſſarium ad profectum animi. Imo ſæpe opus miraculo foret, ob vim morbi invaleſcentis Rriree Plane abſumtas; effectus autem Sacramenti non eſt per miraculum ex- Pectandus. B. W Antec. Si qui ex morbo con- valeſcentes ſanitate male utantur, non conſtat, hos valetudinem virtute Sacramenti recupe- peraſſe. Potuit etiam fieri, ut ſanitas ſpiri- tualem fructum attulerit, quem homo poſtea tentationibus ſponte cedens iterum amiſerit: neque enim opus eſt, ut ſalus animæ, quam Tridentinum ex Sacramento, ait, obventu- ram, perpetuo duret. Incertum etiam eſt, utrum juſti, qui acce- pta S. unctione decedunt, iidem ſint perman- ſuri, ſi convaluerint. Quare rationes iſtæ con- venientiæ & utilitatis petendæ potius ſunt ex ordine providentiæ divinæ, quam ex conje- cturis hominum. Eam ob rem C. Colonien- ſe habitum an. 1536. P. 7. c. 49. ait: & Deo ita viſum fuerit. Ad Conf. g. Sufficere ad Sa- cramenti effectum, quod ſalus corporis ad animæ profectum ſit proficua, licet non ſem- Per ſit neceſſaria. Neque eſt contra Sacramenti inſtitutionem, quod valetudo aliquando ſupernaturali virtute reſtituatur: hoc enim cum nos lateat, non cenſetur inter effectus miraculoſos: ſicut ne- mo pro miraculo tranſubſtantiationem 2 in 6Iz DE UNCTIONE ExTREMA. in Euchariſtia, alioſque ſupernaturales effectus Sacramentorum, qui ſenſus noſtros fugiunt. Inſt. S. Jacobus jubet omnes infirmos un- gi. Sacramentum autem unctionis non præ- Petur, niſi ſemimortuis cadaveribus. Ergo un- Ctio iſta non eſt ritus a B. Jacobo præſcriptus. . I. N. Maj. Cum peculiari Dei benficio, at- que interdum miraculo ſananda fuerint per unctionem ſacram corpora, credi non poreſt præſcriptam a Chriſto fuiſſe, aut a Chriſtia- nis adhibitam illis, quibus v. g. dentes dolerent aut qui levi quodam Valotuelms incommodo tenerentur. Sane Jacobus ungendum præci- pit Kaurovræ, h. e. morbo oppreſſum ac fati- ſeentem. N. I N. min. Nuſpiam Præſcribi- Hßlnn tur in Eccleſia, Sacramentum hoc ſolis ſemi- iu Clns mortuis cadaveribus eſſe impertiendum, licer imin ejus capacia ſint. Eugenius IV. in d. Decre- Aunhin to ait, Hoc Sacramentum non niſi infirmo, de Imd un cujus morte timetur, dari debere. Tridentinum dan Kn cap. 3. declarat, banc unctionem infirmis adhi- almnmun bendam: illis vero præſertim, qui tam periculo- ſ ſe decumbunt, ut in exitu vitæ conſtituti videan- S tur, &. Theodorus Cantuarienſis in L. Pæ- ihſlmi nitentiali ſcribit, inungendos infirmos in peri- Ah Sln culo mortis poſitos. Eadem plane verba habet Gomumnn C. Moguntinum c. 26. anno 847. celebratum. uem Eadem conſtant ex hiſtoriis Eccleſiaſticis, qua- “ rum exempla quædam ſupra adduximus. Ex iigt quibus intelligimus ſenſum eumdem fuiſſe Patribus & CC. cæteris, qui dicunt, infirmis tlt Inezde ror ſer inmhann. Oönge 6 Ur reknm benkeo nrir nn oe 1 Chrit 8gCketen ommnode im ne e rrlrh. loten mn Me Deor⸗ em, Ktenwunn nnc nfrii⸗ tun ulE. In er. aheke lhrann s, Cs. hdetn 4 lal; i⸗ DE UNCTIONE EXNTREMA. 61¾ adhibendam eſſe S. unctionem ,etſi de mortis Periculo mentionem nullam faciant. Cæterum monet Synodus Bituricenſis ha- bita an. 1584. & Burdegalenfis anno ſequente celebrata, Tit. 13. & C. Mediolanenſe IV. ſub S. Carolo Borromæo coactum, Tit. VI. de Extr. Unét. Ue tempeſtive hoc Sacramentum miniſtre- tur eegeo, dum integris eſt ſenfihus; nec differa- tur, dum omnibus pene ſenſihus deſtitutus ſit. Nec ſine multa ratione: ita enim utilior erit infir- mo, qui ſe per actus pietatis ad fructus ejus per- cipiendos poteſt diſponere. Deinde cum ani- mam alleviet hoc Sacramento, profecto hoc levamento ægrotus magis indiget initio mor- bi & in ejus decurſu, quam cum prope depo- ſitus omnem doloris ſenſum amiſit. Denique ſera illa inunctio plane adverſatur ſecundario effectui hujus Sacramenti, quæ eſt recupera- tio ſanitatis: non enim miraculo effec7ctus iſte Præſtatur, ſed ſupernaturali virtute, quæ vim cauſarum naturalium non ſuppleat, ſed adju- vet. Olj. I. Unctio ſine dono curationis par- tim ab Hæreticis, partim ab Ethnicis fuit in- troducta. S. Irenæus I. I. C. 2I. ait, Valen- tinianos omnium primos cæremonia hac uſos fuiſſe. De veterum uncétione ſcribit Virgilius: Lavant corpus frigentis, & ungunt. Ergo a Chriſto non fuit inſtiruta unctio, niſi cui fuit annexum donum curationis morborum. H. W. Ant. Valentiniani ungebant cadavera mortuo- rum;, ut hæreſi 36. aperte teſtatur Epiphanius. Q 32 Aquam 614 DrE UNCTIONE EXTREMA. Aquam oleo miſcebant, ut talis unctio illis eſ- ſet loco baptiſmi; utebantur inauditis quibus- dam & horribilibus verbis Hebraicis. A quo- rum impietate multum diſſidet noſtrum ſacræ unctionis myſterium. Quamquam etiam Chriſtiani olim laverint mortuorum corpora, ut de Tabitha legimus Act. 9. v. 37. & nunc adhuc lavent. Ungi quoque conſueviſ- ſe ab Judæis mortuos indicat Dominus Mat. 26. V. 12. dum ait: Mittens unguentum hoc in corpus meum, ad ſepeliendum me fecit. Et Joan- nes c. 19. v. 40. ſcribit, corpus Chriſti de cru- ce depoſiti pretioſis unguentis & aromatibus fuiſſe conditum, ſicut mos eſt udæis ſepelire. Morem iſtum a majoribus ſuis acceperunt: nam Gen. ult. traditur, cadavera Patriarcha- rum Jacob & Joſeph ſic fuiſſe curata. Unde apparet, quam impudenter mentiatur Kemni- tius, ritum, quem Dionyſius c. 7. de Eccleſ. hierarch. refert, ab Ethnicis ſuperſtitionibus deſumtum fuiſſe. Nemini autem ritus Chriſtianorum pii & divinitus inſtituti ideo debent vileſcere, quod Ethnici aut Hæretici ſimiles cæremonias adhi- beant ad ſuas ſuperſtitiones: ſcimus enim, eos etiam aqua & vino in abominandis myſteriis ſuis uſos fuiſſe: quæ elementa nihilominus adhuc in Baptiſini & Euchariſtiæ celebratione uſurpamus. ARTICULUS IV. Miniſter Extremæ Unkctionis. Lo I. Soli ſacerdotes ſunt miniſtri idonei Ex- 1 Ceenn Ebiver NlMn CEylm Genmmion Mono⸗ lar Harul n th ALAr⸗ Acniſc Cm 1 RWR nl incko li lits n eg en. Ctrunkere GCann fn um ann Clleſt. ino)M inr Ar i oan. ecrn. oſnanbos 6 Rele epenum: rueche⸗ 1 Vode temm. El. Crronins Nun N e e Msatfl enn,e Iei lonunn brndc li DE UNCTIONE ExTREMA. 615 extremæ unctionis. Prob. L. S. Jacobus in Epiſt. jubet induci Presbyteros Eccleſiæ, qui miniſterium hoc peragant. Quæ verba de ſolis ſacerdotibus conſenſus Eccleſiæ Orien- talis & Occidentalis, ac perpetua traditio PP. & Conciliorum explicant. Ex quibus C. Flo- rentinum in Decreto Eugenii, Miniſter, inquit, ujus Sacramenti eſt ſacerdos. Er C. Tridenti- num Seſs. I4. cap. 3. de Extr. Unct. declarat, nomine Presbyterorum Eccleſiæ, eo loco, non ætate Seniores aut primores in populo eſſe intelligendos; ſed aut Epiſcopos, aut Sacerdo- tes ab ipſis rite ordinatos per impoſitionem manuum presbyterii. Et contrarium dicen- tes, can. 4. damnat. Prob. Il. Idem B. Jacobi nomen Presbyte- ros, de ſacerdotibus accipi oportere, ſcribit Innocentius I. in d. ad Decentium epiſt. & ad- dit: Cæterum illud ſuperſiuum videmus adjeltum, ut de Epiſcopo ambigatur, quod Presbyteris licere non dubium eſt. 1totſum Confirmat S. Joannes Chryſoſtomus art. I. hujus cap. laudatus. S. Gregorius in Sacramentario miniſtros hujus unctionis modo Presbyteros, modo Sacerdo- tes vocat. Concilium Aquisgranenſe can. . monet, curandum eſſe ſacerdoti, ne per ejus negligentiam infirmus confeſſione, ſacerdota- li oratione aur unctione ſacrati olei careat. His adde alia Patrum & Conciliorum teſtimo- nia art. I. adducta, quibus nonniſi Epiſcopi aut Presbyteri ſive Sacerdotes ad Sacramemti hujus miniſterium a B. jacobo deſignati fuiſſe dicuntur. Q— 4 Dico 616 DE UNcCYIONE ExTREMA. Dico I. Quamvis Sacramentum iſtud a Presbyteris pluribus aut Epiſcopis adminiſtra- ri Poſſit; ad ejus veritatem tamen vel unicus eorum ſufficiet. Prob. I. pars. In Eccleſia Græ- ca ſeptem ſacerdotes adhiberi ſolent ad S. un- ctionem peragendam, ut conſtat ex Arcudio L. 5. C. 3. & ex Simeone Theſſalonicenſi apud Joan. Morinum ſub finem commentarii de Sa- cram. Pœnit. Quin etiam in Eccleſia Latina pPlures olim miniſtros ad S. unctionem confe- rendam accerſitos fuiſſe, cognoſcimus ex I. Sa- cramentorum Gregorii M. ubi præſcribitur, infirmum tam a Pontifice, quam ab omnibus Presbyteris benedici ad inungendum: .... Multi enim ſacerdotes infirmos perungunt in quin- ue ſenſus corporis. Eadem confirmant rituales Tibri ſupra memorati. Eparchius Engoliſimen- ſis in vita Caroli M. ſcribir, ipſum ab Epiſco- Pis oleo Sancto inunctum ail an. 814. Ejuſ- dem ſententiæ fuit S. Thomas I. 4. contra Gen- tes. C. 73. Vario autem ritu Sacramentum hoc a ſa- its cerdotibus pluribus miniſtrabatur. Aliquan- , Euin do alius oleum applicabat, altero formam pro- taluin nuntiante, ut liber Sacramentorum S. Grego- mn l rii, aliique rituales ſupra memorati innuunt. Watn. Aliquando ſinguli ungebant easdem corporis neſin Partes, & formam ungendo efferebant, prout ing videre eſt in Codice Tiliano & Remigio Re- menſi: quo in caſu non multiplex, ſed unum erat Sacramentum ex plurium actioni- bus reſultans. Aliquando ſacerdos duſiher e aliud N. tumn il 8 Anite. n elui ceble. ra. er Muh hcelint Neiceh eta larn enn conte. gerl. nbiur, Clnnnbus : , 1i Pnintes Ollnen- rle Nr⸗ 1. Aur. Nno. Cero⸗ D Ctpot lt ro E 0 6 DE UNCTIONE ExTREMA. 617 aliud organum vel membrum ungebat, ut Præcipiunt Euchologia Græcorum. Quam methodum probat S. Thomas in 4. d. 23. q. I. A. I. Q. 2. Bo, II. part. Innocentius I. ep. c. Epiſco- pum ad hoc ſufficere judicat. Alexander III. c. OQaæſivit. De verb. ſign. ſacerdos uno, inquit, Gk, erico, & ettam ſolus poteſt infirmum ungere. Quare & Eugenius IV. in d. Decreto, & C. Tridentinum can. 4. nup. cit. Sacerdotem numero ſingulari dicunt miniſtrum eſſe hujus Sacramenti. Denique ab uno ſacerdote admi- niſtratum unctionis extr. Sacramentum fuiſſe, novimus ex vita S. Eugenii, Ex Everhelmo in vita S. Popponis, ex Prudentio Tricaſſino, qui ſolus S. Mauram inunxit, ut ipſe in ejus vi- ta conſignavit. Ohj. I. cont. 1. concl. Nomen græcnm oα- Eoreoρσ Guo lacohu utitur, ſignificat ſenio- rem, virum ſpesctabilem, aut legatum; ergo Per 13 Preshyteros, recte intelliguntur ætate majores, aut primores in populo. N. W. Conſ. Equidem aliquoties in Evangelio & Actis Apoſtolorum vocabulum Preslyter ma- giſtratum populi ſignificat: alias tamen ſem- Per Actis eisdem & Epiſtolis canonicis, ſoli, qui dignitate ſeu ordinatione ſua ad epiſcopa- lem & ſacerdotalem gradum evecti ſunt, hoc nomine appellantur. I. Pet. 5. v. I. Jeniores .r αοναUοονοHvαι in vobis ſunt, obſecro, con- Jenior 6. uumn ναερορα 29* eſtiß. B. Joan- nes initio ſecundæ & tertiæ epiſtolæ ſcribit: QA 5 Deniot 6I 8 DkkE UNCTIONE EXTREMA. Senior ονττεονο Electe: ſenior (" ρορυ re) Cajo. Quæ quidem lignificatio vel maxime in hoc loco epiſtolæ S. Jacobi valet: nam imprimis dicuntur Presbyteri Eccleſiæ: Deinde jubentur precari & ungere in nomine Domini: ac denique ipſorum precibus & un- Ctioni promittitur remiſſio peccatorum, rele- vatio & ſalus ægroti; quæ functiones non ſe- nioribus ætate, ſed legitime vocatis Eccleſiæ miniſtris conveniunt. Quodſi annis prove- Giores intellexiſſet B. Jacobus, excluſiſſet ab hoc ſacro miniſterio Epiſcopos & miniſtros Eccleſiæ, quorum quidam tunc temporis ad- huc juvenes ordinabantur, ut S. Timotheus, I. Lim. A4. V. 12. Inſt. I. V. Beda ad c. y. Jacobi ſcribit, monendos eſſe infirmos, ut ſeniorum adjutorio curari ſe meminerint. neque ad juniores minus- que doctos cauſam ſuæ imbecillitatis referant; er- go per Presbyteros intellexit ætate provectio- res. N. M. Conſ. Verba Apoſtoli, Infirma- tur quis in vohis? primo accepit moraliter, pro infirmiatte animi alieno conſilio egentis, cui ſanandæ non juvenes, ſed ſenes quæren- di ſunt. Tum vero ad ſenſum literalem ver- ſus, Innocentii I. reſcriptum ad Decentium laudat, & in eadem verba, Infirmatur &. inducat Presbyteros αρ. ait, Hoc &oσ Apoſtolos feciſſe, & nunc Eccleſiæ conſuetudo tenet, ut in- Frmi oleo conſecrato ungantur a Presyteris. Inſt. 2. Idem Innocentius ep. cit. Oleo Cbriſmatis, inquit, ab Epiſcopo confecto non ſolum H 15 emud UwENA rls n Weſt ſ, ol i Crthhheme Mo Nun: 1 E Iinend Nohrr 86 and lmn, iin en. nlfor Prchine n Nie buokr rumn K nes on Lcelt ns we. lcller d Niniſtos pors 1. othen, Lenbi, ſummn ſriner. ienitz er ele. , Pfen oren . genh en ſen⸗ lenret⸗ Cenihdun Utue G he let, feti. Cee n r. DE UNCTIONE EXxTREMA. 619 bus, ſed omnibus uti Cbriſtianis licet, in ſua aut Nuorum neceſſitatibus inungendo. Ergo præter Presbyteros, Putavit, alios adhuc eſſe hujus Sacramenti miniſtros: nam quæſierat Decen- tius, an ſoli ſacerdotes eſſent S. unctionis mi- niſtri? N. M. Conſ. Cum S. Jacobus jubeat induci presbyteros, quæſtio tantum erat De- centii, an ſoli ſacerdotes, Epiſcopis exclufis, S. unctionem conferre poſſint? Multo magis hoc munus Epiſcopo competere affirmat Inno- centius. Tum vero ſubjungit, eodem oleo per Epiſcopum conſecrato poſſe Chriſtianos omnes tam ſeſe, quam alios infirmos inunge- re, ſed hæc inunctio non erat ſacramentalis. Exemplum ſimile nobis præbet uſus antiquus & hodiernus fidelium, qui aqua ad conferen- dum baptiſmmum conſecrata, aliisque rebus ab Epiſcopo aut alio ſacerdote benedictis paſſim utuntur ad levandos dolores, morbosque de- pellendos. Ita quondam oleo iſto infirmo- rum, ſine forma ſacramentali, ex ſola pieta- te, non infirmos tantum ſe aut alios, ſed energumenos etiam linebant. Ut de S. Ma- cario narrat Palladius, Hiſtoriæ Lauſiacæ c. 20. de Eutychio Conſtantinopolitano Euſta- thius Presbyter. Gregorius Turon. in vitis PP. c. 12. n. 2. refert S. Martium Abbatem quartanis, tertianisque febribus hoc oleo me- deri ſolitum. S. Genovefa Virgo energume- num ita curavit, ut Surius in ejus vita recen- ſet. Olj. II. cont. 2. concl. Apoſtolus ait: Indu- cat 6Zo DE UNCTIONE ExNTREMA. cat Preshyteros: orent ſuper eum, ungentes. Ergo ex mente Jacobi unus Presbyter ad miniſterium hujus Sacramenti non ſufficit. N. MW. Conſ. Apoſtolus utitur phraſi ſolita S. Scri- pturæ. Hebr. 1I1. dicitur: obturaverunt ora le- onum, lapidati ſunt, ſecti ſunt: cum tamen ſo- lus Daniel ora leonum obturaverit, ſolus Je- remias lapidatus, ſolus Iſaias ex Prophetis ſe- Ctus fuerit. Scribunt Matthæus & Marcus, latrones de cruce maledixiſſe Chriſto, cum tamen Lucas diſerte teſtetur, unum duntaxat hoc feciſſe, ut obſervat Auguſtinus I. 3. de Conſenſu Evangeliſt. c. 16. Chriſtus leproſis mundandis dicit, Luc. 17. v. 14. Oſtendite vos ſacerdotibus: cum tamen ſufficiat, uni ſe oſten- diſſe ſacerdoti, Lev. 14. Vv. 2. Eſt ergo tan- tum enallage numeri; ut cum dicimus, ora- tione indefinita, ſolos Presbyteros poſſe ab- ſolvere a peccatis: medicos accerſendos, quan- do vis morbi ingruit. Nec enim unus multis confitetur ſacerdotibus: & unus expertus me- dicus ſufficit ad ægrotum curandum. Ex hactenus dictis collige. Quilibet ſacerdos valide adminiſtrat hoc Sacramentum: cum ad id muneris ſufficiat ſola poteſtas ordinis. Hinc urgente mortis periculo, & abſente proprio Paſtore, quilibet Presbyter, etiam Religio- ſus, Sacramentum hoc miniſtrare infirmo po- teſt: ut contra Navarrum oſtendit Dom. Sotus: & S. Carolus Borr. ſtatuit, ut abſente Paro- cho, alius ſacerdos adminiſtrer. Quodſi Re- ligtoſi alias in hoc ſe miniſterium ingeſſerint, inci- ,gcell Al Vphrimn Dwrne Che i Oonesleno Lvnmmnun U Nrenin Imnſurg Uebu Mmone un 1 uie nitn Anne 1, n kesht 4 ſſt , DInd urnl. ntame l, Opetel⸗ Mra o, aum Cuntaar 1 2. de Eprols Nreun eoſen gonr , r. d. RCun⸗ Gns. Nne. ll, ( Mne ron elo⸗. mo o⸗ on te e eſ) DE UNCTIONE EXxTREMA. 62 1 incidunt in excommunicationem ſoli Pontifici rfeſervatam: cæteri Clerici id audentes gravi tantum peccato ſe obſtringunt. ARTICULUS V. Quædam proprietates && affectiones Sacra- mentt Extremkx« Unélionis. D J. Extremæ unctionis Sacramentum miniſtrari debet ſolis infirmis adultis pe- riculose ægrotantibus. Ita S. Carolus Bor- romæus in IV. Concilio Mediolanenſi tit. VI. Conſtant hæs ex d. epiſtola jacobi: Infirmatur Ges in vobis? oratio ſalvabit infirmum. Dein- e declarat C. Tridentinum cap. 3. eſſe hanc unctionem infirmis adhibendam: præſertim qui tam periculoſe decumbunt, ut in exitu Vit& conſtituti videÄantur. Ex eodem C. Mediol. dicimus, dandum eſſe hoc Sacramentum, ſe- nio confectis, etiam non ægrotis, in diem mori- turis: defectus enim virium, quo laborant homines ſenio confecti, gravis eſt infirmitas. Econtra minime miniſtrandum eſe pueris ratio- nis uſu carentibus, ut idem C. Mediolanenſe tradit: nec enim capaces ſunt effectuum præ- cipuorum hujus Sacramenti. Neque dari de- bet mulieribus parituris, ad bellum proficiſ- centibus, arigautihus⸗ Peregrinantibus & iis, qui mox u timo ſupplicio mactandi ſunt. Nam licet his vitæ immineat periculum, ſi ægroti non ſunt, iis non accenſentur, quos infirmorum nomine Apoſtolus intelligit. 7 Nic Gz2 DE UNCTIONE EXxTREMA. Dico W. groti periculoſe decumbentes ad S. unctionem percipiendam non tenentur Ppræcepto divino. Ita S. Thomas in 4. d. 23. a. I. q. 3. ad I. Paludanus Dom. Sotus, Gabriel, Navarrus c. 22. n. 16. Covarruvias in c. Alma. 2. P. G. 2. n. 6. Prob. I. Tale præceptum non ſequitur ex natura & inſtitutione hujus Sacramenti: nec enim eſt neceſſarium hoc Sacramentum ad ſa- lutem, ſed tantum utile, & ad melius eſſe. Neque enim extat de ea obligatione præce- ptum divinum: Jacobus enim Sacramentum hoc promulgando, nullo verbo utitur, quod Præcipiendi vim habeat, ſed ſimpliciter ait: Infirmatur quis in vobis, inducat Presbyteros. Prob. II. Eccleſia non injungit præœæceptum de ſuſcipiendo aliquo Sacramento, niſi præ- ceptum divinum ſupponatur: nullum autem extat præceptum divinum de Extrema unctio- ne ſuſcipienda; ergo neque præcepto Eccle- ſiaſtico urgemur ad Sacramentum hoc obe- undum. . Sed nec Theologis tale præceptum ex ſuf- ficienti aliqua traditione aut conſuetudine in- troductum eſſe videtur. Quid? quod C. Tri- dentinum Seſs. 7. can. 4. de Sacram. in gen. Proteſtatur, non omnia Sacramenta ſingulis eſſe neceſſaria. Et Seſs. 14. cap. 3. dicit, un- ctionem extremam non poſſe a fidelibus ſine Peccato contemni. Denique cum Eccleſia tempore interdicti Permittat fidelibus miniſtrari ea Sacramenta, quæ Mtnn,0 ,Aicrner A MN 0, mn Whunenier Wunt Aachonenn MLl AAnltenke Eninnmin EIhAnme nir um lune I An Nud UL ecunbene Oherr n Pon d arnni Cguinm hentie Ne mn 40. us eſe. Prtee. mentun 1, gol iter dt: Uere. Cepiun pre. htenn olode⸗ e . wel⸗ I. Ce ir. TI. ngn logcls t, I. das 1 Pterd⸗ ctabne 6 4 DE UNCTIONE EXNXTREMA. 623 quæ ſunt neceſſaria, hoc tamen minime pPer- mittit, ut haberur c. Quod in te. De Pœnit. & remiſs. Quod argumento eſt, Saeramentum hoc non eſſe ad ſalutem neceſſarium abſolute, nec ejus uſum divino præcepto injunctum. Dico WI. Sacramentum extr. unctionis ite- rari poteſt. Theſis eſt contra Gofridum Vindocinenſem abbatem & cardinalem I. 2. epiſt. 19. cui conſenſit Ivo Carnotenſis Epiſc. epiſt. 20. & alios ſeculi XII. ſcriptores, quos confutat Petrus Cluniacenſis l. y. ep. 7. Prob. IJ. Eugenius IV. d. decreto ad Armenos, do- cet, Baptiſinum, Confirmationem & Ordi- nem, quod characterem in anima indelebilem imprimant, iterari in eadem perſona non poſ- ſe. Reliqua vero quatuor characterem non imprimere, & reiterationem admittere. Spe- ciatim autem de hoc Sacramento, Seſs. 14. cap. 3. Si infirmi, inquit, poſt ſuſceptam hanc unctionem iterum convaluerint, iterum ujug Sacramenti ſubſidio juvari poterunt, cum in aliud ſimile vitæ diſerimen inciderint. Prob. II. Olim durante eodem infirmita- tis ſtatu iterabat u- S. unctio. Eam ſepties in eadem infirmitate repetendam eſſe Præſcribe- batur in Sacramentario S. Gregorii, editionis Menardi pag. 253. eumdemque ritum ex plu- ribus ritualibus probat P. Martene l. I. de An- tiquis Eccl. rit. c. 7. a. 2. n. . Verum a multis ſeculis uſus Eccleſiæ obtinuit, ut non- niſi ſemel in eadem infirmitate eodemque ſta- tu poſito S. unctio miniſtrertur. Quodſi ta- men 624 DkE UNCTIONE EXxTREMA. men ejusdem morbi vis ita remiſerit, ut ægro- ul tus mortis periculum evaſiſſe cenſeretur, quin tamen a morbo plane ſit liber, poſtea vero recrudeſcente malo in periculum ſimile mor- tis recideret, denuo ei Sacramentum hoc im- m pertiendum eſſe conſentiunt Theologi cum S. Sallte Thora in 4. d. 23. d. 2. d. 4. Q. 2. Elhe Dico W; Olim extremæ undtionis Sacra- „l mentum ante S. Euchariſtiam ægrotis mini- elmm ſtrabatur. Ita S. Thomas & alli, quos ci- tat. Suareſius diſp. 44. ſect. I. n. 9. Prob. I. „Anhrii Theodorus Cantuar. relarus c. Ab infirmis. 26. q. 7. hanc ſeriem præſcribit: ut infirmi, poſt confeſſionem ſacra unctione inuncti, commu- nione viatici reficiantur. S. Bernardus in vi- aginin ta S. Malachiæ, Ungitur, inquit, Epiſeopus, Imginn && ſumpto viatico, ad lectum revertitur. Petrus nun Cluniac. I. 3. epiſt. 4. ita ſeribir. A Domino m Viſeliaſenſi Albate eum inungi, ac ſacri corporis i 1 viatico reftei fecimus. S. Arnulphum prius aſen inunctum die ſabbati fuiſſe, poſtea vero ad an veſperam viaticum ſumſiſſe Surius refertc. 50. 0 ejus vitæ, die 15. Aug. B. Gertrudis I. 5. R Divinar. inſinuation. 2. 29. narrat, ægrotis in- 6 Kn Primis miniſtrari ſolitum Sacramentum poœ- en nitentiæ, deinde extremæ unctionis, ultimo ain i Euchariſtiæ in viaticum. ulni .rk Et congruebat quidem, tum quod Eu-. um chariſtia finis eſt omnium Sacramentorum, ad ugl quam cætera quodammodo referuntur: tum Khr quod illi præmirti decet perfectifſimam animæ Purgationem, etiam quoad reliquias peccato- u, rum: Peui IN. l,men. aeeg eretu n Poleare Kniem. In horn glan ni Ne. t Nid. lo l. Suld I. il 20. hpott OImm. Rin . Perns NmirH mni⸗ IW teſo o⸗ tnd Gn,4 5 DE UNCTIONE EXxTREMA. 62 rum: tum quod viaticum detur diſeeſſuris; cum econtra unctio conferatur, ut quando- que iterum convaleſcant. Sed quoad hune ordinem inſpiciendi ſunt libri rituales ſingula- rum dicceſium: nam per ſe falis ordo non requirirur, eo quod exrremæ undt onis diſpo- ſitio ſuſticiens ſit perfecta contritio de pecca- tis, quorum ſibi conſcius eſt *ger: neque etiam de hoc ſacramento invenimus ſpeciale latum eſſe Præceptum præmittendi confeſſio- nem, ut de Euchariſtia compertum habemus. Ex accidente tamen neceſſarium Plane eſt, præmitti S. confeſſionem: Sacramentum enim unctionis ſupponit hominem jam in ex- tremo mortis articulo, in quo neceſie eſt, omnia peccata mortalia confiteri. Quo qui- dem in periculo præſtaret omitti unctionem extremmam, quam pœnitentiæ Sacramentum. Obj. cont. 2. concl. Concilia & Patres verba Jacobi explicantes, indicant Præceptum divi= num & Ecoleſiaſticum eſſe, ut infirmi hoc Sa cra- mento urantur. N. M. Aſfumpt. Quod Theo- dorus Cantuarienſis in libro Pœnitentiali Præci- Piat, infirmos, ſecundum autctoritatem canonicam, ſacra unktione olei imnunpgi, C communione viatici refici ſecundum ſtatuta &§. Batrum, incdlicat, præ- ceptum eſſe Paſtoribus, adminiſtrare S. unctio⸗ nem &grotis, pro quibus ea peritur. Neque eſt par ratio unctionis & com- munionis viatici, ut aliqui ex allata ſanctione Volunt argumentari; alias dicarn , orationes 8g Rr guiri, conſolgtiones ecclefiafticas divino præcepfe re- * . 626 DI UNCTIONE EXTREMA- quiri, nam & his ægrotum refici Theodorus juber. Nec magis cauſam adverſariorum ju- Vat canon. 48. Conc. Cabilonenſis: non enm ait, ex præcepto divino debere ſuſcipi hoc Sacramentum; ſed, ſecundum Apoſtoli docu- mentum, cui etiam documenta Patrum conſen- ziunt, ungi infirmos debere. Eodem modo dum C. Colonienſe an. 1536. habitum, cap. 50. Part. 7. ait, impendendam eſſe unctionem cum expoſitione unctionis & mandati Apoſto- lici, loquitur de mandato, quo ritus & mo- dus ſacramenti hujus adminiſtrandi ac ſuſci- piendi præſcribitur, non vero quo uſus ejus fimpliciter jubetur. Et, ut cum Scholis lo- quar, mandatum eſt quoad ſpecificationem, non quoad uſum abſolute latum: cujuſmodi præceptum Domini Paulus I. Cor. 7. v. 10. declarat de matrimonio. Denique C. Senonenſe in decretis fidei decreto 10. negat, S. unctionem noſtram eſſe præceptum illud Chriſti, quod Marci 6. v. 13. expleverunt Apoſtoli ungendo infirmos: ſed ait, eſſe Sacramentum, idque verbis Jacobi, Infirmatur quis &. confirmat. Inſt. I1. Qui Sacramentum extremæ un- peccat: atqui qui Sacramentum hoc, cum poteſt facile accipere, negligit, ſaltem facto Lenſetur illud contemnere; ergo jure divino obligantur omnes ad uſum hujus Sacramenti. . Diſt. Conſ. ad uſum hujus Sacramenti jure ex divino omnes obligantur per ſe & abſolute N. 1D nl) n dane n amenn iir, u Uncgene ohetk . Np Nos cn/ cpvun , agen, Alprnn Uolten cnunn lea 1 Wen Wöe laimete beclſe Ma Ec Rionis contemnit, ſine dubio in jus divinum I iſe DE UNCTIONE EXxTREMA. 627 lrumg X accidente C. Synodus Tridentina decidit Me e Aduidem Sacramentum hoc non poſſe ſine llin Peccato contemni, ſtudioſe tamen omittit ſs definire, utrum ſit peccatum mortale: eo quod in contemptu ipſo gradus eſſe poſſint, & ex imperfecta deliberatione contemptus levis imeng detur. Neque per ſe peccaret mortaliter, aut D gravis contemptus ſe reum faceret, qui ideo eet Sacramentum hoc non peteret, quod non nlu e eſſet præceprum, aut quod aliunde diffcul- el Tatem & repugnantiam ſentiat. Igitur ad gra- eläi vem contemptum requiritur, ut quis parvi pnlutt Pendat Sacramentum & fructus ejus: qui Ctclb guidem contemnendi modus vix eſſe poteſt, niſi in eo qui errore vel hæreſi circa hoc Sa- cramentum laborat. Quodſi quis Sacramen- tum hoc, quod facile accipere poſſet, re- g; ſpuit, merito in eo Præſumitur eſie talis con- tüfi teinptus: meritoque talibus ſepultura eceleſia- rndh ſtica interdicitur cap. ulr. Conc. Colonienſis i/ ſub Adolpho Epiſcopo celebrati an. 1549. m H ſ. 2. Quo jure effectus eſt neceſla- utß rius, eodem neceſſaria eſt cauſa: atqui jure naturali & divino tenemur ſuperare tentatio- el nes dæmonum, quæ ſub finem vitæ ſunt gra- Hunmm viſſimæ; ergo tunc tenemur jure naturaſi & , divino adhibere extremam unctionem, tam- enn 4 quam medium a Chriſto inſtitutum ad tenta- lechi mones illas ſuperandas. Confirmatur argumen- e tum inductione Confirmationis, quam immi- ment nente Perſecutione Chriſtianus quilibet ſuſci- b pere tenetur, ut adverſus hoſtes fidei robo- r 2 retur. Pyton Locen nn ins E.. ionen lnvci . V. 10 . g8 DE UNCTIONE EXTREMA. retur. N. Diſt. Maj. eodem jure eſt neceſ- chen ſaria cauſa, ſi hæœæc ſit medium unice neceſſa- e rium ad effectum obtinendum C. ſi ſit me- a dium valde utile ad effectum, qui per cauſas alias obtineri adhuc pofſſit, N. Quamvis ex- n trethæ unctionis Sacramentum conferat pluri- n mum ad vincendas dæmonum inſidias; tamen r, per orationes & ſacrificia, alioſque modos ju- ennn vari ægrotus poteſt. Non ergo eſt Sacra- a mentum hoc tam neceſſarium medium, ut ob illius defectum homo ſe morali & pro- Nten⸗ ximo periculo exponat peccandi mortaliter in e alio genere, ſeu conſentiendi tentationibus ii dæmonis. Igitur ratione periculi, cui ſe ex- N hoc remedium contra inſidias 4 6 ponit omittens inimici, non eſt per ſe beccatuin mortale. Anm Exemplum de confirmationis Sacra- e Dart mento nihil probat. Nam S. Thomas in 4. d. 7. q. I. a. I. q. 2. & in 3. parte ſummæ dik q. 77. a. 8. ad 4. docet, ſecluſo contemptu, ME non eſſe peccatum mortale omittere Sacra- Mlt mentum confirmationis toto tempore vitæ. M Cujus ſententiam amplectuntur Sotus, Le- Mle deſma, Adrianus, Navarrus, & plures alii, Unan quos recitat & ſequitur Suareſius tom. 3. n diſp. 38. ſect. 1. & rationem reddit, quod Ni neque in S. Scriptura, nequeé in traditione ex- dl ſtet præceptum de confirmationis Sacramento ſuſcipiendo. Si enim Patres ſcribunt, re- Mü quiri confirmationem ad perfectionem & ple- Id nitudinem hominis Chriſtiani, perfectionem he ſubſtantialem non intelligunt, quæ ſolo ba- Mil Dtifmat INN e lre niceſent CINe i ere Qumin Dhlernfr. ſclegte e n G edlon A K Vlen Huttondr Cilet inlcti Ne, act in/ ne Wen re N oe I le es d. 10M. , ionet Acrame unn end N DEF UNCTIONE ExTREMA. 629 ptiſmate confertur: neque etiam indicant Pple- nitudinem ſufficientiæ, ſed loquuntur de ple- nitudine abundantiæ, & de chriſtiano milite conſignato, ut Alenſis advertit. Quodſi confirmatio jure divino efſſer Præcepta, daretur fidelibus in articulo mor- tis; quod Eccleſia tamen non ſolet. Sed & alias non inducit fideles ex neceſſitate quadam obligando ad ſuſceptionem confirmationis, ſed tamquam invitando ad id quod per ſe bo- num eſt ac utile. Denique conſtat, confirmationis Sacra- mentum elle quidem valde efficax & maxime utile ad perſeverandum in fide, non tamen eſſe ſimpliciter neceſſarium: eo quod fint alia media ad finem hunc obtinendum ſufficientia, ceu oratio, meritum, exercitationes virtu- tum, Euchariſtia & ſimilia. Igitur propter hunc quoque Sacramenti finem non videtur illud eſſe præceptum proprie & intrinſeca Sa- cramenti obligatione: & conſequenter dicen- dum, ex vi objecti & intrinſecæ obligationis nullum eſſe peccatum, confirmationis Sacra- mentum omittere. Quamvis ejus neglectus ex accidente Peccatum dici poſſit: nimirum ratione con- temptus aut ſcandali, item ratione conſcientiæ caritatis propriæ: ut ſi practice quis ſibi Perſuadeat, ſe non poſſe ſine hoc medio tenta- tiones contra fidem vincere. Quæ omnia de negligentibus ſacram unctionem dici poſſe, nuper indicavimus. Rr 2 CQCAPUT y/. 630 DE SAcCRAMENTO ORDINIS. CAPUT II. De Sacramento Ordinis. ARTICULUS I. Ordinem Sacramentum eſſe demonſtratur. MWy I. Appellatio Ordinis preſſius a Theologis accipitur pro certo gradu ho- minum, qui ad res ſacras ac divinas deſtinati fſunt. Ordo hic bifariam conſiderari poteſt, vel active, ut ſcholæ loquuntur, vel paſſwve. Priori modo ipſamet eſt Ordinatio, ſeu ritus, quo miniſtri conſecrantur, eiſque poteſtas exercendi actiones ſacras, ad Sacrificium & Altaris miniſterium ſpectantes tribuitur; po- zteel ſteriori modo eſt ipſa poteſtas, quæ confer- tur; & de hac ſermonem hic non inſtituimus ſed de illa; quæ quidem communi definitione circumſeribitur, quod ſit ritus ſenſibilis, quo raditur poteſtas, conſecrandi ac miniſtrandi cor- pus & ſunguinem Cbriſti, nec non Jacerdotio ex officio inſerviendi. . II. Lutherus L. de captiv. Babyl. cap. de Ordine, Illyricus cap. 1I1. Confefl. Ant- verpienſis, Kemnitius 2. Part. Exam. ſacram ordinationem e numero Sacramentorum ex- pungunt. Philippus Melanchthon in locis communibus An. 1523. Argentorati procuſis duo duntaxat Sacramenta ſtatuerat: at in po- ſterioribus ejuſdem operis editionibus, nec non in Apologia art. 3. Confeſſ. Auguſt. Or- I dinem men limm 0 9wnt ol wrnſin enban , G 4 In D 0 umenen Dmenn Clt, Mnl⸗ nm MmWimn unen hie d, luls. . ren. Preliinl Nulre Cetinat iotel,. ſu. en ritus Potelis GuN I, po⸗ olet. Pinns Cnlione ehn Gliv a. Kor. (erun wunn inb ihren AI u 4 DE SACRAMENTO ORDINIS. 631 dinem inter vera Saci amenta recenſet, propte- rea quod ritum, mandatum ac promiſſionem habeat. Calvinus, tametſi pleriſque in locis duo tantum aſſerat Sacramenta: attamen L. 4. Inſtitut. c. 14. §. 20. & c. 19. §. 28. Ordi- nationem verum eſſe Sacramentum ingenue fatetur, & excuſans, quod hoc Sacramentum alibi non commemoraverit, ait, id eò fa- Gctum, quèd duo tantum Baptiſmus & Coœ- na, omnibus ſint fidelibus communia. Non inutile judicavimus, hanc novatorum inter ſe diſſenſionem, variationem, & erumpentem ex invitis pectoribus veritatem adnotare. Porro duplex quæſtio inſtitui poteſt, prior generalis, utrum ordo ſit Sacramentum? po- erior ſpecialis, quinam ordines Sacramenta ſint? De priore nunc Dico. Ordo eſt vere ac proprie N. L. Sacramentum. Prob. I. Tria ſunt, quæ ad Sacramentum conſtituendum, hæreticorum conſenſu, ſufficiunt, ſymbolum externum Promiſſio gratiæ, & divinum mandatum, ſive inſtitutio. Hæc autem in ſacra ordinatione reperiri manifeſtum eſt ex Scripturis. Nam ſymbolum externum, manuum fſcilicet im- Poſitio, legitur Act. 14. v. 2. cum Paulus & Barnabas conſtituiſſent illis per ſingulas Eccleſiat Presbyteros, ubi græca lectio habet aaρorovs- gavres, h. e. impoſitione manuum ordinaſſent. Haud alio ritu ordinatus eſt Timotheus, quem Paulus 1. ad Tim. 4. v. 14. ait, dona- tum fuiſſe gratiâ per impoſitionem manuum prei- Rr 4 lyterii. 632 Dr SAcCHAMENTG ORDINIS. Pyterii. & Ep. 2. C. I. V. 6. per impoſitionem ma- nuum ejuſdem Pauli. De externo itaque ritu hac in re nefas eſt dubitare. Deinde eadem ceremonià collatam fuiſie gratiam idem teſta- tur Apoſtolus commonefaciens Timotheum Priori loco: noli negligere gratiam, quæ data eſt tibi per prophetiam cum impoſitione manuum prei- ytern; in altero autem: admoneo te, ut reſu- Jeites gratiam Dei, quæ eſt in te per impoſitionens manuum mearum. Denique huic ritui non de- eſfſe divinam inſtitutionem compertum fit tum ex hujuſmodi gratiæ promiſſione illi ce- remoniæ annexa; neque enim homines un- quam ſenſibilibus rebus vim effectricem gra- tiæ alligarunt: tum ex plurimis Scripturæ lo- cis, in quibus Dominus Apoſtolis tradidir oteſtatem remittendi peccata, conficiendi uchariſtiam, ac ſacra myſteria diſpenſandi. Proh., II. Traditione Patrum. Ex Græcis Nazianzenus orat. in Baptiſma ait vi verborum Chriſti fieri Sacerdotem auguſtum & honorandum, novitate benedictionis a communi- tate vulgi ſepavatum, &o inviſilili quadam vi &² inaſpectabili gratia inviſililem animum in melius transformatum gerere. Nazianzeno conſen- tiunt Chryſoſtomus Hom. I. in 2. ad Tim. Theodoretus in illud I. ad Tim. 5. Manus cito nemini impoſueris. Theophylactus & Oecume- nius in z. ad Tim. I. Non minus diſerte lo- quuntur Patres Latini. S. Ambroſius L. de dignitate Sacerdotali c. S§. interrogat: Quis dat, frater, Epiſcopalemn gratiam, Hea 1 1 omo? 6ℳ/NE. 6mhnin DMin Peſ. rkestn wpktort, n. . anud Nenege A. n aunk Nls Vinnne irenn le at itentt. el⸗ unt , Miinmn Non e⸗ um ſt lce. les un⸗ la⸗ Urt D⸗ rait endi . AE aN N „ ui lut Clen. nnisc, ecnn⸗ E121 DrFr SAcCRAMENTO OKDINIS. 633 hbomo? & reſpondet: ſine dubio Deus; ſed per bominem dat Deus. & rurſus: homo imponi ma- num, Deus largitur gratiam. S. Auguſtinus, nomen etiam Novatoribus venerandum, L. 2. contr. epiſt. Parmeniani cap. 13. Donatiſtas exagitans ſic ſcribit: ſ (Donatiſtæ) expli- rent, quomodo Sacramenium baptizati non poſſit amitti, & Sacramentum ordinati poſt amitti. & enim utrumque Sacramentum eſt, quod nemo dubitat; cur illud non amittitur, & iltud amitti- tur neutri Sacramento injuria facienda eſt. Idem aſſerunt S. Hieronymus in Dial. contra Lu- cif. Innocentius I. in Ep. 18. ad Alexandrum Antiochiæ Epiſcopum, Leo I. aliique Patres ac Pontifices apud Bellarm. Mentitur itaque Lutherus, cum loc. ſup. cit. ait, e veteribus Patribus nonniſi unum Dionyſium nobis ſuf- fragari. Prob. III. Eccleſiæ definitione. Multa enim concilia Ordinationes Simoniacas ut il- licitas damnârunt, quod in his pretio daren- tur Sacramenta, & venalia fierent inſtru- menta gratiarum. Ita Synodus Chalcedonen- ſis Act. I5. can. 2. gradu dejici jubet Epiſco- pPos, qui propter pecunias ordinationem fecerint, c non venalem gratiam in venditionem deduxe- rint, quod & factum in Bracarenſi II. an. 572. can. 3. Synodus quoque Florentina in De- creto pro Armenis Ordinem Sacramentis an- numerat, idque confirmavit C. Tridentinum Seſſ. 23. can. 3. Siquis dixerit, ordinem ſive ſacram ordinationem non eſſe vere & proprie ſa= Rr f cramentum, 634 DE SACRAMENTO ORDINIS. ecramentum, a Cbriſto Domino inſtitutum . anathema ſit. Olj. J. Impoſitio manuum, de qua paulus in laudatis teſtimoniis, erat ceremo- nia quædam communis & vaga, quæ bonæ precationis cauſa adhibebatur infirmis æque ac ſanis, uti fecit Chriſtus parvulis, & Apo- ſtoli ægris, atque olim etiam in ordinatione Diacomiſſarum uſurpabatur: ergo inepta eſt ad peculiare Sacramentum conſtituendum. g. Diſt. Ant. Impoſitio manuum materialiter ut ajunt, ſpectata eſt ceremonia communis & vaga C. accepta formaliter, prout eſt ad di- verſum effectum ſignificandum & producen- dum inſtituta N. Ant. &ι Conſeq. Argumento hoc aliud non evincitur, niſi quod non omais impoſitio manuum fuerit Sacramentum, quod de hac ceremonia curandis ægrotis, benedi- cendis parvulis adhibita ultro concedimus. At illa, quæ in miniſtrorum ſacra inaugura- tione fiebat, erat verum Ordinis Sacramen- tum; nam ei annexa eſt gratia, uſitata fuit ritu perpetuo, & ſatis ſecernitur a bona pre- catione, ut vel ex eo perſpicuum eſt, quod ait Apoſtolus I. ad Tim. 5y5. manus cito neinini impoſueris, neque communicaveris peccatis alienis. Ubi ſola præcox ordinatio prohibetur, mi- nime vero bona precatio; neque enim qui pro alio, quantumvis indigno, precatur, com- municat peccatis alienis. Inſt. J. Nomen chirotonia Xρριοτοvαr, quod in Scriptura legitur, ſignificat tantum ma- Kdnn Wp t hell ni in galhne in unin : emn jg DE SACRAMENTO ORDINIS. 635 I, gnanuum extenſionem, qua olim populus magiſtratum civilem, & Clerici Epiſco- eo pum, ut conſtat ex 4. Canone Nicæno & 19. Ttam Antiocheno, deligebant, elata in altum ma- rn nu ſuffragium ferendo: ergo inde non pro- e bpatur Sacramentum Ordinis. . W. Ant. e Nam juxta Scripturas & Eccleſiæ uſum ma- lnnne num extendere ſeu attollere oportet intelligi d cum addito, nempe ſuper capita ordinando- Am,„ rum: Apoſtolus ſiquidem I. ad Tim. 4. V. 14. Ren S& Ep. 2. C. I. V. 6. Phraſi ? déονρ Tret- nSd 6 co'v, impofitionis manuum utitur, & Tertullia- Ad. nus L. de Reſurrectione cap. 8. extenſionem cen. manus, qua ſacros Ordines deſignat, adum- mew byrationem appellat. Græci vero;, tametſi Onnis enporoyiag nomen interdum ad ſignificandam cod Eyhpiſcoporum electionem adhibeant; frequen- d tius tamen illud uſurpant pro Sacramenti ritu, Um. nec ordinant attollendo manum ſuffragii fe- an. rencdi gratiâ, ſed ſuper capita ordinandorum, mm ut conſtat ex Chryſoſt. hom. 10. in I. ad Tim. iuti Inſt. II. Clerici inaugurantur ab Epiſeo- .. Pis; at illa chirotonia, de qua Apoſtolus 1I. ad d Tim. 4., peracta fuit a presbyteris; ait enim mi Paulus: per impoſitionem manuum preibyterüi: Nem. ergo ex impoſitione manuum facta Timotheo ,. non infertur Sacramentum Ordinis. H. Pres- üpro byterii nomine hic intelligi Epiſcopos, non A Presbyteros: primum quia Chryſoſtomus Hom. 13. exponens citata Pauli verba inquit: v non de presbyteris hæc ait, ſed de Epiſcopis; non uu enim presbyteri Epiſcopum ordinaverant. Deinde quia 4 6 1 636 DE SACRAMENTO ORDINIS. quia Paulus in altera Epiſt. ait: per impoſttio- nem manuum mearum. Sed de hoc infra ite- rum dicemus. Inſt. U. Nullo Scripturæ loco legitur, Chriſtum inſtituiſſe manuum impoſitionem, aut eâ uſum fuiſie, ſive in ultima cœna, quan- do conſtituit Apoſtolos Sacerdotes, ſive cum inſufflando dedit eis poteſtatem remittendi peccata. ergo &c. He. MW. Conſ. Chriſtus enim citra ſacramentalem actionem gratiam impertiri poterat, utpote præditus poteſtate, ut vocant, excellentiæ. At homines illa vir- tute carentes id peragere debent mediis & in- ſtrumentis a Chriſto inſtitutis. Cæterum quod nonnulli ex Gregorio Nyſſeno referunt, nempe Gregorium Thaumaturgum tridui itinere diſtantem a Phædimo Amaſeæ Epiſco- po in Neocæſareenſem Antiſtitem fuiſſe or- iiahr dinatum, non eſt ad rem. Phædimus enim W hortatu & precibus Gregorium detrectantem Mnſt movit, ut Epiſcopatum admitteret; obſerva- Cften tis tamen atque peractis, quæ Eieri ſolent, lepitimis mlin. ſwve ſolennibus, ut inquit Gregorius Nyſſ. orat. mu in Gregor. Neocæi. Unde falſum eſt, ſolo m voluntatis imperio creatos aliquando Epiſco- pos fuiſſe. in Obj. IlI. Gratia Sacramentis promiſſa, h eſt gratia ſanctificans, ſeu gratum faciens, non n gratis data; ſed gratia, de qua citatis locis n commemorat Paulus, eſt gratia gratis data; aig Nam gratia ibi collata non Xαροι dicitur, ſed 4 Xaiννα,;, quo nomine I. ad Cor. 12. deſi- . gnantur intcik. iln ie. le ltirz zn ſyeen miten Chriſo Canim keſine, lavir- Kin. Eerum erunt, nidui lco. ot. Sn Den Ar HNic e ſͤh. ,%⅓ . il 9 nol oes 8 Cati u, 4 2, E- Ntur DE SACRAMENTO ORDINIS. 627 gnantur, gratia ſanitatum, diſcretio ſpiri- tuum, aliaque dona, quæ eo loci αapbαοα apioud vwo“ diviſiones gratiarum dicuntur. Ac- cedit, quod Apoſtolus affirmet gratiam illam datam eſſe per prophetiam, h. e., ad donum prophetiæ. Unde Hieronymus in cap. 4. Primæ ad Tim. gratiam hanc explicat de dono vel interpretandi Scripturas, vel futura præ- dicendi; Chryſoſtomus vero Hom. 13. in eundem locum de auctoritate alios docendi. N. Diſt. min. Gratia ab Apoſtolo commemo- rata erat ſola gratia gratis data N. conjuncta cum gratia ſanctificante C. min. Ratio diſtin- ctionis ex ipſo contextu petitur, cum Apo- ſtolus 2. ad Tim. I. e veſtigio ſubjungat: non qedit nobis Deus Spiritum timoris, ſed vir- tutis & dilectionis, quæ ſane gratiæ ſanctifican- tis ſigna ſunt ac proprietates. Nec obſtat, quod Apoſtolus utatur vocabulo Xa ραονHY non Xαρορ; utriuſque enim eadem vis eſt apud Græcos; & Paulus ipſe ad Rom. 5. v. I5. gratiam juſtificationis aperte vocat Xaaραονιαι, ſed non ut delictum, ita & donum, Sro nal 70 Xapiνν. Imo I. ad Cor. cap. 12. Variis gra- tiarum generibus enumeratis, inquit: æmu- lamini autem chariſmata meliora. Quis vero credar Apoſtolum hortari nos ad æmulatio- nem virtutum & ſignorum, & non potius ſan- Ctitatis & charitatis, qua ſecluſa gratiæ gratis datæ non ſine argumento ſuperbiæ poſtula- rentur. 2g. Non 638 DE SACRAMENTO ORDINIS. Non minus ineptum eſt argumentum, uod Novatores petunt ex illis vocibus, per Prophetiam: hæ etenim nequaquam ſignificant donum vaticinandi Timotheo tunc collatum, ſed eum peculiari Spiritus Sancti juſſione aut revelatione fuiſſe inauguratum Epiſco- pum, quod manifeſte oſtendit B. Paulus c. 1. v. 18. ita ſcribens: Hoc præceptum commendo zibi, fli Limothee, ſecundum præcedentes in te prophetias, ut milites in illis lonam militiam. At- que huic interpretationi ipſe Calvinus com- ment. in d. I. ſubſcribit. Quanquam ſi lege- retur etiam ad prophetiam, nmihil nos urgeret. Fatemur enim primis illis temporibus ad fidei pPrimordia dilatanda ac commendanda unà cum gratia ſanctificante collatas fuiſſe gratias, quas gratis datas vocamus. Quapropter de his etiam ceu notioribus & inſignioribus donis Patres ſupra laudati meminerunt, quin tamen hi, aut ſacræ Pa- ginæ excludant gratiam ſanctificantem. Nam S. Chryſoſtomus Hom. I. in 2. ad Tim. ex- plicans illa verba: Admoneo te, ut reſuſcites gratiam Dei &c. inquit: Hoc eſt, gratiam Spi- ritus, quam accepiſti ad Eccleſiæ inſtitutionem, &νad omne religionis olſequium; quippe in nobis eſt hanc vel extinguere vel excitare. Poſtea vero demonſtrat gratiam, quæ extinguitur, eſſe gratiam adoptionis, & charitatis, qua cla- mamus, Abba Pater. Videantur ulterius, quæ in Tract. præcedente de Euchariſtiæ conſecrandæ miniſtro dicta ſunt. ARTICU- 1, Gentn lo Nevrn Dnnmmnn ün N lched h Ehe, ſun l n/ EAng A/ Sg N ol 8 AN uchte Uirtt An Eennn lt Uynennn eb⸗ mlllan e chlinm M un Pyldo llns e ANn ri, At. con. llege Ugeret. A ei GA umd Naih forbus ri ere d⸗ n Nn Un ar. e . cNen, ,nobis Vero 1, elle e⸗ lteric- Patie DE SACRAMENTO ORDINIIS. 639 ARTICULUS II. De Ordinum Eccleſiaſticorum numero pertraltatur. ,MVia. Duplex hic movetur quæſtio, 1. an admittendæ ſint variæ ordinum ſpe- cies, quas Concilium Tridentinum Seſi- 23. cap. 2. enumerat. Rejiciunt enim eas No- vatores, quos inter Calvinus cæteris impu- dentior L. 4. Inſtit. c. 19. minores ordines vocat Sacramentula, ait ex turba illa minorum pullulaſſe Subdiaconatum, nec uſquam alibi de ſeptem ordinibus, quam apud inepios Mos rabulas Sorboniſtas && Canoniſtas legi. 2. Diſceptatur, an Græci eundem nobis- cum ordinum numerum admittant. Recen- tiorum enim complures aſſerunt quatuor duntaxat a Græcis ordines numerari ac con- ferri ſcilicer Preibyteri, Diuconi, Hypodiaconi & Lectoris, quinque autem, ſi Ordinibus Epiſcopatum accenſeas. Ita Morinus de ſacris ord. Part. 3. Exercit. I. c. 2. Martene L. I. de Antiq. ritibus. c. 8. art. I. Natalis Alex. de Ord. art. 4. c. 1. Tournely de Sacram. Ord. q. 6. Witaſſius & alii. Dico I. Septem ab initio ad hæc uſque tempora apud Latinos obtinuerunt ordines, nempe Presbyteri, Diaconi, Subdiaconi, Aco- lythi, Exorciſtæ, Lectoris, Oſtiarii. Prob. I. Ex Summis Pontificibus. Cornelius Papa Sæculo tertio in epiſtola ad Fabium Antio- chenum teſtatur, fuiſſe id temporis Romæ T'resby- 640 DESACRAMEFNTO ORDINIS. Presgteros duadragima quatuot, Diaconos ſe- ptem, totidem ſubdiaconos, Acolythos quadra- ginta duos, Eworciſtas Leltores cum Ohtiariis quadraginta duos. Cajus item Rom. Pontifex eodem ſæculo conſtituit, ne per ſaltum Ole- rici promoverentur, nec aliquis eſſet Epiſco- pus, niſi prius eſſet Oſtiarius, Lector, Exor- ciſta, Sequens, Subdiaconus, Diaconus, Presly- ter. Recenſentur iidem ordines in Epiſtola Gelaſii ad Epiſcopos Lucaniæ exarata an. 494⸗ de qua etiam in Decreto Diſt. 77. Can. &tauis & Can. Monacluf. II. Demonſtratur ex CC. Carthagi- nenſe IV. celebratum an. 398. expreſſam mentionem facit ſeptem illorum ordinum a Canone 2. uſque ad nonum. Eoſdem com- memerat Concilium Aquisgranenſe an. 816. L. I. de Inſtit. Clericorum, Florentinum in Decreto Unionis de fingulis ordinibus per- tractat. Tridentinum denique Seſſ. 23. can. 2. ita ſtatuit: & quis dixerit prœæter Sacerdotium non eſſe in Eccleſia Catbolica alios ordines & majo- res & minores per quos velut per gradus quoſdam in ſacerdotium tendatur, anathema ſit. Hoc canone non determinat quidem, nec figit, uis ſit illorum ordinum numerus: at cap. 2⸗ ejuſdem Seſſ. rem paulo amplius evolvit, cum recenſens ſeptem illos ordines ait, eorum ab iplo Eccleſiæ tnitio nomina arque propria miniſte- ria in uſu fuiſſe. Accedit unanimis hac ſuper re Scriptorum Eccleſiaſticorum conſenſus, Iſi- dori Hiſpal. L. 7. Etymologiarum c, I12. Ra- bani . G 4 4 3 N hnsfn 2 Crnmn alee hapih . un tel Umnſen nn, lanrce e Ule Huu 3 ſi. ini, er“ lnne. ier. 1. , D. N Diton , Wur tlhngi teſſan Gun 4 O. un n ſet⸗ ttur n e ſg largiremur, ex iis tamen Icriptis, cùm non DE SACAMENTO ORDINIS. 641 bani L. r. de Inſtitutione Clericorum c. 6. & ſeqq. Amalarii L. 2. de Officiis FEccleſ- E. 7. 4 ſeqq. Hugonis Victor. L. 2. de Sacra- mentis p. 3. C. ?. Magiſtri ſent. in 4. Diſt. 24. apud Bellarm. L. de Clericis c. II. Neque hæc Romanæ Eccleſiæ doctrina everti poteſt inſtitutis ritibuſque Eccleſiæ Græcæ, ut mox oſtendemus. Dico II. Septem pariter in antiqua ſal- tem Græcorum Eccleſia Ordines fuêre. Eſt contra Theologos ſupra laudatos, aſſerentes gradus Acolythi, Exorciſtæ, & Oſtiarii nun- quam apud Græcos obtinuiſie. Prob. S. Dio- nyſius ſeu Auctor operis de Hierarchia Ec- cleſ. c. 3. de Oſtiariis ita ſcribit: Miniſtrorum bi quidem ad januas templi lougas conſiſtunt; cer- veri autem aliud quid Proptii muneris eαanuntur. S. Ignatius Martyr in Epiſtola ad Antioche- nos, aluto, inquit, ſankctum presoterium, ſa- uto ſacros diaconos, Jaluto ſubdinconos, Toctoyer, cantores, oſtiarios, laborames, exorciſtas. Nec dicant adverſarii, hæc Ss. Dionyſii & Ignatii ſcripta inter ſpuria & ſuppoſititia amandari. am hoc cum Bellarmino L. de Scripf. Fccl. alii viri doctiffimi negant. Deinde erſi iſtud lint fœtus poſterioris ætatis, Perſpicuum eſt, non deeſſe Græcécos, qui prærer lefétoratum alios ordines minores agnoſcant. Præteren Synodus Laodicena can. 24. non portet, in- Juit, ſaucratos à Preslyteris iſgue all Hionok, c Aeincepi guemililet Eccleſiaftici ordinis, iſcfuk N 642 DE SACRAMENTO ORDINIS. ad miniſtros, vel Lectores, vel Cantores, vel Exorciſtas, vel Cſtiarios, vel Exwercitatorum ordinis in cauponam ingredi. Epiphanius quo- que in Expoſit. fidei cap. 21. Eccleſiaſticis miniſtris Exorciſtas & Janitorer annumerat. Invenimus ergo apud Græcos præter Lecto- ratum alios quoque ordines minores. Diyi, in antiqua ſaltem Græcorum Ecleſta. Non enim diffitemur, Græcos ſucceſſu tem- poris à veteri more receſſiſſe, quod & in ipſis reprehendit Innocentius IV. epiſtolà ad Otho- nem Tuſculanum Cardinalem Sedis Apoſto- licæ in Cypro legatum. Quanquam dici po- teſt, ſolum Exorciſtatum à Græcis recentio- ribus negligi, Acolythatum verò & Oſtiaria- tum ſimul cum Subdiaconatu conferri. Col- ligitur hoc I. ex formula in ipſa Subdiaconi inauguratione à Græcis uſurpari ſolita, in qua prærer alia verba hæc leguntur: Ppſe Domine conſerva illum in omnibus Sie querela & reprehen- ſione: da illi amare honeſiautem && decorem domüs zuæ, aßiftere portis templi ſantti tui, & accendere lumen tabernaculi gloriæ tuxJ. Morinus de Sa- cris Ordinat. pPart. 2. Pag. 84. Conficitur 2. ex conſtit. Benedicti XIV. Etſi Paſtoralis ſu- per Ritibus Græcorum, ubi Pontifex ait, quod Clericus Græcus per Subdiaconatum CGræco ritu collatum, Acolythatum & Oſtiaria- tum recepiſſe cenſeatur. Igitur revera hi ordi- nes exiſtunt apud Græcos quamvis ſeor- ſim non conferantur. Olj. 1. 7. n e lineh Donnen MNen Sinul zlnnin al N. Sannen Mnd un Dharnt NN un n e N⸗ punn⸗ anne noi Hn INI. ret, Lnetum Mhxn. Dadltes 1ament tentlt Ns n N eſinten cin i dOth Apoke ndle leceſll Oort ni 01 bclacon tmiagi⸗ Donite Ercrir en Ne nece fin ſuit 1n tkes 1 onne n Ii unds DE SACERAMENTO ORDINIS. 643 COb,j. lI. contra Aſſert. I. Dionyſius c. 5. Hierarch. Eccl. Hieronymus in cap. 19. Eſaiæ, Obptatus L. 2. de Schiſmate Donatiſi. n. 14. tres duntaxat ordines recenſent, Pontificum, Presbyterorum, & Diaconorum: ergo per- peram ſeptem à Catholicis ſtatuuntur, Ita Calvinus & Kemnitius. &. lidem Patres aliorum quoque ordinum meminerunt: de Dionyſio conſtat ex dictis ſupra. FHierony- mus commemorat Subdiaconos in Ep. 91. Acolythos ac Lectores in ep. 2, ad Nepotia- num, Exorciſtas den Ae & Oſtiarios in Com- mentario cap. 2. epiſt. ad Titum. Optatus I. c. Eccleſiæ miniſtros generali appellatione commemorat. Unde Diſt. Antec. Patres illi tres fantùm ordines recenſent, relatè ad ſuum Propoſitum C. excludendo cæteros N. Dio- nyſii (ſi tamen is auctor eſt iſtius operis) (Copus erat exponere, non numerum Ordi- num, ſed Hierarchiarum, quæ quidem tres ſunt, prima Pontificum, Sacerdotum altera, tertia Diaconorum. Diaconi enim, tametlſi comparati ad Sacerdotes, miniſtri dicantur G& ſint; attamen præſules eriam ſunt, ſi compa- rentur ad plebem, ideoque & Hierarchæ di- cuntur. At inferiores ordines non præſunt populis, ſed Diaconis & Sacerdotibus mini- ſtrant. S. Hieronymus eò loci non loquitur de ordinibus Clericorum, ſed Chriſtianorum: hinc primo loco Clericos, deinde Laicos, quos fideles vocat, ultimo Catechumenos, ve- lut in Eccleſiæ veſtibulo „ Collocat. Ex Cle- SS 2 ricis 644 DE SACRAMCNTO ORDINIS. ricis autem tres duntaxat nominat, quibus ta- men comprehenduntur reliqui, quos aliis in locis diſtinct commemorat. Porro ſi qui Parres ac Theologi veteres duorum tantùm ordinum meminerunt, Presbyrteri ſcilicet & Diaconi, id eò fecerunt, quod horum mini- ſterium proximè ſpectet ad Euchariſtiam, quam Sacerdotes conſecrant, Diaconi verò olim ſub ſpecie vini miniſtrabant. ITInſt. I. Admiſſis ſemel orcdinibus aliis præter Sacerdotium & Diaconatum, neceſ- ſum erit adſtruere plures, quàm ſeptem. Nam apud veteres etiam Pſalmiſtæ ſeu Canto- ves, & Foſſarii ſeu Laborantes, qui defuncto- rum corpora humabant, connumerantur. Ergo. N. M. Aſert. Prob. Diſt. connume- rantur iſti tanquam ordines Eccleſiaſtici N. tanquam officia Eccleſiaſticorum C. Apud Latinos Pſaltæ quandoque erant ii, qui citra ullam initiationem Clericalem fungebantur officio cantorum, uti conſtat ex can. 10. Con- cilii Carthag. IV. ibi: Pſalmiſta, id eſt, Can- tor poteſt abſque ſeientia Epiſcopi, Jold juſ: ſione Preshyteri offcium ſuſcipere cantandi, dicente ſibi Presbytero: vide, ut quod ore cantas, corde oredas; & quod corde credis, operibus compro- bes. Aliquando eriam Pſalmiſtarum nomine intelliguntur ii, qui ſola toniurà initiati ad pfſallendum in choro admittuntur cum aliis Clericis, ut colligitur ex Cap. Cum inter. Extra. de rejudic. Apud Græcos verò Lecto- rum Cantorumque idem cenſetur ordo. . Con- Me ianmu Aunm ICe Eelkunn En A nes l. ren ⸗ hicgh Miae. 1 elare nſt Al un⸗ A Antn DII t, ubre Gucsät Mnkg umn Aiſns runn. Ueherltn Noi ſe bus di 1y becel. ſepten en Cun ekund neramnn Olnumne. Niei N Sd dn nhnen lo. ,ℳℳ d omnhe othn üni CUNN 9 Pn ing erd ſunt 6 6 D SAcERAMENTO OHDINIS. 64 5 Concilium enim Laodicenum can. 15. ſtatuit, non licere præter canonicos pſalres, id eſt, qui re- ulariter camores exiſtunt, quique tulpitum aſcen- en, && de codice legunt, aliuin quemlibet in Ec- rleſia pfallere. Qui autem & ſuggeſtu legebant, erant Lectores: igitur horum nomine Pſaliæ comprehenduntur. Idem dicendum de Foſoribus, qui non alia de cauſa Clericorum nomine interdum cohoneſtantur, niſi quia iiſdem Clericis id ne- gotii dabatur, ut mortuos tumulo mandarent? quod præſertim in ſepultura Alaretum ſer- vatum fuiſſe, extra controverſiam eſt. Porro Foſſarios, qui & Copiatæ dicebantur, veros non fuiſſe Clericos, ex eo conſtat, quod in codice Theodoſiano l. 12. de Epiſc. aſſeratur, occupatos defunctorum obſequiis Clericorum vocabula ſibi uſurpare, ideoque non eſſe in uliquo Clericali ordine conſtitutos. Inſt. II. Epiſcopatus eſt ordo à Presbytera- tu diſtinctus: pariter prima Tonſura C. cam contingat, de ætate & qualit. præficiendorum, ordo clericalis vocatur. Plures ergo ſunt ordines quàm ſeptem. . ad 1. Diſt. Epiſcopatus Præcisè ſeu incompletè ſpectatus, eſt ordo à¾ Presbyteratu ſimplici diſtinctus C. Epiſcopa- tus completè ſumptus N. Cùm dicimus ſe- ptem eſſe ordines, Sacerdotium &c. Ordo Sacerdotum accipitur, prout Presbyteratum ſimul & Epiſcopatum complectitur, quoniam ex utroque effloreſcit unum Sacerdotium ar- que perficitur. Unde Epiſcopatus à Sacer- 88 3 dotio 646 Ds SAcEAMENTO ORPDINIS. quamvis Presbyteratus ſine præviis ordinibus aliis valeat, Epiſcopatum tamen ſine Sacerdo- tio minimè valere. Ad d. . Tonſuram non eſſie ordi- nem in preſſiore ſignificatione acceptum, ſed, ùt ait Catechiſmus Rom., P. 2. c. 7. §. 13. quandan, præparationem ad Ordines fuſcipiendos: ut enim homines ad Baptiſmum exorciſmis, ad matrimonium ſponſalibus præparari ſolent: ita cum tonſo capillo Deo dicantur, tanquam aditus ad ordiniz Sucramentum illis aperitur. Nulla quoque ſpiritualis poteſtas per Tonſuram cle- ricalem initiatis confertur, ſed hi deputantur duntaxat ad vacandum præ cæteris divino cultui, pſallendo præcipuè, quod quidem munus ad Eucharilliam peculiari titulo non pertinet, quemadmodum de Pſalmiſtatu, quem eundem cum Tonſura eſſe ordinem ad- Verſarii contendunt, paulò ante ex Concilio Carthag. IV. docuimus. Quare Ordinis cle- ricalis nomine, quod uſurpatur cit. c. Cùm contingat, intelligitur ſtatus, quo Clerici Hreciiinent laicis. Præterea eò loci cum onſùra etiam alii minores ordines compre- henduntur; refertur quoque canon. 14. Sy- nodi VII. quo ſtatuitur, Lectores ab Abbate in proprio Monaſterio ordinari poſſe, ideo- que cit. Capituli ſenſus eſſe poteſt, Tonſurâ & minoribus Ordinibus initiatum revera eſſe clericum, revera ordinatum. Non minus infir- dorio completè ſpectato inadæquatè tantum diſtinguirur. Ex quo & illud conſequitur, e. luid ur hntr isolli nege 1 elene cgrunntt , , 6 piun hij, 4 n? in ſn ocktu NuH Uum ce. tunnn 6 Civine gnicen Ftlo nor ne, jdrend AContl Clnree e M ,Cerei 0el Cun Comhte 114. DE SAcMAMENTO ORDINIS. 647 infirmum eſt, quod ex Conſtit. Sixri V. quæ incipit: Sanctum & ſalutare proferunt de eo- rum degradatione, qui Tonſura ſunt initiati, ac de charattere clericali, quo Tonſurati di- cuntur inſigniri. Liquet enim degradatione initiatum non dejici ab ordine, prout Saçra- mentum & character eſt, ſed ab officio, ha- bitu & privilegiis arceri, & ad laicorum con- ditionem redigi. Nomine autem characteris, qui in eadem Bulla Tonſuratis tribuitur, non animi habitudo denotatur, ſed exterior nota commodè? intelligi poteſt. Cæterüm animadvertendum eſt, hoc unum à Concilio Trid. adverſus Novatores fuiſſe definitum, nempe ordinem eſſe verum N. L. Sacramentum, ac ſeptem eſſe ordines ab Eccleſiæ incunabulis ad hæc uſque tem- pora uſitatos, per quos ad Sacerdotium rit?-⸗ aſcendatur. Utrùm verò ſeptem tamàm ſint ordines, hoc non eſt de fide. Unde Conci- lium Trid. non dixit eſſe ſeptem tantum ordi- nes, quemadmodum definiit eſſe ſeptem tan- tüm novæ Legis Sacramenta. Olj. IIl. contra Aſſert. 2. In nullis Græ= corum Ritualibus mentio aliqua Acolytho- rum, Exorciſtarum & Oſtiariorum reperitur. Atqui credi vix poteſt, illos ordines, ſi re- vera apud Græcos aliquando obtinuiſſent, iis in libris fuiſſe prætermiſſos. Ergo. N. N. min. Cùm enim ex productis ſupra Græco- rum veterum monumentis perſpicuum ſit, alia præter Lectorum munia à principio ex- ” 8⁸ 4 titiſſe; 7 Z. 64 89 DE SAcExAMENTO ORDINIS. titiſſe; meritò creditur, ea ſucceſſu temporis in deſuetudinem abiiſſe, Clericoſque in com- pluribus Orientalium Eccleſiis per ſaltum, àùt ajunt, fuiſſe promotos, ùt fortaſſe ante Cor- nelii Papæ tempora etiam in Eccleſia Rom. ali- quando agebatur., Roboratur hæc reſponſio ex eo, quod Gabriel Philadelphienſis apud Mo- rinum part. 2. Pag. 202. de ordinibus ſcribit. Septem, inquit ille, ſunt ordines ſacerdotii. Pri- mus eſz Janitorum Cg7 Acolytborum. 2. Exor- ciſtarum. 3. Leltoris. 4. Subdiaconorunt. 5. dacrorum Diacongrum., 6. FSacerdotum. 7. Prineipum Sacerdetum ſeu Epiſcoporum. Hune numerum antiquum eſſe in Eccleſia teſtatur S. Mariyr Enatius in epiſtolis ſiit. Ubi nota in ſeptenario ordinum numero comprehendi dem Epiſcopos, ſed Janitores & Acoly- thos ſimul conjungi. Inſt. J. Conciſium generale VIII. Act IO. can. j. declarans non alium ad Epiſco- pPatús honorem evehi debere, quam, qui Eer omnes gradui Eccleſiaſticos definitis tempori- bus prius tranſiiſſet, quatuor duntaxat gra- dus ordinum appellat. Huic Canoni con- ſentiens Joannes VIII. S. Pontifex, in ſua Epiſtola ad Imperatorem Baſilium data, vo- lumus inquit, ur talis promoveatur per ſingu- los gyadus Recleſiaſticos probatus, ut prinmium LVector, deinde Acolytlus (pro Subdiacono Aco- lythus hie ponicur) poſten Diaconus, tum Preshy- ter, poſt Geæc Epiſcopuf. Ergo CGræci præter Lectoratum alios minores ordines non con⸗ ferebant. ionte Elmn 1 . 4 SG hrulr nſter ren uh! 1 , ul ens unck gant GäIma Dhertuel Nrön lenadhh lhle NN QAmten NS. l enet Gleinen erlinnt ene. lahee e Kſth ſeepole Pig hant N N 2 Iun. mn,. nlran. itpenen. an inotd in rekend Al⸗ 1. A. lle. in, N Denpor iun n an. ſia /N⸗ . r. fiern 1 M. Fptel⸗ on rebane 6 DE SAcEAMENTO OEDINIS. 649 ferebant. w. T. M. Conſeq. Ob rationein in Obj. allatam. E. 2. Diſt. Conſ. Præter Lectoratum alios minores ordines non confe- rebant ſeorſim ſeu ſeparatis ordinationibus C. conjunctim cum ordinibus aliis N. ordi- nes Acolythats & Oſtianiatûs unà cum Sub- diaconatu apud orientales conferri ſupra de- monſtravimus, atque ipſa adverſariorum con- ſenſione firmatur. Fatentur enim Joannem VIII. qui nobis objicitur, Acolythi nomine ſignificaſſe Subdiaconum, cui, ùr Morinus ipfſe advertit. Part. 2. Exercit. 14. c. r. n. 6. ræci ea prope ommia ofzcin, quæ Acolythis ſuis Lutini triluunt. Quod ergo ſoannes Pontifex Probans Synodi VIII. canonem, ordines pro- pPrio nomine non diſtinguat, ratio eſt, quia Acolythatus & Oſtiariatus ſimul cum Hypo- diaconatu conferuntur à Græcis, neque Pon- tifex exigit ſejunctas ac diſtinctas initiationes; quas tamen à Græcis aliis Latinorum ditioni ſubjectis Sæculo XIII. ſervandas præcepit In- nocentius IV. Porro Exorciſtatum à recen- tioribus neglectum fatemur; ab aliis tamen orientalibus tribui ſolirtum conſtat ex Ga- briele Philadelphienſi ſupra relato. Inſt. I. Oſtiarii, Exorciſtæ, & Acoly- thi, qui à vetuſtis illis Scriptoribus memo- Tantur, non ſunt veri, ac propriè dicti ordi- nes, ex aliqua ſcilicet vera ordinatione, ſed officia quwdam ex commiſſione in templis exerceri ſolita abſque peculiari initiatione: Patet ex eo, quèd in laudatis ſcriptorum iſto- SS f rum 67e DrE SAcCHAMENTO ORDINIsS, rum teſtimoniis aliquis ex receptis ab Eccleſia Rom. ordinibus prætermittatur, aliquis in- fuper addatur. Ergo. N. M. Antec. Nam quod ad Ofiarium attinet, is in canone Trul- lano 4. apertè ſecernitur à laico, & in ordine Eccleſiaſtico conſtituitur. Hoc enim Canone ſtatuitur, ut, ſiquis Epiſcopus, vel Presby- ter, vel Diaconus, vel Subdiaconus, vel Le- Cor, vel Oſtiarius mulieri Deo dicatæ vitium attulerit, deponatur; ſin autem laicus, ſegre- getur. Exorciſtam verò peculiari ordinatione non minus, ac Lectorem & Hypodiaconum apud Græcos initiari, apertum eſt ex can. 10. Synodi Antiochenæ an. 34 1. ubi Chorepiſco- Pis permittitur, ut ordinent Lettores & Subdia- conos, & Exorciſtas. Denique Acolythi ordi-= nationem sαρ— ροο aοellat Simeon Theſſa- lonicenſis L. de Sacris ordinat. cap. I. apud Morinum part. 2. pag. 129. Quid præter impoſitionem manuum, & verborum for- mam, quæ pariter in græca ordinatione Aco- lythi reperitur, ultra ad ordinem propriè di- um exigas? quid aliud præcipiunt Græco- rum Euchologia in ordinatione Lectoris? Queritur præterea Simeon Theſialonicenſis hanc Ceroferi ordinationem ſuèâ ætate ceſſaſſe uæ tamen, t ait, vigebat ante paucum tempus in Theſſalonicenfi Ecclefia, & in antiquis Formu- lariis deſeribitur. Atqui munus deferendi ce- reos in Eccleſiis Græcorum nunquam fuit abolitum: Igitur ægrè fert Simeon ritum or- ginationis fulſſe neglectum. Cæterüm ex quo V Scriptores e! 0 8 zinm A fen lecj ülame Wl ſlt ne yhni NAA Ulung, Ginn⸗ Age r lkt fedlekt „ Dgun. AehKn Mnorelt. Gineke Minn elliek⸗ n ſell Nk giinn , Charoone lccooum XCMN,lo. Nepilc⸗ r. orcd⸗ IThel- 1 Ppud C ehen nn⸗ 6. Mh⸗ mero e DE SACRAMENTO ORDINIS. 651 Scriptores Græci non omnes diſtinctè ordi- nes recenſent, minimè ſequitur, eos, qui alicubi Pratermitzuntur, ex ordinum nu- e expungendos; neque enim neceſie eſt, ut, ubicunque de ordinibus ſermo eſt, ſingillarim omnes enumerentur, quod & ad- verſarii de ordinationibus Latinorum fateri ARTICULUS III. De quatuor Ordinibus Minoribut. Mer J. Ordines diſtinguuntur in majo- res & ſacros, hoc eſt, per quos datur jus propius ad altare accedendi, ſacra per- agendi, aut presbyteris rem divinam pera- 7 . Sõ gentibus proximè aſſiſtendi; & in minores ſeu non ſacros, id eſt, qui non ita prope ad Eu- chariſtiam accedunt. Ordo dicitur ſacer, in- quit S. Thomas in 4. Diſt. 24. q. 2. a. I. J. 2. qui habet aliquem actum circa rem aliquam conſe- cratam: & ſic ſunt tantùm tres ordines ſaeri, ſci- licet Sacerdos &G Diaconus, qui babent altum circa Corpus Chriſti & Sanguinem conſecratum, 857 Subdiaconus, qui habet actum circa vaſa conſe- crata: && iqeo etiam eis continentia indicitur, ut Jankti & mundi ſint, qui ſancta tractant. Qua- tuor igitur ſunt minores ordines, Oſtiariatus Lectoratus, Exorciſtatus & Acolythatus. De quibus hic agere inſtiruimus. . MWota Il. COſtiarii munus eſt aperire & claudere templorum fores, res quæ in Eedle. R’ 118 1. 7 S5A DE SACHAMENTO ORDINI ſiis ſervantur, cuſtodire, arcere infideles & excommunicatos, vel aufu quodam templum ingreſſos ejicere, præſertim dum ſacra cele- brantur, & juxta Pontificale Romanum, ape- rire librum ei, qui prædicat. Lectoris offi- eium eſt legere clard diſtinéctaque voce libros novi veteriique Teſtamenti, cantare lectio- nes, benedicere panem ac novos terræ fru- GKtus. Nonnulli dixére, huic ordini alligatum olim fuiſſe miniſterium concionandi, eò quèòd in Pontificali Rom. habeatur, Lectorem opor- tere legere ea, quæ prædicat, & lectiones camare. At prædicare hic aliud nihil ſonat, quàm alta claraque voce è& ſuggeſtu publicè legere, niſi fortaſſe hujuſmodi prædicatio ad rudiments fidei, quæ aliis explicet, revocetur; hoc enim ad Lectorem ſpe7tare aſſerit Catechiſmus Rom. de Sacram. Ord. m. 16. Eworciſtæ præ- cipuum munus eſt ejicere dæmones ex obſeſ- ſis corporibus: fundit præterea aquam in ba- Pptiſmi miniſterio, monétque, ut, qui ſa- cram ſynaxin non ſumunt, cæœteris ſumptu- ris locum cedant. Ad Acoluthos denique (quorum nomen idem ſonat ac pediſequus à verbo αε νε, ſequor) pertinet cerofera- rium ferre, luminaria Eccleſiæ accendere, & aquam ad Euchariſtiam miniſtrare. Videa- fur Pontificale Romanum. At difficilior reſtat controverſia, an mi- nores ordines ſint Sacramenta propriè dicta. Negant cum nonnullis veteribus complures Fecentiores; Morinus part. 3. Exercit. II. Iuenin. Pehn o o NNN 4 . 4 II on 8 Dai Unon Mrn 1 WN Cei Giuyh lrin rti I En N Nls ſike) W Nlens ull At. Cee re Al. lerte Aunn 6oo nr. Cemore. m de le, nil lmene enin liſwus mi⸗ l⸗ pen leli era⸗ e, 8 Vider n d oohu ercl 17 DE SACRAMENTO ORDINIS. 6 53 Juenin. q. 7. c. I. Lud. Habert. part. I. de Ord. c. 6. Tournely q. 6. art. y. Witaſſius g. 5. art. I. alique ex Sorbonicis. Affir- mant cum S. Thoma Thomiſtæ ferè omnes, cum Scoto Scotiſtæ. Idem ſentiunr Paluda- nus, Richardus, Victoria, Sylvius, & ve- teres Scholaſtici omnes, perpaucis exceptis, ex recentioribus verò graviſiimi quique, ùt teſtatur Bellarminus, qui & ipſe ſenteantiæ af- firmanti ſubſcribit, ſic tamen, ut eam intra Probabilitatis fines contineri fateatur. Dico J. Probabilis eſt ſententia negans quatuor minores ordines eſle Sacramenta. Hujus opinionis argumentum I. eſt, quod nullus ex antiquis aſſerar, eos ordines eſſe inſtitutionis divinæ. Non igitur aſſurgunt ad dignitatem Sacramenti. = II. Urbanus Papa II. in Concilio Be- neventano apud Yvonem Carnotenſem De- creti part. y. cap. 72. inquit: Ordines ſacros dicimus Diaconatum & Prestzteratum. Hos ſi- uidem ſolos primitiva legitur Ecoleſia hubuiße Reer bis ſolis præceptum Apoſtolicum babemus. Ergo. =èð III. Minores ordines nec ſemper lidem nec eodem numero habiti ſunt; nonnulli enim extitêre olim, qui jam planè desierunt, ùt Pſalmiſtarum &c. Eccleſia autem Græoa nullum ordinem inferiorem præter Lefctora- tum agnoſcit. At Græci tres ordines non Prætermiſiſſent certè, ſi eos ad dignitatem Sa- cramenti . UN 654 DI SACHAMENTO ORDINIS. N cramenti à Chriſto evectos exiſtimaſſent. ih Ergo. M IV. Minorum ordinum officia ſunt n ejuſinodi, ut iis etiam Laici licirè bperfungi 1 poſſint. Non igitur eiſdem ineſſe Sacra- g 6 menti ratio videtur. u fi V., Ceæteri ordines non alia de cauſa Sa- cerdotio & Diaconatui videntur adjecti, niſi ͤr Ne ad Sacerdotium digniores tantùm & adulri, cfe Poſthabitis tironibus & neophytis, promo- Min verentur, & at ad Sacerdotalem gradum produ- Kiun Nior eſſt aſcenſus, ut ait Amalarius Lib-2. de Gun Officus Eccleſ. c. 6. Ergo ordines iſti ad Ec- NuI cleſiaſticam diſciplinam, non ad Chriſti inſti- Sflie tutionem referendi ſunt. Hæc aliaque mo- UUu menta profert Morinus, queis & Sacramento- Pyne rum numero etiam Subdiaconatus expungi- mhn tur. Nihilominus „ èq” Dico Il. Probabilior viderur ſententia quube affirmans, minores ordines eſſe Sacramenta MWonn Propriè dicta. Prob. I. ex Concilio Floren. Wun tino, quod in Decreto ſuper unione Arme- alhell norum ſie habet: Sextum Sacramentum eſt or- Eunlnn dinis, cujus materia eſt illud, per cujus traditio- (mnanl nem confertur ordo, ſicut Presbyteratus tradiur uumnnn per calicis cum vino ?o patenæ cum pane porre- e tionem: Diaconatus verò per Librt Evangelio- knn rum dationem; Subdiaconatus verò per calicis vo- En cui cum patena vacua ſuppoſita traditionem: (AI Jimiliter de aliis per rerum ad miniſteria ſua perti: Emn nentium aſſgnationem. Forma Sacerdotii talis eft: n accipe potqſtatem offerendi sacrificium in ere n Ne DE SACRAMENTO ORDINIS. 6 55 ellmun pro vivis & mortuis in nomine Patris & Filii & NVNiritüs Sanäti, α ſic de aliorum ordinum formis. luin Ordinarius miniſter ujus Sucramenti ſt Epiſco- dus: effettus augmentum gratiæ, ut quis ſit ido- e neus miniſter. Hucuſque Decretum: ubi Ar- menis principio traditur, ſextum Sacramen- Eeale trum eſk Sacramentum ordinis. Deinde re- atniu cenſitis rebus, quibus apud Latinos confe- AGD runtur majores ordines, ſubjicitur: & ſimi- ,Noo. Titer de aliis: definità pariter ordinationis for- N.ↄ ma, quaà Sacerdotii ordo confertur, ſubjun- Iae git concilium: & ſic de aliorum ordinum for- idk. mis. Videtur itaque ſub generali appellatione ſtinkt. ordinis & quidem Sacramenti non majores tan- em. tum, ſed & minores ordines complecti. Men. Reſpondent prioris ſententiæ patroni, e. materiæ Sagcramentt Ordinis exemplum in Sa- cerdotio duntaxat & Diaconatu à Concilio em reponi, & ex data occaſione ſubjici materiam mIon Subdiaconats, atque indicari materiam mi- oTun, norum ordinum; minimè verèò ſtatui, quem- Ne Ae⸗ cunque ordinem eſſe Sacramentum; cům ad dHH Synodi propoſitum ſufficiat, quod vel una ex fi- ordinationibus, quarum materiam aſſignatr, ſit NAluor Sacramentum. Valerer, fateor hæc reſpon- . ſio, ſi, quæ hic debet, diſpar ratio eâque ef- d ficax afferri poſſet, cur Florentinum exem- de plum de Sacramenti ordinis materia in prees- emt byteratu & diaconatu, non irem in reliquis ſuſen ordinibus ponat. Certè vox ſimiliter, quâ utitur Decretum, haud obſcurè Sacramenti rationem utrobique denotat; præſertim cùnm . derermi- 676 DE SACRAMENTO ORDINIS. determinatio una, quæ ad plura determinabi- lia refertur, ea pari eodémque modo deter- minert. II. Concilium Tridentinum poſtquam Seſſ. XXIII. can. 2. definiverat, præter Sacer- dotium eſſe in Eccteſia Catholica alios ordines majores && minores, ſequenti canone citra ullam reſtrictionem ſtatuit, ſacram ordinationem eſſe verè & proprié Sneramentum d Cbriſto Domine inſtitutum. Et Can. 6. definitin Eccleſia eſſe Hierarchiam divind ordinatione inſtitutam quæ conſtat ex Epiſcopi?, Presbyteris miniſtrise miniſtrorum nomine intelligens omnes reli- qtiios ordines, quos cap. 2. diſertè nominave- rat. Ergo præter Sacerdotium & Diacona- tum cæteri quoque ordines divinâ ſunt ordi- natione inſtituti, ac proinde veri Sacramenti rationem habent. Tapmeitlſi igitur concedamus, quod ajunt adverſarii, noluiſſe hac de re quidquam defi- nire Tridentinum, utpote coactum ad extir- pandos errores Novatorum, negantium Sa- cramentum ordinis, & ſeptem hujus gradus deridentium, quod & Pallavicinus Lib. 21. Ccap. 13. fatetur: manifeſtum tamen eſt, Tri- dentinos Patres in eam, quæ cæteris ordini- bus Sacramenti proprietatem tribuit, ſenten- tiam propendiſſe. I. Ordines etiam inferiores impri- munt characterem Sacramentalem. Affirmat hoc S. Thomas q. 35. Suppl. a. 2. Probätque e go, quod hi ordines nunquam iterentur, iiſdém- U1 het 1 er olmn glicku PNwvn glinn Pedo ucj M Dthunne Cdac M1 NRen Garm Ulkenun Amnarl A 1 AN Alexnn, 1e nl umnn i II. cemmni Molhe. alier. nr italln. nn, 1 Mn Elace ſen iſprue es tel. ninare- cona roll. Imenti Nihnt n. llent. Nin O I. Ndinl. enten. ni⸗ Mrmi dobeg teredn e. DkE SACRAMENTO ORDINIS. 657 iiſdémque Clerici conſtituantur ſupra plelem in ali- quo Geode boteſtatis ſpiritualis ordinatæ ad diſpen- ſationem Sacramentorum, ad quod requiritur ſi-= gnum diſtinctivum ab aliis. Suffragatur Ponti⸗ nicale Romanum, in quo Tit. de Ordinibus con- ferendis, Epiſcopus in omnibus ordinationibus jubetur monere ordinandos, quod inſtrumenta, quibus characéter imprimitur, tangant. Reponunt, qui tuentur oppoſitum, etiam primam tonſuram repeti nequaquam poſſe, nec tamen eâ characterem imprimi. Idem itaque dicendum de Subdiaconatu & minori- bus ordinibus, qui ſi iterari non poſſunt, id eò fit, quòd Deo ſemel conſecrata, ſemper conſecrata maneant, ùt in altarium quoque & eccleſiarum conſecratione patet. Verum videntur Hæc argumentum adeo non diluere, ut corroborent magis, Ipſe enim Morinus, à quo opinionis ſuæ momenta ferme omnia mutuantur, part. 3. Exercit. 15, C. 4. R. 12: affirmat, Tonſuram omnibus Sacrorum Ordi- num candidatis ſeparatim, & ante quemvis ordi- nem olim collatam fuiſſe. Ut igitur modò non iteretur, ſola Eccleſiæ conſuetudo facit. Deinde quemadmodum templorum conſe- cratio non repetitur, eoquod chriſma conſe- crationem tribuat permanentem; ita haud alia de cauſa non iteratur ordinatio, niſi quia ſi= guum aliquod indelebile imprimit, ùr infert S§. Thomas: & meritò quidem; nam & ex eo, quòd compertum nobis ſit, Baptiſinum & Confirmationem iterari non poſſe, rectè col- I üiagimus 65S8 DE SACRAMENTO ORDINIS. ligimus, id provenire ex permanente quo- dam effectu, ſcilicet charactere. W. Quidquid ad Sacramenti conſtitu- tionem requiritur ac deſiderari poteſt, id omne in collatione inferiorum ordinum re- Peritur- Primuùm enim habetur ſymbolum externum, ſitum in materia & forma, non qualibuſeunque, ſed quæ exprimunt poteſta- tem miniſterii in ordine ad myſterium Eu- chariſtiæ. Deinde nec deeſt divina inſtitu- tio, ůùt ex Tridentino docuimus. Demum ex eodem effectus gratiæ exteriori ritui anne- Xæ oſtenditur. Nam Seſſ. XXIII. c. 3. gene- ratim docet, per ſacram ordinationem, qua verlis & ſignis exterioribus perfcitur, gratiam conferri. Accedit, quèòd unus Sacramenti effectus, cujuſmodi eſt character, ab alio, qui eſt gratiæ, ubi ſuſcipientis non deeſt dil- poſitio, ſejunctus eſſe nequeat. Hæc argumenta, tametſi demonſtratio- nis vi non polleant; plus tamen habere pon- deris, quàm oppoſitæ ſententiæ momenta videntur. Quare ſiquis aſſertionem hanc pPoſteriorem tueri velit; ad rationes prioris ſic reſpondere poterit. Ad I. N. Ant. Ordines enim inferio- res à Chriſto inſtitutos fuiſſe, inde magnâ Probabilitate conficitur, quòd Concilia Pa- tréſque antiquiſſimi eorum mentionem fa- ciant, Concilium verò Tridentinum definiat, aniuscujuſque eorum propria miniſteria ab iſo Eocleſic initio in uſu fuiſſe, nec oſtendi poſſit, quando Ren 9 n Ganln enoyr 1 M 1ni en kufn Nunt . ,/ 4 itk NO holue odnan Colket ANNN Nrd 4II Rmi, gtn N C— VVinte⸗ Elawn lse nnenn Nll oli. ol lnk. Unnn. mdot⸗ cium br 1 iie Demuan uianne⸗ 3. gebe⸗ i, Gminn Hamnerti 5 do, el . Clrtio⸗ Coeno. onen Ben eio. R la be heng , Eeti. 10 olie un DE SACRAMENTO ORDINIS. 659 quando primò in Eccleſiam fuerint invecti; tametſi non ſemper per omnes gradus ſeor- ſim ſuſceptos, initiati ad Sacerdotium aſcen- derint. Nam, àùt ait S. Thomas in IV. Diſt. 24. J. I. a. I. in primitiva Eccleſia propter pau- citatem miniſtrorum omnia inferiora miniſteria Dioconis committebantur. . Wibhilominus erant onmues prædictæ poteſtates, ſed implicit in ung Diaconi poteſtate, ſed boſten ampliatus eſt cultus divinus; Co* Eecleſia, quod implicitè habebat in uno, explicite tradidit in diverſi. Unde — Ad II. N. Conſeq. Dici enim pPercomnmmo dè poteſt, collationem Subdiaconarũs at ue mi- norum ordinum relictam fuiſſe Eccleliæ diſ poſitioni & arbitrio, & idcirco Urbanum aſ- ſerere quod de his Præceptum Apoſzolicum non abeamus; non autem, quaſi illorum ordi- num inſtitutio à Chriſto non proficiſcatur. Ad III. Diſt. Ant. Minores ordines nec ſemper iidem, nec eodem numero habiti ſunt explicite, C. implicite, ùt loquitur S. Tho- mas. N. Conſtat ex dictis art. 2. ubi, quz de Pſalmiſtarum alioruümque officiis dudum deſueris objiciuntur, diſpuncta pariter con- tritâque leguntur. Illud hic addimus ſedulòè obſervandum, nempe Concilium Carthagi- nenſe IV., cùm à canone ſecundo ad nonum uſque de ſingulis ordinibus Pertractat, ſem- per uti vocabulo ordinationis; Diaconus um ordinatur, Subdiaconus cuùum ordinatur, Acoly- Wus cùm ordinatur, & ſic de eæteris: at cùmg can. IO. & I1. de Pſalmiſta & conſecratione TLZ ſancti- 6GG6O DE SACRAMENTO ORDINIS. ſanctimonialis agit, ab ordinatimis nomine Prorſus abſtinere. Quid ita? quoniam voci or- dinationis non cujusvis miniſterii aut rits, ſed rei cujuſdam auguſtioris, veri ſeilicet ordinis ae Sacramentiſignificationem ſubeſſe exiſtimavit. Aq IV. MW. Conſeq. Quamvis enim mi- norum ordinum miniſteria laici quandoque, ob Clericorum defefstum aut negligentiam, licit exerceant; hoc tamen non faciunt ex officio, & ſuſcepta poteſtate. Hanc reſpon- ſionem adhibet S. Thomas q. 37. Suppl. a. 4. ad 9. eamque hoc exemplo illuſtrat: ſtcut, ail, in domo non conſecrata poteſt dici Miſſa, quamvis conſecrutio Eccleſiæ ad boc ordinetur, ut in ea Miſſa dicatur. Ad V. N. Ant. Nam ex C. Sollicitudo. Diſt. 3. ſive ex Reſcripto Alexandri II. ad Epiſeopum Conſtantienſem, ordinatus in Diaconum & Presbyterum, Subdiaconatüs or- dine poſtpoſito, tenetur Subdiaconatum ipſum ſuſcipere: ideôque non in gratiam tironum minores ordines ſunt inſtituti. Ne verò neo- Phyti ad Sacerdotii honorem obreperent; de- finitum inter unum & alterum ordinem ab Eccleſiz fuit aliquod temporis intervallum, non Wrenn inſtituti ordines aliqui, qui ab exordio Eccleſiæ minimè extiterint. Quam- vis igitur, t ſcribit S. Leo Magnus Epilt. ad Anaſtaſium Theſſalonicenſem, qui Sacerdos c* Levita ordinanqus eſt, per omnes clericalis Oicii ordines provehatur, ut diuturno diſeat tempore, cujus & doctor ipſe futurus ; non alium ta- men 7 1 geh nun untet Alwnn le nN 14 ,üntee tonn ood nn N ns be iler⸗ unmn⸗ NWMI re l r onin famfi. Nttt Ctorie Cennt. Conen gbenin lon eleho le. n Aon, t il 1 tincd⸗ III N nd i r l⸗ Wiun tronnn eſed he. teli⸗ lven elomn Au3 d 1N eeden lg t t DE SAcHAMENTO OEPDINIS 661 men in finem, quàm ad Euchbarviſtiæ conſeera- tionem, decenteémque ejus tractationem ſeptem or- dines ſunt inſtituti, t q. cit. a. 2. ſeribit Doct. Angelicus, & fusè proſequitur. ARTICULUS IV. De Subdiaconatu. Mre. J. Subdiaconi nomen idem ſigni⸗ ficat, ac Subminiſter, cùm Diacono ſub- ſit, eique inſerviat. Unde Subdiaconi offi- cium eſt, vinum & aquam pro Altaris mini- ſterio præparare, miniſtrare Diacono, cali- cem & patenam in uſum fſacrificii eidem of- ferre, Pallas Altaris & corporalia abluere, epiſtolam in Miſſa ſolenni legere. Olim etiam ad Subdiaconum pertinebar catechu- menis tradere rudimenta fidei: apud Græcos verò cuſtodire fores templorum, catechume- nos introducere, & educere eos, qui pœni- tentiam publicam obibant, ùr tradit Mo- rinus. II. Subdiaconatum efſe ordinem ſacrum, atque inter eos, qui majores dicuntur, com- putandum, apertè declarat Tridentina Syno- dus Seſſ. XXIII. cap. 3. & Doctores omnes conſentiunt. At duo, quæ difficultatem in- gerunt, diſcutienda reſtant: primum, utrùm Subdiaconatus pro ordine ſacro ſemper fue- rit in Eccleſia Dei agnitus? alterum, an ſit veri nominis Sacramentum ? Recentiorum complures cum Morino Exercit. 12. cap. 5. conrendunt, Subdigconatum per duodecim 1 3 Prioras . 4 662 DE SAcCRAMENTO ORDINIS. priora ſæcula in claſſe minorum ordinum lo- catum fuiſle, inde verò eximi cœpiſſe, cùm eidem ſolenne caſtitatis votum fuit annexum. Pariter, qui inferioribus ordinibus, ii quo- que Subdiaconatui dignitatem ſacramenti de- negant, eà ſcilicet duéti ratione, quèd Sacer- dotio & Diaconatu exceptis, ordines reliqui auétorem Chriſtum non habeant. Dico IJ. Veroſimilius eſt Subdiacona- tum ſemper in Eccleſia Dei fuiſſe ordinem ſa- crum, quatenus hic ſpiritualem tribuit pore- ſtatem, in ſacrificio Altaris propiùs inſer- viendi. Prob. I. C. Tridentinum ſupra rela- tum declarat, uniuscujuſque ſeptem ordinum propria miniſteria ab ipfo Eccleſiæ initio in uſu Juige. Atqui proprium Subdiaconi miniſte- rium eſt, inſervire in ſacrificio Miſſæ pro- piùs, quâm initiati minoribus ordinibus fa- ciunt, contrectare ſacra vaſa & ad Sacrificium deferre, aliiqque munia paulò antè comme- morata obire, ùt vel ex ſola Subdiaconi ordi- natione apparet. Ergo Subdiaconatus ſem- per & à ſui inſtitutione ordo fuit ſacer, in prædicto ſenſu acceptus. II. Idem Triden- tinum Seſſ. XXIII. c. 2. diſertè inquit: Sub- diaconatus ad majores ordines d Patribus && ſacris Conciliis refertur. His autem verbis vetus & univerſalis exprimi traditio videtur; neque enim recentiores, dum hoc Tridentini pro- nuntiatum ad poſteriorum Sæculorum Patres & Concilia referunt, aptam hujus interpre- tationis rationem afferre poſſunt, quemad- modum 15 NI d Cer eW Plani (CN AN e S iͦl iol a ſounn lin lr ui. our c Mm Fekun Cronu mn iſi⸗ utt N INI Crdorh ltunn, Numtt. Cuold. lnong ciene Mn it por 1 Iler ri “ orcimnn io n inie le pro ibs Cthooen R con n l , AO Tidene N e en rg DDrn, tonn 1 Gi NH Dz SAcCRAMENTO ORDINIS. 66 % modum nec demonſtrare valent, quandonam primùm Subiiaconatus in Eccleſiam fuerit in- truſus. Ergo. Cæterùm ſi denominatio ſacri à conti- nentiæ voto proficiſcatur, fatemur eo ſenſu Subdiaconatum non fuiſſe ſemper ordinem ſacrum. Sed cælibatus ad ſacri ordinis de- centiam, non ad ſubſtantiam pertinet; alio- qui ſacris ordinibus carerent Græcorum Ec- cleſiæz. Sed de hoc infra recurret ſermo. Rurſus ſi ordo ſacer pro Hierarchico accipia- tur, facilè concedimus, Subdiaconatum or- dinibus ſacris non accenſeri. Hierarchæ enim ſunt, qui juriſdictionem aliquam ſeu principatum in Eccleſia obtinent, cujuſmodi ſunt Epiſceopi, Presbyteri & Diaconi, ùt do- cent Patres, Ignatius Ep. ad Trallianos, Hie- ronymus in cap. 2. Ep. ad Titum, Chryſo- ſtomus Hom. 83. in Matth. HFlis ſiquidem in ſuo cuique gradu competit regere gregem, Sacramenta aliqua miniſtrare ac prædicare verbum Dei: quod cùm poteſtatem Subdia- conorum excedat; ii utique ad Hierarchiam proprièà non pertinent, niſi ùt Hierarcharum miniſtri; ae proinde Subdiaconatus hac ra- tione conſideratus non eſt in ordinibus ſacris numerandus. Dico II. Veroſimilius eſt, Subdiaco- natum eſſe proprii nominis Sacramentum. Probatur omnnibus iis momentis, queis Art. ræcedente aſſertionem zdam roboravimus. abet enim Subdiaconatus, quiequid ad Sa- Tt 4 cramenti E6 DE SAcRAMENTO OEDINIS. eramenti naturam requiritur. Ac primò qui= dem inſtitutum eſſe à Chriſto, Snde efficitur, quòd vetuſtiſſimi Patres & Concilia eundem, non velut rem recèns invectam, ſed in Eccle- ſia compertam commemorent, ſcilicet Auctor conſtit. Apoſt. L. 8. c. 13. & 28. Scriptor Epiſtolz ad Antiochenos, Cyprianus L. 2. ep. 10. C. Laodicenum can. 24. & Cartha- ginenſe IV. can. 2. apud Bellarm. L. de Cle- ricis c. 12.: nec oſtendi poteſt, quo tempore, quo auctore cœperit. Igitur ejus origo ad Chriſtum referenda videtur. Confirmatur ex Græcorum Euchologiis & Pontificalibus, uæ tamen ab adverſarlis identidem obtru- antur, Nam ipſo Morino teſte part. 2. pag. 81. Epiſcopus Græcus in Subdiaconi in- auguratione ita precatur: Domine Deus noſter, qui per unum && eundem spiritum ſanéctum unicui- que éorum, quos elegiſti, chariſimata tua divi- Ncſti; qui ordines diverſos Eccleſiæ tucæ dondſti, * gradus miniſterii in ea contuliſti, ad miniſtran- dum ſantctis tuis & immaculatis myſteriis &c. En! Græci ipfſi Subdiaconatûs aliorumque ordinum aucdtorem Deum-hominem faciunt. Adſunt deinde in Subdiaconi ordinatione ma- teria & forma, quibus traditur poteſtas tan- gendi & ad Sacrificium deferendi ſacra vaſa, ae Diaceno Proximè inſerviendi. Nec abeſt Hfenique ſacramentalis gratia, quæ in ritè ſuſ- eipientibus ſejungi non poteſt à charactere, quem Subdiaconatu imprimi ſupra oſten- Aimus. . zunc l WMnek mnee Dhn ſ, 3 9 rlnan ilren el Eim mi⸗ Kunn I Ale 7 ndt. n 1 en ſckir lng l Crn ,eN ſenpolg 1o NA ſnatur übrg CPtn. ort 1 oniin let, ini⸗ 1i⸗ ife eten⸗ nne auor Nen. tn⸗ avln t. i ae 4 Ole⸗ 1 DzEz SAcCNAMENTO ORDINIS. 66 Oby. I. kontra Aſſert. I. Patres in or- dine ſaero Epiſeopos, Presbyteros & Diaconos, minimè verò Subdiaconos collocant. S. Igna- tius in Ep. ad Smyrnæos agens de obedientia Eccleſiæ miniſtris præſtanda, Laici, inquit, Dinconis ſubditi ſint, Diaconi Presbytero, FPrect- Eyteri Epiſcopo, nullà factà mentione Subdia- conorum. S. Hieronymus in Ep. ad Eva- rium ſeribit. Ut ſciamus, traditiones Apoſto- Ten ſumptas de veteri Teſtamento, quod Aaron z filii ejus atque Levitæ in templo fuerunt, hoe Eibi Epiſcopi & Presbyteri; & Diaconi vindicent in Eccleſia. S. Auguſtinus in Epiſt. ad Vale- rium 148. nibil, ait, in hac vita diffcilius, periculo- ſius, leborioſius Epiſcopi, aut Presbyteri, aut Diaconi offcio. Nunquid non fuiſſet etiam periculo obnoxium officium Subdiaconi? Atque ut mens ſancti Doctoris fiat apertior, adverte, Subdiaconos ab eo ad inferiorum Clerico- rum claſſem rejici; ait enim: Meque de Pres- byteris, aut Diaconis, aut inferioris ordinis cle- ricis, ſed de collegis (id eſt, Epiſcopis) ageba- tur. Be. Diſt. Patres Subdiaconos non collo- cant in ordine ſacro, prout ordo ſacer dicit pPoteſtatem inſerviendi ad Altare pro confe- ctione ſanctæ Euchariſtiæ N. prout ordo ſa- cer idem eſt, ac Hierarchicus C. Hoc unum ex recitatis Patrum teſtimoniis conficitur. Reticentur itaque Subdiaconi, & inter infe- riorum ordinum Clericos numerari videntur, quoniam non præſunt plebi, ſed Sacerdori- bus & Djaconis duntaxatr miniſtrant. At Tt Diaconi 666 DE SACHAMENYO ORDPDINIS. Diaconi quoque, comparati ad plebem, prin- cipes ſunt ac præſules, omniaque faciunt, quæ Epiſcopi & Presbyteri, ſi conſecratio- nem dominici corporis, ordinationem Cle- ricorum, eâqve munia, quæ poteſtatem or- dinis requirunt, excipias. Quid igitur mi- rum, quèòd Auguſtinus dicat, eorum etiam officium magnis eſſe difficultatibus, labori- bus, periculis implicatum? Inſt. I. C. Wullus in Epiſcopum ex Ur- bano II. fic habetur: Sacros autem ordines di- cimus Diaconatum, & Preslyteratum; bos ſi- quidem ſolos primitiva legitur habuiſſe Eccleſia. Atque laudati Pontificis decretum commemo- rat etiam Innocentius III. cap. A multis: de ætat. qual. & ord. Præfic. decernens etiam Sub- diaconos poſſe in Epiſcopos eligi, cùm jam ipſorum ordo inter ſacros recenſeatur, cùm bodie, inquit, Subdiaconatus inter ſacros ordines computetur. Ergo Subdiaconatus non ſem- per in ordinum ſacrorum numero habitus eſt. g. Diſt. Conſeg. Si ordinis ſacri ratio petatur à ſolenni cælibatus profeſſione C. ſi à Propiori acceſſu ad Euchariſtiam, quàm com- etat aliis inferioribus ordinibus N. Laudati Pontidces aliique Scriptores, ùt Petrus Can- tor, & Magiſter ſent. duos tantùm ordines, Presbyteratum & Diaconatum in Eccleſia pri- mitiva ſacros fuiſſe eo ex capite aſlerunt, quòd Presbyteri & Diaconi ſemper & conſtanter in Eecleſia Latina caſtitatem ſolenni voto profi- terentur, non item Subdiaconi; pro his fi- quidem zmmnn NA N 4 Afn Rwm Aent ℳ. en pnn bali et hn . L 8 Ils Gle in, Clone. totnl. telta. in: Nuntnr G, Ehn er U Gur. larſ. Luulite. menmno⸗ Sub. n ſam ſclitt N . FPnsc n G. Ullei 6CN. Näne; ahb. c onet o U 0 U h DE SACRAMENTO ORDINIS. 667 quidem varia olim erat diſciplina. In Con- cilio Eliberitano can. 33. & Gerundenſi can. 6. adſtringuntur utique ad continentiam etiam Subdiaconi, nec non in pluribus Toletanis: at non ita in Carthaginenſi V. c. 3. ubi in- dicta Epiſcopis, Presbyteris & Diaconis vitâ cælibe, ſubjungitur: cæteros autem clericos non cogi, ſed ſecundùm uniuscujuſque Eccleſiæ conſuetudinem obſervari debere. Nicolaus I. P. M. de Adone Viennenſi Epiſcopo conqueri- tur, quòd cuidam Subdiacono uxorem du- cendi poteſtatem feciſſet. Pelagius quoque II. ex more Romanæ Eccleſiæ Subdiaconos Siciliæ continentiæ legi ſubjecerat: at hoc Gregorio Magno viſum eſt durum atque in- competens, ùt ipſe ſeribit Lib. I. Ep. 42. re- lat can. ante triennium. Diſt. 31. Quare Pe- lagii deceſſoris ſui decretum ita temperavit, ut permitteret Subdiaconis matrimonio jun- QRis uxores retinere ea ng ut Diaconatu nun- quam initiaretur, niſßi qui ſe victurum caſtè promi- erit. Poſteaquam igitur hæc Eccleſiæ Rom. conſuetudo ad alias Eccleſias, etiam orienta- les promanavit; Subdiaconatus etiam ex ti⸗ tulo caſtitatis annexæ appellatus eſt ordo ſa- cer, tametſi hujuſmodi ſemper ex propiori ad Euchariſtiam acceſſu extiterit. Inſt. I. Subdiaconis olim non licebat ingredi ſacrarium, quod Græci appellant Diaconicon, nec tangere ſacra vaſa. Can. Non oportet. Diſt. 23, qui canon eſt 21. Conc. Laodiceni. Ergo Subdiaconatus non eſt ordo ſacer, * 668 DE SACAMENTO ORDINIS. ſacer, etiam quatenus hic tribuit poteſtatem ſpiritualem contrectandi ſacra vaſa. . Duo apud veteres ſacraria fuiſſe, alterum, quo Peractis myſteriis Euchariſtia à Diaconis re- condebatur, quem locum etiam thalamum, Peßophorium aut columbam appellabant; alte- rum, in quo ſupellex Eccleſiaſtica ſervaba- tur: hoc ſecundum ingrediebantur Subdia- coni, non primum. Porrò adverſarii, ut Subdiaconatum ab ordinibus ſacris arceant, iud hic etiam objiciunt, apud Græcos Sub- diaconatum extra Sanctuarium conferri, aut in Diaconico, aut ante portas, quas vocant, WPecioſas, chorum à Narthece dividentes: quod quidem nos idcirco factum dicimus, quia Subdiaconatus non eſt ordo Hierarchi- cus, ideoque extra Sanctuarium, & in Dia- conico aliquando conferebatur, propterea quòd eo in loco, quo condebatur ſacra ſu- Pellex, incipiat Subdiaconi miniſterium, quod eſt ſacra vaſa ad altare deferre: Verùm quomodo Subdiaconi in Diaconico ordinan- tur, ſi iſtud ingredi nequeunt? Itaque niſi ugnantia loqui velint adverſarii, duo/ fuiſſe Vacratia neceſſum eſt fateantur. Quod ad contactum ſacrorum vaſorum attinet, k. Laodicenum canonem accipien- dum eſſe vel de ſacris vaſis jam in altari poſi- tis, & ſacrificii tempore non contrectandis, quod col igitur ex C. Won liceat. Diſt. 23. Vel de ſacris vaſis iis, quæ actu continent cor- Pus & ſanguinem Chriſti; cùm Subdiaconi ii Wen, Pots lro oule in Muadl ln, 6G. Nmmo P nt , Ane ler T Cummn tele Wn, trloch urn Cige hrn Uli⸗ lt lothen P ln e lns i b 1lente Leri, enn, b. li, aut Cencn lentes: invs, Nehi. M. Hetes l. Finn Petn linen. l Nii e Dronm Pien⸗ Munti- n el Nen 1 DE SACRAMENTO OkDINIS. 669 pro officii ſui munere ſemper tetigerint ſa- cra vaſa Sacramento vacua, uùr Morinus ipſe Part. 3. Exercit. I2. Cc. 2. n. 7. fatetur, ac- que ex Balſlamone probat, vindicans hac ra- tione canonem Laodicenum adversùs non- nullos Theologos. Itaque & hoc adverſario- rum argumentum ficulneum eſt, & fractum. Obj. II. contra Aſſert. Il. Si Subdia- conatus eſſet Sacramentum, certè Eccleſia, utpote fidelis cuſtos depoſiti à Deo ſibi cre- diti iſtud cautè conſervaſſet, nec facilè quiſ- uam, niſi eo ſuſcepto, ad altiores ordines ſuiſſer ſuſceptus. Atqui (æpe numero ad alios ordines promoti quidam fuêre præter- miſſo Subdiaconatu: Ergo. Minorem probat Morinus Exercit. II. cap. 2. multis exemplis de Chryſoſtomo, Theodoreto, Nazianzeno, Pauliniano Hieronymi fratre, omiſſo Subdia- conatu, ad Diaconatum, & Presbyteratum evectis. Idem de Macedonio, Acepſima, Salamano eremi cultoribus aliſque complu- ribus refert Morinus. . Hoc argumen- tum ſemel atque iterum obtritum eſt ſupra, ubi ex Tridentino docuimus, ſeptenarium ordinum numerum inde ab Eccleſiæ incuna- bulis ſedulèò fuiſſe cuſtoditum. Pariter ibi- dem diximus, viros quoſdam nominis cele- britate ac ſanctimoniæ fama illuſtres, cujuſ- modi fuêre laudati à Morino, per ſaltum fuiſle ordinatos, quod tamen poſtea inhibitum fuir. At quid deinde? ſequitrne, Subdiacona- tum nec ordinis ſacri, nee Sacramenti ratio- nem — 670 DE SACHAMENTO ORDINIS. nem habere? minimè profecto; alioqui con- ſequens foret, nec Diaconatui ineſſe præſtan- tiam Sacramenti; ſiquidem ipſemet Morinus I. c. annotat, Macedonium, Acepſimam, & Salamanum, quin & S. Auguſtinum ad Sa- cerdotium fuiſſe promotos, Diaconatäs or- dine prætermiſlo. Iſt. J. Si Subdiaconatus verum eſſet Sacramentum, non poſlet niſi ab Epiſeopo conferri, quippe qui ſolus Sacramenti ordi- nis miniſter eſt. Atqui collatus olim fuit à Chorepiſcopis, ùt conſtat ex can. 10. Conc. Antiocheni, qui tamen ſimplices erant Epi- ſcoporum vicarii, ůt iterum manifeſtum eſt ex Ep. 88. S. Leonis Magni ad Epiſcopos Germaniæ & Galliæ data anno 444. quà pro- hibetur, ne Chorepiſcopi chriſma conficiant, & ipſo chriſmate ſignent frontes baptizato= rum, eoquèòd non habeant apicem Epiſcopa- tus: ergo. . Cum Card. Bellarmino L. I.- de Clericis cap. 17. quem ſequuntur etiam recentiores plerique omnes, Tournelio ex- cepto, Chorepiſcopos olim per ſe quidem fuiſſe Presbyteros, per accidens tamen ali- quando epiſcopali præditos conſecratione, cujuſmodi hodiedum ſunt Epiſcopi quidam Titulares, qui & Suffraganei appellari ſolent. Eruitur id ex cit. canone Antiocheno; ſic enim ineipit: Chorepiſcopi, qui manus impoſirio- nem ab Epiſcopis acceperunt, && àt Epiſcopi ſunt "tdinati &. ubi non de omnibus promiſcuè Chorepiſcopis ſermo eſt, ſed de iis dunta- Xat, azcün N Z lalhane llpel⸗ Clu iobhe uln een 6 un e le nden IIna Sonhlce E Drele er en, PEnnf numn , onutkt S plen Uli orde At 1 . Cone. n Hpi. lun e leopos pro. gelant, nato⸗ r. S⸗ l n ein elo er (ltn dl one, cam enr. o; hetre Olile 8 1 7 DE SACRAMENTO ORDINIS. 671 xat, qui Pontificum ritu à pluribus ſunt Epi- ſcopis conſecrati. Præterea eodem Canone Concilium hiſce Chorepiſcopis non permit- tit ſolùm, ut Subdiaconos abſolutè ordinent; ſed etiam ut Presbyteros & Diaconos inaugu- rare poſſint, ſi id Epiſcopus loci permiſerit. Ex quo perſpicuum eſt, ees Chorepiſcopos revera epiſcopali charactere fuiſſe inſignitos. Porro in fine illius canonis, ubi legitur: niat autem Crore n: ab Epiſcopo civitatis, cui ſubjicitur, non de iiſdem Chorepiſcopis agi- tur, ſed altero genere, eorum ſeilicet, qui Presbyteri duntaxat erant, illo tamen nomine cohoneſtati, quèòd in pagis & villis ſeu erlam oppidulis (id enim Græca vox Xαοο ſonat) Epiſcopum quodammodo repræſentarent. Voluit enim Concilium ſtatuere legem, ut deinceps Chorepiſceopus ordinetur ab Epiſco- po uno, qui proinde Presbyter ſit, non Epi- ſcopus. Atque de hoc Chorepiſcoporum ge- rere accipiendus eſt S. Leo in cit. Epiſt. Quod ſiquis contendar, conceſſum aliquando Chor- epiſcopis ſecundi generis fuiſſe, ut Subdiaco- nos ordinarent; dicendum, id factum ex Privilegio & extraordinaria facultate, quem- admodum demonſtratum eſt alibi, poſſe Presbyterum ex delegata poteſtate conferre Sacramentum Confirmationis, quanquam id ordinario jure ad ordinis Epiſcopalis poteſta- tem ſpecter. Ita Bellarm. Atque ex his pa- tet reſponſio ad argumentum propolitum. Iiſt. II. R 1 el DE SACRAMENTO ORDINIS. Inſt. I. Ordinatio, in qua non adhi- betur manuum impoſitio, non eſt Sacr Mermi gorore mmen- 1 amnen- n rum: atqui in conferendo Subdiaconatu ma- nuum impoſitio non adhibetur; ergo. Prob. maj. Concilium Trid. ſtatuens ordinem eſſe propriè dictum Sacramentum, id demonſtrar ex verbis Apoſtoli 2. ad Tim. r. Admoneo te, ut reſuſcites gratiam Dei, quæ eſt in te per impo- itionem manumm mearum: Ergo. Be. MW. Maj. lioquin poteſtas conſecrandi Chriſti corpus & ſanguinem, quæ Presbytero cum porre- Gione inſtrumentorum citra impoſitionem manuum confertur ſub hac forma: accipe po- reſtatem offerendi ſucrife rerur per ſignum collativum infra rejiciemus. cilium id demonſtrat ex illis Apoſtoli verbis, quatenus exprimunt rem ſenſibilem gratiæ ef- fectricem C. quatenus præcisè manuum im- oſitionem exprimunt, Subdiſt., loquendo de Cdine Hierarchico Zr. de alio quocunque N. Trid. ſic loquitur: Cùm Seripturæ te- Apoſtolica traditione, & Patrum una- nimi conſenſu perſpicuum ſit, per tionem, quæ verbis & fignis ex citur, gratiam conferri; dubitare nemo debet, or- dinem eſe verè & propriè unum ex ſeptem ſanctæ Eccleſiæ Sacramentis: inquit enim Apoſtolus: admoneo te, ut reſuſcites. &. Ubi Concilium primùm generatim pronuntiat, per ſacram ordinationem, quæ verbis & ſignis exterioribus perficitur, conferri gratiam: ſu — ium Deo, &c. non da- ratiæ, quod Adq Prob. Diſt. Antec. Con- ſacram ordina- terioribus perfi- binde hoc 6 ⸗ Go Inhren giny nnel d Ane Dylnone SON NN 800 nchen Kon NAN Eeumn Ded;Mn 1 MCA Puoiovenn⸗ n Aeve Vn IILbnin enien UI r o A l 1 NA cne n Lone Mtonenn ſpe i⸗ on 1, e Col verbis nie e. n ⸗ end 1 oncgehe een N lle tenf⸗ et, 6,. n ſnet Aneri onoli er ſ eetne oe ene 7/ DE SACRAMENTO ORDINIS. 67¾ demonſtrat exemplo ordinationis Epiſcopalis, in qua impotione manuum velut ſigno ex- teriori gratiam mpertiri probat ex Apoſtolo. At quis inde concludat, nulla n ordinationem, in qua non uſurpatur m nuum impolitio, Sa- cramenti rationem habere? eſto, ritum hunc ad ordinem Hierarchicum efſle neceſlarium. Quanquam impoſitio manuum à Græcis ad- hibetur etiam in ordinatione tam Subdiaconi, quàm Lectoris, & qui ordines iſtos Sacra- menti dignitate ſpoliant, aſlerere debent, ma- nuum impolſitionem interdum ritum eſſe ac ceremoniam, non ſemper ſacræ ordinationis Materiam. Inſt. II. Olim Chriſti corpus eriam laici attrectabant, quod utique amplius ali- quid videtur, quàm ſacra vaſa contingere: ergo ex tradita in Subdiaconi initiatione po- teſtate tangendi ſacra vaſa arque ad altare de- fereodi, non infertur digniras Sacramenti. G. MW. Conjf. Aliud quippe eſt de altari com- munionem accipere; aliud ad altaris miniſte- rium accedere: iſtud omnibus rectè creden- tibus commune quiddam eſt; hoc verò ad ſolos à, Domino electos & in Dei ſortem ad- ſcitos pertinet. ARTICULUS V. De ſacro Diaconatus ordine. UOta I. Diaconatus rectè definitur ordo, V per quem poteſtas confertur, ut quis Uu ſolen- 674 DE SACRAMLNTO OQRPDINIS. ſolenniter ac proximè presbytero ſacris ope- ranti inſerviat. Unde S. Laurentius apud Ambroſium L. I. de offic. cap. 41. ita Ponti- ficem Sixtum alloquitur: Quò Sacerdos ſancte ſinè Diacono properas? Zu nunqusm ſinè Dia- cono ſaerificium oferre conſueveras. Et S. Igna- tius in Ep. ad Trallianos inquit: Quid ſunt Dia- coni, niſi imitatores Chriſti, miniſtrantes Epiſco- po, ſicut Chriſtus Patri, & operauntes idi opera- tionem mundam && immaculatam“ Præterea in Sacrificio Miſſæ Diaconi legebant Evange- lium, teſte S. Hieronymo Ep. 48. ad Sabi- nianum Diaconum: Euchariſtiam diſpenſa- bant præſentibus, atque ad abſentes defere- bant, cujus conſuetudinis exempla complura exrant apud Cyprianum; meminitque S. Ju- ſtinus Apol. 2. quod tamen officium ipfis ali- quando, ſaltem præſente Presbytero prohi- bitum fuit, ůût habetur in Concilio Arelat. III. can. 15. & Carthaginenſi IV. can. 38. Tan- dem, ut alia munia præteream, baptiſinum cum eorum, qui præſunt, facultate confe- rebant. II. Diaconatum eſſe ordinem eumque ſacrum, atque etiam Hierarchicum, non eſt, cur prolixids hic demonſtremus; cùm ex iis, quæ dicta ſunt hactenus de ordinum numero, ac ſpeciatim de Subdiaconatu, ſatis comper- tum habeatur. Novatores cum Calvino L. 4. Inſtit. c. y. totis viribus contendunt, Diaco- natum aliud non eſſe, quàm deputationem quandam ad miniſterium profanum 2 nu. ðèðWUWM modi dennin 1 N,in let Iar Do de . Hlnnht on Pe Cen Prondh n Alet I N vannn inn. iezt oe. DO Ponti. nn 1U. le. t. D. Gnr. gte ge. Ndl. hehlr⸗ tere⸗ Plr r. Gal⸗ vohi. II. TN. Flwonn ole he elb nero, lupet⸗ l Diac- tone l, N DE SACRAMENTO ORDINIS. 675 mocdi eſt præſidere menſis, & in viduas ac Pauperes eleemoſynas erogare. Spalatenſis, ut hanc Calvini ſententiam molliret, L. 2. de Repub. Eccleſiaſt. c. 4. addit, Diaconos ſuc- ceſſlu temporis ex Epiſcoporum facultate eriam Altaribus aliquo pacto inſerviſſe, atque aliqua Sacramenta miniſtrâſſe. Tolerabilis hac in parte foret hic hæreticorum error, ſi alids aditruerent ſacras ordinationes & altaris miniſteria; quandoquidem nec ex Catholicis Theologis defuére, qui Diaconatui Sacra- menti dignitatem ereptum irent. Falis fuit Duraadus in IV. Diſt. 24. q. 2. Talis Cajeta- nus Tom. I. Opuſc. Tract. II1. aſſerentes ſo- lum Sacerdotium eſſe Sacramentum. Ho- rum tamen opinionem præclariſſimi Docto- res ajunt ſine temeritatis nota defendi non poſſe. Itaque Dico. Diaconatus eſt Sacramentum Ppro- pPriè dictum. Prob. I. In Diaconatu repe- riuntur omnia, quæ ad Sacramentum Pro- priè dictum requiruntur. Nam I. conſtat ſigno ſenſibili, manuum ſcilicet impoſitione, quam in primorum Diaconorum inaugura- tione uſurpârunt Apoſtoli, qui Act. 6. v. 6. oranes impoſuerunt eis manus, quamque Eccle- ſia ſemper adhibuit. 2. Rru hoc ſenſibili confertur gratia, quod invictè oſtenditur ex cauone 4. Seſl. 23. Concilii Trid. Stquis di- Terit per ſacram ordinationem non dari Spiri- um J. ac proinde fruſtra Epiſcopos dicere: ac- cipe piritum ſantctum 2e. Etenim apud Lati- Uu 2 W nos 1 676 DE SACRAMENTO ORDINIS. nos eadem verba recitantur ab Epiſcopo ma- num imponente iis, qui Diaconi conſecran- tur; in Eccleſia veròè Græca eodem planè modo Diaconus, quo Presbyter ordinatur, mutatà duntaxat voce Preilgteri in vocabulum Diaconi. Igitur conſecratio Diaconi eſt ſignum ſenſibile conferens Spiritum S. & gratiam. 3. Diaçonatum divinæ inſtitutionis eſſe, colligi- tur tum ex facto Apoſtolorum Diaconos conſe- crantium; tum ex Tridentino eadem Seſſl. Can. é6. anathema contorquente in eos, qui dicunt, in Eccleſia Catholica non eſſe Hierarchiam divina ordinatione inſtitutam, quæ conſtat ex Epi- Jſcopis, Presbyteris & miniſtris; adeoque niſi quis ſacrorum virorum cœtui adlegere velit clericos cæteros, neceſſe ſaltem erit ei inſe- rere Diaconos, qui peculiari ratione, ſuique etymologia nominis Miniſtri dicuntur. Proh. Il. Traditione Patrum, inter quos, ne recenſeam paulo ante commemoratos, Auctor operis de Hierarchia Eccleſ. cap. 3. Diaconos vocat ſelectos Liturgiæ miniſtros. 8. Obptatus Milevit. L. I. quid commemorem, in- quit, miniſtros plurimos, quid Diaconos in tertio, quiq Presbyteros in ſeeundo Sacerdotio conſtitutos * Quo in loco per tertium Sacerdotium ſacri Ordi- nis miniſterium intelligi oportet; aliunde quippe conſtat, Sacerdotii gradum duplicem tantùm eſſe, Epiſcopatum & Presbyteratum. S. Hieronymus in Epiſtola ad Evagrium, poſtquam Diaconorum Presbyteris ſeſe quantium inſolentiam multis caſtigaverat, S ſubjungit, ,dlrnn, rrike! glar A ent Ate ngel Konmt l IMen 1 fonn en A Mtſol HN 10ugr, W 1 Dnin emn adh r , vome. lemn. Dene nIr, NIm tenn lum 6 lge Ceolle. . 9 i ANin H. d ſet iſl. ade ⸗ 2 Ry . DE SACRAMENTO ORDINIS. 677 ſubjungit, quod Aaron, & filii ejus arque Levitæ in templo fuerant, hoc ſibi Epiſcopos & Prebyteros & Diaconos vendicare in Ec- cleſia Dei. Ex quibus Diaconorum officiis procul dubio ſacris, atque hinc à Patribus tantopere commendatis conficitur, eos pecu- liari Dei gratia indigere, proindéque eorum ordinationem eſſe Sacramentum. Prob. II. Diaconatus ſemel ſuſeeptus nunquam amittitur, nec iterari poteſt: igi- tur characterem imprimit, ideôque Sacramenti rationem habet. Nec juvat dicere, Diacona- tum non ex charactere, ſed ex conſecratione quadam juréque divino eſſe perpetuum. NDam ſi perpetuitas iſta aliunde, quàm ex charactere repeti poteſt; ruet certè princeps Catholicorum ratio, quâ probant, quibuſdam Sacramentis imprimi characterem, eoquèd iterari nequeant: ùt alibi diximus. Ohj. I. Diaconatus non eſt à Chriſto in- ſtitutus; ergo non eſt Sacramentum. Prob. Ant. primùm auctoritate S. Cypriani, qui ep. 6. ad Rogatianum ait: Diaconos poſt aſcen- Jum Domini in cœlos Apoſtoli ſibi conftituerunt Epiſcopatiis ſui Cg* Eccleſiæ miniſtros. Deinde teſtimonio Anacleti cap. I. Epiſt. 3. quæ extat apud Labbeum Tom. I. CC. ubi recenſito Sa- cerdotum & Epiſcoporum Ordine addit: amplius, qudm iſti duo Ordinesg, nec nobis Deo collati neque Apoſtoli docuerunt. Confirmat id Damaſus epiſt. 4. ſcribens: quia ordines ſunt duo tantùm primi in Eccleſia, id eſt, Apoßiolo- Uu 3 rum, —–— minem Chriſtus confirmaverit, aut extrema 67 8 DE SACRAMENTO EDINIS. um, & ſeptuaginta diſcipulorum: Ergo. H. M. Ant. Ad prob. N. Conſ. Nam Cyprianus tan- tum ait, Chriſtum non conſecraſie Diaconos, ſed iſtos ab Apoſtolis fuiſſe conſtitutos & ele- os, ut cujuſdam Diaconi adverſus Epiſco- pum inſurgentis audaciam reprimeret. Ex hoc tamen non ſequitur, Diaconatum à Chri- ſto non fuiſſe inſtitutum; ſicut quamvis ne- unctione munierit, inferri non poteſt, Con- firmationem, extremamque Unctionem à Chriſto non fuiſſe inſtitutas. Anacletus & Damaſusnon loquuntur de omnibus ordinibus, quos Chriſtus inſtituit, & ab Apoſtolis acce- . . ells ſoltent Pimus, ſed de ordine duntaxat ſacerdotali, qui duplex eſt, Presbyterorum ſcilicet & ſii Epiſcoporum; inquit enim ibidem Anaclé- 4fnalh tus: Sacerdotum, Fratres, Ordo bipartitus eſt, rülen && ſicut Dominus illum conſtituit, d nullo debet ammde perturbari. Id quod etiam confirmat Dama- c ſus, quoniam Chriſtus ſolùm elegit Apoſto- stuin los, quibus Epiſcopi, & Diſcipulos, quibus nd gt Presbyteri reſpondent. Atque hoc uterque hm. Pontifex docet ad deprimendam arrogantiam nhhl Chorepiſcoporum , qui ſeſe aut pares Epi- D ann. ſcopis, aut hos inter ac ſimplices Sacerdotes MWnm medii cujuſdam ordinis eſſe jactitabant, cùm N li tamen ipfſi ſimplices tantùm Sacerdotes eſſent, ſon tametſi ampliori aliqua juriſdictione præditi; ll uàm cæteri Presbyteri. uel Inſ. J. Act. 6. v. 2. electi ſunt Diaconi, ad ut inſervirent menſis, aliaque munia obirent, niig nequa- DeI SACHAMENTO ORDINIS. 679 nequaquam ſacra & ad Altaris myſterium ſpe- enn. Cantia: legitur enim: non eſt æguum nos dere- nog linquere verbum Dei & miniſtrare menſis. Con- Ace. ſiderote ergo fratres &c. & elegerunt Stephanum k. Kec. Narratumgeue ibi murmur Græorum ad- , verſus Hebraos, cujus occaſione Diaconi con- Cr. ſtituti fuerunt, ut utriuſque nationis viduis eN. Equa pars eleemoſynarum diſtribueretur. reom Gratis igitur aſſerimus ſacra miniſteria, tan- n. dquam ex Chriſti inſtitutione convenire Dia- 1 conis. HB. MW. Ant. Fatemur equidem occa- 6 ſione murmuris Græcorum ſeptem Diaconos g fuiſſe electos, qui ad normam charitatis ob- Me. lata à fidelilus bona diſpenſarent: attamen u eoſdem ſacros etiam miniſtros ab Apoſtolis in- & auguratos cum Lucas ipſe haud obſcurè in c. Actis prodidit, tum verò Patres vivà voce di- 6 ſertè tradiderunt. Certè antequam conſti- U tuerentur Diaconi, ſedulò inveſtigatum eſt, Dm. non tam, quantæ induſtriæ eſſent ac fidelita- P⸗ tis, quod pro miniſterio menſarum ſatis eſſe poterat, quàm utrum eſſent boni teſtimonii 87 e pleni Spiritu & ac fapbientd, quæ ſanè ad ſa- nin crum miniſterium, non ad profanum referun- i. tur. Narrat deinde ſacer Hiſtoricus . illos s Apoſtolicarum manuum impofitione ordina- da tos Prædicandi Evangelii, ac baptiſmatis con- AA ferendi jure potitos fuiſſe, quod de Stephano “ Præſertim ac Philippo perhibetur. Demum evyx iis, quæ eòô loci ſcripſit S. Lucas, ſacra Diaconorum ofſicia deſumpsêre Patres ſupra laudati: quibus hic addo V. Bedam, qui in Uu 4 cap. 6. D CNA eg30O DE SACRAMENTO ORDINIS. cap. 6. Actorum ſeribit, ſeptem Diaconos Aab Apoſtolis electos, qui ſublimiori gradu eſſent cateris, & proximi circa aram quaſi columna Altaris aſſiſterent. Et in Retract. ejuſdem ope- ris ſic in eundem ſcopum loquitur: Communis gquidem diſpenſatio exigebat, ut miniſtri pro vi- duis vir: eligerenur: verùm ubi invemi ſunt, qui dignt ad boc miniſterium viderentur, ereſcente pradatim, ut ſolet, providentia conſilii ſalutaris, placuit eoſdem ipſos altaris uoque ſacvi ac domi- nici ſanguinii, ſicut & refectionis menſeque com- myiunis multitudinis eredentium miniſtros ordinari. Quod probatum eſt verbo, quo dictum eſt: cg orantes impoſuerunt eis manus. Moc etenim pro- wium eſt eorum, qui de commnuni fidelium nu- mero ad ſacroſanéti altaris promoventur ofzcium. Inſt. II. S., Hieronymus, ut compri- mat ævi ſui Diaconos, qui efferebant ſe, ac inſoleſcebant adverſus Presbyreros, ſic in ep. ad Evagrium ſcribit: Quis patiatur, ut menſa- vum ac viduarum miniſter ſupra eos tumidus ſe ef- Jerat, ad quorum preces corpus Chriſti ſanguiſque conficitur: Idem confirmat Synodus Quini ſexta habita in Trullo A. 692. quæ can. 16. diſertis verbis juxta mentem S. Chryſoſtomi Hom. 14. in Acta declarat, ſeptem illos Dia- conos ab Apoſtolis electos fuiſſe, ut menſis duntaxat miniſtrarent, & ſic concludit: Pro- pter hac ergo nos Huage⸗ prædicamus, ut prædicti Jeptem Miaconi non de iis aceipiantur, qui miſte- riis ſerviunt; ſed ens eſſé, quibus fuit conoredua ac tradita diſpenſatio communi eorum uſui, qui tunt 1 m Mf e 9 1 3, AR 11 e 1 6 I (Moo cerctis 3 1 Klll Do odon⸗ Peidlern . Nn Conpume ndiN N,ol , nl. WNNN onen 12,4 er oe; Ajlet Vaon on ſun nn l 0pe. nune fu . n li⸗ Ceete Ning PAN. ANN. nuri , G ,ft. 1 . n. npti. XN nep. one⸗ e tſe ( I, oni Da⸗ geen Ur. Eect ne hteſtt ins. u DE SACAMFNTO ORDINIS. 691 zune collecti fuerant, qui nobis in hoc quoque for- ma fuére humanitatis, & ſtuqii in eos, qui indi- gent. Porro verba Chrylſoſtomi Trullano ca- noni inſerta ſunt iſta: Quamnam autem babe- beunt hi (delecti Act. 6.) duthoritatem, & quam acceperunt ordinationem, ſome eſt neceſſatium. Wunquid Hiaconorum?“ Atqui hoc non eſt in Ee- cleſtis. An Prosl'yterorum diſpenſatio? Alqui nulius adbuc erat Epiſcopus, ſed ſoli Apoſtoli. Unde nec Miacon um nec Preshyterorum nomen exiſtimo apertum eſſe ac manifeſtum. B. ad im. Eò loci Hieronymo fatis fuiſſe recenſere cauſam, quæ Diaconerum electioni occaſionem dedit. Er ſanè nihil opportufiùs ad frangendam Diaconorum- iltorum inſolentiam objicere poterat ſapien- tiſſimus Doctor, quàm infimum adminiſtra- tionis officium, viduarum ſcilicet menſarũfn- que miniſterium, à quo Presbyteri eximun- tur. Verùm in eadem epiſtola S. Pater Dia⸗ conorum ordinem commendat quàm maxi- mè, cùm hoc eſſe dicat Diaconos in Eccleſia Dei, quod in V. Teſtamento Levitæ fuerunt, quos conſecratos fuiſſe atque electos ad deris compertum eſt. Ad 2,. dico. Ex Canone Trullano id unum probari poſſe, quod duo eſſent Diaco- norum ordiges, alter menſis & viduis deſti- natus, myſteriis alter, qui propterea Sacra- mentum foret. Quod idem cum Oecume- nio docent nonnulli Theologi & interpretes, Uu 5 iner obeundum miniſterium in Tabernaculo fo- 682 DE SACRAMENTO ORDINIS. inter quos ſunt Vaſquez & Auguſtinus Cal- met, aſſerentes, ſeptem viros, de quibus Act. 6. fit mentio, tunc non Diaconos, qua- les nunc ſunt in Eccleſia, ſed menſarum dun- taxat miniſtros ab Apoſtolis eſſe inſtitutos. Veràùm huic ſententiæ non ſubſcribimus; ha- bet enim hoc incommodi, quèd, ſi eadem probetur, nequeat ſacer Diaconatus Ordo ſa- crarum litterarum authoritate demonſtrari; tametſi eæteroquin ad ordinem ipfum vindi- candum univerfſalis traditio ſuppetat. Expe- ditior itaque communiſque T'T. reſponſio eſt, Canones Concilii Trullani parum habere au- thoritatis, quippe nec receptos, nec à Pon- tifice Sergio confirmatos. Accedit, quòd Canon 16. qui objicitur, falsà nitatur verborum Chryſoſtomi interpre- tatione. Affirmat enim cit., loc. Chryſoſto- mus, initio quidem nul'um fuiſſe inter Epi- ſcopos, Presbyteros & Diaconos apertum diſcrimen quond nomen quod antè appoſuit S. Doctor, omnéſque appellatos fuiſſe ſacros Miniſtros, horum tamen extitiſſe Ordinatio- net. Nam S. Chryſoſtomus verbis fupra re- citatis hæc addit: Sed interea in hoe fuerunt or- dinati; quæ verba à Synodo Trullana fuéêre Prætermiſſa. Ut ergo erant ab initio, quan- tum ad coharacterem & ordinem Epiſcopi, ita erant & Diaconi. Atque hanc Diaconorum ſacram ordinationem Chryſoſtomus ead Hom. I4. haud obſcurè indicat, cùm in ea verba: impoſuerunt illis manus Act. 6. ait ma- nifeſtum oleat tci R Ten einc Crd ln. Ne Sohte⸗ evonir Wwn N, woN barnn Kl ſa 1C nbn CU. cn. h, N. eNin! ol. le VC e. 0 elt e . Pon. tur, Pte. o. o⸗ wwn Pn H ike⸗ c⸗ Uete vun. 1in un 8 Uin t6H DE SACRAMENTO ORDINIS. 683 nifeſtum eſſe, quoniam Apoſtoli hoc ritu ſeptem illos ſegregemerint d multitudine, ſubjicitque in eo ritu fuiſſe impoſitionem manuum, quæ homi- nis opus eſt, atque divinam operationem. Oj. IJ.. Cum Durando. Quando ex multis ad effectum aliquem ſacramentalem directis, unum ſolùm eundem præſtat, reli- qua non cenſentur niſi quædam ſucramemtalia, & præparationes ad illum, àùt manifeſtum eſt in baptiſino, in quo exorciſmi & inſufflatio- nes præcedunt ceu præparationes ablutionem aquæ, quæ ſola Sacramentum conſtituit: at- qui ita ſe habent inferiores Ordines ac Dia- conatus ad Presbyteratum, qui ſolùm attin- git effectum ſacramentalis ordinationis, id eſt, conſecrationem corporis & ſanguinis Dominici: ſolus igitur Presbyteratus erit Sa- cramentum. HN. Tranſ. maj. N. min. Ne- que enim conſecratio corporis & ſanguinis Chriſti ſacræ Ordinationis effectus eſt, ſed finis. Nam eſſectus Ordinationis eſt gratia ſanctificans & character: atqui tam illa, quàâm iſte non in Sacerdotio ſolàm, verùm etiam in Diaconatu producitur: ergo non ſolum Sa- cerdotium, ſed & Diaconatus verum pro- priique nominis Sacramentum eſt. Arque hinc diſpar ratio conſtat, cur in baptiſmo ſo- lùm ablutio aquæ cum ſua forma Sacramenti rationem habeat, non item inſufflationes, exorciſmi &c. quoniam horum ope nmulla, ſaltem ex opere operato graria, nullus cha- r6er 684 DE SAECRAMENTO ORPDINIS. racter confertur; ideéque nudæ ſunt cere- moniæ ad Sacramentum præparantes. Sſt. I. Per iniriationem Diaconi nec poteſtas recipitur, nec character: ergo. Prob. Anec. tmô. Poteſtas per ordinationem col- lata, Sacramenti confectionem reſpicit, quem- admodum poteſtas, quæ per bapuſmum con- fertur, Sacramentorum ſuſceptionem ſpe- ctet. Atqui Diaconus nullam Sacramento- rum conficiendorum poteſtatem recipit: ergo. Prob. 2d. LEx epiſtola Vigilii Rom. Ponti- ficis ad Ruſticum & Sebaſtianum, quæ extat Collat. VII. Synodi V. ex qua apparet, Dia- conos quoſdam ad tempus conſtitui, ſicut idem Sebaſtianus ,„ abſentibus Diaconis Stephano & Anatolio, Diaconus à Pontifice creatus eſt, & ſubinde à Diaconatu iterum dejectus. Ergo inauguratio Diaconi non tri- buit permanentem aliquem effectum ſeu cha- racterem. N. MW. Ant. ad prob. I. M. maj. fal- ſum enim eſt omnem poteſtatem Sacramen- falem ad Sacramenta conficienda pertinere. Manifeſtum hoc eſt in Confirmatione, quæ licèt Sacramentum ſit, nullam tamen admi- niſtrandi ſacra myſteria facultatem tribuit. Neque characteres Ordinis & Baptiſmi ita in- ter ſeſe comparantur, ur, quemadmodum character Baptiſmi ad Sacramenta recipienda, ita character Ordinis abſolutè ad ea confici- enda hominem idoneum reddat. Ad prob. 2. F. Vigilium loqui non de Oradinis cbaractere, ſed offcio & oco. Seba- ſtianum rllen Chun ancet 1 ugtl V 47 neune 7 ainD en ennun DNnen lo 1W N ItN ld d p en Meluohi⸗ lllhen npiee tiie DE SACRAMENTO ORPDINIS. 695 ee ſtianum enim, qui Judicato ſuo in cauſa Tri- um Capitulorum edito per Italiam & Africam ve Palam obſtrepebat, ea lege Diaconi honore M, ornaverat, ut in officio contineretur; cm n. veròô rediiſlet ad ingenium, atque ad Conci- r. lium Conſtantinopolitanum II. profectus tur- bas rurſus excitaſſet, meritò à Vigilio Diaco- ne norum gradu ſeu officio ſubmotus fuit. Vento. Iuſt. II. Poteſtas collata per ordinatio- dn nem, quæ Sacramentum ſit, ſuapte natura m. tendit ad faciendum aliquid, quod ſine ipſa em nullo pacto fieret, ùt patet in Sacerdotio: De. afqui in Diaconatu hujuſmodi poteſtas non ſca confertur; cùm omnia Diaconorum munia ns etiam à non Diaconis ſaltem vælidè exerceri ifte Poſſint: ergo. Hk. M. maj. Tametſi enim m Per Sacerdotium talis facultas tribuatur, ut m. qui eo Sacramento caret, conficere Euchari- . ſtiam nullo modo poſſir; hoc tamen genera- Ud. tim non probat, quacunque ordinatione me hujuſmodi impertiri facultatem debere, in ut, quod per ipſam fir, ſine ipſa nulla ra- ℳ tione fieri poſſit; ſatis quippe eſt, ſi detur, A⸗ ut melius fiat. Liquet denuo in Confirmati- e. One, cujus beneficio character ſeu facultas ad h. fidem intrepidè profitendam confertur, etſi hn non confirmatus eandem fortiter conſtantér- encn que profiteri valeat. Quemadmodum igitur orle⸗ Confirmatio Sacramentum eſt, quoniam ad figdem meliùs profitendam tribuit firmitatem n4 ac robur, quamvis citra illam fides propug- nari fortiter poſſit: ira ordinatio Diaconi SacrTa- 6986 DE SACRAMENRO OKDINIS. Sacramentum erit, eoquèòd facultatem im- pertiat ad obeundum melius ea munia, quæ abſolutè exerceri Gne illa poſſent. QERES, gquid de Dioconiſſis ſentiendum? Cùm Diaconiſſarum frequens apud ve- teres occurrat mentio, in libris etiam Pon- tificalibus illarum ordinationis & conſecrationit ritus comprehendatur; de iis hic neceſlariò N eſt agendum, ne fortè Sacramento Ordinis initiatæ credantur. Unde ad quæſtionem Reſp. I. Diaconiſſarum nomine hic intel- ligimus, non uxores Diaconorum, quemad- modum in Conc. Turonenſi II. can. 12. & 13. legimus Epiſcopas, Preshyteras & Subdia- coniſſas, Epiſcoporum, Presbyterorum & = Subdiaconorum conjuges, ied pudicas quas- um dam honeſtâsque mulieres, ad Eccleſiæ mi- Ihihn niſterium deputatas: quæ quidem tam ex vi- Dſeter duis, quàm virginibus deligebantur, dt li- men quet ex Conſtir. Apoſt. L. 6. C. 17. ubi legitur: Aſſte eligatur Diaconiſſa virgo pudica; ſin autem non liuin fuerit virgo, ſit ſaltem vidua, quæ uni nupſerit, umnint & fidelis atque honorata. Et S. Epiphanius cap. Mh! ult. Panarii de iiſdem ait: UMæ quidem univiræ inimn && continemes eſſe debent, vel poſt unas nuptias ult viduxæ, vel perpetuæ virgines. Alnn, . II. Diaconiſſarum inſtitutionem an- Knde tiquiſſimam eſſe conſtat 10. ex Apoſtolo ad Rom. c. 16. ita ſcribente: commendo autem vo- Biinn bis Phaæben ſororem noſtram, quæ eſt in miniſterio Njnn Eccleſiæ, quæ eſt in Cenebris; ubi in Græco le- ibah gitur, iaαoοαν ?πτυααας diaconam ed⸗ N 2 ⸗ i&: 16 en in. 1, le Glene 5 DESAcCRAMENTO ORDINIS. 697 ſiæ: ideôque apud Græcos in oratione ſecun- da, que fit ad ordinandam Diaconam, rogatur Deus, ut ei, quæ in Diaconarn conſecra- tur, largiatur Spiritum ſanctum, at largitus Ie. eſt Phaæb'v. Liquet 2. ex aliis momentis Eccle- nmn. ☚1 Celech Oent nen nrel emnd. 12. G& Me. n 6 n e mi. Vi. t l. G: fen N ee ſiaſticis. Nam ut omittam conſtirtutiones Apoſt. modò commemoratas, meminit Dia- coniſſarum S. Ignatius in Epiſt. ad Smyr- næos, & ad Antiochenos; Tertullianus L.ꝑ I. ad uxorem cap. 27. & de velandis virginibus c. 9. Mentio itidem illarum fit can. 19. Conc. Nicæni, Can. 15. Chalcedonenfis, Can. I1. Laodiceni. H. III. Diaconiſſiæ ritu aliquo iacro fuêre initiatæz. Nam in Conſtit. Apoſt. c. 20. legitur: Oe Diaconiſſa verè ego Bartholomaus conſtituo, ut manus ei, Epiſeope, imponas, præ- ſentibus Preibyteris & Diaconis ac Dioconiſſis, 9 dices: Deus æterne. . . qui Mariam, Deboram, Annam &* Oldam SWiritu ſantto impleviſti, ipſe nunc reſpice hanc ancillam elettam ad miniſterium (zi dianoviav) mundam efhce ab omni inqui- mamento carnis, ut opus ſili impoſitum dignè per- iuc, lciat &c. Tertullianus I. c. quontum, inquit, Niſe hin n W⸗ 0. gemnd⸗ inſ⸗ c idei detrabant, quantum obſtrepant ſanctitati nu- Ptiæ ſecundzæ, diſceiplina Eccleſiæ & Apoſtyli præ- ſeriptio declarat, cum digamos non ſinit præſidere, càùm viduam adlegi in ordinationem niſi univiram non concedit. Et in fine adhortationis ad caſti- tatem de iiſdem viduis verba faciens eodem ordinandi verbo utitur: Quantæ igitur, & quæ in Eoœlefus“ ordinari in Eccleſia ſolent, quæ Deo nvubere maluerunt. Goarius verò in Eucholo- 8¹⁰ — 6S8 DE SACRAMENTO ORDINIS. gio Græcorum, & Arcudius L. 6. c. 10. ritum referunt, quo apud Græcos Diaconiſſæ ordi- nari conſueverunt, illumque ferme eundem eſſe, quo initiantur Diaconi, manifeſtè ap- Paret. . W. IV. Heæc tamen Diaconiſſarum or- dinatio non fuit initiatio aliqua ſacramentalis. IIlla namque manüs impoſitio, & alia, quæ Præſtabantur, ad meram ceremoniam perti- nebant: nuſquam enim Diaconiflis facultas ad Altaris miniſterium collata fuir. Unde Epi- Phanius hær. 79. inquit: quanquam Diaconiſ- Jarum in Eccleſta ordo ſit; non tamen ad Sacerdi= tii functionem, aut ullam hujuſinot adininiftra- tionem inſtitutus eſt. Rationem addit deprom- ptam ex Ep. I. ad Cor. 14. ubi prohibentur mul eres in Eccleſia loqui; unde infert illas ad ſubeunda Eccleſiaſtica munia prorſus eſſe ineptas. Illarum itaque ordinatio ad evitanda ſcandala ſervandamque fidelium exiſtimatio- nem inſtituta fuit. Electæ ſcilicet Diaconiſſæ fuêre primaùm teſte Epiphanio loc. cit. ut mu- liehris ſexus honeſtati conſulatur, ſive ut baptiſmi tempore adſit. .. ſEve cium nudondum eſt corpus mulieris, ne virorum, qui ſacris operantur, aſpe- Gtui ſit expoſita. Deinde cùm negotium aliquod urgeret, nec adire fæminas Epiſcopis con- ruum videretur, Diaconiſſæ eorum ad illas mandata deferebant, id quod Conſt. Apoſt. L. 2. C. 26. aſſeritur. Porro ruſticanas & im- peritas mulieres fidei rudimentis imbuebant, At conſtat ex Conc. Carthag. IV. can. 22. Denique 119. y SPror nk! ectt 8 N Rath nn unl. Wwivh Gyzi I ehunk N oa in Ge blen Eclnann le Nen ndem un Ile 4 ennls? 1N N helie UkisA li. une Nene frt. Dtonn. entt ils ele nee ncr Koe 4 6 MM⸗ ,, ſe. ad Ce doeNH c! D ocl De SACRAMENTO ORDINIS. 699 Denique portam, qua in Eccleſiam mulieres ingrediebantur, cuſtodiebant; unde S. Igna- tius Martyr in Epiſt. ad Antioclienos, ſaluto, inquit, ſanétarum portarum cuſtodes Diaconiſſas. Hæc de Diaconiſſis breviter & ſummatim, lura legi poſſunt apud Morinum part. 3. Exercit. 10. Cap. 2. ARTICULUS VI. De Sacerdotio. AXAOta. Sacerdotum Ordo lipartitus eſt, in- quit Anacletus Pontifex Epiſt. 3. c. I. Epiſcoporum ſcilicet, qui Sacerdotes primi appellantur, & Presbyterorum, de quibus Rhabanus L. I. Inſtit. Cleric. cap. 6. ait: ſe- cundi verò ordinis viri Preibyteri ſunt. Utrum- que igitur hoc Articulo complectemur. Ac Ime inquiremus, an Presbyteratus ſit Sacra- mentum? Cui tamen quæſtioni non immora- bimur diutius: iiſdem enim momentis, qui- bus art. I. hujus capitis Ordinatienem gene- ratim Sacramentum eſſe demonſtratum eſt Presbyteratum quoque eſſe hujuſwodi aper- tè declaratur: nihilominus quædam profere- mus, quæ ad Sacerdotium ipſum peculiari ratione pertinere videntur. = 240 inveſtigabimus, utrum Epiſcopatus ſit Sacramentum à Presbyterio diſtinctum? Qua in re non una Theologorum eſt opinio inter Catholicos, quorum tantùm hac in Parte ſententiam ad examen vocabimus; nam XX quid G690 DE SAcCRAMBENTO ORDINIs quid hæretici ſentiant, infra expendemus. Antiquiores, Hugo Victorinus, Petrus Lonr- bardus, Alexander Alenſis, Albertus M. S. Bonaventura, Divus Thomas, Domini- cus Sotus, Turrecremata negant Epiſcopa- tum eſſe verum ordinem aut Sacramentum à Sacerdotio diſtinctum, ſed ajunt illum me- ram extenſionem eſſe characteris ſacerdotalis ad nova officia, poteſtatem ampliorem ac dignitatem. Fatentur tamen hi Doctores, per Ordinationem Epiſcopi conferri gratiam, atque ipſe S. Thomas Lect. 3. in ep. 2. ad Ti- moth. explicans illa verba: quæ eſt in te per impoſitionem manuum mearum, inquit: à quo ſcilicet ordinatus erat Epiſcopus; in qua manus impoſitione data oſt ei gratia Spiritus Ne- gant autem gratiam iſtam eſſe ſacramentalem, quoniam non datur ad Euchariſtiam dignè conficiendam, ſed ad munia Epiſcopalia dignè exercenda. His vero contradicunt Navarrus in Manuali c. 23. Petrus Soto L. de Inſtitut. Sacerdotum Lect. 4. de Sacram. Ord. Eſtius in 4. Diſt. 24. §. 28. Sylvius in 3. p. S. Tho- meæ q. 40. art. 5. Bellarminus de Sacram. Ord. cap. 5. aliique plurimi. LDico I. Presbyteratus eſt Sacramen- tum propriè dictum. Probatur. Ex ſæpe dictis tria ad Sacramentum requiruntur, in- flitutio divina, ritus ſenſibilis, & productio gratiæ ſanctificantis. Atqui tria illa reperiun- tur in Presbyteratu. Ac Imè quidem inſtitu- tio divina; cùm ex Scriptura conſtet, con- . .Y ceſſam Ne 4 gell lerm 6 Mh ehkn n Pare tve tant in ,N Sr nlin inhi emn Ken mn m Cfue M Wumein nert latpn ecl lns Dun ſuan NUng Nn ni 5 genn lon/ 16 M Umini. ſope. n3 n., d Ten ore⸗ liiny 11I. e der mig Ne. ſem n . n⸗ ns r. M o. n. el⸗ e aie TI. N 7 3 DE SAcCRAMENTO ORDINIS. 6/T ceſſam Sacerdotibus duplicem eſſe poteſta- tem, alteram in corpus Chriſti verum hiſce verbis Matth. 26. Hoc facite, alteram in cor- pus Chriſti myſticum his aliis verbis Joan. 20. co latam: Accipite Spiritum &, quorum remiſeri- tis peccata remittuntur eis, &&τ& quorum retinueri- tis, vetenta ſunt: Hoc diſertis verbis declarat Tridentinum Seſſ. 22. cap. I. canone autem I. anathemate ferit eos, qui dixerint, Sacer-= dotium in Novo Teſtamento eſſe officium tantùm & nudum miniſterium prædicandi Evangelium. 240 ritum habet ſenſibilem, cùm in ordinatione Sacerdotum adſit mate- ria, ſive ſit inſtrumentorum Porrectio, ſive manuum impoſitio, ſive utrumque, nec deſit verborum forma. ztiò Ritus ille gratiam ſanctificantem producit, quod de ordinatione generatim pertractantes oſtendimus. Confrmatur ex Concilio Florentino, quod in Decreto pro Armenis ordinem docens eſſe Sacramentum N. L. inter ordines Presbyte- ratum primo loco recenſet, nullà ipſius etiam Epiſcopatûs factà mentione. Tridentiaum quoque Sefſſ. 23. c. 2. definit Sacerdotium in- ter ordines principem locum obtinere, & ad illud, tanquam ad perfectiorem finem, tendere ordinationes inferiores: can. autem 3. anathema contorquet in affirmantes, ordi- nev ſive ſacram ordinationem non eſſe verè & pro- prie Sacramentum 4 Cbriſto Domino inſtitutum. Porro nil habent novatores, quod obtrudant, niſi quèd fideles à B. Petro & à Joanne in XX 2 Apo- 6G92 DE SACRAMENTO ORDINI9. Apocalypſi nomine Sacerdotum cohoneſtan- tur; hæc verò aliis in locis toties obtrita ſunt c refutata, ut de iis pigeatiterum verba facere. Dico II. Epiſcopatus, pront includit iſg poteſtatem & jus conferendi Ordines aliaque officia hierarchica exercendi, eſt verum Or- dinis Sacramentum. Proh. I. Impoſitio manuum, de qua Paulus ad Timoth. ſupra citatus agit, erax verum ac proprium Sacramentum, omnes 7 enim conditiones ad verum Sacramentum ne- ceſſarias habere demonſtravimus. Atqui di. cta manuum impoſitio fuit ordinatio in Epi- ſcopum, ùt cum Chryſoſtomo, cujus verba ſupra produximus, Theophylactus, Oecume- nius, Anſelmus aliique notæ non infimæ in- terpretes affirmant. Ergo ordinatio in Epi- hn Se ſcopum eſt veri nominis Sacramentum, aut Sacramentum Ordinis ex ſacris litteris pro- nn bari non poteſt. Hinc 1n PpProrohb. Il. ex Concilio Trid. cujus Seſſ. 23. Uln, c. 3. hæc ſunt verba: Cuùm Srripturæ teſtimo- Uhn nt n nio, Apoſtolica troditione & Patrum unanimi conſenſu perſpicuum ſit, per ſacram ordinationem, quæ verbis & ſignis exterioribus pericitur, gra- tziam conferri; dubitare nemo debet, ordinem eſſe verè & propriè unum ex ſeptem ſanctæ Eccleſiæ Saeramentis: inquit enim Apoſtolus; Admoneo te, ut reſuſcites gratiam Dei, quæ eſt in te per zimpoſitionem manuum mearum: non enim dedit I nobis Spiritum timoris, ſed virtutis & dilectionis & ſobrietatis. Eadem Synodus eapite Pro- . ximo D E SACRAMENTO ORDINIS. 693 nen Nimo docet, ſacrà ordinatione Epiſcoporum, i Sacerdotum & cæterorum ordinum conſtitui ſeit Eccleſiaſticam Hierarchiam, quam divinâ or- Alli dinztione inſtitutam definit canone ejuſdem ne Seſſionis ſexto. Ergo ſancta Synodus agno- n. ſcit in Epiſcopatu impoſitionem manuum tan- "quam materiam, divinam inſtitutionem, & Eer ſupernam gratiam. Quid verò neceſſarium nd menti dignitatem evehatur? —èð ie Prob. Ill. ex Patribus, qui ordinatio- üd. nem in Epiſcopum expreſſo nomine Sacra- i menti condecorant, præſertim Leo Magnus ſen Sertm.. I. in die anniverſario Aflumptionis ſuæ, m. & Epiſt. 87. ubi de Epiſcopo digamo inquit: eꝑ Zuis ergo diſſimulare audeat, Fos in tanti Sacra- U., Wehtt perpeiratur injuriam“ S. Hieronymus it Luciferianos in Dialogo reprehendit, quòd . Arianorum quidem baptiſina recipiant, non h autem ordinationes Epiſcoporum: ſi in fide, Nu- inquit, nua baptizato Hapetan nocere non po- ir vult, G& in ſide ſua oonſtitutum conſtituens non ir- in Duinavit. Auguſtinus in Concione ſuper ge- en ſtis cum Emerito Donatiſta: Invocatio, ait, 4 miniz Dei ſuper caput pſorum, quando ordi- d Pantur Epiſeopi. invocatio ila Dei o, non Do- ee Vati, aralter non eſt deſ'rtoris, ſeg imperatoris. nmè Idem ſapientiſſimus Antiſtes L. 2. contra e, PI Parmeniani cap. 13. aliiſque in locis ad- 45 Nerſus Donatiſtas docet, valere ordinationes illorum Epiſcoporum, qui ab Eccleſia aur ſchiſinate aut hereſi ſeparantur. Ex quibus e 6 XAX 3 ita = ultra eſt, ut Epiſcopi inauguratio ad Sacra- 694 Dz SACAMENTO ORDINIS. ita ratiocinamur: Conſecratio Epiſcopi im- rimit characterem, quo tribuatur poteſtas indelebilis: atqui imprimere Characterem & conferre poteſtatem indelebilem actio ſolius Sacramenti eſt; ergo conſecratio Epiſcopi eſt Sacramentum. Jam verò ſi Epiſcopatus proprii Sacramenti rationem habet, cùm pe- culiari ritu, diſtincta conſecratione, proprũſ- que materia & forma perficiatur, conferat- que poteſtatem, quam nulla alia ordinatio rribuit, legitima conſecutione infertur, Epi- ſeopatum eſſe ordinem & Sacramentum 4 Presbyteratu diſtinétum. Contra hanc aſſer- tionem Obj. I. Septem ſunt tantùm ordines: atqui ſi Epiſcopatus ſit Sacramentum pecu- liare, erunt ordines octo. Ergo. w. Dif. min. niſi ſub uno Sacerdotii ordine Epiſcopatus & Presbyteratus comprehendantur C. cùm ex utroque exiſtat unum genere Sacerdotium N. Sacerdotium in duos ordines diſpeſcitur, in unum, quo traditur poteſtas Euchariſtiam con- ficiendi, & in alium, quo ulterius confertur au- thoritas eos, qui Euchariſtiam conficiunt, ordi- nandi & conſecrandi: qui quidern duo ordines duæ ſunt ſpecies Sacerdotii tanquam generis. Quemadmodum igitur admittimus Presbyte- ratum & Diaconatum, imo etiam cœteros Or- dines tanquam Sacramenta, nec tamen Sa- cramentum ordinis multiplicamus; ita Epi- ſcopatum ſtatuimus eſſe ordinem & Sacra- mentum, quin plures ordines aut Saerainent Plura, ine Anl EEN Ee Al Pnnk zN el. abde Md N arton iando Mi unr ac II. Ae DE SACRAMENTO ORDINIS. 695 Plura, quàm ſeptem adſtruamus. Quamob- rem Rhabanus Maurus L. I. de Inſtitut. Cle- ricorum cap. 4. ait, octo eſſe gradus Eccleſia- ſticos, cùm ſint tantùm ordines ſeptem. Inſt. I. Epiſcopus ex ſua ordinatione non habet, ut poſſit conſecrare Euchariſtiam, ſed ſolùm ut poſſit confirmare, & ordinare Presbyteros & Epiſcopos; ergo Epiſcopatus non convenit genere cum Presbyteratu, ſed eſt res diverſiſſima. Deinde ordines diſtin- guuntur per relationem ad Euchariſtiam perfi- ciendam aut conſecrando aut ad conſecratio- nem præparando: ſed in hac parte Epiſcopa. 1. tus nihil addit Sacerdotio: ergo. B. 4 Diſt. Ant. Epiſcopus ex ſua ordinatione Priore non habet, ut poſſit conſecrare Eucha- riſtiam N. id non habet ex ſua ordinatione poſteriore C. Epiſcopatus ſuapte natura inclu- dit in ſe Sacerdotium, ita ut ſine hoc nequi- dem intelligi poſſit Epiſcopus; eſt enim ſum- mus Säcerchs, hoc eſt, primus ac præcipuus Sacerdotum, duplici charactere inſignitus, qui ambo tanquam genus & differentia ejus eſſentiam integram & perfectam conſtituunt, quorum prior facit eum convenire cum Ss- cerdotibus ſimplicibus, per poſteriorem verò ab eiſdem differt. Ad II. Diſt., min. In hac parte Epi- ſcopatus nihil Sacerdotio addit directè ac pro- ximè C. remotè & indirectè& N. Epiſcopatus enim confert poteſtatem ſacra ordinatione ilos eonſecrandi, qui Euchariſtiam confi- XX 4 cianty 696 DE SACRAMENTO ORPDINIS. ciant; ſub qua proin conſideratione Epiſco- Patus ad Euchariſtiam refertur. Inſt. II. Si propter ampliorem digni- tatem poteſtatémque Epiſcopatus ſit à Presby- teratu ſejungendus, etiam Archiepiſcopatus, Patriarchatus & Papatus ordines erunt, & Sacramenta ab Epiſcopatu diverſa. N. N. hanc conſecutionem; etenim in variis illis Epiſcoporum gradibus diſtincta quidem Ju- riſdiétionis amplitudo, at non diverſa poteſtas Orinis reperitur. Olj I. Si Epifcopatus foret ordo pe- culiaris, major eſſet Presbyteratu; atqui hoc dici non poteſt: quia nihil eſt excellentius Poteſtate conficiendi Euchariſtiam. Ergo. W. Diſt. maj. Epiſcopatus adæquatè ſpeéta- tus major eſſet Presbyteratu C. ſpectatus inad- æquat& ſecundàùm characterem, qui in ultima ordinatione imprimitur, N. Poreſtas in corpus Chriſti verum, quoad fundtionem conficiendi & Fuchariſtiam eſt intenſivè ac ratione æſtima- tionis intrinſecæ præſtantiſſima, per quam Presbyteri æquales ſunt Epiſcopis. At quo- niam Epiſcopatus & hunc characterem & alium necefſario comprehendit, quo Confir- mationis Sacramentum miniſtrat, & Eccleſiæ Chriſti non filios tantùm per baptiſmum, ſed etiam patres, h. e. Presbyteros & Epiſco- pos per Sacramentum ordinationis gignit; charaéter eins extenſivè major eſt & eminen- tior ſimplici Presbyteratu: hic enim Sacer- dotii fundamentum eſt & initium, Epifco- patus 1 0 1 5 n Gorts e N n ehe en, n Ging Alenn 1 Eas Celan nden lur enh Ant, CNin lla dtn En ell E 1 S DE SAcCRAMENTO ORDINIS. 697 big Putus vero ipſius apex & complementum, ùt Paires loquuntur. gni. Inſi. L. Dici poteſt, quèd, etiamſi in . Epiſcopali conſecratione non imprimatur no- ng vus character, amplietur tamen, & perfe- Gior reddatur character ordinis Presbytera- N E rüs, & ad ea, quæ Epiſcoporum ſunt, exten- datur. Ergo non eſt opus ſtatui diſtinétum à A Presbyterio Sacramentum. B. W. Antec. Neg Primum, quia idem dici poſſet de Diaconatu, ſcilicet hujus characterem eſſe exrenſionem N. quandam Sacerdotii. Deinde ſi character eſt he quid reale, eadem efficacia requiritur ad ex- otiis rendendum, quæ requirebatur ad imprimen- o. dum. Si vero dixerint, illum extendi fola di. ügnificatione, ita ut in Epifcopo ſignum ſit dl. poteſtatis amplioris, quàm in Presbytero; ad Um hanc ſignificationem opus erit acceſſione novi nns characteris veri & realis, ſicut realis character end requiritur in anima ad ſignificandum poteſta- . term ſpiritualem, tametſi character nil agat in In anima, ſed ſit merum ſignum paécti divini o. eum anima ad concurrendum in actionibus illis ſacramentalibus. Denique ſi aſſeramus, dt. Ebpiſcopatum Sacramentum eſſe à Presbyte- e ratu diſtinctum, facile erit confutare hæreti- „N cos, qui negant, Epiſcopos ordine & juriſ⸗ e dictione à Presbyteris quidquam ex inſtitu⸗ n tione divina differre: quod in ſententia oppo- eGine ſita præſtatu perdifhcile erit. 2 Inſt. II. Si Epiſcopatus peculiarem ani- mæ characterem imprimeret, ergo qui ante le XX 5 non 698 DE SACHAMENTO ORDINIS. non erat Sacerdos, neglecto presbyterio, poſſet verus Epiſcopus ordinari; perinde ac verè ordinatur Sacerdos, qui Diaconus non erat. Atque hoc argumentum invictiſſimum putat Dominicus Soto. M. MW. Illat. Epiſco- Patus, ut jam diximus, tanquam totum in- cludit & presbyteratum ſimplicem & pres- byteratum ſummum ceu partes ſuas; eſt enim Epiſcopus Sacerdas ſummus. Sicut ergo olim Summus Sacerdos eſſe non poterat, qui non erat de ſtirpe ſacerdotali; ita nunc Epiſcopus eſſe nequit, qui Sacerdos non ſit. Quare chimera foret Epiſcopus ſine presby- teratu, ſicut Archi-Epiſcopus qui non eſſet Epiſcopus. Præſumit enim Epiſcopatus Presbyteratum velut totum ſuam partem priorem ac ſubjectivam, ůùt vocant, quem- admodum ternio numerum binarium, quem comprehendir. Quod quidem de Diaconatu dici non poteſt; non enim Sacerdotium con- Hatur ex ſuo famulatu & charactere excel- lenti presbyterats. Wec dicas, ſi Epiſeopatu, imprimatur character diverſus, imprimi ſuperiorem ſa- oerdotali ac nobiliorem, ſicut in Presbyteratu character figitur diaconali nobilior, ideeque Epiſcopum ordinatum etſi Sacerdos non fo- ret, conficere poſſe Euchariſtiam, quod ta- men fidei repugnat. Nam . Quamvis in ordinatione Epiſcopi imprimatur character, non ſequirur tamen, imprimi characterem nobiliorem formaliter, ſed tantùm characte- rem . ſeen 5 chun e n le Mlet Cren Geun ſnns inn llih ene el Sen i mln 1C 6wl. Prhn ſa mn rin Gal ladvon ſchrt ! 4 R. R. . DE SACRAMENTO ORDINIS. 699 ei rem novum cum nova poteſtate in presby- *« fero non exiſtente; novus autem character uu imprimi, niſi præſuppoſito presbyterii cha- mn ractere, non poteſt. Atque ex hoc .. Colliges, Hallucinari Eneam Epiſcopum . Peariſienſem, dum L. adverſus objectiones Ie. : CGræcorum ſcribit, ſuâà ætate, id eſt, poſt medium Sæculi noni, Romæ plerumque con- ſecratos fuiſſe Epiſcopos & Diaconos, non in ſuſcepto priùs presbyteratu: & morem iſtum ne excuſat, quòd in Epiſcopatu Presbyterium D eminenter comprehendatur. Verùm purga- ⸗ tione iſta opus non erat: ſiquidem Nico- D laus I. ep. 7o. proteſtatur, id quod objicie- uu patur, calumniam eſſe à Photio confictam, n quam Latini conſtanter à ſe depulerunt. In- m. ter quos Ratramnus contra oppoſita Græ- n corum L. 4. c. 8. Græci in cæteris, inquit, ſibi n demunt autboritatem fidei; quandoquidem in . iſtis tam evidenter mentiuntur. Hæc impu- A. dentia Græcorum videtur Æneæ præbuiſſe occaſionem errandi: ac ipſe Photius vide- n tur anſam convitiandi ſumpſifle & canonibus 4 Latinorum, qui permiſère, ut Epiſcopi ex Presbyteris vel diaconis peterentur. e „ ARTICULUS VII. U⸗ 4 Sn De Excellentia Epiſcoporum. Ren M' I. Epiſcopi nomen ab n. ſuper & een qxonò confidero aut ſpeculor derivatum, Ee antiquis ſignificabat inſpeétorem. Nam teſte ſeN . Plu- 4 1. 70O DE SACHAMENTO ORPDINIS. Plutarcho in Camillo tribuebatur nomen Epiſcopi prætori & magiſtratibus, qui juri dicundo, inſpiciendæ provinciæ aliisque re- bus curandis præficiebantur. Cicero etiam Lib. 7. ep. II. ad Atticum ſcribit, ſe à Pompe- Jo conſtitutum in tota Campania, & mariti- ma ora erouonor, ad quem delectus &i ſumma negotii veferatur. Itaque hoc nomen ad Lai- cos quoque pertinere poteſt: Unde Eulſe- bius L. I. de vita Conſtantini cap. 44. de eo ſie loquitur: ipſe velut communis omnium Epi- ſcopus d Deo conſtitutus, miniſtrorum Dei con- cilia congregavit: quem quidem epiſcopatum ſuum Conſtantinus ipſe L. 4. c. 24. Epiſco- pos alloquens ſic explicat: vos in iis, quæ antra Eccleſam ſunt, Epiſcopi eſtis; ego verò in iis, quæ extra geruntur, Epiſeopus ſum Ad Deo conſtitutus. Nomen iſtud à priſcis ſum- Psêre Chriſtiani, eôque Sacrorum ſuorum ſummos antiſtites cohoneſtarunt. Ita Chri- ſtus 1. Pet. 2. v. 27/.- dicitur Epiſeopus anima- rum noſtrarum. Act. 20. v. 28. ad Philip. I. v. I. ad 1 im. I. c. 3. v. 2. ad Tit. I. V. 7- Rectores Ecclefiarum appellamur Epiſcopi. Sed quidquid ſit de nomine, inquirimus hic, an, & quo' jure ſacri illi præſules, qui nunc vocantur Epiſcopi, iis, qui apud nos ſunt tantum presbyteri, fuperiores ſint. Pro quo MWoe IIl. Sæculo IV. Aérius presbyter Arianus „ poſtquam ſpe epiſeopatus, quem ambierat, excidiflet, docuit presbyteros epi- ſcopis nihilo eſſe inferiores, teſte Epiphanio — V Eited 5 I. Nle eer 4 n m Schn: S mn, M Mos Aß tin Pdern ſhingl En it D zun litn ie fne t di , nna uhu n , hyere⸗ M n n . onen ri NEe. n . It. n Il. Uue. ſeen 1. . uun. DE SACRAMENTO ORDINIS. 701 hereſi 75. & Auguſtino hæreſi 53. Sæcu- lo XIV. Joannes Wicleffus Sacerdos Anglus, ſicut expertus eſt Aërii fortunam, ita ado- pftavit inſaniam. Dejectus enim à ſpe con- ſequendi Epiſeopatum Wigornienſem, ita dicebat: Zempore Pauli ſuſſiciebant Eccleſiæ duo ordines Clericorum, Sacerdos videlicet && Diaconus; quia certum videtur, quòd ſuperbia Cæſarea alios gradus adinvenit. Ita referunt Thomas Waldenſis L. 2. Doctrinalis fidei, art. 3. n. 60. & Wilhelmus Widefordus in Lib. adverſus eundem. Hæſit in eodem lu- t0 Calvinus Lib. 4. Inſtit. cap. 4. n. 2. ita ſeri- bens: Quibus doxendi munui injunctum erat, eos omnes nominabant pretbyteros. Illi ex ſuo numero in ſingulis civitatibus unum eligebant, cui ſpecialiter dabant titulum Epiſeopi, ne ex ‿αualitate, ut fieri ſolet, diſſidia naſeerentur neque tamen ſic bonore dignitate ſuperior erat Epiſeopus, ut dominium in Collegas habe- ret, ſed quas partes habet Conſul in Senatu, ut referat de negotiis, conſulendo, monendo, bor- zando aliis præeat, auctioritate ſua totam altio- nem regat, & quod decretum communi conſenſu fuerit, exequatur; id muneris ſuſtinebat Epiſeo- bus in Lresbyterorum catu, atque idipſum pro temporum neeſſitate fuiſſe humano conſenſu in- duttum, fatentur ipfi veteres. Ita mentitur Calvinus, cui adhærent Recentiores Puritani & Lutherani. Dico I. Jure divino Epiſcopi presbyte- ris ſuperiores ſunt quoad poteſtatem ordi- „0O2 DESACRAMENTO ORDINIS. nis. Probatur. Soli Epiſcopi poſſunt ordi- nare presbyteros, presbyteri non poſſunt: ergo Epiſcopi poteſtate ordinis antecellunt presbyteris jure divino. Conſeqj. eſt evidens. Prob. Ant. I. Scriptura nulli alteri collatio- nem ſacrorum ordinum tribuit. Nam ab Abpoſtolis conſtitutos fuiſſe presbyteros, hu- jus rei gratia Titum relictum Cretæ, moni- tumque Timotheum (quos fuiſſe Epiſcopos nemo dubitat) ne cito manus imponeret initiandis, apertiſſimè tradunt Actus Apoſto- lici cap. 14. V. 22. & Paulus 2. ad Timoth. F. V. 22. & ad Tir. Cc. I. v. y. Prerob. II. idem Ant. ex traditione PL. Auctor Conſtit. Apoſt. L. 3. C. I. poteſtatem, inquit, non damus nomine Apoſtolorum Pres- yteris ordinandi Diuconos, - — ſed ſolis Epiſco- Pr S. Hieronymus (quem Novatores no- is perpetuo objiciunt) in Ep. ad Titum c. 1. ea verba expendens, ut conſtituas per civita- tes Epiſcopos, ait: audiant Epiſcopi, qui habent conſtituendi Resnreo per urbes ſingulas pote- ſtatem. S. Chryſoſtomus hom. 13. in I. ad Timoth. demonſtrat, ea verba per impoſitio- nem manuum presbqterii accipi non poſie de presbyteris, ſed de EpiſcopiKs. S, Epiphanius hær. 75. Ordo, inquit, Epiſcoporum ad gig- nendos Patres pracipuè pertinet. Hujus enim eſt Patrum in Eccleſia propagatio. Preslyter cuùm Fatres non poſſit, ilios Eccleſtiæ regenera- tionis lotione producit, non tamen Patres aut Magiſtroi. S. Athanaſius in ſua derſs ria- (n 119. e Alum yns, Peten ⸗ 4 S ihjeee u urhin s er in ynns M on lri hre I 1A I, Ee onleul⸗ Win leMueri tien nſ U uin le fhr rond. Mr. Lelont ne, Ain. Nnh r. eyon. Lilopo Pobere u lmoth h., unn, Piel. lo⸗ el⸗ Uite⸗ U ℳ , . als ⸗ enin ſcen gtet 6 Gben ANe DIE SACRAMENTO ORDINIS, 703 Arianos Apologia probat, Iſchyram accuſa- torem ſuum non fuiſſe presbyterum „ quo- niam Colluthus, à quo Iſchyras dicebatur ordinatus, nunquam fuerat ad Epiſcopatus characterem promotus: Unde igitur, inquit, preshyter Iehyras“ quo ordinante“ nonne Col- lutho? Atqui Collutbus, cum eſſet prechyter, oliit, equsque ambæ manus absque authoritate Jfuerunt. Addit Athanaſius, omnes, jui ſehi- ſmnatis tempore d Collutho fuerant ordinati, ad laicalem ſtatum fuiſſe redactos. Quibus tam inſignibus teſtimoniis demonſtratur planè, ſi Presbyter alium in presbyterum ordinaret non inſignitus Epiſcopali conſecratione, hu- jusmodi ordinationem irritam penitus ac nullam eſſe, ideoque Epiſcopos poteſtate or- dinis presbyteris anteire. BProb. III. Definitionibus CC. Triden- tinum Seſſ. 23. can. 7. ita definit: Srquis di- xerit, Epiſeopos non eſſe presbyteris ſuperiores, vel non babere poteſtatem confirmandi & ordi- nandi, vel eam, quam habent, illis Gſſe cum pres- yterit communem, anathema ſit. Idem multèò ante ſtatuerant Synodi aliæ, nempe anno 348. Carthaginenſis I. can. 5. anno 54.Arelatenſis V. can.7. anno 563. Bracarenſis can. 8. aliæque Per- multæ. Deberi autem Epiſcopis jus ordinandi Eccleſiæ miniſtros, probat Tridentinum eadem Seſſ. cap. 4. ex eo, quod illi in locum Apo- ſtolorum ſucceſſerint, & Poſiti fuerint, ut ait Apoſtolus, à Spiritu S. regere Eccleſiam Del apertum enim eſt, inferiorum mini- ſtrorum 704 D SAcCHANHEBNTO ORDINIS. Ni ſtrorum electionem atque inaugurationem 4 non in Eccleſiaſtico ſolùm, ſed etiam in quo- ſ libet regimine bene conſtituto ad præœpoſitos ſel rectoresque ſupremos pertinere. . D Dico II. Jure divino Epiſcopi antecel- H lunt presbyteris etiam quoad poteſtatem ju- lini⸗ risdictionis. mi Prob. I. Authoritate Scripturarum. E- untuhi piſcopi Legis Evangelicæ non ſunt minores nng⸗ ſummo Sacerdote Legis antiquæ; atqui Sa- aleil cerdos ſummus in veteri Lege jure divino lit⸗ ſuperior erat ordine & authoritate cæteris Unmem Sacerdotibus & Levitis: Ergo & in nova maln Lege Epiſcopi authoritate & poteſtate juris- n h dictionis presbyteris antecellunt. Major Uohi propoſitio eſt Hieronymi, qui hac in re no- Un vatoribus puppis ac prora eſt, ad Nepotia- Lundl num ep. 3 4. ita ſeribentis: Quod Aaron &α N ilios ejus, hoc eſſe Epiſcopum & Preibyterum Allan noverimus. Idem verbis exprefſſioribus ſu- ühiak pra recitatis aſlerit Ep. ad Evagrium, ſive AUhu ut alii volunt, ad Evangelum. MWinor aperte mind nlmc conſtat legenti cap. 28. Exodi, 9. Levitici, 17. Mck Deuteron. Ex quibus liquet Aaronem am- ludi pliorein honorem, diverſam conſecratio- Mk⸗ nem, facultatem ingrediendi ſanctuarium, M⸗ partem ex oblationibus peculiarem, atque ſu- Wa pra Sacerdotes & Levitas omnes jurisdicti- W onem ampliſſimam ſibi vendicàſſe. Fatetur uen hoc ipſe Calvinus Lib. 4. Inſtit. cap. 6. n. 2. & Magdeburgenſes cent. 1. Cc. 7. 8B 16 Ntonen II uo. Coltos Udr. Men. Nun . rnnnoild K. ( (Eleris 1 Nov e urg. MeN re ho⸗ epoti⸗ rn gfon eu R 8 FsI. un⸗ e ſ Pet 6 lußl M. o⸗ erdn, pül Paten b 3 DE SAcRAMENTO ORDINIS. 709 Nec deſunt monimenta ex Novi Teſta- menti paginis. Nam Apoſtolos jure divino majores fuiſſe Chriſti diſcipulis conſtat tum ex diverſa illorum electione; etenim Luc. 6. v. 13. duodecim rantum ex reliquorum diſei- pulorum numero elegit, cùm Luc. 10. v. 21. demum deſignaverit & alios ſeptuaginta duos: tum quod ſolis Apoſtolis Joan. 20. v. 21. Do- minus poſt reſurrectionem dixerit: ſicut miſit me Pater, & ego mitto vos: tum denique, quod poſt Judæ defectionem Mathias ad inſtauran- dum numerum duodenarium, peculiari cæ- remonia ex numero diſcipulorum fuerit in collegium Apoſtolorum cooptatus, Act. r. Atqui Apoſtolis ſucceſſiſſe Epiſcopos, diſci- pulis autem Presbyteros omnium Patrum conſenſu firmatur, Gregorii Nyſſeni de vita Moyſis, Chryſoſtomi hom. 33. in I. ad Co- rinth. Hieronymi in Ep. ad Fabiolam, IIi- dori Hiſpalenſis in cap. 22. Exodi. V. Be- dæ Lib. in Lucam cap. 42. aliorumque. Igi- tur jure divino Kpi com tenent in Eccleſia Jradum cæterorum Sacerdotum gradu & or- ine ſuperiorem. . Suffragatur S. Paulus in Epiſtolis. Epi- ſtolà enim I. ad Tim. c. . V. 19. ita eundem alloquitur: adverſus Preilgterum accuſationem noli recipere, niſi ſub quohus aut tribus teſtiluſ. Ergo Timotheus Presbyterorum erat antiſtes & judex. Hinc Epiphanius hæreſi 75. „ Quod autem, inquit, non idem eſſe poſ- „ ſit cum Epiſcopo Presbyter, divinus Apo- Yy „ ſtoli 7170 DE SAcRAMENTO ORDINIS. „ ſtoli ſermo declarat, quo, quiſnam Epi- ſcopus, quiſque Presbyter, intelligitur. Nam ad Timotheum Epiſcopum fſcribens, ita loquitur: Presbyterum ne objurges, ſed hortare velut patrem. Quid autem attinebat Epiſcopo vetare, ut ne Presbyterum objur- „ garet, niſi majorem ſupra Presbyterum „ auéctoritatem haberet? Quare deinceps ad- „ monet: adverſus Preibgterum citò accuſatio- „ nem ne admiſeris, niſi duobus tribuſve teſtibut.„ Prob. Il. ex Patribus, ex quorum teſti- moniis luculentiſſima duntaxat proferemus. S. Ignatius Martyr Epiſt. ad Epheſios n. 3. Epiſceopi, inquit, per terræ terminos definiti ex Eſu Cbriſti ſunt ſententia. Ad Magneſianos n. 65. hortor, ait, in Dei concordia omnisg agere, Epiſcopo præfidente Dei loco, & Presbyteris loco ſenatũs Apoſiolici. Ad Trallianos n. 2. ſcribit: PEpiſcopo ſub'jecti ſitis tanquam glhſu Chriſto, ae Paulo poſt: neceſſe itaque eſt, quemadmodum fä- ie citis, ut ſine Epiſcopo nibil agatis. Ad Philadel- Phienſes n. 7. Epiſcopo attendite, & Presbyte- rio & Diaconis. & n. 9. Boni quidem ſunt Sacer- dotes, præſtantius autem quid eſt Summus Ponti- Jex. Vides his in locis ab Ignatio expreſſam Epiſcoporum ſupra Presbyteros præeminen- tiam, juriſdictionem, authoritatem. Clemens Alexandrinus L. 6., Stromat. ſeribit in Eccleſia imitationes eſſe Angelicæ “ , viréſque qui inſiſtentes veſtigiis Apoſto- orum vixerunt in perfectione juſtitiæ, teſte Apo- ſtojo, primo quidem Diaconos eſſe, deinde coopta- 705 tl pr Pin (ognn ie, 6 Sral rieee Ne Dhrelte it Un ero iunge rlpl ntfra mir hzetn 1 liunsr bhemf ünt ol 1 er / n uu . 3, “ in I lynun Ubeng 2d Mℳ, Epiſtopam creverinr. Igitur Epiſcopi iahr tam diſtinguuntur à Presbyteris, quàm hi à in. Diaconis, & quemadmodum Presbyteri Dia- em Conis hic loci ſuperiores eſſe aſſeruntur, quod il & hæretici fatentur, ita & Presbyteris Epi- lit⸗ ſcopi. Tres enim gradus ex æquo à ſe invi- ,, Ccem ſecreti recenſentur, è quorum uno pro- ntl. Breſlus fiat ad alium. Atque hoe diſerimen eng Ordinum tempore Apoſtolorum jam ex di- n,. vina inftitutione fuiſſe Profectum refert idermn ier S. Doctor L. 3. Pœdagogi cap. 12. ſcribens: ſanos Quamplurima præcepta, quæ ad electas erſonas ni bertinen, in ſanctis librit ſeripta ſunt, æc qui- bo dem Preslegteris, alia verò Epiſcopis, alia hi: Diaconis. 1 „ Origenes Hom. rI. in jeremiam, quam habuit, cùm jam eſſet Presbyter: Plus à me fidd. ervigitur, inquit, qudm 4 Diacono; plus Dia- Ne. νο gudmn laico: gui verò totiur Eccleſiæ arcem e obrinet ( Epiſcopus) pro omni Eccleſia rationem iln. reddet. i S. Cyprianus ep. 27. Dominnsz noßer, HM inquit, cujus præcepta metuere, cgs olſervare ic⸗ debemus, viſcopi honorem 2 Eccleſtaæ ſuc ratio- tei diſponens dicit Petro: Tu es Petruy * ſuper hſ iam Petram æ&difealo Eccleſiam meam. „ ſgi Inde per temporum o lucceſſionum vites Epiſeopo- A rum Ordinatio, & Eccleſiæ ratio decurrit, ut 8 4 Eecleſhia Juper Epiſcopos conſtituatur, c omniz eo 6 DIE SACHAMENTO Oa/3ͦ.1NIS. 711 zos in Preslteratum per progreſſum gloriæ Caam gloria difert d gloria) donec in virum perfeétum, dtus Eccleſiæ per eoſdem Præpoſitos gubernetur, VVy 2 Cuùm —“ 712 DE SACHAMENTO OEDINIS. Càm boc itaque divina lege fundatum ſit &c, Quid clarius? . S. Hieronymus in Dialogo adverſus Lu- cifer. Eccleſiæ ſalus, inquit, iie Summi Sucer- dotis dignitate pendet, cui ſi non eor quædam cv ab hominibus eminens detur poteſtas, tot in Ec- cleſtis eficientur ſebiſinata, quo? Sacerdotes: quo loco S. Doctor apertè inſinuat, Eccleſiam ipſam ſuapte natura flagitare eminentem ſu- Pra cæteros Sacerdotes Epiſcopi authorita- tem, ne eriantur ſchiſinata: Chriſtus autem utique Eccleſiæ ſuo conſulere voluit. Idem Epiſt. ad Evagrium: Quid facit, inquit, ex- ceptd ordinatione Epiſcopus, quod Presbyter non faciat? Ibidem, in Epiſcopo, ait, & Preslg- zer continetur. Qui provehbitur, de minori ad majus provehitur. Ibidem ſcribit: Et ur ſeia- mus traditiones Apoſtolicas ſumptas de veteri Te- ſtamento, quod Aaron & ilii ejur atque Levitæ in templo fuerunt, boc ſibi Epiſcopi Preslyteri && Diaconi vindicent in Eccleſia. Tribuit hic Hieronymus Epiſcopis ordinis diſcrepan- tiam, ampliorem in Eccleſia dignitatem Aa- ronis ſupra Levitides excellentiam ex tradi- tione Apoſtolica ſeu jure divino. Immeritèò ergo eo tanquam Patrono adverſarii glo- riantur. Denique, ut innumera aliorum Patrum teſtimonia omittam, S. Auguſtinus L. de Hæ- reſ. n. 573. Aéërium inter hæreticos recenſet quod inter alia nefaria dogmata diceret, Pres- Lyterum ab Epiſcopo null differentid delere di- nd eet Endui⸗ Pfe bbep ts 6 MEn l Pocode mn Gtennt Ginß Ac herdn Pl We Aenrs Conug Ichum) unſl n eh Prob. III. ratione. Nullus Scriptorum Eccleſiaſticorum, qui primorum temporum ſel. formam deſcripsêre, meminit immutationis, iler. quà ſæculo ſecundo Epiſcopi imperium in E Presbyteros adepti ſint; ſed omnes unanimi- l. ter tradunt, ipſorum auctoritatem in Pres- r byteros ubique jam inde ab Apoſtolis perpe- hain r0 deinceps viguiſſe. Deinde incredibile mnt prorſus eſt, mutationem iſtam ordinis ab tont Apoſtolis profecti fortuito poſt ſæculum pri- edd mum in Eccleſias omnes fuiſſe invectam. Nen Fidem quoque ſuperat, cunctos in toto orbe nee Presbyteros in id ſtatim conſenſiſſe, ut gradu HE moverentur: quaſi verò omnes jugum ſponte Pelh. Acceperint poſthabitàâ ordinis proprii glorid miA dignitate nuper ab Apoſtolis obtenta. ſir Quodſi Presbyteris repugnantibus id eve- ein 1 niſſe obtendant Calviniani, id certè ſine con- 4lute rentionibus, turbis ac celebratis ſynodis mi- Nenf nimè poterat extorqueri. Atqui horum ni- üt hil veteres meminerunt. Meritò igitur Tri- Um dentina Synodus Seſi. 23. Can. 6. definit Hie- u rarchiam Eccleſiaſticam Jivind ordinatione in- I. ſtitutam fuiſſe, & conſtare ex Epiſcopig, Pres- mi yteris , miniſtrig; & canone proximo, Epi- iir ſcopos Presbyteris eſſe ſuperiores. Obj. I. contra Aſſert. J. Concilium Ni- nban cænum in Epiſtola ſynodica permittit Pres- lh byteris, qui ad nullum ſehiſina defeciſſe comperti 8 rhl 1A X DE SACRAMENTO ORDINIS. 7r1s ſunt, jus habere & ordinandi, & eor, qui digni clero fuerint, nominandi. Ergo Presbyteris tunc jus erat ordinandi, teſte Theodoreto Yy 32 L. I. 714 DE SAcRAMENTO ORDINIS. L. 1. c. 9. & Socrate L. I. C. 19. N. D. Am. 1 jus habere ordinandi, hoc eſt, eligendi C. * id eſt, conſecrandi N. Verbum græcum 7αο;= ciet&s ſignificat promovere. Synodus Me- lerian Schiſmatis Presbyteris in Clericorum 10 promotione ſuffragii jura conceſſerat; cæte- ris autem concedit za ααπρααοαιιεια ιαH᷑ 06- I nara oEsaXXριν, hoc eſt, & promovere o i nomina ſuggerere. Nec refert, quod vox illa i 7ο YHρρoροιειορυια Paulèò ante dicatur de iis, qui Mnd ab Alexaudro Epiſcopo Alexandrino erant inlin conſecrati. Nam licèt ex ſe promotionem uünl tantùm electione factam ſignificet; poteſt ta- nin men etiam ad ordinationem, ùt ſibi ſubjectam, inrln applicari; prout can. 14. Synodi II. & alibi ul adhibetur. Porro mendoſum eſt, quod in nn Codice Dionyſii Exigui can. 13. C? Ancyrani mi legitur: Pretyteris non licere Pretbyteros auf Hd Diaconos ordinare ſine præcepso Epiſcopi vel litte- illie rir, Ita enim exemplaria emendatiora alio- fu rum habent: Sed nec Presbyteris civitatis ſine iuni Epiſcopi præcepto amplius aliquid imperare, nec aln ſine authoritate litterarum ejus in unaquague pa⸗ s rochia aliquid agere. amm Inſt. I., Concilium Hiſpalenſe II. A. 619. M / ecapitulo. 7. ſtatuit: quamvis cuin Epiſeopit pluri- w li ma illis (Presbyteris) communis ſit diſpenſatio; ne uædain tamen authoritate veteris legis, quædlam iie vovellis & Ecclehiaſticis regulis ſibi Frohihir no⸗ DM verint, ſicut Presgterorum & Miacouorum ac virginum conſegratio. Ergo ex jure duntaxat Gi Eccleſiaſtico ſoli Epiſcopi conferre ſactos Or- gil ines 4 enc D nne luhle. COEIn g. l orte or N li erint ionen telt tn elhun K Nodi Neyran or Ale⸗ e d⸗ eeſef Pn en ſeli⸗ 87 llit DE SACRAMENTO ORDINIS. 715 dines poſſunt, ideoque jure divino non ſune ſuperiores Presbyteris quoad poteſtatem or- dinis. Confrmatur ex eo, quod Synodus eo- dem modo de ſacris ordinationibus, quo de Virginum & Eccleſiarum conſecratione lo⸗ quatur: atqui hoc poſtremum juris eſt tan- tum Eccleſiaſtici. Ergo & primum. . Diſt. Ant. & Synodus novellarum regularum nomine intelligit novi fæderis leges, quas veteris Te- ſtamenti inſtitutis opponit C. intelligit recen- tiores à Conciliis conditas N. Illum eſſe Con- cilii ſenſum liquet ex ſerie cit. cap. in quo re- prehenditur Agapius Epiſcopus Cordubenſis, qui cùm à ſæculari militia ſtatim ad ſummum fuiſſet Sacerdotium promotus, diſciplinæ Ec- cleſiaſticeæ non ſatis peritus frequenter Pres- byteros deſtinabat altaribus erigendis, & baſilicis conſecrandis, id quod vetat Syno- dus inquiens: In divinis enim litteris præci- biente Domino ſolus Moyſes in Labernaculo Dei erexit Altare, ſolus ipſe unzit, quia ſummus uti- que Sacerdos erat Dei, ficut ſeriptum eſt de eo: Moyſes * Aaron in Sacerdotilus ejus; ideöégue id, quod tantàùm facere principibus Sacerdotum juſſum eſt, quorum typum Moyſes & Aaron te- nuerunt, Presbyteri, gqui filiorum Aarvon geſtant fguram, arripere non præſumant. NWam quam- vis oum Epiſcopis &c. Ex quo Eecleſiæ hac in re doctrina potius confirmatur. MNec refert, quod novellas regulas Eccle- ſiaſticis oonjungat. Non enim conjungir, quod eædem ſint; ſed quod utræque in idem XV 4 argu⸗ „* . 716 DE SACRAMENTO ORDINNS. ſiaſticis regulis jus divinum ſœæpe declarertur, ideo ipſi non infrequenter adjunguntur. uAd onf. Diſt., maj. Loquitur eodem modo quoad reſervationem ipfam C. quoad jus, quo reſervatio innititur, N. Conjungit itaque Synodus iſta tanquam ſolis Epifcopis reſervata: & merito; omnia enim illa pariter Epiſcopatus honori reſervantur, ſed vario jure, quod non ſemper exprimunt veteres. Quanquam Synodus Hiſpalenſis novi Teſta- menti regulis Eccleſiaſticas ideo etiam con- jungere videatur, ut innuat geminam illam conſecrationem ex diverſo jure proficiſci. Inſt. II. Veteres nonnulli affirmant, Epiſcopos creari à Presbyteris; Ergo. Prob. Ant. Eutychius Patriarcha Alexand. in Hi- ſtoria Eccleſiæ Alexand. & vita Marci Evang. memorat, S. Marcum conſtituiſſe duodecim Preshyteros, qui adeſſent Patriarchæ, ut dece- dente Patriareha eligerent unum s duodecim Pres- Pyteris, & imponerent religui undecim Precbyteri manus capiti ejus, & benedicerent eum, & con- Nituerent eum Patriarcham. De Novato Pres- bytero loquens Cyprianus Ep. 49. Ipſe oſt, inquit, qui Feliciſſmum ſatellitem ſuum Miaco- wum, nec permittente me, nec ſinente, ſua fa- ttione && ambitione conſtituit. Ergo. N. Diſt. Ant. Presbyteri creabant Epiſcopos, & Dia- conos, hoc eſt, eligebant, vel conferri ordi- nem curabant C. per ſe ipſi conſecrabant, N. Ita benignè explicari poteſt Eutychius. or- at argumentum conſpirent. Nam cùm Eccle- enmh enl ancu Dlnnn Einnih ünir Nspri N e) Ednn Unl ie un en ACn 1 C 7 5 n Alen Aebe e ſ dunl Lel en N Cd Ge Dle npnit V n elens Tele nc. ſe. mate Pok⸗ H. ng. dee bu⸗ endne⸗ Nahen D DN. ſt D K ttle buan 1 DILE SACHAMENTO ORDINIS. 717 ſtat enim triplicem manuum impoſition m ab Orientalibus in electione & ordination: Epi- ſcopi adhiberi: quarum prima eſt populi to- tius præſulem ſuum deſignantis: ſecun e Presbyterorum eundem ſimul eligentium, & poſtea electum approbantium: TYertia Epi- ſcoporum electum & confirmatum conſecran- tium. Hæc Abrahamus Ecchellenſis Maro- nita cap. 2. & 10. p. I. Eutychii vindicati ad- verſus Seldenum & Hottingerum alioſque Proteſtantes, qui plura ex dicti Eutychii hi- ſtoria excerplerunt, queis contra Catholicos abuterentur. Cæterum Eutychii vel nulla vel tenuis eſt authoritas; quippe fabulis dele- Ctatur, ſummamque veteris hiſtoriæ ac diſci- plinæ ignorationem præſefert, id quod non Catholici duntaxat Theologi, ſed etiam Pro- teſtantes pluribus oſtendunt, Seldenus, Eduar- dus Procokius, qui Eutychii ſeripta typis vulgavit. Videſis Carolum Witaſſium Tract. de Sacram. Ord. Part. 2. q. I. de Epiſcopo- rum ſuperioritate. ⸗ Pariter quando Novatus perhibetur Dia- conum feciſſe, id ſolùm arguit ejus ſtudio effectum, ut Feliciſſimus Diaconus conſtitue- retur. Colligitur id ex ipſis verbis Cypria- ni, diſertè pronunciantis, Novatum factione ſua duntaxat effeciſſe, ut Feliciſſimus ad Dia- conatum eveheretur. Addir S. Cyprianus: i⸗ iſtie adverſus Eceleſiam Diaconum fecerat, ik lic Epiſcopum fecit, ſcilicet Novatianum Romæ. Novwerat autem Cyprianus ex Epiſtola H XVy 5 718 DE SAcRAMENTO ORDINIS. nelii Pontificis ad Euſebium, Novatianum non à Novato, ſed à quibuſdam Epiſcopis te- mulentis fuiſie ordinatum. Inſt. III. Ignatius, Auguſtinus aliique Patres affirmant, Sacerdotium præſtantiorem eſie gradum, sd quem poſſit mortalium ali- quis aſcendere. Atque hoc de ſimplici etiam Presbyteratu verum eſt, qui pariter honor omnium maximus dicitur. Sic enim Euſe- bius L. G. c. 14. de Origene diſſerens ait: Zhe- octiſtus Cæſarec«, * Alexanqer Hieroſolymorum Ediſeopi. .. Cum ſupremo honore dignum Ori- genem probaviſ'm, et manus, ut Preslyterio ungeretur, impoſuerunt. Auctor quoque Commentariorum in Epiſtolas Pauli, ſive Am broſiaſter in cap. 3. Epiſt. ad Tim. I. ſcri- bit, Eyiſcopi & Preshyteri eſſe unam ordinatio- nem. Ergo tunc temporis nihil erat Sacerdo- tio & Presbyteratu ſublimius. N. Diſt. Conſ. Nihil erat ſublimius Sacerdorio adæquatè ſum- Ppto, prout ſcilicet duos ordines diverſos complectitur, C. inadæquatè ſumpto pro ſolo Presbyteratu Subdiſt. nihil eſt ſublimius dignitate C. authoritate N. Itaque reapſe nulla eſt præſtantior poteſtas eâ, quâ confici- tur ipſum Chriſti corpus, quæque Presby- teratu confertur. Neque verò Epiſcopatus ſeorſim acceptus, Presbyteratum dignitate ſuperat, ſed authoritate, quod non impedit, quominus Epiſcopi ſint Presbyteris ſuperio- res. Quare dum Ambroſiaſter (quanquam is ignoti nominis ſit, & incertæ ætatis auctor) Presby-= l 19 eid P Ethern 1 n⸗ 6we urh M Peui nlli enen hten mtih enah nnens nte n bi Upet une anlt Ucetn lzin Uine n e⸗ 4 tumm te. le fn nd. lelim Fhonnt le. 1D. rH =. Nen vgde ſe laii. Ntr. do⸗ N. n. Nee N M. . . Aas Nne Nio⸗ gonn NNH DE SACRAMENTO ORDINIS. 719 presbyteri & Epiſcopi unam eſſe ordinatio- nem affirmat, non unam ex omni parte in- telligir, ſed quantum ad Sacerdotium ſeu Pzesbyteratum. Sic quippe protinus ſubjun- git: uterque enim Sacerdos eſt: ſed Epiſcopus primus eſt, ut omnis Epiſcopus Prechyter ſit, non omnis Preshyter Epiſcopus.. . Unde & quemad- modum E Roru, ordinet, oſtendit: neque enim fas erat, aut icebat, ut inferior ordinaret majo- rem; nemo enim tribuit, quod non accepit. Olj. Il. contra Aſſert. Il. S. Paulus ita lo- quitur deEpiſcopis acpresbyteris, ut aliquando Presbyteros vocet Epiſcopos, aliquando Epi- ſcopos appellet Presbyteros, & quidquid de Epiſcopis dixerit, id pariter de Presbyteris af- firmaverit. Ergo Epiſcopi jure divino non ſunt ſuperiores Presbyteris. Prob. Ant. ex Variis Scripturæ locis. Ad Philip. r. ſic ſcribit: Paulus & Zimothens ſervi J'Eſu Cbriſti omnibus ſanctis, qui ſunt Philippis, cum Epiſcopis &ι Dieconibus: ubi per Epiſcopos intelligi Presbytezos mani-= feſtum eſt; ſi enim Epiſcopi nomine ſigniſi- caretur primus aliquis Sacerdos juriſdictione in cæteros præditus, non dixiſſet Paulus cum Epiſcopis, ſed cum Epiſcopo; fieri enim nequit, ut ejuſdem urbis plures ſint Epiſcopi in ſenſu à nobis uſurpato. Ergo. Ad Tim. 1. C. 4. V. 14. dit: Moli negligere gratiam, tecd data eſt tibi per impoſitionem mamium Presf byterii. Idem ergo eſt Presbyter, qued Epi= fcopus, eùm fatentibus Catholicis fermo ibi ſit de impoſitione manuum facta ab Epiſco- Pis. 720 Dk SAcCRAMENTO ORPDINIS. S Aſn Pis. Ad Tit. r. v. y. inquir: Reli ui te Creta itt u. . . oonſſituas per civitater Presh'teros, ſiur & ego diſpoſui tibi. Subinde virtutes Presby- teri deicribens v. 7. addit: oportet enim Epi- ((CVohpum ſine orimine eſſs. Ergo nihil diſcernit un „Presbyterum inter & Epiſcopum, Pprout ex e VYI Pparticula enim intelligimus. Denique Act. 20. V. 17. legitur: A Mileto Paulus mmittent Ephe- ſum, vocavit majores natu ( cαροττια) Ec- cleſiæ, quibus deinde ait v. 29. Attendite vohis cG univerſo gregi, in quo vos Spiritus ſanczus po- Juit Pg vegere Eocleſiam Dei. Ergo vel plures erant ejuſdem civitatis Epiſcopi, vel iidem erant Presbyteri, qui Epiſcopi. e B. I. Diſt. Ant. S. Paulus Presbyteros i vocat Epiſcopos & viciſſim, quèd Epiſcopi Mn Oe& Presbyteri nomina utrique ordini Apoſto- eun borum &ο fuerint communia C. quaſi ordi- Mn nes ipfos tunc diſtinctos non fuiſſe ſenſerit Pai M. Ant. & alo,. Ita hoc Argumentum ſol- Ml vit S. Chryſoſtomus Hom. I. in Epiſt. ad unnte 1 Wan Philipp. expendens illa verba: cum Epiſzopirs & Dioconibus: Quid eſt hoc?s inquit: an unius Allla civitatis multi erant Epiſeopi? nequaguam. JSed liu, Presbyteros ita appellavit. TZunc enim nomina g adhuc erant communia, atque etiam ipſe Epiſco- ii pus vocalatur Diaconus. Idrirco ad Timotheum l. ſeribent, Diaconiam, id eſt, miniſterium tuum Wn inmple, cum tamen ile Epiſcopus eſſet, quod con- en Rat ex illis verbis ad eundem ſeriptis: . gquæ acl data eſ tibi cum impoſitione manuum Presbyterii. Preulyteri enim Epiſcopum non ordiniſſent. Et len 11uL= ll/ , Tel elos pi Rto. nic. l Ne H tt Sean fr R. DFE SACRAMENTO ORDINIS. 721 rurſus ald Titum ſerihens: Hu us rei gratié reli- qui te Cretæ, ut conſtituas per civitates Presby- teros. . . Quæ quidem de Epiſcopis dicit. Nam- que hæ cùm dixiſſet, ſtatim addit: Oportet enim Epiſcopum ſine erimine eſſe. Antiquitus enim Epiſcopi voçabantur Preslyteri & HMiaconi Cri- Ri. Quocirca hodie mlti Epiſeopi ſeribunt ita: ympreiltero cg Syndiacono. Procedente verò tempore proprium cuique zributum eſt nomen, ut bic quiqem Epiſeopus, ille verò Presbyter abppel- laretur. Hanc Chryſoſtomi explicationem tanquam omnium planiſſimam & commodiſ- ſimam plerique interpretum Græcorum & Latinorum tenent. Nam in 8. Scriptura non tantum nomen Epiſcopi, ſed etiam Apoſtoli & Diaconi aliis quoque tribuebatur, qui or- dine & authoritate aut minores erant, aut multèò præſtantiores. Præter duodecim, quos Chriſtus in Evangelio elegit Apoſtolos etiam Paulum, Barnabam, Andronicum, Juniam alioſque hoc nomine cohoneſtatos legimus: imoChriſtus ipſe ad Hebr. 3. Apoſtolur confeſlio- nis noſtræ appellatur. Paulus ſe & Apollo I. ad Cor. 3. V. 5. & 2. ad Cor. 3. V. 6. Vocat diν&⁹ Miniſtros, & ad Rom. 15. v. 8. ait, Chriſtum iaονοο. Miniſtrum fuiſſe circumciſionis., Petrus item Epiſt. I. cap. 5. V. I. ajebat Presbyteros, qui in vobis ſunt, olſecro Compresbyter, aut Juxta vulgatam, ſeniores conſenior. Audebunt- ne Novatores Chriſto Apoſtolos & Epiſeo- os, Apoſtolorum principi Presbyteros, imo Ppiſcopos Diaconis fasere authoritate Pares? Re- 722 DE SACRAMENTO ORDINIS. Receptâ igitur hac Chryſoſtomi ſententiâ tota illa probationum farrago evanefcit. mM.. 2. cum S. Epiphanio, aliquibus in locis extitiſſe Epiſcopos cum Diaconis abſque Presbyteris, in aliis verò Presbyteros cum Diaconis ſine Epiſcopis; indeque factum, ut, ubi Apoſtolus Epiſcoporum mentionem fe- cit, de Presbyteris omnino ſiluerit. En ver- ba Epiphanii Hom. 75. edit. Petavianæ ad- verſus Aérium ita dicentis: Sed nimirum veri-= tatis iſte ſeriem ignarus, nec in reconditiore hiſto- via verſatus, non intelligit Apoſtolum, cùm re- cens adbuc eſſet Cbriſtiani dogmatis propagatio, pro re nata ſeripfiſſe. Nam ubi jam Epiſcopi con- Ninuti fuerant, ad Epiſcopos ac Miaconos ſerile- bat; neque enim ſubinde omnia ab Apoſtolis ordi- nari poterant: & quidem Presbyteris in primis &οσ Diaconis opus erat, d quibus videlicet ambobus eceleſiaſtica negotia adminiſtrari poſſunt. Quare ubi nondum Epiſeopatu dignus aliquis occurrerat, nullus e loco præpoſitus eſt Epiſeopul. At ubi &α nectſſitas poſtulabat, nec eovum, qui Epiſcopatu dioni erant, copia deerat, ibi Epiſcopi conſtituti: ſed cum baud magna multitudo foret, reperiri nulli potuerunt, qui Epiſcopi crearentur; unde Jolo Epiſcopo contenti fuerunt. Sine Diacono autem Epiſcopus eſſe non poteſt. Erant igitur ex mente Epiphanii primis Eccleſiæ ſæculis Epiſcopi à Presbyteris non ſolum gradu & authoritate, ſed etiam nomine diſtinécti. Nec tamen ex produétis ſupra ſeripturæ teſtimoniis ad Philipp. 1. & Act. 20. ſequi- “ ennen it uf l eſe aſenr 8 et Hi T etzei⸗ ml Pielre UI cchan un n „, K Nort netnt, ſen M IAo ę inss 8 n lhine A, DE SACRAMENTO ORDINIS. 723 ſequitur plures fuiſſe ejuſdem civitatis Ebi- ſcopos. Nam cum Philiopi merropolis eſ- ſet, plures ſub ea erant Epiſcopi illius pro- vinciæ, qui ex urbibus aliis negotiorum ci - 8à poterant convenire. Eodem ſenſu expli- cat illud Act. 20. v. 17. S. Irenæus L. 3. c. 14. inquiens: A Mileto convocatis Epiſcopig & Precheteris, qui erant al Epheſo, & à reli- quis proximis civitatibur. Cærerùm hæc Epi- Phanii aſſertio cum ſententia Chryſoſtomi fa- cilè conciliari poteſt; cùm non repugnet, ea- dem vocabula in ampliori ſignificatione plu- ribus, in preſſiore verò & propria uni tan- tùm convenire Iuſt. J. S. Chryſoſtomus hom. 1II. in 1. ad Timoth. Peſtquam, inquit, de Epiſcopis dixit (Apoſtolus,) eéſzue formavit. . Omiſſöo Prersbyterorum ordine, ad Diaconos tranſiit. Cur id, quæſo? quia ſeilicet inter Epiſeopum & Pres- yterum intereſt ferme nilil: quippe & Preibyte- Tis Eccleſiæ cura commiſſa eſt, & quæ de Epiſco- pis dixit, etiam Pretbyteris congruunt. Idem ſeribit Theophylactus Chryſoſtomi veſtigiis imò verbis inhærens. Ergo Chryſoſtomus non agnovit Epiſcopos Presbyteris authori- tate antecellere. k. W. Conſeq. Nam ſi S. Doctor non agnevit Epiſcopos Presbyteris eſſe Haeriores, cur miratur, Apoſtolum præ- termiſio Presbyterorum ordine, nominatis Epiſcopis ſtatim ad Diaconos tranſüſſe? Cer- tè niſi Presbyterorum & Epiſcoporum ordi- nes jam fuiſſe diſtinctos credidiſſet, nullus fuiſſet 724 DI SACRAMENTO ORDINIS. fuiſſet admirationi locus. Deinde licet pene unus eſſet gradus; attamen Chryſoſtomus af- firmat interfuiſſe aliquid, quod indicant illa verba: 371 & οπ 1 εινοo,; quæ meliùs ver- tas: quia non multum intereſt, quam, intereſt ferme nibil. Quid porro interſit, ibidem de- clarat, cùm & veſtigio addit: ſola quippe ordi- natione ſuperiores illi ſunt, atque hoc tantum plus quam Presbyteri habere videntur. Quod autem etiam Presbyteris tribuat animarum curam, hoc ultra fatemur, non tamen independenter ab Epiſcoporum juriſdictione, & authoritate. Eadem valet reſponſio ad Theophylactum, qui in Epiſtolam ad Philipp. ſcribit Presbyte- ros quoque dici Epiſcopos, quod etiam ipſi po- pulum inſpiciant, ut purgent, & illuminent, hoc eſt, exorcizent catechumenos, & baptizent; Jed alia eſſe Epiſcopi oficia; non enim Presbyterè ordinant. Inſt. II. S. Hieronymus hanc Epiſco- porum eminentiam atque à Presbyteris diſtin- tionem ævo Apoſtolorum viguiſſe minimè credidit. Prob. Ex ejuſdem comment. in cap. primum Epiſt. ad Titum. Principio enim ait: Idem eſt ergo Preslyter, qui Epi-= ſcopus. Subjicit ſtatim: & antequam diaboli inſtin- &tu ſtudia in religione fierent, & diceretur in po- pulis: ego ſum Bauli, ego Apollo, ego autem Ce- phæ, communi Preibyterorum conſilio Beœcleſiæ gu- ernabantur. Ergo Hieronymus nullum ag- noſcebat, qui Presbyteris authoritate anteiret. Pergit Auel 1 Rl Geit ntmn n nnd nrd Pücin Aack Imn e. An nehln ni 1,Ai ſ nnn Ulht N t pen llg . r ili⸗ bſer. ine nc. ele. tenſe Caen Cuuc, Vener lare, ent, ren Mo. g. 6s. tnin el NdO iſte ten eg Mum 0eſe Donl DrE SACRAMENTO ORDINIS. 72 5 Pergit deinde: poſtquam vero unuſquiſijue eos, quos baptizaverat, ſuos putabat eſſe, non Chriſti in toto orbe decretum t, ut unus de PFresbyteris elelctus ſu- perponeretur cæteris, ad quem ommis Eccleſiœ cura pertineret, & ſehiſinatum ſemina tollerentur. Puta- vit igitur S. Hieronymus hane Epiſcoporum excellentiam & poteſtatem jure tantum humano ad tollenda ſchiſinatum ſernina fuiſſe invectam. Demum coneludit: Scut ergo Presbyteri ſciunt, ſe ex Eccleſig oonſuetudine ei,; quit ſibi præœpoſitus fuerit, eſſe ſubjectos: ita Epiſcopi nove- rint ſe magis conſuetudine, gquam diſpoſitionis do- minicæ veritate Presbyteris eſſe majores, in commune delbere Eccleſtaun regere. Ergo &c. His alisz que S. Doctoris teſtimoniis triumphat Blondellus, qui integrum librum edidit, ut Hieronymum in oppoſitam ſententiam deror- queret; ſed inanis, ſicut in cæteris, ejus eſt labor. B. Mego aſſertum, cujus fallitas perſpicua fit momentis ſupra ex S. Hieronymo produ- Ctis. Ad prob. N. verba S. Doctoris ſingilla- tim explicando. I. Idem eſt Presbyter, qut Epi- ſeopus nominetenus C. reipſa N. Eodem enim loco, ait: Presbyter & Epiſeopus aliud ætatiſs aliud eſt nomen offciit. . Eosdem Epiſcopos illo tempore, quos & Presbyteros appellabant; pro- pterea indifferenter de Epiſcopis quaſi de Preslegteris Aſt locutus. Quod probat ex variis Scripturæ loeis ſupra à nobis adductis, qui de ſolis nomi- nibus agunt, præſertim ex initio Epiſtolæ ad Philipp. cum Epiſcopis & Diaconis, atque: Certè in una civitate plures, t nuncupantur, Epiſcops 42 eIe 726 DE SACRAMENTO ORDINIS. Cud eſſe non poterant. Ergo Hieronymus fingulares n primi Ordinis antiſtites, eosque alios à Presby- nn teris credidit. wni 2. Communi Presbyterorum conſilio Eccleſiæ nt gubernalantur, & pari etiam auctoritate N. communi conſilio, ſed auctoritate diſpari, C. ! Ex communi cura & adminiſtratione Eccleſiæ b nequaquam ſequitur pares fuiſſe Epiſcopis Pres- (dlt byteros. S. Cyprianus Ep. 5. ad Presbyteros alid & Diaconos, ſolus, inquit, reſeribere nihil po- 1 zui; quando à primordio Epiſeopatüs ſtatuerim, ni- bhil ſine confſelio veſtro & ſine conſenſu plebis med privatim ſententiäé gerere. Nemo tamen nega- zts verit, tunc multum fuiſſe diſcriminis inter hige Epiſeopum & Presbyteros, inter hos & Dia- Mlan conos, inter plebem & clerum. Id quod ſa- hei tis agnovit Hieronymus: ſcribit enim ipſe L. Aldd de ſeript. Eceleſ. in Jacolo, eundem Jacobum wen primum Hieroſolymorum Epiſcopum conti- Anmm nuo poſt Chriſti aſcenſionem fuiſſe conſtitu- inl tum: ſciebat Petrum Antiochiæ ſediſſe, & pihnf Evodium ſibi ſucceſſorem ordinaſſe, Marcum eiun Alexandriæ ſediſſe antiſtitem ante tempora il- g n lius ſchiſmatis, ad quod provocat. 67 ſe, 3. At occaſione ſchiſmatis Corinthiaci, teſte aim Hieronymo, toto orbe deeretum eſt, ut unus ex rin Presbyterit electus ſuperponeretur cæœteris. Diſt. l id eſf, ut unus, qui jam ordine & charactere an, alios antecellebat, curam & adminiſtrationem ad ſe ſolum revocaret C. ut ſuperponeretur præcisè N. Ante iſtud ſchiſma erat in qualibet inſigniore Eccleſia Epiſcopus, qui charactere 3⁰ ne. emt negr⸗ Rinte KDe oc 0el Cobun conl re le, G ln R ete i i raben donen eet n 1 Orne u el⸗ . DE SACHAMENTO ORPDINIS. 727 ac ſuæ ordinationis dignitate Presbyteris ex- cellebat; curam tamen gregis cum Presbyteris ultro communicavit: quam tamen poſtea ob- orto ſchiſmate, ob Presbyterorum arrogantiam, Epiſcopi ad ſe revocarunt, ita decernentibus Apoſtolis. Atque hoc eſt, quod ait Hierony⸗ mus in toto orbe deeretum eſſe: neque enim de Concilio univerſali, aut ſpecialibus ſynodis hac ſuper re coaétis conſtat., 4. Eodem ſenſu accipiendus eſt Hiero- nymus, quando dixit, Epiſcopos Presbyteris majores eſſe conſuetudine magis quàm diſpofitio- nis dominicæ veritate. Negne enim vult ſicg eſſe majores quoad gradum, dignitatem & cha- racterem Sacramenti, ſed exterius duntaxat, quòd Presbyteri non amplius æquè vocaren- tur à præſulibus in partem ſollicitudinis ùt antè., Illam quippe in gubernanda Eccleſia curarum conſilioriümque communionem, quam S. Hie- ronymus ait initio ſervatam fuiſſe explicat Præſtantiſſimus Doctor verbis illa in objectio- ne allata proximè conſequentibus: imitantes Moyſen, qui cum hableret in poteſtate ſolus præeſſe populo Graæl, ſeptuaginta elegit, cum quibus po- pulum judicaret. At Moyles utique jure divi- no illis erat ſuperior. Inſt. 3. Idem Ep. 85. ad Evagrium ſeri- bit, Diaconum ſe Presbyteris anteponere idem eſſe, ac ſe anteponere Epiſcopis: ergo. Per- gi in ead. Epiſt. Alexandriæ a Marco Evange- iſza uſque ad Heraclam &c* Dionyfium Epiſeopoß, Preshyteri ſember unum ex ſe elécum, in excels 2 2 ſiors 728 DE SAcCHRAMENTO ORDINIS. ſtori loco collocatum, Epiſeopum nominubant: quo- modo ſi exercitus Imperatorem faciat; aut Diaco- ni eligant de ſe, quem induſtrium noverint Ar- cghidiaconum vocent. Atqui hic S. Doctor affir- mat à ſolis Presbyteris factum eſſe Epiſcopum. Ergo juxta Hieronymum jure divino nihil dif- fert à Presbyteris Epiſcopus. . Diſt. Ant. Idem eſſe ac ſe anteponere iis, qui charactere ſint Epiſcopi N. iis ſe anteponere, qui curâ adminiſtratione & nomine ſolum ſint Epiſco- pi C. Quod autem dicit, Presbyteros unum ex ſe electum in excelſiori gradu poſuiſſe atque Epiſcopum nominafle, intellige, à ſolis Pres- byteris Epiſcopum eſſe electum, non item conſecratum. Nam S. Hieronymus continuò ſubdit: Quid enim facit, excepta ordinatione, Epiſeopus, quod Presbyter non faciat? Quod ac- cipias de officiis Eccleſiaſtieis baptizandi & Eu- chariſtiam conficiendi: nam quod poteſtatem confirmandi non exceperit, ideo factum, quia reſpexit ad conſuetudinem Eccleſiæ Alexandri- næ, in qua Presbyteri ex ſpeciali commiſſione chriſmabant. Cæterùm uſque ad tempora ab Hieronymo notata peculiare hoc habebat Eccleſia Alexan- drina, quod ſoli Presbyteri jure ſuffragii gau- derent, quod ex ſuo tantum collegio Epiſco- pum eligerent, teſte Eutychio Alexandrino, atque illico à morte Epiſcopi, ne aliit hunc, aliis öllum poſtulantibus in populo jurgia &* contentiones exiſterent, üt habet Epiphanius hær. 49. Porro glectus iſte quamprimum à Presbyteris in ſede . . ſublimiori d o Ie ieel Deme o Ulmne M (Wa Uczn ICnine ene el Mlnnn rane E DE SACRAMENTO ORDINIS. 729 4 ſublimiori collocabatur, & ante conſecrationem ia ab Epiſcopis aliis acceptam vocabatur Epiſco- ½. Pus, atque Poſt dies aliquot jurisdictione & ift. auétoritate plenè fruebatur. Addit Eutychius tan. Presbyteros manus electo etiam impoſuiſie, in ntliü. ſpeciem ſcilicet anticipatæ cujusdam conſecra- 4 (lonis. Quæ quidem poſtea fuere murata: nam Gn S. Athanalius Diaconus erat, cùm eligebatur in Ep ſcopum; ubi procul dubio clerus reli- quus & plebs ipſa ad eligendum Epiſcopum admittebatur, more aliarum Eccleſiarum, in quibus vicini quoque Epiſcopi ſuffragii jure e potiebantur. Neque obſtat illud, quod Hieronymus len dixerat, Epiſcopum Alexandrinum à Presby- niud deris ita factum eſſe, ut fiebat imperator ab h exerciru, & Archidiaconus à Diaconis: hoc r. enim S. Doctor intellexit ſolum quoad rationem r. electionis, nequaquam autem ſecundùm ratio- ün nem omnimodam, ut ſic electi Epiſcopi con- t ſecrationem excluderet. Aque hæc paulè prolixius verſavi, ut in retunderetur procacitas hæreticorum, qui pu- gnaciter contendunt Hieronymum hac in parte totum eſſe ſuum, atque ut caſtigaretur Micha?- w Iis Medinæ audacia, qui aſſerere non dubita- re vit L. I. de ſacrorum hominum origine & con- o zinentia cap. 5, Doctorem maximum Aéêriihære- tno fi abpertè& faviſſe: cujus ſcholaſtici judicium fal- il Hemum homine ca i lre indignum jure appel- u lat L. 2. de Hierarchia Eccl. c. 8. Dionyſius Petavius. e . 6 huncer cit o Chum no 22 3 ARTI- 730 Dr SAcHAMENTO ORPDINIS. 3 . ARTICULUS VIII. V. De Sacrarum Ordinationum materia & Forma a 1XXOta I. Ut iis, quæ hic diſputari ſolent, S lux plenior accedat, prænotandi ſunt ſa= l cri ritus, quibus Ordinationes, præſertim majores, in quibus eſt plus controverſiæ, per- N4 aguntur. Igitur I. Ordinatio Epiſcopalis in Eccleſia La- Wk tina, juxta Ordinem Pontificalis Romani his D ritibus abſolvitur. 18 Epiſcopus conſecrans, nl adjuvantibus duobus Epiſcopis aſſiſtentibus Li- e brum Evangeliorum apertum, ninil pronuncians 1. 1 imponit ſuper conſecrandi cervicem & ſcapu- numn las. 28. Tangunt ejusdem caput imponendo madi⸗ ambas manus Conſecrator & aſſiſtentes Epiſco- pi cum verbis: accipe Spiritum &. 30. Oratio- Il nem pro eo fundit Conſecrator: Propitiare’ un Domine cc. 4 6. Caput ejusdem inungit Chri-in ſmate dicens: Ungatur, && conſecretur cabut Eſfid guum Q'â. tum ambas manus inungens dicit: Wlin Ungantur manus iſtæ &. 50. Tra it Conſe- Müun crato baculum paſtoralem; deinde annulum; Inè⸗ tum Librum Evangeliorum clauſum, corre- Mcſe ſpondentibus ubique verbis: accipe baculum inl paſtoralis offcii ρ, accipe annulum cτρ. accipe rn Evangelium, & vade; prædica Sc. 6 . Finita Gen Miſſa Coniecrati capiti Mitram imponit; & ln chirothecas manibus dicendo: imponimus Do- Mn mine capiti &- circumda Domine manus &c. n iIin Eeccleſia Græca 18. Dum Conſecran- nſet dus fronte ſacræ aræ incumbit, Conſectatof ui c 66 5urmnt ent, lnl⸗ Mmnin elleſet Dadltl Nommnn Olleggnng Iibus li- Muncant leape⸗ Ponennn Dyio Otere⸗ Dleptint geC Kun be lnesde emmin in, A⸗ / Mv Ge⸗ ſe Col hon, . pnefm onle 7 1 DE SACRAMENTO ORDINIS. 741 hæc verba profert, priùs ſcripta Conſecrande tradita: . . . Divina gratia, quæ ſemp' er inferma curat, & ea, quæ deſunt, adimplet, promovet MW. Deo amabiliſſimum lreibyreruin in Epiſcopum civitatis N. Oremus igitur &. 20. His per- actis impoſita manu unà cum pallio ſuper Con- ſecrandi caput, adjuvantibus Epiſcopis capiti ejus Evangeliorum Librum apertum imponit; tum ter caput cruce ſignans, & manum ei im- oſitam tenens precatur: Domine Deus &. ta referunt CGoar in Rituali Græcor. Arcud. L. 6. Concord. de Sacr. Ord. cap. 2. II. Ordinatio Presbyteri apud Latinos hoc ritu celebratur: 10. Ante Evangelium Miſæ Epiſcopus & Sacerdotes adſtantes, nihil dicen- do, Ordinandi capiti (ſi plures ſint, ſingulo= rum capitibus) imponunt manus. 20. Eo facto manus dexteras ſuper eum extenſas te- nent, orante ſolo Epiſcopo: Oremus fratres chariſſimi c. 38. Ordinando imponit Stolam & Calulam; tum manus ungit oleo Catechu- menorum. 4 Tradit Ordinando calicem cum vino & aqua, & patenam cum hoſtia ſuperpo- ſitam dicens: accipe poteſtatem offerendi Sacrif- cium Deo tam pro vivis, qudm pro defunctis in nomine Patris C. 58. Peragitur Sacrificium Miſſlæ, in quo Ordinatus cum Epiſcopo ver- ba Conſecrationis pronunciat. 60. Poſt Com- munionem Epiſcopus ſolus illi manus impo- nit cum verbis: accipe Spiritum . quorum re- miſeris peccata remittuntur eis, & quorum reti- mnueris retenta ſunt. Apud Græcos 10. Epi- Z2 4 fſcopus 732 DE SACRAMENTO ORDINIS. ſcopus imponit manus Ordinando. 20. More ſo- lito dicit: Divina Gratia, quæ ſeniper infir- ma curat . . . promovet W. venerabilem Dia- conum in Preshyterum. Orémus igitur &. 30. Ordinatum ter ſignat orando; tum Caſula in- duir. 40 Eidem porrigit panem ſanctum, quem efle particulam Euchariſtiæ conſecratæ oblervat Goar: ſed nulla tradit inſtrumenta, nimirum nec calicem cum vino & aqua, nec patenam cum hoſtia juxta Goar & Arcud. Cit. III. Ordinatio Diaconi & Subdiaconi inter Latinos fit: 10. Solus Epiſcopus Ordinando in Diaconum manum imponit cum verbis: ao- cipe spiritum & ad robur, &ad reſiſtendum dia- bolo & tentationibus eus in nomine &. 20 Stolam illi imponit ſuper humerum ſiniſtrum, eumque Dalmatica induit. 300. Tracdit illi Li- brum Evangeliorum tangendum manu dextera cum verbis: accipe poteſtatemlegendi Evangelium in Ecoleßia Dei tam pro vivis, qudm pro defunkétis in nomine cα... Cum Subdiaconi ordinantur 18 Epiſcopus ſingulis calicem vacuum cum Patena vacua porrigit dicens: videte, cujus mi- iſterium volis traditur &. 28 Archidiaconus ipſis urceolos cum vino & aqua offert &c. 3°. Epiſcopus porrigit manipulum & tunicam cum verbis præſcriptis. 4 Tradit Librum Epiſtolarum cum verbis: accipe Librum Epiſto- larum, & abe poteſtatem legendi eas in Eccleſia ſancta Dei tam pro vivis, qudàm pro defunkétis in nomine Patris &. Græci Ordinationem Dia- coni præter quoſdam ritus acceidentales ſola im- , Poſitione 1 h nit Ah Wawn Ulogt ot he Seun Wr uic Kn Onnn Mmn i N,len 5 Woon A A M. orete itr. n Mie. . (Wn. dnn, lene Hunrne e, e t Miiner Hundo Urae⸗ . 25 Urum ili. Gextenn gun dlie Ccmon acun nn Ae Oavus f⸗ tuneu LDrh n iie i Nfeti se 4 DE SACRAMENTO ORDINIS. 732 poſitione mannuum, ſine alia inſtrtumentorum traditione abſolvunt, dicendo: Divinæ gratia.. promovet N. Subdiaconum in Diaconum. Ore- mus igitur &. ſimiliter ſolà impoſitione manuum Subdiaconatum conferunt, ut liquet ex eorum Euchologiis. Quæſtio nunc eſt, neque levis controverſia, quænam ex enarratis ceræmoniis & ritibus ſint tum materia tum forma eſſentia- lis, hoc eſt, neceſſaria neceſſitate Sacramenti Ordinis? Pro quo Nota Il. In tres prœæcipuè ſententias hic abierunt Scholaſtici. Prima univerſaliter Ppro materia ſolam manuum impoſitionem aſſignat; pro forma ſola ea verba, quæ illi reſpondent; porrectionem vero inſtrumentorum vel inter ritus merè accidentarios numerat; yvel eſſe ſo- lum materiam integralem, ut Wittaſſe, Juenin, Habert, Turnely, & alii; vel eà ſolùm ratio- ne vult pertinere ad materiam, quatenus dici poſſit inſtrumentorum porrectionem implicite ac virtute contineri in impoſitione manuum, cùm manus ſit organum organorum, & inſtru- mentum inſtrumentorum, ut loquitur D. Bona- vent. inq. Diſt. 24. q. 4. a. I. & docet Morin. hie p. 3. Exercit. I. C. I. Menard. in notis ad Libr. Sa- crament. S. Gregor. Papæ. Becan. & cæteri. Secunda contra ſolam porrectionem inſtrumen- torum eſſe materiam eſſentialem aſſerit, & for- mam ea verba, quæ tunc proferuntur; ma- nuum verò impolitionem vel inter ritus merè Eceleſiaſticos refert, vel ait contineri in tradi- tione inſtrumentorum, ut Paludan. q. 2. a. 32. Z2 5 Valentia 734 DE SAcCRAMENTO OEDINIS. Valentia Diſp. 19. hic q. I. punct. 5. Eſtius in 4. Diſt. 24. §. 24. Zertia inter duas priores media vult materiam eſſentialem tam in manuum im- poſitione, quàm in porrectione inſtrumento- rum conſiſtere, per conſequens formam in iis verbis, quæ utrique correſpondent. Ita ſentit Bellarm. L. I. de Sacram. Ord. c. 9. Vaſquez cæterique communius, & videtur eſſe genui- na mens Doctoris Angelici tum Opulc. 5. & hic dq. 37. a. 5. dicentis: uia principa- lis actus Sacerdotii eſt conſecrare corpus & ſan- puinem Chriſti, ideo in ipſa datione calicis Jub forma verborum determinata charatter Sa- cerdotis imprimitur. Tum 3. p. q. 84. a. 4. 0, ubi rationem reddit, quare in Sacramento Baptiſmi & Pœnitentiæ non requiratur im- poſitio manuum, requiratur autem in Sacra- mento Confirmationis & Ordinis; quia im- boſitio manuum ſit in Sacramentis Eccleſiæ ad ſig- nifcandum copioſum gratiæ effelctum. Cum hac Dico r. Materia eſſentialis Ordinationis Epiſcopi eſt 10. impoſitio Libri Evangeliorum, & 2°. impoſitio manuum; adeoque duplex partialis unam totalem conſtituens: forma ve- rò utrique reſpondens adæquata eſt hæc: acci- pe Spiritum §. Prob-. 1. pars de impoſitione Li- vri Evangeliorum. Hæc enim fuit concors & perpetua omnium Eccleſiarum conſuertudo, un- de meritèò colligitur ritum impoſitionis Libri Evangeliorum habitum fuiſſe pro vera mate- ria, cum præſertim Eccleſia Græca cum Lati- na in ritibus merè accidentariis vix unquam omnino . aßthe chut m n u ltn ue ent Gepn 9,4 (Ul⸗ N h 1 2 . Mn . DE SACRAMENTO ORDINIS. 735 in S fien omnino conveniat. Et hæc ratio aon poteſt nec4 in. ntN. ine enn n egenli , lfn /1. N⸗ Ne. 40, ent. In. . . e iott run Cper Nle⸗ Ili NHH Oun. Ubril ae . olet. dn W non valere ſaltem apud RR. quoſdam Adverlſa- rios, qui à materf'ia eſſentiali ideo potiſſimùm cujuſvis inſtrumenti traditionem alias exclu- dunr, eoquèd vel in Eccleſia Græca in uſu non fſit, vel in Latina ſeriùs cœperit adhiberi. Prob. illa conſuetudo perpetua ex Scriptori- bus antiquiſſimis & primi Eccleſiæ temporis; Clemente Romano (aut quiſcunque Auctor dicatur Conſtitutionum Apoſtolicarum, certè ad prima tempora referri debet) Lib. 8. c, F. ubi. Unus ex primis Epiſcopis una cum duobus aliis ſtans prope altare, reliquis Epiſcopis & Pres- lyteris tacite precationem facientibus, & Diaco- is aperta Evangelia ſuper caput ejus, qui ordi- natur tenentibus, in hunc modum precatur Ccα. S. Dionyſ. Areop. L. de Eccl. Hier. p. 2. c. 4. Pontifex, qui ad conſeerationem in Pontifßcem ad- dqucitur. .. ſupra caput babet Evangelia à Deo tradita, maniumque Pontificis. Concilio Carthag. IV. ann. 398. quod Can. 2. dicit: Epiſeopus cuùm ordinatur, duo Epiſcopi ponant, & teneant Evangeliorum codicem ſuper caput ejus. Ex Ri- tualibus antiquiſſimis tam Græcis, quâm La- tinis, de quibus teſtatur Morin. Exercit. 2. Cap. I. quæ mira conſenſione hunc ritum tenendum præcipiunt. Conf. I. Quia huic ritui ineſt vis practic& ſigniſicativa, I0. quia conjungitur cum forma, qua traditur Spiritus S. 20⁰. Hoc in⸗ nuit S. Chryſoſt. Homil. de Legislatore ritũs hujus rationem reddens: IMcirco in Eeccleſia cum ordinantur Sacerdotes (Epiſcopos intelligit, ut Patet 736 DE SAcCEAMENTO ORDINIS. Patet ex ſeg uentibus) Evangelium Cbriſti capitiè imponitur, ut diſcat is, qui ordinatur, veran ſe vecißere Evangelii Tiaram, ſcilicet ſignum ſu- mendo pro re, hoc eſt, Tiaram pro ſpeciali ila poteſtate, quæ confertur Epiſcopis, vel Charactere Epiſcopali, 10. quia ait: Evangelii Tiaram. 20. quia hæc Tiara non Poteſt ſig- nificare Mitram Pontificiam, quæ completa Or- dinatione apud Latinos reipfa imponitur; reſtat igirur ut ſit ſgnum Poteſtatis Epiſcopis propriæ: Inde ſic argumentor: juxta S. Chryſ. impoſi- tio Libri Evangeliorum eſt ſignum poteſtatis, quæ ſolis Epgiſcopis, dum ordinantur, confer- tur; ergo hujus eſt ſignum Practicum; quod enim in Sacramentis ſignificat Sacramenti effe- ctum, hunc practicè ſignitficat. Conf. II. Hæc Sententia accedit propiùs ad mentem Concilii Florent. quod in Decreto generaliter ait ma- teriam Sacramenti Ordinis elle illud per cujus traditionem confertur, quæ Propoſitio cùm ſit indefinita in materia dogmatica, ac proinde univerſali æquivalens, ſupponit in cujuſvis col- latione Ordinis aliquid tradi, quod ſit mate- ria; ſi autem excludatur impoſitio Libri Evan- geliorum, nihil poterit hic aſſignari', quod tradi dici poſſit; cùm ritus cæteri, in quibus varia traduntur, non poſſint, præſertim jux- ta Adverſarios, pertinere ad materiam, utpo- te qui, ut dicetur, Ordinationem Epiſcopa- lem jam completam potius ſupponunt. Fru- ſtra etiam dicitur, per materiam hic intelligi à Flor, accidentalem, vel integralem, verba enim 1 zor nel Ellter a Urbe ül N ohr In rpen 9 n AMn Tnln Wen Woen „5„ Nlt⸗ 1 u nn, i, / l. Gn I N l. 40. eler lie⸗ ll. g 1. d k. e i . N Gde bell e⸗ Hl hus . Po. 0⸗ Pro. o Vete in DE SACRAMENTO ORDINIS. 737 enim Concili debent ſumi in ſenſu proprio, ac proinde per meteriam intelligi verè & pro- priè talis, qualis eſt eſſentialis, quàm diu ur- gens cauſa non adeſt, quæ cogat ſumere im- Pproprie, qualis hic nulla eft. Unde & Conf. III. Quia nulla eſt ſolida ratio impoſitionem Libri Evangeliorum removendi ab Ordinatio- nis Epiſcopalis materia contra communiorem Doctorum ſententiam, t patebit ſolutione argumentorum. Prob. II. p. de impoſitione manuum. Hac uſi ſunr Apoſtoli, dum ordinarunt Epiſcopos, ut I. Tim. 4. Woli negligere gratiam, quæ data eſt tibi per prophetiam cum impoſitione manuum Prei- byterii. Et z. ad Eund. 1. Admoneo te, ut re- Juſcites gratiam, quæ eſt in te per impoſitionem manuum mearum at verò quis dicet, Paulumin Ordinatione Timothei in Epiſcopum, qualem ab illo ſimul ordinatum fuiſſe convenit inter DD. Catholicos, non niſi materiam accidentalem, vel integralem adhibuiſſe? Conf. 1. Hanc om- nibus ſæculis adhibuit utraque Eecleſia, Lati- na & Græca, quæ ultima quidem Ordinatio- nem Antonomaſticè vocat, oανοτoοvιαανο impo- ſitionem manuum. Conf. 2. De hac loquitur Carthag. IV. quod Can. 2. poſt impoſitionem Libri Evangeliorum, vult, ut Uno, Epiſco- Po, ſuper eum, qui ordinatur Pontifex, fjun- dente benedictionem, reliqui omnes Epiſcopi, qui adſunt manibus ſuis caput ejus tangant. Hanc omnes PP. & Pontifices, qui uſque ad octavum ſæculum ſcripſerunt, pro Epilcopis ordinan- dis 738 DE SACRAMENTO ORDINIS. dis uſurpandam eſſe declarant, & ſupponunt. S. Dionyſ. Areop. ſupra Cir. S. Auguſtin. de geſtis cum Emerito: invocatio, inquit, nomi- nis Dei ſuper cuput ipforum quando ordinantur Epiſcopi. Damaſ. Ep. 5. contra Chorepiſco- pos ordinare præſumentes: cùm Pontifices non erant, ea, quæ ſolis Pontificibus debentur, dare non poterant, & proptera magis vulnerabant cabi- ta, quàm per manus impoſitionem tangebant. Si- milia haber Innoc. I. Ep. 22. ad Epiſcopos Macedoniæ. Ulis etiam adde S. Thom. rela- tum ſupra Mot. II. ſuperſedeo cœteris in re manifeſte. Conf. 36°. & maximè: Illud eſt materia eſſentialis, quod eſt ſignum practicum grati, atqui tale ſignum A hæc impoſitio ergo. Maj. conſtat ex definitione Sacramen- ti. Min. ex Epiſtolis Pauli ad Tim. ſupra Cit. & quia hæc impoſitio conjungitur formæ, qua traditur Spiritus S. accipe & . Plura argumenta vide Concl. ſequenti. Prob. III. p. de forma. I5. Hæc ſequitur ex dictis; univerſaliter enim in iis verbis ſta- tuenda eſt forma eſſenialis, quæ materiæ eſ- ſentiali, quam forma determinare debet ad eſſe Sacramenti, conjunguntur; ſed hoc fit in Verbis illis eese piritum S., 20. Trid. ſeſſ. 23. Can. IV. definit, ſine ullius exceprione Or- dinis: ſiquis dixerit per ſacram Ordinationem non dari piritum S. ac Pproinde fruſtra Epiſeopos dicere: accipe spivitum & *ρ. Anathema ſit. Ergo hæc verba: accipe Spiritum S. prolsta ab Epi- fopo conſecrante verè conferunt Spiritum §. IVGe ninn Sme eft rhn nuun Dhemnl G 0 Dlert, Urlen ſ inr en giigt 1lir N innun 1ani SNn MNN N nche lendeb Miste unmonn W hi Konnen uuen DE SACRAMENTO ORDINIS. 739 m, ſive gratiam; aliàs enim dicerentur fruſtra; d ergo forma eſſentialis ſunt; quia hæc ſola forma n. eſſentialis, non alia poteſt producere gratiam, H Reſponſionem Adverſariorum ad hoc argu- . mentum præoccupatam vid. Concl. ſeq. Por- u ro verba illa: accipe Spiritum & ſunt forma ad- „ quata Ordinationis Epiſcopi, quia ſola illa s. materia, cui conjunguntur, eſſentialis eſt, ut /S. nunc dicam, ergo & ſola illa verba poſſunt eſſe H forma, & proinde ſunt adæquata: nam lte⸗ Oppoſitum omnino cenſendum eſt de tra- Ie ditione baculi & annuli kpiſcopalis, nec non elſt de capitis & manuum unéctione, aliorumque, cin quæ ſupra Wota J. recenſentur; cùm enim io hæc omnia rraduntur, jam Epiſcopalis Ordi- en. natio eſſentialiter peracta eſt; nec nili ad po- teſtatem acceptam magis explicandam confe- a runtur; Liber enim Evangeliorum ſecundò ipſi In tracditur, ut ſit ſigaum poteſtatis acceptæ præ- Qicandi Evangelium, & reliquis illam commu- eht nicandi; baculus Epiſcopalis, ut ejus non tam 6G Jurisdictio quam modus jubendi, corrigendi, excommunicandi indicetur; annulus in ſym- ℳ bolum conjugii ſpiritualis, quod cum ſua Ec- ALleſia contraxit; inungitur caput ſolùm pro- A. Ppter dignitatem & principatum, quem accepit e. ſuper alios in Eccleſia; manus verò propter mm miniſterium & officium benedicendi; quæ om- le nia ſunt ferme eadem verba, quæ habet n. b voc, 1 II. de ſacra Unctione o. I. Et conſtant hæc ex le verbis, quibus quodlibet dictorum fit & tradirur; im un dum caput inungitur ait conſecrans: Mgar Ar 740 DE SACHAMENTO ORDINIS. tur oonſecretur caput tuum cleſti benedictione in Ordine Pontificali: dum manus: Ungan- zur manus Mtaæ de oleo ſanctificato, ſiecut unxit Samuel David -- ita - - in nomine Patris &c. Dum baculus traditur: accipe baculum Paſtora- iis offcii, ut ſis in corrigendis vitiis piè ſerviens &. Dum annulus: accipe annulum, fidei ſignaculum, quatenus ſponſam DEI, ſanétam videlicet Eccle- ſiam intemerata Vde illibatam uſtodias Cc*⁹ρ. OUbi nunquam dicitur: accipe poteſtatem; mimi- rum, quia hæc jam data eſt. Dico I. Mareria neceſſaria neceſſitate Sa- cramenti in Ordinatione Presbyteri apud Lati- nos eſt duplex partialis unam totalem conſti- tuens; & ſimiliter duplex forma: 10. Inſtru- mentorum, ſcilicet calicis cum vino & patenæ cum hoſtia, ſive pane porrectio cum verbis ſive forma: accipe poteſtatem offerendi Saerificium DEO tam pro vivis, qudm pro defunctis in no- mine Patris &. 20. Impolſitio manũs ſecunda, ſive ultima, quæ fit à ſolo Epiſcopo cum for- ma: accipe Spiritum &. Prop. I. p. Ex Florentino quod in Decr. §. ſextum ait: Sextum Sacramentum eſt Ordi- nis, oujus materie eſt ilud, per cujus traditionem confertur Ordoe ſicut Presbyteratus tradutur per calicis cuun vino, & patenæ cum pane porrectio- nem. Et infra: forma Sacerdotii talis eſt: acci- pe poteſtatem oerendi Sacrificium &c. Eſt au- tem omnino abſurdum dicere, Concilium cùm de Sacramentis ex profeſſo ageret hic ſolùm loqui de materia & forma accidentali, vel in- tegrali A UnuNe S Nhrt chche Enin M Ao ntn an Aſen lel Ull ſeen Ne Cnnike,, Ann 1 , . tn, . Inn 1 Ne Uler. rz nee⸗ DN. ind Puien 6l. , . lee⸗ Ilai⸗ Onlti⸗ lru⸗ tenee etbis ftun n o⸗ Nnn HN. NVn Mvn, l ſet nlin e omcr b DeE SAcCAMENTO ORDINIS. 241 tegrali, cùm ſic in nullo loco meminiſlet ma- teriæ & formæ eſſentialis & neceſſariæ, quam tamen pro quolibet alio Sacramento aſſignat. Bdet 10. E'ittqſſe cum quibuſdam RR. præœſertim Gallis- Hoc Decretum non eſſe factum ipſo approbante Concilio, ſed poſtquam jam Græ- ci diſceſſerant, ab Eugenio IV. Papa, non ut definiente, ſed ſolůùm ut opinionem ſuam Pro- ferente. Verùm hæc reſponſio apert& falla eſt, Ne & ſuſtineri non poteſt; nam quæ in Florentino . 16 Concilio poſt Græcorum diſceſſionem acta ſunt, ſaltem quantum ad Armenorum unionem, per- acta ſunt ipſis ante diſceſſam conſentientibus Græcis, adeoque cum totius conſenſu concili; hoc ex ipſo Decreto conſtat, in quo ſic habe- tur: Sacro opprobante Concilio, & ipfis etiam Oratoribus conſentienzibus data Armenis inſtrubctio uadam ſub oompendio orthodoxæ Eicei. Et in fine Decreti: Datum Florventic in bpublica ſeſſione nodali, ſolenniter in Eccleſta majori colebrata. Unde & Clem. VIII. Decretum hoc ipli tribuit Concilio, dum Græcos ipſe inſtruit de Sa- cramento Pœnitentiæ dicens: Utantur forma Abſolutionis in generali Concilio (loquitur de Flo- rentino) Præſeripta, ſcilicet in hoc Decreto, in quo ſolo hæc forma reperitur. Redent alii 2 cum Vener. In hoc Decreto præſeribi ſo- lùm porrectionem Inſtrumentorum, tanquam lateriam acceſſoriam & integralem, quia non erat neceſſe inſtruere Armenos de impoſitione manuum, cùm hæc apud illos in uſu eſſer. Sed etiam hæc reſponiio admitti non porteſt, A aa eſtque „42 DE SACRAMENTO ORDINIS. eſtque merum effugium, nullo nixum funda- mento; nam licet dici poſſet, ideo Concilium nihil dixifſe de impoſitione manuum, non ta- men propterea ſequitur, quod, cum expri- mat porrectionem inſtrumentorum, per hanc intelligat materiam purè acceſſoriam; ſed con- trarium inferri debet: quia materia, forma ſim- liciter & abſolute prolata ſignificant materiam verè & ſtrictè talem, nimirum eſſentialem, non qualemcunque & acceſſoriam, ſic dum Conc. ait de Sacramentis reliquis, ut Baptiſmo, mate- ria eſt aqua: Confirmatione: materia eſt chris- ma &c. nemo non intelligit materiam eſſentia- lem, quæ ſimpliciter mareria dici ſolet; ergo etiam talis hic intelligi debet; dum eodem mo- do, ſine ulla verborum limitatione dicit de Sa- cramento Ordinis: cujus materia eſt illud, per cujus traditionem confertur, ſicut Presbytera- tus Crc. Et Conf. Quod inter omnes Latinos ritus nullus ita ſignificet principalem effectum Sacerdotii, qui eſt poteſtas in Corpus Chriſti naturale, quàm illa porrectio cum forma: ac- cipe poteſtatem offerendi &. Prob. II. p. de impoſitione manuum. 10. Ex Scriptura, quæ hanc Ofdinationem expri- mit nomine impoſitionis manuum, ut I. Tim. 5. manus citò nemini impoſueris. Quin Scriptu- ra ”. quandocumque Ordinationem refert; di- cit factam per impoſitionem manuum: ſic Ti- motheus ordinatus fuit à Paulo Presbyter ſi- mul & Epiſcopus loc. cit. ſic Paulus & Barna- bas Act. 13. V. 3. ſic primi ſeptem aom 1 V. ſi Ne Ciemm Cenari ench mulen 1le rmun dufl C Unnie . Umummn Une C e n , 7 hfuncde. Neliomn on⸗ ahri⸗ Wine cr. 0VNocr. Nuetun Hendon nCoe. Me- lchris. entia⸗ ergo nmo⸗ ledi⸗ 6, / Eyerr inns GRe omme . Nn Mehle⸗ ILO. DIE SACEAMENTO ORDINIS. 743 Act. 6. v. 6. Et Act. I4. v. 22. dum legitur: cum onſtituiſſent illis per ſingulas Eccleſias Pres- Oyteros: græcè habetur: cum per ſingulas Eccle- ias Preslyyteros lis manuum impoſitione conſti- zuiſſenn. Quæ certè ita admittenda ſunt, ut, ſi dicamus impoſitionem manuum non eſſe de eſſentia trium Majorum Ordinum, Epiſcopa- ts, Presbyterats, Diaconats, ſed eſſe ritum Eeccleſiaſticum, non poſſimus contra Hæreti- cos efficaciter probare ex Scriptura, Ordina- tionem eſle Sacramentum, cum ex Scriptura nullum aliud ſignum extefnum & ſenſibile pos- ſit haberi: & pari ratione dici poterit, etiam aquam in Baptiſino, & vinum in Euchariſtia non eſſe de eſſentia. Et Conf. Juxta Scriptu- ram per manuum impoſitionem in Ordinatio- ne collata fuit gratia, ut conſtat ex Ep. Pauli ad Tim. Cit. nulli autem ritui Eccleſiaſtico gra- tia promiſſa eſt. Prob. II. Ex CC. In quibus referendis ne nimium prolixi ſimus, omiſſis Nicæno I. gene- rali Can. 9. Antioch. Can. 10. & 17. Carthag. IV. Can. 2. 3. &. 4. clariſſime loquitur Mel- denſe Can. 44. Præcipiens Chorepiſcopis: BEecleſiaſticos Ordines, qui ber impoſitionem manis tribuuntur, agere non præſumant. Moguntin. cap. 35. In collatione Ordinum, quæ cum im- boſctione manuum veluti viſibili Rigno traditur. Maximè Trident. quod Seſfſ- 14. cap. 3. de Miniſterio Extremæ Unctionis ait: oſtenditur iWic, propriog bujus Sacramenti Miniſiros eſſe Ec- cliſiæ Preilyteros. Quo nomine eo loco non veni- Aaa 2 unt 741 D SAcHAMENTO ORDINIS. unt &tate ſeniores, aut primores in populo intelli- endi veniunt, ſed aut Epiſcopi, aut Sacerdotes ab ipſis recte ordinati per impoſitionem manuum Presbyterii. Et Seſſ. 23. cap. 3. probans, Or- dinem eſſe Sacramentum profert textum A po- ſtoli 2. Tim. I. admoneo te, ut reſuſeites grattiam Dei, quæ eſt in te per imboſitionem mannum meavum. Prob. III. ex Summ. Pontif. & PP. Inter quos S. Leo Ep. I. aliàs 87. ad Epiſcopos Afri- canos explicat illud Pauli: manus citè nemini impoſueris; dicens: quid eſt manus citò nemini imponere, niſi Sacerdotalem bonorem tribuere non probatis? Gregor. M. in fine Regiſtri Decreto 7. quia ordinando Epiſcopo Pontifex manum im- ponit; Sicut Pontificem manum non decet, quam imvonit, vendere, a Miniſtrum &. Ambroſ. L. de Dignitate Sacerdotali cap. 5. Homo, ait, imponit manus, Deus largitur gratiam. Deni- que Auguſtin. de geſtis cum Emerito docet manus impoſitione Sacerdotes ordinari, & L. 5. de Baptiſino contra Donatiſt. c. 20. probat à Deo exaudiri homicidam deprecantem vel ſuper aquam Baptiſmi, vel ſuper Oleum, vel iuper Euchariſtiam, vel ſuper capita eorum, quibus manus imponitur. Ex quibus ſingulis manifeſtum fit, manus impoſitionem eſſe de eſſentia. Dicere enim, ut rectè adnotat Bel- larminus, Concilia, Pontifices, & Patres lo- qui de cæremonia accidentaria, ridiculum eſt, cum ſic ſæpe ex profeſſo tractantes de ritu Or- dinationis, nunquam id, quod ad eſſentiam ſpectat, attigiſſent, quod dicendum non eſt. Prob. snn gentln 4 . e D eri 7 gintn Moen Leſtan petre lrd fnd ANnn ſdg Reend W Mlen ehvin Mnh, umncs 4 10 e. itchtef Or. Ctin ümm. DN Net. Mi i n AtelO 1 in. len brol. Deni. N N. Nn en 6 , M . DE SAcCEAMENTO ORDINISA 745S Prob. II. . de forma. 10. in genere: quia heæc accipe poteſtatem offerendi &. accipe Spir. §. ex dictis conjunguntur materiæ, & proferum- tur, cùm illa applicatur; ergo ſicut in aliis Sa- cramentis illud eſt forma, quod profertur à Miniſtro, dum applicatur materia, ita etiam hic. 20 in ſpecie de 1ma: quia Florentin. cit. ſimpliciter ait: forma Sacerdotii eſt: accipe pote- Ratem &α. Deinde poſt tradita inſtrumenta cum hac forma continuò, qui antea dicebantur ordinandi, vocantur ordinati, & in ſignum ac- ceptæ poreſtatis jubentur Neo-ordinati ſimul cum Epiſcopo proferre verba Conſecrationis, quod certè non permitteretur, niſi jam acce- piflent poteſtatem in Corpus Chriſti naturale, ſive conſecrandi. 36. de altera: quia hæc: ac- cipe Spiritum &. manifeſte ſignificant conferri gratiam Sacramentalem, &, ut innuunt verba ſequentia: quorum remiſeris &c. conferri cha- racterem Presbyteri ut Judicis. Unde Trid. Seſſ. 23. Can. IV. anathetha dicit ei, qui dicit per ſacram Ordinationem non dari Spiritum S. ac proinde fruſtra Epiſcopos dicere: acci- pe Spiritum S. Bdent K. quidam, qui formam in Oratione Epiſcopi ponere malunt: Conci- lium tantùm definire voluiſſe contra Hæreti- cos, quòd in Ordinatione derur Spiritus S. non autem quèd detur per hæc determinatè verba: accipe Spiritum §. proinde nihil dici contra auctoritatem Concilii, ſive dicatur Spiritus S. per hæc verba, ſive per alia con- ferri. Sed etiam hic effugium quæritur; natn Aaa 3 contra 746 DE SACRAMENTO ORDINIS. contra eſt, quòd Concilium apertè hic duo di- cat & diſtinguat: per Sacram Ordinationem dari Spiritum S.; & Epiſcopos non fruſtra di- cere: accipe Spiritum S. ex quo infero: ergo hæc verba ſunt practica, hoc eſt efficiunt id, quod ſignificant, ac proinde ſunt forma. Prob. quia hæc verba ſumpta in ſenſu proprio & com- muni, in quo ſumi debent, ne allioquin pluri- mæ & graviſſimæ aliæ Conſtitutiones dogmaticæ eludi ſimiliter poſſint, ſignificant- idem ae: do tihi Spiritum & quorum &. Et certè non alium, quàm hunc ipſum ſenſum habebant verba Chri- ſti, quando inſufflans dicebat ad Apoſtolos Jo. 20. Accipite Spiritum S&. quorum remiſeritis. cur igitur in alio ſenſu proferantur ab Epiſco- po, præſertim cum Eceleſia hæc verba uſur- pet ad imitationem Chriſti? Conf. Inde, quia Chriſtus dixit Matth. ult. Baptizantes eos in no- mine Patris &. omnes inferunt in collatione Baptiſmi eſſe hac forma abſoluta utendum: ego te baptizo in nomine Patris &c. licèt Chriſtus ſpe- ciale mandatum aliud non dederit hac forma utendi; ergo idem eſt de his dicendum, accipe Spiritum S. .Z Dixi in Concluſ. Impoſitio manüs ſecunda, ſi- ve ultima: advertendum enim eſt hic ab aliis tri- plicem mans impoſitionem diſtingui: prima quæ fit ſilentio ab Epiſcopo & Presbyteris. Se- cunda, quando juxta Not. I. iidem dexteras ex- tenſas tenent ſuper Ordinandum. Tertia & Ultima, quam nos Secundam dicimus, quæ fit à ſolo Epiſcopo cum verbis accipe Spiri- tum ethen Kabon 4Ed e Kor Nn N I, kNe⸗ Glla mntl, nwnrn Tloro illen unn An oce wigte uſp⸗ U e, e⸗ feui⸗ Punt 6 K rgee elhl o eN i DzE SAcCHAMENTO ORDINIS. 747 tum S. Sed Prima probabiliſſimè non eſt de eſſentia, ut tenet communiſſima contra Lugo- nem & quoſdam RR. eoquòd non fiat à ſolo Epiſcopo, ſed etiam à Presbyteris Præſenti- bus, quos tamen conſtat non eſſe Miniſtros hujus Ordinis, deinde nulia illi reſpondet ver- borum forma; fit enim omnibus ſilentibus; ſolumque videtur inſtituta in ſignum conſenſũs Eccleſiæ circa Ordinationem ejus, ſuper quem manus impopunt. Mec olſtat, quod I. Tim. 4. dicatur: noli negligere gratiam quæ data eſt tibi... cum impoſitione manuum Preibyterii. Nec, quod Tridentinum habeat, Miniſtros Extremæ Un- Qionis eſſe Epiſcopos aut Sacerdotes ab ipſis rectè ordinatos per impoſitionem manuum Pres- Lyterii; nam rà Presbyterii non poteſt hic ſigni- ficare Presbyteros ſimplices; Apoſtolus enim & Trident. loquuntur de impoſitione manuum, quæ eſt de Ordinationis ſacerdatalis eſſentia, ut patet, & clarè innuit Trid. dum ait Mini- ſtros Exrremæ Unctionis eſſe vel Presbyteros, non quales hoc nomine inter Hæreticos veni- unt ſeniores, aut primores, ſed rectè ordina- tos; & de ſacerdotalis Ordinationis eſſentia ne- quaquam eſt, ut ſimul Presbyteri cum Epi- ſcopo imponant manus, cùm certum ſit illos hujus Ordinationis Miniſtros non eſſe, & rectè quis ordinetur Sacerdos, licèt Presbytero- rum nemo manus imponat; ergo per 26 Pres- Pyterii non intelligitur illa impoſitio manuum, quæ fit ſimul à Presbyteris; ac proinde malè infertur: prima manuum impoſitio eſt de eſ- Aaa 4 ſentia „A8 DE SACRAMENTO ORDINIS. ſentia Ordinationis Presbyteri, quia fit per impoſitionem manuum Presbyterii. Igitur vox Presbyterii Epiſcopos ſignificat, ut ſenſus fit: recte ordinari per impoſitionem manuum Epiſcopalium, ſive eorum, qui in Presbyterio poôteſtatem habent conferendi Sacerdotium, quam ſoli habent Epiſcopi. Conf. Et hic ſen- ius non obicure ex ipſo Apoſtolo colligitur; cù⅛m enim I. Tim. 4. dixiſſet: eum impoſitione manuum Presbyterii, poſtea 2. ad Eundem ſcri- bit: per impeſitionem manuum mearum. quin I. ad Tim. 5. eum monet: manus (tuas) eitò ne- mini impoſueris, ſcilicet ordinando Sacerdotem ubi nulla de Presbyterio memio. Deinde altera illa manus impoſitio, qua Ebpiſcopus manum dexteram extendit ſupra omnes ordinandos ſimul, multò minus vide- tur eſſe de eſlentia, 10, quia materia Presbyte- ratus proxima debet omnibus ordinandis, non ſimul, fed ſingillatim applicari. 20. quia illa manus extenſio non eſt vera & propriè diécta impoſitio, qualem PP. & Carthag. IV. Can. 2. 3. F. requirunt, hoc eſt, per quam caput or- J Per 4 Put o dinandi tangitur; unde & Greg. IX. c. fin. de Sacram. non. iger. illam Epiſcopalis manus ex- tenſionem, non impoſitionem, ſed ſuſpenſio- nem vocat, & utramque, fuſpenſionem ac impoſitionem cautè diſtiaguit: Precbyter α Diaconus ecùàm ordinantun, manuüs imvoſitionem tactu corporali, ritu ab Apoſtolis introducto, veci- piunt. .. Suſpenlio autem debet fieri, cum oratio ſuper caput effunditur ordinandi. Dico. 1 i Chon Kgun 1 U Uober. Dol Wnn Gnr. Cire Munn Un. 1e R 1 er ler Ulenlis Eunurn Aneto Clnun heler. Nlin end. Aint. m. lenn ſpre Nüe. e. In üle ,C. Nlt. “ el. NN. NE Uer ſginn nolE DE SACRAMENTO ORDINIS. 749 Dico. III. Duæ etiam ſunt apud atinos par- tiales materiæ & formæ in Ordinatione Diacono=- rum. Prima eſt impoſitio manus Epiſcopi com hac forma: accipe Spiritum S. ad robur & ad re- ſiſtendum diabolo & tentutionibus ejus in nomine Patris &&c. 2da. Traditio Librikvangeliorum cum hac forma: accipe poteſtatem legendi Evangelium in Eccleſia Dei pro vwit & defunctis. Pars I. con- fſtat ex dictis Concl. præc. Art. 6. ubi in Diaco- norum ordinatione fit mentio hujus impoli- tionis. Carthag. IV. C. 4. ubi: ſolus Epiſeopus, qui Diaconum benedicit,; manus ſuper caput illius ponat. Ex Ss. PP. præſertim Dionyſio loc. ſupra cit. Trident. juxta quod Epiſcopus im- ponendo manum, utitur forma: accipe Spiri- zum S. qua producit gratiam, ut jam oſtendi- mus. Pars Il. docetur à Concil. Floren- tino in Decr. pro Armenis. Dico IV. Materia Ordinationis Subdia- conorum & forma eft ſimiliter duplex partia- lis: 10. traditio calicis vacui cum patena vacua, cui reſpondens forma eſt: videte, cujuſmodi mi- niſterium volis traditur; ideo vos admoneo, ut ita vos eachibeatis, ut Deo placere poſſitis. 20. Tra- ditio Libri Epiſtolarum, cum hac forma: ac- cipite Librum Epiſtolorum & habete poteſtatem le- gendi eas in Eccleſia Dei tam pro vivis quàm pro defunctis. Pars prior aberur in Concil. Flo- rent. & Carthag. IV. C. 5. Utraque autem ſi- mul in Pontificali Rom. quod Candidatum Sub- diaconatus, antequam illi facta fuerit Libri Epiſtolarum traditio, ordinandum vocat, non A 5 ordinatum. — 7yOo DE SACHAMENTO ORDINIS. ordinatum. Nec refert, quèd poteſtas aſſi- ſtendi in Celebratione Euchariſtiæ miniſtrando Diacono calicem cum patena ſit magis princi- Palis & ſanctior, quàm poteſtas legendi Epi- ſtolam; nam hæc nihilominus etiam ſancçta eſt, ut gratia neceſſaria ſit ad eam riè exercendam. Sdi dicas: cap. Paſtoralis., de Sacram. non iterand. quæritur, debeatne permirtti miniſtra- re, qui ſine impoſitione manuum fuerit ad Ordinem Subdiaconatús aſſumptus? & dicitur non eſſe aliquid iterandum, ſed cautè ſupplen- dum, quod incautè prætermiſſum. Item Car- thag. IV. cit. traditioni pateneæ & calicis va- cui adjungit traditionem urceoli cum aqua & mantili; ergo & hæc ſunt de eſſentia. . M. Conſ. nam quoad primum: quod in cap. cit. le- gatur Subdiaconatus, mendum eſt, & legen- dum Diaconatus, ut notant Interpretes, & me- ritò correxit Anton. Auguſtinus cùm ex Car- thag. IV. & Pontificali, ac praxi Eccleſiæ con- ſtet Subdiacono manus non imponi. Quod autem Carthag. IV. adjungat urceolum cum aqua & mantili, non ideo etiam hæc ad mate- riam pertinent, ut vel inde conſtat, quèd non ab Epiſcopo ſed Archidiacono tradantur, materia autem in Sacramentis debeat ab ipſo Miniſtro applicari. Dico V. Materia & forma Ordinum mino- rum eſt ſequens: Acolythatus eſt iò traditio urce- oli vacui cum forma: accipe urceolum ad ſuggeren- dum vinum & aquam in Euchariſtiam Sanguinis Cbriſti in nomine Domini. 20 Candelabri cum cereo Ne Mon d Gumnn evB (QeN ügun irn, 1 N nl 1 h ad Aein! 1N N. Outk⸗ lnn ſe ddrlen en DrE SACRAMENTO ORDINIS. 751 cereo extincto; forma eſt: accipe ceroferarium cum cereo, & ſcias te ad accendenda Eccleſic lu- minaria mancipari in nomine Domini. Utriuſque enim materiæ meminit Carthag. IV. C. 6. & Pontificale Rom. Et licèt juxta S. Th. q. 37. a. 5. ad 6. miniſtrare in urceolo ſit actus Acoly- thi principalior, & in illius traditione character imprimatur; non tamen id obſtat, què mi- nùs traditio altera, licèt minùs principalis, ſit materia eſſentialis, & character ad eam exten- datur; vel, ſi mavis, utrique character partia- lis reſpondeat. . Exorciſiatiäs materia eſt traditio Libri Ex- orcilmorum; forma: accipe & commenda me- moriæ, & habe poteſtatem manus imponendi ſuper energumenos, ſwve baptizatos, ſive catechumenos. Sumitur ex Carthag. IV. C. 7. & Pontif. Rom. quod etiam Libri Exorciſmorum vice innuit tradi poſſe Pontificale, vel Miſſale, quoniam in eo quoque Exorciſini aliqui continentur. Leltoratis materia eſt Liber Lectionum; forma: accipe, & eſto Verbi Dei Zelator, ba- biturus, ſi füdeliter & utiliter oftcium tuum im- pleveris, partem cum iis, qui Verbum DE! ab initio miniſträrunt. Carthag. IV. C. 4. & Pon- tificale Rom. Concilium verò per Librum il- lum intelligit Libros Veteris & Novi Teſta- menti, præſertim verò eos, qui inter noctur- nam pſalmodiam legi ſolebant. Cûmque in Pontificali habeatur: Lectorem oportet legere ea, Ri praditat, & S. Iſidor. relatus cap. Per- ectis. Diſt. 25. dicat ad Lectorem pertinere 4 1 1 752 DrE SAcRAMENTO ORDINIS. Prædicare populo Prophetarum vaticinia, per Prædicare non innuitur verum munus prædi- candi, ſed quòd ea, quæ legit, alta & intelli- gibili ab omnibus voce proferre debeat. Oſtiariatis materia eſt clavium traditio: forma: ſic age, quaſi vedditurus DEO rationem pro iis rebus, quæ his clavibus recluduntur. Concil. & Pontif. Cit. Officium enim Oſtiarii erat ape- rire & claudere portas Eccleſiæ, ab hac indig- nos repellere, inter quos numerabantur publi- cêe pœnitentes in primo Eccleſiæ gradu. Requiritur autem in collatione Ordinum Inſtrumentorum, quæ traduntur, contactus phyſicus, ſaltem mediatus; quia ſententiæ negantes talia requiri, ſunt ſolùm probabiles; ergo eas ſequi non licet, ne exponatur nullita- tis periculo Sacramentum, & generaliter lo- quendo, omnis illa ſententia in hac materia eſt practice improbabilis, quæ à valore Ordinis excludit aliquid, quod alia ſententia probabi- lis requirit. Cbj. I. ſpecialiter cont. Conel. Imam. ejuſqus bart. I. ſequentia: I. Cum imponitur Liber Evangelii, nihil pronunciatur à Conſecrante; ergo hic ritus ma- teria eſſentialis eſſe nequit. Prob. Conſ. quia huic debet eſſe conjuncta forma, quæ tantùm in verbis conſiſtit. II. Clemens Romanus, ſive Auctor. Con- ſtitut. Apoſtolic. cit. in Concl. ait à Diaconis Diwvina Evangelia teneri; ubi autem id fiebat ab Epi- AW D n Nere 6 i 14 DE SACRAMENTO ORDINIS. 7532 e Epiſcopis, quandoque id ad ſolos Epiſcopos aſſi- rad.. ſtentes pertinebat, non ad Conſecratorem, eli qui poſtea ſolus præſcripta verba proferebat;, . ut videre eſt apud Martennium pag. 418. 7 lr. ſeq. atqui in Sacramentis materia à Miniſtro, & Wen eodem, à quo profertur forma adhiberi debet;: Cml, hinc enim Synodus Hiſpalenſis IIa Qan. 5. um cm manum quibuſdam impoſuiſſet Epiſcopus, rine⸗ Presbyter verò præſeripta verba recitaſſet, ir- 1f. riram eſſe Ordinationem pronunciavit. III Ritus ille non vigebat prioribus Ecele- um ſiæ ſæculis, ergo. Prob. Ant. Aleuinus enim L. de dus ODiv. offic. tit. Qualiter Epiſcopus ordinetur in Eccleſ. mle Rom. circa annum 760. & poſt illum Amalarius e L. 2. de Ofſſic. Eccleſ. c. 14. ait hune ritum neque a. veteri auctoritate intimari, neque canonica: Mo- . rinus vero Exerc. 2. C. I. quaſdam Epiſcoporum Orcinationes refert in Eccleſiis Alexandrina, d CGermanica, Gallicana ſine eo ritu peraétas; nb Item Iſidorum Hiſpalenſem, licèr L. 2. C. 5. varios ritus adhiberi ſolitos in Epiſcoporum Ordinationibus explicet, hunc ſilentio præter- mittere. IV. Ritus ille in diverſis Eccleſiis non peragitur eodem modo; alii enim apertum, I alii clauſum imponunt; ergo non videtur eſſe de materia; quia hæc debet eſſe eadem. a AdI. . C Ant. N. Cunſ. Prol. D. debet nta eſſle ſemper phyſicè conjuncta forma N. ſal- tem moraliter C. Epiſcopus primò imponit „(r Librum, quem ne decidat, tenent afſiſtentes; Dun deinde fit impoſitio manuum, & Conſecrator I Pronunciat formam: accipe Spiritum §. quæ N eſt / 1 754 DE SACRAMENTO ORDINIS. eſt conjunctio moralis & hic ſufficiens. Sic in Sacramento Pœnitentiæ Abſolutio ſive forina conjungitur ſolum moraliter cum materia five actibus pœnitentis. Ad Il. . D. Maj. ait a Diaconis Divina Evangelia teneri, & etiam ab iiſdem imponi N. ſolùm teneri, poſtquàm Conſecrator im- Poſuit C. Diaconus non imponit Librum, ſed a Conſecratore impoſitum, ſolùm ſuſtentat, ne decidat, juxta Rubricam Pontifical's Rom. ergo verè Miniſter spplicar, non alius. Ea- dem eſt reſponſio ad Epiſcopos aſſiſtentes. Unde ſic conceſſa Min. D. Conſ. ut ſupra. Ad III. . W. Ant. contrarium enim con- ſtat ex loc. in Concl. cit. proinde ſine funda- mento ita referuntAlcuinus & Amalarius. Sed & Morinus ipſe Exercit. 2. cap. I. ait Aucto- ribus illis contradicere Libros Rituales, quo- rum unus annis circiter centum Alcuino eſt antiquior: & Menard. in Notis ad Sacramen- tarium S. Gregorii poſtquam Amalarii textum reeitâſſet pag. 304. ſubdit: ſed iſta omnia ex ci- tatis locis ſatis refutantur. Morinus verò im- pPoſitionem Libri Evangeliorum in Eccleſiis Alexandrina, Germanica, Gallicana, omiſſam fuiſſe ita nudè aſſerit, non probat; de Alexan- drina id ſe demonſtraturum equidem promit- tit, ſed non præſtat. S. Iſidorus impoſitionem Libri ſpecialiter non explicat, quia cum im- poſitione manuum, quam exponit, eſt quaſi una cæremonia, & impoſitio utraque habet eandem formam & finem, licèt hunc expres- MB ſius eige⸗ lerkel teutin li (woie wigek end men (Vec onene e lnl⸗ lon len 1 e kiſn 4 i 3 h N . = S . Nei we don Mllerebe noh mint NrE. nn K Clenr Mn. le on⸗ da. ded o. o. Pend⸗ ls N. o. 6Oren. r e e cenge DI SAGCRAMENTO ORDINIS. 755 ſius ſignificet Libri impoſitio, quam ma- nuum. Ad IIJ. g. M. Conſ. Varietas enim illa planè accidentaria eſt, ſive enim apertus ſit, ſive clauſus, idem Codex eſt. Rituales Græ- ci plerique diſertè docent apertum imponi; ſi- militer hodie Pontificale Rom. Olim tamen videtur fuiſſe quædam in Eccleſia Latina varie- tas, quia duo antiqui Conſtantini ſcilicet Claë- tani, & Ordo Romahus editus docent clauſum adhiberi, jam pridem verò & initio apertum Clemens Romanus. Olj. Il. cont. impoſitionem manuum in &. Ordinationibus. B I. Concilium Florent. in Decreto de Sa- cramentis pro Armenis materiam Ordinationis Presbyteri docet eſſe porrectionem inſtrumen- torum nulla facta mentione de impoſitione ma- nuum; ergo hæc juxta Florent. non videtur eſſe de eſſentia; cur enim aliàs de illa taceret? II. Ordinandus Presbyter per traditionem inſtrumentorum & huic reſpondentem formam jam factus eſt, & dicitur Sacerdos; unde ſi- mul cum Epiſcopo conſecrat; & proinde jam accepit Characterem. III. INNOCENT. III. cap. Paſtoralis. de Sa- crament. non iterandis de ordinato in Diaco- num ſine impoſitione manuum ait, nihil eſſe iterandum, ſed ſupplendum quod incautè erat Pprætermiſſum; idemque de Presbytero taliter ordinato pronunciat cap. Preshyter. Fin. h. t. Gre- 7y6 DE SACRAMENTO ORDINIS. Gregor. IX. ergo juxta utrumque Pontificem impoſitio manus eſſentialis non eſt. Prob-. Conſ. ſi enim eſſentialis eſſet, ſine ea Ordina- tio fuiſſet nulla, ergo iteranda. WV. Idem Pontifex INNOCENT. III. cap. cit. impoſitionem manũs vocat ritum ab Apo- Kolis introductum; ergo non eſt inſtitutionis di- vinæ, nec eſſentialis. Ad I. RE D. ant. Nullà factà explicite mentio- ne de impoſitione manuum C. Nullà factàim- plicite N. Concilium enim vel Eugenius nomi- ne Concilii Decretum ſuum remittit ad Pon- tificale Romanum; in hoc autem impoſitio manuum tanquam indubitata materia præſcri- pitur, ergo meminit implicite impoſitionis ma- nuum. Quod verò ejus mentionem explicit? non fecerit, ratio eſſe poteſt, quia Concilium il MA Armenos inſtruebat, qui de impoſitione ma- ſtin nuum nihil dubitabant. Igitur ſolùm traditio- Iidhe nis inſtrumentorum meminit, eò quòd illa mn Armenis in uſu non eſſet. 6 Ad Il. R. D. Factus eſt, & dicitur Sacer- Amnn dos, quia hæc denominatio petitur principali- MWlug ter à poteſtate offerendi Sacrificium, quam mn tunc jam habet C. quaſi jam factus eſſet Sa- ² cerdos completè N. Sacerdotium N. L. du- ubje plicem poteſtatem importat; offerendi Sacri- on ficium, ſive poteſtatem in corpus Chriſti ve- ace num, eaque principalis eſt, à quà maximè eſt, & dicitur Sacerdos; deinde abſolvendi, ſive e Poteſtatem in Corpus Chriſti myſticum, quæ minus principalis eſt, Ordinatum potius in Wyn ratione DE SACAMENTO ORDINIS. 757 ratione judicis, quam Sacerdotis conſtituens, & à priore dependet eſſentialiter ſic, ut illam ante ſe præſupponat neceſſariò & ſine ea con- ferri non poſſit: utraque tamen ad ſacerdotium N. L.completum requiritur; utraque diverſa eſt, quia una non ſign'ficatur per materiam &t formam alterius; ac proinde ſuus utrique par- tialis character reſpondet. Si dis: Apoſtoli conſtituti ſunt Sacerdo- tes completè die Cœnæ, licèt tunc ſolùm à Chriſto acceperint poteſtatem ſacrificandi; ergo idem dici poteſt etiam nunc de Sacerdotibus, quando ipfis traduntur inſtrumenta cum ver- bis: accipe poteſtatem offerre &c. quibus con- fertur poreſtas in Corpus Chriſti verum. Prob. Ant. 10. Judas Epiſcopus fuit ante mortem Ghriſti, ut indicat illud Pſ. 108. Epiſcopatum jus accipiat alter; quod vaticinium de’ Juda dictum fuiſſe conſtat, ex Actl. I. v. 16. atqui Epiſcopatus, completum Sacerdorium ſuppo- nit. 24d. S. Thomas fuit completè Sacerdos, & tamen non erat præſens, quando Chriſtus inſufflans ad Apoſtolos dixit: accipite Wpiri- tum S&. quorum remiſeritis Gαe. Be, MW. Ant. Ad Prob. I. N. D. Maj. Fuit Epiſcopus ſolùm de- ſignatione C. verè & perfect& N. Ad I. prob. N. D. Fuit completè Sacerdos vi conſecratio- nis ſolius in die Cœnæ factæ N. vi alterius par- ticularis Ordinationis, quam Chriſtus per po. teſtatem excellentiæ ſupplevit & contulit Tho- inæ licèt abſenti C. nam, ùt ait S. Cyrillus Ale- Xandrinus L. 1I M . Joan. intentio Chriſti dantis „58 Dg SACRAMENTO ORDINIS. dantis poteſtatem abſolvendi fuit eam commu- nicare toti Collegio Apoſtolorum, quæ inten- tio non ad præſentes ſolùme ſed & abſentes dirigebatur; unde infert Cyrill. non ergo, licet abfuerit Thomas, d participatione Spiritus decidit, cùm de mimero eſet eorum, quibus dignitate Abo- Kolatäs dJecoratis, Spiritus debebatur. Nec ta- men inde inferas: ergo abſentes ordinari poſ- ſunt; nam iſtud poterat Chriſtus poteſtate ex- cellentiæ ſibi Proprià; aliter verò ſtatuit pro Eccleſia, uti ex ejuſdem ſenſu & praxi doce- mur. Adq III. N. W. Conſ. & Prob. nam, ut ait Bellarminus, mens Innocentii III. & Gregor. IX. fuit, non eſſe repetendum id, quod ritè peractum eſt, ſed ſupplendum alterum, quod omiſſum eſt; licèt enim iſtæ duæ partiales Or- dinationes, quarum primàâ datur Ordinando poteſtas in corpus Chriſti verum five illud of- ferendi in Sacrificium; alteràâ in corpus Chriſti myſticum, ſive fideles abſolvendi, unam to- talem conſtituant, qua Ordinandus fit Sacer- dos completè habens poteſtatem utramque & conſecrandi & abſolvend, ideéque conveni- enter ſimul conferantur; abſolutè tamen lo- quendo poteſt validè conferri poteſtas conſe- crandi ſeorſim à poteſtate abſolvendi. Ad W. w. D. Ant. Vocat Ritum ab Apoſtolis introductum, auctoritate propria & independenter ab omni voluntate Chriſti N. Auctoritate à Chriſt o acceptà C. patebit reſpon: ſio amplius ex Objectione ſequenti. . Ol. Il. N8 N in 10 ntul n 1 Ge 4 Aond Unni , pun m nid 1 Monen üitnena lte Uwen ioad 1Se Aa, Uolonn lc n gutn Uiiiſe ArC Dunit 1 6 Cnn Einken Center Al, negr. NeE. hn . ſliet ll oo Iche. Ndt gon. rte od 0r. Nen Act. Woſd Gn. nr. eAH eni. gchle⸗ nchen Cnſi Ptcn DE SACEAMENTO O In. 1INISs. 759 Obhj. II. cont. Traditionem inftrumentorum. Traditio inſtrumentorum non adhibetur in Ec= cleſià Grecâ; in Latinâ verò non fuit adhibita prioribus ſæculis; nam inprimis Apoſtoli ſolam leguntur adhibuiſſe impoſitionem manuum; Carthag. IV. verò Can. 2. 3. 4. pro materia Epiſcopatus, Presbyteratůs, Diaconatũs ſolam allignat impoſitionem manus vel manuum; & Can. y. dicit Subdiaconum, quia manuum im- poſitionem non accipit, ordinari per inſtru- mentorum traditionem; ubi manifeſtè indicat Epiſcopum, Presbyterum, Diaconum, quia mans impoſitionem accipiunt, per traditio- nem inſtrumentorum non fuiſſe ordinatos; ergo inſtrumentorum traditio non poreſt eſſe de eſſentia. Prob Conſ. quia materia eſſentia- lis Sacramenti Ordinis debet eſſe eadem pro omni loco & tempore; alioquin enim non eſſet idem Sacramentum, quod repugnar Unitati Eccleſiæ, in quâ necefſſariò eſt Unitas Sacra- mentorum. N. C. Ant. ob probatione. D. Conſ. debet eſſe eadem formaliter, hoc eſt, in ratione ſigni legitimi collatæ poteſtatis ſacræ, ſub quâà formalitare tantum ex inſtiturione Chriſti eſt de eſſentia hujus Sacramenti C. Ea- dem materialiter & quoad entitatem phyſicam N. pro qduo Obhbſerva: Chriſtum in Sacramentorumin- ſtitutione determinâſſe quidem materiam & for⸗- mam ſecundùm rationem genericam ſigni ſen- ſibilis, non tamen ſemper & in omnibus ſe= cundàùm rationem ſpecificam talis ſigni, ſaltem 760 DE SACAMENTO ORDINIS. ultimam; ſicque pro hoc Sacramento nec de- terminatè pro materia inſtituit impoſitionem ma- nuum, nec determinate traditionem inſtrumen- torum; nec hanc, aut illam præciſè formam, ſed tantùm generatim requiſivit ſignum ſenſibile, quo ſigmificaretur collata poteſtas conſecrandi & abſolvendi, relictà Eceleſiætanquam habenti aliâs auctoritatem circa res ſacras facultate determi- nandi in particulari ſignum ejuſmodi. Apo- ſtoli verò elegerunt impoſitionem manuum cum certà aliquà formâà tanquam ſignum utri- uſque poteſtatis collatæ: Eccleſia Græca reti- nuit ſolam impoſitionem manuum, cum formâ: Divina Gratia, quæ ſemper infirma curat &α‧. Eccleſia Latina etiam retinuir impoſitionem manuum pro ſigno collatæ poteſtatis ad abſol- vendum & formam congruentem: accipe Spi- ritum &. pro ſigno autem poteſtatis ad conſe- crandum aſſumplſit traditionem inſtrumento- rum ùt ſignum magis expreſſivum hujus po- teſtatis cum forma; accipe poteſtatem offerendi Sacrificium &. Suppoſitâ autem dictâà electio- ne utriuſque Eccleſiæ cœpit in Eccleſiâ Latinà traditio inſtrumentorum eſſe materia neceſſa- ria neceſſitate Sacramenti, non in Græc. Hinc patet non eſſe ſubſtantialiter diverſum Sacramentum Ordinis inter Latinos nunc & olim, nec inter Latinos & Græcos non ob- ſtante illa diverſitate ſigni entitativaà vel rei, quæ eſt diverſitas ſolum materialis; cum qua eſt, & manet eadem ſignificatio & efficientia ſacra- mentalis; proinde idem ſubſtantialiter Sacra- . mentum Uh 19 I Nl Aenei * G enig Me cpon Anpe ehn. velll Iuni mont Gut ien iewe 1Ne I Wuke nuc te /en nß h ue Un 4. mn IA. leti. Umi! . Onenn bol. le⸗ end⸗ N. * Nee Nuf tli ledl Gelinag 0n S M Anczeu ui nl luch Nenc⸗ Dz SACRAMHNTO ORDINIS. 761 mentum in utrâque Eccleſiâ; cum utraque conferat Sacramentum Ordinis per ſignumali- quod expreſſivum poteſtatis, ſub qua iola ra- tione alicujus ſigni Chriſtus hoc Sacramentum conferri voluit. Illuſtrant hoc alii exemplo Sacramenti Matrimonii: Ad hoc validè celebrandum uſque ad tempora Tridentini ſufficiens erat contra- Rus clandeſtinus, an ſub ratione materiæ an formæ? perinde eſt: hodie verò non eſt in illis locis, in quibus viget Decretum Triden- tini de reformatione matrimonii, & tamen adhuc eſt ſubſtantialiter idem Sacramentum; unde ſicut mala eſtet illatio: contractus clan- deſtinus olim fuit ſufficiens; vel: adhuc eſt in iis locis, in quibus non viget Decrerum Tri- dentini, ergo & nunc pro omni loco debet eſſe ſufſiciens, alioquin non eſſet idem Sacramen- tum; irà hic de Ordine. Inſt. I. Gratis dicitur, quòd Chriſtus re- liquerit Eccleſiæ poteſtatem determinandi ma- terias & formas Sacramentorum; ergo H. D. Ant. Sacramentorum, in quibus ipſe materias & formas ſpecificè & determinatè inſtituit C. in quibus ſolùm genericè aut ſub ratione ali- cujus ſigni indeterminatè, ut in Sacramento Or- dinis N. Nullum enim in ſpecie aſſignari poteſt, quod Chriſtus pro Ordine determinaſſet. Hince Poteſtas illa Eccleſiæ colligitur ex hoc ipſo, quèòd Chriſtus ſolum ſub ratione genericàâ ſigni expreſſivi ſacræ poteſtatis collatæ inſtituerit Sa- cramemum Ordinis; ergo Eccleſia debuit poſ- Bbb 3 S / 62 DE SAcChAMENTO ORPINIS. ſe determinare in ſpecie, ut non eſſet confuſio, ſed uniformitas Rituum. I.. Ex Concilio Florentino, quod rraditionem inſtrumentorum Vocat ſimpliciter materiam Sacramenti Ordi- nis. III. Ex praxi & mente Eccleſiæ, juxta quam ea traditio videtur manifeſtè adhiberi ad conferendam poteſtatem, vel cauſandos effe- Rus ſacramentales, ut ex Pontif. Rom. tum verbis correſipondemtibus evincitur. IV. Ex formis; has enim in ſpecie, prout adhibentur in Ordinationibus, determinavit Eccleſia, uè teſtatur Innocentius III. ad cap. Presloter ci= tatus à Cardinali de Lugo, Sylvio, & aliis niſi &ent formæ poſtea inventæ, ſußiceret Ordi- matori dicere, ſis ordinatus, vel alia αuivalentia verba, additâ aliqua materid, ſed ſubſequentibus tem- poribus formas, quc ſervantur, Eccleſia ordinavit; ergèò idem dici' poteſt & debet de materia in ſpecie, quia Chriſtus æque parùm unam, quam alteram determinavit in ſpecie. Inſt. M. Impoſitionem manuum Chriſtus ipſe inſtituit; ergo. &. D. Ant. inſtituit eam genericè, quatenus in genere materiam Ordinis Voluit eiſe rirum aliquem ſignificativum pote- Ttatis collataz, quem in ſpecie Eccleſia deter- minatura eſſet C. ſpecificè, ſub ratione impo- ſitionis manuum N. hoc enim ſine fundamen- to diceretur; quin Gregor IX. cap. Presbyter impolitionem manuum ait eſſe ritum ab Apo- olis introductunm. Inſt. Ill. Saltem Chriſtus ordinans Apoſtolos Sacerdotes uſus eſt materid deter- Omet nmni Plt Mind ſ lente 6uln hlere And, n Kücren Gunne ar, /40 . Cilio 1Contle enn Enit. Ei Nd S un n VI bennn lelayn eri A r . llnu nmn. lin, erlin atum Orila 10H M⸗ Eeet⸗ ndo⸗ uwene ieſet * u 1 4 DE SAcRAMENTO ORDINIS. 763 determinatä & fimiliter determinatà for- mâ; ergo non reliquit determinationi Ec- cleſiæ. B. T. Ant. quomodo enim Chriſtus Apoſtolos ordinarit ſacerdotes, incertum eſt; probabilius eſt, quod poteſtatem conſecrandi contulerit his ſolis Verbis: boc facite in meam commemorationem; quod poterat Chriſtus ex poteſtate excellentiæ. Plura enim non refe- runt Evangeliſtæ, qui tamen geſta in uhim Condà diligenter notârunt, prælertim S. Joan- nes. MW. Conſ. non enim omnia, quibus de- terminatè uſus eſt Chriſtus, ſunt de effentiâ Sacramenti; ſic in conſecratione panis uſus eſt derterminatè vel azymo, vel fermentato, & tamen neuter determinatè efſt de eſſentid: Apo- ſtolis in ultimà Coenà tradidit panem & vinum jam conſecratum, poteſtatem abſolvendi eos inſuſſtando Jo. 20. nihil tamen horum eft de eſſentiã; quin loco inſufflationis Eccleſia im- poſitionem manuum adhibet. Iuſt. Il. Si Eccleſia accepiſſet poteſtatem determinandi materiam & formam in ſpecie; ergo accepiſſet poteſtatem inſtituendi Sacra- menta; ſed conſequens eſt fallum; hæc enim poteſtas ſoli Chriſto fuit propria, qui Sacra- mentorum Aucstor eſt; unde & Sacramentum definitur: fignum ſenſibile, & practicum gra- tiæ, à Chriſto permanenter inſtitutum. B. M. ſeqj. brimò quia Eccleſia determinavit materiam & formam Sacramenti Ordinis ſolùm in ſpecie, & quidem poteſtate à Chriſto acceptâ. Recun- quia inſtituere Sacramenta non eſt determis B bb 4 Dare 64 DE SACRAMENTO ORDINIS. nare quomodocunque materiam & formam, ſed eſt his conferre vim cauſativam gratiæ; Eccleſia autem non confert materiæ aut formæ ullam vim cauſativam gratiæ, ſed ſolum eligit aliquod ignum in ſpecie ex illo genere ſigni, cui Chriſtus annexuit gratiam; hic verèò an- nexuit gratiam ſigno alicui in genere expreſſi- vo collatæ poteſtatis, & ſigni in ſpecie electio- nem reliquit Eccleſiæ; nam ipſe nullum in ſpecie determinavit; ergo dum Eccleſia ex illo genere ſignum in ſpecie determinat, non ipſa, led Chriſtus huic vim gratiæ cauſativam tri- buit, nec proinde Eccleſia dici poteſt inſti- tuere Sacramenta. Inſt. V. Si Chriſtus determinavit mate- riam & formam Sacramenti Ordinis non niſi ſub ratione genericâ ſigni expreſſivi poteſtatis collatæ; ergo validè ordinaretur Sacerdos La- tinus per ſolam traditionem cujuſvis inſtru- menti, etiam veſtis ſacerdotalis, item validè ordinaretur ritu græco per ſolam impoſitionem manuum; ſed conſequens non admittitur; er- go. Be. MW. vel D. ſeq. validè ſic ordinarerur ſuppoſitâ præſenti determinatione & electio- ne factâ ab Eccleſia N. in alià hypotheſi, ſi Eccleſia pro Latinis aliud ſignum expreſſivum Tacræ poteſtatis elegiſſet, vel determinaſſet C. Ohriſtus licèt determinarit materiam & formam ſolùm in genere ſub aliquo ſigno expreſfivo collatæ poteſtatis; poteſtatem tamen determi- nandi ſignum in ipecie, ità ut hoc haberet vim gratiæ, eſſe ſolùm penes Eccleſiam voluit, non quem 3 äck 1 N nul Nl N l und eret Muſnn wnil e lne n Aancnnn .A. Mn o Tun e ſunna C . , vrmun raie Crme heſoir hinr E l. 1 egebio⸗ DIm . eri⸗ s mtri. fltl. nne. Nnii Un la hu. W In lt uelt . l,O IGn n NC rmnnn Creſte detenne beterfn dtvr Glen 7 DE SACRAMENTO ORDINIS. 76 5/ quemvis particularem, quod nimiam confu- ſionem & difformitatem induxiſſet in Eccle- ſiam, quam uti unitas, ità maximè decet Ri- tuum uniformitas; Eccleſia verò aliud pro La- tinis, aliud pro Græcis ordinavit, igitur nunc non poteſt ordinari validè Sacerdos Latinus, niſi ritu Eccleſiæ Latinæ, nec Græcus nili ritu Eccleſiæ Grecæ. Inſt. VI. Licèt Eccleſia determinârit pro Latinis pro materia primæ Conſecrationis pa- nem azymum, pro Græcis fermentatum; va- lidè tamen à Latino & Græco in utroque pa- ne fit conſecratio; ergo etiam licèt Eocleſia pro Latinis pro materiaà Ordinis præter impo- ſitionem manuum elegerit traditionem inſtru- mentorum, pro Græcis ſolam impoſitionem manuum, valida tamen eſt ordinatio, ſi Lari- nus ordinetur ritu Græco, aut Græcus Latino. B. C. Ant. N. Conſ. diſp. eſt, quia Eccleſia pa- nem azymum pro Latinis, & fermentatum pro Græcis determinavit tantùm ùt necefſa- rium neceſſirate præcepti; at traditionem in- ſtrumentorum pro Latinis determinavit ùt ne- ceſſariam neceſſitate Sacramenti: primum apertè docet Florentinum in Decreto Unionis definiens, in utroque pane Sacerdotes validè conficere Sacramentum; & tantùm addit præ- ceptum, ut nihilominus quiſque morem ob- ſervet ſuæ Eccleſiæ, Alterum ex Eodem col- ligitur, dum traditionem inſtrumentorum ab- ſolutè vocat materiam, verba huic reſponden- tia formam; quæ voces intelligi debent de ma- Bbb 5 terxià N 766 DkESACRAMENTO ORDINIS. terià verůâ, & formàâ; ſi enim Concilium per hæc indiçare voluiſiet aliquid tantum acciden- tale, aut integrale, id exprimere debuiſſer, ne Armenos, quos inſtruere volebat, potiùs in errorem inducerer; hi enim ex paritate alio- rum Sacramentorum, in quibus ſemper Con- cilium tantùm loquitur de marerià & form eſtentiali, nihil a iud intelligere poterant, quàm traditionem inſtrumentorum efſle pariter ma- feriam, & verba reſpondentia eſfe formam eſſentialem; quia ſicut Concilium de aliis Sa- cramentis ait, materia eſßt; forma eſt. : . ità de Ordine ſine reſtrictione: materia eſt traditio in- Rrumenmorum. Et Katio d priori eſt: quia Chriſtus pro materiâ primæ Conſecrationis de- terminavit panem in pecie, ſicut pro materiâ ſecundæ conſecrationis vinum, pro Baptiſmo aquam; Eccleſia autem non poteſt facere, ut Panis azytnus vwel fermentatus non fſit panis ſi- eut non poteſt facere, ut vinum album, vel rubrum non ſit vinum; ergo nec ut ſit materia Valida, vel non: econtra Chriſtus non determi- navit in ſpecie hanc, veh illam rem, ut eſſer materia Ordinis; hoc enim ſine omni funda- „ mento diceretur; ſed voluit conferri Sacra- mentum hoc per ſignum aliquod expreſſivum ſacræ poteſtatis Ordinie, quale autem eſſet hoc ſignum in ſpecie, reliquit determinationi Ec- cleſiæ, ergo illud ſignum præciſè eſt materia valida, quod defacto Eccleſia determinavit. Olj. III. contra eand. Partes Sa- eramentorum debent eſſe fixæ & im- mutabiles; N Mnmn eh uri adn Eemil N 4 /W1 Au en ionm WWlkick Tonnen edon chnl, Inni0 ln' einel loen hen Mun in E 15 n ger ecen. 1, 16 n Ede. n. N OGn er . Ne e. dd Min. guis 8le. end ſno ül N toleie em lt . Cce. onn ſdhoe W Deit er. es DE SACRAMENTO ORDINIS. 767 mutabiles; ergo nequit facere Eccleſia, ut, uod ante Sacramento eſſentiale non fuit, fiat eſſentiale; atqui ſi traditio inſtrumentorum nune eſſet eſlentialis, materia Sacramenzi Or- dinis non eſlſet fixga & immutabilis; nam ante Sæculum XI. nequidem in uſu fuit. . V. Maj. Debent eſle fixæ & immutabiles ſaltem quuad ſubſtantiam & formaliter, hoc eſt habere ean- dem ſignificationem ſacramentalem; vel con- formiter inſtitutioni Chriſti C. ſemper mate- rialiter & in ſpecie ſubd. ſi Chriſtus jam in ſpe- cie determinärit, ut in Baptiſino aquam G&c. C. ſi non, ſed reliquerit determinationi Ec- cleſiæ, ut in Sacramento Ordinis N. juxta Trid. Seſſ. 21. C. I. Eccleſia habet poteſtatem mutandi quædam in Sacramentorum diſpenſatio- ue ſalvd eorum ſulſtantid; ſed dum Eccleſia, li- cèt non ſtatim initio, determinavit traditionem inſtrumentorum tanquam materiam partialem, ſive ſignum magis expreſſivum poteſtatis con- ſecrandi, non immutavit ſubſtantiam Sacra- menti Ordinis, quia Chriſtus totam ejus ſub- ſtantiam in eo poſuit, ut conferretur per ſig- num expreſſivum ſacræ poteſtatis Ordinis, re- licà penes Eccleſiam facultate tale ſignum in ſpecie determinandi. Oj. IV. contra formas Ordinationum. Forma Ordinationis Epiſcopi, Presbyteri &. conſiſtit in Oratione, quà Epiſcopus invocaè Spiritum ſanctum in eos, quibus manus impo-. nit; ergo. Prob. Ant. ex Morino; Juenin, & aliis RR. Gallis I. Sacra Scriptura Act, 6. de Ordina 768 DE SACRAMENTO ORDINIS. Ordinatione ſeptem primorum Diaconorum, & Act. 193. in Ordinatione Pauli & Barnabæ meminit ſolius orationis. II. Nec in Sacramentario S. Gregorii, nec in Pontificalibus latinis ante quingentos an- nos ab hinc editis referuntur alia verba, quæ ab Epiſeopo ordinante proferanter, quàm ora- tio. III. Nec in Iſidoro, nec Amalario, Micrologo, Ivone, nec in antiquis codicibus editis à Morino & Martennio comparent illa verba: accipe poteſtatem. . accipe Sbiritum &. ergo. H. W. Aut. Ad buj. probationes ſingulas W. Conſ. conceſſo enim orationem olim adhibi- tam fuiſſe ad fignificationem ſacri Ordinis, qui conferebatur; ſed jam à pluribus ſæculis non adhibetur. Nec inde inferas; ergo mutata eſſet forma; nam eſſet mutata ſolùm materialiter, non formaliter quantum ad ſignificationem, & Proin- de ad huc eſi eadem ſubſtantialiter tora enim ſub- ſtantia formæ ex inſtitutione Chriſti conſiſtit in verbis ſignificantibus gratiam & chara derem; ſive ergo ſignificent modo deprecativo, ſive indicativo, eſt reſpectu inſtitutionis Chriſti merè quid materiale & accidentale: nimirum eodem modo ſe res habet in formà, ſicut ante dicum de marterià. Deinde quæro ex Adver- ſariis, cùm plerique ferè eorum cum Morino ſentiant formam Sacramenti Pœnitentiæ fuiſſe deprecativam uſque ad Sæculum XII. an muta- ta ſit ſubſtantialiter forma Sacramenti Pœniten- tiæ, poſtquam utrumque Concilium generale Florentinum & Tridentinum in claris termi- nIs Minr vlN 1t Mon Scdiͤ Genn Murid nlhe I Me tdrean e ie ſcut nciet Lnoen C . Morh hnebe . epri; N.. N lnte Golro ae enr N lu nbi. H Snon eſet non. onn. ch. lamn ſo Ne IN Hmivon e Acher⸗ oro e lule Awoe⸗ Derlen. Isten. 1 DE SACRAMENTO ORDINIS. 769 nis hanc formam afleruit: ego te abſolvo &ρ. quæ imperativa eſt? Dixi: conceſſo etiam &. nam probandum adhuc eſt adverſariis non contineri formam no- ſtram in aliis Ritualibus, qui ad ipſos non per- venerunt, cûm tantùm aliquos ex antiquitate exhibeant. Irem quòd verba, in quibus nos ſormam conſtituimus, primùm inventa & ad- dita fuerint Ritualibus poſt X. ſæculum exara- tis, & non potius exſeripta ex aliis antiquio- ribus in illos translata ſint. Denique apertè falſum eſt, nec in Sacramentario S. Gregorii, nec in Pontificalibus Latinis ante quingentos annos editis referri alia verba, quàâm oratio- nem; contrarium enim conſtat ex ipſis verbis Sacramentarii S. Gregorii, & Ordine Roma- no citatis Object. III. Inſt. I. In Sacramentario S. Gregorii Ora- tioni Epiſcopi legitur præfixus titulus Conſe- cratio, ergo illa oratio erat forma. He. Imô ut ante: eſto, fuiſſet, jam non eſt. . 20 M. Conſ. quia hæc & aliæ orationes aliorum Rirua- lium dicebantur olim, ſicut adhue modo ſuper omnes ordinandos ſimul, ità enim præſcri- ptum legitur; forma verò ſuper quemlibet ſe- orſim proferri debebat, uti nunc fit, ut do- cemur ex Carthag. IV. Can. 3. & Ord. Rom. ergo forma eſſe non poterat. Titulus Conſe- cratio præfigitur, quia hæc oratio erat velut ingreſſus ad ipſam conſecrationem, vel Ordi- nationem ſequentem. Inſt. II. Forma quæ juxta Carthag. IV. ſupra. 770 DE SACHAMENTO OUE DINIS. ſupra ſingulos ordinandos dici debebat, m⸗ hil alind erat, quam mera oratio; vocat enim benedictionem: Preslygter cum ordinatur, Epi-= ſcopo eum benedicente, & manum ſuper Feee us tenente. ergo. N. InoO M. Ant. benediétio illa erat diſtincta ab orationibus Epiſcopi, conſi= ſtens in aliis verbis. Colligitur hoc ex S. Aug. L. 5. de Bap. cap. 20. qui Carthag. IV. ipſe interfuit: ait enim cit. loc. ſi ergo ad boc valet, quod dictum eſt in Evangelio, Deus pecca- torem non audiz, ut per peccatorem Sacramenta non celebrentur, quomodo exaudit homicidam de- precantem, vel ſuper aquam Baptiſini, vel ſuper oleum, vel ſuper Euchariſtiam, vel ſuper eapita eorum, quibus manus imponitur, qu omnia ta- men d& zunt, & valent; ubi Aug. nomine de- Precationis intelligit idem, quod Carthag. IV. nomine benedictionis; ſed nomine depreca- tionis non intelligit orationem, ſed aliam ver- borum formulam, quæ ſit quoad rem impe- rativa; vel aliàs ſequeretur, juxta Aug. Sa- cramentum Baptiſmi, & Euchariſtiæ mer oratione olim confectum fuiſſe, quod falſum eſt. H. 20. N. Conſ. Dato enim Antecedente, nunc in uſu am plius non eſt. Inſt. III. Jaxta Aug. & alios SS. Patres tamen forma Sacramenti Ordinis nihil aliud eſt quàm oratio. ergo. Prob. Ant. I. Aug. Lib. de geſtis cum Emerito de Epiſcopis quando ord iuantur, ait: invoxatio nominis Dei ſuper ca⸗ Put ipſorum. Lib. I15. de Trinit. cap. 26. Pro-=⸗ bat Chriſtum eſſe Deum ex eo, quod Jo. 20. dixerit: , te 4 f U gal 1 4 mt N lnte nm ſtnen 1tnnn 1. UOon twnn Ns WNu Can nieben ſuin Uen M Ct, lhern t, m. tenim olle le⸗ KN tuN Nale . Ne Md. ſer ite ete⸗ ſee. N. lect⸗ nyer⸗ nime nd. e nen Clm ine Pore nd gL Sgumta 8 rte 40 10 lh⸗ DN DE SACRAMENTO ORDINIS. 771 dixerit: accipite Spiritum &. & ſtatim addir: Apoſtolos nunquam protuliſſe hæc verba, nec præpoſitos Eccleſiæ; quomodo ergo inquit, Deus nonz eſt, qui dat spiritum & neque enim ali- quis diſetpulorum ejus dedit Spiritum Sunbtum; orabant quippe, ut veniret in eos, quibus manus im- ponebant, non ipſi eum dabant, quem morem in ſuis præpoſitis etiam nunc olſervit Eccleſio. II. S. Dionyſius Areopagita de Ordinatione Epiſco- pi L. de Hierarch. c. 5. ait ſanctis eum preci- bus ſanctificari. III. Auctor operis de gigni- tate ſucerdotali apud S. Ambroſ. idcirco ſacer- dotis dexteram ſatpplicem vocat. IV. S. Hie- ron. de ſacyà Ordinatione diſſerens, ait illam non tantum ad imprecationem vocis ſed ad im- poſitionem impleri manũs. B. W. Ant. ad Probat . generaliter SS. PP. dicunt Ordinationem fieri invocationibus & precibus primò quia cum Miniſtri ordinantis Porcitus non eſt ſuprema & propria; ſed ſo- um miniſterialis & precaria, ejus miniſterium eſt quædam tacita ſupplicatio, ut Deus ra- tum habeat id, quod ipfe facit, ex quo tamen non ſequitur, eorum verba eſſe meram ora- tionem. Secund quia verba Miniſtri habent vim à Chriſto, qui rogavit Patrem, ut infalli- biliter haberent effectum. YZertiò propter preces, quæ verba Miniſtrorum comitan- tur, quaſi diſpoſitio, ſicque ipſimet Adverſa- rii Juenin &c. explicant SS. Patres, dum di- cunt etiam Euchariſtiam vel Conſecrationem, Baptiſinum fieri Sacerdotum precibus, nimin rum 772 DESACRAMENTO ORDINIS. rum concomitanter & diſpoſitivè, quatenùs ſine illa non peraguntur; non verò formali- ter. S. Aug. vero Lib. 15. de Irinit. plus non vult, quàm Chriſtum eſſe Deum, quia dedit Spiritum Sanctum poreſtate proprid, & tali Poteſtate non dediſſe Apoſtolos, quorum po- teſtas ſolùm miniſterialis fuit & precaria, ac proinde eorum verba, cum conferrent Spi- ritum Sanctum fuiſſe orationem, ſcilicet taci- tam ſaltem, uti & Præpoſitorum Eccleſiæ. Deinde . 20. ſicut ſupras Tranſmiſſo Anteced. M. Conſ. ob rationes allatas. Inſt. IV. Forma apud Græcos conſiſtit in oratione; ergo idem melius dicitur de for- mà etiam apud Latinos, ſic enim conciliatur utraque Eccleſia, & habetur perfectior utriuſ- que uniformitas. N. MW. Maj ſed forma Græcorum eſt hæc: Livina gratia.. promo- vet M. venerabilem VDiaconum E. G. in Presbyte- rum: prim ſic enim aſſerit Arcudius cit. Not. I. qui pius hâc in re fidei meretur, utpote Ri- tuum Græcorum peritifſimus & verſatiſſimus in eorum Euchologiis. Secundo Simeon Theſſalonicenſis de ſaeris Ordinationibus cap. 4. clarè indicat eà formulà ſacram Ordinatio- nem fieri; cùm enim ea formula etiam in Ordinatione Diaconi locum habeat, eam ex- plicans ait: cùàm boc dicit Epiſcopus, & gratiam donat, && qui ordinatur, Diaconatum verbo Epi- ſcopi ſtatim accipit; eficax enim eſt per ſanctiſſi- mum Dei Spiritum. Nec obſtat, quod ſub- jungat: nibilominus opus adbuc babet myſterio &α berfectione Nd e en 1AS 1 t Rleumd cein Art agolon Ae Ali hn 1 Nteni Imali. 6 No Edit Kal md. e N. ec. kle eH lor. larurr til. O oM e. M. Wer Plhnvn Ge tt ato⸗ a e⸗ ngien ſalee j tc ⸗ iNſne 7 DE SACßAMENTO OINIS. 972 perfectione preaum Epiſeopalium; nam hæc ſaltem ex præcepto & coniſuetudine obſervan- da ſunt; quòd verò verbis illis plus non exigat, patet iterum ex aliis immediatè ſubjectis; per- git enim: &* cœterorum omnium quæ in Ordina- tionum paradigmate continentur. . . oportet eiam caput ejus, ſacræ menſeæ incumhere, & flectente genu Gρσ. hæe autem non ſunt de eTemri⸗ TLertiô. Ad illam formam alludere videtur S. Chryſoſt. Orat. 4. de Sacerdotio, perſtringens Ordinationum pravos uſus; multæ, inquit, barum Ordinationum d Divina gratin non funt. Denique quartò, quia verba illa: Divina gratia Wσοσ. ſignificant collationem gratiæ & characte- ris, & conjunguntur impolitioni manũs ſuper caput ordinandi adeoque materiæ proximæ; Orationes autem, quæ poſtea dicuntur, de Pres- bytero ùt jam ordinato loquuntur, & talem clarè ſupponunt. 2 Inſt. E. Si forma non conſiftat in oratione, vel precibus, ad quid illæ tam religioſè adhi- bentur; non enim ipſæ gratiam conferent Sa- cramenti. B. adhiberi ad imperranda ordinan- dis copioſiora, ſpecialia & efficacia auxilia gratiæ, ad quæ Ordinatio ſacramentalis jus non confert, ſed ſolùm ad idonea, uti reliqua Sa- cramenta. Licet igitur preces illæ non habe- ant vim & ſignificationem ſacramemtalem, re- tamen & laudabiliter eas Eccleſia ordi- navit. “ ARTI- Ccec 774 DE SACRAMENTO ORDINIS. ARTICULUS IX. De Miniſtro Sacramenti Ordinis. ta. Miniſterium ordinandi ad populum ertinere contendunt Lutherani & Calvi= niſtæ; quamvis poteſtatem imponendi manus concedant ſolis paſtoribus; non quaſi populus hanc auctoritatem & poteſtatem non haberet, ſed ut evitetur confuſio. Iià Calvin. Lib. 4. Inſtit. cap. 3. Quod ipſum prius volebat Wi- cleffius inter alia dicens: Confirmationem juve- num, Clricorum Ordinationem, locorum vonſe- erationem reſervari Papæ &σ Epiſcopis Propter cupiditatem lueri temporalis 5 quem errorem damnavit Concil. Conſtantienſe Seſſ. 8. Catholici omnes tametſi contra HH. con- veniant, Miniſtrum Ordinarium Ordinis eſſe Epiſcopum, eſt tamen inter eos quædam diſ- 1 Mk Phrei ltul Ptenn N 1 ſcen 6. ſenſio quoad Miniſtrum Extraordinarium, an & quales Ordines poſſit conferre ſimplex Sa- i I cerdos ex delegarione ſummi Pontificis? Pri- i ma ſententia, quæ etiatn tribuitur S. Thomæ gün in 4. Diſt. 25. q. I. Bonavent. q.. I. 2. T. Ri- inn chardo & allis, negat Sacerdotem ſimplicem , i oſſe eſſe Miniſtrum extraordinarium alicujus , rdinis majoris. Secunda ſententia; quæ eſt Aureoli, Angeli, & aliorum prorſus oppoſi- S tum affirmat. TZertia id tantùm de Subdiaco- Ulen naru concedit. Ità Bellarm. Lib. Cleric. cap. 17. Suar. in 3. part. Tom. 3. Diſp. 11. ſect. 3. Co- ſgit ninck Diſp. 20. de Sacr. Ord. Quarta denique aan etiam AN . . lpondm C endle dllon hi UwVi. 80: gting Poonts Lennen del naNs l Nlnnnt nlnt a 1N. ghn lcnſe A Go fnt DE SACHAMENTO ORDINIS. 775 etiam ad Diaconatum, excepto Presbyteratu, talem faculeatem extendit. Porrò hic indagandum venit, utrum Epi- ſcopus hæreticus, excommunicatus, degrada- tus poſſit valide conferre Ordines. Negrunt CGratianus & Palea Cauſ. 9. 4. I. aliique, quos Gloſ. ibi refert in Can. Nos. Item Magiſter ſentent in 4. Diſt. 25. Lit. C. Hoc autem ſentiunt de iis ſolùm Epiſcopis, qui nunquem fuerunt Catholici; de aliis enim, qui aliquan- do fuerunt in Eccleſia, deinde ab hac præciſi, inquit Gratian. Ordinationet eorum ab Eccleſid miſericorditer tolerantur. DecoI. Miniſter ordinarius Sacramenti Or- dinis eſt ſolus conſecratus Epiſcopus. Eſt de fide. Prob. Iind ex Scripturâ Sacrà, in quàſo- lis Epiſcopis, ſcilicet Apoſtolis & eorum ſuc- ceſſoribus Ordinis collatio adſeribirur. Act. 6. Ordinatio ſeptem Diaconorum. Act. 14. de Pau- l1o & Barnaba diciture cùm conſtituiſſent illis per Eingulas Eccleſiag Presbgteros. I. ad Tm 4. Woli negligere gratiam, quæ data eſt tili.. cum impoſitione manuum Preslgterii. & cap. y. præ- cipit illi Paulus manus citò nemini imponere. Ad Tit. I. ſcribit, ujus rei gratia reliqui te Cretz e , qucæ deſunt corrigas, ut conſtituas per civitates Presbyteros, ſicut ego diſpoſui tili. Prob,. Il. er conſtanti Traditione quæ con- ſtat ex facto ipſiuſmer Novatiani hæretici, qui omanum Epiſcopatum ambiens, tres Epi- ſcopos, homines rudes in fraudem adduxerat, cum eos temulentos cerneret, compulit, Cec 2 ut, 776 DE SAcCRAMENTO ORDINIS. ! ut, licèt vanâ impoſitione manuum, ſibi Epi- ſeopatum conferrent. Rem narrat Cornelius ol papa in Epiſt. ad Fabium Antiochenum apud il Euleb. L. 6. Hiſt. c. 43. Adeò in Sæculo III. quo hoc comtigit, veritas illa perſuaſa fuit. ig In Sculo W. eandem tradit Concil. Carthag. r I. Can. 5, habitum anno 348. Et Alexandrinum, i ex Aegypto, Libya, Thebaide, Pentapoli H congregatum ſub Oſio anno 319. ut enim re- o fert Athanaſ. apol. 2. Cont. Arian. declaravit u Iſchyram accuſatorem Athanaſi non eſſe verum N Sacerdotem; eoquèd à Collutho ſimplici Sa- WZ cerdote ordinatus eſſet. Epiphanius verò Ac-. a rium rejecit & cum hæreticis damnavit, quòd Presbyteros in jure ordinandi pares Epiſcopis ck judicaret; & ait Hær. 75. Per Epitcopos gigni Patres Ordinationis virtute, per Presbyteros Verò filios duntaxat Eccleſiæ virtute Baptiſmi. We⸗ in Sæt. VI. Arelatenſe y. Can. v. Item Bracca- ii renſe Anno 563. Can. 8. In Sac. VII. Conc. nt Hiſpalenſe 2. anno 619. cap. 5. irritam affirmat il ordinationem illam, in quàâ Presbyter verba formæ pronunciaverat, & Epiſcopus, qui præ oculorum dolore legere non poterat;, ſo- ABam manus impoſuerat. 4 Prob. III. Ex Conciliis generalibus Flo- in rentino & Tridentino, quorum primum de Ihe Ordine ait in Decreto Unionis. Ordinarius Ellt Miniſter hujus Sacramenti eſt Epiſeopus. Alte- rum Seſſ. 23. Cag. 7. Siquis dixerit Epiſcopos non eſſe Preibyteris ſuperiores, vel non haberepoteſta- NAd tem confirmandi ordinandi, vel eam quam tact e . illis 5 Ctnehng mepud ſ. Ci, u Dentdd eninte. Eohnnit ſerun Nir. oAs. od lo Ngin eos Maccd. le lüm rſet Gett⸗ 1- nbn Olon e. 3 t red lenhe, . hlllen, , “ DE SACRAMENTO ORDINIS. 777 ilis eſſe cum Presbyteris communem. . anatle. Kutio d priori eſt voluntas Chriſti, quam nobis declarat perpetua praxis Eccleſiæ; ac Pproinde poteſtas ordinandi propria eſt Epiſeo- pis jure Divino, non ſolo jure Eccleſiaſtico. Ratio Convenientiæ eſt; quia Epiſcopi ſunt à Chriſto inſtituti ùt Principes Eccleſiæ, ergo conveniens fuit munus ordinandi Miniſtros Eceleſiæ pertinere, ſaltem de jure ordinario, ad ſolos Epiſcopos; ſicut ſolus Princeps ſœæcu- laris ordinarie miniſteria publica diſtribuit. Dj. I. Aaron fuit ordinatus Sacerdos à Moyie, licet Moylſes non eſſet Sacerdos; nam in Lege Veteri Sacerdotium ſolùm ad Aaro- nemn ejuſque filios pertinebat; ergo etiam po- teſt quis ordinari Sacerdos in Lege Novà à non Sacerdote; ergo Epiſeopus non eſt Miniſter ordinarius Ordinis. w. Ind. Moyſen verè Sa- cerdotem fuiſſe docet S. Leo Papa Ep. 88. juxta illud PſI. 98. Moyſes & Aaron in Sacerdo- tibus ejus. Poſtquam verò ordinatus fuerat Aaron, ad hunc ejuſque filios tantùm pertine- bat Sacerdotium ex ordinatione Divina. Ne. 24 Tranſmiſſo hog N. Conſ. Res tota pende- bat ab arbitrio voluntatis Divinæ: poterat Deus per non Sacerdotem Sacerdotium conferre Aaroni; ſed aliter ordinavit pro Nova Lege Chriſtus, ur probant rationes concluſionis. Dein- de ſicut Lex Verus & Nova, Sacrificium L- gis Veteris & Novæ, ſic differt utriuſque Sacerdotium. W Ccc 3 Olj. 778 DE SACRAMENTO ORDINIS. Otj. II. In primitivà Eccleſià populus habuit jus ſuffragii in Miniſtrorum electione; ſic Act. 6. priuſquam eligerentur ſeptem Diaco- ni, placuit ſermo coram omni multiudine. Idem innuit S. Cypr. Ep. 33. & 69. ergo non ad ſo- los Epiſcopos ſpectat collatio Ordinum. Be. Imd. D. Ant. Habuit jus ſuffragii ex jure Di⸗= vino N. Ex mero indulto Apoſtolico, vel Ec- cleſiaſtico C. . 29 M. etiam Conſ-. enim cœlo diverſa ſunt eligere, vel ferre ſuffra- Primum indulſerant Apo- ſtoli multirudini: conſiderate ergo fratres viros ex vobis boni teſtimonii ſeptem. Act. 6. v. 3. nimi- rum ut tantò melius ledarent murmur, ü po- pulo relinquerent electionem. Sed electos or- dinarunt Apoſtoli: v. 3. ibid. Sic & poſtea Eccleſia ſæœæpe dedit populis jus ferendi ſuffragii in electione Miniſtrorum; ipſa tamen Ordina- tio ſemper perrtinebat ad Epiſcopos. P rum in Ordinatione Miniſtrorum tria contin- gunt: Electio, Ordinatio ſive Conſecratio, Electio nihil eſt aliud, quàm deſignatio perſonæ idoneæ ad Eceleſiaſti- cam dignitatem, vel functionem; Ordinatio eſt cæremonia ſacra, quà miniſtri pro tali dig- nitate conſecrantur, velillis poteſtas ſacra con- fertur, poſtquam conſtat de eorum idoneita- te ex Electione. Miſſio vel Vocatio Iurisdi- Rionem tribuit, & Paſtorem Eecleſiaſticum conſtituit. Concedimus igitur jus ferendi ſuf- fragii in Electione concedi portuiſſe popu conceſſum fuiſſe; non autem jus or gium, & ordinare. Miſſio vel Vocatio. ern l 1. ae n hvn ncket MCN a Wakt Enkon 1 1 Nihekee au0 CEln n Ion ng t puls Kone, Meo. Iem inil⸗ i e. Nle⸗ o A. lt e Dimi. (po. er. Noſes lko, Nm. W. nanmn Cgerin UA Muk irdo Lel Gnc⸗ Corenn ſofcns lahhan endt egnie Ginm DE SACRAMENTO OENIS. 779 Obj. III. Concilium Nicænum I. in Epiſt. Synodica apud Theodorer. Lib. I. c. 9. & apud Socratem Lib. I. c. 19. poſtquam iis, qui à Meletio Schiſmatico conſecrati fuerant, Pres- byteris facultatem ademit, in Schiſmatis pœ- nam, quemquam in Qlero deinceps promo- vendi, vel deſignandi; de aliis, qui Meletio non adhæſerant, inquit: Hi autem, qui Dei gratia. . , ad nullum H defeciſe comperti ſunt, & ſe intra Catbholicam Ecoleſiam onte. 7, * zos continuerunt, jus habeaut & ordinan eos, qui digni Clero fuerint, nominandi. ergo Presbyteri tunc temporis gaudebant poteſtate ordinandi. . D. Ant. Jus habeant ordinandi ordinatione propriè tali, ſive conſecratione N. Ordinandi impropriè, id eſt, ſuo ſuftra- gio cum cæteris eligendi, deſignandi, & ap- probandi C. Katio eſt imò, quia Concilium, ut ex ejus Epiſtolæ verbis deducitur, concedit Presbyteris non Schiſinaticis illud jus, quod in pœnam negabat aliis, qui adhæſerant Meletia- no ſchiſmati, ſed his tantùm negat jus ſuffra- gii in electione, deſignandi, approbandi, erge. 24d. quia Ordinationem præmittit Nominatio- ni; certum autem eſt, quod primò debuerint nominari tanquam digni Clero, antequam ùt Clerici verè ordinarentur. 2110. quia in Eræ- co legitur mο*αορρισπο quod propriè ſigni- ficat promovere, præordinare, eligere; hinc etiam r coXααροοιιο σ α & 6ναιτιοι W αρν id eſt, promovere, & nomina eorum ſugge- rere, qui ordinatione digni judicantur, tan- Cc c 4 quaimn 730 DE SACRAMENTO ORDINIS. quam ſynonyma conjunguntur. Et All. 22. v. I4. eandem vocem græcam Vulgata vertit: prcordinavit, ſcilicet Deus Paulum, eum eli= gendo in Apoſlolum; quæ tamen præordina- tio non erat vera ordinatio; nam, non obſtante illa præordinatione Paulus cum Barnaba ordina- tus, ſive conſecratus fuit Epiſcopus Ackl. 14. Olj. IV. Presbyteri in Ordinationibus ſi- mul cum Epiſcopo manus imponunt, ex anti- qua praxi Eccleſiæz. Ef I. ad Tim. 4. ait Paulus: noli negligere gratiam, quæ data eſt tibi 1. um impoſitione manuum Presbyterii. Ergo. Be. D. Aut. Impoſitione merè Cæremoniali C. Sa- cramentali N. illa enim impoſitio ſolùm ſigni- ficat conſenlum Eccleſiæ in Ordinationem Electi; nullum autem effectum producit; nam ſic imponendo manus nec verbulum profe- runt. Ad 1. Tum. q. W. O. Per Presbyterii in= telligendo Presbyteros ſimplices N. Epiſco- pos C. Ità enim explicat Theodoret. Oecu- men. Theophylact, præſertim S. Chryſoſto⸗ mus dicens: non de Presbyteris le loquitur, ſed de Epifcopis 3 neque enim profectò Preilqteri ipſum ordinrunt, Et ceriè tunc agebat Paulus de Conſecratione Epiſcopi, in quâ ex conſtanti diſeiplinà Eccleſiæ ſolent plures Epiſcopi manus imponere Onunquam veròbresbyteri ſimplices, . Porro Presbyteri nomen tunc commune erat Epiſcopis; imò aliquando uſurpatum ab Apoſtolis, Presbyterii autem vocabulum Ec- gleſiæ ſenatum denotabar, qui vel ex Epiſco- Pis ſolis conſtabat; ut plures autumant vel ex Epi⸗= G ſceopis 1lekt nh Mid n lnlen bwwel bi le , 1onlie, kN ſin⸗ n 4 DE SACRAMENTO ORDINIS. 784 ℳ fcopis ſimul & Presbyteris, ut alii ſentiunt. Uent (uidquid verò ſit, ex eo nihil colligi poteſt; mes aut enim Presbyteri manus non imponebant, uin ſed ſoli Epiſcopi; aut ſi imponerent cum Epi- WImg ſcopis, üt adhuc hodie in Ordinatione Pres- n. byterorum, illa impoſitio ſacramentalis non A fuit. lntu. Obj. V. ſequentia;: Imò. Presbyteri ſim- um plices habent poteſtatem conſecrandi Euchari- à ſtiam; ergo etiam Sacerdores, vel Diaconos 6α ordinandi jure ordinario; qui enim poteſt , majus, poteſt etiam minus; majus autem quid dr, eſt conficere Corpus Chriſti, quàm Miniſtrum. nlei. 20%. Epiſcopus poteſt ordinare Epiſcopum; foten ergo etiam Sacerdos Sacerdotem. . ad vmum. VuIm M. Conſ. Ad ejus prob. B. D. Si minus ſit ejus- Nek. dem generis, ſubordinatum majori, non de- frin. Pendens ab alterius voluntate; e0. Secus NW. . Unde fallit hoc axioma etiam in Phyſicis, ut: homo poteſt generare hominem; ergo etiam formicam. Et proinde multò magis in mora- libus, quæ pendent ab alterius voluntate, uti hic poteſtas Miniſtrorum à voluntate Chrilſti. Voluit ille à Presbyteris ſuum Corpus conſe- crari, non alios Sacerdotes; ſed poteſtatem Wmm hos conſecrandi eſſe voluit penes Epiſcopos uhes Eccleſiæ Principes. Ad 2dum. MN. Conſ. Ka- od zio eſt eudem voluntas Chriſti, quæ nobis con- mm ſtat ex Traditione perperud, praxi & mente DNm Ecclelix. Accedit, quòd pofeſtas ordinandi denli non ſit Ppoteſtas Jurisdictionis, ſed Ordinis, NHh guam in Conſeeratiope ſuàâ ſoli accipiunt Epi= Cec 5 ſeopi, 782 DE SACRAMENTO ORDINLS. ſcopi, non Sacerdotes alii; ergo hi non poſ- ſunt ordinare alios jure ordinario. 4 Dico II. Sacerdos ſimplex non eſt Mini-= ſter Extraordinarius Presbyteratus, hoc eſt, non poteſt hunc Ordinem conferre alteri etiam ex commiſſione Eccleſiæ, vel ſummi Pontifi- cis. Eſt communiſſima AA. tum Veterum, tum Recentiorum cum S. Thomd in 4. Diſt. 25. J. I. a. I. ad 3. contra Panormitan. cap. quanto. de Conſ. Capreolum, Angelum in Sum. Verbo: Ordo: & Gloſſ. in Can. Manus. de Conſecrat. Meratium. Katio eſt primo; quia ex unâ parte nec Scriptura, nec Traditio alium Miniſtrum hujus Ordinis aſſignat uſquam, præ- ter Epiſcopum: ex alterà parte ne unicum ex- emplum extat, quo facultas conferendi hunc Ordinem fuiſſet delegata Presbytero ſimplici; quod eſt maximum argumentum, Eecleſiæ non eſſe conceſſam à Chriſto poteſtatem, delegan- di Presbyteris facultatem alios Presbyteros or- dinandi; ſi enim Chriſtus hanc poteſtatem de- diſſet Eccleſiæ, hæc certè illà aliquando uſa fuiſſet, cùm plures ſe offerrent occaſiones, id- que poſcere videretur neceſſitas, & animarum ſalus, maximè perſecutionum temporibus, quibus Epiſcopi latebant in cryptis, aut ra- Piebantur ad necem. Item ula fuiſſet Presby- terorum operâà in remotis regionibus, ubi nulli adhuc erant Epiſcopi, & in quas mitti non poterant ſine magno diſcrimine, & labo- re; atqui tamen nunquam id factum legimus, ſed conſtans eſt in ſupprimendo hoc Presby- tero-⸗ wed cn uhnn n ee Ne uße⸗ uioi it ⸗ ons Uobe uzetl iun fne ler/ M/ Iin: N ln ils — , ingt DE SACRAMRNTO OERDINIS. 78 3 terorum jure conſenſio Epiſcoporum; altum ncl in ipſis Presbyteris, quotquot de Otdinibus fſeripſerunt, eâ de re ülentium. An fortè ne e mini id in mentem ventèd mnihr Ratio eſt 2dò. Omnium fer Theologorum en conſenſio, exceptis Paucis; Atqui in rebus, N qgue pendent à ſolà voluntate Divinà, ut in ini ſpecie Sacramenta, maximi momenti eſſe de- nn bet communis DD. conſenſus, Præſertim “ quando veritas Catholica non eſt expreſſa in gi Scripturàâ Sacr; ſed ex ſola Traditione erui un debet, uti Præſens controverſia. o. KRatio eſt 3tid. Quòd plerique SS. PP. aſſe- de rant und ordinandi facultate Epiſcopos Pres- iw byteris eſſe ſuperiores, ut S. Epiphanius Hær. le; 75. conra Aérium, qui nullum admittebat in- n ker Epiſcopos & Presbyteros diſcrimen, ait- Me “ (Ordo Epiſcoporum) vim gignendorum batrum d habet; at ille, Presbyterorum, cum patres gignendi e. poteſtatem non habeat, per regenerattonis lavacrvanm, ſilios gignit Ecolefiæ. Et verè qul tandem Presbyteros . 1 conſtituat, qui ad ordinandum manuum impoſitio- iz nem non habet? S. Hieron. Ep. 85. ad Eva- M grium: Quidfacit exceptd Ordinatione Epiſeopus; 1 D quod Presbyter non faciat? S. Chryſ. Hortil. 11. 1. ad TZim. De Epiſcopis ait: ſold manuum e impoſitione Presbyſteris ſuperiores ſunt. Sed hæe „faulla eſſent, ſi ex delegatione poſſent Presby-⸗ fene teri ordinare Presbyteros; nam ità ſe haberent SNe ad Ordinationem, ſicut ad Confirmationem, Ne quam poſſe eos conferre ex commiſſione ſum- n mi Pontificis communis eſt ſententis; erg = 0l 784 DE SACRAMENTO ORDINIS. ſolà Ordinatione Presbyteros excedunt Epi- ſcopi juxta PP. ſequitur, quod ex delegatione non poſſint ordinare Presbyteros; vel non ſo-⸗ là Ordinatione ſuperiores erunt Epiſcopi, ſed et am Confirmatione. KRatio oſt 4t0. Quod ſententia contraria diſerimen inter Epiſcopos & Presbyteros ni- mium labefactet, & incautè ſuppediter arma Calviniſtis, qui toti pugnant adverſus Epiſco- porum excellentiam. Vide Petavium in Diſ. Jertat. de Eccleſiaſtic’ Diſciplind. zd'. Quod non parùm obſit cauſæ Catholicæ de ſucees- ſione Paſtorum; eo enim maximè impugnamus HH. quod Paſtorum ſeriem oſtendere non Poſſint; At facilius ſe tuebuntur, ſi Presbyte- ri alios ſibi ſubſtituere poſſint. 2t15. Quod tollat Epi ſcoporum neceſſitatem. Olj. I. Ex Haiſtor. Eccl. ſequentia I. Juxta Caſſian. Collat,. 4. cap. I. Paphnutius Presbyter Danielem diſcipulum ſuum ordinavit primò in Diaconum, deinde etiam in Sacerdotem. II. Sub Valeriano & Gallieno cùm Scythæ plures Clericos captivos abducerent, inter hos Ul- phila cùm morum ſanétitate & præcdicatione multos barbaros converteret, ab Euſebio non- dum Epiſcopo fuit conſecratus, ùt refert Phi- loſtorg. in Eclogis Lib. 2. cop. F. III. Chorepi- ſcopi quondam leguntur ordinàſſe Presbyteros. pe. Ad I. D. Ordinavit, hoc eſt, eum ob- tulit præſulibus, ut ei manus imponerent, sic- que ordinari curavit C. Ordinavit verè N. Ad Yl. HN. Im, Probas nimium; nempe Presby- feros 1. Malan As Gtty rel ANe 50e⸗ Dnd od/ Mienun , e Eſo Alen n Do Cenoone onſ. a Crun e. tem lyer I e her Vea en.D. epoe Ml AAe Honn. ALne oren Meer⸗ nncr ent, R et Ne l⸗ 4* DFE SAChAMENTO ORDINIS. 785 teros poſſe ordinare Epifcopos; nam ſic quo- que Ulphilam funſle ordinatum ab Euſebio non- dum conſecrato Epiicopo ait cit. Autor, ſed W. 24. Philoſtorgio nulla fides habenda eſt; Arianus erat, qui ut oſtenderet Gothorum Eccleſiam fuiſſe ab Arianis inſtituram, refert Ulphilam, qui muueribus illectus ad Arianam heæreſin Gothos perduxit, fuiſſe primum Epi- ſcopum, quod tamen fallum eſſe habetur ex Socrate Lib. 2. Hiſt. cap. 41. qui narrat Theo- philum Gothorum Epiſeopum Nicæno adfuiſſe Coneilio, illique ſubieripſiſſe. Deinde Philo- forg. ait Legationem Ulphilæ, cujus occaſio- ne factus eſt Epiſcopus, eveniſſe Conſtantini temporibus; ſed Sozomen. Lib. 6. cap. 37. Theeodorer. Lib. 4. cap. 37. Socrates Lib. 4. ca bD. 933. ad Valentis imperium referunt. Ad IIl. R. D. Chorepiſcopi, qui erant verè conſecrati Epiſcopi C. Qui non erant N. Vide de bis fol. 670. Et Art. VII. de ſuper. Epiſcop. — Ohzj. II. S. Leo M. Ruſtico Narbonenſi interroganti, quid agendum eſſet de Presby- tero, vel Diacono, qui ſe Epiſcopos menti- ti ſunt, & de his, quos ipſi Clericos ordinäa- runt? reſpondet Ep. 92. quòd, ſi Ordinatio peracta fuerit cum judicio & conſenſu Præœſi- dentium, haberi poſlit ut rata; ergo juxta S- Leonem ſubſiſtit Ordinatio Presbyteri facta non Epiſcopo. N. D. Conſ. A non Epiſco po vero N. legitimo C. nam ambo illi, de qui- bus interrogat Ruſticus, Conſecrationem Epi- ſcopalem acceperant, & ideo erant veri Epi- ſcopi; 786 DESACRAMENTO ORDINIS. ſcopi; ſed quia contra Canones abſque Metros= politani conſenſu, aliiſque comprovincialibus Epiſcopis fuerant ordinati, ideo mendaces vocat Ruſticus, ſive non legitimos, quia juxta Eccleſiæ regulas non numerabantur inter Epi- ſcopos. Colligitur hoc ex verbis S. Leonis“ ait enim in Epiſt. cit. Wulla ratio ſinit, ut inter Epiſcopos habeantur, qui nec à Clericis ſunt electi, nec d plelibus expetiti, nec à provincialibus Epi- Nopis cum WMetropolitani judicio conſecrati. Olj. III. Concilium Hiipalenſe II. anno 619. Cap. 5. pronunciat abjiciendas eſſe & gra- dibus ſuis Clericos duos, Presbyterum &£ Diaconum, qui Epiſcopo manum quidem imponente, ſed Presbytero formam dicente, eoquòd Epiſcopus ob oculorum dolorem eam legere non poſſet, ordinati fuerant; ſed qui ab Ordinibus deponuntur, ilos habuerint, neceſle eſt; ergo poteſt Presbyter conferre Presbyteratum & Diaconatum ex delegatione. W. L). Maj. Pronunciat abjiciendos, hoc eſt Ven deponendos, quaſi jam verè Ordinemac- cepiſſent, N. hoc eſt declarandam eſſe irritam corum Ordinationem, & Proin non permir- tendos, ut in iis miniſtrent C. Ratio eſt, quia alioquin ſequeretur poſſe ab uno applicari ma- teriam, ab alio formam, quod nemo dixerit extra Sacramentum Pœnitentiæ. Obj. IV. Concilium Florentin. ait Sa= cramenti Ordinis Epiſcopum eſſe Miniſtrum Ordinarium; ergo ſupponit Sacerdotem poſ- ſe eſſe Extraordinarium. Conf. Imo. Sicut ex e0, iuszen IM. inng 6wanen s0 temd mund⸗ (luroen Nel Ahd Ticrercn mn tr nſen! te ihlin lolegen 1 En Nan , A ni un 4 l 6 Merro⸗ ielb dlceg n. ed. Aie EIH. cenre nin ennl le. Ceit i N Hogeun Cende Sen D DE SAcCRAMENTO ORDINIS. 787 eo, quòd Epiſcopum dicat Miniſtrum Or- dinarium Confirmationis, infertur, Sacerdo- tem eſſe Extraordinarium; ità quoque hic. Conf. 200 Tridentin. Seſ-. 23. Can. 7. Eodem modo dicit Confirmandi & Ordinandi faculta- tem propriam eſſe Epiſcoporum, nec Pres- byreris communem, & tamen hoc non ob- ſtante Sacerdos poteſt eſſe Miniſter Confirma- tionis; ergo etiam Ordinis. . . M. Conſ. Vocat Epiſcopum Miniſtrum Ordinarium, quia Sacerdos ex delegatione poteſt ſaltem conferre Ordines non Hierarchicos, aut Minores. Ad Conf. I. E. . Suppoſ. quòd ideo præ- ciſè inferatur Sacerdotem eſie Miniſtrum Extra- ordinarium Confirmationis, quia Epiſcopum vo- cat Ordinarium; nam poſità ſolà voce Ordinarius adhuc poterat affirmari & negaridacerdotem eſſe Miniſtrum Extraordinarium; ſed quia addit: Le- giturtamen aliquando per Apoſtolicæ edis diſpenſa- ionem ex rationalili & urgente admodum cauſd ſimplicem Sacerdotem, Cbriſimate per Epiſeopum confecto, hoc adminiſtréſſe Conkirmationis Sacra- mentum. Nil tale addit de Ordine; unde cùnm pro Presbyteratu nullum exemplum etiam ali- unde afferri poſſit; Epiſcopus eſt ſolus illius Miniſter, cum excluſione alterius Miniſtri Ex- traordinarii. Ad Conf. zdam E. M. Ant. Concilium quidem hic de utrâque poteſtate ait, eſſe propriam Epiſcopis; non tamen ideo dicit, aut vult eſſe propriam eodem modo, ſed oppoſitum potius ex Tridentino colligitur, ubi de qualibet poteſtate ſeorſim ex profeſſo 1 . agit „98 Dr SACEHAMENTO ORPDINIS. agit; nam Seſ-. 7. Can. 3. definii de Confirmatio- ne tra Rans: ſiquis dixerit, ſanctæ Confirmationis Mi- niſtrum Ordinarium non eſſe ſolum Epiſcopum, Jed quemvis ſimplicem Sacerdotem; anathema ſit. Econtra agens de Ordine e. 23. Cap. 4. ait: Sacroſancta Synodus declarat, Epiſcopos... Miniſtros Eccleſiæ ordinare. In primo autem jloco abſolutè definit, Sacerdotem non eſſe Miniſtrum Ordinarium Confirmationis; in alio loco diſſerens de Ordine, ſolis Epiſcopis facul- tatem ordi-landi ſimpliciter attribuit, nec ver- bo mentionem faciens Miniſtri ordinarii. . 24do. M. Conſ. Licèt enim hic locns Tridentini non obſtaret; obſtant tamen alia pto Ordine, & quidem Presbyteratũs præcipuè; nunquam enim Eccleſia agnovit ſibi datam eſſe poteſta- tem delegandi facultatem Presbytero hunc Ordinem conferendi, ſieut Confirmationem. Olj. V. Plures Canonici Juris Conſultiſu- pra citati: Item etiam Theologi docent, Pres- byteratůs Ordinem à ſimplici Ptesbytero con- ferri poſſe; ergo. N. Ad I. D. Plures Cano- nici juris Conſulti docent, eò inducti ex falſis principiis C. ſecus N. Inprimis Interpretes Ju- ris Canonici non ſunt audiendi præ Theolo- gis in præſenti cauſà, quæ ad doctrinam per- tinet. Deinde ità ſenſerunt nisi falſis princi- püs: primum eſt, Quòd Presbyteri & Epi- ſcopi ſint quid unum & idem jure Divino ſic Guillelmus Raymundi Gloſſator, Gloſſa, & Panormitanus. Secundum: Quècd quivis Clericus poſſit eum, quem habet, Ordinem Con⸗- Chrin C e M ANI A fpdhin Dalot N. R in aneks NN eWnc Cohu lel ut eunn 1 D DE SACAMENTO ORDINIS. 789 Gmd conferre, ut Subdiaconus Subdiaconatum⸗ i Diaconus Diaconatum, Presbyter Presbyte- ralum; idque putabant Gloſſa, Sylveſter, An- uß, Felu⸗ de Clavaſio, Hugo, Bernardus, antiquis- i. limus Decretalium Commentator in Summà, . Aſtenſis Lib. 6. Lit. 3. A. 1. TLertium. Quèòd num, facultas dandi, quod habeas, extendatur etiam IG ad Laicos ipſamque Confirmationem, ità ut Grh confirmatus poſfit confirmare, Laicus Laicum, pta ur Gloſſ. ad cap. Pervenit. Diſt. 95. Quartum. eo. Quôd Presbyteri tantam habeant poreſtatem i. circa Ordines; ut etiam urgente neceſſitare Gnin Poſſint ordinare Epiſcopos, ut Guillelmus, Miin, Panormit. Atqui huec falla ſunt, & à nemi- un ne jam admittuntur; ergo nec Interpretum il- detr. lorum auctoritas hic pondus habere poteſt. Ine . . Ad. II. . D. Theologi berpauci & iisdem n. nixi ferè priacipiis, quibus Cit. Juris Canoni- in. ci Interpretes C. Secus N. Sic in ſpecie Aureo- *M lus credebat Epiſcopatum & Sacerdotium non mce eſſe diſtinctas poteſtates; quod quidam alii ju- e dicabant probabile, ut Nicolaus de Orbellis. 4 Ohj. VI. Omnis forma, quæ eſt in adtu, ei. poteſt ſe communicare in eadem ſpecie; ſic 4 „ ignis producit ignem; ergo etiam habens u. Presbyteratum poteſt hunc communicare alteri. D N. IIId. Ergo anima rationalis poteſt produ- e cere alteram; Confirmatus Laicus confirmare 8 1 alium; quæ ſunt notoriè falſla. Hinc B. 2α hia D. Ant. Forma corporea. T. nam & in 60 ]Phyſicis univerſaliter fallum eſt, ſic forma la- 4U pidis non producit ſimilem. Spiritualis, ſu= n Ddd perna- 790 DE SACRAM ENTO ORDINIS. pernaturalis; item in moralibus quæ pendent unicè à voluntate inſtituentis, ut Sacramen- ra N. In his tota ratio eſt voluntas inſtitu- entis. Dico IIl. Sacerdos ſimplex etiam proba- bilius non eſt Miniſter Extraordinarius Dia- conatús. Eſt communis tum Vererum, tum Recentiorum; contra Recentiores alios, nixos Prcæipuè privilegio conceſſo Abbatibus Ciſter- cienſibus, ex quo tamen, ut infra oſtendetur, infirmum petitur argumentum. Prob. Conrl. illis ipſis rationibus, quibus prior; æquè enim ad noſtræ uſque Theologiæ incunabula inau- dirum eſt in Eccleſia fuiſſe Presbytero ſimpli- ci delegatam poteſtatem hunc Ordinem confe- rendi, quàm Ordinem Presbyteratis; Tradi- tio autem & perpetua praxis, vel obſervantia Eccleſiæ ſunt optima interpres voluntatis Chriſti, à quà ſolà tota pendet doctrina de Sacramentis. Conf. illa Traditio & Olſervan- tia. Imò. Primos Diaconos Act. 6. ordinârunt Apoſtoli. 2d. CGelaſius Papa pronunciat aliquos quidem Ordines poſſe ex Epiſcopo- rum licentiàâ conferri à Presbyteris, ſed intra Subdiaconatum hæret, nec altiùs aſſurgit; quid ità? niſi ut tacitè innuat altiores Ordines nequidem ex commiſſione poſſe ab iis con- ferri. 3tio. Quandocunque de hàâc delegatâ ordinandi poteſtate fit mentio, nunquam ex- primitur Diaconatus. Sed Oj. Innocentius VIII. anno 14989. conceſſit Abbatibus Ciſtercienſibus ſaeut an 5 U1S N1 Ui. s 16 0 i G io d lzl viu Il Cris eid⸗ Me And A lonlen N Wlln 716 pencen glamhen itn Nnnrehz. nDe. n un Uignre heCe laren GC! enin Hinnn. ſingli, „ CÜRe⸗ Tadt. Tvenria untetis Uin de We CUns s lent nmd no I Ghnt 3 6 DE SACRAMENTO ORDINIS. 791 ſuis Religioſis conferendi Ordines Minores- Subdiaconatum & Diaconatum; De Bul- là hujus Privilegii meminit primò Navarrus Lib. 5. Conſilior. Conſ. I3. Secundo. Eam in Biblio- thecà Collegii Complurenſis Societat. Jeſu ſer- vari, & ſe legiſſe teſtatur Vaſquez 3. p. Diſp. 243. cap. 4. TYertio. Berti ſe legiſſe in Bulla- rio Ciſtercienſium. Quartò. Hoc privilegio uſi dicuntur Romæ, & Gandavi in Belgio Ge- nerales Ciſtercienſium. Ergo extat exemplum, quo facultas ordinandi Diaconum eſt conceſſa etiam alis non Epiſcopis. W. Imd. Bullam hanc ſuppoſititiam eſſe ait Sylvius in ſupplem. . Z Vommæ 4. 38. a. I. Hallerius de Miniſtro Ordinationis a. 2. ſelct. 3. & alii. Primò. Quia nullum ejus authenticum exemplar hactenus produci potuit; non enim extat in Bullario Romæ edito. Secund’. Quôd de eâ pugnantia teſtentur Auctores; nam Franciſcus Victoria ait ſibi quidem eam ad ma- nus veniſſe, ſed in eàâ ſolum exprimi Subdia- conatum; Vaſquez econtra etiam Diaconatum. Tertiè. Henno, qui teſtatur eà facultate uſos eſſe Generales, nullo id probat teſtimonio. Quartò. Benzonius Lib. 2. de Anno akie cap. 23. ait Bullam, quæ videtur concedere Ab- batibus Ciſtercienſibus, ut ſubditos ſibi Reli- gioſos ordinent Subdiaconos & Diaconos, lo- qui tantùm de Literis Dimiſſorialibus, quas Poſſint ſuis dare ad quemlibet Catholicum Antiſtitem, non habità ratione Provinciarum, aut Diœceſium, & ità declarâſſe Sacram Con- Ddd 2 gregatio⸗ 792 DE SAcCRAMENTO ORDINIS. gregationem Concilii Tridentini anno 1592. & Glementem VIII. Quintò. Quòd Concihium Tridentinum, dum Seſſ. 23. cap. 8. Ordina- tionem reſervat Epiſcopis, & oap. 10. Abba- tum, etiam Exemptorum, reſtringit privilegia minora, nullam faciat mentionem privilegii conferendi Diaconatum, ergo ſupponit hoc privilegium ipſis nunquam conceſſum fuille, alioquin illius præ aliis meminiſſet. N. 24b. Tametſi non ſfit nobis animus decidere, sitne Bulla illa vera, vel non? id tamen ex ultro citroque dictis non immeritèò colligitur, eſſe fidei dubiæ; proinde argu- mentum ex eâ petitum infirmum eſte; & ſub- ſiſtere Concluſionem, quaâ ſolùm dicimus, probabilinus eſſe Sacerdotem etiam non efle Miniſtrum Extraordinarium reſpectu Dia- conatũs. Dico Il. Poteſt tamen Sacerdos ſimplex ex conceſſione Eccleſiæ conferre Subdiacona- tum: Item Ordines Minores. Eſt commu- nis ſententia. Et quidem in eorum ſententid, qui negant hos Ordines eſle Sacramentum, & inſtitutos à Chriſto res difficultate caret; tunc enim eorum collatio, ſicut inſtitutio, pender ab Eccleſiæ arbitrio. In aliorum ſententiâ, qui admittunt Subdiaconatum eſſe Sacramen- zum; Item Minores, Probatur Imò. Aucto- gitate Gelaſii Papæ, qui facultatem conferen- di hos Ordines concedi poſſe Presbyteris à Pontifice aſſerit Epiſt. 9.'cap. 6. Zom. 4. Concil. ubi de Presbyteris loquens, ait: Wec ſibi me- . minerint M NNe idi Arn P Pe Cs mnal (hevel 6 W I unxCe M UUn Dlehan Ul me Uale 4 Pflennk. un. De el. ol nni ur a rn M dt. , ine. he. .. llr . WN ni, Clu N et nns, eſee M⸗ e lurr. N. ſhen n M eit gnen⸗ M. Cetn. Fetb d 1in cg nb. DE SACRAMENTO ORDINTIS. 79 2 minerint ullä ratione concedi, ſine ſummo Ponti- ce Subdiaconum, aut Acolytbum jus habere fa- ciendi; ergo vult eos hoc poſſe cum conſenſu & conceſſione Pontificis, aliäs enim verba Ge-= laſii inania forent, & omni ſenſu vacua. Prob 20. in Specie de Subdiaconatu: Tale privilegium conceſſum fuit Abbati Ciſtercienſi, cujus meminit Pius V. in eâ Bullà, quâà hoc ipſlum jus denegat Abbati Præmonſtratenſi. Item Abbatibus Benedicétinis, teſtatur Viécto- ria. Tale privilegium fuit alterius Abbatis Ciſtercienſis in Germaniàâ, quod ante Conci- lium Tridentinum confirmatum fuiſſe aſſerit Navarrus Conſilior Lib. 5. de Privileg. Conſ. 14. Prob. 3tio. de Minoribus Ordin. Syno- dus VII. generalis anno 787. Can. 14. facul- tatem Lectorum creandorum fecit Abbatibus: Leéctoris autem maniis impoſitionem licentiu eſt unicuique Abbati in proprio monaſterio ſolummo- do faciendi. . . dum conſtet illum eſſe Preslyte- rum. De Acolythatu conſtat ex Gelaſio Papâ ante Cit. Etr de ſingulis ex Tridentino Seſ. 22. cap. 10. ubi: Abbatibus, ac aliis gquibuſeunque, quantumvis Exemptis, non liceat in poſterum intra ſines alicujus Diæceſis conſiſtentibus, etiamſi mullius Diæœceſis, vel Exempti eſſe dicantur, ecui- quam, qui regularis ſubditus non ſit, Tonfuram, vel Minores Ordines conferre. Ergo Concilium relinquit Abbatibus facultatem, LTonſuram & Minores Ordines omnes conferendi regulari, bus ſibi ſubditis. . . Dddʒ 994 DE SACRAMENTO ORDINIS. Oj. Si poſſit Pontifex concedere facul- tatem Sacercdloti ſimplici conferendi Subdiaco- natum & Minores Ordines; ergo vel vi Or- dinis ſui, vel jurisdiétionis; Atqui neutrum dici poteſt: non primum; quia aliàs idem poſ- ſet Epiſcopus; hic enim quoad Ordinem non differt à Papâ; ſed illud non admittitur: non Ecundum; quia Jurisdictio reſpicit Corpus Chriſti Myſticum, non naturale. NM. M. ſeq. Waj. Hoc facit Pontifex ex poteſtate ſibi con- ceſlàâ à Chriſto; quam ei conceſſam fuiſſe de- clarat praxis Eccleſiæ ex allatis exemplis. Dico IV. Valida eſt Ordinatio facta ab Epiſcopo improbo, intruſo, hæretico, ſchis- matico, excommunicato, depoſito, ſimoniaco. Eſt communis hodie DD. Catholicorum, & Pim de fide, ut patebit. Prob. per partes. I. de improbo. Imd ex Scripturä, juxta quam 1. Cor. 4. Fpiicopi ſunt Miniſtri Chriſti & Diſpeniatores myſteriorum Dei; ſed ſive pro- bus ſit, ſive malus procurator, non intereſt Trei, quam nomine Domini agit, modò id ex- equatur, quod ſibi mandatum eſt. Ergo.- Unde & Apoſtolus ibid. cap. 3. ait: neque qui Plantat, eſt aliquid; neque qui rigat, ſed qui in- crementum dat Deus. 20d. Ex definitione Ec- cleſiæ, quæ eâ de re Donatiſtas, Waldenſes, Wiclefſiſtas, Huſſitas proſcripſit ut Hæreticos, At conſtat ex Bullà Martini V. in quâ ex dam- naris Wicleffi articulis hic decimus eſt: S u exiſtat in peccato mortali, non ordinat. Ex -Conc. Conſtantienſi ſeſ. 15. Trid. . . 1 huli A Wnnid N Doni Aimen enoen ui, e etent Mleco. 0r. Iu nt ENNN em ene icon. eck⸗ Ceab⸗ ſchis⸗ nitco. 1,8 mte. Gun S. re. Nhed hhder , ele Eene ne DE SACRAMENTO ORDINIS. 79 5 Seſſ. 7. Can. 12. ubi de Sacramentis in genere contrarium aſſerentes ferit anathemate. 371i0 Ex S. PP. Augiſtin. Zr. 5. in Joann. Si fuerit, inquir, eer Miniſter, cum diabolo computa- tur, ſeqnon contaminatur donum Cbriſti. Quod per illum tranſit purum eſt. . per lapideum cana- lem tranſit aqua ad areolas, nibil generans in ca- nali; ſed tamen bortis plurimum fructum affert. Vide plura Tr. de Sacram. in genere, ubi de probitate & fide Miniſtri. II. De intruſo. Ex traditione Eccleſiæ. S. Leo Papa Anatolium, à Conciliabulo, vel Latrocinio Epheſino intruſum in Sedem Con- ſtantinopolitanam S. Flaviani, inſtantibus Mar- ciano & Pulcheriâà Auguſtis, non ſolùm rece- pit; ſed etiam Ordinationes ab eo factas ap- probavit, ůt habet ipſa S. Leonis Ep. 78. & re- fert Auxilius in defenſione Formoſi Lib. I. cap. 24. Apud Morin. de S&. Ordinat. p. 2. Vigi- lii ſummi Ponrificis Ordinationes, eùm expul- ſo Sylverio Papa legitimo vi potitus eſſet ſum- mo Pontificatu, nemo unquam vocavit in dubium ;nec eas poſtea iteravit Vigilius, factus, Sylverio mortuo, verus & pœnitens Pomtifex. Ordinationes eus, ait Petrus Damiani apud Morin. loc. cit. in ſud Lerbaen, ſzabilitate per- manſerunt. Plura Exempla paſſim AA. refes runt alii. III. De Hæretico. Concilium Nicænum Can. 8. Novatianos cum ſuis Ordinibus decre- vit ſuſcipiendos eſſe, quem Canonem expri- mit Synodus VI. Carthagin. S& aliquando ve- Dd'd 4 verinu 796 Dgä SAcCRAMENTO ORDINIS. nerint ad Eccleſiam Catholicam Cothari, placuit, Ricut & magna Synodo (Nicænæ) eos ordinatos Oic manere in Clero. Tom. 2. Concil. pag. 1546. Idem Nicænum de Ordinatis Arianis ſtatuit. Et hinc quidem Canon ille 8. celebratiffimus, qut in regulam deinceps evaſit Siricio Papæ Epi ad Himmerium. Innocent. I. Ep. 22. Caß. 5§. Tharafſio Actione I. Synodi VII. Hincmaro ad Epiſcopos Synodi III. Sueſſion. S. Hieron. qui in Dialog. contra Luciferianos ait: in Syn- odo Wicænd olto Epiſcopos Arianos ſuſceptos ſei- mus. Similiter de Ordinatis a Donatiſtis, cum ad Ecccleſiam redirent, ait Auguſtin. Lih. 2. contra Parmen. non ſunt rurſus ordinati; ſeq ſi- rut Baptiſina in eis, ud Ordinatio manfit ivtegra. Idem quoque ſtatuit Synodus Epheſina Aktio- ne . de Meſſalianis, vel Enthuſiaſtis, & Syn- odus VI. de ordinatis à Monothelitis ùt teſta- tur Tharaſius Act. 1. Synodi VII. & paſſim Ss. PP. docent: Baſil. ad Epiſcop. S. Leo Papa PEpiſt. I1. Gap. 6. IV. De Schiſmatico. Ex perpetuo Eccle- ſiæ uiu & praxi. Plurima enim ſchilmata in Eccleſiâ conſtat fuiſſe; ſic poſt mortem Liberii anno 367. Urſicinus inſurrexit contra Damaſum: anno 417. Eulalius contra Bonifacium: anno 49 8. Laurentius comtra Symmachum: anno 530. Dioſcorus contra Bonifacium II. anno 538. Vigilius contra Sylverium: anno 996. Joannes contra Gregorium V. & omiſſis allis, Alber- tus & Thecdoricus graviſſimum ſchiſma exci- tarunt conmtra Paſchalem II. electum in Ponti- ficem ſtlone fen Cotun MMN N n Mon mb, ffen An Aunpi r / lcke C Wamn, lunee flent Sunmnr 1ſ46. nut. ly e 14 . Uenu Hee li⸗ Chn a. A5. e. o. r. Ce. lnd NN DE SACRAMENTO ORDINIS. 797 cem anno 1099. Atqui nunquam Ordina- tiones factæ à ſchiſmaticis illis in dubium re- vocatæ ſunt: imò in Synodo Guaſtallenſi prœ- ſide Paſchale II. valere ſancitum eſt; ùt refer- tur ab Abbate Urſpergenſi, & Zom. 10. Con- cil. pag. 749. anno 1106. ſic & in diuturno illo ſchiſmate, quod denique à Concil. Conſtan- tienſi ſublatum, cùm multæ fuiſſent facte Or- dinationes à Pontificibus inter ſe pugnantibus, ratæ omnes habitæ ſunt, & quiſque in Ordine ſemel accepto permanſit. Conf. Ex Pb. Mel- chiades, cuùm abſolviſſet Cæcilianum Cartha- ginenſem, à quo Donatus cum aliis ſe ſejunxe- rat, ajebat etiam ordinatos à ſchiſmaticis ſe ha- biturum pro Epiſcopis, ſi ad Eccleſiam redi- rent; verba Pontificis refert Ep. 43. olim 172. Auguſtinus; qui idem aſſerit Ep. 18 55. Lib. 2. contra Ep. Parmeniani. Lib. 2, cont. Creſconium Donatiſtam & alibi. V. De excommunicato, & depoſito. Ex eadem traditione & praxi Eccleſiæ; ex variis exemplis, quæ paſſim magno numero conge- runt Autores, unum fſufficiat Acacii Patri- archæ Conſtantinopolitani, qui, licer depoſi- tus & anathemate perculſus eſſet à Felice ſum- mo Pontifice anno 484.: varios nihilominus or- dinaverat, quorum ordinationes poſtea ratas habuit Anaſtaſius Papa in Ep. ad Annſtafium Imperatorem cap. 7. & S. quam exhibet Gratian. Diſt. 19. Can. 8. in quiâ ait Pontifex ſe id fa- cere ſecundum Ecclefiæ Catholicæ tonegikheng . 1. e Dd d 5 — 7 798 DISACRAMENTO ORDINIS. VI. De dimoniato. Concilium Chalcedon. anno 451. Can. 2. de Simoniacè ordinante & ordinato pronunciat, priorem venire in Peri- culum gradus proprii, ſive depoſitionis; de altero ait: ordinatione nibil juvetur, ſed ſit d dignltate vel ofzcio alienus; ubi ſola dignitas & ofhcium aufertur ſimoniacè ordinato ipſa verò Ordinatio nulla non dezlaratur. Idem habel Synodus Conſtantinop. ſub Gennadio anno q; 5. Aurelianenſis V. anno 559. Can. 10. Toletan IV. anno 633. Can. 1 9. ρ. Katio autem generalis eſt. Quia nullo jure talis Epiſcopus redditus eit inhabilis ad conte- rendos Ordines: non Divino; tale enim nul- lam aſlignari poteſt: non Eccleſiaſtico; hoc enim dum prohibet fieri, vel admitti Ordi- nationem ab Epiſcopo non legitimo, ſchiſma- tico, hæretico, &c. non ideo tamen invalidare vult talem Ordinationem; imò invalidare non poteſt; quia, quæ pendent à Poteſtate, quam tradidit Chriſtus, nullatenus adimi, vel impediri poſſunt ab Eceleſiã, quantum ad valorem actus, ſicut poteſtas baptizandi conceſſa à Chriſto omnibus, non poreſt adimi ab Eccleſiâ; At- qui poteſtas ordinandi eſt tradita Epiſcopis à Chriſto, eſt enim poteſtas Ordinis & Chara- cteris Epiſcopalis; quem ſicut nec inſtituit, ſic nec impedire poteſt Eccleſia; éſtque indelebi- lis, Ut nullo etiam crimine amittatur; ergo ſi talis Epiſcopus adhibeat aliàs neceſſaria neceſſi- tate Sacramenti, valebit ab eo facta Ordina- tio. Unde Collige, d I tacsl 1tennn A Nen No UMne I N U he Uti W DE SACRAMENTO ORDINIS. 799 echn Collige, Quando Ordintaiones ejuſmodi meg dicuntur nullius roboris, infirineæ, nullæ &*. id Nperi. nequaquam intelligendum eſſe de Ordine, Gde quoad ſubſtantiam, ſed quoad ejus executio- nem; aliquando quoad Gratiam, cui obicem it ponit ſcienter talſem Ordinem ſuſcipiens, ùt amplius patebit ſolutione Objectionum, quæ In cùm omnem pæne Eecleſiaſticam Hiſtoriam nh involvant, ſpeciali Articulo enodandæ ſunt. n 10 . ARTICULUS X. Solvuntur Objectiones contra Concluſionem præ- nN coecdenteim. , tor O. I. In Epiſcopo improbo non manet Cha- Od. racter Ordinis; ergo hunc alteri conferre u. nequit. Prob. Ant. IJ. In Conſtitutionibus in Apoſtolicis Lit. 8. cap. 2. Epiſcopi, qui ſancti n non fuerint, dicuntur Epiſcopi non veri, ſed en falſi: Item ab hominibus promoti, non à mi Deo. II. S. Dionyſ. Areopag. Ep. S8. ad Demo- ich Philum de Sacerdote improbo ait non t Sau- Ihio cerdos. Ergo etiam. III. 8. Cyprianus Ep. ℳ* 68. ad Clerum & Plebem Hiſpaniæ ut eligant ſanétos Prælules, de Præiſnle peccatore ait, n. ejus Sacrifcia grata Deo non AWſe: Item: tales Ccomparat cum Core, Dathan & Abiron, ſed i. hi Sacerdotes non erant. IWV. Auctor operis i imperſecti in Matib. inter opera Chryſoſtomi, ell. Homil. 53. docet eos non eſie apud Deum Ec- Od cleſiæ Miniſtros; qui ab ipſo electi non fue- rint. V. Gelaſius Ep. ad Elpidium, relatus Cauſ. I. 800 DE SACRAMENTO ORDINIS. Cauf. I. Q. I. Can. 92. ait de Miniſtro improbo, ad Contecrationem non advenire cœleſtem Spiritum. B. MW. Ant. Juxta definitionem Tridentini Seſf. 7. Can. 9. 8 Seſſ. 23. Coin. 4. Aq 1I mam prob. N. D. Non ſunt veri Epiſcopi ratione Ordinis & Characteris N. Ratione finis, prop- ter quem ordinantur Epiſcopi C. Sic dicere ſolemus, non eſt homo, qui juxta rationem non vivit. Et ratio eſt; quia cit. loc. affertur exemplum Caiphæ, qui tamen Sacerdos erat, licèt improbus. Alterum etiam D. Non à Deo, ſi ſpectetur ejus voluntas beneplaciti & com- Placentiæ C. Secus N. Nam eos ſacerdotalem dignitatem accipere & ſervare idem Auctor Conſtit. AQpoſt. cap. I. ex profeſſo tradit. ℳd II. D. Non eſt Sacerdos, hoc eſt, non fun- gitur Sacerdotis officio C. Secus N. Dicit enim eo loco Sacerdotem debere habere vim illumi- nandi alios, quam ſi non habear, non eſſe Sa- cerdotem, nimirum quoad vim illuminandi ple- bem, ſive non fungi Sacerdotis officio. od III. D. Ejus Sacrificia grata Deo non eile ex Opere operantis C. Ex opere operato N. Item: comparat eum Core, Dathan, & Abi- ron quoad poteſtatem intimam, vel Ordinis N. Quoad jus legitimum obeundi ſacerdotalia munia C. Cypr. hortatur Clerum & populum, ut eligant Antiſtites dignos, aitque peccare po- ulum, fi communicet cum peccatore Sacer- ore quem eligit, ſicut populus olim adhæ- rens Core, Dathan, & Abiron; quibus non negat Aal 0 0 D Uciee 10, RMWN Dnefun Mlnnn ln I ſen ore Ntor. Nen npro lehen Enmi Inenmn, one n⸗ ed Poſen ene Gen leo, Co. Mlen ultor nton. in unn. E. unc, 4 orc oh 6Ne Mddk docle Vhrm leſe⸗ e er n N ub gt DE SACRAMENTO ORDINIS. 301 negat indignum ordinatum habere Ordinem. Ad IL. B. Imô. Auctor illius Libri, ſi non ſu- ſpectus, ſaltem dubius eſt, perperam ſub Chry- ſoſtomi nomine editus; Chryloſt. enim in Epiſt. ad Timoth. clarè docer, Sacerdotes malos rectè conferre Baptiſinum, conſecrare &c. Be. 2dl. D. Non eſie apud Deum, quoad Cha- racterem & poteſtatem Ordinis N. Quoad mercedem bonis Miniſtris paratam; veh non eſſe gratos Deo C. Ad . D. Non advenire Spiritum S. ex opere operantis C. Ex opere operato N. Olj. I. Synodus Conſtantinopolitana Can. 4. ait Ordinationem Maximi Cynici, qui erat intruſus, vel violentus invaſor ejus Eocle- ſiæ Sedis, eſſe irritam, item Ordinationes ab eo factas. Conf. Anaſtaſius Bibliothecarius in Scholio ad finem Synodi VIII. ait faciendum eſſe diſcrimen inter Ordinationes factas ab hæ- retico, & ab invaſore vel intruſo, qualis Maximus fuit, nimirum quod Ordinationes hæreticorum ratæ haberi poſſint, non item intruſorum. Ergo. . D. Ant. Eſſe irrifas, quoad uſum', vel exercitium legitimum & Ii- citum, item quoad gradum, & honorem C. Quoad valorem, vel Characterem N. Ad Conf. N. D. ut ante. Anaſtaſius diſcrimen ponit in eo, quòd Ordinsti ab hæreticis poſſint recon- ciliari, & reſtitui in priſtinum gradum & offi- cium juxta Canones & Conſuetudinem Eccle- ſiæ; Ordinati verò ab invaſoribus ſine recu- Peratione officii deponantur; cujus tartonet at; . 802 DE SACRAMENTO ORDINIS. dat; quèòd lapſi in hæreſin fuerint Epiſcopi! veri & legitimi, & habuerint facultatem in ſuo Ordine miniſtrandi; nunquam verò intruſi & invaſores. Olj. IIl. Conſtantini, qui in Sedem Ro- manam per vim fuerat intruſus, Ordinatio fuit damnata à Stephano IV. & Ordinationes à Conſtantino factæ, fuerunt à Stephano re- ſeiſſæ, & reiteratæ; nam decreverat Concilium, Uirl quod Stephanus ex Galli?, Germaniæ, & Italiæ Epiſcopis congregaverat; ut Epiſcopi à Conſtantino conſecrati redirent ad gradum, quem ante habuerant, et, ſi digni judicarentur, irerum electi, irerum conſecrarentur. Idem decrevit de Presbyteris & Diaconis. Ergo. en Uhelo N Meſel Uſla Nl NN B. D. Ant. Reiteratæ Ordinatione verè Sa- cramentali; ſimiliter Concilium juſſit iterum eligi & conſecrari Conſecratione Sacramentali d Ne N. Cæremoniali, quâà potius reconciliabantur ⸗ C. Concilium non loquitur, nec intelligi debet Müdn de ipſo Ordine reiterato, ſed de ritibus uſi- 1hot tatis in reconciliatione Schiſmaticorum, hære- Ilun ticorum, quem ritum vocat Anaſtaſ. Bibliothe- Mlmn, carius Benedictionix Sacramentum. Ità Ba- (onn ron. ad ann. 769. & oſtendit Alexander Natalis ih ad VIII. Sæculum. cap. I. artic. 8. Nec obſtat, ih inter illos ritus fuiſſe adhibitam impoſitionem e manuum, nam hæc impofitio non erat ordina- Gft tziva, ſed cæremonialis & veconciliautoria, quæ y ſemper adhibebatur, quandocunque fiebat re- it conciliatio cum Eccleſiã. Ratio Keſponfionis ee ſ, quia idem Concilium juber à Conſtantino ordinatos 16 Uplle inte Nrui5 ndo. Olero⸗ Animne Not Delin e, 9 Hlan on teman lden Erg fere . tervm weneit thnnon uc etubad un e We N. Ue Gnn Clionen D ru, S DE SACRAMENTO ORDINIS. 803 ordinatos in Presbyteros & Diaconos, ſi ante laici fuiſſent, ut depoſiti in religioſo habitu permanerent, ut refert Anaſtal. Bibliothe- carius in vitd Stephani I. & Sigebertus ad ann. 767. Cur enim hoc, niſi, quèòd in iis per- manere Ordinem judicaret? ergo licèt illi eſſent depoſiti, hoc eſt, prohibitum eis efſet miniſtrare in ſuo Ordine, non tamen ipſo Ordine privati erant. Olj. IV. De Photio, qui à Gregorio Sy- racuſano depoſito ordinatus fuerat, & expul- ſo Ignatio Patriarcha Sedem Conſtantinopoli- tanam invaſerat, ait Concihum Conſtantinop. an. 869. Can. 4. Photium nunquam Epiſeopum Juiſſe, ne nunce ulla ratione eſzs, juſto Decreto declaramus; nec ab illo ecreatos in eo Sacerdotii H in quem ab eo promoti ſunt, permanere. Ergo. Conf. Hoc idem ante citatum Conci- lium dixerat Nicolaus I. Ep. 9. ad Michaëlem Imperatorem ſcribens: Gregorius, qui cononicè ac ſynodicè depoſitus, & anathematizatus erat; Rerie adate boſſet quemquam provehere, vel Venedicere, ratio nulla docet; igitur nihil Photius Oregorio percepit; niſi quanium Gregorius ha- buit: nihil autem habuit, nihil deqit. g. L. Ant. Nec Photium, nec ab eo crea- tos Epiſcopos fuiſſe quoad ſubſtantiam Ordi- nationis, vel Ordinis, Characteris N. Quoad honorem, uſum, & legitimam executionem ſui Ordinis, quia juxta Canones graviter pro- hibebantur, exequi ſuos Ordines, & omnino ab omni functione erant ſuſpenſi C. ſ⸗ ad onf. 3204 Dr SACHAMENTO ORDINIS. lùm intelligit de officio, vel executione Or- dinis; nam de Photio dixerat Epiſt. 7. cap. I. ſit omni ſacerdotali honore & nomine alienus, & omni Clericatüs offcio exutus. De Gregorio verèò ibid. cap. 2. Gregorium definimus. om- ni ſacerdotali carere & privatum fore miniſterio; & cap. 3. eodem modo de ordinatis à Photio. Secundò Quia idem Nicolaus I. in Ep. 13. in Gregorio Syracuſano tantùm arguit, quòd Photium irregulariter ordinaſſet; ſed aliud eſt ordinare irregulariter, aliud non validè. Tertid. Quia Adrianus II. Nicolai ſuc- ceſſor in Epiſt. ad Bafilium palam profiterur adhærere ſe in eo Decretis Leonis I. qui ſta- tuit ejuſmodi Epiſeopos quidem deponi de- bere, ſed ratas tamen haberi poſſe Ordinatio- nes ab iis factas. Quartòè. Quod in Cit. Con- cil. eodem modo dicatur non Chriſtianus, quo vocatur non Epiſcopus; at certè, eo non ob- ſtante, retinuit Baptilmi Characterem; ergo etiam. Quints Denique quòd Photius poſt mortem Ignatii à Joanne VIII. citra ullam no- vam conſecrationem, uti & ab ipfo ordinati in priſtinas Sedes fuerint reſtituti, ùt conſtet ex Epiſt. Joannis ad Baſilium. in qua: Hune ipſum Patriarcham, Photium, cum omnibus ſive Epiſcopis. .. in quos judicii fuerat cenſura pro- lata, ab omni Eccleſiaſticæ ſanctionis vinculo ab- ſolvimus, ſanäétaque Eccleſiag Conſtantinopolitanæ judicamus recipere Sdem, Dominicique gregis eſe Paſtorem. Inſt. I. Conf. Ratio eſt Imè. Quia Nicol. I. ipſe ſo- Mee PDon lte rn plem eneh n 10 bveuen „0 k uuben en en Cens n Mne t Eoi , u cne rh 45 pen Me O . 1 , &* ſgrrio ⸗ rtn N I 1, Cl i e e. tenur U Kr. nice⸗ alio⸗ Cor. co— id. Ulerl lun Htlut aler eue ſuſe haſſ. l plhei gch . 7 DE SAcCkRAMENTO ORDINIS. 805 Inſt. I. Nicolaus I. ut habetur in ejus Ep. I. ſuis legatis præceperat, ut Photium haberent tanquam laicum; Er Act. 4. Synodi VIII. dicitur de eodem, quòd Romana Sedes eum inter laicos computaverit; Adrianus verò in Epiſt. Synodicdé, Pbotium, inquit, damnamus; niſi Hecretis noſtris ſe ſe obtemperaturum promit- taut. . . tune enim illi laicorum communione non interdicimus. Ergo nec quoad charaçcterem cen- ſebatur Epiſcopus; laici enim illum non ha- bent. N. D. Ant. Haberent tanquam laicum in foro externo, quoad jura, dignitatem, offi- cium C. ſecus N. Nam Nicolaus I. quidem eum ut laicum haberi præcepit, cùm nondum conſtarer, annon Photius eſſet Epiſcopus legi- timus; ideoque mandatum iſtud non ſpectabat Ordinem & characterem, Deinde obſervan- dum, quod juxta Canones hæc eſlet pœna;, ut, qui contra leges prorepfſiſſent ad gradus Ec- cleſiaſticos, iis carere debuerint, & haberi quaſi nullos eſſent adepti, & Epiſcopi etiam antea veri & legitimi, ſi in gravia crimina fuiſ⸗ ſem lapſi, ad cemmunionem laicam fuerint re- tracti, ut docemur ex Concil. Agathenſi Can. 50. N Epiſcopus, Presbyter, aut Diaconu: ca⸗ pitale erimen commiſerit... ab NB. hcit ho- nore depoſitus, in monaſterium retrudatur, &£ ibi, qudm diu vixerit, laicam tantummodo coms munionem accipiat. Ia quoque ad verbum Concil. Epaunenſe Can. 22. Inſt. II. Photius tamen reipfâ reiteravit Ordinationes factas ab Ignatio. Ergo. H. MW. Eee Conſ. 806 DE SACHR AMENTO ORDINIS. Conſ. Factum enim Photi, intruſi & ſchiſma- rici, improbique eſſe inſtar regulæ non poreſt. Deinde hæc ipia impietas ipfi vitio data fuit; ergo potius Concluſionem confirmat. Inſi. II. Legati ſummi Pontificis in Bul- gariam miſſi Sacramentum Confirmationis da- tum à Photianis reprobärunt,; & reiterârunt; t teſtatur Metrophanes in Epiſt. ad Manuelem Patricium p. 3. ſynodi cap. 2. atqui hoc factum non fuiſſet, ſi Photius intruſus potuiſſet adhuc validè ordinare. N. D. Maj. Sacramentum Confirmationis datum à Photianis Presbyteris C. Epiſcopis N. Legati judicabant Presby-= teros non eſſe idoneos Miniſtros hujus Sacra= menti, ideoque reiterandum putabant, licèt, ut id facerent, ſpeciale mandatum Pontificis non haberent. Ità ſe rem habuiſſe manifeſtum fit ex Photii Epiſtolà encyclicàâ, quam refert Baronius ad ann. 863. Chriſmate inuncios per Sacerdotes denuo Cbriſmate inungere non exhorrue- runt, oum ſe Epiſcopos prædicarent, & Preshytero- rum Chriſma inutile ac Fruſtra factum comminiſce- rentur. Olj. V. Duo Pontifices Stephanus VII. & Sergius Formoſi Pontificis Ordinationes non modèò declaräârunt eſſe nullas, ſed etiam reipſâ reiterärunt, & planè de novo, ordinatos à Formoſo, in ſuis Ordinmibus conſecrârunt; ùt teſtatur Auxilius Scriptor coævus, Sigeber- tus, Luitprandus, & monimenta Romanæ Eccleſiæ. Ergo. E. D. Ant. Duo Pontifi- CeS, lanet Dervong m/ nn el Kolle Uope Unbe t Puita unn füen Pdro; e, Diuer e Klin Rhum n un Mizr 16 Eni pote fui 1Dt irle. umm Hmnie elon actve Eyum tei lecr. Gdere⸗ ſod pihcs eſtom elert in te nee⸗ hhre mg TI elol nigt Cuncl nz Spr Nona NE B F SAGRAMENTO ORDINIS. 807 cCes, Apoſtolicæ ſedis invaſores, viri peſſimi, imero facto ita egerunt C. Secus N. Stephanus vi Adalberti Marchionis Tuſeiæ Sedem Roma- nam invaſerat; ait Luitprandus, Sergius verèà Francorum ope noctu Romam ingreſſus Pa- patum invaſit teſte Sigeberto. Uterque ird & vindictà accenſus contra Formoſum, tam ini- qua aftentavit. Furore percitus homo, inquit Baronius de Stephano ad an. 897. non quod jure liceret; ſedquod exæſtuans rabies ſuaſit, implevit. Won enim fuit error in fide, ſed violenta tyrannis in Jacto. Unde ex hoc nihil probatur contra Conelu:: Inſt. I. Sed idem cum Stephano judica- runt muli ex Clero Romano. Ergo. e. D. Ant. Eò partim minis & metu compulſi, par- tim ſimilibus de cauſis; C. Secus; N. Nam, ùt teſtantur Auctores citati; plurimi alii, qui ſaniori pollebant conſilio, Formoſi Ordinatio- nes tanquam ratas & validas habuerunt. Cæ- teri verò ex Clero Romano conſentiebant Ste- phano; vi ac terrore compulſi; partim eò, quèd è& re ſuâ id eſſe crederent; cùm enim jactirarent hoc eſſe jus Cleri Romani, ut ne= mo, niſi ex ejus gremio promoôveretur in Se- dem Apoſtolicam; ideo adhærebant Stephano contra Formoſum, qui ab Epiſcopatu Portuenſi in Sedem Romanam aſſumptus fuerat; crimi- nantes imperitè & malitioſi Formoſum non fuiſſe verum Epiſcopum, quòd non ſtetiſſet jure jurando, quo ſe obſirinxerat Joanni VIII. V non KEee 2 308 DE SACRAMENTO ORDINIS. non redeundi ad Eccleſiam Portuenſem, quo ta- men Marinus oannis ſucceſſor eum abſolverat. Inſt. II. Formoſus tamen ipſe agnovit ſe non fuiſſe verum Epiſcopum, cùm factus eſſet Romanus Pontifex. Ergo. Prob. Ant. Nam manũs impoſitionem ſibi fieri voluit, ac ſi Epiſcopus non eſſet. B. M. Ant. & Prob. Ita quidem dicebatur à Formolſi æmulis, ſed falliſſimum eſſe inquit Auxilius Lib. 2. cap. 26. huic Hiſtoriæ coævus & Romæ exiſtens. Olj. VI. Ordinationes Hæreticorum opor- tere iterari ſtatuit Canon Apoſtolicus 68. Conf. I. Nam t ait Cyprianus in Ep. contra Hæret. omnia quæcunque faciunt Hæretici carnalia ſunt, inania & falſa, ut miil eorum à nobis probari deleat. Conf. I. Synodus Nicæna Cen 8. No- vatianos quidem recipi jubet in ſuis Ordinatio- nibus, ſed acceptà manuum impoſitione, quam verò manuum impoſitionem fuiſſe ordinati- vam, & intelligendam de Ordinatione, non reconciliatione vel confirmatione in ſuſceptis Orqdinibus docet Morinus, aliique Veteres, Ruffinus in verſione Concilii Nicaæani. Martin. Bracarenſis, Iſidorus Mercator &c. . D. Ant. Hæœreticorum corrumpentium formam Ordinationis C. Servantium N. Eo- dem enim loco conjungit Baptiimum & Or- dinationem. Unde Auctor illorum Canonum aut confirmat potius noſtram Concluſionem; aut dieendum, quòd erraverir cum Cypriano; hinc Ad Conf. I. B. Auctoritas Cypriani in hac materiâ nihil habet ponderis, urpote qui . D docuit 5 Gin 5. o Fuoi 60 Dhle wene . lutn iu es A r luon: DMlong N E n fin e en un p i. 4, e a leh⸗ u l lkern e SI. oel Gs n. Cf. leret ſnn Non „No. nntio. n nalt⸗ Y ues Nees n un . E. o ſoren N ul 1 oe — DX SAcCRAMENTO ORDINIS. 909 docuit etiam Baptiſmmum ab Hæreticis collatum mullum eſſe, in quo erravir. Ad Conf. Il. Be- N. illam impoſitionem manuum non fuiſſe re- conciliatoriam; nam Imô. Tharaſius in Syno- do VII. Act. I. hanc impoſitionem interpretatur de ſimplici benedictione, quâ Hæretici recon- ciliarentur, & in acceptos Ordines reſtitueren- tur. 24d0. Siricius in Decretis ſuis depromptis ex Ep. I. ad Himmerium. Se I. hance impoſi- 1 tionem manuum extendit ad laicos ipſos rede- untes, adeéque vult eſſe communem Clericis & Laicis redeuntibus ad Eceleſiam; ergo fuit reconciliatoria; ordinatoria enim non conve- nit laicis; & quidem Pontifex ibi provocat ad Can. 8. Wicænum. Quos, inquit de Arianis, nos- oum Movatianis alisque Hæreticis, ſicut eſt in Gnodo, Nicænâ, quæ ità de Novatianis Can. cit. ſtaruit, conſtitutum, per invocationem ſolam ſeptiformis Spiritus Epiſcopalis maniis im- poſitione Catholicorum conventui ſociamus, quod etiam totus Oriens Cccidenſque cuſtodit. 3tid. Quia ipſa Nicæna Synodus Novatianos rece- pit in ſuis Ordinilus per ſolam impoſitionem manis, ut conſtat ex ejus Ep. ad Alexandrin. & ex Epiſt. Innocentii I. 22. ad Epiſeopos Ma- cedoniæ; illam verò impoſitionem Pontifex vocat imaginem Poœnitentiæ, quà admitteban- tur redeuntes Ep. ad Alexandrinos eoſd. atd. Unde ., Ad Aäd. cit. N. D. Veteres docent illam impoſitionem fuiſſe ordinstivam ſacramentali- ter N. Non Sacramentaliter C. Vox enim Or⸗ Eee 3 dinatio 190 ſelen n Men 4 ee giege Iecn e Ndn O1O DE SACRAMENTO ORDINIS. dinatio apud Veteres non ſemper Conlſecratio- nem & Sacramentum ſignificat; ſed ſœpiſſimè etiam benedictionem; reſtitutionem in digni⸗ tatem & officium cum certis inſignibus tra⸗ ditis in ſignum reſtituti honoris, ut annulo & baculo Epiſcopis &c. ut præſcribit Concil. To-=⸗ letanum IV. an. 633. quanquam hic ritus non ſervaretur ubique. In eo autem ſenſu ſump- T tam fuiſſe vocem Ordinatio, conſtat 1mô quia nn multi Canones & Patres mentionem faciunt lutr de Ordinatione Diaconiſſarum & ſimilium Mi- Munni niſtrorum, ùt Cantorum &c., quæ tamen Or- Mun dinatio eſſe Sacramentalis non poterat. 24). 11N Ipſa Nicæna Synodus ſanbtliorem Ordinationem aße⸗ Vocat eam cæremoniam, quâ Meletiani in ac- nlii ceptis Ordinibus confirmabanfur, 3is, Sic ennn Gregorius M. de quodam Presbytero loquens; iWII qui ſam ſacramentali Ordinatione fuerat ordi= lin natus, eum præcipit in primâ, quæ Vacave- en rit, Eccleſi ordinari. Atqui Ordinationes hh ilæ ſacramentales non erant. 4106. Tharaſius Umun Act. 4. Synodi VII, diſtinguit impoſitionem Nolke⸗ manus; unam ait efle Ordinationem; alteram lwnet Verèò benedictionem; hic verò non ſumi pro Ilnl Ordinatione ex Profeſſo Probat; ur in præcçe- ne e denti dictum. ”l anih Olj. EII. Innocentius I. Ep. 18, ad Alex- ſff andrum Antiochenum Epiſconum diſtinguit ſauß Ordinationem Hæreticorum ab eorum Baptiſ- Hnl mo, & hunc quidem ratum habet, non illam; II Ergo ceniui Ordinationem factam ab Hæreti- (n 60 non eſſe Validam. Prol, Conſ. Sio enim ile Orgcdinatic- .„ ‚—R ſni lin l ont. In,, no flunn lnn lt in rli 100. ioen inA lveng orcl. one Aemn nr, e⸗ N. 6e N n DE SACHAMENTO ORDINIS. 811 Ordinationem ratam non habet, ſicut ratum habet Baptiſinum; ſed hunc ratum habet quo- ad characterem, nam quoad gratiam non po- terat habere ratum univerſaliter, adultus enim hæreticus hanc non obtinet; Ergo Ordinatio- nem ratam non habet quoad characterem, ſi- ve valorem. e. D. Ant. Baptiſinum ratum habet quoad honorem & jura; non ſic Ordi- nationem C. Ratum habet Baptiſmum quoad Characterem, & non ſic Ordinationem. N. Innocentius hic nec de gratiâ, nec de Characte- re loquitur; ſed ſolùm de juribus, honore utriuſque Sacramenti; nam in Decretis Inno- centii hujus capitis eſt hic titulus: Quòd Aria- norum Clerici non ſint ſuſei iendi in ſuis Oiciis 3 ideôque in cit. Ep. apertè honorum & digni- tatum mentionem facit. Nimirum baptizatus in hæœreſi juxta Pontificem, cùm reconcilietur Eccleſiæ, Baptiſimi honoribus & juribus gau- det; econtra ordinatus in hæreſii Ordinum ſuorum honoribus & juribus juxta ſeveriorem Eccleſiæ diſciplinam excidit; quanquam etiam hoc nec ſemper, nec ubique obſervaretur, juxta eundem Pontificem Ep. 22: ad Epiſcopos Ma- cedoniæ referens exempla Anyſii Theſſaloni- cenſis, qui Bonoſianos ſine dignitatum jactu- rà ſuſceperat; & Concilii Nicæni, quod ſio Novatianos ſuſcipi decreverat; & fecerant ob neceſſitatem Epiſeopi Macedoniæ. Inſt. I. Mens Innocentii I. univerſim erat ordinatos in hæreſi non eſſe ſuſcipiendos in ſuis Ordinibus ſine iteratà Ordinatione ſacra Eee 4 mentali; 7 3812 DE SACRAMENTO ORDINIS. mentali; Ergo. Prob. Ant. 1m. In Ep. 21. ad Martian. opponit ordinatos à Bonolo ante ſuam damnationem illis, qui à Bonoſo erant poſt damnationem ordinati; de prioribus enim inquit eos in ſuis Ordinibus ſine iteratà Ordi- natione ſuſcipi; ergo poſteriores cenſet non eſſe ſuicipiendos ſine ordinationis iteratione; aliaàs enim inter eos nullum fuiſſet diſcrimen. 244. In Ep. 22. ad Epiſcopos Macedoniæ dicit Hæreticos per impoſitionem manũs in ſua Or- dinatione ſuis nonniſi vulaus infligere. 3175. In hæreſi ordinatos nihil accepiſſe ab Ordinan- te. B. W. Ant. Ad prob. Imam D. Ant. Op- Ponit Ordinatos à Benoſo ante ejus damnatio- nem Orcdinatis ab eo poſt illam quoad iteratio- nem Orgdinationis N. Quoad ſuſceptionem in Ordinibus C. Juxta Legem Eccleſiæ Romanæ tune temporis, ad quam Pontifex in hac Epi- ſtolà provocat, Clericis ab hæreſi redeunti- bus on concedebatur Clricatis & Ordinis honor; ille verò lex quomodo intelligenda ſit declarat, nimirum ſoluùm de iis, qui ordi- nati eſſent in ipià hæreſi. Woſtræ, verba ſunt Pon- tifi is Ep. 22. Lex eßt Ei cleſiæ venientibus ab Hæ- geticis. . . per manüus impoſitionem laicam tantum kribuere communionem; nec ex bis ahquem in Cle- vieatut honorem ſubrogare. Ergo Pontifex 10- lùm agit de Ordinum honoribus oncedendis, Vel non. Ad prob. zcam . Q. non niſi vul- Nus in ligere, quia ſcienter ſe ordinari faciens in hæ eli vel ab hæretico non obtinet gratiam Sacramenti, & de nove graviter peccat C. Quia N pun hlen Ule l. n Pligt Unen enbb⸗ Mnn enrcdene Peſ ag leron lekenmn vn Ulonre loie . o Ukri Ance un II 6 21 Ne Elant nic . KN ng Inen , 10. S en. 0). io o. in VIE nl. N Are o. lln. 4 4 100 0 . Enld B. ticet uit ledl DE SACRAMENTO ORDINIS. 813 Quia non recipit Characterem N. Vulnus il- lud peccatum eſt; cum quo vulnere ſtat Cha- racter in homine, imò in damnatis; non enim Character ſed gratia peccato opponitur. Ad prob. 3tiam D. Nihil accepiſſe quoad Sacra- menti gratiam; vel quoad Ordinis accepti dig- nitatem, & uſum C. Secus N. ſic enim con- textus habet: Sed contra aſeritur eum, qui NB. bonorem amiſit, bonorem dare non poſſe; nec il- lum aliquid accepiſee, quia nibil in damte erat, uod ille poſſet accipere. Verum eſt: quia quod on ahair ,„ dare non potuit: damnationem utique, quam habuit, per pravam impoſitionem manils de- dit; & qui particeps factus eſt damnato, quomodo debeat NB. honorem accipere, invenire non poſſum. Inſt. I. Quælſtio inter Innocentum ſaltem Epiſcopos Macedoniæ non erat, eſſént- ne ordinati à Bonoſo damnato ſuſcipiendi ſim- pliciter cum honore & uſu Ordinis, ſed an eſſent de novo ordinandi? Ergo Pontifex non poteſt explicari de honore Ordinis, ſed ipſa Ordinatione. Prob. Ant. Epiſcopi Macedo- niæ fecerant id, quod Anyſius Theſſalonicen- ſis; ad hujus enim exemplum provocaverant. Atqui hic ordinatos à Bonoſo ante ſuſceptio- nem ordinaverat; hoc enim teſtatur Innocent. in hac Epiſt. voluiſſe eum, in Synodo Capua- nà ut ordinati reciperentur. Ergo dum Pon- tifex hortatur illos Epiſcopos, ne Clericos Bo- noſianos recipiant, vult eos non ordinari de no- vo in pœnam. H. W. Am. &proh. Min. Ad buj. prob. g. Io. poſſe explicari de Ordinatione re- Eee 5 concili- SITA DE SACHAMENTO ORDINIS. conciliatoria. G. 240. directe ad ſenſum hiſtoriæ D. Ut ordinati reciperentur, hoc eſt, qui jam ordinati erant, & quomodo erant ordinati, ſi- ve in gradu & Ordine a Bonoſo jam accepto C. Ut de novo ordinati reciperemur N. nam apud Juſtellum pag. 209. non habetur ut ordi- nati, ſed ſt ordinati; unde colligitur ſermonem eſſie de Ordinatione jam accepftâ & ratio porro eſt, quia Anyſius in Synodo Capuand, ite- rationern Ordinationum coram omnibus pro= ſcripſerat. liſe. III. Ad quid igitur ità diſputaſſet In- nocentius cum Macedoniæ Epiſcopis, ſi ſolùm fuiſſet quæſtio de Uſu Ordinum, non de Cha- ractere? conſtat enim omnibus, ab Hæreticis legitimum Uſum Ordinis dari non poſſe. Er= go quæſtio erat de Ordinis valore, vel cha- Factere, . Conſtabat Uſum illum dari ab Hæ- reticis non poſſe; neque hoc diſputabatur; ſed illud ſolàm, an, cùm Uſum Egitimunn non haberent, eſſent nihilominus redeuntes ab hæ- reſi permittendi obire ſuorum Ordinum mi-= niſteria? affirmabant Epiſcopi, nixi exemplo Synodi Nicænæ, & Anyſü, cujus ratio fue- rat in Synodo Capuanâ apud Innocent. Epiſt. Cit. ut eà facilitate tolleretur ſeandalum. Ne- gabat Innocengius, volens illos adigi ad pœni- tentiam, quæ erat, ut ordinati à Bonoſo poſt damnationem, ſuſciperentur quidem in Eccle- ſiam, ſed ur, ſine honore Ordinum & officio, ad communionem laicam retraheremur; pro- inde hortabatur illos Epiſcopos, ne ex Anyſii 4 exemplo 1 hatr weelt Akte NN rn ,an nul en ann ronnn NIV n Pitcomun en d ſonn dad Phtn. ſen enn e Nen Den umn hon n V = n A. o n le 0Ren DIE SACRAMENTO ORDINIS. 815 exemplo regulam facerent, ſcilicet ſeverus di: ſciplinæ exactor. Obj. EIII. Urbanus II, videtur apertè aut declarare, aut ſupponere Ordinationem accep- tam ab hæretico, Iichiſmatico, vel ſimoniaco pnon valere etiam in ratione Sacramenti & Cha- racteris. Ergo, Prob. Ant. 1mô. In Ep. 17. ad Præpoſaum S. Juventii de ſchiſmaticis & hære- ticis nondum ab Eccleſig ſeparatis ait; eorum Ordinationes, & reliqua Sacramenta ſantta &α veneranda eſſe; de ſeparatis ab Eccleſia econtra aſſerit, eorum Sacramenta formam quidem Sa- cramentorum, non autem virtutis effectum bhabere juxta Patrum traditiones, Cregori, COypriani, Auguſtini. Deinde ibid. diſerimen facit inter Flæreticorum Baptiimum & Ordinationem; priorem ait ratum eſie propter neceſſitatem ejus, juxta doctrinam S. Auguſtini, ſecus eſſe de aliis Sacramentis non ità neçeſſariis, ut Or⸗- dinatione. Prob. II. In Epiſt. ad Petrum LPiſto- rienſem, && Kuſticum Abbatem Eallis. Umbroſcæ; ut refertur à Gratiano Cauſ. I. Q. y. Can. 24. de Nezelone ſimoniaco, qui Daibertum ordi- nàârat Diaconum, diſerte ait Pontifex juxta De- cretum Innocentii Papæ, Nezelonem ſimonia- cum, ab hæretico ordinatum quia nibil babuit, nihil dure potuit ei, cui manus impoſuit. MWos igitur tanti Pontifcis, Innocentit, auctoritate Simcgt e Damaſi Papæ teſtimonio roborati, qui ait: Beiterari oportet, quod malè actum eſt, Dai- bertum ab Hæreticis corpore & Spiritu digreſſum, etque utilitatibus Eccleſiæ pro viribus inſudanem 4 4 816 DESACRAMENTO OkDINIS. ey integro, Excleſiæ neceſſuute ingruente, Diaco- yn num conſtituimus: quod non reiterationem exiſti- Noin mari cenſemus, ſed tantum integram Diaconii ra- zionem; quoniam, ut prædiximus, qui nihil ha- t buit, nilil d're potuit, Ergo. 2ððDM Be. NW. Ant., Ad prob. I. D. Eorum, qui gunt ab Eccleſiꝗ nondum lſeparati ſunt, Ordinationes eel & Sacramenta ſancta & venerande eſle, hoc eſt, ANn admittenda; Item ſanécta ex parte innocenter ſor ſuſcipientis, & gructuoſa, quia nuic non ob- liue ſtet improbitas Miniſtri C. Sancta & veneren- 54 da ex parte Miniſtri improbi N. Conſtat ex rler ſcopo Pontificis; decernit enim cuique licere elte accedere ad Sacramenta improborum, quàm An diu non ſunt ſeparati ab Eccleſià, ſcilicet per ſe loquendo; hoc autem nunquam licere ſi ſint ſeparati. Item: Sacramenta eorum, qui ſepa- rati ſunt, tantùm formam habere Sacramento- niN rum, per fortham intelligendo ſubſtantiam Sacramentorum C. Tanmtùm externam ſpeciem, Nail vel meram apparentiam, ſine Sacramento in re N. Sic etiam S. Leo ait Baptimmum ab hæ- mggn retico collatum tantùm habere formam Baptis- un Mutr mi, quem tamen declarat validum, Cauſ. I. Q. ,, I. Can. §I. imò ideo vult Baptiſmum non ite- r r.andum, quia formam Baptiſmi habet; id eſt, ne in lllubſtantiam. Ità Urbanus hic vocem forma ickt ſumit. Et ratio eſt, quia Urbanus ait, ſe eâ Umn in re Auguſtini, Gregorii, Hieronymi ſequi i decreta; ſed hos PP. Hærericorum ut Baptis- gitt mum, ſie Ordinationem admiſiſſe nemo du- erink bitat. Ad prob. Il. k. M. Conſ. Loquitur enim un , de DE SACRAMENTO ORDINIS. 817 de Ordine duntaxat quoad executionem ejus, uſum, honorem. Interim contra utrumque juxta ordinem Inſt. I. Urbanus in Ep. 17., ad Præpoſ. §. Juven. cit. Auguſtini quidem probat & ſequi- tur ſententiam, ſed tantùm quoad Baptiſinum, quia hic eſt prior Sacramentis cæteris & ſum- mè neceſſarius. Ergo licèt juxta Urbanum va- leat Baptiſmus Hæreticorum, non tamen Or- dinatio. Prob. Ant. ait enim illo loco ſolum Baptiſina eſſe ratum apud Hæreticos. Ergo. N. D. Ant. Quoad Baptiſmum tantùm cum fructu ſuſcipiendum ab Hæreticis, nimirum in neceſſitate C. (Quoad Iubſtantiam Baptiſini N. Ad prob. D. Solum Baptiſma eſſe rarum, hoc eſt, ſolum Sacramentum Baptiſmi poſle ab Hwreticis ſructuoſe ſuſcipi, ûn in neceſſitate C. Solum eſſe ratum quoad ſubſtantiam Sacra- menti N. Quæſtio enim erat; an liceret ali- quando ſuſcipere Sacramenta ab Hæreticis, & an ſic ſuſciperentur cum fructu? Negaverat utrumque Cyprianus ſimpliciter, ut aliunde conſtat; Auguſtinus verò conſtanter aſſerehet in Baptiimo Hæreticoruſn imprimi characte- rem; & in caſu neccefſſitatis etiam, cæteris paribus, dari gratiam, ut ſi parvulus, vel adultus rectè diſpoſitus in periculo mortis ab iis baptizetur; Hinc, quia de fruéctu Sacra- mentorum erat quæſtio, ait Urbanus, ſe Au- guſtini ſequi ſententiam, ſolum Baptiſmum apud Hæreticos ratum eſſe, ſcilicet quoad fructum; quia revera ex omnibus Sacramen- 118 318 DE SAGCRAMENTO OubDiNis. tis ſolus Baptiſmus poteſt ab Hæreticis cum fructu percipi in necefſſitate, ſic volente Chri⸗ ſto ob Baptiſmi maximam neceſſitatem ad ſa- lutem, qualis non eſt in Sacramentis &teris. Inſi. II. Sed Urbanus quoad alia Sacra- menta S. Cypriani ſententiath approbaré vide- tur. Ergo hæc cenſet eſſe nulla quosd ſub= ſtantiam. Prob. Ant. inquit enim umverſim Sa= cratenta collata ab iis, qui ſeparati ab Eccle- ſià ſunt, ſolùům habere formam juxta tradifiones PP. Gregorii; Cypriani &c. Afqui Cyprianus dicebat conſtanter eſſe nulla ſimpliciter & om- bare S. Cypriani ſentenriam ex parte C. Ex toto N. In eo ſolo approbat S. Præſulis hujus ſententiam, quòd Baptiſinum extra neceſſita= tem ab Hæretico non poſſit quis ſuſcipere etiarn fructuosè, quantum ad gratiam; non verò approbat quoad alia,; üt quod extra ne= cCeſſitatemm non imprimat Characterem; in nez- ceſſitate verò nec gratiam conferat,; nec Cha-= racterem, quæ erat Cypriani ſententia de hoc Sacramento & reliquis. . Diſt. III. At ſaltem Urbanus in Epiſt. ad Betrum Piſtorienſ. & Abbutem Vallis Umbroſæ de ſubſtantià Sacramenti & Charactere loqui- tur. Ergo. Prob. Ant. Ait enim ſimpliciter Daibertum nihil accepiſſe à Nezelone, cum hic Simoniacus nihil habuerit, quod dare potuiſſet;, ex Decreto Innocentii Papæ. B. W. Ant. ad Prob. D. Nihil accepiſſe quoad ſubſtantiam Sacramenti, vel charaécterem N. Nihil juric⸗ Ve nmne lene uls SKo t i i t/d vlimit n e, nn won u Ken l E0 MAgen, EEldoſ Ahek ſad R Wn Dttenen ſelktee 4 e⸗ 4 Rejeclyon tiMerl nr⸗ nin Un 0 ee g ci . S e de DE ons ſi ⸗ o⸗ r js ta⸗ hete n 1e ae⸗ N leko . e ntie len d Emnin ſt 6 2 , DE SACRAMENTO ORDINIS. 819 vVel poteſtatis legitimæ exequendi Ordinem, in eo miniſtramdiỹiWc. Iuſt. V. Urbanus tit. Epiſi. dicit, ſequi ſe Damaſi ſementiam de Chorepiſcopis, qui; licèt non eſſent Epiſeopi conſecrati, Presbyte- ros tamen ordinare præſumplſerant; Atquicùmù Damaſus illorum Ordinationes declaravit nul- las; id certé quoad earum ſubſtantiam intel- lexit. Ergo etiam Urbanus hic. g. D. Muj. Dicit ſequi ſe Damaſ ſententiam ex aliquä parte; & in uno fenſu C. Omni N. Nimi= fum Damaſi erat hæc ſententia generalis: Rei⸗ terari oportet; quod mals attum eſt. Hæc verò ſententia pro variefate ſubjectæ materiæ valiè accipitur; & quidem hic poteſt ſumi duplici- ter 1mnd. de Ordine quoad ejus inbitantiam, Characterem, & ſimul jus illum exequendi; 2dd. de ſolo jure illum exequendi; Damaſus autem hianc ſententiam applicabat ad Chorepi- ſcopos; qui; cum veri Epiſcopi non eflent, neé Sacramentum Ordinis, nec facultatem Ordinem exequendi conferre poterant; ideo- que illa ſententia Damaſi juxra ejus mentemm & de Ordine quoad ſubſtantiam, & quoad il-⸗ lius executionem debet intelligi; Urbanus econtra illam ſententiam adhibet ad ſimoniacos, qui cùm eſſent conſecrati Epiſcopi, Sacramen- tum Ordinis quidem eonferre poterant, & characterem imprimere; ſed poteſtatem legi- timam collatum Ordinem exequendi dare non poterant; ideôque juxta Urhani mentem dicta ſententia de ſola executione Ordinis debet ac- cipi, 820 DE SACRAMENTO ORDINI8s§. cipi, & applicari hoc modo: malè actum eſt- càùm (Nezelo Simoniacus Dalberto dedit fa- cultatem exequendi ſuum Ordinem; hanc einm ipſe Nezelo amiſerat in pœnam, & proinde, juxta Innocentium dare non poterat, quod non babebat; Ergo hoc quod male sctom eſt, in Daiberto reiterandum eſt; ſive de novo ilſi conferenda facultas eit Ordinem exe uendi. Inſt. V. Hoc eſt vim inferre verbis Ponti- ficis, cùm ſine fundamento ſic Urbanus expli- cetur; Ergo. N. M. Ant. Nam poſtquam Urbanus citäſſet illam ſententiam Damaſi, & dixiſſet: MWos igitur tanti Pontifcis. . Daiber- tum ex integro Diaconum conſtituimus; immediate ſubdit: quod non reiterationem exiſtimari cenſe- mus, ſed tantium imegram Diaconii dationem. At verò debuiſſet dicere reiterationem, ſi Or- do collatus Daiberto fuiſſet nullus quoad ſub- ſtantiam. Inſt. VI. Sed Pontifex ait ſe de integro Daibertum Diaconum conſtituere, irem in- . tegrum dare Diaconium; Ergo nihilominus viqetur eum de novo conſecràſſe. N. V. Conſ. Ideo enim ait ſe dare Diaconatum ineg- rum, vel, de integro Daibertum Diaconum conſtituere; quia dabat facultatem Ordinem exequendi; quæ erst complementon- Ordinis accepti; nam ante hanc facultarerm Ordinem habebar quoad ſubſtantiam, ſed non quoad in- tegritatem ſive complementum; deerat enim adhuc facultas exequendi. Ratio eſt, quia ait- ſe id non exiſtimare reiterationem. Inſt. 1 toben n ℳenn nl Uui 1 leran llenh ellent ng i, u61⸗ leel llin Ilip Na Donniun e (ea nOden . Dhlicyee ine⸗ hri okni, ttne Pumn (liee ib e Uönne 4 . Hene n W wos i MN Gnen s Get Htt. leni Cl 1 7 7 7 Diri SAcCAMENTO ORDINIS. ga1 Miſt. Ell. Pontifex per integram Dia- conii dationem poriùs intelligit novam collatio- nem ipſius Ordinis. Ergo. Prob. Ant. Im- mediatè enim hanc ſubjungit cauſam: qui nihil habuit, nihil dare botuit. . MW. Ant. prob. D. Qui nihil habuit, nihil dare potuir, quàâ parte nihil habuit C. Secus N. Simoniacus habet po- teſtatem Ordinis & Characterem, non zu em poteſtatem exequendi, quia ipſo jure, jinxta Canones, in pœnam tant' ſceleris ſuſpenſus eſt, ùt ait S. Th. 2. 20. 4. 100.: 2 6. ad 1. Geiſk moniacè recipit Ordinem, recipit didem Chara- cterem Ordinis propter effcaciam Sacramemti; non tamen vecipit gratiam, neque Ordinis executio- nem, eò qudd quaſi furtivs ſuſeipit contra princi- palis Domini voluntatem, & ideo eſt ipſo jure ſuſ- e ρ. Dat igitur Simoniacus, quod ha- et, ſcilicet Characterem; non autem execu- tionem Ordinis, quam ipſe non habet. Obj. IX. Sequentia. I. Ebbo Rhemenfis in Synodosueſſionenſi Il. ſub Leone IV. an. 85 3. ſub Ludovico Imperatore, cui infenſuserat, de- poſitus, imè accedente Sergii Pontificis confir- matione in laicà communione detentus, Poſtea verò Lotharii Imperatoris operâ Sedi reſtitutus Plures habuit Ordinationes: ſed iterum à Sede dejecto Pincmarus ab Epiſcopis Gallicanis ſuffe- Ctus eſt; ſed hic in Cone. Sueſſion. Cit. Act. 4. 5. approbamibus pleriſque Epiſcopis Ordinatio- nes Ebbonis declaravit abſolutè& nullas, & ab bbone ordinatos nihil ab eo præter damna- tionem recepiſſe. II. Pelagius Papa apud , PFff Morin. 322 DE SACRAMENTO ORDINIS. Morin. Exercit. 5.: cap. I. ait: non eſt verum Corpus Chriſti, quod Schiſmaticus conficit. III. Græci Recentiores Ordinationes Hæreticorum de novo & verè iterandas eſſe definiunt; ùt teſtatur Balzamon Lib. 5. qui ſimul refert id facum à Græcis antiquis. IV. Gregorius Na- Zianzenus, relatus à Gratiano Cauſ. I. Q. I. Can. 2. ſimoniacè ordinatum ait in ſacro Or- dine nulla ratione permanere poſſe, quia hunc vendidit, & nemo retinere poteſt, quod vendidit. V. S. Leo, relatus à Gratiano ibid. Cum. I. Gratia, inquit, ſi non gratis dutur, vel accipitur, gratia non ſt; Simoniaci autem Ccc. Quid ergo dant? quod hubent; quid autem babent? Spiritum utique mendacii. Ergo præ- ter hunc etiam nihil conferunt. B. Aℳd I. Hiſtoria Ebbonis potius Con- cluſionem confirmat; omnia enim, quæ in eo Concilio acta fuerant, improbata fuêre à Nico- lao I. & reſciſſa; hujus juſſu congregatum fuit Concilium Sueſſionenie III. quod Ordinatos ab Ebbone dignos pronuncisat, qui ſuis gra- dibus reſtituantur, definitivo judicio reſervato Pontifici Nicolao I. qui datis literis ad Patres Concili & Hincmarum edicit injuſtè depoſitos Clericos, & Ebbonem immeritò dejectum. Hincmari verò fraudem & verſutias reprimit, & ſeverè reprehendit. Nicolao ſucceſſit Adria- nus II. qui ſcribens ad Synodum Tricaſſinam acta Nicolai eâà in causà confirmavit. ddq II. W. DO. Non eſt verum Corpus Chriſti quoad ſignificationem myllican⸗ quia W= uguai⸗ nin N Alen gvn ne n Den lu enn eo ad Kiu nCcin GMn ſoonene uoin ſonnt Unertn cp unn Gn D don Ce trn 1Cteia 16 An 1 Gy, AI, Epnn IC e ncel ,5 DE SAcCRAMENTO ORDINIS. 92⁹ Venm ſignificat vnitatem C. Non eſt verum in ſubſtan- tI tià & re N. Similia plura habet Leo M. Epiſt. ad nd Anatol. Item Algerus Lib. 5, de Sacram- Corp. e A Janguin. Chriſtt. rid Ad III. B. 10. Recentiores Græci, Schi- Ae ſmate divulſi ab Eccleſià, auctoritatem non habent, nec meremur; ſique Ordines reite- N rent, id contra Majorum ſuorum dogma per- MI versè faciunt. Balzamonis auétoritas, utpote etiam Schilmatici, levis eſt. . 240. etiam D. ] refert id factum à Græcis antiquis Ordinatione nnon Sacramentali C. Sacramentali ſubd. Si itenan- Wen dus erat Baptilmus, ex defectu legitimæ formæ Wn ab hæretico ante invalidè collatus C. Secus N. D Duæ olim erant claſſes Hæreticorum; Imæ eo- rum qui recipiebantur reiteratione Baptiſmiz C quia fuerat nullus defectu formæ. 2da eorum qui o pPer ſolam Unctionem admittebanrur „ juxta No Concilium Conſtantin. I. Can. 7. Poſtea acceſſit i rertia eorum, qui nuneupatà tantùm prafeſſio- uu ne Catholicæ fidei recipiebantur, ùt conſtat ex S. Gregorio Lib. 9. Ep. 61. & antiquis GI Græcorum Euchologiis; Igitur ſi alirer hodie MS agant Græci, à Majorbus luis recedunt. dua Ad IlI. N. 1Im. Ea verba nullibi reperir? Am. in S. Gregorio Nzzianzeno, ac proinde huic rnn immeritò à Gratiano tribuuntur ; Cujus veròè ſint, incertum eſt. H. 2460. Etiam commode Gexponi poſſunt de Ordine quoad executionem. V. . Imô,. Neque hæc verba in KEOperibus S. Leonis ullibi reperiri. Fe. 20. E Quiscunque Auctor ſit, loquitur de gratid Fff z Sancti- 59 324 DE SAcCRAMENTO ORDINIS. zun Sanctificante, quæ urique in Ordinatione ſi- M moniacâ non obtinetur. Dum igitur ait dari gin Spiritum mendacii, gratiam vult duntaxat ex- (l egludere, cui illum opponit. e V iöns ARTICULUS XI. “ De Subjecto Ordinationit. Ul X Hrerericis antiquis Marcum & Gnoſtico- aſoan rum grege mulieribus poteſtatem feciſſe Eu- jiin chariſtiæ conſecrandæ teſtatur Irenæus Lib. I. en n cap. 9. Montaniſtæ, qui & Pepuziani, Cata- n Phryges, Priſcilliani nominati ſunt, non tan- Alee tùm Diaconiſſas, ſed etiam Presbyteras, imò miie Epiſcopas ordinabant, ùt videre eſt apud Epi- gle phanium Hær. 49. 7 79. Auguſtin. de Hære- ih ſib. cap. 27. Apud Collyridianos mulieres quo- en libet anno ac certâà die B. Mariæ Virgini Sa- mi crificium, ac placentas offerre conſueverant. aachn Epiphan. Meær. 79. Ex Catholicis Docto- en ribus infantes eſſe incapaces Ordinis cenſuit ,n Durandus, & Lournely: invitum validè ordi- fatr nari docuit Morinus, Vanroy cum paucis aliis. 1222 Dico J. Subjectum capazx Ordinationis eſt ſolus, & omnis mas baptizatus. Prob. prima pars de ſolo maſculo ex Srript. Apoſtolus T. Cor. 14. mulieres, inquit, in Eccleſiis tace- i ant; non enim permittitur eis loqui, ſed ſubditas eſſe, ſieut & lex dicit. Siquid autem volum diſ- lirt cere, domi viros ſuos interrogen; vurbe enim e, in⸗ znulieri loqui in Eccleſftä. Idem I. ad n: 2. ite bone Firch ialen Clis olel MI. (1s on ti 8, N d Mm eGlo⸗ lNe gerna r sc n end ee Nun NO 4 DE SACRAMENTO ORDINIS. 825 dicit: mulier in ſilentio Jiſeat cum ommi ſubjectio- ne. Docere autem mulieri non permitto, neque dominari in virum, ſed eſſe in ſilentio. Ex qui- bus ſatis patet, mulierem in nullo gradu Ec- cleſiaſtico eſſe poſſe; qui enim conſtituti ſunt in gradibus Eccleſiaſticis, his competit doce- re, loqui in Eccleſià, & habent auctoritatem & præeminentiam in alios; Apoſtolus verò hæc negat mulieri, eam in ſtatu iubjectionis collocans. Conf.- ex traditione. A Chriſto enim qui in ultima Coœnâ nequidem ſanctiſſimam Matrem ſuam, ſed ſolos viros ordinavit, uſ- que nunc nulla unquam mulier ſive ab Apo- ſtolis, ſive eorum ſucceſſoribus ordinata fuit ſacramentaliter. Imò ſive Naturæ legem ſpe- Ctemus, ſive Molaicam, nulla unquam occur- ret mulier, quæ Sacerdotio functa fuerit: Ec- cleſia autem inſuper tanquam Hæreticos ſem- per habuit eos, qui Sacerdotium mulieribus conferebant. Et ratio eſtt: Quia Ordo, ex dictis, ſuperioritatem & eminentiam impor- tat; mulier verò ſtatum ſubjectionis habet; vir caput mulieris eſt, ad Epheſ. 5. non illa viri. Præterea ita condita eſt mulier, ut conveniens non ſit ejus verecundiæ, fragilitati &c. publicè in Eccleſià miniſteria habere; iacris altaribus adſtare. Ex his ſequitur, nequidem Tonſuram poſſe recipi validè à muliere, quia eſt præparatio ad Ordines Eccleſiaſticos; igitur cùm jure Di- vino ſit incapax Ordinis, tanquam formæ, etiam incapax cenſeri debet diſpoſitionis ao f 32 præ- — 826 DE SACRAMENTO ORDINIS. Præparationis ad formam. Eodem modo Hermaphroditus repelli debet ab Ordinibus, ſi in eo ſexus fœmineus prævaleat. Navarr. Lib. 1. Conſil. Conſ. 8. & alii. Plura de his Theologi Morales. Prob. ſecunda pars de maſculo quolibet bap- zizato. Innocent. III. Unic. de Clerico per ſal- zum promoto, conſultus, quid agendum efſet de Clerico, qui Minoribus Ordinibus infra annos diſcretionis receptis, poſtea præter- miſſo Diaconatu ordinatus erat in Sacerdotem, jubet ordinari in Diaconum, nullà mentione factâ aliorum Ordinum; ergo cenſebat hos va- lidè collatos fuiſſe; ac proinde infantes eſſe ca- aces Ordinis. Idem docet Benedictus XIV. . I. Bullarii ſui in Inſtruäéct. ſuper dubiis ad Kit. Eecclefic; validè Ordinari infantes, licèt illicitè. Et Ratio ex D. Th. in 4. Diſt. 25. 4. I. a. I. eſt: quia Sacramenta, quæ non in actu, ſed po- teſtate conſiſtunt, abſque ſuſcipientis actu & conſenſu conferri poſſunt ex parte infantium; atqui Ordo non conſiſtit in actu, ſed poteſtate, Or patet ex illius definitione. Ergo. Prob. Maj. Poteſtas præcedit actum, atque ab hoc eſt independens, ſicut cauſa præœcedit effectum, nec ab eo depender; ſic ideo Baptiſmus & Confirmatio ſine aliquo actu parvuli bapti- Zandi, aut confirmandi dari poſſunt. Ergo. Quod tamen non valet de Sacramentis Pœni⸗ tentiæ & Matrimonii, quia horum Sacramen- torum eſſentia per actus proprios ſuſcipientium conſtituitur. Porrèò Exempla infantium ordi- G natorum 15 N 160 zab Dcinn Ne gl n rlii numr Cni 1 l tens nnde Aled⸗ und se ain c onn Vl o ſnren⸗ Eelr ilpi ſ dr A gai hi⸗ Pnbu Nvor le i y. ncd u eet⸗ en Nlone Nyt⸗ leer. XIIV. 6. ſeie lno. hen⸗ ſte 68 dihe = — DE SACHAMENTO ORDINIS. 827 natorum plura Morinus affert p. 2. de Sacram. Ordinat. Exercit. 5. Martennius Lib. I. de An- tiquis KRitib. cap. 8. d. 3. Excipit S. Th. 4. 39. a. 2. Item Bona- vent. q. 2. a. 2. Epiſcopatum. Ratio S. Th. eſt, quia in Epiſcopatu traditur poteſtas in Corpus Chriſti myſticum, quæ ſine paſtorali cura eſſe non potelt, & hæc ſine acceptantis actu ne- quit intelligi. Ratio D. Bonav. verò, quia per Epiſcopatum contrahitur ſpirituale matri- monium inter Epiſcopum & Eccleſiam, ad quam conſecratur; matrimonium autem ſpiri- tuale eſt ſuo modo, ſicut carnale, quod ſine contrahentis conſenſu nullum eſt. Verùm nihilominùs idem ſentiendum eſt de Epiſcopatu, quod de Sacerdotio reſpectu infantis, nam in Epiſcopatu duo diſtingui debent poteſtas, & ve- lut habitus exercendi actus Epiſcopales; deinde actus ſuſcipientis paſtoralem curam animarum, & Eccleſiæ, quâcum contrahit ſpirituale ma- trimonium. Ad hoc poſterius requiritur actus, vel conſenius Epiſcopi; non ad primum; ſumendo enim Epiſcopatum pro poteſtate & velut habitu, non magis repugnat infantem fieri Epiſcopum, quàm confirmari, quàm habere fidem, charitatem, cujus nondum oſſit exercere actus; ſieque explicandus eſt oor Angelicus cum D. Bonav. Eadem eſt ratio de perpetuò amentibus, quæ de infantibus, quibus æquiparantur zunde etiam ſicut infantes baptizari poſſunt. Dixi⸗ perpetuò amentibus: nam de amentibus aliis, quĩ EFff 4 ente — Snn 828 DE SACAMENTO ORDINIS. ante amentiam habuerunt rationis uſum, di- ſen . . . ot ſtinguendum eſt: vel enim, antequam in amen- tiam inciderent conteſtati ſunt, ſe nunquam 4 n . velle Ordines ſuſcipere: vel iſtos petierunt: h, vel neque petierunt, neque poſitivè renue- e runt? Si primum: nec validè ordinantur; Mlnn quia intentionem poſitivè oppoſitam, quam vltet habuerunt, adhuc habere cenſendi ſunt; & mpin Iſi hoc dici debet de Baptiſmo, à fortiori de iui Ordine. Si ſecundum; affirmativè concluden- Mlli dum eſt propter rarionem oppoſitam. Si ter- nilei tium; Cajetanus ſentit Ordinationem valere; Gh quia in cap. Majores. De Baptiſmo dicitur: n! Tunc ergo Charalterem Sacramentalis imprimit nß operatio, oùm obicem contrariæ voluntatis non in. 1Men Venit olſiſtentem. Arqui in illis, qui nec petie- Min runt, nec renuerunt, non invenitur obex contra- men riæ voluntatis obſiſtens. Ergo. Sed tenenda eſt ilin communis Doctorum ſententia,„ Ordinatio- Kid neum in hàâc hypotheſi non valere; quia tales inß amentes non debent abſolutè conſiderari ùrin- fantes; ſed computandi ſunt cum adultis, in an- quibus propterea aliquis actus, vel conſenſus nll Poſitivus eſſe debuit. n G Unde ad rationem Cajetani B. M. Min. 1ri Nam per obicem voluntatiscontrariæ non tantùm wc Qiſſenſus poſitivus; ſed etiam ſola carentia con- ienn ſenſũs debet intelligi; quia Innocent. III. Cit. on cap. non tantùm exigit, ut recipiens non ha- u beat poſitivum diſſenſum; ſed expreſsè aliquem pPoſitivum conſenſum, ſaltem perſeverantem Nr requirit: duo enim ibi definit: dormientes & . — amentes 7 n 6 enn Oban Munt: nne. nt, DE SACRAMENTO ORDINIS. 829 amentes non recipere Characterem, ſi ante habuiſſent propoſitum contrarium: & contra eos recipere, ſi habuiſſent tale propoſitum; ait enim: Secus autem ſi prius Catechumeni exti- tiſent, & bahniſſent propoſitum baptizandi, hoc eſt Baptilmum ſuſcipiendi. Ergo cùm imme- diare inferat: Zunc ergo Characterem Sacramen- tzalis imprimit operatio, cùm obicem contrariæ vo- untatis non invenit obſiſtentem, per obicem con- trariæ voluntatis non tantùm poſitivum diſſen- ſum intelligit, ſed etiam ſolam carentiam con- ſensůs; huic enim conſenſus poſitivus opponi- tur, quem Pomtifex expreſſe requirit. Unde ſummarius ſenſus verborum Innocentü eſtis: cùm obicem contrariæ voluntatis non invenit obſiſtentem, ſed voluntatem in conſenſu per- ſeverantem. Et verò aliäs inepta efſſet Inno- centii illatio: Tune ergo &c. quia non reſpon- deret duobus membris præcedentis ejus de- finitionis, ex quibus tamen deduéta eſt. Dixi in Concl. baptizatus. Ex communi enim ſenſu Eccleſiæ, Ss. Patrum & Theologo- rum Baptiſinus janua & fundamentum eſt alio- rum Sacramentorum, ſive ut ait Eugen, IV. in Decreto: primum omnium Sacramentorum locum tenet ſanttum Baptiſma, quod vitæ ſpiri- tualis janua eſt; per ipſum enim membra Cbriſti, C de corpore eficimur Eccleſig. Sed ſine januâ non intratur; nec ſine fundamento ſuperædi- ficatur. Deinde Baptiſmus eſt nativitas ſpiri- tualis juxta Joan. 3. Miſi quis renatus fuerit ex aqud & Spiritu S& juxta S. Th. 3. P. q. 72. a. 6. Fff 5 ſicut 33 0 DrE SAcCRAMEFNTO ORDINIS. ſicut ergo, qui corporaliter natus non eſt, nullius actionis aut paſſionis eſt capax ſecundùm cor- Ppus; ita qui ſpiritualiter regeneratus non eſt, nihil poteſt agere, vel recipere ſecundùm Spi- ritum. Unde c. Siquis. de Presbytero non ordinato dicitur: Siquis Presbyter ordinatus de- prebendat ſe non eſſe aptizatum, baptixetur, C5* iterum ordinetur. Idem definit Innocent. III. c. Veniens. ibid. Et olim Nicænum I. ſtatue- rat Can. 19. jubens Paulianiſtas, qui non ſer- vabant formam Baptiſmi, rebaptizari, & ab iis ordinatos reordinari. Dico II. Abſolutè inviti Ordinatio omnino invalida eſt. Prob. Innocent. III. cap. Majo- ves. de Baptiſmo expreſsè definit, quod ille, qui nunquanmi conſentit, ſed penitus contradicit, nec vem, nee Characteren: ſuſeipiat Sacramenti. Quod magis quidem de Ordine, quàm de Baptiſmo, de quo quærebatur, affirmari de- bet; cùm Baptiſmus ſit ad ſalutem abſolutè ne- ceſſarius, non ſic Ordo; & ex alià parte gra- viora onera ſint annexa Ordini: quanquam in eod. cap. explicitè id etiam de Ordine dicat, cùm eorum alſerat eſſe refellendam ſententiam, qui dicunf, quod Sacramenta, ùt Baptiſmus 89* Urdo, non ſolum dormientilus & amentibus; ſed invitis, & contradicenilus; etſi non quantum ad vem, quam n tamen ad Characterem conferantur. V T de Sacrament. in genere A. IX. QOhj. I. cont. Concl. I. Inter Leonem IV. & „ Benedictum III. fœmina quædam, nomine oanna, fuit ordinata in Pontificem. Ergo. Prob. en ui e, Nteon, I Non I. udth un d⸗ urn ie le, Me 100 nler u 4) n Ul cor. DE SAcCRAMENTO ORDINIS. 831 Prroh. Ant. Hoc enim teſtantur plures Do- Gores Catholici, qui id ſcriptis ſuis tradide- runt, ut Imò. Marianus Scotus in Chronico Francofurti edito, in quo inquit: Leo Papa oliit Calendis Auguſti; buic ſucceſſit Joanna mu- lier &c. 2d0. Sigebertus in Chronico ad annum 854. 3ti5. Martinus Polonus ex Familia S. Do- minici. 4. S. Antoninus p. 2. Chronic. tit. 16. cgp. I. Platina Lib. de Vitis Pontificum in Joanne VIII. Conf. ex aliis monumentis. 1mò ex ſtatuà marmoreâ præferens mulierem cum infante, quæ poſita erat ad viam, in quâ Ioan- na peperiſſe dicitur, quam ſtatuam tandem Sixtus V. juſſit dejici. 240. Simile ſimulacrum inter Romanorum Pontificum ſtatuas Senis in majori Templo collocatum erat, & perſtitit uſque ad Clementem VIII. tiò. Pontifices ho- diedum adhuc, dum in Lateranum ſe confe- runt, declinant illam viam, in quâ Joanna pe- pererat, licèt ſit brevior; nimirum ex de- teſtatione turpiſſimi illius facti. Be. I. Si hæc vera eſſent; maximus quidem error contigiſſet; decepti fuiſſent Ele- tores & Epiſcopi illam conſecrantes; ſed ni- hil in Ordinatione contuliſſent; decepta etiam fuiſſer illa muliern, quæ ſexum mentiens nihil recepiſſlet. Sed B. 2 . M. Ant. quod eſt meriſſima fa- bula. Primò(., Quia inter Leonem IV. & Be- nedictum III. neminem mortalium tenuiſſe Sedem Romanam tradiderunt omnes Scripto- res antiqui & coævi, Lupus Ferrarienſis Epiſ. — 832 DE SAcRAMENTO ORDINIS. carius in Vità ejuſdem Benedicti. Annales Ber- tiniani ad ann. 855. Hincmarus Archiepiſco- pus Rhemenſis, qui Epiſt. 26. refert ſe miſiſſe Legatos ad Leonem IV. qui, cùm audiiſſent in itinere, eum obiiſſe, iter tamen perfece- runt, & à Benedicto ejus ſucceſſore reſcripta obtinuerunt. Secundö. Quia ipſi hoſtes Ro- manæ Eccleſi?, & Romanorum Pontificum Benedictum III. Leoni IV. immediatè ſucceſſis- ſe fatentur, ût Blondellus Miniſter Calvinianus in Diſſertatione, quam eâ de re habuit, fabu- lam eam vocat. Photius Lib. de Spiritus S. Pproceſſione contra Latinos; Item Metropha- nes Smyrnenſis poſt Leonem immediatè in ſerie Romanorum Epiſcoporum Benedictum collocant. TZertiò. Quia Scriptores, qui hanc fabulam referunt, inter ſe ipſos pugnant: nam Martinus Polonus fœminam illam vocat Joan- nem Anglicum, & natam ait ex Moguntia, quæ tamen Urbs Germaniæ eſt; Alii dicunt natam in Anglià, ſed à parentibus Mogunti- nis. Platina econtra natam Moguntiæ, ſed ex parentibus Anglis. Magdeburgenſes ſolùm in Anglia educatam fuiſſe contendunt. Ta- ceo id genus, contradictiones alias, quibus abundat ea fabula; eùm & hoſtes Romanæ Ec- cleſiæ ipſos pudeat porrò iſtius meminiſſe. Ad Prob. Antec. B. D. Ita tradiderunt par- tim decepti, partim ex vindictà in Romanum Pontihicem; partim quòd alii nmterpolirn & 103. ad Benedictum III. Ado Viennenſis in Chronico ad annum 85 5. Anaſtaſius Bibliothe- UN Nere ten s N Uf der Eehnn o, un. ndn 1rid n Neno nl. A i nert W rt i n nlg in orhe. 9ber leo. nle ler lree⸗ Cte lglo. Fum EM h. 86. ha. in um nc un n. t⸗ Conn u en U s le⸗ ter. Nnum n O NH DE SACRAMENTO ORDINIS. 833 haic fabulà depravarint eorum ſeripta; partim dubitanter ita tradiderunt C. Secus N. Re- ſponſio patet ex ſubjectis. Nam, quantum ad Marianum Scotum, non reperitur ea fa- bula in codicibus ejus antiquioribus, t feſta- tur, qui Colomæ 1574. typis edidit, & notis iuſtravit Merropolim Alberti Kranzi. Simi- liter in Sigeberti Chronico Aurographo, quod aſſervatum in monaſterio Gemblacenſi, in quo Sigebertus monachum egerat, & teſtatur Jo- annes Molanus Doctor Lovanienſis, non ex- tat illa fabula, ſed addita eſt Sigeberti Chro- rico alienà manu. Item non reperitur in Co- dice manuſcripio Martini Poloni Bibliothecæ Vaticanæ, ut teſtatur Leo Allatius: Pariter in quodam Codice, qui ſervatur in Anglià ſolùm in margine legitur ea narratio, & deſeripta aliend manu, dicirurque Joannam puellam pe- tiiſſe Athenas, ut literis vacaret, ibi biennio docuiſſe, & poſtea communi ſuffragio fuiſſe ele Ram in Pontificem & effectam gravidam, quæ nemo non fabuloſa videt; verius igitur dicen- dum ſupereſt, ipſius codicem fuiſſe corruptum. S. Antoninus verò ab Interpolatoribus Martini Poloni deceptus fuit, quos deſcripſit, eadem enim verba, quæ illi, habet ‚Deinderefert illa du- bitanter; ait enim: ſi verum fuit, quod vulgò dicitur &c. Platina non eſt audiendus; conje- Qus fuerat à Paulo II. in carcerem; & indig⸗ nationem ſuam in Romanos Pontifices exereré aliquando voluit: Imò & ipſe rem aſſertivè non protert; ſed dicit: bæc, Auæ dixi, de Ioannà 1. 834 Dr SACRAMENTO ORDINIS. Joannâ Papiſſà, vulgò circumferuntur, incertis zumen &* obſeuris auétoribut. Ad Conf. z. Ex his monumentis planè nihil evinci; nam primo ſtatua illa Romana nec mulierem repraſentabat, nec infantem, ſed puerum jam grandiorem, vel juvenem, ùt ob- ſervàrunt rei antiquariæ periti, inde colligen- tes, per ſtatuam illam vel Numen quoddam gentilium, vel Sacerdotem Ethnicum deſig- nari cum Miniſtro; præſertim quèd alterd ma- nu palmæ ramum deferret, quod nunquam fuit inſigne Romanbrum Pontifeum. Sublata vVerò fult ea ſtatua à Sixto V. non ad delen- dam memoriam Ioannæ Papiſſæ, quaſi ea aliquando egiſſet Pontificem; ſed ut viam eam faceret rectiorem & majorem ad ornamentum Urbis, ſicuti plures alias fecerat. Secundò ſtatua Senenſis equidem Papiſſam referebat, ſed hoc aut Senenſium, aut ſculptorum licentiæ tribuendum, vel errori. Denique tota fabula originem traxiſſe videtur, ait Henno, à Jo- anne XII. apud quem magnâ pollebat gratià fœ- mina quædam, Joanna nomine, ur ejus aucto- ritate multa faceret Pontifex; quam proinde vulgus Papiſſam vocabat; ſicque tandem cre- ſcente ſenſim famà, ùt fit, ab aliis ex errore inter Papas numerata fuit. Ob'j. II. Mulieribus convenire poteſt Juris- dictio. Ergo. Prob. Ant. Abbatiſſa mona- ſterii fontis Ebraldi in Gallia dicitur etiam ſui Ordinis Monachis præeſſe, inque eos exercere Jurisdictionem. Abbatiſſa de BFrubrige Cano- . == nicas 1s t iee⸗ ape ſie l Küren ti un f cgun onſhu Dou Won 0 aez 1 GA! noc 0h.D Cenſil ſlhe⸗ ,n en inon/ Gn N . Re. t R d⸗ nIN ele o⸗ t EO – DE SACHAMFNTO ORPDINI8. 835 nicas ſuas & Clericos ſuæ Jurisdictioni ſubje- Gos propter eorum culpas officio & beneficio ſuſpendit, àùt colligitur ex c. Dilelta. de Majoritate & Obedientiã. Ergo etiam Ordi- mis capaces eſſe poſſunt. Adde: muljeres poſſidere beneficia Eccleſiaſtica; inſtituere Cle- ricos in beneficiis; lectiones publicè in Eccle- ſià recitare; pſallere in Choro. . D. Ant. Jurisdictio Ercleſiaſtica N. Politica & civilis C. Datur hæc ſubinde mulieribus in defe u hæ- redum maſculorum. Olim etiam Debora ex commiſſione extraordinariâ habuit. Ad Prob. D. Dicitur præeſie Dominio Oeconomico C. Jurisdictione Eecleſiaſticà propriè dictà, & alicujus Ordinationis virtute ipſi communica- Ià N. aliàs poflet etiam excommunicare, ſu- ſpendere, aliaſque cenſuras ferre in perſonas ſibi ſubditas, quod falſiſſimum eſt. Item: Ab- batiſſa de Brubrige Clericos ſuſpendit facto & irrito effectu C. Jure N. Unde Honorius III. cap. Dilecta Cit. Abbati de S. Michaele Abra- denſi ſcribit, ut ipſe Clericos cenſuris Eccle- ſiaſticis ad reverentiam Prælatæ debitam com- pellat; ne iidem conkiſi ex eo, quòd eadem Abla- tiſa eos ercommunicare non poſſit, eorum exceſſus remaneant incorrecti. Unde patet mulieri con- ceſſum non eſſe, ut excommunicationem ferat, & ita ſuſpendat, ut inducatur irregularitas, ſed hoc Abbati commiſſum eſſe, & in Abba- tiſſà fuiſſie ſolam præcipiendi facultatem. Quèòd verò Beneficia Eceleſiaſtica poſſide- ant; tantùm probat, Eccleſiam ex bonis ſuis . potuiſſe 836 DE SACHAMENTO ORDINIS. poruiſſe illis aliquid, unde viverent, largiri. Clericos aliter in Beneficiis non inſtituunt, quàm eos præſentando, vel nominando, cujus Juris etiam Laici capaces ſunt. Lectiones re- citant; in Choro pſallunt, non tanquam pub- lici Miniſtri in Eccleſiàâ, ſic, ùt teſtatur Philo Hebræus Lib. de Vid contemplat. olim alter- nis choris cantabant viri ac mulieres in Eccle- ſià Alexandrinà; nec mulieres illæ aliquam ac- ceperant Ordinationem: quem Ritum poſtea in Sabellio & Pelagio, damnavit Eccleſia, ùt legitur in Hier. Lib. I. adverſus Pelagianos; eumque reprobavit in Sanctimonialibus Inno- centius II. in Concil. Rom. Can. 17. ne ſcilicet, Sanctimoniales ſimul cqum Canonicis, vel Monachis in Eccleſid in uno Choroconveniant ad pſallendum: quem Canonem refert Gratian. Caul. 18. J. 2. c. V'ernicioſum. Sic etiam hodie Laici in tem- plis cantant, & Presbytero celebranti inſer- viunt. Oj. UI. Erant olim imn Eccleſia Epi- ſcopæ, Presbyteræ, Diaconiſſæ. Ergo. H. D. Ant. Sic dictæ, quia erant ordinatæ ſacramen- taliter N. Alio in ſenſu C. Sioc enim vocaban- tur, quia erant Uxores eorum, qui ad Epi- ſcopatum, Presbyteratum, Diaconatum aſſu- mebantur; hécque ſenlu eas ita vocat Conc. Turonenſe II. Can. 13. Antiſſiodorenſe Can. 21. Romanum anno 721. cap. I. Tenebantur au- tem vel Religioſam profeſſionem emittere in monaſterio; vel, ſi manere vellent in Sæculo Vvovere caſtitatem, uti EraſeriHutk ncil ntII⸗ 1 n 4 Gln ie lunn zuun wun e⸗ Nent iin NN ne eſon lui ten is UEgr nbun eſl en lidonn Schene Anne eue, ln uru 6 pit Eluun 0chjs negre. pob. ur nihe. bae. unr. oſen N s, no. leet, Nebi un: 9. 2. lem⸗ der. ——,ÿDb— . 990 Mer. n. i. la. 0e. 1Al. r. elen DreN DrF SACHAMENTO ORDiNIS. 932 Antiſſiodor. & Roman. cit. & alia. Presbyteræ etiam quandoque dicebantur viduæ ſeniores, Presbyter enim ſeniorem ſignificat; & hoc ſenſu ſumuntur à Concil. Laodiceni, quod refertur C. Mulierei. Diſt. 32. Diaconiſſæ ad certa munia deputabantur, de quibus Vide Lol. 6 86. Olj. IV. Ad validam Sacramenti ſuſce- ptionem requiritur aliqua intentio ſuſcipientis atqui infantes nullam habent; primò non ha- bent propriam, ùt patet; deinde nec alienam parentum; horum enim voluntas non cenſe- tur eſſe voluntas infantium, niſi in iis, quæ ſunt neceſlaria ad ſalutem, ſicut Baptiſmus Ordo aurem ſic neceſſarius non eſt. Ergo. B. D. Maj. Si ſuſcipiens ſit adultus C. tunc enim in eo requiritur intentio propria, poſitiva; ſaltem habitualis, juxta Tr. de Sacram. in ge- nere fol. 277. Si ſit infans N. Nam hic, li= Ccèt diſſentiant parentes, baptizarur ſaltem va- lidè, confirmatur; ergo etiam ſic ordinatur- Iiſt. I. Ergo ſicut infans baptizatus poſtea ad obſervantiam Legis Evangelicæ, ita etiam Ordinatus legibus & obligationibus Clericorum teneretur; ſed durum eſt aliquem ſine habito ejus conſenſu obligare ad ſtatum-, cui gravia ſunt annexa onera, ut ſtatui Clericorum majo- rum perpetua continentia &c. B.. M. Illatum vel D. Si ordinatus infans, quando adeptus eſt annos diſeretionis, velit abſtinere funétio= nibus Ordinis N. Si has exercere velit C. Ita Bened. XIV. cit, in Concl. Liberum igitur eſt Egg infanti 338 DE SACRAMENTO ORDINIS. infanti ordinato, cùm ad annos diſcretionis pervenerit, vel exercere functiones ſui Ordi- nis, vel his abſtinere; ſi abſtinere voluerit, ad continentiam obligari non poteſt; nec ideo de- u) ſinit eſſe ordinatus; quia manet in eo Chara- Mieſdd Ger; ex alterâ autem parte continentia eſt an- dl nexa Ordinibus majoribus ſolùm ex inſtitutio- Mnl ne Eccleſiæ. Deinde inter Baptizatum & Or. dinatum diſp. eft: Infans baptizatus poſtea ad ns Legem Evangelicam tenetur; quia hujus ob- d ſervantia eſt ad ſalutem neceſſaria; non ſic idnn functiones Ordinis. C Inſ. II. In infantibus nequit eſſe vera for- h ma Ordinationis. Ergo. Prob. Ant. Forma miil partialis eſt: accipe poteſtatem C†–. Atqui nulla imuſi poteſtas accipitur ſine accipientis conſenſu, & lzn hic non eſt in infantibus . MW. Aut. ad Prob. An N. Min. Quia hæc poteſtas non datur infanti um per modum Donationis, vel Contractůs, in 1 d quo accipientis, vel donatarii conſenſus exi=- GNldn gitur; ſed per virtutem Characteris Epiſco- amn- palis, ubi recipiens ſe tantùm paſſivè habet; io laſ hinc accipe potius dantis imperium ſignificat, h inn ut norat S. Bonav. q. 2. a. 2. ad 2. ad cujus in impletionem ſatis eſt in altero pura capacitas an⸗ aſſiva. Iuſt. III. Ergo infans in cunis poſſet diei Epiſcopus, Sacerdos; ſed hoc eſt abſurdum. Be. M. Min. Nam hæc denominatio non ab acti- mi bus & exercitio iſtorum Ordinum oritur; ſed niet impreſſo Charactere, & poteſtate collatâ in mii Ordinatione. Sic infans baptizatus dien fi- ie elis retion lOrd eripad eoge. Chr. eln. Clirta n60: Nla lvo. ſe akor. orim nul i Pich. üori G I ſen⸗ Hole , ln is las 1d tonn Aic ! IH 1 1 DE SACRAMENTO ORDINIS. 929 delis à fide hebituali; Confirmatus, miles Chri- ſti, non à profeſſione fidei intrepida actuali. Olj. V. cont. 20am Concl. I. Flavianus An- tiochenus Macedonium Eremicolam in vertice montis, poſtquam hunc arte ex montis ſolitu- dine ad ſe pertraxiſſet, eum etiam inſcium or- dinavit; nam ut ait Theodorer. in Philotheo, cop. 23. Flavianus Macedonii ſanctitate per- motus, eum per ſpeciem objectæ accuſationis ad ſe advocavit; & ſub Miſticum Sacrificium altari admovit, coptavitque in numerum Sacer- dotum. Cümque peractd L'turgid hoc ill, quidam indiciſſit ignorabat enim prorſus quid egiſent) primum quidem convitiis, verbiſque aſperis pro- ſcidit unwverſos; deinde arrepto baculo, quo in- nixus propter ſenium incedelat, Pontificem ipſum, do alios inſecutus eſt. .. ſed tum quidem ſic in- dignantem, ægrè tandem amici quidam ſedave- Tunt. Ergo Macedonius non tfantùm infſcius de Ordinatione ſui, ſed etiam invitus quoad illam fuit. II. S. Epiphanius, t habetur in ejus Epiſt. ad Joannem Hieroſolymit. Paulia- num fratrem S. Hieronymi ordinavit invi- tum; nam per maltos Dioconos, ait S. Epiph. Ep. cit. eum apprehendi juſſimus, & teneri os eus; ne fortè liherauri cupiens, adjiuraret nos per no- men Chriſti. Ergo. Ubi Oblervandum, poſſe aliquem eſſe invi- tum dupliciter: primò ablolutè, ut nullis mi- nis, vel hortationibus sdduci poſſit, ur Ordi- nationi conſentiar, aut etiam ſit omnino in- ſcius Ordinationis ſuæ, vel ignarus illius rits, gg 2 qui — gque, quæ nolunt, donec adſit eis voluntas ſuſci- qvia tales conſentiunt, licèt victi precibus & minis. Et ſic ſe res habuit in Ordinatione compulſum ad recipiendam Ordinationem: N 840 DE SACRAMENTO ORDINIS. , . * qui in Ordinatione celebratur: atque huic Ordi- ſn natio nequidem validè conferri poteſt. Talis fuit en Macedonius ille, ac proinde irrita fuit ejus Or- dinatio: nec probatur pleriſque factum illud i Flaviani, quamvis coram Deo innocenter ege- ii rit, quòd putaret, nec adeo invitum, nec HR adeo ignarum rits fore Macedonium. Se- enn cundò ita ut ex ſola humilitate, & in Sacros Ordines reverentiàâ, hos refugiat; nec niſi pre- cibus, vel imperio, hortationibus impellatur, /. & tandem intus conſentiat, de quo genere e Auguſtin. Epiſt. 173. ad Donatum ait: Müulti, en ut Epiſcopatum ſuſeipiant, tenentur inviti, per- ſi ducuntur, includuntur, cuſtodiuntur, patiuntur- z t n Mne Ect 1 lein biendi operis boni. Hæc ordinatio eſt valida, Pauliani; nam, t ait Epiph. Epiſt. cit. in ordinationem conſenſit: valde obnitebatur, in- dignum ſe eſe comeſtans; vix ergo compulimus eum 2perſuadere potuimus teſtimoniisscripturarum &. ergò reipsà perſuaſerat Pauliano, isque con- M ſenſerat. Sic explica Ordinationem Baſſiani, mnln qui Epiſt. ad Valentinum & Marcianum Impe- ehl ratores, quæ habetur Act. XI. Concil. Chal- un cedonenſis, ait ſe juſſu Memnonis plagis fuiſſe ſale Ego autem non acquieſiebam, ab hora tertia ui- que ad ſextam me plagis offixit && ſanäétum Evan- gelium, & altare ſanguine eſt impletum &c. ſed tandem viétus conſenſit. Sic quoque ait Cy- prian. 1 5, le ToH 1Oe n luc letepe. im, ſec n N. 1 o Nie lin ete u⸗ fel⸗ tit. Mi. Alie s ⁶ loge . ie lu ol⸗ orb pe⸗ ie elc e. fo 8 Nl 6 DE SACRAMENTO ORDINIS. 841 prian. Ep. 52. ad Antonian. de Ordinatione Cornelii in Romanum Pontificem: ipſe vim paſ- ſus eſt, ut Epiſcopatum coactus exoiperet; nihilo- minus conſentiendo. Eadem eſt reſponſio ad facta ſimilia. De cæteris diſpoſition ibus requiſitis ex parte ſubjecti, ſatis agitur in Theologia Morali, quæ prælegitur. ARTICULUS XII. De Continentia Saeris Ordinibus annexa. Ota. Quænam ſint Clericorum officia, es ex aſſignatis materiis & formis fingulo- rum Ordinum ſatis patent. Hic de eorum obligationibus agitur. De harum pleriſque, At recitatione Horarum Canonicarum, feren- dà tonſurà & habitu Clericali, ac aliis ſpectan- tibus vitam & honeſtatem Clericorum rractat Theologia Moralis; unde hic loquemur ſolùm de obligatione ſervandæ Continentiæ. Circa Clericos Minores videtur olim fuiſſe in Eccleſia quædam Diſciplinæ varietas: nam Carthaginenfe V. C. 3. anno 3998. poſt- quam ſacros Miniſtros obſtrinxiſſet ad Conti- nentiæ obfervantiam, de Minoribus ait: Cæ- teros autem ad boc non cogi, ſed ſecundum uniuſ- eujuſque Ecclefiæ conſuetudinem olſervari debere. Prius verò Carthaginenſe IIE. Can. 19. fic ſta-= tuerat: Placuit, ut Lectores, cùm ad annos pus hertatis advenerint, cogantur aut uxores ducere, aut Continentiam profieri. In Conchie Khar = 2òB Ibe⸗ Egg 3 942 DE SAcCRAMENTO ORDINIS. Eliberitano anno 305. Can. 33. & uali modo Continentia Clericis cæteris, quo conſtitutis in Sacris, ſive Majoribus Ordinibus imponi- tur. Sed ea varietas tandem ita finem accepit, ut poſſint, ſi voluerint uxores ducere, dum- modo ab officio excluderemtur, ùt ſtatuir Alexander III. c. 3. de Clericis conjug. & Inno- cent. III. c. 7. quod hodie etiam ſervari videmus. Reſtat igitur quæſtio de Ordinibus Sacris, ſive Majoribus, eaqne multiplex. I. An iis annexa ſit obligatio ſervandi continentiam? II. Quo Jure? an Divino, an Eccleſiaſtico? III. An, ſi ex jure Eccleſiaſtico, hæc obligatio oriatur immediatè ex Lege? an ex Voto, IV. An Eccleſia Continentiam Sacris Ordinibus rectè & convenienter adjunxerit? V. A quo tempore adjuncta fuerit, & an etiam olim in Eccleſia Græca? Dico I. Ia Eccleſia Latina Clerici omnes in Majoribus Ordinibus conſtituti, hoc eſt, Epiſcopus, Presbyter, Diaconus, Subdiaco- nus ad perpetaam tenentur Continentiam adeo, ut Ordine Sacro ſuſcepto nec poſſint contrahere Matrimonium, nec Matrimonio uti, ſiquod ante ſuſceptionem Sacri Ordinis contraxerint. Prob. ex Trid. quod Sefſ. 24. Can. 9. ſic definit: Sequis dixerit Clericos in Sueris Ordinibus conſtitutos poſſe Matrimonium contrabere, contractumque validum eſſe, non ob- ſtante Lege Eccleſiaſtici, vel Voto. . . anathema NRr., Idem ante Trid. Innocentius II. C. Ue . leæ. N go lt ac NN Ulß enten lſen⸗ n iwi onte Uol Seic 1eE n 10 D, Nlhn i r Mr con r. ls, Cllirri nponi. lcepit, 6 Comm. lerie Elm. N Erpri ng 4, YII. II. aro IWV. lnibos ln in) onet Wweh ldun enun MNt. ono deS ,14 el otinn N etſte 10 DE SACRAMENTO ORDINIS. 843 lex. Cauſ. 27. J. I. ſtatuerat declarans, hujus- modi copulationem, quam contra Legem Ec- cleſiaſticam conſtat eſſe contractam, non eſſe Matrimonium. Et Callixtus II. innuit C. Pres- byteris. Diſt. 27. Alexander III. verò. c. Con- jugatus. de Converl. Conjug. abſolutè pro- hibet quemquam conjugatorum promoveri ad Sacros Ordines, niſi ab uxore Cominentiam profitente fuerit abſolutus. Hinc Lex Conti- nentiæ in Eccleſia Occidentali tria exigit: pri- mum: ne conjugatus initietur, niſi voveat uxor perpetuam Continentiam. Secundum: ut Sacris initiatus uxorem non ducat; quam etiam invalidè duceret. Tertium: ut abſtineat omnibus actibus venereis, etiam cum conjuge, ſi quam ante duxiſſet. . Dico II. Obligatio, quam habent Majo- res COlerici, ſervandi Comtinentiam, non eſt ex jure Naturæ: nec ex jure Divino: ſed ſo- lùm ex Jure Eccleſiaſtico. Ita cum S. Th. 2. 2. q. 88. a. II. Theologi ſatis communiter. Prob. Primò enim Matrimonii uſus ex ſe non Pugnat cum Sacro Ordine, ut patet ex Græ- cis, qui ex diſpenſatione Eccleſiæ licit utun- tur Matrimonio ante ſuſceptionem Sacri Or- dinis contracto, ùt liquet ex C. Aliter. Diſt. 31. Corr. Rom. & Concilio Florentino, in quo nemo id Græcis objecit. Concilium Ancy- ranum verò poteſtatem uxorem ducendi fecit Diaconis iis, qui in Ordinatione proteſtaban- tur ſe Continentiam ſervare non poſſe. At- qui hæc omnia non ſubſiſterent, ſi obligatio Egg 4 ſervandæ 844 DFE SACRAMENTO ORDINIS. ſervandæ Continentiæ deſcenderet ex Jure Na- turæ, vel Divino. Deinde tale jus Divinum nequit aſſignari ſive ſeriptum, ſive traditum: ſiquis enim locus Seripturæ proferri poſſit, is ad ſummum oſtendit Continentiam Qlericis eſſe congruam, non imperatam. Talis eſt 24 ad Tim. I. Wemo militant Deo implicat ſe nego- Fus ſecularibus. Vel dum idem Apoſtolus Ti- tum hortatur ad Continentiam cap. I. Oportet Epiſcopum ſobrium eſe, juſtum, ſanéctum && con- zinemem &σ. item Timotheum I. ad Kund. 5e Tiſum caſtum cuſtodi, ſumit continentiam pro abſtinentia ab omni illicita voluptate, quæ utique Juris Divini eſt, ſicut abſtinentia ab omni intemperantiâ & injuftiria, iracundiâ &c. quæ hic Apoſtolus conjungit; illaque Conti- nentia conjugatis & ſolutis æquè Præcepta eſt. Non verèlntelligit Conrinentiam ab uxoribus. Et ratio eſt: quia ſic I. ad Tim. 4. Eum vuk eſſe exemplum fidelium in charitate, in fide, in caſtitate; at certè non ita, ut ejus exemplo fideles ab uxoribus ſive ductis, ſive ducendis abſtineant. Sic 2. Pet. I. jubet Petrus omnes fideles dare operam Continentiæ, certè non eo ſentu, ut ab uxoribus abſtineant, lſed illi- citisvolupta tibus; nam & ſua Matrimonio eſt Caſtitas & Continentia. Poryrô &W maxime, quia nihiſominus idem Apoſtolus r. ad Tim. à: iner alia vult eſſe Epiſcopum habentem filios Iulditos cum ommi Caſtitate, qui domui ſuæ bene Præeſe noverit. Non igitur repugnat etiam Jure Divino conjugalis ſtatus Sacro Ordinj. Prob. ente 1 1, d CnN M teun n 0 conhe⸗ , .. M N N C. 1 Mhr ſ e orn UAN 0 nn n m. 160 DE SACAMENTO ORDINIS. 84 † Prob. igitur III. Pars. Quia hoc clarè ſuppo- nit Trid. dum Seſſ. 24. Can. 9. dicit anathema ei, qui dixerit valere Matrimonium poſt iui- ceptos, Sacros Ordines contractum', non ob- Nante Lege Eccleſiafticd vel Eoto. Deinde Inno- cent. II. C. Ut le cit. Concl. I. dum ait nul- lum eſſle Matrimonium poſt Sacros Ordines contractum, quia conſtat eſſe econzra Legem Ec- cleſiaſticjm. Item hoc formulæ aliorum Pon- tificum indicant, ùt Callixri II. cit. C. Pres- lyeris. dum ait: Presbyteris, Diaconis, Sub- iaconis contrahere Matrimonia penitus inter- dicimus, contracta quoque disjungi.. ju- dicamus. Dico WI. Probabilius eſt obligationem Continentiæ in Majoribus Clericis efſe imme- diatè ex Voto. Prob. Greg. Lib. I. Ep. 42, . relatus C. Ante. Diſt. 31. præcipit Epiſcopis, ut nullum facere Subdiaconum præſumant, niſi, F ſe victurum caſtè promiferit. Et in Pomif. Kom. jubetur Epiſcopus ante Ordina- tionem quærere ex Ordinandis, an Continen- tiam promittam? Ubi promiſſio Votum im- Portat, vi cujus ſe obligant Clerici ad Conti- nentiam. Conf. I. Innocentius III. c. Caàm olim. 6. de Cleric. conjug. apertè hujus voti mentionem facit, dum inquit: nos igitur at- tendentes, quod Orientalis Eccleſia otum Continentie non admiſit. Conf. M. ex Trid. Seſl. 24. Can. 9. cit. ubi anathema dicit illi, qui dixerit valere hojuſmodi Matrimonium, non obſtante Lege Eccleſiaſtieà vel Voto. Cur Vori Sgg 5 emmi⸗ 3246 DE SACRAMENTO ORPDINIS. 1 meminiſſet, ſi tale non fieret? ſi verò Votum zu fiat, illud indubi obligabit immedia&; cùm A Votum hoc ante ſe ſupponat Legem Eccleſia- ſticam; ex häc enim tale Vorum ortum, & N Ordinibus annexum eſt. Eſt igitur iſta obli- 680 gatio ex Lege Eccleſiaſtica, ſed mediante Vo- ack! to, ac proin ex hoc immediatè. e Wec olſtat I. quod ſæpe ſimpliciter dica- Glh tur: Lex Continentiæ. II. Qui ordinatur igno M rans tale Votum eſſe annexum, tenetur ald um Continentiam, & tamen talis non facit Vo- M0, rum. III. Qui Ordinem ſuſciperet, poſitivè cqmd nollens vovere, validè ordinaretur, nec tene- ℳ. tetur ad ſervandam Continentiam; non enim Am teneretur vi Voti, quia non poteſt eſſe Votum ⸗ ſine conſenſu ſaltem implicito, qui hoc caſu m non habetur, ob voluntatem poſitivè contra- a riam, quà non vult vovere. Nec teneretur n vi Legis Eccleſiaſticæ; quia, juxta dicta, Lex ßl non obligat immediatè ad Continentiam, ſed ( ad emittendum Votum. Nam E. ad J. Sic ufe dicitur, quia Votum continentiæ eſt ex Lege Iq Eccleſiæ. Ad II. k. Diſt. Utimum: non facit g Votum explicitè C. implicit? N. Qui enim mng vult eſſicaciter officium aliquod, vult hoc ipſo ceane implicitè ea, quæ illi annexa ſunt. Ad II. N. Equidem non obligaretur vi Voti, quia Vo- tum non poteſt eſſe ſine conſenſu ſaſtem im- plicito, qui hic eſſe non poteſt, ubi eſt poſi- tiva voluntas non vovendi: neque etiam vi Le- is Eccleſiaſticæ ob rationem datam; vi hujus egis tamen obligatur ad Votum faciendumx . 3 60, ele. & 1l. le. nle⸗ S 5 A „ D SACAMENTO ORDINIS. 847 adeo, ut peccet tam diu, donec Votum conci- Piat; Item vi Legis hujus manet ſemper ad contrahendum matrimoniuminhabilis. Dico IV. Rectè & omnino vOenjenre Sacris Ordinibus Continentia ab Kccleſia ad juncta fuit. Contra Novatores HH. Ratio bujus convenientiæ eſt I. Sankttitas & Dionitas Sacrificii & Myſteriorum N. L. ut proinde illa tractari deceat à Miniſtris ſummàâ munditià & puritate nitentibus; Unde Innocentius I. re- latus C. Tenere 4. Diſt. 31. inquit: ſi priſeis temporibus anno vicis ſuæ de Le'mplo Dei Sacer- dotes non diſcedebant, ſicut de Zaccharia legimus, nec domum ſuam omnino tangebant, quilus utique propter ſobolis ſucceſſonem uxoris uſus fuerat re- laxatus, quia ex alia Tribu, d præterquam ex Jemine Aaron ad Sacerdotium nullus accedere præ- cipiebatur; quantò magis hi Sacerdotes, vel Le- vitæ pudicitiam ex die Ordinationis ſuæ ſervare ſine ſucceſſione eſt, nec præterit dies, qud vel d- Sacrificiis Divinis, vel dà Baptiſmatis ohkcio va- cent. Et Epiphanius Har. 59. propter hono- rem Sacerdotii neceſſariam, ſive ſummè con- venientem dicit eſſe Continentiam. II. Si Apoſtolus I. ad Cor. 7. velit conjugatos abſti- nere ad tempus ab uſu conjugi, ut vacent Orationi; Ergo, ut ait Hier. Lib. I. cont. Jo- vinianum relatus C. /i Laicus. 7. Diſt. 31. Sa- cerdoti ſemper carendum eſt Matrimonio, quia huic ſemper pro populo offerenda ſunt Sacri- ficia, & ſemper orandum eſt. III. Sunt Ma- Kia gebent, quibus vel Sacerdotiun, vel Miniſterium 3248 Dkz SAcCRAMENTO ORDINIS. nia magna & multa Sacrorum Chriſti Miniſtro- rum, unde Apoſtolus eos milites Chriſti vo- cat 2. ad TLim. 2. eum volens ut bonum mili- tem Chriſti non implicari negotiis ſæcularium; ſed nihil magis implicat negotiis ſæcularibus, aut 4 Divino Miniſterio impedit, quàm curæ conjugales, prolium, familiæ domeſticæ. IV. Quòd cura uxoris & prolium obſit curæ pau- perum, hoſpitalitati, benignitati. Obhj. I. Matrimonium eſt juris Naturalis & Divini. Ergo Eccleſia injuſtè illud prohi- buit Clericis. Prob. I. p. Antec. ex naturali hominum inclinatione. Prob. II. p. ex Gen. I. Creſcite & multiplicamini. h. D. Ant. Eſt Juris Naturalis & Divini permiſſivi C. Præ- ceptivi Subd. Reſpectu collectionis homi- num, ut propagetur, vel conſervetur ſpecies C. Reſpeéctu fingulorum ſubd. Pro primis mundi temporibus, quibus replenda erat terra juxta illud ibid. & replete terram, & proin paucitas hominum exigebat, ur generarent ſin- guli C. Pro hac mundi ætate, quâ repleta eſt tel- us, nec timendus ſpeciei humanæ interitus N. Ita rextum illum Gen. I. explicat Tertull. Lib. de Monogamid. Cyprian. Lib. de Habitu Eirgi- Wia. Hieron. Lib. 1. econt. Jovinian. Augu- ſtin. de fancta Virginitate Cap. 9. Igitur Matri- monium cadit ſub præceptum, quarenus eſt medium mex w& neceſſarium ad finem à Na- rura intentum, ſcilicet ad debitam & congruam propagationem, vel conſervationem ſpeciei; quod præceptum indicavit Deus Gen 8 I. cit. 2. C Wen tl e umn ( Ne Acan 1a co . rnn 6 1 m l mnon nn o⸗ ln. dch Wiun Nd GN ! lee Genun or (hha lae ln. inll. un, to one h. knr. DE SACRAMENTO ORDINIS. 849 & 2. Quam ob' rem relinquet homo patrem ſuum cv matrem, & adbarebit uxori ſuck. Ex eadem causa erat præœæceptum poſt diluvium. Sed fine hoc ſufficienter obtento, ceſſat eſſe præ- ceptum reſpectu ſingulorum. Nimirum ſi- cuti nemo jure Naturali, vel Divino tenetur ad manducandum, niſi quando urget neceſſi- tas conſervandi individuum; Ita nemo tene- rur ad nubendum; niſi quando neceſſitas ur- get conſervandi ſpeciem. Inſt. I. Apoſtolus I. ad Tim. 4. doctri- nam prohibentium nubere vocat doctrinam dæmoniorum: Ergo Matrimonium adhuc præceptum eſt; vel ſaltem Jure Divino ita li- berum, ut à nemine ulli prohiheri poſſit. Conf. Auguſtin. Lib. 2. de morib. Manicaor. cap. 18. ait Manichæos ad huc incidiſſe in Apoſtoli ſen- tentiam, licèt Manichæi non prohibuerint nuptias omnibus, ſed ſolùm Electis ſuis, id eſt, Sacerdotibus & Monachis. Ergo. B-. D. Ant. In ſenſu, quo poſtea Hæretici, ut Ta- tianiſtæ, Marcionitæ, Manichæi docturi eſſent de nuptiis, eas eſſe malas & prohibitas, ut ajunt Aug. Lib. 30. cont. Fauſtum c. 4. Ambrofſ. Chrylolt. in illum locum Apoſtoli C. Secus N. Eccleſia verò nuptias non damnat ùt malas ſicut illi HH. nec abſolutè eas prohiber; ſed ſolùm ſub conditione libera; liberrimam enim facultatem relinquit omnibus nubendi abſolutè & ſclùm exigit, ut ii, qui ordinari, vel ad dignitatem Sacri Miniſtri promoveri velint ſponte, promittant Continentiam. Uti ergo nemi- 870b D' SACRAMBFNTO ORDINIS. neminem cogit ad Ss. Ordines, ſic neque ante eos ad Continentiam: & qui liberè Sacros Ordines ſuſcipit, hoc ipſo etiam ſponte Con- tinentiam amplectitur. Ad Conf. . D. Ant. Non prohibebant nuptias omnibus reipsâ N. nam univerſim do- cebant nuptias eſſe malas & prohibitas. Non prohibebant omnibus ita, ut nequidem eas in aliis permitterent, & tolerarent C. Non ob- ſtante, quèòd nuptias abſolutè malas & prohi- bitas aſſererent; quando tamen illas impedire non poterant, permittebant, & tolerabant, ait id. Aug. Lib. cit. c. 6. Wec ideo vos dicatis non probibere, quia multos auditores veſtros in boc obedire nolentes, vel non volentes, ſalvâ ami- citid toleratis. Inſt. II. cum Calvino. At Apoſtolus ait id eventurum eſſe in noviſſimis diebus; Spiritus autem manifeſtè dicit, quia in noviſſimis tempo- ribus diſcedent quidam d fide &. Ergo non po- teſt intelligi de Latianiſtis, Marcionitis & Ma- nichæis. B. Imô. Ergo neque intelligi pote- rit de Lege Eccleſiaſtica, quæ nuptias Sacris Miniſtris prohibuit; nam certè quando pro- hibuit, noviſſimi dies non erant; neque modò in ſenſu Hæreticorum ſunt. B. 2dô M. Conſ. I. quia ùt probabitur Concl. ſeq., Lex Conti- nentiæ jam ipſorummet Apoſtolorum tempore emanavit, Apoſtolus verò loquitur de Hære- ticis poſt Apoſtolorum tempora futuris. II. Quia noviſſini dies omnes illi appellantur, qui à Chriſto ſunt uſque ad judicium; ſic 1. Cor. . 10. ait ahea m Nen Ccrun VII ehil Enenl Rent um- u hne o e Ull rmn RN Mer N nbaun Cl ! Akebu en le ull⸗ uat nii Ginin DE SACRAMENTO ORDINIS. 8 51 lee 10. ait Apoſtolus: Mos ſumus, in quos fines ſee- Acm culorum devenerunt. Et 1. Joann. 2. legitur: oun. Eilioli noviſſuna hora eſt: unde juxta BPatres, qui vineam adierunt horâ noviſſimâ, eos de- um notärunt, qui in Lege Evangelica futuri eſſent in in Chriſti Eccleſia. B N Iuſt. III. Apoſtolus I. ad Zim. 3. & ad eSn YZt. I. Epiſcoporum dotes recenſens, vult eli- Nn. gendum eſſe illum, qui fuerit unius uxoris vir. . Eit præterea ad Hebr. 13. nullaà exceptione fs ta aſſerit inter omnes honoralile eſſe conjugiuin Ergo ln data ſupra reſponſio non eſt juxta mentem Hti Apoſtoli. B. M. Conſ. Nam verha priora, i unius uoris vir, ſumenda ſunt negativè, non i. poſlitivè, ſive, ut Epiſcopus non ſit bigamus, etiam ſueceſſivè; ſic enim verba ea ſemper ir intellexit Eccleſia, quæ ab initio ideo biga- ſut mos tanquam irregulares non admiſit ad Sa- n. cros Ordines. Ita quoque illa verba exponit N. Hiier. ad Oceanum, Chryſoſt. in Comment. N. in locum iſtum Apoſtoli, Ambroſ. cæterique: .„ Quin Lutherus ipſe in propoſitionibus de bi- gamia. Et ratio eſt, quia Paulus ipſe uxorem .non habuit, ut manifeſtè colligitur ex ejus verbis I. ad Cor. 7. dum inquit: Volo omnes . vos eſſe ſicut me ipſum, ſed Padla⸗ proprium on. Jdonum bhabet ex Deo, alius ſic, ali us verò ſic. pore Dico autem non nuptis & viduis, bonum eſt illiiſi Hee. Nic permaneant, ſicut & ego. Ubi cùm non ſo- Llum ad viduas, ſed etiam innuptas loquatur, 6 haſque ipſius exemplum imitari ſuadeat, planè Oevincitur, ipſum nunquam nuptiss contra- 85ʒ2 DE SACRAMENTO ORDINIS. xiſſe; aliàs dicere potuiſſent innuptæ: nube- mus ſicut tu, deinde ſicut tu permanebimus. Sed neque Timotheus, neque Titus uxores habuerunt. Conf. data expoſitio: quia edd. ad Zim. §. vult etlam in Diaconiſſam eligi vi- duam, quæ fuerit unius viri uxor, hoc eſt, quæ unum tantum maritum habuerit. In altero textu verò Apoſtolus loquitur de conjugatis, & ad illos, vulrque inter eos conjugium eſſe honorabile in ommibus, hoc eſt, ut nullà ex parte maculetur, ſed ſit honora- bile tam ex parte fidei, quàm Sacramenti; ſubdit enim rationem: Fornicatores enim & adul- teros judicalit Deus; quam rationem inepte ſubjungeret, ſi honorabile conjugium non intel- ligeret in dato ſenſu. Inſt. IV. Paulus. I ad Cor. 9. inquit: MWun- quid non habemus poteſtutem ſororem mulierem circumducendi, ſicut cateri Apoſtoli, & fratres Domini & Cephas. Ergo revera Paulus uxorem habuit. Ergo & cæteri Apoſtoli habuerunt. Conf. Ad Whilze. ult. ſcribit? KRogo te etiam CGermane compar, adjuva illas &«. in Græco habetur: CGermana Conjux. B. I. Etſi totum Calvino concederetur, nihil iplum juvaret; probandum enim illi eſt, Apoſtolos, poſt- quam Apoſtoli fuêre, vel uxores duxiſſe, vel uſos fuiſſe uxoribus, quas ante duxerant, quod probare nunquam poterit, cùm potius contrarium inferri debeat ex Matth. 19. Ecce nos reliquimus omnia; ad quod reſpondit Chri- ſtus: omnis, qui reliquerit Patrem, aut Matrem, „ nl cen nete en 1 Menm oloe lcn N ſen oke Plenunt lhte lehurt eNrilol . ) Eoi nu Lolas⸗ Inbh dR (ona Humn! hnc M,,, NRoii Untni — % J . DrF SACRAMENTO ORDINIS. 953 ute. Ee? rorem Gc. B. Il. W. prim. ſeg. Nam o Per mullerem ſororem non intelligi uxorem rs ied mulierem, quæ illi tanquam ſoror non i Quidem ſangume ſed charitate miniſ,traret, ut i. explicant Patres Græci & ö Latini, Chryſoſt. hech Theodoret. Oecumen. Theophyl. Ambroſ. Arnſelm. Igitur de pijs illis fæminis loquitur, quæ ſicuti Chriſtum ſequebantur, ita & Apo- ſtolos his miniſtrando, vel eos ſuis opibus Coln ſuſtentando. Ad ſecundum ſeq. N. In0. Elſi . Abpolſtoli cæteri habuiſſent uxores, abtequam vocarentur à Chriſto, non tamen ex dictis ſe- . quitur illis uſos fuiſſe in Apoſtolatu ſed con⸗ efrarium. Ne. 2010. Fallum etiam eſt omnes Apo- tel. ſtolos habuiſſe uxores, anfequem à Chriſto vocarentur; nam S. Joannem in cælibatu per- ſe. ſtitiſſe totius eſt Eccleliæ traditiv. Econtra S. Petrum habuiſle uxorem, cçonſtat ex Marth. g. De reliquis Apoſtolis contraria lunt Patrum teſtimonia: negant Tertull Lib. de Monegamia. ren tſes Hieron. Lih. I. in Jovinian E onzra affi mat . S. Ignatius M. Epift.6 ad Philadelphios ſcrihens: Go Ricut. . . W. veliqui Apoſtoli, qui nuptlis fue- tun gunt Jociati, Equidem ibid. etiam S. Peulum nominat:: led illius nomen ab alio additum vi- CE. detur; non enim legirur in exemplari Oxoni- enſi Vaticano; nec in alio Marthiæ Corvini Piain. W nonivæ Regis teſte Ambroſio Camaldulenſi. an, Ad Conf. k. Per voces, Germane compar dd ſignificatur alius, qui ſocius eſt in eodem r onere portando, vox enim græca &6ο νR ſignificat eidem jugo alligatum; unde non præ- Hhh cis? 854 DE SACRAMENTO ORDINIS. cisè uxorem denotat. Chryſoſt. & Theophy- lactus volunt à Paulo ſigaificari maritum ali- cujus ex fæminis antè ab ipio memoratis, ni- mirum Evodiæ, aut Syntyches. Juxta Theo- doretum verò indicatur ſocius in prædicatio- ne Evangelü. Deinde falſum eſt in Græco haberi determinat? Germana Conjux, naln in Græco habetur νι Pnοααιςι; ſed νσορα utrumque articulum & admittir: ſiquis verò legere malit Germana, parùm refert; eodem enim ſenſu tunc explica, quo antè de muliere ſo rore dictum eſt. Olj. II. Saltem licebit Clericis uxorem ducere, ſi poſt ſuſceptos Ordines ipſis peri- culum ſit incontinentiæ propter tentationes. Ergo. Prob. Ant. ex I. ad Cor. 7. Probhter for- nicationem autem unuſ’juiſqué uorem ſuam ba- eat. Et ibid. v. 9. &t non ſe continent, nubant; melius enim eſt nubere, qudin uri. HBe. M. Ant. Ad Prob, . Apoſtolum primo loco loqui de conjugatis, qui, cùm in paganiſmo duxiſſent uxores, poſt converſionem dubitabant, an iis uti liceret; atque his reſpondet, ut unuſquis- que uxorem ſuam retineret & conjugale de- Pitum redderet; ita explicant Tertull. Hieron. cit. aliique Patres; & probatur ex contextu; nam v. F5. ait: nolite fraudare invicem, niſifortè ex conſenſu ad tempus, ut vacetis orationi; 8* iterum revertimini in idipſum, ne tentet vos⸗ Ja-⸗ tanas propter ineontinemiam veſtram. Hæc autem ſolos conjugatos ſpectant. In ſecundo loco loquitur ad ſolutos & eos tantàm, qui nullo = Voto unt rie vn inhen As Kon h 1d Crto k X nn] 1 e NE Eäien le Nli un de NE 3 huch tlumel tig i. The. Alero. 1Cee N lis Ubfere elen l ſen⸗ eti⸗ 1 Drz SACAMENTO ORDINIS. 855 Voto ſunt impediti, & his quidem ſolùm ſua- det matrimonium, non præcipit; ait enim; boc autem dico ſecundum indulgentiam, non ſecun- dum imperium; quibus ſupponit eos adhuc aliis modis ſuperare poſſe tentationes, quàm præ- cisè matrimonio. Non autem hic ab Apoſtolo comprehendi etiam Voto obſtrictos, patet ex 1. ad Lim. S5, ubi de viduabus, quæ poſt datam Chriſto promiſſionem fidei, ſive pactum ſer- vandæ Continentiæ, volebant nubere, dicit: ha- bentes damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt. Inſt. I. Quid ergo remedii Clericis, ſi poſt Ordines Continentiam ſervare non poſ- ſint? Ergo neceſſe eſt eos perire? N. Im0. Quid remedii marito ſi ob infirmitatem uxo- ris uti matrimonio non poſſit, & tamen ten- tetur incontinentià? Ergo, ne pereat, poteſt cum alia inire matrimonium, quia Apoſtolus ait: propter fornicationem “ abſit. B. 240. Quilibet, ſi continere ſe velit, poteſt, modò debita remedia adhibeat. Oret, ſobrietatem colat, pericula fugiat, fæminarum conventi- bus abſtineat &c. Nec patitur Deus nos ultra tentari, qudm poſſimmus, juxta Apoſtolum. Sic idem Apoſtolus ob ſtimulos concupiſcentiæ non ideo uxorem duxit, ne periret; ſed ro- gavit Dominum, à quo audivit: ſufhcit tibi gra- tia mea; nequaquam verò: uxorem ducat. COj. II. Obligstio ſervandi continen- tiam Clericis impoſita repugnat EKecleſiœ anti- quæ. Ergo. Prob. Ant. Cuûm Patres Synodi Hhh 2 Niccænz * . 8S56 DE SACRAMENTO ORDINIS. Nicænæ vellent legem ferre, qua Clerici Majores prohiberentur uti uxoribus ante Sa- cros Ordines duétis, diſſuaſit hoc Paphnu- tius, teſte Sozomeno Lib. I. 6. 22. Socrate Lih. I. c. 8. eoquòd antiqua Eccleſuæ traditio boc tautinn præceperit, ut Sacris mitiati à nuptiis in- eundis abſtinerent. B. N. Ant. Ad prob. H. I. Hitoriam Paphnutii ceu fabulam rejiciunt Ba- ronius, Bellarminus, Turrianus, Arcudius, Thomaſſinus, tum, quia inter eos, qui Ni-= cæno ſubſeripſerunt, Paphnutii nomen ne- quidem legitur; tum quia opponitur Epipha- nio & Hieronymo, quorum primus Har. 59. ait: ſed & adbuc vivenem, liberos gignentem unius uvoris virum non ſuſcipit Eccleſia, Jedeum, qui ſe ab una continuit, aut in viduitate vixit, Diaconum, Presbyterum &&* Epiſeopum, & Ipo- diaconum, maximsè ubi ſinceri ſunt Canones Ec- cleſiaſtici. Alter verò in eundem modum lo- quitur Epiſt. 30. adverſus Jovinianum. H. II. Admiſſa etiam hiſtoriâ ùͤt veràâ, Patres Nicæ- ni id ſolùm voluerunt, non eſſe pœnis ani- madvertendum in Clericos, qui continentiaam non ſervabant cum uxoribus, ex œconomia quadam quaſi diſſimulando malum, quod in- valuerat, cui vix mederi ſe poſſe credebant; ne majus malum redderent, ſi penitus reſeca- re vellent. Illa vero: antiqua Eccleſiæ conſue- tudo C*†ρ. non dixit Paphnutius, ſed addidit de ſuo Socrates. Et, ſi Paphnutius dixiſſet, erro- neè ſic dixiſſet, ut patebit ex ſequemti. R0 na UIl N gei 1(0.0 edei Hiſtee De Ne Snin Deei , in Coſe ImCn ene VL enell nee len Den DNa nn DClvn Cleni r lle S Hefiu. N. eulnde. Haci⸗ N re e. 5. Nten unn, . lo⸗ NI. Ne. enent. enmm nit Nlio⸗ Giot ece. ie⸗ dede heito⸗ N DE SACHAMENTO ORDINIS. 87 Dico E. Nunquaſn licitum fuit in Eccle- ſia Latina Epiſcopis, Uresbyteris & Diaconis vel uti uxore ductaà ante Ordinationem, vel ducere uxorem poſt Ordinationem. Prob. I. ex CC. Carthaginenſe II. auno 390. Can. 2. diſertè ait: Epiſeopos, Preibyteros ac Diacenos, ita placuit, ut condecet ſueroſanéttos Auntiſtites, Cρ Dei Sacerdotes, nec non & Levitas continentee We in omnibus, quo poſſint ſimpliciter, quod d Deo poſtulam, impetrare; ut, quod Apoſtoli do- cuerunt, & ipſa ſervavit antiquitas, nos quo- que cuſtodiamuß. Præterea id cujuſvis Eccle- ſiæ Conc'ſia adſtruunt. Pro Eccleſia Germa- nica ſunt Concilium Aquisgranenſe anno 816. Wormatienſe anno 868. Moguntinam auno 888. Pro Eccleſia Gallicoöna Araulicanum I. Arelatenie II. Turonenle I. & alia. Pro Eccle- ſta Hiſpanica Tolefanum L anno 400. Pro Ec- cleſia ltalica Romanum ſaub Sylveſtro. I. Prob. II. Ex famnimis Pontifirib. Siricius Epiſt. ad Humtnerium Tarraconenſ. anno 395. narrar, quoſdam Sacerdotes ac Levitas poſt Ordinationem ſilios ex propriis uxoribus ge- nuiſle, ſe exculantes, quod Sacerdoti- bus & Levitis Veteris Teſtamenti id non fue- rit prohibitum, excuſationem hanc evertit, & dicit: Sacerdotes omnes atque Levitæ inſolubili lege conſtringimur, ut a die Ordinationig noſtra ſobrietati &α Pudicitiæ & corda noſtra mancipe- mmus G corpora., Ignoſcendum poſtea inquit illis Sacerdotibus & Levitis; quia ſe ex igno- rantia lapſos eſſe fatebamur. S. Leo ad Ana- HIhh 3 ſtaſ. 3578 DE SACRAMENTO ORDINIS. ſtal. Theſſalonic. ait: ne aut Levitico miniſte- vio, aut Presbyterali honore, aut Epiſcopali ex- cellentia, quiſquam idoneus exiſtimetur, qui ſe voluptate uxoria necdum frænaſſe detegitur. Ad- de his Innocent. I. ad Victricium Rothomag. Gregorium M. ad Petrum Subdiaconum Sici- liæ. Ante hos omnes verè id pridem tradidit Clemens Rom. Epiſt. ad jacobum fratrem Do- mini: Ad Domihica miniſteria tales eligantur, gqui ante Ordinationem ſuam conjuges ſuas nove- rint: quod ſi poſt Ordinationem Miniſtro altaris coutigerit, proprium invadere cubile uxoris, Sar crarun non intret limina, nec Sacrificii portitor Kat. Proh III. Ex PP. S. Ambroſ. Lib. I. de Officiis e. ult.. . Wec ullo conjugali coitu vio- landum cogneſeitis, qui integro corpore ,„ incor- vrupto pudore; alieni etiam ab' ipſo conſortio con- jugali, ſacri Miniſterii reren recepiftis. 8. Auguſtino Lib. 2. de adulkerin, conjugiis cap. 20. ſolemus eis proponere continentium Clericorum, qui plerumque ad eandem ſariinam capiuntun in- viti, edmque ſuſceptam, uſque ad debitum finem, Domino aodiuvanis, perducunt. S. Hieron. Ep. 30. ad Jovin. ubi teſtatur cap. 19. ipſum Jovinianum hanc legem agnovilſſe. Secd hic duo oblervanda ſunt: Primum EV nil n ynon r ANe nn Reoen 600 beſen inEn Hunke eſt; non æquè viguiſſe legem illam proom- ſcy nibus Ordimbus Majoribus; nam Sudiaconus 1 non ſemper & ubique ab ineundo Matrimonio prohibitus fuit; tempore enim Urbani I. qui ſedit circa annum Chriſti 266. nondum nu- merabatur u⸗ L De SAcAMENTO ORDINIS. 859 ife merabatur inter Ordines Sacros, ut obſervas Me. Innocent. III. cap. A. multis. De Aetat. & Qualit. Primus, qui Subdiaconos ad Conti- l. nentiam adſtrinxit, fuit Sylveſter in Concil. ng. Rom. 2. Can. S. ubi iis prohiber tranſitum ad nd. nuptias; idémque deinceps ab alis Pontifici- Idh bus conſtitutum eſt, ut patet ex c. I. 2. 3. & fen. aliis Diſt. 32. Præterea Synodus Ancyrana Dia- , conis cap. 1I0. qui proteſtabantur ſe continen- . rtiam ſervare nolle, uſum conceſſit Matrime- N nii, quæ tamen diſciplina temporalis non diu A. duravit. r! Secundum eſt, non, quo tempêôre pro- hibitum fuit Sacris Miniſtris convolare ad nup- d tias, ſtatim quoque irritum/ fuiſſe conſequens . Matrimonium; neque enim ſemper in Eccle- . ſia imperata fuit eerum à Matrimonio ſepara- . tio, qui poſt Ordinem Sacrum contraxerant; § ſead aliæ ſolùm pœnæ impoſitæ ſunt. Sic in Gmg Synodo Ancyrana cap. 1I0. qui ſe nuptiis ob- m ligarant, jubentur à Miniſterio ceſſlare. In rSE Neoczæſareenſi Presbyter, ſi uxorem duxerit, , ab Ordine deponitur. In Toletano I. cap. 4. n. Subdiaconus, qui defunctà uxore aliam duxe- un rit, deponitur. Qui primus lege univerſali irritum feciſſe Matrimorium cognoſcitur, com- un munidòs aſſignatur Callixtus II. ut refertur C. o Preshyteris Diſt 27. ubi vult Matrimonia à Sa- cris Perſonis contracta disjungi. Alii Inno- wod centium II. aſſignant ita ſtatuentem in Conc. I Rom. c. 7. ut refertur C. Ui lex Cauſ. 27. * Ar 1. ubi ſeparari tales præcipit, dicens: bujuf- Hhh 4 modi 860 DE SAcCRAMENTO OEDINIS. modi namque copulationem, quam contra Eccle- ſiaſticam vegulam conſtat eſſe contractam, Matri- monium non eſſe cenſemus. Dico. VI. Nunquam permiſſum fuit in Eccleſia Græca Matrimonium contrahere poſt ſuſceptos Ordines: nec licuit Epiſcopis & Presbyteris Græcis in primis Eccleiiæ tempo- ribus uxoribus uri ante Ordinationem ductis. Prob. I. p. Ex Epiſt. Clement's Rom. cir. Concl. præced. in cujus fine teſtatur, ſe id à Petro Apoſtolo accepiſſe; ineptè autem dici- tur, & ſine omni fundamento S. Petrum aliam legem tuliſſe pro Eccleſia Græca, aliam pro Latina. Similiter Siricius cit. teſtatur ſe anti- qua præcepta tradere Apoſtolorum conſtitu- tione inſtituta; at Apoſtoli nunquam diſtinxe- runt Græcos à Latinis. Conf. I. ex PP. Græ- cis. Orig. Hom. 23, in Lib. Numer. Videtur mihi, quòd illius ſolius eſt offerre Sacrificium, qui indeſinenti ac perpetuæ ſe devoverit Caſtitati. Quæ verba licèt non videantur importare ſtrictum præceptum; indicant tamen ſaltem, quid tunc judicarint Græci. Deinde S. Epiphan. unus ex pracHus dilertè ad Canones provocat, ut dictum Concl. præc. Et eàâd. Hær. 59. ita fibi objicit & reſpondet: At dices mibi, in quibuſ- dam locis adbhuc liberos gionere, & Preshlqteros * Diaconos; at non eſt juxta Canonem, ſed juxta bominum mentem. Conf. Il. ex Synodo VI. relata Can. Siquis 7. D. 32. Siquis eorum, qui ad Clerum accedunt, voluerit nuptiali jure mu- lieri copulari, hoc ante Ordinem Subdiaconatis . ⸗ faciat. ene n cgund Con) Pan n ia A il ſn Mun 114 n WIe de Eplo ooe lant6 in ie Ul n ue um DE SACRAMENTO ORDINIS. 86 1 Nch faciat. Quæ verba Patres etiam de Eccleſia Wr. Græca pronunciarunt. Conf. Itl. ex uſu & conluetudine Eccleſie Græcæ modò, juxta Inn quam etiam irrftum eſt Matrimonium Cleri- o corum Græcorum poſt Sacros Ordines contra- Kum, ut probat Azor p. I. I. 3. C. 12. J. 5F. r. Pignat. TZom. 8. Conſult. & 1. n. 32. & alit. ddhts Prob. 2. p. Ex S. Epiphanio; Item Clem. nd Rom. citat. S. Hieron. Ep. 30. ad Jovin. cir. 6% ubi ait: Epiſcopi, Preibyteri, Diaconi eligun- A turaut vidui, aut certè poſt Sacerdotium in æter- in num pudici. Et initio Libri contra Vigilan- o tium: Quid facium Orientis Eccleſiæ, Aeg ypti, ni⸗ * Sedis Apoſtolicæ, gqux aut irgines Clericos n. accipiunt, aut continentes, aut ſi uxores habue- . rin, mariti eſſe deſiſtunt? e. At ab hac lege/ diſceſſit Eceleſia Græca, ſaltem à tempore Synodi Quini Sextæ, ſive ei Trullanæ, ubi Can. 13. permittitur, non qui- dem Epiſcopis, ſed Presbyteris, Diaconis, & on Subdiaconis uti ſuis uxoribus antea ductis, ex- Cr. cepto tempore vicis ſuæ; Licèt verò nunquam HH approbatum fuerit, quod Cit. Can. damnata G fuerit à Patribus Trullanis Lex Continentiæ, li quam ſervari volebat Eccleſia Romana; ſicut . multa ſunt in Canonibus dictæ Synodi, quæ non approbata ſunt à Summo Pontifice; ta- u men non improbatum fuit, quod ei Can. Sa- oN. cris Miniſtris permittat fuis uti uxoribus, ut II Ccolligitur ex cap. Aliter Diſt. 31. & cap. Cum en olim de Clericis conjug. NoNNOH Neque enn Hhh 5 862 DE SpONSALIBUL8L8,. Nequemos ille in Concilio Lugdunenſi, 1 aut Florentino reprehenſus eſt. Utrum verò ante Synodum Trullanam jam mos ille vigue- rir inter Græcos, ut quidam putant, non pa- ter: affertur quidem Can. 78. Concilii Nicæni ex Arabico; ſed Canones Nicæni præter vi- ginti, valde incerti ſunt, ut obſervant Baro- nius, & Spondanus ad ann. 225. Affertur & hiſtoria Paphnutü, de qua ſupra Objeét. 3. ſed etiam hæc dubiæ fidei eſt juxta dicta ibidem. DISPUTATIO II. HDe Matrimonii Sacramento. NI Vrinrn a matre nomen accepit, quòd licèt patris ſit providere liberis de hære- ditate, unde patrimonium; matris tamen mu- nus ſit, ad certam ætatem enutrire prolem; ſive, ut ait Gregor. IX. cap. Ex Litteris. 2. de Converſ. Infid. quòd infans matri ſpecialiter oneroſus ſit ante partum, doloroius in partu, & pluribus annis poſt partum laborioſus. Alio nomine dicitur conjugium, quèòd uno veluti jugo conjuncti conjuges conveniant ad ſoſti⸗ nende matrimonii oners, ineântque individuam vitæ ſocietatem. Dicitur quoque nuptiæ à nu- bendo, id eſt, velando, quèòd Virgines tra- dendæ in matrimonium tegi velo, tanquam nube, fſolerent ex S. Iſidoro L. 2. de offic. Ec- cleſ. nenh, nyerd e. ND. Nei A. n. rnr A, en. nd. en ,20e ler No ori lck. ſllamn ſeimm. el Ne (A“ Nd DE SPONSALIBUS. 863 cleſ. c. 19. ſive id pudoris grati fieret, ùt fa- Qum à Rebecca obſervat S. Ambroſ. L. I. de Abrahamo c. 9. ſive in ſignum ſubjectionis & obedientiæ, quo modo mulier I. Cor. 2. jube- tur orare velato capite, quia virum habet ſupra ſe, cui ſubjecta eſt. Cùm verò ſponſalia ſint quædam ad Matrimonium diſpoſitio, & velu- ti via, viſum eſt ab aliorum Theologorum methodo recedere, qui prius de Matrimonio, quàm Sponſalibus; ſed prius de his aget Diſ- putatio, exemplo Gregor. IX. qui in IV. De- cretal. ubi de Matrimonio ſermo eſt, a Spon- ſalibus ſumpfit exordium. CAPUT I. De Sponſalibus. Ponſalia à ſpondende ſic dicta ſunt, L. 2. f. de Sponſal. quod moris eſſet antiquis ſti- pulari & ſpondere ſibi uxores ſuas. Unde & Sponſi Sponſæque appellatio nata eſt L. 3. F. b. t. Sumuntur ertiam I. improprie pro mu- neribus ſponſalitiis, quæ Sponſæ à Sponſo dari ſolent, quo ſenſu intelligendum illud L. I. Reg. c. 18. Won halet KRex Sponſalia neceſſe, id eſt, non eſt neceſſe ut David largiatur mune- ra filiæ ſuæ, ſive Saulis Regis, quam habitu- rus erat uxorem. II. Latius pro Matrimonio Rato, ſive nondum per copulam carnalem con- ſummato, ut c. 13. de Præſumptionib. Hoc ſenſu Marth. 1I. dicitur deſponſata Maria mater Jeſu Joſeph. Sponlſalia ſic ſumpta dicuntur voponſalia 1 364 D E SPONSALIBUS. SWponſalia de prkrſenti, & primo contracdli Ma- trimonii die Sponſi & Sponſæ appellantur. III. ſtrict us & magis ſropris pro contractu de in- eundo Matrimonio, ſive pro futuri Matrimo- nii promilſione mutua, dicunturque Sponſalia de futuro, de quibus tantùm nobis ſermo erit. ARTICULUS I. Quid ſint Sponſalia de futuro? quem pariant effectum c quam obligationem? co I. Sponſalia de futuro ſunt promiſſio vera, voluntaria & deliberata, murua, expreſia ſigno externo ſenſibili, futuri Matri- monii inter perionas jure habiles. Ad ſenſum hujus defcriptionis breviter dici ſolent: pro- miſſio mutua futuri Matrimonii. Ita quoad rem AA communiter. Nec diſſentit hæc deticrip- tio L. I. F. de Sponſal, ubi dicuntur Mentio &σ% repromiſſio futurt Matrimonii; Nec etlam illi, quam dedit Nicolaus I. Can. 3. Cauſ. 30. g. 5. futurarum nuptiarum promiſſa & fædera; utri- uſque enim idem eſt ſenſus, qui illius, quam primo loco poſuimus. Dicuntur igitur I. Promiſſo: quia non ſuſficit ſimplex pro- poſitum, ſed requiritur animus, ſive volun- tas ſe obligandi. . II. Vera: non enim ſufficit fida, dum quis merè externè promittit ſine animo pro- mittendi séqe obligandi; actus enim agenti- um non operantur ultra intentionem eorum L. MWon omnis 19. F. &t certum pet. & alibi. Oeinde 6 b Koo ſae 1 ezlet enlu Ape⸗ Dt ot, , Pnont WWo N hhir en SW Iloe anid I IKcen Clsſo Genin lnen rt nh i te Abn r Iuigt u AM. U II. 1ein⸗ nno. li net. n llo⸗ lil rj um ro⸗ lem . W ,A . Nen ſ o⸗ Con. Un nono. l Nenun NN X Da SPONSALIBUS. 865 Deinde contrahunrur Sponlalia voluntate at- que conſeniu L. Muptias 30. F. de R. J. Sed ubi quis fictè promittit, non haberur volun- tas & conlenius, ergo nee Spong ha. Uande infertur, eum, qui puelle N wtzimorium, ſo- lùm externè ſine znun ſe obligandi ad con- trahendum cum ipsè Matrimonium, promirtit, licèt peecet graviter, ſi fictio ſe exteriùs non prodat, eoquoòd in re gravi decipiat; & pro injuria, vel damno, ſiquod ex deceptione in- currat, ſatisfactionem præſtare teneatur; ad Matrimonium tamen contrahendum in foro interno non obligatur, extra caſlum, quo damnum deceptæ illatum reſarciri aliter non poteſt, quàm contracto Matrimonio. Dixi; in foro interno; nam in externo, niſi fictionem probet, compelli poteſt ad Matrimonium; quia in hoc præſumitur adeſſe animus confor- mis promiſſioni l. 7. F. de Supellect., leg. III. Voluntaria & Deliberata, ſive cum ſufficienti advertentia & libertate, hoc eſt; tali, qualis ſufficit ad peccandum mortaliter; Spon- ſalia enim ſunt actus humanus, & pariunt ob- ligationem gravem ad ſui impletionem; ergo voluntaria & libera eſſe debent. Hinc inva- lida ſunt Sponſalia contracta à deſtirutis uſu rationis, amentibus, plenè ebriis, ob defe- ctum libertatis & conſenſus ab uſu rationis, quo privati ſunt, pendentis. Qui per vim abſolutè coguntur, ex defectu conſenss, ex er- Tore circa ſubſtantiam perſonæ, aut etiam circa qualitatem, ſi hæc in perſonæ individuum, ſeu . ſubſtan⸗ 866 DE SPTONSALIBUS. ſubſtantiam redundet, ut, ſi puella ideo pro- mittat, quia alterum putat certi Nobilis, vel Principis filium, aut primogenitum; vel ſi qualitas ſit unicus finis contrahendi, ut ſi ju- venis honeſtus opibus præpollens, quærat afſi- nitatem cum familiis illuſtribus, ideoque pro- mittit puellæ ſe illuſtri ſanguine natam dolosè mentienti: quia talis error conſenſum tollit L. S& per errorem 15. F. de Jurisd. omn. Jud. L. 9. Cod. de J. & E. Y. IV. MWutua; Sponſalia enim ex natura ſua ſunt contractus mutuus & reciprocus, juxta L. I. f. h. t. ubi dicuntur futuri Matrimonii ropromiſſio & Can. 3. Cauſ. 30. 4. 5. dicuntur promiſſa, non promiſſum, quòd reciproco duorum conſenſu conſtent. Inde ſi Titius Matrimonium promittat Cajæ, & hæc accep- tet ſine repromiſſione, neutra pars obligabi- tur; cùm enim contractus ſponſalitius ſit one- roſus & reciprocus, claudicare non poteſt. Deinde promiſſio Titii erat ſolùm conditiona- ta, ſcilicet, ſi repromittat Caja; non enim cenſetur intendiſſe obligattonem aliam, quàm contractûs Sponſalitii, qui eſt ex natura ſua reciprocus & mutuus. Quèòd ſi tamen pro- miſſio Titii fuiſſet abſoluta & gratuita, atque à Caja acceptata, ille ſolus obligabitur quidem, M non vi Sponſalium, quæ tunc nulla ſunt; ſed vi promiſſionis ſimplicis. V. Expreſſa ſigno externo ſenfibili; nullus enim contractus inter ho mines fit ſine ſigno hujuſinodi; cùm ſine hoc conſenſus unius non = poſſit Corl 4 he er al nN CMNic edenn CNron No nun oe Coe Iubun encit 1 3 te Saz Kewae Enr ton inel comm n commn Nen hne loren icnne nm An n o ro. 1el ſ j. kenneſt. oo⸗ Inidede iolul. 1 nle Tura Nonii Untur Noco Hlias ceep. bi. e⸗ Non⸗ Hanenin DE SPONSALIBUS. 8367 poſſit innoteſcere alteri. Sufficiunt autem ſive verba, ſive aliud quodcunque ſignum, quod utrique conſenſum alterius fufficienter expri= mit; quale eſſe poteſt traditio & receptio an- nuli, ſive ut dici ſolet, Subarrhatio: quia licèt ea ex ſe ſit ſignum æquivocum & inſufficiens, cùm ex aliis cauſis, & amoris etiam inhoneſti cauſâà à concubinariis fieri poſſir; Si tamen vel ex verbis, aht aliis ſignis tradentis, vel ex cir- cumſtantiis ex inſtituto fit, in aliquibus locis pro mutuæ promiſſionis ſigno aflumitur ex conſuetudine: quæ, & ſimiles circumſtantiæ, in quibus ea traditio & receptio, ſicut & mu- tua manuum porrectio, miſſio jocalium &c. fit, attendi debent. 'eſtner ic n. 38. aliique E arg. c. Ex litteris. 7. & L. ſemper 34. F. de Sed taciturnitas non eſt ſemper ſignum conſensũs; quia is qui tacet, non fatetur, ſed nec utique negare videtur. R. 44. de R. J. in 6. Quare illud R. 43, qui tacet conſentire vide- tur, intelligendum eſt, ſi agatur de ſolo tacen- tis commodo; ſed in Sponlſalibus agitur etiam de commodo alterius Sponſi, agique poteſt de incommodo tacentis. Unde quoad tacitur- nitatem inter DD. convenit primò. Si Caja ad promiſſionem Titii omnino taceat, non cen- ſeri contracta Sponſalia; eoquèd in iis, quæ præjudieium afferre poſſint, taciturnitas non habeatur pro ſigno conſensũs, excepfto calu, quo tacens, ſi diſſentiat, oqui feneretur. Arg. L. Filiusfamilias. 8. F. de Procutator. At- 3 qui 1 X 868 DE SPoONSALIBUSLS. qui hie Qria loqyi ton tenerdr. Eerntre ſes cundö. Cajaim tacentem conſentire præſumi, ſi nomine ipſius præſentis contrahant ejus pa- rentes, quin Caja contradicat c. Unico 9. ulti- ro qe Deſponſ. impub. in 6. Et ratio eſt, quod ex una parte, cuùm parentes liberos ſuos plurimùm diligant, his optimè conſulere præſumantur; ex alrerà verò loqui & mentem ſuam explicare teneantur liberi, ſi diflentiant, ne parentum acta videantur contemnere. An idem teneat, ſi parentes deſponſent liberos abſentes, & hi de ſui deſponſatione redditi certiores non contra- dicant, quædam eſt AA. diſſenſio. Sed im- meritò; ſi enim ideo præſentes conſentire cen- ſeantur, quòd ob reverentiam parentibus de- bitam loqui teneantur, ſi diſſentiant; etiam ſice cenſendi ſunt conſentire abſentes, poſtquam de ſui deſponſatione certiores redditi non con- tradicunt; cùm & hic æquè reverentiam de- beant parentibus; ac proinde declarare mentem ſuam teneantur, ac præœæſentes. VI. Inter Pesſena jure habiles. Quales illæ ſolæ ſunt, quæ validè & licitè eo tempore inire Matrimonium poſſunt, pro quo pro- mittunt ſe inituros. Unde qui impedimento vel dirimente, vel etiam ſolùm impediente pro- hibentur, quando contrahunt Sponſalia, illa invalidè contrahunt; nam promiſſio faciendi illicirum, vel impoſſibile non obligat, ſi tamen impedimentum ſit tantùm temporale, vel juris poſitivi & diſpenſabile, fitque promiſſio ſolùm de contrahendo Matrimonio, poſtquam eius modi S 5 ne Mz ſo skl nns. lumn nenolg um i lnenu, Ao melt Seu inſene AMkl. en durde unrg yene ſelinen Eeenun hon⸗ lylno⸗ b Uhet. an füun lul che⸗ DE SFONSALIBUS.,. 9869 e modi impedimentum cefſsärit lapſu temporis imi neceſſarii; vel per diſpenſationem fuerit ſub-. u. latum, non eſt invalida promiſſio. Sic impu- . beres poſt ſeptennium validè contrahunt Spon- ler ſalia de Matrimonio contrahendo tempore pu- miin bertatis. Sic qui voviſſet caſtitarem uſque ad D, annum ætatis trigeſimum, validè intra illud hhlen tempus contraheret de ineundo Matrimonio Neun poſt annum trigeſimum. Sic & alo impedi- hleneh medto ligati promittere ſibi poſſunt Matrimo- Aα nium ſub conditione diſpenſationis, ſi ſit im- oe pecdimentum, in quo diſpenſari poteſt. & I. folert, & ſimul adſit juſta cauſa diſpenſandi: cen. quia illa Sponſalia ſunt ſub conditione polſlibili de. & honeſta & relata ad tempus illud, quo ha- nie biles erunt, docétque praxis, hujuſmmodi con- an rracus ſæpe fieri ſub conditione, ſi Princeps on. ratihabeat. Covarr. Sanchez, Wieſtn. hic, alii- ne que communiter. Er meritèò: quia neque IND turpia, neque impoſſibilia reputanda ſunt, quæ à Principe ex juſta cauſa frequenter peti & s impetrari, t ditpenſationes in pleriſque im- NID pecdimentis jure Eccleſiaſtico introductis, con- . fſueverunt. Deinde licèt obſervatio Legis ferè nd magis honeſta ſit, quàm ſuper ea impetrata gen. diſpenſatio; hæc tamen, quòd juri deroget AH modo ab ipſo jure approbato, inhoneſta dici l non poteſt. Unde Leges, quæ contra afferri Imn poſſe videntur, de iis conditionibus intellige, As in quihus non ſolet diſpenſari; vel non poreſt. fron Dico II. Ex Sponſalibus validè contractis me6 duplex præcipuè effectus naſcitur. Primus eſt Ii i obligatio 370 Dz SFTONSALIBUS. obligatio juſtitiæ contrahendi ſuo tempore Matrimonium cum perſona, cui promiſit. Ratio eſt: quia Sponſalia ſunt promiſſio mutua, oneroſa, acceptata, dans mutuò jus proprie- tatis ad rem; ergo obligant ex juſtitia, an graviter, an leviter, dicetur infra. Secundus eſt impedimentum publicæ honeſtatis, quod eſt propinquitas quædam perſonarum Juris Eceleſiaſtici proveniens ex Sponſalibus (item Matrimonio Rato) vi cujus neuter Sponſorum validè contrahit cum conſanguineis alterius. De Jure novo Tridentini eſ. 24. de Ref. Ma- zrim. cap. 3. oritur tantùm ex Sponſalibus va- lidis; nec excedit primum conſanguinitatis gra- dum, ſi oriatur ex Sponſalibus de futuro (nam quoad Sponlſalia de præſenti nihil novi ſtatuit in hac re Trident.) hoc eſt, ſolùm afficit per- ſonas in primo gradu conſanguinitatis conjun- Gas Sponfo vel Sponſæ; ita ut Sponſus contra- here poſſit cum omnibus conſanguineis Spon- ſæ ſuæ, exceptis tantùm matre, Flin, & ſoro- re Sponſæ: & hæc ſimiliter viciſſim cum con- ſanguineis Sponſi, exceptis ejus patre, filio, fratre. De jure antiquo verò, ùt liquet exc. unico h. t. in 6. oriebatur hoc impedimentum etiam ex invalidis: Item ſe extendebat ad quar- tum gradum incluſivè c. unico. cit. && c. ult. de Conſunguinit. 2 Aßn. = Dico III. Obligatio Juſtitiæ orta ex Spon- ſalibus eſt gravis. Ita S. Th. in 4. D. 27. 4. 2. a. I. & communiter DD. id deſumentes ex c. Praterea. 2. h. t. ubi ab Innocentio III. Hi, qui 1 n Urfin Aoni fn 4 eNhge i ni e Nleti Uknl o ali Md nn, 1 e . owlits e G VLb un 6 Uinneſn 0unni on dn Anmm N n ⸗ les An Uelle Wet Wer ohr i Mi man lenpore honit nbhne, onre. enn hlnl n t llen monmn erig e⸗ gra. Nem ut DE SPONSALIBUsS. 987 ¼ gui de Matrimonio contrabendo purò & ſinò omni conditione fidem ſibi mutuò dederunt, commonendi, && modis omnibus inducendi dicuntur, ut præ- Ritam ſidem obſervent, haud dubiè, eoquòd ad hoc ſub gravi peccato teneantur. Et Ratio eſt, quia Sponſalia ſunt contractus initus de re, ſive materia gravi; ex hujuſmodi verò con- tractu, ſi materia gravis ſit, naſeitur obliga- tio gravis Juſtitiæ; ut, qui injuſtè reſilit, fi- dem datam non ſervans, non ſolùm contra fi- delitatem, ſed etiam Juſtitiam graviter delin- quat. Meque opponas Jus Civile, juxta quod; qui Sponſalibus obligatus eſt, condiioni re- nunciare, & poſtea cum alia contrahere per- mittitur L. I. C. de Sponſal. Nam hic ſtandum eſt Pel⸗ hun⸗ . G⸗ Ne⸗ m0. 0 e 1. tumn n⸗ hne nn ealsend⸗ 0. 11 Jure Naturali, & Canonico, quo in hac ma- teria utimur; juxta primum enim oritur obli- gatio naturalis; & vi alterius naſeitur impedi- mentum, dirimens quidem reſpectu conſan- guinearum ſponſæ in primo gradu & viciſſim Tkid. cit. Concl. prac. reſpectu aliarum verò reddens Matrimonium illicitum; & datur actio contra reſilire volentem. Unde in hac re cor- rectum eſt Jus Civile a Canonico. Sed ex his duplex quæſtio ſubnaſcitur I. Quo tempore implenda ſit promiſſio & obliga- tio ſponſalitia? II. An Sponſorum uno re- nuente implere compelli poſſit exigente altero & pro quo. Dico IV. Si mutuo contrahentium con- ſenlu nuptüs præfixus eſt certus termi- nus temporis, hic obſervandus eſt, niſi Iii 2 poſtes 872 DE SPONSALIEUS. poſtea aliter inter eos conyeniret, vel juſta cauſa excuſet: Si verò non ſit præfixus certus germinus, per ſe loquendo tunc tantùm im- plenda probabiliùs eſt promiſſio, quando pars altera, cui facta eſt promiſſio, id exigit, id- que ſi commodè poſſit. Pars. I. certa eſt. arg. L. Trajeclitiæ. 22, fF. de O. &ι A. L. Mag- nam. I2. C. de contrabend. ſtipul. c. 10. b. t. & patet ex natura contractuum. Pare II. prob. Quia hoc generale eſt in omni debito, cui ſol- vendo certa dies prœfixa non eſt, ut ſolùm tunc teneatur ſolvere debitor, quando exigit creditor. L. Dekitores præſentet. 10. C. de pignorib. juncta Gloſsà. Quando enim credi- tor novit debitum, nec tamen exigit, quando commodè exigere poteſt, dilationi ſolutionis conſentire cenſietur. Prædicta tamen lex De- bitores. pro foro conſcientiæ ſic intelligi & limitari debet: niſi creditor ex juſta cauſa, v. g. timore petere non audeat, vel oblitus ſit de- biti; fieri debet ſolutio ſtatim, hoc eſt, quam- primum commodè poteſt. Ideéque dixi: per Je loquendo. Si enim pars altera non exigeret impletrionem Sponſalium ex verecundia; vel ex metu reverentiali, ut quandoque in fœmi- nis accidit; vel ſi eſt in periculo gravi incon- tinentiæ, niſi citò Matrimonium contrahatur, Per accidens urgebit obligatio ſtatim contra- endi, licèt executio expreſsè non petatur. Si ais I. L. Præſentes cit. loquitur de pig- noribus, ùt conſtat ex tit. Ergo huc nihil facit: ſed erit obligatio Matrimonii nr. L nendi n Meine ſunt ense ctentu E Nld unbon. ennntene, Nhl Sul. Cerur tre in a Men Mennd Ulu lonll aell Annnon Eintoonno Winonun enun Ueiy n u dli Govn Ueecoo , Fkn gen il geerng⸗ lmim. n. inni. nek 4LI 0lt Len aot ledi⸗ oco onis De. i NE Nace⸗ n i antt ſe r⸗ ſ⸗ auntn 1tl. n. rede⸗ Nlonn Hen DE SPONSALIBUS. 9872 hendi primo, quo poteſt, tempore . M. conſ. Licèt enim loqui videatur de debitoribus, qui pignora dederunt; initio tamen hæc regu- la generalis ponitur: debitores præſentes prius de- nunciationibus conveniendi ſunt; a qua regula ge- nerali nullibi excipitur debitum ex Sponſalibus contractum. Ergo parte altera tacente, non denunciante, hoc eſt, non exigente impletio- nem Sponſalium, ea implendi non eſt obliga- tio. ais II. L. 14. F. de diverſis Regulis Ju- vis dicitur: in omnibus obligationibus, in quilus dies non ponitur, præſenti die debetur. Ergo. . D. Ant. Si creditor ita velit, & exigat C. Si taceat, non exigat, cùm commode poſſit N. Tunc enim dilationi conſentire cenſetur. Sicque illa L. 14. optimè conciliatur & con- cordat cum L. Delitores cit. 2 Si ais IIlI. Qui votum fecit nullo præ- fixo termino temporis, tenetur ſtatim, ac po- tuerit commodè, implere; ergo & promittens Matrimonium nullo determinato tempore, quo implenda ſit promiſſio, ſtatim, cùm commo- dè poterit, contrahere. Prob. conſ. Ideo pri- mum; quia aliàs defraudaretur Deus eo tem- pore quo votum differtur. Atqui etiam ſie defraudaretur Sponia, vel Sponſus. Ergo. Be. C. Ant. M. Conſ. diſp. eſt. Quia in primo ca- ſu creditor eſt Deus, qui ſemper cenſetur pe- tere executionem Voti: quia hanc nunquam ſolet urgere expreſſe; nec aſiunde eſt ratio, cur non exigat ſtatim, dum eſt commoda voti im- lii 3 plendi 874 DE SPONSALIBVUS. 8 Preisè exigere ſolet, dum vult debitum ſolvi; P— ile⸗ plendi occaſio: econtra in ſecundo caſu ere- ditor eſt homo, qui exigere poteſt, & ex⸗- unde eſt ratio cenſendi, eum conſentire dilatio- n ni ſolutionis, dum hanc non exigit, licèt com- gene modè exigere poſſer. , flsn Diro V. Sponſalia ad exigentiam partis Goln alterius implere nolens ſine juſta cauſa, primò ndl monendus eſt; ſique renuat pertinax, per Myem competentia juris remedia a competente judi- Aicl ce per ſe loquendo poteſt, & debet compelli. d Ita quoad rem DD. ſatis communiter. Prob. ex ln c. Ex litteris Io. b. t. in quo prius præſcribi- ſpunl tur admonitio; deinde coactio per cenſuras. II Ratio autem eſt; quia Judicis officium exigit, M ut, quando ſubditus jus ſuum petit, hoc illi ihhl non neget; ſed unicuique, quod ſuum eſt, inn tribuat; ita ut nulla illi injuria, vel damnum nmh contingat; ſed qui ſine juſta cauſa Sponſalia winn implere renuit, parti alteri injuriam infert. (uchen Ergo injuſtè reſilientem monere debet, ſique g monitio non ſufficit, cogere per cenſuras, quæ on ſunt validiores Judicum Rechkfiaſticarum ſen- ſin tentiæ; imò ſi opus fuerit, etiam per alias po- Ighe nas. Conf. Si enim hoc ſervetur in rebus mi- , lye noris momenti, ut habetur c. 3. de Pactis. l Quantò magis in re tam gravi? Hoc addo ad wmet inouendum, fieri poſſe, ſive illa promiſſio iin fuerit jurata, ſive ſimplex; in utroque enim mumn caſu fit injuria & injuſtitia, igitur in utroque ign caſu compe li poteſt, eo ſolo Aitcrimine, quodh, Gen ſi promiſſio jurata fuerit, aut puella ſub Ma- Dl trimoni en lder. nſbi; llto. Gon. ðð n nn ir, Ne enr il nhrli Mer Cibi⸗ lras. Apir delli n ell nnum eltla hr. cu er⸗ . NI. Ad nnſt NWnm Einod Cneg o 1 „ . DE SPONSALIBUS. 875 beimnonil ſpecie deflorata, poſſit fortiùs com- elli. Dixi I. per ſe loquendo; nimirum ſi juſta cauſa alia non obſtet; obſtare autem poteſt perpetuitas rixarum; ſi periculum violandæ conjugalis fidei, ſeandala & ſimilia timeantur, vel prævideantur; timenda autem ſunt, ſi reſiliens nec monitionibus, nec pœnis induci potuit; tum enim ob nimiam reſilientis pertinaciam, expedit ut dimittatur, ad evitanda alia mala, quæ ex coacto, aut ſolàùm ficto Matrimonio ſequi poſſunt, & majora ſunt, quâm violatio fidei Sponſalibus datæ. C. Requiſivit. h. t. ubi ratio datur: cùm coaéctiones dificiles ſoleant exi- zus habere. Nec eo caiu Actori à Judice fiet injuria, imò ipſi magis faveret Judex, quia graviora damna ab ipio propelleret. Dixi II. Judice competente, qui privativè eſt Eccleſia- ſticus, dum de Jure & valore Sponſalium, & cauſa reſiliendi quæritur. Z Si opponas I. Lucius III. c. Requiſivit cit. ad Sponſalium impletionem ait Sponſam mo- nendam potius, qudm cogendam, eoquèòd co- actiones ſoleant frequenter difficiles exitus ha- bere. Ergo non poteſt per remedia Juris compelli. N. M. Conſ. Vox enim potius juxta RR. Interpret. & apud Barboſam in cap. cit. u. 3. idem ſignificat ac prius; prius autem etiamn juxta nos moônenda pars reſiliens. Deinde verum eſt, quod potius monenda ſit, quùm cogenda, ſi monitione induci poſſit ad ſervan- dam fidem; nec hoc quæritur; ſed illud, an, ſi Iii 4 monitio 876 DE SpONSALIEBVS. monitio nihil proficiat, ſakem tunc per pœnas vel intentatas, vel inflictas compelli poſſit? hoc verò Pontifex cit cap. non negat; poſſe verò ſic compelli habetur c. Ex litteris 10. cit. S& opponas II. Matrimonia debent efſe libera; nec extorta metu gravi c. Cum locum 14. c. Veniens. 15. de Sponſ. &α Matrim. & alibi. Sed coactio obeſt libertati, vel conſenſui L. Mihil conſenſui 116. f. de N. J. Ergo pars re- ſiliens non poteſt cogi ad Marrimonium per cenſuras & pœnas. E. D. Maj. Debent eſſe libera à metu injuſte incuſſo C. juſtè incuſſo N. Cum enim, qui fidem per Sponſalia dedit alteri, ad eam implendam per nuprtias oblige- tur graviter, intentatio pœnæ Ecclefiaſticæ, vel hujus inflictio, & ex illa conceptus metus non erit injuſtus: nec obſtabit libertati on- ſensůs; tum; quia ſic coactus ipſa promiſſione Matrimonii iſtius contrahendi necceflitatem li- bero voluntatis ſuæ conſenſu ſibi ipſe impo- ſuit juxta vulgare illud, quo Contraétus ab initio voluntatis, poſtea neceſſitatis, propriæ vo- luntatis conſenſu inductæ, eſſe dicuntur. L. Sicut 5. C. de O. &σ*A. Tum; quia injuſtè reſi- liens metum, quem patitur, ſibi ipſe intulit, nolendo facere, quod ſine gravi alterius inju- ria omittere non poteſt; tum; quia adhuc eo zetu ſe liberare poteſt, injuriam removendo. „. 4 S (Mhwn Gne , Cräte luniel nnrl Cnnr on auen li enee pentae ,Kin A 1Cnch Ne Pnicky iagen Fein hgapon Tleg V,Arhi 1Henin U geto Ilnn me giel eneee o Eee dH. U kni l DrE SFONSATIBUS. 8277 ARTICULUS II. De Arrbis & pœna Sponſalibus appoſita. AKbaEm nomine hic veniunt eæ res, quar Sponſæ a Sponlſo, aut viciſſim, dantur eæprveſié veluti in pignus futuri Matrimonii, ut, ſi nuptiæ fuerint ſecutæ, repeti poſſint, ſicut pignus ſoluto debito, ſi verò nuptiæ non ſe- quantur ob culpam unius, datam fidem vio- lantis (nam ſecus eſt, ſi non ſequantur ob ju- ſtam cauſam) is, qui fidem violaverit, datas perdat L. Mulier 5. C. de Sponſal. & Arrh. Dixi: expreßse, nam ſi tradantur ſimpliciter, ſine mentione Arrhæ, tales non præſumun- tur, ſed potius Sponſalitia largitas, aut Joca- lia. Arrha differt præcipuè à pæna ſimplici quam contrahentes adjiciunt ſubinde Sponſa- libus, quèòd ex diſpoſitione Legis, ſaltem re- gulariter, zradi Arrham oporteat, in pœna ſufficiat promiſſio. Verius & communius docent AA. Ar- rhas apponi poſſe in quavis quantitate, quia pPer Leges nulla ſtatuta eſt limitatio. Nec re- fert, Arrha in re mobili, an immobili, conſi- ſtat. Si enim poteſt vendi fundus, ut ex com- pParato pretio dentur pro Arrha res mobiles, cur tradi non poterit fundus ipſe? Porro circa Arrhas L. Wulier cit, ſtatuit hæc quatuor: primum, ut qui Arrham rece- Pit, ſi a Sponſalibus injuſtè reſiliat, duplum reſtituat, ſeilicet ipiam Arrham, & ſimul ejus valorem, licèt de hoc ſpecialis contractus non Iii 5 inter- 878 DE Se?oONSALIB US. interceſſerit, unde & dici ſolet Arrha Legaliss vel duplum Legale, quia quoad ſolutionem ſimul valoris, eſt præcisè àa Lege. Seccundum ut ipſi contrahentes poſſint inter ſe hoc pa- tum inire, ut, qui injuſtè reſilierit, reddat Ar- rham, & præterea duplum, vel triplum; & dici- tur duplum vel triplum conventionale. TLertium ut hæc pacta inire non poſſit, ſi ſit minor viginti quinque annis, & ætatis veniam nonimpetrarit. Quartum, ut, qui juſtè reſilit, nec perdat Ar- rham tradiram, nec ad quidpiam ſolvendum te- neatur, præter Arrhæ, quam ab altera parte accepit, reſtitutionem: & denique ut pro Sponſis poſſint eorum parentes Arrhas tradere & recipere. His ita expoſitis Quæritur I. Utrum qui fidem Sponſa- lium iua culpa violat teneatur in Conſcientia, ante ſententiam Judicis ad ſolvendum duplum Legale? II. An ſic etiam duplum, vel triplum conventionale? nam contractui Sponſalitio va- lidè adjici Arrhas certum eſt ex L. Mulier cit. ſimiliter acceptam Arrham ipſam ante ſenten- tiam tunc reſtituendam eſſe ab injuſtè reſilien- te nemo ambigit, cùm eass retinendi nullum illi jus ſuffragetur & nullum habeat titulum re- tinendi. Dico I. Ante ſententiam Judicis non eſt ob- ligatio in Conſcientia ſolvendi duplum Legale. Ratio eſt; quia eſt pœna Legalis; generaliter verò non eſt obligatio ſubeundi pœnam Lega- lem ante ſententiam Judicis. Dico W. tonen IinneA enure PNevon mee Monei umenn e dun V Meen Au Eplbben Netoe rſe Gan Abegn uplr ui⸗ kin Mle DE SrONSALIB US. 879 s Dico II. Nec eſt obligatio in conſcientia fnen reſtituendi Arrhas conventionales ſive dupli- ken catas, ſive triplicatas ante ſententiam Judicis, . ſi de hoc expreſsè non convenit inter contra- A. hentes; ſecus verò ſi, ut antè reſtituerentur, N. inter eos conveniſſet. Wieſtner Inſtit. Can. L. an IV. h. t. cc. Eſt ſententia media inter DD. ſibi m extremè oppoſitos, quorum aliqui ſimpliciter em, affirmant cum Felino; Alii ſimpliciter negant cuam Navarro. Prob. I. pars. Ex mente & in- Cne. tentione contrahentium, qui, ſi aliud non ex- e primant, ſolùm dupli, aut quadrupli, pœnam o cenſentur apponere, ut non recedant à data Kere fide metu conventionis, & faciendæ condem-. * nationis per judicem; hanc enim adjiciendo, in dubio præſumendi ſunt habuiſſe intentionem e I Cconformem naturæ pœnarum a Lege impoſita- Win rum; cùm actus geſtus in dubio Præſumatur nen ſecundum propriam ejus naturam, ùt ait inee Wieſt. cit. ex Menoch. Lib. 6. Præſ. 10. Sed rE Ponzæ a Lege impoſitæ ex natura ſua ſemper eſte. exigunt condemnationem ante obligationem e eas ſubeundi. Accedit, quòd in dubio inter- n Pretatio benignior ſit præferenda rigoroſæ L. t Semper 56. & c. Eſtote. de K. J. Et Conf. inde, quòd, cùm dupli & tripli pœna multum re- . cedat ab æqualitate ſervanda in Contractibus, D æ&quitas poſtulet, ut hæ non debeantur, ante- de quam cognoſcatur, an cauſa reſiliendi verè in- le juſta, ejuſque injuſtitiæz pœna Arrhæ multi- plicatæ ſit æqualis, vel juſtà major, a judice reducenda ad æqualitatem; hécque ita rece- 380 DE SPONSALIBUS. ptum eſſe teſtatur Guttierez de Juram. p. 1. 6. 3. 6. Prob. II. p. Quia conventio partium le- gem inducit, quæ in Contractibus ſervanda eſt, & obligationem parit ante ſententiam Ju- dicis, hanc enim obligationem contrahentes ſibi ipſi, dum ita expreſsè conveniunt, liberè imponunt. arg. c. 85. de K. J. in 6. Obj. 1. cont. p. I. Ubi intervenit jus Na- turale, non requiritur ſententia Judicis, ut quis cenſeatur obligatus in foro conſcientiæ. At- qui dum contrahunt quoad Arrhas duplicatas & triplicatas, intervenit jus Naturale; quia hoc in omni pacto juſto reperitur. Ergo. H. C. Maj. D. Min. Si contrahentes conveniant de reddendis Arrhis duplicatis, & triplicatig ante ſententiam Judicis C. Si non conveniant. N. Sed de Arrhis multiplicatis ante ſententiam red- dendis non convenerunt; ergo nec quoad has intervenit jus Naturale, quod, ut in paétis obliget, præſupponit conventionem. Inſt. I. Mens contrahentium, de Arrbis multiplicatis a reſiliente reſtituendis conveni- entium ſine mentione ſententiæ judicialis, præ- fumitur fuiſſe, ut redderentur ante illam. Ergo. Prob. Ant. Quia ex dictis ſuprà conventio partium legem inducit, quæ ſervanda eſt in Contractibus ante ſententiam. H. M. Ant. nam de contraria potius eorum voluntate præ- ſumendum eſt juxta dicta in Concl. Ad prob- D. Quæ ſervanda eſt ante ſententiam in non pœnalibus. C. In poœnalibus. Subd. Si con- venerint D GEn un eene glerei hnhth Gahhr Curun! , ſegune l ſnmntn aumun per Peli⸗ 1Pinen ſapan Sd e Tahzen unton lunn e Uench,e leninteh hven, Anſter rehn cn — DE SPONSALIBUS. 881 venerint de non exſpectanda ſententia Judicis. C. Si non. N. Quia enim aliud non expri- munt, cenſentur ſolùm dupli vel tripli pœnam apponere; cùm verò de illa ante ſententiam præſtanda non convenerint, cenſentur, ex dictis habuiſſe intentionem conformem naturæ pœnarum impoſitarum à Jure; eoquod actus geſtus, ſi eſt dubium, præſumatur ſecundum propriam ejus naturam. Eadem eſt reſponſio ad Prob. Inſt. Il.. Arrha accepta ab eo, cui data fides non ſervatur, retineri poteſt in conſcien- tia, etiam non implorato officio Judicis. Item: Arrha ſimplex ab eo, qui accepit, & injuſt reſilit, reſtitui debet ante ſententiam, & etiam ante ipſam exactionem. Ergo à pari. B. C. Ant. W. Conſ. Diſp. o: Inprimis cui data fides non ſervatur, habet per ſe juſtum titulum re- tinendi ante ſententiam, quod inde patet; quia ſi, quod Arrhæ nomine accepit, ipfi in caſum non ſervatæ fidei fuiſſet duntaxat pro- miſſum, habuiſſet jus illud per viam Actionis exigendi, ergo jam ſibi traditum jure retinet; qui enim habet Actionem, multò magis habet Exceptionem. R. Invitus 56. f. & 71. in 6. Deinde reſiliens injuſt nullum habet jus & — titulum retinendi Arrham acceptam; ergo te- netur reddere ſine implorato judice. Econtra quia contrahentes Arrhas multiplicatas cenſen- tur apponere ut pœnam incurrendam ab inju- ſtè reſiliente; nec convenerint de ea præſtanda ante ſententiam, non eſt obligatio ante ſenten- tiam 7 882 DE SPONSALIBUS. tiam præſtandi pœnam, conformiter juri, juxta quod non eſt obligatio in conſcientia ad pœnam præſtandam ante condemnationem; ergo re- ſiliens ante hanc jure ſuo non reddit Arrhas ad duplum vel triplum appoſitas. Inſt. III. Obligatio ſolvendi Arrhas ad duplum, vel triplum auctas non eſt impoſi- ta à Jure, vel Lege, ſed ab ipfis contrahenti- bus; nam L. Müulier cit. ſolùm vult eas ſolvi præſuppoſita conventione partium. Ergo. he. D. Ant. Non eſt impoſita a Jure, regulari ta- men debet juxta illud de pœnis, ſi partes inter ſe aliter non convenerint, juxta ſuperius dicta. C. ſecus. N. IlIiſt. IV. Si violetur Votum pœnale, ap- poſita ei pœna dehetur in conſcientia ante ſen- tentiam. Ergo à pari hic. N. C. Ant. W. Conſ. Diſp. Quia pœnæ in Voto ita promiſſæ, & ha a Deo acceptatæ cenſentur eo ipſo, quèd plerumque nemo ſit, qui pro iis Dei Suprewi omnium Judicis nomine agat apud Judicem humanum, aut agere poſſit. Vide etiam dicta Art. præc. Olj. 3. Oj. II. Saltem erit obligatio in conſcien- tia ante ſententiam reddendi auctionem Arrha- rum; ſi pars innocens per ſe exigat à reſili- ente. Prob. Sicut, cùm agitur de ſolvendis pœnis a Lege impoſitis, nemo ad illas tenetur niſi poſt ſententiam Judicis; ita cùm agitur de pœnis ex conventione appoſitis, ſufficit ſolùm Partis petitio; quantum enim in prioribus pœ- nis valet ſententia, tantum in poſterioribus par- 118 1 G on oN en kumend lelen AKre WCen Onldu lg Ae ltefl enrſelle, tenee⸗ N a MNLS pnaitw KGnck 1WN ncn Crenteee Ge Akepoy 1 Hobon nin ,e⸗ unttere ttcklie iſon tumm ore. rke — DE SPONSAIIBOUS. 983 tis petitio. N. M. Aſſort. 8* utraimque ejus Prob. Ex rationibus iiſdem, quæ ſupra daræ. DVico IlI. Invalide Sponſalibus apponitur pœna, ſolvenda etiem ab eo, qui juſtè reſilit: Rectè tamen & validè, apponitur ſolvenda ab Id n. Hutheni. C we ⸗ ller c. ⸗ lene N an Wen ü nil Al ubor injuſtè reſiliente. Pars L. eſt ferme omnium AA. & clare deciſa in c. Gemina 29. de Cponſal. Ubi Gregor. IX. pœnam non exigi appoſitam Sponſalibus cum puella necdum ſeptenni con- tractis, adeoque in impubertate, a quibus, ſal- tem pubes facta, juſtè, ex diſpoſirione Juris, poterat reſilire, ſicut univerſim a Sponſalibus in impubertate contractis reſilire licet. C. De iMis 7. de Deſponſ. impub. Pars II. eſt pluri- morum RR. contra multos & fere Ppleroſque VV. Prob. J. & optimè negative, Quòd pœ- nam Sponſalibus adjicere ſolvendam ab eo, qui Perfidè & injuſtè reſilit, nullo Jure prohibea- tur. Non Naturali; nam huic potius per ap- poſitam pœnam conſulitur; hæc enim ſervit ad executionem actus honeſti & ex Juſtitia de- biti, & ſuppoſita promiſſione ſponſalitia, gra- viter præcepti ab ipſo Jure Naturali, prohi- bente violationem datæ fidei. Nec Divino: Sicut enim Jus poſitivum Divinum nullibi pro⸗ hibet contrahere Sponſalia; ſic neque pœnam apponere ad illa magis ſtabilienda. Nec Jure Eccleſiaſtico, ut patebit ſolutione objectio- num. Prob. II. poſitivò. Licite apponitur Arrha Valide in duplum de jure, & in quadru- plum ex conventione, reſtituenda ab eo, qui acci- 884 DE SPONSALIBVUS.B accipit, & injuſtè reſilit, L. Mulier 5. C. de Sonſ. & Arrb. Sed duplum & quadruplum habet rationem poœnæ. Item: a Sponſalibus injuſt recedens poteſt Excommunicatione, quæ eſt pœna Eccleſiaſtica graviſſima, aliiſque pœnis Eccleſiaſticis compelli ad ſervandam fi-= dem. C. Ex Litteris 10. b. t. Et ex praxi plu- rium Diœcefſium in Germania injuſtè reſilien- tes condemnantur quandoque ad mulctam pe- cuniariam, centum, ſubinde mille aureorum ro circumſtantiis, aut cum adverſa parte hujuſmodi compoſitionem inire coguntur. Ergo. Olj. I. Leges univerfſaliter prohibent apponi pœnam conventionalem Sponfſalibus, non diſtinguendo inter juſtè & injuſtè reſiljen- tem. Ergo. Prob. Am. ex c. Gemma cit. Cum iilera Matrimonia eſſe debeant, &α ideo talis ſti= pulatio propter pœnæ interpoſitionen ſit meritò im- vobanca, ideo mandamus . Confirm. ex Jure Civ. L. Titia 134, f. de E. O. & L. Mulier cit. in fin. G. N. Ant. Ad prob. c. Gemma loquitur de Sponſalibus puellæ infra ſeptennium con- tractis, à quibus pubes facta juſtè reſilire po= terat. Imo hæc Sponſalia infra ſeptennium abſolute nulla ſunt, a quibus ſemper recedere licet ex jure; hanc verò recedendi facultatem cum ſaltem multum impediat poœna appoſita, merito rejecta eſt cit. cap. tanquam contraria libertati Matrimonii; nemo enim ad hoccompelli debet; ſi ſe ad illud contrahendum nondum obligavit per Sponſalia, ſed qui infra ſepten- mu un enu Silein N 0 reſſe Oe non NulI benl rnt ee Atn un niberl Reallnbi oe Kau Ueldon arikke Rud KNannn nluss Inbid n g. lnrel, Ublegt eenor, ulung oſen tale ig uphun Mllboe tone, Nnſn. Enlin. Mmg. Ueonnn ſne mu. bent ſbos len. CN M⸗ unn anin an Pum Cmtun nk 9 DE SeoONSALIEBUS. 88 G nium promittit, nondum ſe obligat, nam ex defectu ætatis hæc Sponfalia ſunt nulla, ex ta- libus autem Sponſalibus nulla oritur obligatio. Ad Confirm. H. I. Etiam in L. Zitia. ſer- mo eſt de Sponſalibus à parentibus contractis nomine liberorum ignorantium, quibus liberi abſolute non tenentur, & renunciare poſſunt. Sed . II. Lex TZitia fuit correcta per MWovell. 18. Leonis Imperatoris: ut in Sponſalibus con- Mituta peœna exigatur. Quod idem de verſu Enal. Legis Mulier dici poteſt, ubi Prohibet augere Arrhas ultra quadruplum. Et, præ⸗ terquam quod LL. Civ. in hac materia, quas eſt fori Eccleſiaſtici, non adeo curandæ ſint; addo, etiamſi in cit. LL. pœna re jiceretur; nihul inde ſequi; nam cùm antiquo Jure Ro- mano non ſolum a Sponſalibus, ſed ipſis etiam Matrimoniis legitime contractis & conſumma- tis liceret reſiliré, modò reſiliens pœnam Legi⸗= bus ſtatutam, nimirum Arrharum, Dortis, aut donationis propter nuptias amiſſionem ſubiret L. I. C. de Sponſ. L. 14. C de Nupt. L. 2. f. de Divort. & Kepud. inde, ut hæc libertas reſili- endi conceſſa à LL. non impediretur, ſtatutum eſt aliis Legibus, ne inſuper adhuc Pœnæ alige apponerentur; ne alicquin nimium conſtrin- gerentur tam Sponſalla L. Zitia. & L. Mulier. cit. quàm Matrimonia L. & ſtipulatio. 19. Ff. de V. O. Sed aliter ſe habet res in Lege Chriſtiana in qua ſicut Matrimonii vinculum eſt prorſus inſolubile; ſic Sponſalia inducunt obligationem: gravem, à qua non licet ſine juſta cauſa invito altero 886 DEZ SPONSALIBUS. altero reſilire; ideoque recte apponi pœna po- teſt, ut executioni detur iſta obligatio, & Leo Imp. Nov. cit. conſuetudinem exigendi pœnam appoſitam confirmavit, ceu Juri Naturali & Divino magis conſentaneam, id quod iteratis vicibus Mov. cit. repetit. Obj. II. Matrimonium debet eſſe liber- rimum, ex Jure naturali & poſitivo L. 2. C. de inutili Stipulat. Sed hanc libertatem infringit pœna à reſiliente ſolvenda. Ergo. Be. D. Maj. Debet eſle liberrimum, ut quis ſe ad illud obliget C. Poſtquam ſe ad illud ibere obliga- vit & non interveniat juſta cauſa N. Suppo- ſitã hac obligatione libera, jam Jus naturale non concedit libertatem illud contrahendi, vel non; ſed econtrario datam fidem violari pro- hiber: ſimiliter Jus poſitivum c. Ex Litteris cit. ad illud tunc præcipit pœnis compellere reſi- lientem. Igitur metus pœnæ ſolvendæ tunc plane juſtus eſt. Deinde retorſio eſt in Arrha dquplicata, vel quadruplieata. Item in judice Sponſos ſæœæpe compelſente ad contrahendum Matrimonium pœnis Eccleſiaſticis, vel con- demnante reſilientem ad gravem mulctam. Ni- mirum quando per pœnam adſtringuntur ad' non reſiliendum injuſt, non adimitur ipfis libertas, ſed adempta ſupponitur. Ob. III. Stipulatio teſtamentaria de pœ- naeſt nulla & invalida; ut ſiquis cum teſtatore ſic ſtipularetur: ſi hæredem me non feceris, tantum dare ſpondes? Ergo etiam. . C. Ant. N. Conſ. iſp. Quia teſtator non eſt aliunde obligatus, ut pennd n Mert r NoN henn nh ſe Ner, onen 1 Mauy⸗ 1 pun Gen GhNIN un w n N. ert N DEpenn tNden Medl Up, Stect Uhtc Un anpo. leo Denm nan & Cknr Cbe. 0la ninint l lr. Npo. Crlle ,vl N Henr ur . rd Nis dne⸗ Ctars 0MN lt Dr SPONSAIIEBUS. 887 ut illum inſtituat heredem; ſed gaudet omni libertate Phyſica & Morali, quam jura ſemper ſalvam volunt, ideoque irritant Stipulationes ejuimodi. Econtra Sponſi jam fſunt ali- unde obligati ex liberrima eleéctione ſua ad ineundum Matrimonium, quam diu non intervenit juſta cauſa reſiliendi; igi- tur non gaudent amplius libertate morali ad reſiliendum; & ſicut, quia obligatio eorum eſt gravis, ideo Jus naturale præcipit illam im- pPlere, Jus poſitivum etiam urget pœnis exe- cutionem ſic ſe ipios ſponſi pœnis voluntariis ad ipſam urgere poſſunt. ARTICULUS III. De Sponſalibus impulerum. Olerwandum I. Impulerum nomine ii in- telliguntur, qui, ſi mares ſint, nondum decimum quartum ætatis annum, ſi fœmellæ ſint, nondum duodecimum anmim expleve- runt. In ordine tamen ad Sponſalia contra- henda illi magis ſtrictè vocantur impuberes, qui ſeptennio licèt expleto, nondum puber- tatem adepti ſunt, hoc eſt in ſenſu Juris, non- dum prædictos annos exceſſerunt, L. Ein. C. guando Zutores eſſe deſinant, &6. 6. 10. 11. b. te. Dixi: in ſenſu Juris: nam puhertas eſt duplex, Legalis, quæ eſt determinata a Legibus, & tune habetur, quando mares annum decimum quar- tum egreſſi ſunt, fœmellæ duodecimum, eo- quòd tunc ordinariè eſſe puberes ſoleant, hoc 888 DE SPONSALIBUS. eſt, apti ad generandum. MWaturalis, quæ eſt ipſa habilitas & potentia actualiter præſens ad gene- randum, ſive jam adſint anni pnbertatis legalis, ſive non, quia ſubinde ante hos annos apti fiunt ex diſpoſitione naturali ad generandum. Si verò adhuc minores ſeptennio ſint, non propriè impuberes, ſed Infantes jJuridicè di- cuntur. Quæritur tamen hic de utriſque. Pro quo obſervandum II. Sacros Canones ætatem certam Spon-. ſalibus contrahendis, & Matrimonio præſeri- pſiſſe. Et quidem ad Sponſalia contrahenda tam in mare, quàm fœmella ſeptennium com- plerum requirunt c. Litteras 4. c. Acceſſit. 5. &⁰. de Deſponſ. impub. && c. unico eod. t. in 6. eo- quèd ordinaréè ante hoc tempus pleno ratio- nis uſu careamus. Ad Matrimomum verèò in maribus deeimum quartum c. Atteſtationes. 10. c. Ex litteris I1. h. t. in fœmellis verò duode- cimum ætatis annum completum exigunt. c. Continelatur. 6. h. t. g. Cùm verò hujus æta- tis defectum nonnunquam ſupplere dicatur ma- litia, obſervandum eſt III. Malitiam ſupplere ætatem aliter intel- ligi in Sponſalibus, aliter in Matrimonio. In GSponſalihus malitia ſupplere ætatem dicitur, ſi ante ſeptennium à jure requiſitum adſit ſuſſi- ciens Rationis uſus; unde malitia hic potius prudentiam, vel ulum Rationis denotat. In Matrimonio, ſi ante puberratem legalem non ſolùm habeafur perfedtus uſus Rationis, ſed ctiam pubertas naturalis, ſive potentia perfe- QGa * N memn 6penit 4 Pepoh gh Anel esRuäns Gooli e ſyenn ls Henm I lelein e pon nobene oN N. Uenfrt 1 en Wl. entlimn Doonin haeritle ACnncelin la Nn Whenes lnper UCo . u n Mn fenn amn. Ge. eb⸗ lio⸗ dion .10. le⸗ n N Ce- 6 gufent DE SPONSALIBUS. 889 Qa ad generandum; proin malitia hic ſumitur pro potentia generandi. His poſitis, cům jura ad valorem Spon- ſalivum requirant ſeprennium completum, eo- quèd ante illud ordinariè non habeatur ſuffi- ciens Rationis uſus, quæritur I. Annon valeant Sponſalia, ſi malitia ſuppleat ætatem, ſive ſi ante ſeptennium jam adſit ſufficiens Rationis uſus? Non enim valere ſi hic abſit, certum eſt ſive contrahantur ante, ſive poſt ſeptennium, ex defectu coniensũs ad omnem Contractum neceſſarii, hic verò dependet ab uſu Rationis, quo ex ſuppoſito carent. 2. Quid JIuris de aliis Impuberum Sponſalibus? Dico IJ. Non valent Sponſalia inita ante completum perfectè ætatis ſeptennium, licèt malitia ſuppleat ætatem. Ita multi contra multos. . Prohb. I. Lex fundata in præſumptione generali non ceſſat obligare, etſi in caſu aliquo particulari non ſubeſſet, quod Lex præſumit, ùt patet in Lege Tridentini irritante Matrimo- nia clandeſtina ob periculum generale negandi poſtea Matrimonium, & ideo ad clandeſtinè contrahenda Matrimonia perſonas inhabilitante quæ lex ſemper obligat, & perſonæ ſunt ſemper inhabiles ad contrahendum clandeſtinè, licèt fortè in caſu particulari non ſubſit hoc peri- culum: item in Lege jejunii non obligante ante vigeſimum primum ætatis annum, licèt ante hanc ætatem adſit magna virium robuſtas; & ſimilibus alis paulò poſt referendis. Et Ka- Kk k 3 1140 89 0* DE SYONSALIBUS. tio eſt, quia ſi Lex fundetur in præſumptione generali, fundamentum Legis manet ſemper, etiamſi in caſu particulari ceſſaret Legis finis; ergo etiam pro ſemper obligat, quia ſic nun- quam ceſſat ipſa Lex. Subſumo: Atqui Leges Eceleſiaſticæ exigentes ad Sponſalia ſeptennium completum, & irritantes Sponſalia ante ſep- rennium fundantur in præſumptione generali, quòd ante illud tempus non adſit ſufficiens Ra- tionis uſus ad obligationem tam gravem ſibi imponendam, & quod aliàs fraudes, confu- ſiones &c. non ſatis evitarentur, ſi certa ætas non definiretur. Ergo non valent Sponſalia ante ſeptennium, licèt malitia ſuppleat Etatem. Prob. II. Sacri Canones expreſsè requi- runt univerſaliter ſeptennium completum, & Sponſalia ante illud contracta abſolurè pronun- ciant invalida, & nullibi excipiunt caſum, quo malitia ſuppleret ætatem; ergo etiam non po- geſt excipi pro libitu à privatis. Prob. Antec. ex c. Literai. 4. de Deſponſ. impub. ubi ab Ale- xandro III. ejuſmodi deiponſationes pronun- ciantur Umpliciter nullæ. Et licet ibi ſermo ſit de puella in incunabulis deſponſata; ait ta- men Pontifex occaſione hujus valiturs fuiſſe Sponſalia, ſi puella ſeptimum annum comple- Viſſet. c. Acceſiit 5. eod. ubi idem Pontifeæ declarat: quia deſponſationes Matrimonia ante ſeptem annos fieri non poſſunt. Ubi deſponſatio- ees ſumuntur pro Spontalibus de futuro, ut ex contextu clarum fit. c. Ad diſſolvendum. 13. eod., 1 bel Pamnon eleni Clentn Corn wunte ll. ltn eemmne rlhen Crmwon Eeinlee 6Mohrons ltus ete e Ren Me/R CrRuxn 6n.SC nlbzer Cllnht 5 NDoL. AkGeben elnpbe uſellie, unlwoo nkelin unſbe Arjn htone inpen Ntnis⸗ ennn. ilges Dinun e gennn⸗ en . Nen ,bi l. VElds oltlir pperr egr⸗ n, & Hlun⸗ DNN Pe ſln⸗ emo l⸗ le⸗ Polten rd eti Ppnftx Cno,! 11* DE SPONSALIHBUS. 891 13. eod. ubi INNOCENTIVUS III. inquit, inter Ju- venem & puellam, nec Matrimonium, net Spon- alia fuiſſe contratta, cum conſtet puellam nondum ad ſeptennium perveniſſe. At cert juſſiſſent Pon- gifices attendere, an adfuiſſet Rationis uſus, ſi voluiſſent tunc valere Sponſalia. Confrmantur dicta, & ſimul prob. Sep- tennium debere eſſe Ce completum. Dum CC. & LL. Eccleſiaſticæ pro celebrandis con- tractibus, pro Profeſſione Rel'gioſa determi- nant certam ætatem, vel certa tempora, non valent actus ante ea tempora, vel ætatem, li- cèt adſit maturitas judicii, prudentia, ſcientia &c. Sic nulla eſt Profeſſio ante exactè comple- mum Probationis annum, & ante decimum ſex- tum ætatis perfecte completum. Sic Infans juridice, ſive minor ſeptennio, utut polleat Ratione, nec ſolus, nec conſentiente Tutora contractus alios celebrat valide L. 3. G. de Au- Gor. Conſenſ. Tutor. Filiusfamilias donec impubes erit, nequidem Auctore Patre rectè contrahit §. 10,de inut. Sipul. Dico II. Sponſalia ab Impuberibus con- tracta & habentibus uſum Rationis 1mò valent, ſicque Impuberes obligant, ut ante pubertatis annos reſilire, eaque diſſolvere non poſſint etiam mutuo conſenſu. 24. Poſſunt tamenre- clamare & reſilire facti puberes, ſufficitque, modò pars una pubes facta ilicò reclamet: 3tio Niſi forte pubertati proximi contraxiſſent Sponſalia cum juramento; quo caſu facti pu- beres Kkk 4 9892 DzYz SPONSALIBUS. beres nonniſi mutuo conſenſu ea poſſunt diſ ſolvere. Pars 1I. conſtat ex c. De illis 7. && c. nohig 8. de Deſponfimpub. in priore quidem ex- Preſsè dicitur: iwe uterque, ſive alter reclamet. Et Ratio eſt, ne propter fragile & lubricum judicium Sponſalia facile & ſœpe temere con- trahant, iterumque diſſolvant. Parsg Il. Sumitur ex c. Io.de Sponſal. & juxta c. De illis cit. is, qui prius factus eſt pu- bes, reſilire poreſt non exſpectata pubertate alterius, quamvis pars impubes reſilire non oſſit, etſi pars altera pubes facta ſit. c. cit. j.Müulier. Porro pars pubes facta ſi reſilire Velit, id illico, ſive ſtatim facere debet, hoc eſt, intra triduum. arg. L. fin. C. de Judic. & L. En. C. de errore Aqvocat. ubi illico fieri dicitur, quod intra triduum proximum fit. Alias rata habuiſſe Sponſalia cenſebitur. Excipiunt tamen alii cum Wagnereck ad c. De illis iti ignorave- rit ſe pubertatem attigiſſe, vel ſibi competere jus reſiliendi, eoquòd tempus ignorandi non currat. Pars II. Habetur ex éod. c. 10. de Spon- ſal. ubi hic caſus excipitur. Unde licèt Spon- ſalia Impuberum habeant imbibitam conditio- nem hanc; niſi pars pubet facta reſilierit, ac Proinde etiam Juramentum adjectum eam ha- bere videatur, juxta Regulam uſitatam: Ju- vamentum ſequitur naturam Contractus, cui ad- dicitur; fallit tamen ea Regula in poſito caſu ob ſpecialem exceptionem. Pubertati autem pro- ximi 1 enu n S. 1 elef. ae oN r neh nulheis nicb ane Eed de rs Nenh Smlt Polant 1d Aewknn w Nenteh, Al 16 Gnon e 6Mlurin enrit WCv tank . Rne HMA elf. llre hoe l. lun teti nen oc. Karſ N. ſn. to⸗ N Nbr. i N Neln En 10 DEZ SPONSALIBUS. 893 ximi cenſentur, ſi deſit adhuc dimidius annus, vel integer, vel, ut volunt alli, etiam integer eum dimidio. Ohyj. I. cont. Concl. I. L. In Wonſalib. con- frabend. ff. de Sponſal. ait Ctus ſatis eſſe Spon- ſos, quid agant, intelligere. Item: in Sponſa- libus ætas deſinita non eſt, ut in Matrimoniis. Ergo. Be. I. ſed ead. L. ſtatim ſubjicitur expli- catio: id eſt, ſi non ſint Minores, quam ſeptem annis: ergo Lex præſumit generaliter ante ſep- tennium eos, quid agant, non intelligere; & proinde ante eam ætatem non eſſe Sponialia. Unde ad alterum B. cum CGloſſa ſenſum eſſe Imò. quòd in Sponlſalibus non ſit eadem ætas de- finita, quæ in Matrimonio. 240. quod in Spon- ſalibus non ſit alia ætas definita pro maribus, & alia pro fœminis ut in Matrimonio; cujus ra- tio eſt, quia ad Sponſalia ſufficit uſus rationis, qui eodem tempore, ſaltem ut plurimum, ma- ribus & fœminis advenit; potentia autem ge- nerandi, quæ inſuper ſpectatur in Matrimo- nio, tardiùs in viris reperitur, quàm fœmi- nis. 3 1iò, quòd ætas definita pro Sponſali- bus non ſemper ſufficiat, ſicut ætas definita pro Matrimoniis, cùm ſæpe comtingat eos, qui ſeptennium expleverunt, nondum per- veniſie ad uſum Rationis, adeoque inhabiles eſſe ad contrahende Sponſalia. Denique . III. Dum agitur præſertim de Sponſalium valore, Leges Eecleſiaſticæ reſpiciendæ ſunt; hæ vero determinèrunt ſeptennium completum pro Sponſalibus, ut patet ex dictis in Concluſ. 894 DE SPONSALIBUS. . Inſt. I. In c. Juvenis de Sponſal. ab Eu- genio valida agnoſcuntur Sponſalia, quæ Ju- venis cum puella ſeptennio minore contraxit, eoquèòd in puella videretur malitia ſupplere ætatem. Ergo LL. Eccleſiaſticæ non defini- verunt abſolute ſeptennium completum pro Sponſalibus. Prob. Antec. Nam ibidem dici- tur, quòd Juvenis ille impedimentum publicæ honeſtatis contraxerit cum conſobrina illius puellæ & ob hoc declaratur nullum eſſe Ma- trimonium, quod hic Juvenis poſtea contra- xerat cum conſobrina illius puellæ. Ergo illa Sponſalia erant valida, nam ex Sponſalibus irritis & nullis nullum oritur impedimentum. e. N. Antec. Ad Proh. B. I. ex eo, quòd or- tum fuiſſet in eo caſu impedimentum publicæ honeſtatis, non ſequitur valida fuiſſe Sponſa- lia ratione ætatis, cùm de Jure antiquo orire- tur impedimentum hoc etiam ex invalidis, modè invalida non eſſent ex defectu conſen- sůs, qui juxta Adverſarios in dato caſu non defuit. N. 2. D. Ant. Dicitur, quèòd certò contraxerit hoc impedimentum, & præcisè Propter Sponſalia ante Septennium eontracta. N. Dicitur ſub dubio quòd contraxerit, eo- quòd forte poſt ſeptennium facto ratificaſſent. C. Eugenius non pro certo, ſed ſub dubio judicavit ortum eſſe hoc impedimentum, quia dubium erat, annon ratificaſſent poſtea Spon- ſalia ſaltem facto; ait enim: ex bumana forſan fragilitate tentavit, quod complere non potuit: & ideo in dubio hoc tutiorem partem dlegi, Volunt- pe , G , I den 10 rerun Merdo niu Oinuuunhn Hu Ewenun zal aNG Aerenrin ge nne Gl i Konſ Nhiszr E o on i. min A Mhur Uord lkne i c. Re Sinle DE SPONSALIEUS. 895 l voluitque Juvenem à puellæ illius conſobrina ſn l. ſeparari, quacum contraxerat Matrimo- , nium. = r Inſ. II. Pontifex pro cauſa ſeparandi Ju- venem a conſobrina puellæ iſtius affert impe- dimentum publicæ honeſtatis. Ergo cum ex * copula oriatur impedimentum affinatis, non intig publicæ honeſtatis, ſupponit Sponſalia valuiſſe, ee non obſtante, quòd contrahentium pars altera, El. nimirum puella necdum ſeptennis fuerit. E. I. mn. D. Ant. ut ante . 2. D. etiam Conf. Si im- pedimentum Affinitatis proveniret ex quacun- s que copula. C. Cùm tantùm proveniat ex um. perfecta N. Copula verò, de qua dubitabat o. Pontifex erat imperfecta ob puellæ, vel etiam ler ipfius adhuc Juvenis impubertatem; hoc enim . ſuapponunt verba: forſan tentavit, quod com- e. plere non potuit. Et inde eſt, quòd Pontifex IS afferat iub dubio impedimentum publicæ ho- lr neſtatis pro cauſa ſeperandi Juvenem & puel- um læ conſobrinam, eoquòd mexito dubitabatur, As an non facéto aliquo licet imperfecto poſt ſep- vHE rennium puellæ fuiflent ratificata Sponſalia; , nam traduxerat puellam in domum, & hæc A illius uxor dicebatur, ut tum e. Juvenis. tum o ejus Rubrica indicat. Denique N. 3. W. Conf. quia, ut ipſimet Adverſarä ſupponunt cap. i illud loquitur de caſu, quo faltem ſufficiens ad o. Sponſalia conſenſus adfuit malitia ætatem ſup- A Plente; hoc autem conſenſu ſuppoſito orta N Ffuit olim publica honeſtas, licèt propter ætatis e defectum Matrimonium & ipfa Sponfalia li fuerint 896 DE SPONSALIBUS. fuerint nulla per textum clarum c. Un. de Sponſal. in 6. Inſt. III. Ex una parte valent Sponſalia ante ſeptennium, ſi malitia ſuppleat ætatem, ſpectato Jure Naturali, quia hoc plus non exi- git, quam ſufficientem conſenſum: ex altera verò parte ſpectato Jure Poſitivo eſt dubium, an receſſerit à Jjure Naturali; ergo ſtandum eſt pro Jure Naturali & valore talium Spon- ſalium. w. I. M. 2. p. Antec. ob textus claros in Concl. cit. G. II. Hoc argumentum, quod in aliis etiam materiis objici, & ſubinde malè applicari ſolet, tunc ſolummodo efficax eſt, quando pro utraque contradictionis parte ex Jure Poſitivo afferuntur textus ſolidi & graves, ita ut res ponderatis textibus ab intrinſeco fſit verè dubia,; & pro qualibet parte ſtet ferè εο qualis probabilitas, tunc enim in praxi recte ſuadetur ſententia, quæ propius accedit ad Jus Naturale, licèt in Theoria nihilominus utra- que ſententia ex merito propugnetur. Et ra- ti0o eſt, quòd aliàs, cùm vix ſit materia, in qua non videatur aliqua apparens repugnantia textuum, Jus poſitivum deberet penitus negli- gi, & in rebus indifferentibus ſolum dictamen Naturæ attendi. Cum igitur textus & ratio- nes Juris pro noſtra ſententia loquantur clarè, ſaltem longè clariùs, quàm pro parte adverſa, non verſamur amplius in re verè dubia, nec ræ& cisè ſtandum eſt in Jure Naturali, ſed Po- Rure ſatis claro inhærendum. IMſt. IV. iore Kag Anl oAsen C 16ℳ1 o lrlee l Mey Wicuren oee , AR Golautcn utodne 9 Folm his erfel Dpentan⸗ Pcelltert eten Crtuwen Gpnt⸗ ENd von er nee gtel Cr DE SFPONSALIBUS. 897 Inſt. Il. Jura à nobis allata ideo ptæcisè W, requirunt ſeptennium, quia præſumunt in eàâ æiate adeſſe uſum Rationis. Ergo ſi hic præ- ta veniat eam ætatem, Sponſalia valebunt. Prob. n Conſ. Præſumptio cedit veritati L. 19. F. de mei. Probat. G. O. Antec. Quia præſumunt præ- uum ſumptione generali non adeſſe uſum Rationis, nin & ex hac generali præſumptione irritant talia nun Sponſalia, quèd aliàs confuſiones & pericula nem non ſatis evitarentur, niſi certa ætas definire- e tur. C. Præſumptione particulari. M. An- gu tec. & Conſ. Et buj. Prob. O. ſimiliter: Præ- E ſumptio generalis cedit veritati. N. Particu- laris. C. Inter præſumptionem generalem verò ee G particularem diſp. eſ: quòd Lex fundata in A, præſumptione generali, & ex hac irritans actum oſht aliquem, vel prohibens, aut præcipiens per- eè maneat & obliget in Conſcientia, licèt in caſu de particulari non ſubſit, quod præſumit Lex; R qͤuia fundamentum Legis eſt quid generale e. Gun g. periculum univerſale, quod permanet, & cujus evitatio eſt finis Legis; igitur licèt in calſu particulari tale periculum non eſſet; non ideo ceſſaret finis Legis; proinde nec Lex ipſa; l. & conſequenter nec ejus vis obligandi. Econ- en tra ſi Lex fundata ſit in prœæſumprione particulari d. e. g. facti particularis, delicti, qualitatis &c. de tale quid non ſubſit, etiam ceſſat Lex, & e Cconſequenter nec obligat in conſcientia. Et ee rati eſt, quia ceſſat fundamentum, rat io, & r. finis adæquatus Legis. Sic juxta multos, qui condemnatur a Judice ad Iolvendum, quod TrévVera 998 DE SEONSALIHUS. 1 revera non debet, hunc ſententia non obligat n in conſcientia ſi ipſi certum ſit, quod nihil IWUunn debeat & ſententia ſit injuſta ſaltem ma- ejl terialiter : confirmant hoc exempla & Mll textus c. 13. de Reſtit. ſpol. c. 44. de ſent. u M Excomm. &σ. Hinc dWe N. II. Retorq. argum. Jura irritant Matri- MWlt monia clandeſtina, quia præſumunt periculum nin illud poſtea negandi: irritant profeſſionem Re. Min ligioſam ante decimum ſextum ætatis annum, M 6 quia ante hunc præſumunt defectum ſufficien- Wnn tis diſeretionis. Item contractus ſeptennio ſinn Minoris, Filifamiliss impuberis &c. Ergo ſi nin e hæc præſumpta aliquando reipſa non ſubfint; Imn valebunt Matrimonia clandeſtina, Profeſſio M Religioſa &c. quia præſumptio debet cedere ilieht veritati. Prlehft Inſt. V. Etiam ante Tridentinum erat lut Præſumptio Juris pro Matrimonio de præſenti emiͤn contracto, ſi ſponſus cognoviſſet ſuam Spon- Eil ſam de futuro, quia præfumebatur cognoviſſe umn ſponſam animo maritali; & tamen non erat lumn Matrimonium, ſi eam cognoviſſet animo merèê ch aln fornicario. Ergo a pari idem hic de Spontali- in: bus dicendum eſt. N. C. Ant. N. Conſ. Præ- Ie, ſumptio Juris ante Trid. pro Matrimonio de hat præſenti in poſito caſu erat quidem præſump- lIn tio Juris de Jure, ſed fundata in facto par- Imn ticulari Sponſi; quod ſi fallum eſſet, conſe- Imſe quenter tota præiumptio erat falſa, carens om- Ilf, ni fundamento, nec ſtringens in conſcientia; Nte — ſicut etiam hodie Lex vel Jus oblaan coO⸗ i abl⸗ l nſi I . N E. Nllei. Nen enk. ſAdun firn. en) d bing elio edete Reret enn . Cn et Hinde Wr. Mod An⸗ oſet⸗ Geo cerit DE SPONSALIEBUS. 899 habitandum maritaliter uxori, quia præſumit illud Matrimonium contraétum fuiſſe in facie Eceleſiæ, vel ſine impedimento, non ſtringit in conſcientia, ſi præſumprio ſit falſla, & re- vera Matrimonium contractum ſit vel clande- ſtinè, vel cum impedimento. Econtra Leges Eecleſiaſticæ irritantes Sponlſalia ante Septen- nium fundantur in præſumptione generali, quod ante eam ætatem non adlſit ſufficiens uſus Ra- tionis, & periculi univerſalis fraudum & con- fuſionum, quæ facilè oriri poſſent, niſi certa ætas ſtatueretur; ſi enim contrahens ante ſep- tennium poſtea ſtare promiſſis veller, ſuffice- ret dicere, non defuiſſe uſum Rationis, ſi ſta- re nollet, negare hunc adfuiſſe. Lex vero fun- data in hac præſumptione Univerſali, manet ſemper vera, ſemperque ſtringit, licet in caſu Particulari ſit falſa præſumptio: ut patet ab exemplis jam ſæpe allatis. Obj. II. Sponſalia ſunt via & diſpoſitio ad Matrimonium; ergo quod Jus diſpoſuit circa Matrimonium quoad malitiam ſupplentem æta- trem, etiam intelligendum erit de Sponlalibus. Subſumo: Atqui in Matrimonio malitia ſupplet ætatem c. Continebatur. &c. 4. de Deſponſ. im- pub. c. in. eod. Ergo etiam in Sponſalibus. Prob. ſeq. Maj. Quando utrobique eſt eadem ratio ali- quid ſtatuendi, non poteſt præſumi, quod jus circa unum ſic, circa alterum aliter ſtatuerit. arg. L. Illud. f. Ad Legem Aquiliam. Sed utro- bique hic eſt eadem ratio; nam ſicut ratio ſta- tuendi certam ætatem pro matrimonio, eſt po⸗ ten tia „ 90⁰⁸ DE SPONSALIEUS. tentia generandi; ita pro Sponſalibus uſus Ra- tionis. Ergo ſicut nihilominus in Matrimo- nio malitia ſupplet ætatem; ita etiam in Spon- ſalibus. . . . JI. Ketorq. arg. Ergo quod Jus diſpo- ſuit circa Matrimonium clandeſtinum, etiam diſpoſuit circa Sponſalia clandeſtina, quod eſt ſaltem contra communem. Item: ergo ſicut Matrimonii vinculum, eſt Jure Divino nullaâ ſuperveniente cauſa ſolubile, ita Sponſalia. &c. W. II. M. ſeq. Maj. Ad prob. N. Min, cum ejus prob. nam diſp. eſt. quòd jura ſpeciali ex ratio- ne in Matrimonio voluerunt ſufficere puber- tatem naturalem; ſeilicet ob periculum incon- tinentiæ, fornicationis, cui malo non ſatis oc- curriſſent, ſi præcisè pubertatis legalis, non etiam naturalis haberi rationem voluiſſent: ſed hæc ratio ceſſat in Sponſalibus; proinde de- Ciſio facta circa Matrimonium ad Sponlialia ex= tendi non poteſt. Imò eo ipſo, quod jurail- lud expreſſerint duntaxat in Matrimonio, ſéi- licet in hoc malitiam ſupplere ætatem; non item in Sponſalibus, clarum ſignum eſt, quèd in his diſpoſitionem indefinitam, & ordinarium Juris intellectum limitare non voluerint, ſed potius firmare juxta vulgare: exceptio firmat regulam; & proportionaliter aliis actibus à certa ætate pendentibus, ac ſupra memoratis nullitatem inducere defectu ætatis requiſitæ. Olj. IIl. Saltem non eſt neceſſe, ut ſep- tennium ſit perfectè completum; ſed ſufficiteſſe completum moraliter, h. e. licèt adhuc deſit menlſis, vel dies. Ergo. Prob. N 0. 1 li (lne) Ulo le I lo . l 1 00 cscor e M 0lmk aneno heins herre Krvin i 1N eWn,An DluINd inpen iiui on Ahe an At o N lade⸗ Mrii io. ler. n. doe⸗ non de⸗ er⸗ ſeil. lo⸗ N 6 Gunmm o! elbs le⸗ dle Eenele Ud D DE SPONSALIBUS. 901 Prob. Ant. I. Juxta axiomata Philoſophi- ca, & ex uſu Juriſtarum: quod parum diſtat, nihil diſtare videtur. Ariſt. 2. PMhj. Parum pro nihilo reputatur. Proximè accingendus habetur pro accincto. L. penult. f. de Zeſiam. milit. II. Ultima dies in favorabilibus habe- tur pro completa: ſic in favorem Teſtamenti conceditur impuberi, ut Teſtamentum con- dere poſſit ultima die. Atqui Sponſalia ſunt cauſa favorabilis. III. Licèr Jura certos an- nos præſcribant Ordinibus ſuſcipiendis; ſuf- ficit tamen ultimum diem eſſe inchoatum: ergo à pari ſufficiet ad Sponſalia ſaltem ultimum diem eſſe inchoatum. IV. Septennium determinatum eſt propter præſumptionem uss rationis; ſed ex defectu unius alteriuſque diei non ceflſat illa præſumptio. wv.. M. Antec. ſed debet eſſe perfectè com- pletum, ad momentum; ſicut tempus deter- minatum ad Profeſſionem Religioſam, quæ, niſi impetrata fuerit ætatis venia, non poteſt emitti validè, niſi ultima dies anni decimi ſexti ſit ad momentum completa; idque ex eo ca- pite, qu'a hoc tempus a Jure præſeriptum eſt, & ideo determinatum, nequis ſuo judicio, vel arbitrio illud murare poſſir. Unde Ad I. H. IIla axiomata ſolum locum ha- bent in rebus arbitrariis; quando Jura non præ- ſcribunt actui certam & completam ætalem, ſive tempus. Hinc retorſio eſt in Profeſſione Religioſa: item de anno Probationis, qui ei Præmitti debet. LII Ad II. 902 DE SPONSALIBVUS. Ad II. N. D. In merè favorabilibus. T Non enim hoc certum eſt, ubi Jus aliquid pecialiter non excipit. In aliis. N. In Spon- n ſalibus verò contrahitur gravis obligatio & nei onus, uti publicæ honeſtatis. Teſtamenti fa- fnnd ctio eſt merus favor; hinc eſt diſparitas. Præ- terea in factione Teſtamenti eſt ſpecialis excep- Nen tio ; hæc autem firmat regulam in oppo- Nen Ad UI. N. C. Ant. M. Conſ. Diſp. eſt, ahan quòd ex praxi Eccleſiæ, quæ eſt optima In- Mimnn terpres Legis Eccleſiaſticæ, conſtet, non exi- mn m gi ab Eccleſia annos phyſicè completos; ſed amm nihil tale conſtat ex praxi quoad Sponlalia. De- S olli inde ſimitatio ætatis præſeriptæ Ordinibus quo- q dl ad ſuſſicientiam anni ulrimi inchoati Præcisè Or- ammin dinandorum favorem ſpectat. Denique Jura, annn dum agunt de ætate requiſita ad Ordines, pla- fong ne aliis utumtur terminis, quàm ubi agunt de gnw Sponſalibus; nullibi enim dicunt, ante eos an- ugo 908, quos præſcribunt completos, non poſſe n ſuſcipi Ordines, aut ita ſuſceptos eſſe nullos i, jen & irritos; ſicut tamen ſtatuunt de Sponſalibus. ug Deſponſationes ante ſobptem annos ſteri non poſſunt. tunte 6. Acceſſit cit. G&ια. Vid. Conclulſ. enne, Ad I. W. Min. nam præſumptio illa eſt aen Præſêmptio Jurisy, non bominis; ergo proce- dit univerſaliter, nec arbitrio Privati hominis — ezci . 110 . mutari poteſt; ſicut tempus Profeſſioni Reli- an gioſæ præſeriptum. Wnn ARTI- DE SPONSALIB US. 98 M ARTICULUS IV. on. . ꝰ An valeant Sponſalia clandeſtine contracta? vel mift. Zine ſeitu & conſenſu parentum? Item metu r. gravi injuſto extorta? inch. Maxdam I. Metus dicitur trepidatio ne . V mentis periculi inſtantis, vel futuri cauſe; „, EZ. I. E. Quod metüs auſa. Alius eſt gravis, qui ,4 cadit in conſtantem virum, ùt quando malum, n quod timetur, eſt ejuſmodi, ut virum etiam . fortem movere poſſit ad faciendum, quod d alias facturus non eſſet. Alius levi, qui ab De homine conſtante facilè ſuperabilis eſt, quia . malum, quod timetur, eſt leve. Metus gra- O. vis iterum alius eſt abſolute, alius reſpective lurn gravis, ſicut malum, quod timetur poteſt eſſe De. vel ablolute grave, vel reſpectiv. Abſolute ne ver grave eſt; quod omnes, vel plerique ha- G. bent Ppro gravi, quale eſt mors, mutilatio, cru- mN ciatus corporis per dura verbera, gravis infa- GRn mia, jactura ſtatůs vel bonorum & ſimilia. . Deſpective grave eſt, quod eſt grave reſpectu aliquarum perſonarum, quæ ſunt minùs fortes ùr fœminæ; juvenes, viri meticuloſiores. In D qubio tueritne merus gravis, vel levis? arbi- .. trio Judicis decidendum relinqunur. An verö Nds metus reverentialis, quo liberi parentibus, ſub- ler diti Principibus, alii Majoribus ex reverentia contradicere non audent, dicendus ſit gravis; vel levis“ controvertitur inter Doctores. Pro- babilius eſt, quod pure reverentialis ex ſe gra- NII I. II 2 vis 904 DE SFONSALIBUS. vis non ſit; aliàs enim nullus ferè conſenſus à liberis præſtitus, aut contractus ob reveren- tiam in parentes initus, vel ſubditum inter & Dominum firmus eſſet. Fit tamen gravis, ſi accedant graves minæ, indignantium vultus, continuæ exprobrationes, vel alia ſigna gravis offenſæ. Sic conciliantur Leges, quarum ali- quæ metum reverentialem pro gravi, aliquæ pPro non gravi habere videntur. Wotandum IlI. Metum hic alium dici ju- Rtum (non eo ſenſu, quo aliàs metus gravis quilibet dicitur juſtus, eoquòd meritò ad aliquid Poſſit impellere, præſcindendo an jure, vel injuria incutiatur) ſedquia juſta de cauſa incu- titur à Lege, vel Magiſtratu: Alium injuſtum, ſive per injuriam innocenti incuſſum: quod Poteſt fieri vel directo, ſcilicet animo extorquendi conſenſum a metum paſſo vel indirectos ob aliam cauſam, ſic tamen, ut metum paſſus ejus occa- ſione ſe metu liberaturus conſenſum præſtet. Quæritur hic tantùm de Sponſalibus metu gravi injuſto extortis; nam conſtat metum juſtum, vel levem non reddere invalida Sponſalia. Dico I. Sponſalia clandeſtine, ſive ſine teſtibus & Parocho contracta valida ſunt, & Per ſe licita. Eſt communis. Et Ratio eſt, quia nullo jure vel prohibita, vel irritata ſunt.- Dixi: per e licita; nam ſecus eſſet, ſi ſpeciali quodam ſtatuto Dœceſano eſſent prohibita. Wec dicas ex clandeſtineitate Sponſalium præ- ſumi dolum, & ſic facile cum pluribus poſſe contrahi Sponſalia; nam primèò dolus non Præ ſu- N Ci⸗ l uul Pele 6 ſi, Gbher Raat Ankcun r ANen e eeſe mii ol Uleni 1 len e Eer Ct Wn lonſi WWeren meti Pemerri M nudeen⸗ Mlkrennu Uforele meonmn, nene Klin Mle lan⸗ MMugt deren. lerd⸗ id, lnn. Nere n d. li. th id, vel ncu. n, nod lencli Nn. W. s. gui DE SPONSATIIBVUS. 90 5 ræſumitur, niſi ubi clandeſtineitas alicujus Lontracts eſt prohibita; aliàs nullus Contra- Gus clandeſtinus liceret: ſed hæc nullo Jure prohihita reperitur in Sponſalibus; Jus enim novum Tridentini irritans contractum Matri- monii Clandeſtinum, cùm ſit correctorium Juris antiqui, extendi ad Sponlſalia non poteſt. Dein- de clandeſtineitas non eſt cauſa, cur quis con- trahat cum pluribus, ſed malitia. Non diffi- teor tamen ex hac cauſa conſultum eſſe, ad- hibere teſtes, ut Sp onſalia probari poſſint, ſt fortè pars altera illa negaret. Dico II. Sponlalia a liberis ſine paren- tum conſenſu inia, licèt ordinariè ſint illicita; ſunt tamen per ſe valida. Ita Catholici com- muniter contra Harprecht & alios Hetero- doxos Scriptores. Pars I. Qudèd ordinariè ſint illicita, facile inter omnes convenit, eo- quòd teneantur liberi vi Præcepti IV. Decalo- gi revereri parentes, iis obedire; ideoque in re tam gravi eorum requirere conſilium & con- ſenſum. Dixi: ordinarie; nam ſi parentes nullam contradicendi juſtam cauſam haberent, aut ſi conſulerentur, injuſtè contradicturi eſſent Spon- ſalibus honeſtis, liberos ſine eorum ſcitu, imo contra eorum voluntatem contrahentes nec ve- nialiter peccare cenſet Pichler de Sponſalib. aliique. Igitur B Prob. II. pars I. Conc. Trid. Seſſ. 24. de Reform. Matrim. C. I. dicit anathema illis, qui dicunt Matrimoniu à Fihisfamilias ſine conſenſis parentum contracta irrita eſſe, & parentes ea Ta- 9⁰6 DE SrONSALIBUS. vValebunt Sponſalia; ſi eni lenlu parentum valet; multè magis valebunt Sponlſalia, quæ aliis adhuc modis difſolvi poſ- unt. II. Talia Sponlalia valent Jure Natu- rali; Jure Poſitivo autem irritata non reperi- untur; ſed ex hoc potius contrarium habetur; nam c. Veniens 13. h. t. Sponſalia ſupponuntur valida, modo Sponſus & Sponla, reclamanti- us etiam parentibus, conſentiant. Et arg. C. Pr. Ceuſ. 27. q. 2. Ubi ex deeiſione Nico- hai Pontificis ſufficit Fecundum Leges ſolus eorum conſenſus, dJe guorum conjunctionibus agitar. III. Si valor Sponſalium à parentum dependeret conſenſu, duriſſima foret Liberorum conditio, cùm ſic comrahere ſæpe deberent cum iis, a quibus abhorrenr. IV. Sponſalia pertinent ad electionem ſtatũs de ſe Perpetui, ſeilicet Ma- trimonii, in qua Liberi non dependent per ſe à voluntate parentum, ſed obligationem, quam ſubeunt propria voluntate contrahere debent. arg. C. Cum virum. 12. de Regularibut. Adeò etiam, ut parentes Propterea præcise, quèd contra ſuam voluntatem contraxerint, nec ex- hæredare eos, nec dotem denegare paſſint; licèt non teneantur dotare juxta ſtatum & con- ditionem ſuam, ſed ſatisfaciant, ſi dotem dent juxta conditionem mariti. Engel. Gic §. 2. . 7. chmalzgr. eod. tit. num. 93. Dixi per ſe; nam ſi Sponſalia eſſent pro- miſſio Matrimonii ineundi in iis circumſtan- tiis, 4 . A . za, vel irrita facere poſſe. Ergo à fortiori nl m Matrimonium, i quod eſt indiſſolubile, contractum ſine con- Celd wlel Noen achr. Anp ad loll Cuh ln on 9 Prannin o . en chrnt ona Lilt llenl oelan g un ennn⸗ gall. lunir Gieh uui IIN tue in nonium e coN. Ibot hidot. N. Nneti. hben Moon nn. 6 MNo. Uun UI.H Cerer idor is, 1 eNr d Ne ga nger ebdn I et. Cn . ndent un nh Crtt 1 Dz SPO NSALIBUS. 907 tüis, in quibus ipſum iniri non poſſet, niſi cum ravi & peccaminoſa parentum offenſa, ùr quia filius cum notabiliter viliore in familiæ dedecus contraheret; vel quia gravia inde ſcandala ſequerentur, graves & diuturnæ diſ- ſenſiones &c. tunc enim Sponſalia non tantùm graviter illicita, ſed etiam invalida erunt, cùm ad impollibile vel inhoneſtum, quale eſſet eo caſu Matrimonium, nemo poſſit obligari; adeò ut ne jurata quidem promiſſio ſubſiſtat c. Quanto 18. de Jurejur. ð Obj. l. L. 7. F. de Sponſal. ad valorem Sponlalium requiritur conſenſus parentum, ſub quorum poteſtate ſunt Liberi. Ergo. Be. T. Ant. M. Conſ. Ratio eſt; quèd poſtquam Matrimonium ad dignitatem Sacramenti eſt Chriſto elevatum, ea, quæ ad Matrimonium pertinent, ut Sponſalia, nequaquam ulterius Ordinationibus Laicis, ſed Eccleſiaſtico foro duntaxat ſubjecta ſint. Dixi T. Ant. Quia L. cit. non incongrue explicari poteſt dicendo conſenſum parentumn olim requiſitum fuiſſe ad honeſtatem duntaxat Sponſalium; verba enim Legis ſunt: in Sponſalibus etiam conſenſus eorum exigendus eſt, quorum in nuptiis deſideratur. At- qui ex LL. Civ. non ſatis ſolidè evincitur nul- litas Matrimonii ſine parentum conſenſu olim celebrati; Leges enim ſine conſenſu illo cele- bratas nuptias ajunt ſolummodo injuſtas, L. 18- f-. de Rit. Nupt. ſed vox ea ſaltem æquè in- Goneſtas ſignificare poteſt, quam invalidas. Se de hoc plura, ubi de Matrimonio. LII 4 Obj. II. 908 DzZ SFPONSATIBVUS. Obj. II. Parentes poſſunt irritare Spon- ulA ſalis Liberorum; ergo ſignum eſt non valere l. Liberorum Sponſalia, que ſine conſenſu pa- pßel rentum contrahunt. Prob, Ant. Pater Poteſt Heln irritare vota Liberorum ;„ergo multò magis oſden Sponſalia; ſi enim Promiſſio facta Deo irritsri alte⸗ Poſſit, multò magis facta homini. H. I. W. Klont Aunt. Ad prob. C. Ant. N. Conſ. Diſp. eſt. quia ch Parer poteſt irritare vota Liberorum, quate- Alhr nus præjudicant Patriæ Poteſtati; Deus autem imn vel non acceptat vota, quæ tertio præjudi- N cant; vel ſi acceptat, cedit iterum ſuo Jure, ſi craſß Præjudicatur tertio. Sponſalia autem non ſic lanl Præjudicant Patriæ Poteſtati; huic enim, cùm iinr/ ſint Juris Publici ſaltem diſpoſitivè, non iub- nn jacent. Deinde Liberi circa Statũs electionem ngel ſui Juris ſunt. . II. Si Parentes poſſent irri- Ifnmn rare Sponſalia; ergo hoc ipſo eſſent valida, ſi-. li. cut votum, quod poſtea irritat ur à patre; ini quod enim nullum eſt, annullari non poteſt. l COlj. III. Liberi tenentur requirere con- Tinii, ilium parentum 3 ergo etiam ſequi; ergo non lblar, ſequendo contrahent invalidè. B. U. Ant. bcre h Tenentur ordinariè, & ex honeſtate C. Abſo- mß 4 lutè & de neceſſitate. N. Sic D. I. Conſ. Er- lenn O etiam ſequi ordinariè, & ex honeſtate C. zunn Sinper, & de/neceſſitate. N. D. etiam ult. irn Non ſequendo contrahent Sponſalia invalide in irin. caſibus ſupra Poſitis, in quibus Matrimonium eſt illicitum. C. Secus N Dico II. Sponlialia meru gravi injuſto ex- torta probabilius valida ſunt. Ita cum Hau- i. li⸗ l . ein Poven 6 el Fen hmn loer⸗ H 1 DE SFONSALIEVUS. 909 noldo, Leſſio, & aliis contra plures TT. & Canoniſt. Prob. I. Talia Sponſalia valent in- Primis ſpectato Jure Naturali; nam hoc Præ- cisè ſpectaro etiam Matrimonium metu extor- tum valet, cùm hoc ſit irritatum ſolo Jure Ec- cleſiaſtico. Et ratio utriuſque eſt, quia me- tus non tollit rationem voluntarii & liberi ſim- pliciter, ſed ſolùm ſecundum qnid; ergo ad- eſt adhuc ſuſſiciens conſenſus, qui à Jure Na- turali tantùm requiritur. Deinde valent etiam Jure Poſitivo; quia juxta hoc vValent regula- riter actus meru extorti c. 2. De hir, quæ vi metssſve cauſa. Et L. fn. C. eod. tit. ubi quc metu vel vi unt de gure delent in irritum revocari, vel infirmari: ſed in irritum revocari, infir- mari non poteſt, quod nunquam valuit, nun- quam firmum fuit: nec ab hac regula gene- rali Sponſalia ullibi excipiuntur, ut conſtabit ſolutione objectionum. Perob. II. Non poteſt afferri ulla ratio efſi- cax invaliditatis talium Sponſalium; ſi enim aliqua foret, eſſet hæc, quam plures ex adver- ſariis dare ſolent, ut ita melius conſulatur me- tum paſſo; ſed hæc ratio non eſt efficax; nam- licèt dicanrur valere ejuſmodi Sponſalia, ad. huc metum paſſo iatis conſultum eſt per hoc Imd. quòd merum paſſus poſſit petere & facilè obtinere reſciſſionem contractus. 240. quèd Jus Naturale obſtringat eum, qui metum injuſtè intulit, reſilire à Sponſalibus, ſi id exi- gat Pars alterg, 371:5. Imèò metum patienti major favor pfeſtatur ſi dicatur valere ejuſ- LII 5 modi 910 Dr SPONSALIBVUS. modi Sponſalia, quia habebit ſibi obligatam n partem alteram, poteſtque eam compellere ad umn ſtandum eontractu, ſi metum paſſo poſtea Matri- 1 6 monium placeat. N; Obj. I. Irritum eſt Matrimonium metu ſsil gravi injuſto extortum c. Veniens 15. c. Con- lln ſultationi 28. h. t. Ergo etiam Sponſalia, ſi de his en⸗ aliud in jure non ſit expreſſum. Confirm. Mche Quod in ſure ſtatuirur de Matrimonio, etiaam de Sponfalibus intelligi debet. L. Oratio 16. i ff. de Sponſal. Atqui ex jure non valet Matri- Mmin/ monium metu extortum, & de Sponſalibus iim- aliud in jure expreſſum non eſt. Ergo. N. C. Ant. Goue MW. Conſ. Ratio eſt, quòd de Matrimonio ita n ſpecialiter ſit a jure ſtatutum juxta textus cla- n al ros. c. Veniens eit. &c. & juxta c. Cum locum A 14. eod. Nihil autem tale ſtatuerit jus circa Ey Sponſalia. Ergo dicenda ſunt valere juxtare- 0wmmn gulam generalem, quà regulariter valent actus ld meiu extorti; item juxta Jus Naturale, quod den plus non exigit quam mutuum conſenſum, h) quem metus non tollit ſimpliciter. le, Ad Confirm. N. I. Lex illa Civilis poſt ele- nn vationem Matrimonii ad dignitatem Sacramenti mm in Sponſalibus tanquam in re ſpirituali attendi e non debet. Et ratio eſt, quòd argumentum à Matrimonio ad Sponſalia non teneat univer- en ſaliter, ut ipſi fateri debent Adverſarii. Deinde H eſto, quèd Lex illa vigeat . I. D. Maj. Quando eadem eſt ratio Matrimonii & Spon- A ſaſtum C. Secus N. Eſt autem-hic valde diſpar i ratio; cùm enim Matrimonii valide initi, dole && Garr — glem te id lr. Umetun n. ſcg Crfn. 0eln ,46 M. Dne At. 0 n 8cl⸗ uin cires wate⸗ er an tnedl Sneni Centun iel⸗ DE SFONSALIBVUS. 9 11 & carnsli commercio conſummati vinculum ſit à nulla authoritate humana ſolubile Math. 19. v. 6. Sponſalia autem ſolvi variis modis Poſſint; ideo Matrimonium majorem præ aliis actibus libertatem meritò poſcit, & illud metu extortum, non verò Sponſalia, irritandi ſpecialis & æquiſſima ratio fuit, ut advertit Sanchez ipſe adverſarius Diſp. 19. n. 3. .Inſt. L. Matrimonium metu extortum principaliter nullum eſt Jure Naturali, & non tantùm Jure Poſitivo; ergo etiam Jure Natu- turali irrita erunt Sponſalia extorta funt enim inchoativè Matrimonium. Prob. Ant. In c. Veniens & e. Cum locum. cit. aliiſque jam ſup- Ponitur nullitas Matrimonii extorti ianquam inducta jure anteriori; ſed hoc jus anterius de- bet efſe Naturale. Conf. I. Si Matrimomum extortum non eſſet irritum ſpectato Jure Na- turali; ergo Jus Naturale non fſatis providiſlet indemnitati innocentis metum injuſtum Paſſt. Conf. Il. Jure Naturali omne illud irri- tatur, quod repugnat fini Matrimoni; ſed huic repugnat conienſus metu extortus, ni- mirum fidei conjugali, conjunctioni animo- rum &c. N. I. Etiamſi concedatur Matrimonium hoc eſſe nullum Jure Natureæ; non ideo idem ſequitur pro Sponislibus; nam, ex rationibus allatis, ideo præcipue Matrimonium eſſet nul- lum Jure Naturali, quòd hoc alias non ſatis Providiſſet innocenti metum paſſo, cùm Ia-⸗ men Matrimonium ſit inſolubile; & quod me- us 912 DE SYONSALIBUS. tus repugnet fini Matrimonii; ſed hæ ratio- nes ceſlant in Sponſalibus; licèt enim fint in- choative Matrimonium; variis tamen modis ſolubilia ſunt; Item metum paſſus ea reſcin- dere poteſt; nec obligant ad Matrimonium ſtante metu contrahendum. Sed . II. MW. Anm. cum communiore ſententia, & veriore. Ad prob. H. M. Min. Jus enim illud anterius po- tuit eſſe tradirum vel ſcripto, quod poſteain- Tercidit, vel vivâ voce, vel conſuetudine, vel traditione introductum; ergo non eſt neceſſa- riòè Jus Naturale. Sic in Matrimonio cultiis diſparitas eſt impedimentum dirimens ex ſolo Jure Eccleſiaſtico, etiam juxta adverſarios, li- cèt in toto jure Eccleſiaſtico non extet textus, quo primùm tale Matrimonium eſſet irrita- tum. Ad Confrrm. I. . M. ſeq Sufficienter enim metum paſſis Author Naturæ conſuluit, legi- timo Magiſtratui conferendo poteſtatem, con- jugia metu extorta irritandi; ſicut dando ejuſ- modi poteſtatem, ſatis occurrit incommodis quæ oriuntur ex nuptiis clandeſtinis. Dein- de licet metum paſſus obligaretur metum in- cutienti, antequam a Lege irritaretur tale Ma- trimonium; Jus Naturale tamen iſtum ab in- cuſſione metůs ſemper abſterruit commina- tione gravis pœnæ, & ad injuriæ compenſa- tionem obligavit graviter. Sicut ergo Jus Naturale, licèt permittat illos irrevocabiliter ob⸗ ligari, qui doloſa ſimulatione divitiarum & c. in- ducti funt ad Matrimonium, ſatis illis etiam juxta M ni ld eumn orenn 41 nnn wr e aln eln An p 8 e E, 1 1. r i uen e N Mön Mvorn Y 5 r ,oe Loel Atben irebe bori W DE SPONSALIBUS. 913 juxta Adverſarios providit, quod doloſas ejuſmodi ſimulationes, prohibuerit graviter etiam ſub periculo malorum inde naſcentium, & eum, qui dolo uſus, obliget ad compen- ſationem, ita hic. , =WO Ad Confir. II. R. N. Maj. nam etiam re- pugnat fini Matrimonii, ſi contrahens inten- dat non ſervare fidem, occidere proles &c. & tamen Matrimonium tale non eſt jure Na- turali irritum. Deinde illa mala non ſequuntur neceſſariò ex natura metus, ſed ex malitia metum paſſi. Denique ur conditio aliqua re- pugnans fini Matrimonii irriter Matrimonium, debet eſſe in pactum deducta e. zn. de Condit. boſ. Iiſt. I. In c. Cùm lIlocum 14. h. t. ubi de- claratur irritum Matrimonium metu extor- tum, datur ratio, quèòd locum non habeat con- ſenſus, ubi metus, vel coauctio intercedit: ergo Matrimonium metu extortum non valet Jure Naturali, quia juxta hoc requiritur conſen- ſus. Ergo etiam ſpectato Jure Naturali irrita erunt Sponſalia metu extorta ex defectu con- ſensûs Jure Naturali requiſiti. . D. Cauſ. Antec. Locum non habeat conſenſus perfecte liber & ſpontaneus, qui ibi ad valorem exigi- tur à Jure Eccleſiaſtico. C. Conſenſus ſimpli- citer voluntarius & liber, qui ſolùm à Jure Na- turali exigitur. N. Ant. & Conſ. utramque. In Matrimonio jus meritò majorem libertatem exigit, ſcilicer perfectam, & ſpontaneitatem, cùm enim hoc inſolubile ſit, pars merum paſſa care- metus. 914 DE SPONSALIB US. careret omni remedio ſe ab injuria liberandie contrarium eſt in Sponſalibus, in quibus ſpe- Ctato utroque Jure Naturali & Humano ſuſſicit conſenſus limpliciter liber, quem non tollit Inſt. Iil. Etiam Jure Eccleſiaſtico hæc Sponſalia nulla ſunt. Ergo. Prob. Ant. INNO- CENT. III. zc. Ex literis. de Deſponſ. impub. per- miſit puellam impuberi deſponſatam & in do- mum ejus traductam recedere, & alteri nube- re, eoquòd minis parentum impulſa fuiſſet. Ergo ſuppomit ea Sponſalia metu extorta non valuiſſe; aliàs enim non permiſiſſet eam re- cedere & alteri nubere. . I. M. Conf. Sed potius eo ipio, quod Pontifex, ut verba ſo- nant, trilui facultatem juſſerit nubendi alteri, voluit reſcindi Sponſalia; ergo ſupponuntur valuiſſe; reſcindi enim non poteſt, quod nun-= quam valuit. . II. Permiſlo etiam gratis (non conceſſo) Sponſalia illa fuiſſe invalida, O. Conſ. Supponit ea non valuiſſe præcisè ob me- tum. N. Ex defectu conſensús ſimpliciter, & abſolutè. C. Nam puella dicitur fuiſſe nolens &o invita, ergo ſimpliciter non conſenſerat; ſed tantùm ejus parentes. Ohy. II. Non poteſt dari obligatio ad actum illicitum, & ipſo Jure nullum; Atqui ſi valerent Sponſalia, obligarent ad actum illici- tum, & ipſo jure nullum. Prob. Min. Qnia obligarent ad Matrimonium, quod metu ex- tortum illicitum, & Jure nullum eſt. . N. Min. Prob. D. Obligarent ad Matrimonium NRante en n aen Chl Dned ane g Woenn en Uet eie hrlaee Nelx eli in Ner M e uumetu 1peri Eunmin luten he Mahon IN We Crburn el h elor tn oa li, en Hont nifeng nnſce ne Ne Fneh⸗ ſe. Uett it llee N. t. e. be l . ed 0o. en nur hun⸗ gti de echne⸗ lhe Pen n ll l⸗ ſenet⸗ 1 1 . nul DE SpPoNSALIBVUsS. 915 Rante metu contrahendum, adeéque contra- hendum illicite & invalide N. Ceſſante metu contrahendum, adeoque dum hoc licite & va- lide contrahi poteſt. C. vel Subd. Obligarent abiolute & efficaciter N. Inefficaciter, & condi- tionate quaſi, niſi metum paſſus velit inſtituere Actionem quod metüs cauſa & ſic cogere alterum in Judicio ad reſcindenda Sponſalia, vel oppo- nere exceptionem quod metis cauſa, eaque repellere alterum C. Nimirum Sponſalia hæc metu extorta non obligant ad Matrimonium, dum alter adhuc pergit merum incutere, in- eundum; ſed quando metus cefſſat, e. g. Si deſinat metum incutere, vel tertius, qui me- tum injecit, moriatur &c. Item: ſi metum paſſus non vult uri Actione, vel Exceptione, Juod metis cauſa; tunc enim conſentire cenſe- tur. Unde exemplum & retorſio eſt in Spon- ſalibus Impuberum, Clandeſtinis, Raptorem inter & Raptam initis, quæ valida ſunt, ùr de duobus prioribus oſtenſum eſt ſupra; de ulti- mis eſt longè probabilius, cum Jure ſolum ir- ritetur Matrimonium inter Raptorem, & Rap- tam, quod Jus, cùm fit correctorium Juris antiqui, extendi non debet ad Sponſalis; & tamen Sponſalia impuberum non obligant, niſi ad contrahendum Matrimonium in pubertate, niſi reſiliant; Clandeſtina, non niſi ad contra- hendum in facie Eccleſiæ; Raptoris & Raptæ, non fſtante raptu, ſed quando Rapta loco eſt Teddira tuto. Ita hic- 916 DE SPONSALIBUS. Iiß. I. Metus, quo extorquentur Spon- ſalia, influeret in ipſum Matrimonium, etiam ſublato meiu; nam quidquid influit in obli- gationem tanquam radicem, influit etiam in objectum & effectum iſtius obligationis; ergo ſi Sponlſalia ſint extorta metu, etiam ſic ex- tortum cenſebitur Matrimonium. B. D. Ant. Influerent in Matrimonium, fſublato metu; abſolute. N. Inefficaciter, & quaſi conditio- nate, h. e. ſi metum paſſus nolit uti actione, vel exceptione quod metus causd. C. ſi verò hac uti nolit, hoc ipſo confirmare cenſetur Priora Sponſalia, & libere omnino contrahit Matrimonium, licet dependenter à prioribus Sponſalibus. Hinc Matrimonium ceſſante metu initum pendet à Sponſalibus metu ex- tortis ferè ſicut Matrimonium à pubere, in facie Eccleſiæ, vel cum Rapta exira Rapforis poteſtatem conſtituta initum pendet à Spon- ſalibus, quæ ab Impubere, Clandeſtine, aut cum Rapta in Raptoris poteſtate conſtiruta ſunt contracta; ac proin ſicut Matrimonii valori contracti in pubertate, in facie Eccleſiæ, ceſ- ſante Raptu non obſtat Impuhertas, Clande- ſtineitas, Raptus; ita nec Merus. Et ſicut ex eo, quod Matrimonium Impuberum, Clan- deſtinum, aut cum Rapta à Raptore detenta initum non valeat, malè infertur Sponſalia inita ab Impubere, Clandeſtinè, aut cum Rapta ad- huc detenta eſſe invalida; ita iterum hic. Inſt. II. Ponamus, quèd metum paſſus Volens reſcindi Sponſalia, non audiretur à Ju- dice; 8 ſl, oo rorin Ogeren Lode ho hol Guytem Alretr e Myeuin et la Tegtonn ln l IMrn Enen Nynn INNWEn Geken I ECnnn eonin Wolſu dI En o INMe l Uufti ulhen ürhan ns igt Non. etonn bl min eo 0. DIe 0lt. Cor, end r N lbos nte el⸗ e, in rors . NrW Euntn ier ſſola Gent Gd cunr. n M DE SPONSALIBVUS. 917 dice; vel, ſi audiretur, metum probare non poſſet; compelli poſſet a Judice ad ineundum Matriwonium; hoe verò durum eſſer, quia ſic cogeretur perpetuèò vivere in ſtatu violen- to. . Hoc caſu Matrimonium eſſet nullum. Deinde hoe incommodum æquè ſequi Ppoteſt; ex ſuppoſito quèòd Sponſalia illa eſſent invali- da, nam etiam tunc ſi pars metum paſſa non audiretur à Judice, vel metum probare non poſſet, compelli poſſet ad Matrimonium. Olj. Ill. Sequentia: Licèt Vota alia ſim- plicia metu injuſto extorta valeant; invalidum tamen eſt Votum Religionis ingrediendæ metu injuſto extortum, quia eſt via ad Profeſſionem Religioſam. Ergo etiam Sponſalia, quia ſunt via ad Matrimonium. II. juramentum Spon- ſalibus metu extortis adjectum eſt nullum; ergo ſignum eſt invalida erjam eſſe Sponſalia- III. Si valeant hæc Sponſalia; ergo ex his naſ- ceretur Impedimentum publicæ honeſtatis; ſed durum eſt innoeenti, qui metum paſſus eſt, tale onus imponere, quo ejus libertas eitra om- nem culpam reſtringeretur. Ergo. . ad I. N. Am. Nullus enim textus ju- ris afferri poteſt, quo irritum declaretur tale Votum metu injuſto extortum; & à Conſti- turione, quâ Profeſſio meru extorta irritatur, tanquam reſtringente jus Naturale duci non debet argumentum ad Votum ingrediendæ Re- ligionis meru extortum. Inſtantia, vel retor- ſio eſt in exemplis ſupra allatis de Matrinonio Clandeſtino &c. Ad Il. N. W. Ant. nam regus Mmm lariter - P 918 DE SPONSALIBUS. lariter valet, & obligat omne Juramentum, M quod ſine peccato impleri poteſt arg. e. Quam- Ftin SoN vis. de pact. in 6. ſed Matrimonium licuè & ceſante metu validè iniri poteſt, eriam vi Jura- tcht menti. Ad III. k. C. ſeg. Maj. D. Min. Eſt n dh⸗ durum hoc onus imponere ſine ſufficienti causa Pnenn & ſine lure. C. His habitis. N. Hoc onus im- w C ponitur à Jure; Jus enim hoc Impedimentum WIun annectit Sponfalibus validis, Sponſalia verò Aurdben meru extorta nullibi à Jure invalidantur. De- unenh inde licèt metum paſſus careat culpa, non ta- n men ſine ejus confenſu hoc Impedimentum N contrahitur, eoquèd, licèt ex metu contra- po hat Sponſalla, illa tamen adhuc liberè con- Iel trahat. 1 Vin Uunp ARTICULUS V. Quibus ex caußis Sponſalia diſſolvi polſſiut? ⸗ Pieo I. Sponſalia non ſolùm morte naturali, on gquæ ipfum etiam Matrimonii vinculum &. ſolvit, ſed & fuperſtite utroque deſponſato- mnn, rum multis ex caulis diſlolvi poſſunt. N I. Sponalia puberum mutuo conſenſu ſol- Ilini vuntur. c. Præterea. 2. b. f. Ratio eſt, quia ob- zohiin ligationes, quæ conſenſu contrahumur; con- aiuße traria voluntate diſiolvuntur S. Ein. Inſt. quib. Aden mod. toll. oll. Et generaliter omnis res per l quaſcunque cauſas naſeilur, Per eaſdem diffol- aen vitur. c. I. && L. 35. f-. de I. J. intellige, ſi res, vel obligatio ex natura ſua ſolubihis fit, un ſunt Sponſalia; atqui hæc mutuo conſenſu naſcun- . tur. entung, Con. Hie. e Niene ſ. Snenmnn rſen N. NA. Mum Unntr. (. Eurch Vyon Eheln. DE SFONSALIEBUS. 919 tur. Deinde Sponſalia licèt via ſint ad Matri- monii Sacramentum, non tamen excedunt li- mites contraéctüs humani; ergo, ſicut iſte, mutuo conſenſu ſolvi poſſunt. Idque etiam locum habet in Sponlſalibus juratis; quia hoc juramentum non obligat niſi in partis commo- dum, quà proin obligationem remittente, tol- litur Juramenti materia. Et, quia invito non datur beneficium. L. Invito. 70. ff. de Ie. Y. Juramento omni, quod in favorem, vel bo- num hominis præſtitum eſt, ineſt tacita con- ditio: niſi ab hoc remittatur. II. Iplo facto ſolvumtur per Matrimonium cum alia vel alio valide, licèt illiciie contra- ctum c. Si inter 31. de Sponſal, 6. I. de Sponſ. duor. Et ratio eſt, quòd inter duo vincula in- compatihbilia teneat illud; quod fortius eſt, rupto, aut ſuſpenſo interim debiliore; Matri- monium verò cù⁹m ſit indillolubile, & confe- rat jus in re, fortius eſt; ergo illi cedunt Spon- ſalia. Dixi Imò per Matrimonium. non enim ſolvuntur per Sponfſalia poſteriora, licèt jura- ta, cùm valida eſſe non polſit promiſſio rei jam alteri ex Juſtitia obligata; Juramentum verò obligare nequeat in præjudicium tertii. 0. Cum coutigit. de urej. Dixi 2dò aut ſuſpen- Jo; quæſtio enim eſt inter DD. an per Spon- ſalia de præſenti, vel Matrimonium ita ſolvan- tur Sponſalia de futuro, ut Sponsâà de præſenti mortuâ (idem eſt de Sponio de præſenti) vel ante Matrimonii conſummationem ingreſlà Re- ligionem, Sponſus non teneatur implere tune Mmm 2 Spon- 920 DE SPONSALIBUS. Sponſalia de futuro prius inita? Non teneri docent Sanchez Lib. I. DOiſp. 48. Laymann Lib. 5. ZV. 10. p. I. cap. 2. ea moti ratione, quòèòd Sponſalium de futuro initorum obligatio per Sponlſalia de præſenti extincta ſir c. Sicut 22. c c. Si inter 321I. Obligatio autem ſemel extincta non reviviſcat L. Qui res. 98. §. 8. F. de Solutionib. quod Confirm. a pari. Votum ingrediendi Religionem ſtrictiorem extingui- rur ablolutè per Profeſſionem in laxiori c. Qui poſt 5. de Regular, in 6. Ergo etiam ſic extin- guuntur Sponſalia de futuro per Sponſalia de Prælenti. Verùm teneri adbuc Sponſum ad priora Sponſalia de futuro inita implenda do- cent Coninck Diſp. 23. Mul. 4. Wieſtner Iuſtit. Can. Lib. 4. Tit. I. alique, & rectè; quia nul- lo jure habetor es vis Sponſalium de prælſenti extinguendi priora de futuro: non Naturali; quia juxta hoc obligatio illa poteſt conſiſtere cum Matrimonio, ſaltem quatenus reſpicit tem- pus illius per mortem difloluti; eamque eo caſu tantùm ſuſpendi conveniens eſt, ne vio- lans fidem datam ex ſua malitia commodum rveporter, & pars innocens læſa privetur ſuo jure pro eo calu, quo ejus uſum nihilimpedit. Nec Poſittivo, quia in ce. citt. ſolùm dicitur Matrimonium eſie valiqum; minime verô priora Sponſalia omnino extingui; unde ſi- cut ligatus Voto Religionis, ſi ineat & con- ſummet Matrimonium, non liberatur omnine obligatione Voti, ſed tenetur adhue mortuâ conjuge implere Votum quantum Poteſt; ita ic. lend Kun onem ene umte G Meige Non en heſten lor unl Venn le guoe ru Minet Uhei Nr Pümnun Gnſi isadnn Ms i. erdtno Elbel Ahhei Aleſlit⸗ uer UIlmril en M Eenen rrnn uoe, irno 1 Ne nlnel uun eltlgui NeG ſennr Qn nd Co. i. Morl. Aete Mnd⸗ Ude 6 vero. 0N geti. deoe 4 Cdeſ Koon⸗ . Udt ooll if DE SPONSALILUS. 92 1 bic. Item qui e. g. equum vendidit ſecundèò alteri & tradidit, licèr einptor ſecundus per traditionem acquiſierit Jus in re & Dominium; ſi tamen equum reddat venditori, hic adhuc equum tenetur tradere emptori primò; ſie in noſtro caſu. Quoad Votum verè ingredien- di Religionem ſtrictiorem diſp. eſt. Quia per Votum ſimplex Religionis ſtrictoris, & per Solenne in laxiori fides non eſt data diverſis, ſed eidem, ſcilicet Deo; cui quia actualis ſui traditio, per Profeſſionem in laxiori eſt gra- tior quam ſimplex promiſſio ingrediendi ſtri- ctiorem, ideo declaravit Eccleſia c. Qui poſt. cit. extingui Volum ingrediendæ Religionisſtrictio- ris per actualem Profeſſionem in laxiori: ſed contrarium eſt in noſtro caſu. III. Per lapſum temporis Matrimonio in- eundo præfixi, ſi nimirum hoc præfixum ſit obligationis finiendæ cauſa c. ſicut 22. h. t. Et quidem ſolvuntur ex utraque parte ſive ſi ſine ullius culpa, ſive ſi ex utriuſque culpa intra illud tempus Matrimonium ſecutum noneſt; ex par- te verò innocentis ſolùm, qui paratus erat ad nu- Ptias, ſi hæ ſecutæ non ſint ex mora alterius ſive culpabili, ſive inculpabili c. eit. Ratio eſt, quia ter- minus ille fuit adjeétus per modum conditionis, quâ non impletà ceſſat obligatio; nec Sponſi in- tenderunt uitra illum terminum ſe obligare. Wee ohſtat: quòd tempus non currat legitimè im- pedito c. Quia 5. de conceſſ. Præb. & L. 1. & F. C- de annali except. legitimè autem impeditus cenſeatur, cujus mora eſt inculpabilis; nam Mmm3 licèt 7 922 DE SPONSALIBUS. licèt legitimè impedito tempus non currat ad contrahendam pœnam Legalem, vel Con- ventionalem juxta c. & L. citt. currit tamen ad tollendam obligationem, ſi lapſo tempore de- ficiat conditio, cui promiſſio alligata eſt c. ſi- cut cit. & L. & convenerit. 14. F. Pro Socio. Et ita ſe hic res habet. Dixi: & præfivum ſit obligationis finiendæ cauſa. Secus enim eſt, ſi certum tempus ob- ligationi ſoum urgendæ & implendæ præfixum ſir, h. e. ita, ut ultra Præſtitutum tempus neutri differre liceat impletionem, ſicut debiti pecuniarii ſolutioni ſolet tempus præfigi; tunc enim lapio tempore manet obligatio implendi ex utraque parte; nam duplex tunc datur ob- ligatio, una ablolunè contrahendi Matrimo- nmium, altera non differendi ultra Præfixum tempus; prima, quæ principalis eſt, manet; licèt altera lapſu temporis deficiat. . IV. Per abſentiam, vel diſceſſum unius ex Sponlſis in alienas terras parte alterà inſcia, aut invita c. 5§. De iMis. . t. Dixi: in alienas ter- yas. h. e. ſi diſſceſſus fiit animo mutandi do- micilium, de quo loqui duntaxat c. cit. conitat ex verbis: && peſten d'mittunt terram ad alias partes ſe transferentes; non enim qui negotio- rum, vel ſtudiorum ſolummodo caula aliò ſe confert, terram dimittit. arg. L. 6. G. n. Ff. de Adquir. vel amitt. V'oſſ. && L.. 2. C. de mncolis. Ratio vero, quare dilcedente uno ſolvantur Sponlalia ex parte alerius, eſt, quod eo ani- mo diſcedens cenſeatur ipfſo facto illis renun- ciare; e Munn er V Con c genen ! ſende ends liniu cll Abonn Hole ened Mel ud 1 cen Kee Ndn Renie ll, l ll s Ded, Uiteni U 0 Wl⸗ kre Atn = Cfat ed Con. ne e lele. . NN Hüfiine ennst efn 1N— ebii e Pencdl rob. rimno. Ehune enen n W Nennr enier mn ℳondt i egolo⸗ 99 uole ſf er Ctnu oleo 1 ter ls DE SPONSALIBUS. 923 ciare nec Sponſa de futuro teneaturponſum ſe- qui dum mutat domicilium, ſicut uxor maritum, Sponſus verò multò minus teneatur ſequiSspon- ſatn. Si veròô unus diſcedat animo, non mu- tandi domieilium, ſed redeundi, diſtinguen- dum eſt; vel enim retibus facilis, nec diu dif- ferendus cenſetur; tunc ſatis convenit inter DD. ex parte alierius non eſſe facultatem re- liendi. Vel reditus eſt difficilis, & diu dif- ferendus creditur; hoc ipſo diſcedens inſcia vel invita parte altera Juri ſuo renunciare ite- rum cenſetur; nec ſervaſſe, ut oporter, da- tam fiſem, & res notabiliter mutata videtur. Vel dubium eſt; & res optimè Judici Eccle- ſiaſtico tunc decidenda committitur. Leges Civiles verò ùt L. S is 2. C. de Sponſal. jubens exſpetare ſponſam biennio, ſi ſponſus abſens ſit intra Provinciam, & L. Liberum 2. C. de Ke- pud. jubens exſpectare triennio;, ſi Sponſus eſt abſens extra Provinciam; imo quadriennio & ultra ut L. ſæpe 17. F. de Sponſal. ſi cauſa abſentiæ Sponſi neceſſaria ſit, hodie non ur- gent, nec afficiunt fidelium Sponſalia, quæ juxta Jus Eccleſiaſticum regulari debent; hoc verò c. de illis cit. ſine ulla tali diſtinctione dat Parti alteri acultatem reſiliendi niſi dicere ma- lis, Jure Civili fuiſſe exſpectandum tempus Legibus ſtatutum, non vt Sponſa renunciare poſſet Sponſalibus, ſed tantùm ut ab iis pro- pter abſentiam Sponſi recedens Sponſa Arrhas ab illo datas retinere poſſet, quas amiſſura erat, ſi ante hoc tempus à Sponſalibus recede- Mmm 4 ret. 924 DE SPONSALIEBUS. rer. Ratio eſt, quia Jure Civili ſolo receſſu & renunciatione Sponſæ Sponſalia ſemper ſolvi Poterant L. 1I. C. de Sponſal. V. Per quamcunque ſupervenientem mu- tationem norabilem, ſive Phyſica illa ſit, ſive moralis, quæ notabiliter difficiliorem reddit executionem Sponſalium. Ratio eſt, quèòd intentio Matrimonium, quod vinculum indu- cit indiſſolubile, ſibi promittentium non cen- ſeatur ſe extendiſſe ad caſum ita difficilem, & contractus Sponſalitius ſemper imbibitam hanc conditionem habeat: ſi res in eodem Ratu per- monſerit: niſi notabilis fupervenerit mututio. Ejuſinodi mutatio phyſica eſt, ſi pars una inci- dat e. g. in paralyſin, vel ſimilem morbum difficulter curabilem, aut contagioſum; ſi amit- tat e, g. oculum, vel ſimilem contrahat de- formitatem. Moralis accidit in mor ibus &£ bonis animi per turpe crimen, hæreſis, furti, Jatrocinii &c. aut in fortunis Per notebilem amillionem bonorum, vel etiam juſtum timo- Fem exhæredationis &c. r VI Per fornicationem unius, ob quam innocens à Sponſalium etiam juratorum obli- gatione abſolvitur c. Quemadmodum 25. de Ju- tejur. Dixi: unius, non ſolius ponſe; licèt enim 6. cit. loquatur de Sponſa, recte tamen idem de Sponſo imelligitur, cùm ſit eadem ratio utriuſque; & Sponſus fornicando *τè fidem datam frangat, & injuriam inferat ſponſæ, quam hæc, dum fornicarur, ſponſo; igitur ſicut poſt unius conjugis adulterium licet tam 0 zmui n lenn Iunp Honſe un n tos Pchan , 1 AMn pns Eere nn Venn Mo N, e Ine lungen n. UnI Gant nmnom, ne e n . Pmenun i en eno . I di ine lerſl Frloki, HNr. 1 ſre IIe hntr Uden⸗ dlen Ar ler. Niti act. thum mit⸗ de. orti NR N mund⸗ dn Sotten Dr DE SPONSALIBUISLs. 22 5 quàm marito divertere Can. Apoſtolus 32. 4. 7. ſic poſt unius tam ſponſi, quàm ſpontæ for- nicationem reſilire licebit alteri. Si verò co- pula fuit per vim extorta, diſtinguendum eſt: Si Sponſæ per vim & violentiam oppreſiæ ſtu- Prum illatum eſt, licet reſiire ſponſo; cum per hoc Sponſa multo fiat vilior, ſitque ſponſo probroſum ducere corruptam, item periculo- ſum, ne prolem alienam alat pro ſua c. Quem- admodum cit. ſecus verò eſt, ſi ſponſus vi cor- ruptus fuerit; quòd ejuſmodi violentia non afferat tantam notam ſponſo, nec ſponſæ ſit tam probroſum, nec periculoſum. VII. Per ſuperveniens quodcunque im- pedimentum dirimens Matrimonium; eo caſu enim Matrimonium nec validum erit, nec li- ecitum; ergo nec Sponlalia ad illud obligare Poſſunt c. Siquis 27. 4. 2. C. Ex literis 8. de eo, gqui cognovit. juncto Tridentino Seſj. 24. cap. 4. de Reform. Matrim. Si tamen pars impedimen- tum malitiosè incurriſſet; ut ſponſus fornican- do cum fſorore ſuæ ſponſæ, obligabitur vel ad damnum, quod inde ſponſa patitur, reparan- dum; vel ad diſpenſationem, ſi illa velit, pe- tendam. Ratio eſt; quia malitiosè ponens im- pedimentum Matrimonii graviter violat jus alterius; ergo ex Juſtitia obligatur reparare hoc jus removendo impedimentum, quantum poteſt. . VIII. Per Profeſſionem Religioſam, quia & hæc impedimentum dirimens Matrimonii eſt, & e Jure Sponſalibus ineſt hæc conditio: Mmm 5 niſs 926 DE SPTONSALIHBUS. . niſi Religionem intravero; unde & licitè fit Pro. feſſio invità licèt ſponla. Similiter ſolvun- tur per ſuſceptionem actualem Ordinis ſacri, ſive Majoris, quia & hic ſuſcipientem reddit inhabilem ad Matrimonium, ob ſolenne, quod ineludit, Votums caſtitatis Extrav. Antiquæ Joann. XXII. de Voto. Ordinis tamen ſu- Iceptio probabilius graviter illicita eſt, ſi fiat ſponsâà vel inſcià, vel invità. Rario eſt, quia neque Naturali, neque Divino, neque Eccle- fniaſtico jure conceditur ſponſo hæc facultas; ſicut ei conceditur emittere Profeſſionem Re- ligioſam Extrav. cit. & c. 7. de Converſ. conjug. Unde gratis dicitur ſuſceptioni Ordinis ſacri in- eſſe hanc conditionem: niſi ſtatum elegero per- Jectiorem; ſed manet ohligatio Juſtitiæ. Quoad cauſas hactenus allatas ſatis inter AA. convenit: dubitatur adhuc ſolummodo, an etiam diſſolvantur Sponſalia per vorum ſim- plex caſtitatis, vel Ordinum ſuſcipiendorum, ingrediendi Religionem, vel ipſum ingreſſum Præciſe, nondum ſecutà Profeſſione. Unde Dico II. Dum unus ſponſorum emittit Votum caſtitatis, vel ſuſcipiendi Ordines; vel Votum ingrediendi Religionem; vel ſi Reli- gionem ingrediatur præcisè, Profeſſione non- dum ſecuta, hoc ipſo alter acquirit facultatem reſiliendi. Ratio quoad Votum caſtitatis, vel Urdivum eſt, quia vovens hoc ipſo Juri ſuo re- nunciat; nam, quantum ex parte ſua eſt, ſe ohbligat ad id, quod cum ſtatu Matrimonii con- ſiſtere non poteſt. Quoad Votum ingrediendi Keli- P n Genm ne on G Wen 1 htio fern cche⸗ ue reh e n eul Pngni Elurtin oone l NA 1C nedien Ggen hon Uencen pehu ie ⸗ un obl e Mn Pube lenin Kün Wik u Elale, utg⸗ Ne. nin. . nter do, Nun. we wnn Une ent: N, N. elor⸗ lluen 1 ole. 4 S ciicr. Fa N DE SPONSALIBVUS. 927 Religionem ratio eſt eadem, quèòd vovens centeatur ex parte ſua Sponſalibus renunciaſſe: Quoad ingreſſum Religionis militat tum eadem ratio, quod licèt ingreſſus hic ſit licitus, ſit tamen tacita Sponſalium, adeoque Juris ſuire- nunciatio; ergo eo ipſo pars altera acquirit Jus pariter renunciandi; tum ſpecialiter, quod diffcile nimis foret remanenti in iœæculo exſpe- Gare uſque ad tempus Profeſſionis; tum de- nique quèòd per ingreſſum Religionis fiat per- ſonæ mutatio in æſtimatione humana, fiatque hæc vilior in ordine ad Matrimonium, partim ob magnam, quam egrediendo proderet in- conſtantiam, partim quod probroſum ſit ha- bere conjugem, qui habitum Religioſum exuit. Dico III. Votum ingrediendi Religio- nem, vel ingreſſus ipſe, ſeclusꝭ Profeſſione, non diſſolvit Sponſalla ex parte voventis, vel ingredientis: neque etiam Votum caſtitatis, vel ſuſcipiendi Ordines. Katio primi eſt, quia per hoc Votum vovens præcisè ſe obligat ad expe- riendam & probandam Religionem; fieri verèò poteſt ut poſt factam experientiam egrediatur licit? & impleto Voto ſuo; ergo adhuc tene- bitur obligatione Juſtitiæ antè contracta. De- inde Novitiatus non ſolvit Sponſalia ex natura ſua; unde enim hæc repugnantia? nec ex Ju- re; tale enim nullum afſſignabile eſt, Adde; quèd ſic via aperiretur fraudibus, cùm facile foret aſſumptione Religioſi habitůs ad breve tempus ſe liberare ſponialitia obligatione. Igi- tur non extinguitur ingredientis obligatio, ſed tantùm 928⁸ DE SPONSALIBVUS. tantùm ſuſpenditur; ita ut iterum egrediens teneatur ad contrahendum Matrimonium, ſi pars altera velit. Katio ſecundi eſt: Quia hoc Votum eſt de re aliena & debita alteri ex Juſtitia; ergo vo- ventem deobligare non poteſt; proinde nec acceptatur à Deo; non enim Deo placere po- teſt victima, quæ ex rapina fit. Confirm. Non pPoteſt promiſſio commutari in melius, ſi com- mutatio eſt in præjudicium Promiſſarii, niſi quando in promiſſione fuerit expreſsè addita, vel ſaltemn tacitè ſubintellecta conditio de tali tommutatione; non enim poteſt promiſſor diſ-. ponere invito promiſſario de jure ab hoc ac- quiſito: atqui in promiſſione ſponſalitia nec fuit expreſsè addita; nec tacitè ſubintellecta conditio: niſi elegero cœlibatum; vel: niſi ſu- ſcepero Ordines. Prob. Min. Non fuit expreſsè addita, ùt ſupponi debet: nec fuit tacitè ſub- intellecta; vel enim ineſſet hæc conditio ex na- tura Sponſalium? vel ex Jure? MWon primum; quia homo non tenetur ſemper ad id, quod perfectius eſt, ſed poteſt ſimpliciter eligere minus perfectum, & proin ad illud ſe alteri ob- ligare, qua obligatione facta jus quæſitum al- terius jam lædere non poteſt. Mon ſecundum; quia tale jus non habetur. Obj. I. Sponlſalibus ſemper ineſt hæc ta- cita conditio: niſßi ſtatum elegero perfelctiorem; vel: niſt KReligionem intravero. juxta c. 2. 7. de Converſ. Conmjug. Atqui ſtatus Novitiorum eſt Perfectior ſtatu ſponſorum. Ergo. g. ſupe . boſit. M N ſeel. orenan Noni Feo goetie uſe 1 Non eo C/ Ilu. l Ue, hencen Dneko redn EtR nRn Nnc Ne,e M. Un munl 1) NM. ppenin eo Ahercon inn W ni ſrie⸗ etleng n, nlde ro. eN en. N lan. l, N Ai, l rol. ele⸗ Nee e ſe⸗ eſe h. NN. nnnn g eet . mt.. lr⸗ en DE SPONSALIEBVUS. 929 boſit. Min. ſtatus enim ſignificat ſtabilitatem, quæ Novitiatui non competit. vel D. Maj. Niſi elegero ſtatum propriè dictum, h. e. Pro-= feſſionem in Religione C. Impropriè talem, ſi- ve Novitiatum, qui tantum eſt via ad ſtatum perfectiorem. N. citt. capp. loquuntur de ſtatu pPerfectiori propriè tali, dum quis Religionem intrat per actualem Profeſſionem; neque enim qui Novitiatum ingreditur probationis cauia, ideo dici poteſt aſſumpſiſſe ſtarum, cùm ſolum in via ſit. Inſt. I. Conditio Novitiorum tamen per- fectior eſt, quàm ſponſorum. Ergo adhuc ineſt Sponſalibus hæc conditio, niſi ſtatum per- fectiorem elegero, v. Religionem, Novitia- tum intravero. B. N. Conſ. Nunquid promillio mille aureorum facta Pauperi, vel alteri cauſæ piæ Perfedtior eſt, quam facta diviti, vel cau- ſæ merè profanæ, nec tamen his facta invol- vit hanc conditionem, niſi eos donem paupe- ri, vel alteri cauſæ piæ impendam. Inſt. II. Ipſa ratio dictet, cuilibet eſſe li- citum tranſire ad perfectius, & ſe conſecrare Deo, non obſtante promiſſione facta homini; neque enim hic conqueri porteſt, quòd poſt- ponatur Deo; ergo ſemper Sponſalibus ineſt ſaltem hæc conditio: niſi per Eotum elegero ſta- tum perfeétiorem. Confirm. Sic & in ipia Pro- feſſione religioſa ſemper ſubintelligitur hæc conditio: promitto me ſub hac Religioſa di- Iciplina perſeveraturum, niſi Ordinem ſtri- ctiorem elegero. E. I. Probas etiam licere con- 930% DE SPO NSALIBUS. conjugi poſt Matrimonium conſummatum tranſire ad Religionem inſcio altero: res quas- cunque promiſias homini & debitas eo invito poſſe expendi per eleemoſynas W. II. D. Ant. Ratio hoc dictat cuilibet non vinculato, ſi fiat ſine læſione Juris alieni. C. Secus N. Et ita homo conqueri poteſt, quod ſibi fiat in- juria ſub prætextu accedendi ad Deum: nec Deus ipſe vult Sacrificium ex alieno. Ad Conſ. diſp. t primò, quèd Jure poſitivo Ecclelia- ſtico c. 18. d Regularib. & tranſ. ad Kelig. inſit Profeſſioni ea conditio, ſed tale Jus nullum extat Ppro Voto reſpectu Sponſalium. Secun- dò, quia utraque Profeſſio principaliter fit ei- dem, ſcilicet Deo, ergo ſine alicujus injuria; unde præſumi poteſt eam Deo magis placere, quæ fit in Ordine ſtrictiore, ſed contra accidit in noſtro caſu. Inſt. III. Sponſalibus & matrimonio Rato ineſt hæc conditio: niſi ſtatum Keligioſum per Profeſſionem elegero: ergo etiam Sponſalibus ineſt hæc: niſi Cælibatum elegero; vel niſi vovero NRatum Sacerdotalem. Confirm. Promiſſum non infringit, qui illud in melius commutat. c. 3. de Jurejur. Sed hoc facit, qui poſt Sponſalia vovet caſtitatem, ſuſcipere Ordines, ingredi Religionem. N. D. Ant. Ineſt hœæc condituo ex natura rei, aut præcisè, quia ſtatus perfectior eſt. N. Ex diſpoſitione Juris clari. C. Scili- cet ex . 7. de converſ. Conjug. & Trid. ſeſſ. 24. Can. 6. Sponſalibus verò dictæ conditiones nec inſunt ex natura rei, nec ex aliquo Jure, & Pprivi- N Eenum cche 110, elosc ekrom Cins n n,C. N. N. ee Non nlli Nhi s Mointt CNnne noel VY Eine Wltt Wten DWe t Dunt Uent on r ye DMlhere, Eper l. 1dole iſen, lini ſel let io nen 8 humntuen lles. ANto AA. u NN. n rer 40g Uvkle S Ma evn ſtei. Prn; eke; ceicit e nn onm nn t15. li, lnel er. Cor l⸗ N ebe⸗ e Nn itu. DE SPONSALIBUS. 931 privilegium conceſſum ſoli Religioni extendi non debet cum Sponſæ præjudicio. Ad Confirm. O. Maj. Non infringit, qui in melius commutat ſine injuria tertii, quando hoc fit cum conſenſu promiſſarii, vel quando melius datur eidem, cui debebatur minus bo- num. C. Si fiat cum injuria tertii, uti hic fie- ret. M. Min. & ſuppoſ. poſſe eſſe melius, quod nec bonum eſſie poteſt, ſicut tale Volum poſt Sponſalia. Adde, ſic omnes prom ſſiones ho- mini factas expungi poſſe per Vota & oblatio- nes faciendas Deo. Denique c. 3. cit, loquitur de commutatione promiilionis Deo factæ; ſic Votum poteſt commutari in aliud de re adhuc meliori. ðUUMW Inſt. IV. Juxta c. Veniens 5. Qui Clericivel vovent. punita eſt mulier, quòd per uptias vio lare voluerit Votum ſimplex caſtitatis poſt Sponſalia emiſſum, & deta ei fuit diſpenſatio, ut poſſet nubere; ergo Votum valuit. E. D. Ant. Punita eſt, quod per nuptias violare vo- luerit Votum nubendo priori ſponſto, & data ei fuit diſpenſatio, ut poſſer huic Sponſo pri- mo nubere. N. Punita eſt, quia fidem mentita t, & per Votum repudiaverat Sponſum pri- mum, & poſtea volebat nubere alteri, ad quod egebat diſpenſatione. C. Punita igitur fuir, quod contra fidem priori Sponio datamn illum repudiaverit, ſub prætextu Voti caſtitatis; & dipenſatione eguit, quia poſt Votum volebat nubere alteri, quod non porerat licire; quia Votum caſtitatis ſimplex poſt Sponſalis emnif ſum 932 DE SPONSALIBUS. ſum licèt non valeat in præjudicium Sponſi; quaſi vovens per hoc liberaretur a data fide; Valet tamen in præjudicium voventis, ur cum altero licit Matrimonium contrahere non poſ- ſit; nec exigere conjugale debitum. arg. e. Pla- cet 12. de Converſ. conjug. Olj. II. Si concurrant duo vincula, ob- ligat hoc, quod fortius eſt c. & inter 31. de Sponſal. Sic Matrimonium ſolvit Sponſalia prius cum alia vel alio inita: atqui Votum & Spon- ſalia ſunt duo vincula & fortius eſt Votum v. g. Caſtitatis; quia fit Deo, & per illud obliga- tur Deo corpus & anima. Ergo. B. D. Maj. Si vinculum illud in ſe fortius hic & nunc lit validum, & verè exiſtat. C. Secus. N. VYotumin noſtro caſu, quatenus alteri præjudicat, nullum eſt. Quoad Matrimonium ℳ diſp. quia hoc validum eſt c. & inter cit. Ohbj. IIIl. Vortum ſimplex caſtitatis irritat Sponſalla ſubſequentia, etiam jurara; ergo & viciſſim antecedentia. Confirm. Votum ſim- plex non minus obligat coram Deo quàm ſo= lenne; ergo etiam æquè ſolvit Sponſalia an- tecedentia. N. M. Conſ. quia Sponſalia poſt Votum inita eſſenc promiſſio rei allenæ alteri, ſcilicet Deo debitæ, ergo non valent; con- ſequenter nee Juramentum, quod nequit eſſe vinculum in'quitatis. Ad Conf- N. D. Ant. Non minus obligat, quoad effectus aliquos, & in præjudicium voventis, ut cum alia con-= trahere non poſſit licit, nec petere conju- gale debitum in Matrimonio, Ob'geturdis . 4 chent 9 een (MV 0 oheerl ſen )ANe Gln Moſn nctvoe hle Ponlere ungten iatie ibuenn Dedin enl Menged fneſcd. eppre wenſen Een l ch r feni 4 ny/ ile ell ſhne Urrl . S Geine r. i⸗ Pl. eli mian lomn Ahoe Srca e Cunn M. Crh⸗ en, ⸗ ide A 1⸗ ehe⸗ lugt 4 DE SroNSALIBUS. 933 ad continentiam alterà parte defunéta. C. Quoad effectus omnes, & in præjudicium ter- tu N. Ant. & Conſ. Oéj. IV. Sponſalia non claudicant, ſed eſſentialiter ſunt mutua; ergo ſi ex parte unius ceſſent, etiam ceſſabunt ex parte voventis. G. D. Ant. Non claudicant, ut maneant perfecta Sponſalia. C. ut per modum promilſſionis ſim- plicis ſolum partem ream obligent. N. Vel: non claudicant in fieri, ſive dum fiunt Sponſa- lia. C. in facto eſſe, ſive conſervari. N. Idem reſpondere debent omnes in ſuperveniente quacunque mutetione notabili ex parte unius, ut fornicatione &c. quo caſu poteſt reſilire in- nocens; huic tamen pars altera obligata manet, ſi innocens nihilominus velir Matrimonium. Quæres I. An cauſæ enumeratæ refiliendi facultarem præbeant, ſi jam ante Sponſalia ex- titerinr, & poſtea primùm ſint detectæ? B. af- Rirmativè. Quia in Jure paria ſunt non eſſe & non apparere L. 77. F. de contrab, einpt. & ſu⸗ pervenire talem cauſam, vel ignorantes præ- cedere, cùm tunc primum res de jure cen- ſeatur fieri cùm innoteſeit. arg. c. Paſtoralis de Except. . Quæres II. An poſſint Sponſi propria auctoritate reſilire, ſi cauſa aliqua ex prædictis ſubſit? B. afirm. per ſe loquendo, modo cauſa certa ſit; neque enim ullo jure cauta reper tur neceſſitas tunc adhibendi auctoritatem jJudicis, & per ſe Sponſalibus ineſt, conditio, niſi juſia reſiliendi cauſa intervenerit. Si verò cauſa ſi du- Nn bia 924 DE MAT RI MO N IO. bia, judicis Eccleſiaſtici auctoritas debet acce- dere; quia vi contractús ſponſalirii, quilibet ex ſponſis eſt in poſſeſſione juris acquiſisi; in dubio verò nemini licet auctoritate propria de- turbare alterum de poſſeſſione juris ſui. Dixi: per ſe loquendo, ſcilicet ſecluſo ſtatuto diœceſas no ſpeciali. CAPUT II. De Natura Matrimonii. Atrimomum ſub duplici ratione ſumi pe- teſt; activè, ſive ut alii loquuntur, in fieri, vel cauſaliter, nimirum pro ipſo contractu Ma- trimoniali; & paſſivè, ſive in facto eſſe, ſcilicet pro ſtatu conjugum habirualiter permanente; & per contractum inducto; tametſi verò hoc poſteriori modo ſumptum magis communiter & propriè dici videatur Matrimonium, ee- quòd in Florentino conſenius vel contractus dicatur cauſa effieiens Matrimonii, de hoc ta- men in priori a ceptione potiſſimum hic age- tur. Et quia Matrimonium active ſumptum iterum conſiderari poteſt dupliciter, ùt eit in offcium Naturæ, ſive contractus naturalis, & ut eſt Sacramentum, de Matrimonio ſub utra- que hac acceptione diſſeremus. 1) Nne lerbe ll Nd n ,n hul , ſn , Cetſinol eiur0 ilge⸗ 1Dn Ile An mMlu Flll. Uomnichen Dhrdklen Dem cone Vylon n Nen uinh Ainge⸗ unmn⸗ Etuniun 14, DX MATRIMONIO. 93 5 r ere. Nlſber ARTICULUS I. e n Quc ſit eſſentiæ Mazrimonii? ie Myr J. Matrimonium ut eſt in officium dlrih Naturæ & active ſumptum definitur: Contractus legitimus, quo mesz & fœmina, Jure babiles, ſibi mutuo jus tradunt in corpora in or- dine ad alctus ex ſe aptos ad generationem prolis, & ſe, obligant ad individuam vitæ ſocietatem. Quibus ſi addas: & ex inſtitutione Chriſti Gra- tiam, quam ſignißicat, conjugibus conferens, erit ſimul definitio Matrimonii ut Sacramenti. e. . Dicitur I. Contractus legitimus, hoc eſt ve- ſei, lidus juxra Leges, ram Humanam, quàm Na- M. turalem & Divinam. II. quo mas &g fæmina cice ſcilicet unus & una, ad excludendam polyga- e, WMiam, Jure bhabiles , ſive nullo impedimento ance irretiti. 111. Sbi mutuo jus tradunt in corpora . mumet mimirum ſaltem radicale, non enim requiri ne- ma Ceſſariò realem traditionem corporum Per a- uc Gualem concubitum dicetur infra; unde Ma. ene trimonium potius ad Contractus Conſenſua- m. les, quâm Reales reducitur. IV. Er ſe obligan, Kr ad individuam &c. quibus Matrimonii in N. L. t⸗ inſolubilitas indicatur. Reliqua naturam Sacra- „& menti exprimunt. Matrimo nium verò paſſvè ſumptum, ſive in facto eſſe, & pro conjugali ſtatu com- muniter definitur: Eiri & mulieris meritalis vonjunttio individuam vitæ ſovietatem retinens, Dieitur conjuné’tio, ſcilicet in facto eſſe, & ha bitualiter Permanens; maritalis autem , quo Na z pote= ut 936 DE MATRIMONIO. 9 poteſtas utriuſque in corpus alterius innuitur Gu 8 juxta illud 1. cor. 7. Mulier ſui corporis poteſta- ſllull zem non habet ſed vir; ſimiliter autem && vir ſui nhn corporis poteſtatem non habet, ſed multer. Matri- rſ monium utroque modo activè & paſſivè ſump- ela tum etiam ſic brevibus definiri poteſt: Mari- Glte, talis conjunctio, vocem comunctio modò ſumen- al. do ut eſt in fieri, modò ut in facto eſſe. Aochns WVota II. Ex definitione Matrimonii con- jmni Rat in eo varia reperiri I. Mutuum conſenſum /0* internum, & externam pactionem, vel ſigna, aſitg quibus conſenſus exterior exprimitur, h. e. Contractum. II. Corporum traditionem mu- eſnn tuam. III. Vinculum conjugale ex contractu il- nrner lo proveniens. IV. Jus cujuſque in alterum, et ſive mutuum quoddam corporum dominium, fNRe cui mutua correſpondet ſubjectio. V. Uſum jmm ipſum Matrimonii, ſive copulam. Quæritur unge igitur in quonam ex hisce recenſitis ſita ſit el- Nſe ſentia Matrimonn? n Eſſentiam Matrimonii in uſu ejuſdem, vel “ conſummatione ſitam eſſe Julianus Pelagianus ,,, docuit, rabus ſine hac non poſſe Matrimonium iuh conſiſtere, ut teſtatur Auguſtin. Lib. 5§. cont. nn Julian. C. 16. dicens: nihil aliud dicis eſſe nup- Ren tias, qudemn corporum commixtionem. Infami verd calumnia Calvinus Catholicis affingit Lib. 4. ſinn Inſt. c. 19. §. 34. eos docere, coitum eſſe par- ſa⸗ tem Sacramenti, citans ad marginem Librum uat 4. Magiſtri ſentent. cùm hic tamen Lib. eod. D. Hider 27. alſrat explicitis verbis, errorem eſſe af- ut firmare, ſine copula non poſſe contrah Ma- inſt Clior. ennn Nr, e, . ul. un, hon U Eritor cee Nüng Negtn ,nnnim M. S ie t Eehe öbrom od. n Crn ⸗ DE MATRMONIO 937 trimonium, & deinde exponit, quo ſenſu ali- qui Veterum ſeripſerint non eſſe perfectum conjugium ſine commixtione ſexuum, fcilicet perfechone ſolùm accidentali, quia non repræ- ſentat perfectè conjunctionem Verbi cum Hu- manitate, & Chriſti cum Eccleſia. Dico l. Uſus Matrimonii licèt licitus ſit, & honeſtus per ſe; non tamen eſt de eſſentia Matrimonii quomodocunque ſumpti. Parsl. eſt de Fiqe contra plures Hæreticos antiquos, Encratitas, Manichæos, Marcionem, Satur- nin. &c. Prob. ex Seript. &. juxta quam Deus Auctor Matrimonii voluit per hoc humanum genus propagari Gen. 1. Creſcite & multiplica- mini; quæ a Deo ad Adamum & Evam, & Gen. 9. ad Noë & filios ejus dicta ſunt; Atqui Deus ad rem intrinſece malam poſitivè hortari vel eam præcipere non poteſt. Deinde in Le- ge Nova licet commendetur Continentia, ur Matth. 19. 1. Cor. 7. Apoc. 14. nuſquam tamen Matrimonium, vel ejus uſus reprobatur; quin 1. Cor. 7. præcipit Apoſtolus, uxori vir debitum veddat, ſimiliter autem & uxor viro, & 1. Zim. y. Volo juniores nubere & filios procreare. Unde in Conc. Braccarenſi II. Can. 2. dicitur: ſiquis conjugia humana domnat, & procreationem naſcen- ium perhorreſcit, ſicut Manichæus && Priſcillia- nus, anathema ſit. Similia habent PP. paſſim Iren. Lib. I. c. 22. & 30. Epiphan. bær. 46. de WBoedi. Aug. L. 9. de Gen. ad Lit. & ſæpe alibi. P Pars II. prob. Inter Beatiſſimam Virginem Mariam & S. Joſephum verum fuit Matrimo- Nn 3 nium 988 DE MATRIMONNO. . . . pe nium juxta illud Mattb. 1I. noli timere accipere Mariam conjugem tuam; nec tamen inter eos ſd ulla interceſſit commixtio; nec perierat, ait S. Pſronli Aug. L. I. de Nupt. & concup. c. 21. nec mendax l manſerat conjugis appellatio, uli nec fuerat, nec l futura erat carnis commixtio. Et de S. Joſepho ſ- Lib. 23. contra Fauſtum C. 8. neque enim, quia (loll coneulitu von commixtus, ideo non maritus. Ni- Puiinl militer S. Ambroſ. Lib. de Inſtit. Virg. C. 6. re- NMlil fellens eos, qui putabant, nullum Beatiſſimæ M Virginis & S. Joſephi fuiſſe Matrimonium, Mit non deftoratio, inquit, Virginitatis facit conju- Inll ium, ſed pactio conjugalis. Verum etiam fuit ih latrimonium inter primos parentes, dum in Wo- Paradiſe morabantur, nec tamen niſi Paradiſo ghenin ejectus Adam cognovit Evam Cen. 2. Quis uldlo etiam inter ſenes copulæ incapaces negabit ve- salte rum eſle Matrimonium? Katio a pviori eſt; fw quia uſus ipfſe & operatio rei non efſt de illius Waln eſſentia; hæc enim ad uſum, vel operationem wd ſupponitur, & uſus eſt quid conſequens ad eſ- peehy ſentiam; ergo modo detur jus mutuum, vel Nein poteſtas mutua ſaltem radicalis in corpora, exit dnm verum Matrimonium. Cpuumn Dixi: modo detur jus mutuum, vel poteſtas, nge Jaltem vadicalis, in corpora, quia ſi ita contra- in herent, ut nullus haberer dominium, vel jus in i in corpus alterius, nullum eſſer Matrimonium; yt hoc enim eſt ex natura ſua conjunctio marita- Akiig lie, quæ per dictum jus in corpora præœciſe dif- Ele fert ab aliis conjunctionis ſpeciebus. Et verò an ſi ad Matrimonium ſufficeret ſola in individuam / 6, VII& = = Se = — DE MATRIMONIO. . 939 eunpen vVitæ ſocietatem animorum conjunctio, etiam linera inter matrem & filium, fratrem & ſororem aieS Ueninle nt r pro nt ge urtu. I. Beanilne wiin, Me⸗ im fuit Gmin udl⸗ 1 s birre. ſi KNN Merſpet lebse lunne Clonei cant⸗ 6 ronung Nront rded D Gobie 6 Matrimonium eſſe poſſet. Dico I. Eſſentia Matrimonii activè ſumpti, in fieri, & pro contractu, conſiſtit in mutuo conſenſu, exterius expreſſo. Ratio eſt: quia omuis contractus eſſentialiter eſt duorum, vel plurium in idem conſenſus externè expreſſus. Nec in hoc d'ſfſi ultas eſt, aut controverſia. Dico III. Eſſentia Matrimonii paſſive ſumpti vel in facto eſſe, conſiſtit in nexu illo vel vincu'o indiſſolubili reſultante ex ipſo con- tractu, vel conſenſu mutuo maris & fœminæ. Prohb. Nam I. non conſiſtit in conſeniu mutuo contrahentium ſive interno, ſive externo, nec mutua traditione corporum, tum, quia con- ſenſus pertinet ad cauſam efficientem Matri- monii; tum quia tam conſenſus, quâm ea traditio ſunt actio tranſiens, permanente Ma- trimonio: Item conſenſus internus revocari poteſt, Matrimonio nihilominus perſeverante. IHI. Nec in uſu ipio Matrimonii, vel copula, ut dictum Concl. I. III. Nec in jure mutuo ad copulam; hoc enim potiùs objectum, finis, vel effe ctus eſt Marrimonii, quam ipſum Matri- monium; ideo enim conjuges habent jus ad copulam, quia ſunt legitimè junéti Matrimo- mo. Ergo debet conlſiſtere in illo vinculo; quia nihil aliud adeſt, vel aſſignari poteſt. Olj. I. cont part. 1. Concl. 1mæ. Uſus Matrimonii reprobatur in Scriptura S. ergo. Prob. Ant. I. nam I. Cor. 7. ait Apoſtolus: o- Nn 4 num 940 DE MATRIMONIO. num eſt bomini mulierem non tangere: unde Hier. J.. I. cont. Jovin. c. 4. infert: ergo ma- lum eſt tangere. II. Ibid. vult Apoſtolus eos, qui nubunt, eſſe tanquam non nubentes; ergo vult eos non uti Matrimonio. III. Kom. g. dicit, qui in carne ſunt, Deoplacere non poſſunt. unde Siricius Papa Ep. I. 6. . ait Matrimonium eſſe pollutiones. IV. Apoſt. 1. Cor. 7. cit. licèt dixiſſet, zuſquisque Ppropter fornicationem uxo- vem ſuam habeat; ait tamen: hoo autem dico ſe- cundum udetgenteent non ſocundum imperium. Ergo ſuadet ſolum Matrimonium tanquam mi- nus malum, ur majus eviterur; hoc enim in- dicat indulgentia juxta Aug. ILäib. de pecc. Orig. c. 38. evidenter dum tribuit veniam, denotat culpam. . H. N. Ant. ad prob. I. N. D. Conſ. & Hier. Eſt malum pœnæ. C. Culpæ N. Dicitur a S. D. malum pœnæ, quia fit carnali concupiſcen- tia, quæ peccati Originalis pœna eſt, ideoque Virginitatem præfert; ſic enim cit. loc. ſe iptum explicar, dum Marcionis, Manichæi, Pariani errore rejecto ait: non ignoramus bonorabiles nuptias, torum immaculatum; ſed ita nuptias recipientes, ut virginitatem, quæ de nupsiis naſ- citur, praferamus. Ergo non intelligit malum culpæ. Ad II. B. M. Conf. non enim verbis illis Matrimonii uſum prohibet; ſiecut nec prohi- bet poſſeſſionem rerum temporalium per hæe eod. loc. qui utuntur hoe mundo, fint quafi non ujentes, ut colligitur ex particul ienguemt ſe ſolùm nulan Corn n ſn. I etst Metlonn Etri finonta, r djehlenh Eenubn ihai Cannn Am ſGeer m er E WN connnt ur ſeinpee les iMen unal ih un nin 1 1 Unde nnm. ligeos, eo le. ßt. tnnian. ſerli ukr eut⸗ He e. inn . Uin in⸗ nar Mer. n. ſen N rleptr hn Nü l ,gl G Entn helie epch fee n upnd DEz MATEIMONIO. 941 ſolùm uſum inordinatum; ſicut in ultimo ſolum affe um inordinatum. M Ad IIIl. w. in carne bic ſumi pro juxta carnem. Sirteius verò loquitur de Matrimo- niis illicitis tum ratione perfonarum talibus, ut Sacerdotum, Monachorum, & eorum, qui poſt pœnitentiam publicam contrahebant Ma- trimonia, quod tunc juxta Canones iis erat prohibitum, ut colligitur ex Can. 21. Concil. Arelatenſis II. tum aliunde illicitis. AdIV. B. N. Conſ. Si enim Matrimonium in ſe malum eſſet, nequidem vitandæ fornica- tonis caufa illud ſuaſiſſet, aut ſuadere potuiſ- ſet; ſi enim juxta eund. Apoſtolum non ſint facienda mala, ut eveniant bona, quantò mi- nus dicere potuit, eſſe facienda mala, ut vi- tentur majora mala. Unde indulgentiam hic opponit prœcepto, innuere volens, nuptias non eſſe præceptas; & in iis reperiri minus bonum, quàm in virginitate, cum qua ibi eaſdem comparat. Et hoc ſenſu explicari poteſt S. Aug. ita ut culpa ſumater negativè, quatenus Nup- tiæ impediunt à majori bono, fſcilicet Virgini= tate; ita enim ſe explicat L. 6. de bono conj. 6. 8. non duo mala ſunt, inquiens, connubium &&αfor- nicatio, quorumn alterum pejus; ſed duo bona ſunt connubium && continentia, quorum alterum eſt melius. Obj. Il. cont ejuſd-. p. 2. τ Concluf, II. & II. Ad Epheſ. 5. ait Apoſtolus, erunt duo in carne una; ergo uſus eſt de eſſentia Matrimonii. m. M. Conſ. Verba enim Apoſtoli vera manent, Nn § ſ 942 DE MATRIMONIO. ſi dicatur, per ea indicari ſolum mutuam translationem dominii in corpora, quæ licèet ex ſe referatur ad actus conjugales, ſine his tamen eſſe poreſt; non enim neceſſe eſt, ut, qui dominium habet rei alicujus, eâ etiam facto utatur. B. II. Per hæc verba vult ſolùm pro- hibere conjunctionem fornicariam & adul- teram, eoquod duo conjuges debeant efſe in carne una, non multiplici; ſic enim ſe expli- cat I. Cor. 6. An neſcitis, quoniam qui adbæret meretrici, unum rpus ehicitur? erunt enim duo in carne una; qui autem adbæret Domino, unus Spiritus eſt, fugite fornicationem. 1 Obhbj. IIl. Si uſus non ſit de eſſentia Ma- trimoni, ergo verum eſſet Matrimonium, quod contraheretur cum pacto ſervandi caſti- tatem perpetuam; atqu hoc eſt fallum; ergo Prob. Min. I. Tale pactum obſtat fini Matri- monii qui eſt generatio prolis. II. Contraria- tur ſubſtantiæ Matrimoni, ſicut conditio hæc appoſita: contraho tecum, ſi generationem prolis evites. c. ſi conditiones. de Condiz. appo- it. H. C. ſeq. Maj. quia tale pactum non repug- nat ſubſtantiæ Matrimonii. Deinde tale pa- tum licite & meritorè adjici poteſt poſt con- tractum Matrimonium, cur non ante? Tertie quia lieit? & honeſtè intendi poteſt Matrimo- nium ut Katum. arg. c. 16. h. t. Igitur N. Min. Ad prob. 1. . D Finis eſt generatio prolis ex ſuppoſito, quòd conjuges uti velint Matrimo- nio. C. Si uti nolint, ut ipfis liberum eſt. N. Deinde finis non eſt de eſſentia rei. Ad II. R⸗ M. hoc epe D i ppole hn i eS nonl . Uo Unishe⸗ Dnhne on Pul N P! iet,n imanpn, lpnel Alghin WCN aexent Dtnn, Nn N i Ur oo e Sal⸗ Ml ulgn Nabene U ſi lag ſ Ulfrecn Peſeet n h’ n, Nd. DUinne. 1AAA. 1 Een eng. GAn rn A M. lum, cſt eo Wti⸗ rik Wrode Nentoen lt er⸗ nne⸗ Eli Ino nce. NV ta Mno⸗ miN INI Me DE MATRIMONIO. 943 M. hoc pactum eſſe contra ſubſtantiam Matri- monii. Parit. D. Conditio hæc: generatio- nem prolis evites, contrariatur ſubſtantiæ Matri- monii, ſi generationi prolis contrarierur poſi- tivè. C. Si ſolùm negative. N. Poſitivè contra- riabitur, ſi generatio prolis ſit impedienda per e. g. poculum fterilitatis, procurationem ab- ortũs &c. negativè verò, & remote, ſi id ſo- lum intendatur, ut omittatur copula, quæ li- citè omitti poreſt, ut patet ex dictis, exemplo Beatiſſ. Virginis & S. Joſephi. Inſt. I. Ergo ſaltem de eſſentia Matri- monii eſt, ut detur jus mutuum & poteſtas ad uſum corporis alterius; ſed hæc poreſtas ſta- re non poteſt cum pacto ejuſmodi. Ergo. B. D. Maj. Ut detur jus radicale & remotum ſive in actu primo, item poteſtas radicalis & re- mota C. Proxima & expedita N. Cum pote- ſtate vero radical bene ſtat pactum ejuſmodi; ſi enim poſt contractum jam Matrimonium non repugnent ſibi hi duo actus voluntatis, volo jus ad copulam, & nolo ipſam copulam: cur non etiam tale pactum cum poteſtate ra- dicali? Inft. II. Illa poteſtas radicalis eſſet nugatoria & inutilis, nunquam enim poſſet exire in actum. Ergo. B. M. Ant. licet enim non poſſet exire in actum ſtante voto vel pacto tali, præſtaret tamen hæc: I. ut neutra pars ſine compartis injuria poſſit alteri dare uſum ſui corporis. II. ut ſi ſe cognoſeerent, licet peccarent contra — votum 944 Dz MATRIMONIO. votum, copula tamen eſſet matrimonialis, non fornicaria, & proles nata non efſlet ſpu- ria. III. Poſſet licitè redigi in actum obrenta diſpenſatione. Olj. I. Juxta S. Aug. L. de bono Viduit. voventibus Eirginitatem non ſolum nubere, ſed tiam nulere l damnabile eſt; ergo ſupponit uſum Matrimonii eſſe de hujus eſſentia. Conf. Juxta eundem Lib. 19. contra Fauſt. c. 26. Ma- zrimonium ex boc appellatum eſt, quòd non ob aliud fœæmia debeat nubere, niſi ut mater fiat. N. W. Conſ. oquitur enim de is, quæ nubere vo- lunt, ut fit ordinariè, cum intentione, vel pe- iculo coniummandi Matrimonium. Ad Conf. N. J. OQ. hic de illis loquitur, quæ præciſe nu- bunt propter carnales amplexus, docetque, quòd hos non debeant apperere præœciſe prop- ter concupiſcentiam, ſed generandam prolem, quod probat ex Matrimonii nomine: ſic verò non negat poſſe verum Matrimonium eſie ſine illius conſummatione; imò hoc ſatis affirmat relatus ſupra de Matrimonio Beatiſſimæ Virgi- nis & S. Joſephi. ARTICULUS II. An && ſub qua ratione Matrimonium ſit verum M. L. Jaeramentum? MEgant Huſi, Luther. Calvinus eorumque ſectatores moderni hæretici, volentes Matrimonium eſſe ſolùm Contractum civilem & po- oheune boe Doche nd eh Man ise Menvn Re Pefn Alet Clnemt e NMA PC Uhr 1oI honon entcom HentaW wmenen D grlant um Ne n ni⸗ (wunn on . N lr Core Won, uhe man DE MATEIMONIO. 945 mnig & politicum. Affirmant contrâ Catholici om- Hür. nes, hoc ſolo opinionum diſerimine, quòd ex eg his Doctores aliqui velint Matrimonium jam à mundi exordio, in ſtatu Innocentiæ, quando . Deus Adamum conjunxit Evæ, fuiſſe veri no- A minis Sacramentum; in ſtatu autem peccati re- n paratum fuilſe ad veri Sacramenti dignitatem o dependenter à præviſis Chriſti meritis, ſicque 5.! perſtitiſſe uſque ad Chriſtum; proinde non w fuiſſe ab hoc inſtitutum primèò in ratione Sa- cramenti, ſed ſolùm in ea confirmatum. Ita . teſte Maldonato, multi ex antiquioribus, Pe- . trus Soto, & præſertim ex Recentioribus Lau- H nojus Lib. de Reg. in Matrim. poteſtate p. r. enl a. 2. c. II. Dum econtra communis cætero- e, rum omnium, qui poſt Concilia Conſtantienſe, n. Florentinum & Tridentinum ſcripſerunt, eſt En, lententia, Matrimonium eſſe verum N. L. Sa- A cramentum, ab ipſo Chriſto primò inſtitutum. zdets Dico I. Matrimonium ante Legem Evan- Büm gelicam nunquam fuit veri nominis Sacramen- neſ tum. Prob. ex Conc. Trident. quod Seſſ. 7. Can. I. ita definit: Siquis dixerit Sacramenta N. L. (numerat autem inter ea Matrimonium) non fuiſſe omnia a Jeſu Cbriſto inſtituta.. anathe- ma ſit. Et ſeſſ. 24. Can I. de Matrimonio in Im ſpecie: Siquis dixerit, Matrimonium non eſe vere & proprie unum ex ſeptem Legis Evangelicæ Sacramentis a Chriſto Domino inſtitutum; ana- tbema ſit. Ex quibus patet, Chriſtum eſle in- ſtitutorem hujus Sacramenti, ſicut eſt afiorum; atqui Nuge ene en H 946 Z DE MATRIMONIO. atqui aliorum fuit primus inſtitutor, & non confirmator; ergo. Deinde latiſſimè differunt confirmare & inſtituere, & nemo per inſtitu- tionem intelligere ſolet confirmationem; atqui juxta Trid. cit. Chriſtus eſt inſtitutor hujus Sa- cramenti. Unde non ſatis apparet, quo- modo Launoji ſententia concordet cum Tri- dentino. Dicet l. cum Laundjo. Ideo Matrimonium eſt Sacramentum, quia ſignificat conjunctio- nem Chriſti cum Eccleſia; atqui in omni ſtatu, Innocentiæ, Legis Naturæ, & Scriptæ eam ſignificavit, nam verba illa Gen. 2. v. 23. Hoc nunc os ex oſibus meis... propter boc relinquet bomo patrem ſuum, & matrem, & adbærebit uxo- ri ſuæ, fuiſſe ab Adamo propheticè dicta de futura conjunctione Chriſti cum Eccleſia, te- ſtantur pailim Patres, Tertull. L. de anima c. II. S. Hieron. in cap. y. ad Epheſ. S. Aug. L. 9. de Gen. ad litteram. c. 19. Et videtur Apo- ſtolus ipſe teſtari ad Epheſ. 5. Sacramentum hoc magum eſt.. in Chriſio & Eeccleſta. H. D. Maj. Ideo eſt Sacramentum ſtricte & propriè d'ctum, quia illam conjunctionem ſignifieat, N. In ſenſu latiori & improprio ideo e Sacramentum. C. quia præciſe per reſpe- Rum ad conjunctionem Chriſti cum Eccleſia eſt tantùm ſignum ſpeculativum; nec enim hanc conjunctionem efficit; verum autem Sa- cramentum debet eſſe ſignum practicum, ſive eſſiciens id, quod ſigniſicat. Unde ſolann in⸗ erri N. D ſ,) miſe d rtt oteln ſcinc⸗ AG lin gi Anvat⸗ is ete Nh pere⸗ AMon Mnel 6 leugen N ln Kenhnte Dol Nctse WNwenet coveiton n oline 8 n l ſvn lnna li up ugt Eron knn en. N EGN. . NN. mmen hlocin ien an Ae ut . t. nde le⸗ me. I NNN. bnnunde n e elonn nid ) lral e Vend ne nio ſl DE MATRIMO NIO. 947 ferri poteſt, Matrimonium ante Legem Evan- gelicam faiſſe Sacramentum in ſenſu latiori, ſu- mendo Sacramentum pro ſigno nudo & ſpecu- lativo rei ſacræ. Et ſie explicandi ſunt Patres apud Launojum. Item c. Gaudemus., de Di- vort. in quo dicitur, Sacramentum conjugii apud lideles & inſideles exiſtere; apud infideles enim non nilſi in fenſu latiori Sacramentum eſt, qua- tenus etiam horum Matrimonium ſigniſicat conunctionem Chriſti cum Eccleſia; licèt mi- nùs perfectè, quàm Matrimonium Chriſtia- norum. Dices I. Cùm Deus Adamum & Evam conjungeret, illis benedixit, dicens: ereſcite &o& multiplicamini Cen. I. atqui benedictio illa fuit ſignum gratiæ pro Adamo & Eva, eorumque poſteris; quid enim aliàs fuerit? B. MW. Min. nam etiam prius benedixerat volatilibus & piſ- cibus. Igitur benedicto illa ſolùm fuit ad con- ferendam fœcunditatem. Dico Il. Matrimonium ſub ratione Con- tractũ⁴s eſt in Lege Evangelica veri nominis Sacramentum. Eſt de Fide; ita enim defini- vit concilium Tridentinum cit. concl. præced. contra ultimos Novatores hæreticos. Idem clarè jam ante tradiderat Florentinum in De- creto §. ſeptimum. dicens: ſeptimum Sacramen- tum eſt Matrimonii. Probatur. Ad Sacramentum N. L. tria requiruntur & ſufficiunt. I. Ritus externus, vel ſignum ſenſibile. 2. per ſe efficaz, ſive Produétivum gratiæ; alii dicunt: ſignum pra- Pr- 948 DE MATERIMONIO. Cticum III. inſtitutum à Chriſto. Atqui tria illa habentur in Matrimonio. ðè I. Ritus externus, vel ſignum ſenſibile; conjunctio enim viri & mulieris quæ fit per verba, vel ſigna conſenſum internum expri- mentia; verbo: contractus ille externè ex- preſſus ille procul dubio ſenſibilis eſt. Il. Produttio gratiæ, juxta illud Apoſtoli ad Epheſ. 5. Viri diligite uxores veſtras, ſicut Cbriſtus dilexit Eccleſiam, & ſe ipfſum trudidit pro ea, ut exhiberet ſibi glorioſam ſponſam... ita && viri diligere debent uxores ſuas ut ſua corpora ſicut & Chriſtus Eccleſam; quia membra ſumus corporis ejus, Chriſti, d rarne ejus, && de oſſi bus ejus. Saeramentum hoc magnum eſt; ego au- tem dico in Cbriſto & Eccleſia. Ex quo ſic ar- gumentor: Juxta Apoſtolum Matrimonium ſignificat conjunctionem Chriſti cum Eccleſia; ſed hæc conjunctio eſt per gratiam; ergo etiam copjunctio conjugalis, viri & mulieris talis eſſe debet; alioquin enim non poſſet ſig- nificare illam conjunctionem Chriſti. Certe ita ex eo loco Apoſtoli arguebant Patres Tri- dentini in Procemio Seſſ. 24. III. Inſtitutio Divina; hanc enim Apo- ſtolus ibidem innuit; propter boc, h. e. quia Sacramentum magnum eſt, ſive repræſentans conjugium Chriſti & Eccleſiæ, relinquet homo pa- trem &ÿρ. Addunt alii illud Matth. 19. Quod Deus conjunxit, bomo non ge. Confirm. ex Traditione. I. ex PP. e quibus & præcipue Tertullianum & Auguſtinum profe- rimus d enun 6 (Ci mrun! himonin nrtun enl ſneren M inln funtei pli nss, umab Klance Moine N iny, rt ta ſſn, is ei lieen L De MATRNMONIO. 949 iu rimus, tum, quòd eorum teſtimonia ſint cæ- teris clariora, nec ita ab Adverſariis detorque- iie, ri in alienum ſenſum poſſint; tum, ut pateat Eiher falſitas dicti à Calvino I. 4.. Inſtit. c. 19. ante n. Gregorium M. qui ſedit circa finem ſæculi VI. n. Matrimonium non fuiſſe agnitum tanquam ve- tum Sacramentum. Igitur Chpet Tertullianus IL. de Præſcript. c. 40. ipſas u guvque, inquit, ves Sacramentorum Divinoruinin nu, zaolorum myfteriis diabolus æmulatur. Tingit & r H ipſe quoſdam.., expiationem deliltorum de lavarro AH vepromittit; 285 ſic adbue inisiat mitra; fignat in mu frontibus militei ſuor; celebrat & panisz oblatio- E nem, Quid? quod &ρα ſummum Pontificem in . gnites nuptiis ſtutuit; ubi inter Sacramenta nu- le. merat nuptias, & eo modo numerat, quo Oun Baptiſinum & Euchariſtiam. eIs S. Auguſtinus L. de bono conjugii. c. 24 Du de Matrimoniis Infidelium & Fideſium air: mig bonum igitur nupriarum per omnes gentes utque letz bomines in cauſa generandi ſ, & in ſide caſtita- n eis; quod autem ad populum Dei pertinet, etiam uski in ſanctitate Sucramenti. Ubi docet in Matri- moniis Fidelium eſſe ſanktitatem Sarramemii 3 atqui hic Sacramentum ſumit ſtrictè; quia ait I hoc eſſe peculiare Matrimoniis Fidelium, quod un habeant fanétitatem Sacramenti: qund nutem ad tem populum Dei &ι⁰. ſed hoc falſum eſſet ſi ſume- A ret Sacramentum laté pro nudo ſigno & im- perfecto conjunctionis Chriſti eum Eecleſia; Neuh quia hane ſpeculativè etiam ſignificat Matrimo⸗= n % nium I 9 ½0 DE MATRIMONIO.B nium Infidelium. Plures textus Patrum Bell- füht arminus exhiber. =ð ℳ Poro Tradirio illa confirmatur inde, Uil quòd Matrimonium ab initio Eccleſiæ fuerit Mündl celebratum tanquam re ſacra, ſacris ritibus, lelut Præſentibus ſacris Eccleſiæ Min ſtris, ùt te- wüneo ſtatur S. Igna ius M. vir apoſtolicorum tem- kelad porum, Ep. ad Polycarpum: decet, ut ſponſce llen c& ſponſi de ſententia Epiſcopi Torjugtin faciante ib ung Tertull. L. 2 ad uxorem. cir a ſinem: UVude ahle ſuffciamus ad enarrandam felicitatem ejus Ma- Hellt, ezrunonii, quod Eccleſia conciliat, & confirmat Hin Oblatio, && obſignat benedictio? quibus tria te- ki ſtatur, Matrimonium celebratum fuiſſe in Ec- ledh cleſia, cùm fieret Miſſæ Sacr ficium; hoc enim ade ſignificat vox, oblatio, & cum benedictione, 1 quæ hodie adhuc vigent. An verò tanta re- lar Tigioſitas adhibita ſemper fuiſſet, ſi Matrimo- (Madl mium habitum fuiſtet ùt res profana;, & con- ( Ae tractus merè civilis, ac politicus? EIyni Poſt Gregorii M. tempora amplius elu- mivn⸗ cet hæc Traditio ex Decretis ſummorum Pon- ito⸗ tificum, ùt Lucii III. TI 1. relati c. Ad abo- n ont lendam. de Hæret. Ex Conciliis, Conſtarn- mna tienſi Seſſ. 15. Florent. Lateran. Trident. cit. g Antiquiora Concilia, quæ hanc veritatem Amhor apertè definiant, non habemus, eoquèd non fuerint hæreſes, quæ præcisè negarent Matri- nmi monium Sacramentum eſſe; Manichæi enim gie non hoc præciſe negabant; ſed uſque adeo licitas & honeſtas elle nuptias; ac proinde nm hoc unhel⸗ eherit gtbrs, d ue. Wrn temn. 6ſor: n ſein ene Mn . fne ite⸗ einbe⸗ Nenim Gone, ntte⸗ arino⸗ Re. dlu gnouke Ge Caln ſen. vntnn n ſe Patt. de ebin 1 o 140 1 DE MATEIMONIO. 951 Hee i iis perſequebantur Patres, ùt ait Augu- Dirnxi in Conecl. ſub ratione Contradtus; li- eèt enim quoad hoc Concluſio non ſit de Fi- de; nequit tamen probabiliter dici,; quòd ſit Sacramentum ſub ratione vineuli; quia, ſi ùr tale eſſet Sacramentum, ex Chriſti inſtitutione ſauctificare deberet uſu ſuo & ex opere ope- rato; atqui hoc nullo ex fundamento de vin- eulo dici Poteſt. Deinde communis eſt TT. ſententia, omnia Sacramenta, præter Eucha- riſtiam, eſſe tranſeuntia; vineulum autem illud eſt quid permanens. Denique vin ulum illud, ſive obligariopetrminöhdi in individua vitæ ſocietate eſt effectus Matrimonii con- Oj. I. cum HII. ſoquentia. Matrimonium non habet efſentialia Sacramenti N. L ergo-. Prob. Ant. I. Quod in Sacramentis habet ra- tionem ſigni, debet eſſe inſtitutum à Chriſto; ſed rationem ſigni Matrimonium non accepit à Chriſto; nam ante Chriſtum jam erat ſig- num conjunctionis Chriſti eum Eceleſia. II. Sacramentum propriè tale eſt ſignum efficiens id, quod ſignifigat; ſed Matrimonium non efficit unionem Chriſti cum Eceleſia, quam ſignificat. III. Matrimonium non habet an- nexam promiſſionem gratiæ; vel enim eau- ſaret gratiam primam vel ſecundam? Non primam; quia hanc cauſant ſolaà Sacramenta mortuorum. Non ſecundam; quia aliâs ſe= Oo2 queretur, 952 DEZz MATRIMONIO. queretur, quèd illi obtinerent augmentum gratiæ, qui relicto ſtatu Cominentiæ, qui perfectior eſt, contraherent Matrimonium, quod eſt ſtatus minus perfeétus. IV. Sacra- menta conferunt gratam, dum perficiuntur; atqui Marrimonium non confert gratiam, dum exercetur côpula, per quam perficitur. V. In omni Sacramento N. L. hæc tria reperiun- tur; Sacramentum tantùm; res tantùm, res & Sacramentum ſimul; atqui hæc non repe- riuntur in Matrimonio. VI. Eceleſia nequit immurare ſubſtantiam Sacramentorum; ſed illa quædam mutavit circa ſubſtaptiam Marri- moni; quia in Tridentino conſenſum antè le- gitimum, ſcilicet elandeſtinum, fecit ilegi= timum. =S W. M. Ant. Ad prob i. k. D. Maj. Debet à Chriſto eſſe primò inſtitutum in r tione ſigni efficacis & practici. C. In ratione ſigni quali- cunque alia N. Ante Chriſtum Matrimo- nium erat ſigaum ſpeculativum fururæ unio- nis ejuſdem cum Eccleſia; Chriſtus verò il ud ſimul fecit ſignum practicum gratiæ, ui per hanc viri diligerent uxores, ſicut ipſe dilexit Eccleſiam. Ad Il. D. Maj. Eſt ſignum efficiens id, quod ſignificat ſpeculativè. N. Quod ſignifi- cat practicè. C. In Sacramentis duplex diſtin- gui poteſt ſignificario; una ſpeculativa, vel objectiva; alera practica: ſic Euchariſtia duo ſignificat, mortem Chriſti, & gratiam nutri⸗ . tivam?; Uenin eſe nrhan Crli gi ne AII Un e ſden tent e lulſfe ,Mare onby 1 ne iwom 1, Gum igehet Hanwono Nrſcen MCern GADe Gachehun Unſec, 1 N C Minon elrein man ſo ein ſoir ultart 6 14 1. 1gRe tinnn unten fin. V. UEptin MIn, N Nleh⸗ Migle g Ad ſuri. ntle⸗ lllegi⸗ Debet neſgni Wrre rg ui⸗ uettel ie t ins el ln. e tecen Gn DEz MATRIMO N10. 953 tivam; prior ſigniſi atio eſt purè ſpeculativa; non enim efficit Chriſti morrem, quam ſigni- ficat; ita Matrimonium ſignificat primò unio- nem Chriſti cum Eccleſia; ſed purè ſpecula- tivè; quia illam non efficit; deinde gratiam, ſed pracéticè, lam in conjugibus producendo. Ad IIl. N. Ant. Quidquid ſit de gratia prima, de quo Wid. Tr. de Sacram. in genere; ſaltem accipit ſecundam, ſive augmentum gra- tiæ ſanctificantis. Nec hoc abſurdum dici po- teſt; licèt enim Continentia perfectior ſit Ma- trimonio, ſi præcisè ſtzstus comparetur cum ſtatu, itaque ſit majoris meriti; quia tamen Matrimonium habet ſimul rationem Sacra- menti, Sacramentum verò confert gratiam ex opere operato, ideo continens, ſi contra- hat Matrimonium, accipit augmentum gra- tiæ; licèt idem continens, ſi nuptias propter Deum contemplſiſſet, plus inveniſſet gratiæ apud Deum, quàm ſit illa, quæ datur per Sa- cramentum Matrimonii. Ad IfI. D. Maj. Dum perficiuntur ſuis intrinſecis, ſive conſti utivis. C. Dum extrin- ſecis. N. Copula verò licèt dicarur conſumma- tio Matrimoni; hoc tamen non perficit in- trinſece ſive in ratione Contracts, ſive Sacra- menti, cum ſub urraque ratione ſit verum Ma- trimonium, licèt nunquam ſequatur copula, ùt conſtat ex Artic. pæc. 2 Ad V. . I. Dogma Fidei de exiſtentia alicujus Sacramenti non dependere ab hac quæ- O. ſtione 954 DE MATRIMONIO. ſtione ſcholaſtica, an hæc tria in omni Sacra- mento adeſſe debeant? cùm ex una parte Chri⸗ ſtus Sacramenta pro ſuo arbitrio ordinärit; ex altera verò parte quoad hoc nihil definierit Ec- cleſia; unde lict hæc tria in Matrimonio non haberentur, non ideo excludendum eſſet & numero Sacramentorum W. II. N. Min. nam Sacramentum tantùm eſt Contractus, live con- ſenius mutuus exter & expreſſus; qmia ſigni- ficat tantùm, & non ſignificatur: Res tantum eſt gratia; quia tantùm ſignificatur, & non ſignificat: Res & Sacramentum ſimul poteſt dici vinculum, quia ſuo modo ſignificarur, ſcilicet etiam a Contractu; & ſimul, quia eſt perperuum, ſignificat, nimirum unionem Chriſti cum Eccleſia perpetuam. ==M Ad VI. D. Min. Quædam mutavit circa Matrimonium ut eſt Contractus. C. Ut eſt Sacramentum. N., nam ſubſtantia Matrimonii t Sacfamenti eſt Contractus legitimus; jam verò licèt Eceleſia ad tollendos abuſus, & præ-= cavenda Varia mala certas conditiones requi= ſierit ad Contractum matrimonialem legiti⸗ mum, ſcilicet ut fiat coram Parocho & teſti- bus, ſiceque reprobârit Contractum clandeſti⸗= num; nunquam tamen fecit, ut, quod non eſt Contracstus legitimus, ſit Sacramentum Marrimoni, quod eſſet mutare Sacramenti ſubſtanim. OPhj. Il. Pluresex ipſis Doctoribus catho- licis negirunt Matrimonium eiſle Sacramen- lötnm Cenoen N hlimn. ſaiwonl hr w n M ,1 NA WV oeden uekt Wſehhn AM Nummnere Neng. Error boemn e og ele Pine gr Kenr ur ti⸗ puuenn de Gere. rchr. tii, ee leitc. nron en S WIn gleecon⸗ deſne ymne 1,G ltet Mnaor, Gulget ſonem rcſren N e rend end N loe fone d ln her hetl⸗ Guel / ln . cnneng ſoethe⸗ hnet DE MAT RIMONIO. 955 tum, ùt Magiſter ſententiarum, Durandus, qui Lib. 4. Diſt. 26. q. 3. approbat ſententiam quorundam Canoniſtarum, ut Gaufridi, Ho- ſtienſis, Bertrandi, negantium Matrimonio in- eſſe vim conferendi gratiam ex opere operato, quod tamen ad Sacramentum propriè dictum requiritur; ergo non. fuit ſemper habitum Sa- cramentum. v. M. Ant. nam uterque: Magiſter ſen- tentiarum & Durandus, conſtanter agnovit Matrimonium eſſe verum N. L. Sacramentum; prior quidem L. 4. Diſt. 2. ubi ita loquitur: quorum (Sacramentorum) alia remedium contra eecatum præbent, & gratiam adjutricem confe- runt, ut Baptiſmus; alia in remedium tantum ſunt, ut conjugium; alia gratia & virtute 105 Julciunt, ut Euchariſtia &σ Ordo⸗ Poſterior verò, ſive Durandus in eundem Lib. 4. Diſt. 2. q. 2. apertè aif ſeptem eſſe Sacramenta, quo- rum ſeptimum eſt Matrimonium. Et, tenen- dJum eſt abſolutè, inquit, quòd Matrimonium eſt Sacramentum, eiun hoc determiner Eccleſia, extra de Hæret. Ad abolendam. Error igitur Magiſtri ſolùm erat circa notionem veri Sacramenti, cum putaret poſſe aliquod eſſe verum N. L. Sacramentum, quin proferret gratiam, modò aliud ex eo bonum Faberetur, ut ex Matrimonio, quod dicebat eſſe in vemedium tantum. Et hic etiam error fuit pauculorum Canoniſtarum, quos refert Durandus. . Oo 4 Duran- 956 Dz MATMIMONIO. Durandus verò nequidem negavit Matrimo- nio vim conferendi gratiam, ſed hanc ei po- ſitivè tribuit L. IV. Diſt. 2. q. 2. Alio modo, in- quiens, poteſt ſumi brevius eorum (Sacramento- rum) ſußicientia ex parte adjutori, quod confe- runt. Sacramenta enim expediunt nos ad aczus virtutum, qux ſunt ſeptem, eres Zheologicæ, ½ guatuor Cardinales. Ad actus ergo Fidei expe- dit nos Baptifmus; ad aätus Spei Extrema un- ctio; ad altum Cbaritatis Euchariſtig a4ad ac‿εum Temperantiæ Matrimonium. Nec approbavit Durandus dictorum Ca- noniſtarum ſententiam; ſed ſolum conten- dit, eos non docere aliquid contrarium de- ſinitioni Eccleſiæ, vel quod eſſer hæreticum: ſunt alia duo, inquit in L. IV. Diſt. 26. q. 2. cirea Matrimonium, circa quæ ſine pericula hæ- reſis licitum eſt contraria opinari, quorum unum N Yheologicum, ſcilicet urum in Matrimonis conferatur gratia ex opere operato &c. Erre- t ; tunc enim id nondum clarè Eccleſia definierat; igitur tunc contrarium opinari error erat, non hæreſis. Unde etiam S. Thomas in Suppl. q. 42. a. 3. Bonavent. So- tus, qui cum communi catholicam tueban- rur ſententiam, eam ſolùm ùt probabilio- rem, non ur fide omnibus credendam propo- nunt. Nemo igitur Doctorum e catholicis negavit unquam Marrimonium eſſe Sacra- mentum, ſed tale efſe certa erat & indubi- tata doctrina; licèt quidam Qiſputatenr, an Vel unmt * 3 1 0) A il ettarum Mwon Thton , m u, n leukeet oulo i G. 1 cmneowun G inl AIlS N Whck, on ett Unonun en Abin lonu te M Ms umub, u0 5 n Ce⸗ Arule W ſchn life⸗ des N. ſeh⸗ UN,n 7 Dz MATRIMONIO. 957 vel quomodo conferret gratiam, erroneè putantes, poſſe eſſe verum Sacramentum, licèt ex opere operato gratiam non confer- ret. Ex his etiam colligitur, falſum eſſe, quod ait Jueninus, temporibus Magiſtri ſen- tentiarum & S. Thomæ Eccleſiam credidiſſe Matrimonium eſſe Sacramentum N. L. ex Traditione non explicita quidem, ſed impli- cita tantum, quam clarè poſtea tum Floren- tina, tum Tridentina Synodus explicuère, ſic ut hoc dogma per illa Concilia ſit factum articulus Fidei, qualis antè non erat. Oj. I. Non convenit inter Catholi- cos ipſos, quando Chriſtus inſtituerit hoc Sacramentum; ergo. B. Meg. Conſ. Etiam quoad tempus inſtituti Baptiſmi magna eſt inter Patres & Theologos opinionum diver- ſitas, nec de tempore illo convenit inter Ad- verſarios, an ideo Baptiſmus Sacramentum non erit ? Interim de tempore, quo Ma- trimonium à Chriſto ad Sacramenti dignita- tem ſublimatum, triplex eſt opinio. Prima aſſignat tempus, quo Chriſtus nuprias in Cana ſua honeſtavit præſentia, & illuſtravit miraculo; pro qua adduci ſolent S. Augu- ſtinus & S. Cyrillus, eoquèòd prior Zr. 4. in Joann. doceat, Chriſtum ideo nuptiis in- tereſſe voluiſſe, ut caſtitatem conjugalem fir- maret; alter verò Lib. 2. in Joann. c. 22. di- cat Chriſtum in illis nuptiis ſanctificaſſe con⸗ . O 5 ju⸗ 958 DE MATRIMOMO. jugium. Altera tempus opinatur illud, quo Chriſtus Matth. 19. abrogato repudii libello Matrimonium ad indiſſolubilitarem primam reduxit. Tertia tandem poſt Reſurrectio- nem factum exiſtimat, quando Chriſtus per 40. dies in terra converſab tur cum Apoſto- lis varia loquens de Kegno Dei, ARTICULUS III. An ſolum & omne Matrimonium Fidelium ſit Sacramentum. MiPle eſt quæſtio: I. An ſolum Ma- 1 trimonium Fidelium ſit Sacramentum ita, ut ratio Sacramenti omnino non conve- niat Matrimonio Infidelium? II. An Ma- trimonium Infidelium fiat Sacramentum pro- priè tale poſt uſceptum ab iis Baptiſmum, ſaltem ſi renovent conſenſum? III. An, ſi Fidelis contrahat cum Infideli, Matrimonium ſit ſaltem Sacramentum ex parte conjugis fidelis, ex ſuppoſito, quod Eccleſia diſpen- ſaſſet in Impedimento diſparis cultus? ſine hac enim hypotheſi nune quæſtio non po- teſt procedere. IV. An etiam Matrimo- nium Fidelium, quod per Procuratorem contrahitur, Sacramentum ſit? V. An Ma- trimonium Fidelium ſit Sacramentum adeo ut ratio Sacramenti a contractu Matrimoni- ali ſeparari non poſſit à contrahentibus? „ Dico Mn o urn n A n r alne 0 mo e crin i obanb ADrafe o WeNN prnt Mesbyte lns, eſe ber hepe odn enun, nb tn uin ake Mend. uen , d Nnem mcio. nber lh lin l⸗ Dkurn nye⸗ M. Po⸗ um, hen hl der. SVe Mn. len N. nn⸗ Dn 4 DE MATRIMONIO 959 Dico I. Matrimomum inter non bapti= zatos ſiatquidem in ratione Contracts ci- vilis; non tamen eſt veri nominis Sacramen- tum; ſed ſolùm in ſeniu latiori. Ratio pri= mæ partis eſt; quia inprimis valet ſpectato Jure Naturæ; hoc enim præciſe ad valorem contracts conſenſum muruum requirit, qui adeſſe ſupponitur. Nullo etiam Jure poſi- tivo irritatur; non Divino; tale enim nul- lum aſſignabile eſt, etiam poſt Chriſtum; non Eccleſiaſtico; hoc enim potius ſuppo- nir valere tale Matrimonium in ratione con- tractůs C. Gaudemus de Divort. per Sacra- mentum Buptiſim non ſolvuntur conjugia, ſed crimina dimittuntur. Imò Eccleſia tale Ma- trimonium irritare non potuit, cui nullum jus in non baptizatos eſt. Katio ſecundæ partis; quia nullus, niſi ſu- ſcepto Baptiſmo, capax eſt alicujus Sacra- menti N. L. ùr eſt communis IT. ſenſus, & innuit Innocentius III. C. Veniens. de Presbytero non baptizato, eum, qui dubi- tans, eſſétne baptizatus, ordinatus fuerat, jubet bapti ari & ordinari; Item Florenti- na Synodus, vocans Baptiſmum vitæ ſpiritu- alis januam. 21 32 Ratio tertiæ partis; Quia talium Matri⸗- monium ſaltem habet hoc, quèd ſit ſymbo- lum conjunctionis Chriſti cum Eccleſia, li- cèt minùs perfect?, quùàm Matrimonium Chriſtianorum. Prob. ex C. Gaudemus. de Divort. 7 960 DE MATRIMONIO. . Divort. ubi dicitur Sacramentum conjugii apu Fideles & Infideles exiſtere; Infideles verò Sa- cramenti propriè dicti incapaces ſunt ex de- fectu Baptiſmi; ergo apud hos eſt Sacra- mentum ſolùm in ſenſu latiori, ſcilicet qua- tenus eorum Marrimonium etiam ſigniſicat conjunétionem illam Chriſti cum Eccleſia. Nec otſtat contrahentium infidelitas, vel ig- norantia, quod eorum Matrimoniis hæc in- ſit ſignificatio; quia hanc habet Matrimo- nium ex prima inſtitutione ſua facta in Para- diſo, quam proinde tollere nequit infidelitas, vel ignorantia. Dico II. Matrimonium contractum à non baptizatis non fit Sacramentum præciſe per ſubſequentem Baptiſmum ſi convertan- tur; probabile tamen eſt fieri, ſi, ſuſcepto Baptiſmo, renovent conſenſum. Prob. I P. Ut fiat novum Sacramentum Matrimonii, debet poni nova ejus materia & forma; at- qui Baptiſmus præeiſe nec eſt materia, nec forma Matrimonii. Ergo. Nec dici poreſt, quèòd præſens ſit vinculum ex priore con- tractu inductum, quod ſubeat vices materiæ & formæ; nam non vinculum, utpote quod eſt effectus Matrimonii contracti, ſed con- ſenſus eſt materia Matrimonii, ergo vincu- lum non poteſt ſubire vices materiæ & for- mnæ. Prob. IIl. P. negativès: Quia non poteſt Adferri ratio efficax, ob quam tales eſh u. ſ n . Gerane . onid ooe Cnrrcn no. ſior iu N SEan 6n evr en pen Hnino 6tispon Conne rec N NN MANK Wla N ſrum Atoneme uum m Geramn Kaan Maen n Eere . ol fore an⸗ 8mene lent a. ar⸗ Et. Np herh . Nam DE MAXTMONIO. 161 ſi ſuſcepto Baptiſmo renovent conſenſum, hoc Sacramento privati cenſeri debeant; ergo. Ant. Patebit ſolutione objectionum. di ais lI. Sacramentum novum Marri- monii non fit abſque novo Conſenſu, vel Contractu, ut ante dictum eſt; atqui hic non fit novus Conſenſus, vel Contractus; nam prior ante converſionem manet; ergo. B. D. Maj. Non fit abſque Contractu ſimpliciter & ſecundàùm omnia novo. N. Novo ſal- tem ſecundum quid C. Licèt poſt ſuſcepti- onem Baptiſmi non ponatur novus Contra- Rus Matrimonii ſimpliciter & ſecundum ſe ſpectati; ponitur tamen a baptizatis no- vus Contractus ſecundùm quid, & mora- liter intrinſecè diſtinétus à Contractu infide- lium; nam conſenſus in traditionem novo titulo & modo inſolubilem eſt dictinctus a conſenſu in traditionem non tali titulo & modo factam; atqui conſenſus ille conver- ſorum poſt Baptiſmum eſt conſenſus in tra- ditionem corporum novo titulo & modo ni- mirum firmiore inſolubilem, ſcilicet & rati- one Sacramenti, & ſignificatione indiſſolu- bilis conjunctionis Chriſti cum Eeccleſia, quam antea non ita perfectè ſignificabat; er- zo. Hæ verò circumſtantiæ mutant mora iter intrinſece contractum. Illu- 962 DE MXATRIMONIO. Muſtrantur hæc a pari. Sic venditio; quæ eſt facta novo titulo & modo firmior; diſtinguitur a venditione priore: ſic vota ſo-= lennia in Societate diſtinguuntur a votis fim- plicibus in eadem, licèt utraque tendant in eandem paupertatem, caſtitatem; & obedi- entiam; quia vota ſolennia pariunt obligati- onem magis firmam & inſolubilem. Pari modo ſe habet res in noſtro cauu. Si anis II. In contractu Matrimonii eſt hoc ſpeciale, quòd requiratur traditio mu- tua corporum, vel ſaltem juris in corpora; ſed converſi, licèt poſt Baptiſmmum renovent conſenſum, non poſſunt de novo ſibi mutuò tradere corpora, Prob. WMin. Quia hæc jam ſibi tradiderunt; vi cujus traditionis uter- que amiſit dominium in corpus proprium juxta Apoſtolum I. Cor. 7. k. D Min Non poſſunt ſibi mutuò corpora tradere de novo traditione ſimpliciter, & quoad omnia novà. C. Nova ſecundum quid juxta dicta M. Et D. Proh. Hæc jam ſibi tradiderunt omni modo & titulo, quo poterant tradi. M. Non omni eo modo & titulo. C. Quare licèt ami- ſerit dominium ſui corporis ſimpliciter & ſecundum ſe; non tamen amiſit omni modo & ex omni titulo, quo poterat amitti. & ais IIIl. Si matrimonium illud fieret Sacramentum ob renovationem conſensus; ergo toties repeti poſſet Sacramentum, quo- ties renovaretur conſenſus à baptizatis ſed 100 Kln uts B esſon ben ten cller C lano fdde K S Derini ſrlkm men n NoR Koonek, en e tn nebin Gi Wn los C egtialt, Nus unn l eſ nn cont Uhcbies, uimnn qo⸗a Nun Aunte ankgi. n Den n,A . nan, ent nnrud n le. inm No V ndt akt lemt M eln. “ NN le odds⸗ nn la⸗ u W DE MATRIMONIO 963 , hoc eſt falſum; ergo. . M. ſeq. Maj. Quia a baptizatis non poteſt poni talis novus con- ſenſus ſicut à converſis; quando poſt Bap- tiſinum renovant conſenſum; priores enim jam conſenſerunt in traditionem corporum omni titulo & modo inſolubilem; ſed non ita infideles ante Baptiſium. =ð Enxzx his ſequitur renovatiooem conſen- ss in converſis poſt Baptiſmum non eſſe meram approbationem traditionis jam factæ; ſed eſſe traditionem moraliter intrinſecè di- ſtinctam à priore, quaâ intendunt indiſſolu- biliatem firmiorem, atque novo titulo. Dico III. Matrimonium fidelis cum in- fideli non eſt proprie dictum acramentum, nequidem ex parte fidelis. Eſt communior contra quoſdam volentes, fore Sacramentum ex parte baptizati, quia putant inter conju- ges eſſe duo Sacramenta partialia, quorum unum ſubſiſtere poſſit ſine altero. Contra quos Concl. prob. Sacramentum Matrimonii eſſentialiter eſt contractus; ergo ſicut con- tractus unus eſt inter duos, ita Sacramen- tum eſt neceſſariè in duobus & ſicut ad unum contractum eſſentialiter requiruntur duo habiles ad contrahendum; ita ad Sacra- mentum, quod conſiſtit in certo contractu, ſeilicet Sacçramentali, requiruntur duo habi- les ad contrahendum Sagramentaliter; quia Chriſtus ad rationem Sacramenti elevavit contractum baptizatorum : Sulſ. Atqui in pra ſenti „ 964 DE MATRIMONIO: præſenti caſu non ſunt duo habiles ad con. trahendum ſacramentaliter; Ergo. Confirm. Nequit eſſe Sacramentum ſine materia & forma eſſentiali, nec ſine ſubjecto, vel Miniſtro capaci, atqui nullum ex his habetur in caſu præſenti: non primum; quia materia & forma ad hoc Sacramentum re- quiſita à Chriſto ſunt duo conſenſus expreſſi non qualiumcunque, ſed duorum baptiza- torum, qui hie non habentur. Mon ſecun- dum & tertium; quia ſimiliter ſubjectum ca- pax & Miniſtri, ſunt duo baptizati; cum; ùt oſtenſum antè, ſit eſſentialiter contractus inter baptizatot. Dices l. Licèt conſenſus partis infidelis non ſit materia ſufficiens, ut ipſa pereipiat Sacramentum; eſt tamen materia ſufficiens ex parte fidelis; quia poteſt quis carere ido-= nea materia erga ſe ipſum in ordine ad Sa- cramentum, cujus eſt incapax, & eam alteri exhibere, qui capax eſt; ergo. . M. Ant. Quia materia, ut ſit ſacramentalis, debet hie oni à baptizatis; Chriſtus enim non qua- emcunque conſenſum elevavit ad Sacramen- tum, ſed conſenſum baptizatorum. Deinde conjuges ſibi invicem exhibendo materiam, ſibi invicem ſunt Miniſtri hujus Sacramenti; Infidelis verò, excepto Baptiſmo ob hujus neceſſitatem, nullius Sacramenti eſt idoneus Miniſter, ùt eſt aliäs communis TT. ſenſus. Dices „ Uitl zvlid ſene Ne iud tio eer wenn ) fine. on doh M Ktunaie (n Gani gil err o, necie Uincni a Uon d aſchen When Noli kiben ngnicon MmO uNuS 10 ln e iae lttn DE MATRIMONIO. 965 ſan Dires , In Præſenti caſu ex und parte baptinatus eſt Capax Sacramenti; & ex alte- in rs parte verum efficit contractum cum non baptizato;atqui contractui baptizati conve- Ahis nit ratio Sacramnenti; ; modo intentionem ha- beat faciendi, quod facçit Eccleſia. N. C. maj. mN. D. min. Convenit eontractui baptizati inito arn cum baptizato. G Secus. N. t d “ Diner II. Poteſt unus recipere gratiam, Mng. S&nen alter ex defectu diſpoſitionis; ergo etiam Sacramentum. W. Weg. Conſ. diſp. ; ng quia gratia quorum eſt duplex numero &G& diſtincta entitas; poteſt ergo recipi ab uno fels diſpoſuo, & non ab altero indiſpoſito, vel ie pohente obicem; econtra cùm Sacraznentum den Matrimonii conſiſtat in contractu duorum d habilium ad contrahendum ſacramentaliter AN. juxta ſuperiùs diéta, dicit eſſentialiter duos d Sacramenti apices qui in Præſenti caſu A non habentur. Gceti mgt Dice I. TLicèet omnes. Orlines ſimul Eemen⸗ fumprti conſtituant unum adedquatumm Sacra- liy mentum Ordinis, & utraque ſpecies Sacramnen- n tum unum Euchariſtiæ; haberi tamen poteſt nem unus Ordo ſine altero „ & Iub una ſpecie n ſine altera Sacramentum Euchariſtiæ; ergo Wves ertiam idem Sacramentum Matrimmonii habe- ri poteſt in uno coôntrahente; quin habea- tur in n altero, Be. C. Ant. M. Conſ: Et Ordi- Po Pp P nes 966 DE MATRIMONIO. nes, & illæ Species etiam diverſæ totam ha- bent Sacramenti eſſentiam; habent enim paf- tiales etiam ordines ſinguli ſuam materiam & formam diſtinctam, quin unus in aliquo ex his dependeat ab altero; idem eſt de du- plici ſpecie in Euchariſtia; Matrirnonium verò ſicut nequit eſſe contractus verus in uno tantùm, ſic Sacramentum in uno tan- tum eſſe non poteſt; cum hoc, juxta dicta, eſſentialiter fundetur in contractu duorum fidelium; imò alud non ſit, quàm contra- ctus duorum fidelium elevatus. Nec abſur- dum videri poteſt, idem Sacramentum, cùm ſit accidens morale, eſie in diverſis ſubjectis; ſic enim una numero Poteſtas eligendi Im- peratorzn eſt in toto Collegio Electorali, & poteſtas eligendi Epiſcopum in toto Ca- Pitulo. Wico E. Matrimonium contractum à fi- delibus per Procuratorem valet, cæreris pa- ribus, tum in ratione contractus, tum in ratione Sacramenti. Ltol. I. pars ex Praxi Eecleſiæ, qua etiam hodie ita celebrantur Matrimonia à Regibus &α Principibus, velut hoc ipſo anno 1760. à Sereniſſimis oſepho Archiduce Auſtriæ & Iſabella Infante Parmenſi; quod non per- mitterer Eccleſia, ſi nulla eſſent talia Matri- monia. Deinde ante Tridentinum valebant, ùt conſtat ex c. fn. de Procurat. in 6. ipſum verò Tridentinum quoad hoc non correxit n anel Per. ntun tameit Docutatd u ſen⸗ ote rnod 0 Glere, iooninz M. 4 EMn Nr1lo! do ſe NN I Nl Rhen erſt. I lr cot ipen lnls, INrine Ddui tis ſnne (Kulen nn hu. ingef Henm llano er. Humumn n lnan⸗ nni 0 Cuene I Nen le A. n, an bes Ce. Lortl; f0 C. 8,WI DE MATRIMO NIOD, 967 jus antiquum, ſed ſolùm irritavit Matrimo- nia clandeſtina. èGM MVM Prob. 2. pars contra Sylvium. Chriſtus contractum Matrimonii validum elevavit in Sacramentum; ſed talis eſt contractus per Procuratorem initus, ex dictis; ergo. Chri- ſtus verò hunc contractum nullibi excepit à ratione Sacramenti; nec Eccleſia: Imo, quia ratio Sacramenti non poteſt ſeparari ſaltem licit à contractu, Eccleſia non poſſet per- mittere, multò minus approbare talia Ma- trimonia, ſi Sacramenta non eſſen. Dixi: cæteris paribus; Ur enim valeat hoc Matrimonium, requiritur I. ut Procu- rator a ſuo Principali ſpeciale habeat man- datum ad contrahendum cum perſona deter- minata; neque is ſuum excedat mandatum. II. Ut Procurator mandatum ſuum exequa- tur per ſe ipſum, & non per ſubſtitutum; niſi ſpecialem ſubſtituendi facultatem acce- perit. III. Ut eo tempore, quo Procura- tor contrahit, ejus poteſtas non ſit revoca- ta, nequidem tacit, & inſcio Procuratore; quia per quamcunque revocationem ceſſat conſenſus; ſine conſenſu autem non effici- tur Matrimonium. IV. Ur Procuratores contractum ineant coram Parocho, & teſti- bus, in iis locis, in quibus recepta eſt⸗ & viget Conſtitutio Tridentini annullantis clandeſtina Matrimonia. Pppz Dires 968 DE MATRIMONIO. Dices I. Tridentinum ſeſ. 2q. c. 1. præ- cipit, ut ſponſi interrogentur à Parocho, & reſpondeant; item ut Parocho præſens ſit conſenſus contrahentium; ſed neutrum fit, ſi contrahatur per Procuratorem. N. D. maj. Ut reſpondeant immediate per ſe ipſos. MW. Vel immediate per ſe, vel mediate per alios. C. Item: ut conſenſus ſit præſens phyſicè. MN. Moraliter. C. Moraliter eſt præſens per Procuratores; phyſica autem præſentia nullibi præcepta reperitur. Dices II. Ergo ſponſus dormiens poſſet validè adminiſtrare hoc Sacramentum, ut ſi contingat ſponſum in Germania exiſtentem dormire, quando Procurator ejus nomine contrahit in Italia, atqui hoc videtur abſur- dum. N.: M. min. Quia ſicut ſponſus, vel ſponſa poteſt inire dormiens contractum hunc per Procuratorem, ſic etiam per illum miniſtrare hoc Sacramentum: Et ſicut non eſt abſurdum, quòd, qui ante ſomnum ha- buit intentionem ſuſcipiendi Baptiſimnum, vel patiendi Martyrium, ſi dormiens bapti- zetur, aut occidatur, recipiat gratiam in ſo- Dices III. Nullum eſt Matrimonium, quod fit ab ebrio, licèt ille præviderit ſe in ebrietate contracturum; ergo pariter nullum erit Matrimonium, quod per Procuratorem contrahitur, dum dormit Principalis. B. M. Conſ. diſp. ot. Quia prior nunquam adctu hu- èð mano — Holber , cN een I 0derun Per imen Ctin in 9 18 con Muet crli⸗ ileno l , inen menon Galep Elen er ſer Is, GNe! Pnen tonn inen NMar ali Negar an . 2 1 nrin e cogroe Une ule inen Manr, Uehben aſe⸗ =S E NWN wun ke rlon en . Chn, en FMlnn ilem 1N. . Groe Dvu MATRIMONIO. 969 mano libero contraxit, vel conſenſum dedit, licèt, cùm liber eſſet, contractum purè ver- balem in ebrietate ſecuturum præviderit; imò eriamſi in ebrietate contrahere intende- rit; quia in ebrietate non perſeverat mora- liter intentio vel conſenſus ad efficiendum contradtum vel Sacramentum ſufficiens: econ- tra in altero caſu Principalis liber & ratio- nis compos dat mandatum procurateri ceu inſtrumento vitali; unde licèt dormiat prin- cipalis, imò ebrius ſit, adhuc in eo perſiſtit intentio virtualis, exiſtens in mandato prius dato; intentio autem virtualis ut in aliorum Sacramentorum Miniſtris ſufficit; ita etiam hic; & ſic principalis contrahendo per pro- curatorem confert gratiam, & ſimul recipir, niſi per peccatum mortale ponat obicem, non minùûs, quàm qui baptizatur dormiens, cùm ante Baptiſmum petiiſſer. An verè idem teneatur caſu, quo principalis in amen- tiam incideret, non eſt æquè certum, affir- mant alii communius ob paritatem rationis; negat cum Lugone & aliis P. Kugler de Ma- frim. p. I. J. I0. quod videtur probabilius, ſi amentia eſſet habitualis ſaltem, vel perpe- tua, eoquòd, cùm ſponſa non præſumatur nubere ſtulto velle, aut furioſo, in hac de- ficiat conſenſus; ſi tamen ſponſa edocta de ſponſi amemia, nihilominus in conſenſu per- ſiſteret, tenendum videtur cum ſententia pri- ma ex paritate rationis. — SðU PPp3 Diees 970 DE MATRIMONIO. Dices I. Alia Sacramenta nec miniſtra- ri, nec recipi poſſunt per Procuratorem; ergo neque Matrimonium. HB. M. Conſ. diſp. eſt. Quòd nullum aliud Sacramentum invol- vat rationem contractús; econtra hoc Sacra- mentum conſiſtat in contractu, qui ens mo- rale eſt, & cujus illa eſt narura, ut fieri poſ- ſit per procuratores, & inter abſentes, mo- dò procuratores præſentes ſin, qui ſuſti- nent perſonas principalium. Si inſtag: Licèt quis judicialiter abſolvi abſens poſſit in judicio forenſi, nequit tamen abſolvi talis in judicio Sacramentali, ſive fo- rO Sacramenti Pœnitentiæ; ergo ſimilirer li= cèt contraétus alius pofſlit celebrari inter ab- ſentes, non tamen comractus Matrimonii, utpore Sacramentalis. G. M. Conſ. diſp. Quòd in judicio Sacramentali Qonfeſſarius ſit ju- dex diſpoſitionis interioris pœnitentis, & in ferenda abſolutionis ſententia dependeat, ſe= cus, ac in judicio forenſi, a d' ſpoſitione pœ- nitentis, eâque præſenti, quando datur abſo- lutio; abſentis autem diſpoſitio, non poteſt ita cognita eſſe Confeſſario; & hæc fuit vo- luntas Chriſti, nobis intimata per praxin Eo- cleſiæ, & definitiones Pontificum, Clement. VIII. 20. Junii 1602. item Pauli V. Unde non præcisè ideo nequit judicium Sacramen- tale exerceri inter abſentes, quia abſolutio eſt Sacramentalis, ſed quia eſt Sacramentalis zalis ex ordinatione Chriſti: Econtra in Ma- io c Pinethr Mr 4 Ide Dierr lt l ed Conhtun enum (oen Sni fopaen Mor ole. oVI MIMend Humed Nen Il Mve he Memn tzCtyn len Hrn int, el unllre Amm guind Eien ien; e. l. len. . in No⸗ Ullt en lo⸗ li ib⸗ N 6 . W N. ſoneſe⸗ rt M nle wen ⸗ hnen. nio Heuls In N v⸗ DE MATETMONIO. 971 trimonio cContrahens non eſt judex volun- tatis interioris in altero contrahente, neque hic obſtat aliqua praxis, vel definitio Eccle- ſiæ; ſed ex hujus praxi potius valor Marri- monii ùt Sacrathenti eruitur juxta Concluſ. Dices V. Si Matrimonium per procu- ratores contractum ſit Sacramentum, cur ergo poſtea principales iterato perſonaliter contrahunt coram Parocho ? certè& ſi Sacra- mentum fuiſſet, „iterari non boſſet. Be. M. Quèd iteraò contrahant; ſed tantùm omiſ- ſas ſolennitates tunc ſupplent, & contractum per procuratores Matrimonium ratihabendo teſtantur, ſe perſeveraàſle in conſenſu, dum ſuo nomine contrahebatur Matrimonium. Dico V. Licèt Chriſtus contractum Ma- trimonialem elevaverit in Sacramentum; po- teſt tamen à fidelibus contrahi Matrimonium, quod valeat in ratione Contracts, quin ſi- mul ſit Sacramentum. Vaſq. Rebel. Sylvius, aliique Recentiores. Prob. I. Juxta com- munem DD. conſenſum: quando Chriſtus contractum Matrimonialem elevavit ad dig- nitatem Sacramenti, vim obligandi, quam ex reciproco paciſcentium conſenſu hactenus habuerat, ei nullatenus ademit, ſed naturæ illum priſtinæ reliquit, & tantùm illi ſuper- addidit vim collativam gratiæ, hoc eſt, ratio- nem Sacramenti; ergo ſicut antea ſtabat Ma- trimonium in ratione Contractus ſolius, ſic & nunc ſtare poteſt, ſi a contrahentibus im- PpPp4 Pedi- 977 Dz MATRIMONIO Pediatur vis Sacramenti, ſcilicet ſi intende- rent ſolum Contractum ſine Saçramento- Confirvz. A paritate aliorum Sacramentorum, in quibus Chriſtus elevando res naturales ad rationem Sacramenti ipfarum naturam non immutavit Phyſicè, vel moraliter, ſed ſolum addidit vim collativam gratiæ, e. g. in Bap- tifmo ablutioni per aquam, quæ vis ſi im- Pediafur ex intentionis requiſitæ defectu, üt certum eſt illum ſic poſſe impediri, ac pro- inde Sacramentum, adhuc retinebunt id, quod prius erant; ſic à pari in noſtro cafu, fi ex mutuo illo conſenſu ob defectum in- tentionis Sagramentum non fieret, adhuc Per- fiſteret ille civilis Contractus. Pruokl. M. Ut Matrimonium valeat in ra- tione Contrackus civilis, plus non requitur, quàm ut perſonæ contrahentes ſint jure ad contrahendum habiles, liberè reciprocè con- ſentiant, eumque conſenſum coram Parocho & teſtibus ſignis exterius exprimant, quæ eſt ſolennitas requiſita jure novo Tridentini; at= qui hæc fingula & adhibere poſſunt fideles, lict expreſsé nolint Matrimonium ut Sacra- mentum: ergo. Nec dicas: Inter conditio- nes à Chriſto ad valorem contracts Matri- monialis requiſitas inter baptizatos eiſe hane, ut celebretur cum intentione Sacramenti; eo- quôd ratio Contracts & Sacramenti ex vo- luntate Chriſti inſeparabiliter connexa ſint; nam hujus voluntatis nullum weſtigium, e DUMU Indi- un K tirͦMn , AWN, uvenven efeb uni ne Nhhn. Waumn n lid, Nangiur! Cehnin en e Elninr at,e in l inn 4 tce, Nnto, numn Sd lton NHn n⸗ I hi 1 , . l; hin⸗ er. In. tur, ed . ndn guc Nnbt l A. lur⸗ n. . AVo⸗ DE MATRIMONIO. ; indicium habetur, cum nec in Scriptura ſa- cra, nec in Concillis, nec Ss. PP. a Docto- ribus inveniatur ſolidum aliquod id dicendi fundamentum ; quin contrariæ Chriſti vo- lIuntatis fundamentum Præbet Prob. I. Con- cſ. Porre Si dieas I. Goncilia Floreitifulin & Tri- dentinum ſimpliciter ſine ulla exceptione, Vel reſtrictione definiunt, Matrimonium in- ter fideles contractum eſiſe verè ac propriè dictum Sacramentum; ergo quocunque ca- ſu fiat Matrimonium, erit Sacramentum. M. W. Conſ. Quia Conciſia id ſolùm docere in- Sacrartentuun; 3; iarentinmin, Ruidem de hoc inſtruere volebat Armenos; Tridentinum ve- rè ita definiebat contra Novatores ultimos, abſolute negantes Matrimonium eſſe Sacra- mentum. Ut verò fiat Sacramentum, dum fi- deles contrahunt, citata Concilia ſupponunt contractum celebrari cum congitionibus re- quiſitis, quas inter eſt intentio illud cele- brandi ut Sacramentum. Sic cit. Concilia li- cet definiant etiam Baptiſmum, Confirmati- onem &c. eſſe Sacramenta N. L. non tamen ideo ſequitur; 3 ergo quandocunque fit ablu- tio in aqua, erit Sacramentum Baptiſmi; ſed ur tale flat, ſupponunt adhiberi neceſſaria ad rationem Sacramenti: hinc Florentinum ſub- die, lac Sacramerme es herter valus ur êð 974 DE MATRIMONIO materia, verbis anguaem Jorme. , c.* memmne Daer:. St dicas II. Qui agit eontra Leges la- tas à ſupremo Prineipe pro Contractu, nec obſervat ritum contrahendi in Rep- uſitatum invalidé contrahit; atqui hoc fieret ſi à fide- libus contrahentibus poſitivè excluderetur ra- tio Sacramenti; ergo. u. D. Moj. Qoi agit contra Leges contractum, ſi aliter fiat, irri- tantes. C. Solm prohibentes, ne aliter fiat. M. Item: nec obſervat ritum ſubſtantialem & eſſentialem Contractui. C. Solùm acci- dentalem. M. Duplici modo poteſt Prin- ceps Præſeribere ritum ac ſolennitarem Con- tractui : Primè ut nullus ſit Contractus, ſi ritus ille omittatur; ſecundè i ita, ut, licèt omittatur, jure tamen naturæ obliget; eſto, illicir contractum ſit. Et hoc poſteriore ſolùm modo requiritur ad contractum Ma- trimonii intentio Sacramenti, non prigre, eo- quèd Chriſtus, ut dictum, naturam hujus Contractús non immutarit, ſed ſolùm eleva- rit, ut, ſi cum debita intentione celebretur, fiat ſignum efficax gratiæ. Si dicas III. Contractus Matrimonialis intrinſece eſt Sacramentum inter Chriſtia. nos, ergô in poteſtate contrahentium non eſt excludere rationem Sacramenti, ſicut non poteſt Sacerdos ſeparare Saeramentum Eu. chariſtiæ à ratione ſacrifici.. W. MNeg. Ant Sieut ablutio Corporals in Bapriſind hor eſt aCra- crenn Unct. 6. Dit ſejun l ente ünrecid non n V CPlen G A n d Pramcen ole Connenn N ennn Non hnmin Wi ldn Pea! Mnnront umemm Gllk 4 olrre Ur in) i ⸗ WMument ſti ittee DE MATRIMONIO. 975 Sacramentum intrinſecè ſine intentione de- bira Miniſtri, ita nec Matrimonialis contra- Ih KAus. . D. etiam Conſ. Ergo non eſt in pote- 8N llunn lic. RKrn. ſt⸗ t. ſere en atk. Prin⸗ Con. ſ t eſto, Nore . N. um kee Unee Men, Mnls me nel e n Nd D NN ſtare, ur poſſint licit excludere rationem Sa- cramenti. C. Validè. N. Mec inferes: Si poſſint validè excludere rationem Sacramen- ti, non apparet, cur non etiam licite; nam poſita voluntate Chriſti elevandi Contractum civilem ad Sacramentum, tam Lex naturalis, quàm divina obligat, ita Matrimonium ce- lebrandum eſſe, ut fiat Sacramentum; ſicut ſuppoſita elevatione ablutionis in Baptiſmo ad Sacramentum, utraque Lex graviter obli- gat, ut, dum quis baptizandus eſt, fiar Sa- cramentum, ne fruſtranea fiat Chriſti inſti- tutio, & Sacramento irrogetur injuria. De- inde permiſſo, Sacramentum Euchariſtiæ ſe- barari non poſſe a ratione Sacrificii propter inſeparabilitatem ex inſtitutione Chriſti, diſp. Aſt: quòd Chriſtus non inſtituerit primè Matrimonium in Contractum ſimul & Sa- cramentum, ſed naturà Contractus ſuppofſi- tà, quæ antea erat & obligabat ex prima Dei inſtitutione, eum in Sacramentum ele- vàrit: at in Euchariſtia voluntas eam inſti- tuendi in Sacrificium non acceſſit ad ratio- nem Sacramenti⸗- præſuppoſitam, ſed eadem indiviſibili voluntate eam inſtituit in Sacra- mentum & Sacrificium. Si dicas IV. Saltem ſequeretur, plera- que Hæreticorum Matrimonia Sacramenta non 976 DE MATRIMONIO. non eſſe, cdnſequenter necx indiſſolubilia, eo- quèd intentionem non habeant Sacramentum conficiendi. H. W. ſeg. Quia Hlæretici ha- bent, & rluümi debent habere implicitè intentionem Sacramenti, cum ſaltem habe- ant, intentionem generalem contrahendi eo modo;, quo Chriſtus fieri voluit, quæ inten- tio prævalet perſuaſioni eorum erroneæ, qua Putant Matrimonilum Sacramentum non eſ- ie. Cæterùm indiſſolubiliras Matrimonii ex eo oritur, quòd exprimat unionem Verbi cum Humanitate, & Chriſti cum Eccleſia ab- ſolute indiflolubilem, quam ſignificationem habet omne & ſôlum Matrimonium con- ſummatum inter fideles, ſeilicet membra Ec- cleſiæ, etſi validum tantùm ſit in ratione Contractauss. Ex hactenus diſputatis ſequitur, eos, qui in infantia poſt Baptiſinum abducéti ſunt ab infidelibus, nulla habita cognitione de Chri- ſti Eccleſia ejuſque Sacramentis, validè con- trahere Matrimonium, non ſecus, ac reli- quos infideles, inter quos morantur; non autem conficere Sacramentum; ad hoc enim requiritur implicita ſaltem & confuſa vo- luntas contractum hunc ùt Sacramentalem celebrandi, quæ eſſe nequit in iis, qui nul- lam omnino Legis Evangelicte habent noti- tiam. RRA—— ð „ ART. 4 . n Getkan nneorun fote Cnr Mronn Goenc ſerponmn ſropon ſonel, 10 Phoner! 16 0h 6wentn S Ne MeNN Oſher pinnre nn cenle IUne Crom 1 lnin indi bin Rcr Alcretron he n n DE MATRIMONIO, 3977 iih. Quis ſit Miniſter Sacramenti Matrimoniiäs et as in claſſes circa Præſentem contro nthe. Dvernam dividumtur Docteres hodie: l o Prima eorum eſt, qui, duce potiſſimùm Mel- Uenmn.chiore Cano in opere de Locis Theologicis, II Miniſtrum hujus Sacramenti aſſerunt Sacer- nINE dotem eſſe, qui virum & mulierem certa Is verborum forma ſimul jungit, inter quos nNAN præcipuè numerantur Eſtius, Sylvius, Juenin. At. Tournelly, Habert, & quidam alii præſer- nen tim Galli. Altera aliorum eſt & quidem, ncor. teſte ipſomet D. Habert, communis apud Caa 1 noniſtas & YPeologos tum veteres, tum recenti- ne ores, volentium, virum & fœminam contra- henmes eſſe proprios hujus Sacramenti Mi- qui niſtros, ita ut hi ſibi invicem, vir mulieri, D mulier viro, hoc Sacramentum adminiſtrent. ENN. CQui ſententiæ in quæſtione, quæ Fidem tam URn. propinque attingit, tanto facilius ſubſeriben- Gen] dum cenſeo, non tantùm, quèòd pro hac ſo- I,I lidiſſimæ rationes pugnent, ſed & tanta ſit mmn Doctorum omnis ævi auctoritas & conſenſio, AAn quæ plurimum habere ponderis debet in enln quæſtionibus ejuſmodi, & vel maximè apud Ne eos, qui ubique tutiora & probabiliora ſe IW. aliàs rimari & ſectari, profitentur. Quia ta- men Adverſariorum aliqui, ut D. Honoratus Tournelly hic, cupiunt deponi præjudicia, Vquæ ex tanta Auctoritate & numero Docto- Futiz 2 978 D E MATRIMONIO. rum huic ſententiæ faventium, proficiſci poſ- ſent, & rem controverſam librari ex ratio- num momentis; demus hoc Doctori Pariſi- no, ſanè Honoratiſſimo, nec ad auctorita- tem provocemus, niſi dum ipſi provocant Adverſarii. Igitur = BPico. Miniſter Sacramenti Matrimonii non eſt Parochus, vel Sacerdos, ſed ſunt ipſi contrahentes, Sacramentum hoc ſibi mutuò adminiſtrantes. Ita ſententia communis cum S. Th. in 4. D. 28. ad Hannib. D. 26. q. un. . I. dd I. & alibi. Prob. I. ex Concilio Flo- rentino, quod in Decreto §. ſeptimum. ita in- quit: Septimum eſt Saeramentum Matrimonii; quod eſt ſionum conjunétionis Cbriſti cum Eocle- ſia ſecundum Apoſtolum, cauſa efzciens Matri- momnii regulariter eſt mutuus conſenſus per verbe de praſenti expreſſus. Ex quo ſic argumen- tor: juxta Florentinum cauſa efficiens Ma- trimonii eſt conſenſus externè expreſſus; at- qui hic conſenſus non à Sacerdote ponitur, ſed à contrahentibus; ergo. Hoc argumen- tum reticet D. Habert; diſſimulant alli, ener- vare conatur D. Tournelly, quocum Keeſpondent: Concilium loqui de Matri- monio, ùt Contractus civilis eſt, non ùt Sa- cramentum eſt; Matrimonii priore modo ſumpti cauſam effectricem eſſe conſenſum contrahentium; poſteriore modo ſumpti cau- chum. Idque ajunt, oſtendit mutata loquer- ſam efficientem eſſe Sacerdotem vel Paro- u Aelame n An 1 Nrom uponert en noni e s in Cy e Menin e enli, ion up n ienn 4 . MN n Er sc EVON lerli . Dneſſon Venmen Ce ſgre unen,4 n keen “ l innz luig, por Ulio. nburt. Nri. Hufnent Gennei Cin ümnnn nisann o. loh. 1. — Ml. ,uni. NeO men. M. N. Alaen Aet 1 4 Mn. ir⸗ Holumn Nlcar⸗ uo. Mern DEz MATRIMONIO. 29279 di ratio, qua aliàs uti ſoler Eugenius in cæ- teris Sacramentis; ſtatim enim ac dixit v. g. primum Sacramentum eſt Buptiſmus, addit: bujus Sacramenti materia eſt &qc. at in præſen- ti argumento mutat conſuetam loquendi ra- tionem, & ſimpliciter air: cauſa efßzciens Ma- tiimonii eſt &. nimirum ne rem figeret in ſcholis hinc inde agitatam. Secd— Comxya eſt: Quod Concilium loquatur de Matrimonio ùr Sacramento. I. Quia eo loco ex profefſo vult docere Armenos in iis, quæ pertinent ad Sacramentorum N. L. eſ- ſentiam, ur profitetur palam initio hujus ca- Pitis: Eccleſiaſticorum Sucramentorum verita- tem pro ipſorum Armenorum faciliori doctri- na ſub Gac breviſima redigimus fomula. II. Armeni nec petebant inſtructionem ciroa cauſam effectricem Matrimonii in ratione Contractús civilis; nec tali inſtructione ege- bant; cùm lateret neminem, contractum à conſenſu contrahentium perfici. III. Si Concilium non loqueretur de Matrimonio ut Sacramento, nihil planè tradidiſſet Arme- nis de Materia, Forma, & Miniſtro hujus Sacramenti, quod tamen de aliis ſex Sacra- mentis fecerat, & de ſingulis ſe facturum promiſerat,; ut dictum; adeoque doctrina Concilii manca eſſet, nec ſtetiſſet promiſſis, uod ſine ejus injuria dici non poteſt. IV. Qui eo loco clarè declarat, ſe Matrimo- nium ut Sacramentum explicandum ſuſcipe- 0 980 DFE MATRIMONIO. re, cum dieat: Septimum eſt Saneramentung )l Matrimonii. Ut adeo, his ſingulis collectis? Nelin ſequatur, vel Concilium loqui de Matrimo; in 1 nio ut Sacramento, vel nihil dixiſſe; dicen- Mon do, quod à nemine petebatur, & omittendo izue id quod neceflſarièò explicandum erat. o We refart: Quèd poſtea ſimpliciter dis menmme cat: Cauſà effciens Matrimonii eſt &. non nnlih enim ira loquitur, ne ſigeret nem in ſeholis (Whellti binc inde agitatam, ut putant Adverſarii; nul- Nh Nn la enim prorſus erat tempore Concilii Flo. al rentini hacde re in ſcholis controverſia; Münun Melchior Canus enim, qui primus adverſæ hll ſententiæ Propugnator communiter habetur; haar & fuit, Concilio Florentino longè poſterior Ihli an eſt; ſed communis erat tum temporis ſen- Mnnd) tentia „ ſi fortè unus exgipiatur Guilielmus (iuſh Pariſienſis, Miniſtros eſſe ipſos contrahentes: Mein dixi: ſi forte unus G. nam de mente Guilia MWundl elmi, pluribus dicetur infra. Interim per (wen E miſſo hic tantiſper Guilielmum alirer ſenfiſſe; mudzdn gratis tamen: dicitur, Synodum noluiſſe hic mn in in re inſtruere Armenos, nec declarare mens Wyige tem ſuam ob ſingularem unius viri opinio= Nenli, n nem, omnibus contrarium unanimiter ſens aliſber rientibus. Certé Magiſter & aliqui Canoni= Ilinm ſtæ veteres, magnæ tum temporis auctoris Himn l tatis laudati Art. Sup, docuerant Sacramen- ilg tum Matrimonii non conferre gratiam ex (ammn, opere operato; nec tamen Doctorum iſto- Na⸗ rum auetoritas obſtitit, quo minùs Synmelus D eſi 2 * DE MATRIMON IOG. 98 ½ ni definiret, omnia Novæ Legis Sacramenta, dsf conſequenter & Matrimonii Sacramentum in continere gratiam, illamque dignè ſuſcipi- len. entibus conferre; & quare igitur unius Gui- mo lielmi, auctoritas obfuerit, quo minus ſyn- „Oohdus juxta communem Doctorum omnium WGG ſententiam declararet cauſam effectricem Ma- Gm trimoni, ut Sacramentum eſt? Mee dicant 1u Adverſarii, ſatis fuiſſe Synodo docere Arme- eu nos, Matrimonium eſſe Sacramentum: nam Id ImO ſicut ſatis non erat Synodo docere eos Ne, Baptiſmmum, Confirmationem &ͦc. eſſe Sacra- le menta, ſed ſimul eos de Materia, Forma, &T beiig Miniſtro cæterorum Sacramentorum inſtu krir ere debuit, quia ita poſtulàrant Armeni, & Gu ſe facturam Synodus promiſerat; ita hic. Inus 2W. Quia, ſi Synodus judicâſſet, præter con- men trahentes etiam Sacerdotem, vel hunc ſolum Gl Miniſtrum eſſe, neque hoc expreſſiſſet, oc- AN caſionem dediſſet Armenis in re graviſſima Iemm errandi; quid enim pronius erat inferre Ar- Nit menis juxta verba Concilii rauſa effciens Ma- mmet ezrimonii G. quâm eoſdem eſſe Miniſtros Sa= ini ecramenti, qui Contractús? ſicut enim Syn- Ge odus cuiliber Sacramento ſuum aſſignave= nte rat Miniſtrum, ita jure inferre Poterant; e quèd eriam hic aſſignaverit. Ergo non po- met. terat ſatis eſſe Synodo docere Matrimonium in Aeſſe Sacramentum; ſed ſimul hujus Mini- mir ſtrum exprimere debuit; cumque nihil de Wnh Sacerdote dicat, ſed contrahentes ſimplici- Q 4 . ter 9982 DE MATRIMONIO. ter dicat cauſam effcientem Matrimonii, ſequi- tur eos quoque ex mente Concilii eſſe au- ſam efficientem Sacramenti, ſive Miniſtros. nd 3 Verior igitur ratio, ob quam Synodus 1Man dixit, imèò dicere oportuit, cauſa effciens Ma- e trimonii, non autem, cauſa eficiens hujus Sa- iim N. cgramenti, illa eſt, ne doctrina Synodi redde- Limonn retur obſcura, & ne verba hujus Sacramenti Nl N ob particulam biujus, quæ ſubſtantivum ſibi M a vicinius demonſtrare ſoler, referri poſſent lni ad conjunttionem Chrifi & Fecleſiæ, de qua Gu dixerat immediatè antea (vide ſuprà verba Concilii) sicque præcideretur omnis occaſio anll erroris; contrahentes enim licèt cauſa effi-N dl ciens ſui conſenſus ſint; quèd tamen is ſit 9 E ſigaum conjuncétionis Chriſti & Eceleſiæ, hni hoc non habet à contrahentibus, ſed ab in- uled ſtitutione divina. 1D Prob. II. Ex Conc. Tridentino, quod Kanm Seſ. 24. de Retorm. Matrim. ex Profeflo & ddle exactè tradit doctrinam de Sacramento Ma- mel trimonii, nullum omnino diſcrimen ſtatuit, Hecon quantum ad Ritum & Conſtitutiva Matri- MMlll monii, ut eſt Sacramentum Novæ Legis, & Menn- ut fuit in offieum Naturæ ante Legem E- nnrs vangelicam; ſed præcisè ait, Marrimonium mliu ut eſt in Lege nova differre a Matrimonio, Molim ut erat ante Legem Evangelicam & in offi- uliß, cium Naturæ quòd hoc non cauſarit gra- (glban tiam, illud verò cauſet. Ergèò ex Concilio ei Matrimonium, ut eſt in Lege nova, ſive Sa- Aite eramentum, non habet alium Miniſtrum, ma 4- nn . Ai De MATRIMONIO. 983 en Materiam, Formam, quàm habuerat antea, G a ut erat in officium Naturæ: Subſ. atqui an- Uiltos te Legem Evangelicam Matrimonii Miniſter Nodm erant ipſi contrahentes; ergo. hn. Si reſpondes. Lcèt Trid. aſſignet diffe- r. rentiam Matrimonii ut eſt in Lege nova à Are, Matrimonio, ut erat in officium Naturæ, Gummf quèd priori Chriſtus promeruerit vim cau- i ſandi gratiam; non ideo excludere alia, ut: Wie quòd requirat Sacerdotem Miniſtrum. Con- u ira ℳ quèòd in materia dogmatica propoſi- ed tiones præœciſivæ per ſe loquendo æquiva- ie leant excluſivis, ſive particularis univerſali, AA. ut habet axioma meritò apud omnes rece- rsit prum, ne aliàâs vacillent pleræque Conſftitu- le, tiones dogmaticæ, ſiquidem plerumque tra- bh. dantur ſine additis expreſsè particulis exclu- fivis: Dixi: per ſe loquendo: niſi ſcilicet ali- d unde contrarium conſtet; vel Concilium de- S claret aliter; ſed neutrum hic habetur, ut h patebit partim ex Prob. ſeq. partim ſolutione Geubnt objectiorum. GNl. Probh.III. Ex eodem Tridentino, evertendo ;& fundamentum ſententiæ contrariæ. Tridenti- nnum igitur Seſſ. 24. de Ref. Matrim. cap. I. ſic wim habet; /1 nullum legitimum opponatur imte imen- inig zum, ad celebrationem Matrimonii in facie Eccle- Enof.. Ræ procedatur; ubi Parochus viro & muliere in- uge verrogatit, & eorum mutuo conſenſu intellecto vel Cait dicat: ego vos in Matrimonium conjungo in no- ,e) emine Patris &c. vel aliy utatur verbis Juxta ig receptum uniuscujusque provinciæ ritum. Ex 1 Q 2 quo 984 DE MATRIMONIO. quo ſic argumentor: Si Sacerdos eſſet Mi- niſter Matrimonii, ùt hoc Sacramentum eſt; ergo quia jubetur proferre hæc verba: ego vos in Matrimonium rone c. quæ for- mam continent, quâ perficitur Sacramen- tum: atqui falſum eiſt per hæc verba à Tri- dentino indicari formam hujus Sacramenti: ergo. Maj. ab Adverſariis admittitur; nam t ait Honoratus Tournely hic, ſi data ope- va voluiſſet Gnodus innuere Sacerdotem eſſe Mi- niſtrum Sacramenti Matrimonii, & verba, qui- bus contrahbentes conjungit ſe formalia, aut quaſi formam, non potuiſſet uti verbis ſionifi- cantioribus. Et ratio eſt, quia inprimis Mi- niſtri eſt proferre formam: deinde verò ver- ba, quibus Parochus ſponſis poſtea benedi- cit, rationem formæ habere non poſſunt, quia hæc benediétio adhibetur, poſtquam Sacerdos pronunciavit verba illa: ego vos in Matrimonium &ρ.; ergo benedictio illa ſe- cunda ſupponit jam Matrimonium in omni ſuo eſſe conſtitutum: Taceo alias rationes, quibus hoc probari poſſer, cùm hoc ab Ad- verſariis non negetur. Ergo ſiquæ verba Sacerdotis habeant rationem formæ, illa ego vos &c. habere oportebir. Igitur Mi. Prol. IJ. Quia Trid. cit. loc. præ- cisè in eo verſarur, ut præcaveat, ne Matri- monium contrahatur cum aliquo impedi- mento; ut aboleat Matrimonia clandeſtina; Jhoc ut obrineat, juber præmitti denunciati- Ones D e e ehs elioß 6ornnde rrl n Ky 70 l n e un un ini e/ Wa elce, arm t ſehin r nenin Chothdn . ReEe DMen Gn Elerehlde ebat ce le Lecke II mrmun er lehvt eduan⸗ DIoent lkidren Nafun ICn Mna 4 a DE MATRIMONIO. 982 n e nes publicas; tum præſeribit modum, quo ieg deinceps celebrandum Matrimonium, ſeili⸗ efr. cet quo impedirentur mala ex Matrimoniis nen. clandeſtinis oriri ſolita, ac deinceps conſter “ de contracto Matrimonio; hinc jubet illud Nnni: celebrari in facie Eccleſtæ . dicente Parocho intn hæc, vel ſimilia, juxta cujusvis Provinciæ lu ritum: ego vos conjungo &c. Denique Decre- tum ſuum his verbis proponit: Qut aliter 4 8 gudm præſente Parocho vel alio de iphus Paro- i hu, ſeu Ordinuri licentia, & duobus, vel tri- ife. us teſtibus Matrimomum contrahbere atenta- “ bunt, eos G. Synodus ad ſic contrabendum inba- rc. biles reddit, & bujuſmodu contratctus irritos ac li nullos ſſe Jecernit. Ubi vides, ad valorem l. Præcisè requiri præſentiam Parochi, nulla iuc enim fit mentio verborum ejus; ergo nulla Inm veroſimilitudine dicirur, verba illa: ego vos IH GSc. eſle de eſſentia, vel eſſe formam eſſen- 4 tialem; ſed tantùm ſequitur, nec plùs, quàm nn referenda eſſe ad ritus aceidentales, quibus u volebat celebrari poſthac Matrimonium in rne facie Eccleſiæ; quin ideo inquit: juxta cu- mh muvis provinciæ ritumi. Sed hoc amplius pa- tebit ex ſequentibus Probat. Nec dicant cum Ludov. Habert. in De- ſ creto Tridentini nullam equidem mentio- N . nem fieri Sacerdotalis benedictionis; ſed ta- Wr men nec ipſum Concilium, nec Congrega- ttan tionem Cardinalium pronunciâſſe, Matrimo- Nuud nia contracta præſente Parocho, ſed relu- 6 Qaq 3 tan- 586 DkE MATRIMONIO. Gante, vel ſaltem nulla verba proferente, eſſe Sacramenta. Nam . Imdô. Ex eo quod Tridentinum in Decreto expreſſam mentio- nem non fecerit talia Matrimonia eſſe Sacra- menta, plus non ſequitur, quàm ſententiam contrariam non eſſe apertè falſlam, ſed quo- modo Adverſarii poſitivè probabunt ex Tri- dentino, quod ipfſis incumbit, verba illa Sacerdotis: ego vos &c. eſſe potius de eſſen- tia Sacramenti, quàm pertinere ad ritus præ- ſeriptos ex præcepto ſicut cætera ante De- cretum poſita, cùm in Decreto ipſo, cui ma- ximè inhærendum, ad valorem præcisè re- quiratur præſentia Parochi: qui aliter, qudm Præſente Parocho &c.?2 H. 20o. N. ſuppoſ, Ne- ceſſe fuiſſe, ur Tridentinum, vel expreſis pro- nunciaret talia Matrimonia eſſe Sacramenta; ſequebatur enim hoc per ſe; quia Triden- tinum agebat de Matrimonio, non ut Præ- cisè contractus profanus & civilis eſt, ſed ut Sacramentalis ſimul eſt, ſaltem conſecu- tivè, Et hoc fateri debent Adverſarii ,no- lint, velint; cùm alias neceſſariò fundamen- tum ipſorum corruat; ſi enim Tridentinum hoc cap. I. non loquatur de Matrimonio, ut Sacramento ſimul, ſaltem conſe utivè; quo- modo igitur amabo prætendere audent, hæc verba Sacerdotis: ego vos conjungo &c. eſſe formam eſſentialem Matrimonii ùt Sacra- menti, cùm hoc nec Concilium pronunciet, nec Congregatio Cardinalium? Unde Ad- . 4 iun . Ne N aliuen Marin 1 keene, Cedo Ee ſere con Gimeno Eylino 6 Penl, el uhlu⸗ 6olecvem, WIN nlaut 5 in fuemt neihien Veowe ſyinge Nio, eien N lenrinumn ur mentig leget, mn. NH 1 Nd In ſon lirente nentio. Elen. Eniin 64 lo. ul. Wn eltelen Unnn 1e . Paine. ee. Nuin 1,·Ne. DE MATRIMONIO. 987 verſarii dicendo: licèt in Decreto mentio n nod non fiat Sacerdotalis benedictionis, ſive ver- borum ego vos &c.: non tamen pronunciaſſe Concilium, nec Congregationem Cardina- lium Matrimonia contracta præſente Paro- cho, ſed re uétante;, vel ſaltem nulla verba proferente, eſſe Sacramenta, hoc, inquam, dicendo deſtruunt, quod ex parte alia ædi- ficare conantur. Taceo, nullo prorſus fun- damento dici poſſe, Concilium à Contractu legitimo excludere voluiſſe rationem Sacra- menti; ad contractum verèò legitimum re- quirit præſentiam Parochit & teſtium; ergo his habitis habebitur Contractus legitimus, & conſecutivè Sacramentum; ſicut us non bro. emg iden. W NW Nlolt ylnt⸗ o, II goo. n lee K e We⸗ 0hcſen le N habitis, non habetur Contractus legitimus, nec conſecutivè Sacramentum. Ware l. 3iio in forma D. Non pronunciavit Conci- lium explicite, ſigpatè talia Matrimonia eſſe Sacramenta. C. Non declaravit hoc exerci- 1, implicit? N. Agebat enim de Matrimo- nio, etiam ut Sacramento ex dictis. Proh. II. Min ſuperius poſita: Si Tri- dentinum judicaſſet hæc verba Sacerdotis: ego vos conjungo &c. eſſe formam hujus Sa- crameti; ergo non dixiſſet ut Sacerdos vel ea diceret, vel ſimilia juxta cujutvis provincic vitum. Prob. ſeq. Imo Quia inauditum eſt in Eccleſia formas eſſentiales Sacramento- rum relinqui arbitrio, ur quomodocunque proferantur, licèt per verba etiam æquipol- Q 4 len- 98 8 DE MATRIMONIO. lentia, cùm in tanta diverſi re poſſit mutatio quoad ſubſtantiam, & tam multiplex diſerepantia, talis, dedeceat Sacramenta ; Unde j ommunem Theologorum Peccat, qui ver- a formæ eſſentialis mutat in ſola æquipol- lentia pro baptizo, dicendo munqo, Vel abluo; Et Florentinum cuilibet Sacramento verba formæ determinata appoſuit. Ergo ſi Tri- dentinum judicaſſet ea verba eſis formanz eſſentialem, nunquam ea arbitrio Provincia- rum reliquiſſet. 2: in variis Provinciis adhiberi verba non ſo- lùm materialiter di verſa ab illis: ego vos in Ma- "rimonium conjungo; ſed etiam diverſa for- maliter, quoad ſubſtantiam, ſive ſenſum; talia refert Dominicus Sotus, qui Concilio interfuit in 4. Diſt. 26. a. 3. ubi de hac for- ma: ego vos c*ρ. ſic ait: echue eſt univerſalig in Eeclefia; ſed alii dicunt: vos ſponſo *½ B. Sacramentum oonfirmo: alii: quos Deus conjunxit, homo non ſeparet: arque alii aliter. Et rectè: fic in Rituali Eccleſiæ Conſtanti- enfis hæc forma legirur: Matrimonium per voe NB. contractum ſecundamm ordinem matric Becleſiæ ego aucoritate, gua hac in barte fun. gor, NB. rartißco, eonfirmo, & benedico, in no- mine Patris cρ. Similiter in Rituali noſtro Herbipolenſi habetur: Ideo Martrimonium ber vos contractum confrmo, ratifico, Qe benedito s nomine Parris &c. Atqui dici non Pote Tri- tate facilè irrepe- hii licèt ſolùm acciden- Quia noverant Patres elull m,im eror ine orumn 1 (n G eCam eta no o len leln Ne , mun⸗ n Cher ls lye M leeſete PNWae NENi l Peſfel de Iekisinmn Sſormr Hunen, Tiulireg s Horn inenn ite Eni llung = = = E linn. ine hlte. lor. un Clio⸗ dor. liak⸗ i uſt l netr Nr: U⸗ DE MATRIMO N10. 989 Tridentinum voluiſſe permittere formas ejuſ-⸗ dem Sacramenti etiam diverſas quoad ſen- ſum & fubſtantiam; hoc enim magis inau- ditum, imò abſurdum, & fallum eſſe con- vincitur inductione aliorum Sacramentorum quorum nullum habet plures formas qudad ſenſum & ſubſtantiam diverſas, licèt fortè quædam perfici poſſent per formas, quarum altera modo licèt indicativo, altera depreca- tivo proferatur, modo tamen utraque eun- dem ſenſum exprimeret; & ratio eſt: quia ſi aliqua forma ſit eſſentialis alicujus Sacra- menti, non poteſt pati formam aliam quoad ſenſum diverſam, vel hoc ipſo non erit eſ- ſentialis. Ergo. Unde Prob. III. ead. Min. Si Tridentinum per hæc verba: Ego vos in Matrimonium con- Jungo voluiſſet indicare propriam hujus Sa- cramenti formam; ergo ſine his, vel ſaltem ſimilibus quoad ſenſum, nunquam potuiſſer perfici Sacramentum Matrimonii; quia ex dictis immediatè ſupra, non poſſunt eſſe plu- res formæ ſubſtantialiter diverſæ ejuſdem Sacramenti; conſequenter erräſſent variæ Particulares Eccleſiæ ante Tridentinum, ad- hibentes formam, quæ ſenſum ſimpliciter diverſum exprimit, qualis e. g. quos Meus con- Junxit, homo non ſeparet. Atqui hoc dici non Poteſt; quia aliàs errâfſent in re capitali, adminiſtratione Sacramenti, & proinde Con- cilium illas debuiſſet corrigere; ſaltem con- Q; fir⸗ 990 DE MATRIMONIO. firmare non potuiſſet; cùm tamen non cor- rexerit; ſed confirmârit; cùm diceret juxta cujuſvis provinciæ ritum: ergo non errave- rant illæ Eccleſiæ, & Matrimonium in illis contractum cum talibus verbis, ineptis ad conſtituendam formam ſacramentalem, erat Sacramenfum; vel aliàs Concilium, illas non corrigendo, malè functum efſet ſuo officio. Prob. IV. ead, Min. Noverant omnes Patres Tridentini in nulla ferè Eccleſia par- ticulari verba illa: ego vos in Matrimonium conjungo haberi pro forma efſlentiali hujus Sacramenti; ergo veroſimile non eſt, quòd Synodus per verba illa voluerit indicare for- mam hujus Sacramenti eſſentialem. Antec. habetur ex Hiſtorico Concilii, Cardinali Pallavicino dicente: ſie enim ommes fere ſen- tielant. Et verèò nullum formæ illius veſti- gium reperitur apud Theologiæ Scholaſtcæ Principes & Patres Hugonem, Magiſtrum ſententiarum: S. Thomam, Scotum &c. imò nec apud Guilielmum Pariſienſem; nec in SS. PP. nec in Canonibus alicujus Concllii⸗ ante Tridentinum nec in Rirualibus, quæ ante illud in uſu erant; nam Ritus lia, ad quæ provocant Adverſari, quæque hæc ver- ba habent ego vor &c. ferè pleraque edita ſunt poſt illam Geſ. 14. Trid. Nam Sefſio hæc celebrata fuit ſub Pio IV. die II. Mov. 1563. econtra Manuale Atrebatenſe, in quo leguntur illa verba Tridentini;, editum fuit anno colh , Ne ceore Plurn unta- Pagele prenna Eat 10 1 un a nnen inr tenn tol lenig d Wön P denhe, en, 8 ir/ olrahere Oo⸗ lle, imner Mertgi Alrmi DE MATRIMONIO. 991 ln cor⸗ M anno 1600. Vprenſe 1576. Mechlinienſe 1580. ct. de uno verò alreroque Rituali, uti & uno alte- lis réôve Concilio particulari dicerur in object. Nd Plura momenta pro Concluſione colligi poſſunt ex objectionum ſolutionibus, ad quas “ progredior, ne plus æquo congerere hic ar- “M gumenta videamur, quorum alia adhuc alii D Pertractant. on 4 g ARTICVULUSV. . Solvuntur Oljectiones. N. CO. 1. cum Cano. Nec ex Scriptura, s. nec Traditione probari poteſt, Matri= nli monium ſine Miniſtro Eccleſiæ contractum r eſſe Sacramentum; ergo ut Sacramentum ſit, A. requiritur Miniſter Eccleſiæ. Conf. l. Hæc “ videtur fuiſſe mens Concilii Florentini de- n finientis omnia Sacramenta perfici tribus: Pa rebus tanquam materia; verbis tanquam for⸗ ti ma; & perſona Miniſtri cum intentione fa⸗ e eiendi⸗. quod facit Eccleſia; atqui hoc falſum e Sacerdos non eſſet Miniſter. Im; G quia ſi contrahentes eſſent Miniſtri, poſſent M Lonrrabere per ſigna, vel nutus ſine verbis. ce SAui Laicus non poteſt eſſe Miniſter “ eli; & mui minus fœmina; cumque k. ferd Einper i iotæ ſint, non habent inten- on racluilitain Conf. Il. Sacramenta i ceremoniæ ſacræ, & ad actus Religio- nis pertinent; atqui Matrimonium contra- = Ccctum 9922 DE MATRIMONIO.B Stum per ſola conjugum verba nihil habet ſacri; quid enim ſacri reperiri poteſt in ver- bis illis: ego te accipio in meam: ego te accipio in meum; cum etiam ethnicis & infidelibus communia ſint? S”ÿ”M”M H. I. retorqueog: Nec ex Scriptura, nec Traditione probari poteſt, Matrimonium Sacramentum non efle, niſi Sacerdos profe- rat verba, quæ ſint forma hujus Sacramen- ti; quod tamen probandum incumbit Ad- verſariis, cùm à communi & antiquiſſima ſententia recedant, & novum quid ſtatuant; aſſerenti enim incumbit prebatio. Non poſ- ſunt autem hoc probare ex ſeriptura; in hac enim nullibi legitur veſtigium aliquod mu- tationis cujuſdam factæ circa Matrimonium, dum elevatum fuit ad Sacramenti dignita- tem, ſed dum de Matrimonio fidelium lo- quitur Epheſ. 5. ait ſolummodo eſt Sacramen- zum magnum, eò quòd ſignificet unionem Chriſti & Eccleſiæ; unde nos ſupra cum Patribus Tridentinis intulimus; ergo & gra- tiam, quæ nempe ad illius conjunctionis ſi- militudinem conjuges inter ſe uniar Chari- tate. Non ex Trvaditione; contrarium enim oſtendimus ex duobus Conciliis Generalibus in concluſione; alii verò Patres & Concilia præciſe & non plus docent, quàm Matri- moônium fidelium eſſe Sacramentum; quin ullibi dicerent, non eſſe Sacramentum fine forma à Sacerdote prolata; & licèr Sacerdo- talis Genedictionis meminerint; nullus tamen è 88. N. n huos d eon e 1 ſahcet 4Acoligi cramell ront el Ctum 0 ſgnumch Uelol eli Nenmum. 1Mnnn en i, ingoum Aonn INr N GSN W W It enss, Muli ein Lr Uur an, Velionn lllimron Mleno N. 7. nier An. . und Il ber Ufer. pi⸗ Es lnee wnm . Cinen. UrA linn n⸗ .l. ne nu. DE MATRIMONIO. 2993 Ss. PP. nullum Concilium in ea reponit for- mam hujus Sacramenti; ùt patebit ex dan- dis ad eorum teſtimonia reſponſionibus, B. II. W. Ant. Nam primò ex Scriptu- ra ſufficienter hoc probatur eo ipſo, quòd ex ea colligant PP. Tridentini, Matrimonium Sacramentum eſſe, quia eſt ſignum con- junctionis Chriſti & Eccleſiæ; quo inferimus, quod etiam ſit ſignum gratiæ, ut ante di- ctum; ergo quando ponitur præciſe hoc ſignum conjunétionis Chriſti & Eccleſiæ, po- netur etiam ſignum gratiæ, hoc eſt, Sacra- mentum. Atfqui dum præcisè ponitur ve- rus Matrimonii Contractus, ponitur hoc ſi- gnum conjunctionis Chriſti & Eccleſiæ; hoc enim ſignum nihil aliud eſt, quàm ipſa con- junctio conjugalis; ergo eo ipſo, quòd po- natur verus Matrimonii Contractus inter fi- deles, ponitur etiam ſignum gratiæ, ſive erit Sacramentum; ergo ſicut ſoli contra- hentes, ſecluſo quocunque alio tanquam cauſa efficiente, perficiunt Cotractum, ita ſoli ſunt Miniſtri hujus Sacramenti. Vel igitur ea probatio ſufficiens erit; vel ſiquid plus exigant Adverſarii ad hoc Sacramentum ex inſtirutione divina, ex Sriptura, de qua modo ſermo eſt, oſtendant, quod nunquam poterunt. Traditio verò nobis non obſtat; imè favet ex dictis reſp. præac. Ad Conf. I. N. D. Maj. Et verbis ſem- per formalibus tanquam forma. M. Vel for- malibus, vel æquivalentibus in Matrimonio. 994 DZ MATRIMONIO C. Hoc enim de Matrimonio declarat Syno- dus, dicens, ad hoc requiri verba regulari- ter, ut indicaret, temetſi in cæteris Sacra- mentis requirantur neceſſariò verba forma- lia, in Matrimonio tamen, cùm conſiſtat in Contractu, ſufficere alia ſigna loco verbo- rum, quibus conſenſus exprimitur. Si verò ſermo ſit de Miniſtro, concedi- mus hunc etiam neceſſarium eſſe in Sacra- mento Matrimonii; ſed negamus, debere eſſe diſtinctum ab ipſis contrahentibus juxta dicta. Et ad Prob. Min. . C. primam. D. alteram. Non poteſt eſſe Miniſter in iis Sa- cramentis, in quibus requiritur poteſtas Or- dinis C. In quibus hæc non requiritur. M. Conſtat hoc in Baptiſmo, quem Laicus ſem- per confert valide; & in neceſſitate etiam licite, utique tanquam Miniſter Eccleſiæ ſal- tem extraordinarius. Et ſi velis, tantam in illis eſſe ignorantiam, ut non habeant inten- tionem requiſitam, dicas etiam, 3 Laico ex- tra neceſſitatem non poſſe validè conferri Baptiſmnum. Qualis verò intentio requira- tur & ſufficiat, vide de Sacramentis in gene- re, & facilè hic ſcrupulus evaneſcet. Ad Conf. II. N. M. Min, ad Prob. D. Verba illa nihil habent ſacri, ſi ſpectentur præciſe ſecundum ſe, & independenter ab inſtitutione Chriſti C. Si ſpectentur ut inſti- tuta a Chriſto ad ſignificandam & cauſan- dam in conjugibus gratiam. W. Hoc tamen non præſtant in ethnicis & infidelibus, quia 2 reſpe- 7 Nelil inent ſe ſtl eie, el Ne1. 00, W Ne⸗ r! Ulri 00 Mhſen Ni Eyp 6hs cone e nn ſuh N u Cuf. I W! le len Ccendun o mo menrn Ol epacl n Geen 102 iiz Dne „We r. tri. er. mnt. n Ao. cadehe inRn. cebere urſre . 6014. 1. N. ſen. etiarn nn N. ſ. DI MATEIMONIO. 995 reſpeétu eorum non fſunt inſtituta ad cauſan- dam gratiam. . II. Verba illa, licèt fint communia ecthnicis & infidelibus, poſſunt eſſe ſacra juxta Adverſarios in ratione ma- teriæ, ergo cur non etiam in ratione for- mæ? Olj. Il, cum Eod. &% D. Ludov. Häalert. Soli Sacerdotes habent vi Sacramenti Ordi- nis, ut fint legitimi Chriſti & Eccleſiæ Mi- niſtri ac diſpenſatores myſteriotum Dei jux- ta illud 1. Cor. 4. Sic nor exiſtimet homo ut Miniſtros Chriſti, & diſpenſatores imyſteriorum Dei. Ergo etiam illis debet competere po- teſtas conferendi Sacramentum Matrimonii, quod uſque adeo dicitur ab Apoſtolo Sacra- mentum magnum Epheſ. z., & nullo modo Laico, vel fœminæ, quam etiam idem Apo- ſtolus 1. Cor. 14. prohiber loqui in Eccleſia. Conf. I. In aliis Sacramentis Sacerdos eſt Mi- niſter: Lem: in aliis Sacramentis nequit eſl- ſe idem ſuſcipiens & Miniſter; ergo idem dicendum eſt de Matrimonio. Conf' II. Non alio modo Matrimonium fidelium evadit Sa- cramentum, quàm Pœnitentia, atqui hæc non evadit Sacramentum, niſi per miniſte- rium Sacerdotum; ergo nec Matrimonium. HN. D. Ant. Soli Sacerdotes ſunt legitimi Miniſtri ac diſpenſarores myſteriorum Dei, reſpectu quorum requiritur poreſtas Ordi- nis, vel conſecratio Miniſtri. C. In quibus ea non requiritur. M. Sic Laicus, item fœ- mina 996 DEz MATRIMONIO. mina baptizat validè, quia ad valorem Bap- tiſmi Chriſtus non requiſivit conſecrationem Miniſtri. & ais: hoc eſſe ob ſpecialem Ba- ptilmi naturam, utpote ſummè neceſſarii; Keſp. Sicut ob ſpecialem naturam Baptiſini tanquam ſumme neceſſarii, ad valorem ejuſ- dem non requiritur in conferente conſecra- tio; Sic ob ſpecialem naturam Matrimonii utpote conſiſtentis in contractu infertur, contrahentes ſicut valide & licite contractum, ſic Sacramentum conficiunt, quia Chriſtus inſtituendo hoc Sacramentum contractum omnino in ſuo eſſe reliquit. Dicitur quidem Matrimonium ab Apoſtolo Sacramentum magnum, ſed ideo, quia ſignum eſt conjun- Gtionis Chriſti & Eccleſiæ, ut patet legenti verba Apoſtoli ad Epheſ. S. Dum veròô A- poſtolus I. Cor. 14. v. 34. Prohibet mulie- rem loqui in Eccleſia; vult, ut non doceat ublicè, prædicet, interpretetur Verbum Pei , de eo non diſputet, ut patet legenti caput hoc I4. ideoque continuò ſubdit ju- bens mulieres eſe ſubditas, utque viros ſuos in- terrogent domi, ſiquid diſcere velint. Ad Conf. I. N. I. Si hoc argumentum aliquid probet, valebit etiam hoc alterum: alia Sacramenta conſiſtunt in re tranſeunte, ſcilicet actione; ergo etiam Saeramentum Euchariſtiæ, quod eſt Lutheranorum. Fa- teamur igitur, quodlibet Sacramentum ha= bere peculiare quid. Unde H. II. ad primum: . diſp. c ios Ss cetn Qud/ liwere! d, i te in Gl bn ceco lie 4 Cune ne o Add r Volae in Coore lihentss urmmort Ci h ſbi llan, ur EC Pelunv NA nN. iemn i. ſi; kuini tae. Clen. umii üam, ludun Clnilte adn len Num nn. genti A. lie⸗ Wt Ikyn dr. lir. nem Eunt lane, lenm l nunt. H hk 6 DrE MATERIMONIO. 997 diſp. eſt, quòd ſolum Sacramentum Matrimonii ſervet naturam Contractůs; hunc verò effi- ciunt contrahentes. Ad alterum N. Ant. ſum- ptum univerſaliter; nam in Euchariſtia po- teſt eſſe idem ſuſeipiens & Miniſter, ſcilicer Sacerdos. Quoad alia Sacramenta diſp. eſt voluntas Chriſti: ratio convenientiæ autem e. . quoad Baptiſinum quia hic eſt generatio Finirualis ; unde Sacramentum regeneratio- nis dicitur; nemo autem ſeipſum generat. Quoad Peœnitentiam, quia hoc Sacramentum inſtituere volebat Chriſtus ad modum judi- cii, in hoc verò judex & Reus non ſunt idem. Quoad Ordinem; quia neme dat, quod non habet; ergo connaturaliter lo- quendo Laicus ſibi ipſi non confert Ordi- nes. Omitto mala, quæ in Eccleſiam re- dundare poſſent, ſiquis ſibi ipſi Ordines, vel aliud quodlibet Sacramemum conferre indiſtinctè poſſet, quæ Chriſtus præcavere voluit. Econtra Matrimonii Sacramentum in Contractu conſiſtir; hune vero ipſi con- trahentes perficiunt. Deinde etiam in ipſo Matrimonio ſuſcipiens & Miniſter ſuo mo- do diſtincti ſunt; non enim quilibet contra- hens ſibi, ſed alter alteri hoc Sacramentum miniſtrat, ut pluribus exponetur Artic. ſeꝗq. Ad Conf. II. k. N. Maj. Ratio patet ex diverſa utriusque Sacramenti natura ex me- do dictis. 998 Dr/ MATRIMONIO. Olj. III. cum lvio Concilium Triden- wunn tinum Seſi. 24. cap. I. de Ref. Matrim. juber g Nh Parochum, ut habito ſponſorum conſenſu ed Eun hæc verba proferat: Ego vos in Matrimo- Uill nium conjungo in nomine Patris &. ergo hæc amheinn Verba debent habere rationem formæ Sacra- hlen mentalis. Prob. Conſ. Vi horum verborum gitur cel Parochus ſponſos verè conjungit, nec tan- Pgnin tum declarat eos jam conjunctos eſſe; ver- frnink ba enim illa debent ſumi juxta veram ac na- m turalem ſignificationem, quando nihil ob- e ſm ſtat, vel nihil ſequitur contra fidem aut bo- nodl nos mores, uni hic; ergo etiam haud du- ihut biè formam continent. Conf. Dum dicit “ Sacerdos: Ego te abſolvo: Ego te baptizo, mon, verè ipſe ſolus baptizat, abſolvit, eaque ver- ſonn ſe ba ſunt vera forma; ergo etiam hic. B. I. D. Gragten⸗ Ant. Jubet proferre hæc verba determinate. ſactie MW. Hæc vel ſimilia. C. Hoc autem non fa- “ ceret Synodus, ſi judicaſſer hæc verba eſſe Echi formam Sacramenti. Vide rationes hujus den in Coneluſione. B. 2. M. Conſ. Ob dicta ibi- dem de hoc Concilio. Ante reſp. ad pro. Wdut bationem olſervo plerosque Adverſarios eſſe ͦerde eosdem, qui in forma Sacramenti Ordinis 4 Puſc nobis diſſentiunt, negantes hæc verba: acci- Kolui pe Spiritum ſanötum habere rationem formæ 8 . gtiam partialis, & conſequenter per hæc ver. ni conferri Spiritum S. vel gratiam; ſed “ tantùm ajunt his declarari expreſſius pote- iu ſtatem & gratiam collatam. Liceat igitur Vnn 2 .. argu⸗ nden l. nate. . t tn, ver. 1.0. goare, DE MATRIMONIO. 999 argumentum hoc in ipſos retorquere Adyver- ſarios: vi horum verborum accipe Spirieum §& verè datur Spiritus S. nee ordinans tan- tùm declarat jam datum eſſe Spiritum S. verba enim illa debent ſumi juxta veram ac naturalem ſignificationem, quando nihil ſe- quitur contra fidem aut bonos mores, ut hic contingit; in vera autem & naturali ſig- nificatione verba illa fſupponunt nondum da- tum fuiſſe Spiritum S. ergo etiam haud du- biè formam continent. Viderint igitur, quomodo ſuum ipſi argumentum ſolvant quidquid verò reſponderint, nobis ſervire poterit: quanquam expeditius illud ſoi- mus; nam in forma ad Prob. Conſ. B. D. Ant. Vi horum verborum Parochus veré ſponſos conjungit coram Deo & ſimpliciter. N. Verè in facie Eccleſiæ, faciendo, ut habeantur pro legitimè oninnctis C. Et heæc eſt etiam vVera conjunétio, non minus, quam verè ab- ſolvi dicitur ab excommunicatione, qui, poſtquam antè jam ſecretò ab ea fuerat ab- ſolutus, deinde palàm abſolvitur a Judice per verba hæc: Ego te abſolvo à vinculo ex- communicationis in nomine Patris &. Nec plus voluit Trid. quod ideo in Decreto ipſo nec verbulo meminit iſtorum verborum, ſed ſolùm ait: qui aliter, qudm præſente Pa- vocho &G&ρ. vid. in Concluſ. Igitur illa con- junctio Parochi eſt conjunctio quantum ad torum externum & Eccleſiam, extrinſeca au- RTYT 2 tem 100 DzE MATRIMONIO. tem ſubſtantiæ Sacramenti. Alii malunt vo- 6 care conjunctionem approbativam, fſcilicer Prions per ſponſos expreſſione conſenſus Ad Conf. N. Diſo. eſt; quod in Baptiſ- mo formam aliam aſſignare non poſſimus, ſimiliter in Pœnitentia; pro utroque enim hoc Sacramento h nc formam determinavit us formam; ſed contrarium colligitur, & probavimus ex duobus Concilis generalibus PFlorentino & Tridentino. Deinde cum Sa- cramen um Pœnitentiæ ſu ad modum judi- cii, abſolutio ab alio eſſe debet, qui judex ſit; Baptiſmus verò cum ſit Sacramentum regenerationis, etiam eſſe debet ab alio juxta Reſp. ad Conf. Olj. 3tiæ: Matrimonium verò Sacramentum eſt conſiſtens in Contractu; quilibet verò ſe ipſum obligare poteſt, imèò quilibet ſe ipſum obligat. Unde verba illa: Ego vos cc. non poſſunt accipi in lenſu pror- ſus vulgari pro conjunctione abſolutè & ſimpliciter tali; non quia alioquin ſequere- tur aliquid contra fidem & bonos mores; ſed quia eſt contra naturam Contractũs, qui à ſolis con rahentibus eſſe poteſt tanquam Miniſtris. MD Ohj. I. cum eod. &* teris ex Audtoritate. 8S. Patres; ſummi Pontifices; Concilia z & Plurima Ritualia ita de nuptiarum benedi- ctiene loquuntur, ut neceſſe planè ſit fateri, illam ipſi Sacramento eſſentialem eſſe; g i. Ororen nui⸗ fun 1 9 ſon unn m Gn ſ 1 1. 1 6 nin 4 frt an Pil ian 1 E inpont, GRA Eo i grmin n celeht en elin NA mnlis fen bilten angt5 AHde) llleer Ali eneelu⸗ . n , cer emrum jure Verd hltu; hind le fupw Gn/ ſe Dz MATRIMO NIO. 1 0 0r. w. Miniſter hujus Sacramenti erit Sacerdos. Prob. Ant. W . Ex SS. PP. Nam Tertullianus L. 2. ad Uxorem verſus finem, unde ſufſiciamus, in- quit, ad enarrandam felicitatem eus Matri- monii, quod Eccleſia conciliat, confirmat ob- luatio, & obfignat benedictio?“ S. Baſilius Homil. 7. in Hexamer. Jugum per benedicétionem im- poſitum diſtantium ſit conjunctio. S. Ambroſius Epiſt. 19. ad Vigilium: Cum ipſum conju- gium velamine Sacerdotali & beneditétione ſancti- frari oporteat: Similia habent plures alii. 1I. Ex ſummis Pontificibus. Evariſtus Epiſt. 1. & relatus C. Aliter 30. q. 5. connubia, ait, ſine Sacerdotis benedittione con- tracta, ſeu praæſumpta, non conjugia, ſed adul- tzeria, vel contubernia, vel ſtupra, aut Jornica- tiones potius, qum legitima conjugia elſe. Si- ricius Epiſt. ad Himmerium Tarraconenſem cap. 4. la benedictio, quam nuptutæ Sacerdos imponit, apud fideles cujuſdam ſacrilegii inſtar eſt, ſi ulla tranigreſſione violetur. Innocentius I. Epiſt. 9. ad Probum aſſerit, Matrimonio dari gratiam divinam, quando celebratur; atqui celebratur, quando Parochus benedi- Qionem elargitur; ergo. Similia habet in Epiſt. ad Victricium Rothomagenſem. Et Hormiſdas relatus C. Wullus 3. q. 5. nulus, inquit, fidelis occultè nuptias faciat, ſed benedi- ctione accepta a Sacerdote publice nubat in Do- mino. His adde Nicolaum I. in Epiſt. ad Re- Rrr 3 don- 10082 DEz MATRIMONIO doaldum, & relatum C. Lotharius 31. q. 2. ubi docet Matrimonium inter Lotharium & Waldradam initum diſſolvendum eſſe, ſi non fuerit cum benedictione Sacerdotis celebra- III. Ex Conciliis. Carthaginenſe IV. Can. 13. conjuges monet, ut nocte poſt accepfam benedictionem, ob reverentiam benedictio- nis ſe contineant. Colonienſe habitum anno 1536. Part. 7. cap. 40 ait Sacramentum Ma- trimoni, ſi quis, ſicut decet, acceperit, ac- cedente Sacerdotali precatione, conferre donum Spirit¹s Sancti, quo vir diligat uxorem amo- re caſto, ſicut Chriſtus dilext Eccleſiam, ubi verba: accedente Sacerdotali precatione, mani- feſte demonſtrant, at Tournely, mentem hujus Synodi eſſe, ſacerdotalem precationem eſſe formam hujus Sacramenti. Et in En- chiridio, quod juſſu hujus Concilii editum eſt capitulo penult. dicicur: Quamto magis pu- zandum eſt in nova Lcge Sacerdotes, qui legati- one pro eo funguntur, legitimos hujus Sacramen- si Miniſtros eſe. Cameracenſe habitum anno 1567. Paulò poſt habitam Seſſ. 24. Concilii Tridentini; Item Remenſe anno 1583. & quædam alia partim meminerunt Sacer- dotalis benedictionis, partim Parochum vo- cant Miniſtrum. Specialiter verò Concilium Lateranenſe. c. Cum in Eccleſiæ corpore. 9, de Simonia, ait horribile eſſe pro benedictioni- bus nubemium, ſive aliis Sacramentis aliquid = acci. e, a . Ge (Neor velit Con Anent I IV. . Nnounn E hn mnab vnnn le ll Gcranent cfls e Pnreyent, Dyomeo 41 10, eCn,t Fin Mun I1sE. drde N. gehenlltt IKeibusl ochi wwen 4 Ghralem pern ilenecie Eel, a⸗ oli hee ciinte DeE MATRTMONIO. 100 ¾ , accipere, ergo ſupponit hanc benedictionem umnd eſſe de eſſentia Sacramenti. Denique in fine ln Concilii Conſtantienſis Martinus V. inter Sa- din. cramenta numerat Matrimonii ſolennitatem. IV. Ex variis Ritualibus. Inter quæ Ro- ENen manum antiquum anno 1494. ait: contraben- funm! tibus veſpondentibus, ſe nec affines, nec conſan- kni. guineos &c. Sacerdos pronunciet verba, Juæ ſunt Hunn Jorma bujus Sacramenti. Et aliud Romanum mA juſſu Pauli V. editum in Præfatione ait, inter g. Sacramenta, quorum adminiſtratio ad Pa- non rochos pertinet eſſe Matrimonium. Quod im. igdem reperitur in Mediolanenſi ſub S. Carolo bh Borromæo part. 4. Act. Rituale Atrebatenſe nmi anni 1600, Yprenſe 1576. jubent ut Sacer- den dos dicat, & ego tanquam Eccleſiæ Miniſter nen vos in Matrimonium conjungo in nomine H. Patris &c. Similiter Mechlinienſe 1589. ſed ün & pluraalia benedictionis meminerunt. Ergo. nr⸗ K. N. Ant. Ad probationes I. & II. R. I. generaliter, nullum ex allatis SS. PP. & Pon- H RHiicibus loqui vel verbulo de benedictione nd Parochi dicentis: ego vos conjungo Gsc. quam Cetin tamen Adverſarii ex Tridentino volunt eſſe G. eſſentialem; ſed loquuntur de alia, qua Sa- er⸗ cerdos per varias orationes nubentibus ſolen- n ⸗ niter benedicit; quæ benedictio eſt ſolum ac- nlnn cidentalis, cum adhiberi non ſoleat nuptiis ege ſecundis, nec primis tempore Advents & nd. Quadrageſimæ. Proferant autem ſi poſſint, Gd vel unieum texttm ex S. Patre, vel Summo òèWð Rrr4 Ponti- 1004 DE MATRIMONIO. Pontifice, qui teſtetur benedictionem illam factam fuiſſe per verba iſta: ego vos in Marri- monium &&. quod quàm diu non faciunt, fru- ſtra textus accumulant; cum juxta Adverſa- rios ſola ea bened ctio, quæ per illa verba ſit, eſſentialis ſit. In ſpecie verò Ad prob. I. ex &. PP. N. Tertullianus loqui- tur de benedictione aeccidentali, qua Sacerdos Per varias preces hbenedicit neo-ſponſis; nam ante hanc benedictionem ſupponit jam Matri- monium in ſuo eſſe perfectum; quod indicant ejus verba; quod Ecclefia conciliat, & confir- mat oblatio. Deinde ſi teſtimonium Tertul- liani aliquid probaret, ſequeretur, ea omnia eſſe de eſſentia, quæ ibi recenſet, & ſic etiam foret renuntiatio Angelorum; nam poſtquam dixiſſet, & obſignat henedictio, immediarè ſub. dit: Co angeli venuntiant. Cæteràùm agir hic Tertullian. de conjugio fidelium, oſten- dendo illud felix eſſe, quod tor ſacris ritibus ragatur, ſecus ac fiat in conjugiis infide- ium; id quod verum eſt, etiamſi ea bene- dictio eſſentialis non ſit. Baſilius ſimiliter benedictionem illam accidentalem intelligit; ſine hac enim non ſolebant fideles celebrare atrimonia, cùm adhiberi deberet ex Præcepto. §. Ambroſius intelligendus eſt non de ſanctificatione ſacramentali, quæ ex opere operato habetur; ſed accidentali, quæ ha- betur Per preces Sacerdotis benedigentis. Ratio reſponiionis ex ipſo S. Doctore patet; òU dehor- * ctin bo Iun Glel ein ſe eth eiam Rri 4 lll ſorburtie uunlo ej 1 n feou lorbnin mucinde TU ntoſer eit, Melmn Cln wo lcoreh nrnehg le able njpi I. nni / Cen un /, olr 4 niln lini. int. Alrd. Unte ng. . idrsn IN m ene Ciolen auf. NNl. Cnnid eliam Can Diü 8NmOH elle e Cron e e lenls⸗ Nen. hon DE MATRIMONIoOD roO¶ dehortatur enim eo loco fideles, ne cum in- fidelibus Matrimonia ineant, ſine ritibus ſa- cris quibus ſanctificari alias Matrimonia opor- tet; addit enim immediatè: quomodo poreſt conjugium dici, ubi non eſt fidei concordia ?“ Aliàs, ſi velis verba S. Doctoris tibi ad rem facere, dicas etiam, velamen ſacerdotale ad eſſentiam hujus Sacramenti ſpectare. 1 Ad II. ex Summ. Pontif. . Ad Evariſtum: Imd. Epiſtola illa Evariſti plurimis Recen- tioribus ſuppoſititia videtur. 24. Hoc etiam Transmiſſo D. Vocat ea Matrimonia adulte- ria, vel juxta præſumptionem fori exter- ni, non reputantis pro vero Matrimonio; quod probari non poteſt; vel ea tantùm Ma- trimonia clandeſtina, in quibus non adeſt ve- rus utriusque conſenſus. C. Secus. N. nam ſtatim ſubjicit: niſi voluntas propria ſuffragata fuerit, & vota ſuccurrerint legitimg. Et ſic Adverſarii ipſi explicare Evariſtum debent; cùm non negent conjugia ſine dicta bene- dictione Parochi eſſe vera conjugia in ratione Contractus; conſequenter fateri debeant, non fuiſſe adulreria. Et verò ſi negare vellent, illa conjugia fuiſſe vera ſaltem in ratione con- tractůs, Tridentino apertè contradicerent, quod Seſſ. 24. cap. I. declarat, clandeſtins Matrimonia, libero contrabentium conſenſu facta, vata && vera eſſe Matrimonia, qum diu Eccleſia ea irrita non fecit. Ad Ienocentium IJ. B. D. Tone dari gratiam ex opere operato, v?. ii Rrr5 bene- 1006 DE MATRIMONIO. benedictionis. N. Vi poſiti conſensũs mutui. 1 C. Hormiidas ibi affert ſolùm præceptum ad- hibendi benedictionem Sacerdotis, id quod non negamus; ſed ſolùm, hance fuiſſe eſſen- tialem Sacramento. Micolaus I. ita ſcripſit juxta præſumptionem fori externi, in quo non reputatur pro Matrimonio vero, quod à partibus probari nequit. Nimirum Lotha- rius repudièsrat Teutpergam uxorem ſuam, ut Waldradam pellicem duceret. Mandat igitur Pontifex Rodoaldo legato ſuo, ut nul- lum hoc Matrimonium declaret; niſi probet Lotharius, quod prius, ante Teutpergam, duxerit Waldradam, non clam, ſed palam, cum benedictione Sacerdotis, ut refert Baro- nius ad annum Chr. 862. En verba Nicolai I. S& minimè probatum fuerit, W. aldradam fuiſſe uxorem legitimam, neque nuptiis ſecundum mo- rem celelvatis, per benedictionem ſcilicet Sacerdo- tis celelratis, hilio noſtro Lothbario fuiſſe con- Junctam, ſuggerite illi, ut &. Ergo loquitur Juxta præſumptionem fori externi. Sed cùmnm conſtet ex Trid. cit. Matrimonia clandeſtina, ſalrem fuiſſe vera in ratione Contractůs, nec diſſolvi ꝓotuiſſe, ſicut adhuc hodie vera ſunt in terris, in quibus non viget conſtitutio Tridentini ea irritantis, nec ſolvi poſſunt, Adverſarii nobiſcum ſolvere hanc objectio- nem debent. ð Ad III. ex Conciliis. Et primò ad Conc. Carthbaginenſe &. D. Hoc monet conjuges, enet! 1 1 quia nan crunenon umenut Eenale, 1 intnia nſeni⸗ Nummonen Eentiorert 4 0 n i pyunmuk, nn nen nenun . D,adleke ueny Snn Vri eagnte Nilinn pe uto ſ Acverli lnenu ler ven Cs rn unimn ulin, o) oe⸗ luo ate DeE MzXTRIMONIO. 1007 Wunm quia juxta Concilium Benedictio Sacerdotis tumnd. eſt Sacramentum, vel forma Sacramentalis. N. d Quia eſt cœremonia ſacra, vel, ùt loquitur üin S. Th. quid Sacramentale, habens' adjunctum nhlt Sacramentum. C. Benedictio enim illa licèt lie Sacramentum non ſit; eſt tamen quid Sacra- Gnl! menmtale, igitur ſicut olim conjuges ob reve- mm. rentiam in dies Feſtos & Dominicos ab actu Umin conjugali abſtinere debebant, ita rectè Conci- MA lium monere potuit conjuges, ut idem face- IH rent in reverentiam Benedictionis nuptialis. lpu Ad Concilium Colonienſe k. Potius pro dun, noſtra ſtat ſententia; dicendo enim; quod Mm DSacramentum, ſiquis, ſicut decet, acceperit, b. accedente precatione & . ſupponere videtur, l. Sacramentum confectum eſſe ante precatio- nem, atque hanc illi acceſſoriam eſſe. Dici- n tur autem, accedente precatione, conferri do- um num Spiritũs S. quia cùm Benedictio ſaltem e præcepta fuerit, illam culpabiliter omittens D gratiam percipere non poterat, utpote cui 1peccato ſuo ponebat obicem. Denique liceat ex Adverſario quærere, quomodo ex his: accedente precatione, probare velint, aut poſ- ſint, hæc verba: ego vos in Matrimonium con- d jungo eſſe formam Sacramenti, quæ ſenſum mI, Precatorium nullum continen. Ko. . Ad Enchiridium juſſu hujus Concilii edi- tum H. D. Vocat Sacerdotes Miniſtros legiti- r., mos, quia conficiunt Sacramentum ipſum. D N. Quia contrahentes nee ſolenniter, nee li- Eite 1008 DEz MATEIMONIO. eite perficere poterant hoc Sacramentum, niſi præſente Sacerdote, exquirente conſenſum; & per verba de præſenti conſenſum nomine Eccleſiæ ratum habente & benedicente, ver- bo: quia Sacerdos ad cæremonias Marrimo- nii & ſolennitatem principaliter concurrit. C. Hoc duntaxat ſenſu Sacerdotes dictos eſſe Miniſtros Matrimonii inſinuat Concilium Viennenſe ſub Clemente V. ubi lata in Reli- gioſos Matrimonia celebrantes excommuni- catione, Matrimonio aſſiſtentes vocantur, non conficientes, ſed ſolennizantes. Et verò hanc non aliam eſſe Enchiridii iſtius mentem, ex ejus verbis eodem Tr. de Marrimonio, quæ nimis ſtudiosè diſſimulant Adverſarii, planum fit; nam rem ita explicat: Supereſt, ut verlum & elementum bujus Sacramenti videa- mus, & gratiam infuper in eo conferri demon- Rremus. Verbum itaque hujus Sacramenti, quo accedente ad elementum fit Sacramentum, id ni- mirum eſt, quo ambo mas && fæmina, cum pie- tatis reſpeltu, quæ in Deum eſt, ſibi mutuo ſi- dem conjugalem dant, accipiuntque, non quovis modo, ſed Dei nomine conjunguntur. Ergo Verbum, quo hoc Sacramentum fit, quod proinde forma eſt, non eſt Sacerdotis Bene- dictio, ſed quo contrahentes conſenſum dant, & accipiunt; dum igirur Sacerdotes vocan- tur Miniſtri legitimi, hoc in ſenſu dato intel- ligi debet. Eodem modo reſponderi debet ad Concilium Cameracenſe & Remenſe 01 9 el. Aiooenn irn mmeinie ben aſnenns 1 ice ſpa bad un , H AMt onin NCt ennel onl e Menach Cd Dſſe n! ſpeles e Uenngni, memnnens Wrmeron ANimton hemniur, Unen cont Ino A⸗ Mtieer Wlden 1 NAiui lum nl kln, Numine enn . Ulnnn. roi,0 G Conihn inhe vommn. enney Ned ſlem, vonio, rlri, ſen; lile⸗ Uenn. gig IN Nt⸗ nt 4NI Pbeve⸗ n 8 Wll⸗ Horel. Eie he DirO MATRIMONIO, 1009 Ad Concil. Lateranenſe R. N. Conſ. nam Benedictionem ibi jungit aliis Sacramentis, non quia Sacramentum eſt, ſed quia eſt quid Sacramentale, & ceremonia ſacra, ſic plura alia ibidem Sacramentis jungit, quæ certè Sacramenta non ſunt; ait enim eſſe borribile pro Epiſcopis vel Abbatibus, ſeu quibuicunque perſonis Ecclelaſticis ponendis in ſedem, ſive in- troducendis Presbyteris in Eccleſiam, nec non pro ſepulturis & exequiis mortuorum, & Bene- dictionibus nubentium, ſeu aliis Saucramentis ali- uid H Unde vox aliis non eſt relativa ic, ſed abſoluta, velut Luc. 23. ducebantur cæ alii duo nequam cum eo. Ad Concil. Conſtantienſe. E. D. Martinus V. in fine Concilii Sacramentis aliis ad jungit Matrimonii ſolennizationem in abſtracto. N. Sumptam in concreto pro Matrimonio ſolen- ni, contracto in facie Eccleſi?. C. Jubet Pomifex in Bulla ad finem hujus Concilii ſuſpectos de hæreſi inter cætera ſpecialiter interrogari, an credant, quod Chriſtianus contemnens ſuſceptionem Sacramentorum Confirmationis, vel Extremæ Unct onis, vel Solemnizationis Matrimonii peccet lethaliter? ubi Solemnizationem non ſumit in abſtracto, quaſi in ea conſiſteret Sacramentum; ſed in concreto pro Matrimonio ſolenni, h. e. con- tracto in facie Eceleſiæ; ſive pro Matrimonio tam quoad ſubſtantiam ejus, quàm ſolenni- tatem; Matrimonii verò quoad ſubſtantiam ini- 1010 DE MATRIMONIO. Miniſtri ſunt contrahentes, quoad Solennita- tem eſt Parochus. , — Ad Il. ex KRitualibus. Primèò ad Roma- num antiquum, . D. Sic loquitur de Matri- monio ſumpto, adæquate, tam quod ſub- ſtantiam, quàm ſolennitatem. C. Secus. N. Matrimonii autem ſic adæquatè ſumpti forma adæquata & integra coaleſcit ex Verbis Sacer- dotis & Contrahentium; nam per hæc quoad ſubſtantiam, per verba Sacerdotis quoad ſo-= lennitatem perficiturr. “ Adalterum Rit. Rom. juſſu Pauli V. edi- tum N. D. ait adminiſtrationem Sacramenti Matrimonii pertinere ad Parochos, quiacon- trahentes non poſſunt licite, nec modò juxta Tridentinum valide perficere hoc Sacramen- tum ſine afſiſtentia Parochi tanquam teſtis eſ- ſentialiter requiſiti vel: adminiſtrationem Sa- cramenti Matrimonii quoad ejus ſolennita- tem. C. Secus. N. Eodem modo explica S. Carolum Borromæum in Actis Ececleſiæ Mediolanenſis part. 4. §. 1. Ad catera Ritualia, ùt Atrebatenſe, VYprenſe, Mechlinienſe æ. ea, utpote poſt Tridentinum edita, ſic loqui, quia Trid. ſupra cit. dixerat, ut Parochus vel bis verbis utatur: ego vos in Matrimonium conjungo; vel ſimilibus Sicut ergo, ut ſupra reſpondimus ad Tridentinum, hæc verba ibi exempli gra- tia proponuntur à Tridentino (alioquin enim Trideantinum non diceret, ut bæc vel ſimilis PrOs D1 NNu Go n, 1 1 Vele Kin esficen 66 damn lſnnh Hadſerki 100 140 in, gil DiN n S Muno eeltn h. danenen eiethu natnne f Eyy n umne Moru uilg I henit Penento iunnmn llen Rhnns nie. lilkhen Mirlklge. udahb. Md. Ngmrnti Clucon. D jore nmen⸗ wlgel. Nen e⸗ 8 Rar. olhann Wobre DE MATRIMONIO. 1011 proferat) ut per talia contrahentes conjungat coram facie Eceleſiæ, non autem coram Deo, coram quo jam conjuncti ſunt per datum con- ſenſum, ſic nec plus volunt illa Ritualia, nec plus velle & intendere potueruaun. Obj. V. er &. Thoma. S. Doctor variis in locis videtur ſentire contrarium; ergo. Prob. Ant. nam Imò p. 3. q. 83. a. 3. ad S8. inquit; diſpenſatio Sacramentorum pertinet ad Miniſtros Eccleſiæ; hi verò Sacerdotes ſunt. 2d: 2. 2. q. 100. a. 2. ad 6. Dare pecuniam pro Matri- monio, in quantum eſt Eccleſiæ Sacramentum, eſt illicitum; & ideo in jure Terobinser, ne pro bene- dictione nubentium aliquid exigatur. Ergo. 3tio. In 4. Diſt. I. q. I. a. 3. docet verba eſſe de eſſentia Matrimonii ut Sacramenti. Et cum ſibi objeciflet: Peœnitentia & Matrimonium ſunt quædam Sacramenta; ſed de integritate eorum non ſunt verba aliqua; ergo. Sic ad y. dicit: Ma- trimonium, ſecundum quod eſt in oficium Matu- &ö LPanitentia ſecundum quod eſt virtus, non babent aliquam formam verborum; ſed ſecundum quod utrumque éſt Sacramentum, in diſpenſatione Miniſtrorum Eccleſiæ conſaſtene, utrumque habet aliqua verha. Ergo juxta S. Doctorem utrum- que in diſpenſatione Sacerdotis conſiſtit. 40. In Supplemento q. S8. a. I. Solus ille Miniſter Sacramentorum, in quibus gratiæ datur, qui balet Miniſterium ſuper Corpus Chriſti verum, quod eſt Solius Sacerdotis. 510. lib. 4. cont. gentes cap. 78. probat Matrimonium eſſe Sa- cramen- P 10712 Dz MATRIMONIO. .e eramentum, quia diſpenſatur per Miniſtros 1 el Eccleſiæ; hæc autem probatio eſſet nulla, ſi 1 en contrahgntes Miniſtri eſſen. N d. Imo. Textibus allatis opponendo tex- 1 ae tus claros. Sic in 4. Diſt. 26. J. 2, a. 1. ad I. nn . refertur in Supplem. d. 42. a. I. ad I. inquit: orut, verbu quibus conſenſus Matrimonialis exprimitur, ſunt forma hujus Sacramenti; non autem bene- dittio Sacerdotis, quæ eſt quoddam Sacramentale, muͤlgnn Quid clarius? Item ibid. q. 45. a. 5. ad 2. cum Nin 6 ſecundo loco ſibi objeciſſet? Sacramentum Huimn Ae/ Pœnitentiæ non perficitur, niſi mediantibus n noker Eccleſiæ Miniſtris; ergo nec Matrimonium i, in occulto abſque Sacerdotis Benedictione; vann kil ſic reſpondet: dicendum, quod actus noſter in ionn Pœnitentia, quamvis ſit de eſſentia Sacramenti, tede non tamen eſt ſuffciens ad inducendum proximum Ele Gni effectum Sacramenti, ſeilicet abſolutionem a pecca- AGedtl tis, & ideo oportet, quod ad perfectionem Sa- NKs; cramenti inerveniat altus Sacerdotis; ſed in Ma- W i trimonio actus noſtri ſunt cauſa ſufficiens ad in- Aſn Ure Jucendum proximum effectum, qus eſt oblivatio; ileiiis guia quicunque eſt ſui Jurit, poteſi ſe alieri obiga- i ohfn re, &o ideo Sacerdotis benedictio non requiritur Eiucq * quaſi de eſentie Sacramenti. Et ante O. dixe. G, ci rat: conſenſus expreſus per verba de præſenti in- t Menll ier perſonas legitimas ad contrahendum, Martri- AN umn monium facit, quia hæc duo ſunt de eſſentia Sa- An glnnt cramenti; alia autem omnia ſunt de ſolennitate lio 0 Sacramemi G'c. Ex his jam patet reſponſio itißell ad textus objectos. Unde . gi Pe. 200, 0 lloigreon Gul,6 ecoex. Kimnir ignnn, euin h Cmnd A,an ummnn edintbue vtn Altione; Nr i fnnmni, Orimun Ipeur. en . Kolr. en d/ Clin⸗ Mn. nu e ſntnf pnle 8 4 DE MATRIMONO 1013 v. 24. W. Aut. ad Prob. vmam Be expli- co cum Diſt. Diſpenſatio omnium Sacramen- torum eodem modo pertinet ad miniſtros Ec- eleſiæ. N. Diſpenſatio vel quoad confectio- nem aut eſſentiam, ut ſex priorum Sacra- mentorum; vel quoad ſolennitatem tantum, ut fit in Matrimonio. C. Ad 2. B. MW. Conſ. Nam S. D ibidem ipſe Sacramentum Matri= momi ſignanter diſtinguit a Benedictione nu- ptiali; & ex hoc quod ſit illicium pecu- niam dare pro Matrimonii Sacramento, ſo- lùm probare vult, rectè prohibitum efle ab Eccleſia, pecuniam exigere pro Benedictio- ne, cùm ſit ſaltem qucddam Sacramentale; imò ipſa Sacramenti ſolennitas. Ad ztiam Be. Non hoc dicit vel- cit. loc, vel ullibi, verba eſſe de eſlentia Matrimonii ut Sacramenti. Quod verò ad 5§5. dicit, mutilaè affertur à Cano & aliis; ſignanter enim ex hoc ipſo loco convincitur S. D. pro nobis efle; cum enim dixiſſet: usrumque bhabet aliqua verba; immediatè ſubdit: ſteut in Matrunonio ſunt verba exprimentia conſenſum, & iterum Bene- diétiones ab Eccleſia inſtitutæ, ut Pœnitentia au- tem eſt abſolutio Sacerdotis verbotenus facta. Hoc præmiſſo. B. D. Conſ. Ergo ju- Xta S. D. utrumque Sacramentum in Bene- dictione Sacerdotis conſiſtit edem modo. N. Diverſo C. Etenim juxta S. D. Pœni⸗ tentia in diſpenſatione Miniſtri Eccleſiæ con- ſiſtit quoad ſubſtantiam & formam eſlentia- 888 lem 1014 DrE MATRIMONIO. N lem: Matrimonium vero præciſe quoad ſo- N N. lennitatem; & hoc, non aliud intendit per Ommm oppoſitionem inter verba exprimentia con- Ee daret ſenſum, & benedictiones ab Eccleſta inſtitu- fless tas; nimirum conformiter illis, quæ dixit Wi üru ſæpe alibi, ut Reſp. I. citavimus : Sacerdo- ſ In tis henedicétio non requiritut in Matrimonio quaſi m, & de eſſentia Sacramenti &c. Ad Atam Be. D. ltef Sacramentorum, id eſt potioris numeri Sa- en n cramentorum. C. Omnium. N. Suhd. ut jl,n ante: eodem modo. N. Diverlo. C. S. D. M vocem Sacramentorum non ſumit univerſali- 6cht ter; neque ſic ſumi poteſt, cum certum ſir nc e ſimplicem Presbyterum, qui tamen haber in9 92 miniſterium ſuper corpus Chriſti verum, mWdn- non eſſe Miniſtrum Baptiſmi. Ad stam g. ( ,M D. Probat Matrimonium eſſe Sacramen- Mmnt tum, quia per Miniſtros Eccleſiæ diſpenſa- i ln tur quoad ſubſtantiam. N. Quoad acciden- mtin m taria, ſolennitatem. C. Addit enim, eate- mzell i nus diſpenſari per Miniſtros Eceleſiæ, qua- gyiign tenus quædam benedictio nubemibus adhi- Dls betur, quam conſtanter aſſerit alias pertine- m dee re ad ſolennitatem. Igitur, ut notat in hunc rraphi Doctris Angelici locum Ferrarienſis, cele- mnng h bris S. Thomæ Interpres, vult ſolùm S. D. wN eexyseo, quèòd ad benedicendum Matrimonio a adhibeatur Miniſter Eccleſiæ, cognoſci velut 10 ex ſigno, Matrimonium eſſe Sacramentum, I & non contractum merè civilem; quia ſi elſ- ſet Contractus merè civilis & profanus, non le adhibererur Miniſter Eccleſĩ. o . Mecd Uer li n. Kikn. N l. nſſiſ Sand. nen N. NI 0 6 Mierti. mmnl. ,Hber rum, n g. Wmen. enli⸗ An⸗ A e n See, 1 ae⸗ 18. ſtobio Awene enuum; ile. Cnn B DE MATRIMONIO. 1015 Olj. Vl. Authoritatem Theolagorum. Ex his I. Canus refert Guilielmum Bariſienſem Tr. de Sacramentis. c. 9. ubi inquit, quod apud fideles Matrimonium ſit ſacrans henedi- ctionis virtute. Theologos Concilii Coloni- enſis. Paludanum in 4. Diſt. y. q. 2. Sco- tum, & quoſdam Canon ſtas veteres. II. Tournely poſt Guilielmum Pariſ. & Canum refert unum ex primariis Sorbonæ Doctori- bus, qui, teſte Pallavicino lib. 23. Hiſt. Con- cil. Trid. c. 9. ſententiam Cami propugnavit in Concilio Trid. Toletum lib. 7. Sacerdor. Inſtruct, c. 6. Petrum de Ledeſima de Ma- trim. q. 42. 2. I. Dub. 4. Eſtium, sylvium; Dominicum Bannez, qui in I. p. S. Thomæ q. I. 4a. 8. inquit, ſentenium communem mod multis improbari, non ſolum poſt celebrationem Cocilii Tridentini, ſed etiam anteag, & Cani ſententiam muſtos alios ſequi abſque ulla temeri- tmate, quod enim uno tempore occultatur, poſtea per diligentiam & ſtudium multoties innoteſeit. III. D. Ludovic. Habert hiſce addit Senten- tiam de Sacerdote Miniſtro ante Canum fu- iſſe receptamm & probabilem; & quidem in Germania ùt probabiliorem. Verùm dictis hiſce non obſtantibus, ſine metu, aut falſi periculo. Be. Ind. Opponendo Authoritatem om- nium Theologorum, qui ante Canum ſcrip- ſerunt, intérque eos Theologiæ Scholaſticæz Principes Hugonem à S. Victore lib. 2. de . Sss 2 Sacra- 1 1016⁶ DE MATRIMONIO. Sacramentis Fidei p. 1I. c. 5. & 6. Magi- ſtrum Sententiarum lib 4 Diſt. 27. §. B. jun- o §. C. S. Thomam ante citatum. Scotum in 4. Diſt. 26. q. unica. Item Durandum lb. 4. Diſt. 27. q. I. in O. S. Bonaventuram in 4. Dilt. 27. a. I. q. I. & a. 2. J. I. 2. Et com- munem hanc ſententiam fuiſſe teſtarur Do- minicus Soto ex Familia Dominicana Cano coævus, & ante hunc ſecribens in 4. Diſt. 26. q. 2. a. 3. Controriæ ſententiæ neminem eorum, Jui bucuſque ſeripſerunt, meminiſſe. Ex hac verò communi doctrina ſcholæz omnino col- ligitur, ut ait Bellarminus, doctrina & pra- XIS Eccleſiæ, cüm Paſtores Eccleſiæ doceant fubditos, juxta opiniones, quæ in ſcholis communes ſunt. Minùs verè autem, ac minùs reveren- ter in Angeliaum Præceptorem ſuum ait Bannez, S. Doctorem ætate proveéctiorem ea ſcripſiſſe, quæ non ſatis cohærent cum iis, quæ ſcripſit junior in 4. Sentent. nam ferme ſingula, quæ nobis objiciunt Adver- ſarii ex Doctore Angelico, jam antea ſcrip- ſerat, quàm ſcriberet ea, quæ pro ſententia noſtra attulimus. Ea verò, quæ ex lib. 4. cont. Gent. objiciuntur, equidem ordine ſcri- ptionis poſteriora ſunt, minimè tamen con- tradicunt iis, quæ S. D. ſeripſit alibi, cum Miniſtros hujus Sacramenti contrahentes aſ- fereret; ut liquet ex reſp. ad illum textum S. Doctoris ex lib. 4. cont. gent. olject. Mar: dheton ilec 1 e Mn Donumte 5 bencun i cltet⸗ nfuhe e Kl nf hrmri bus Ne Nn teho io rerd hhelnns inn Rcoomm n hom enid cie P li n nn Ute ino En.. ceint Nhols eren. l dit We , A KE. mi⸗ l eſetr N⸗ W Iun e en 1 le, 89 Dz MATNIMONIO. 1017 m. 209. In eitationibus Theologorum pro adverſa ſententia falſa veris commiſceri. unde HB. ad A⸗A. citatos a Cano. Et primò quidem Guillelmus LPariſienſis perperam addu- citur; eſto enim, quod ſenſerit Benedictio- nem Sacerdoris eſſentialem huic Sacramento eſſe; non tamen juvat Adverſarios; nam Guillelmus per Benedictiosem intelligit ora- tiones, quæ ſuper nubentes fiunt, ut patet ex cap. 6. ubi ex profeſſo agens de Senéti- tate Matrimonii, ait, habere etiam Matri- monium non parüm Sanctitatis ex Benedicti- one & Oratione Sacerdotali; proinde hanc adhibendam eſſe, cuùm nee cilus ſumendus ſit abſque Oratione &, Benedictione Sacerdotali, ubi Sacerdotis eſt copia; tum poſt pauca rationem dat; quia gratia Sanctificationis & puritas ſpi- ritualis ne- Deo acceptabilius quæri, eg eſzca- cius aut facilius obtineri, qudm graticſiſſimis Ec- cleſiæ precibus; at in his orationibus, preci- bus Eccleſiæ Adverſarii formam Sacramenti non reponunt, nec reponere volunt; alte- rius verò formæ in toto hoc Tr. de Matrim. Guillelmus non meminit; Dixi: eſto, quod ſenſerit & quia ſic eum ſenſiſſe putant AA. communius; quanquam diſſentire vi- deatur Dominicus Soto relatus ante Reſp. I. & alii, qui dubitanter Guillelmum referunt, fortè, quòd verba: Sacrant B nedictionis vir- zute, iis videantur explicari poſſe, de virtu- te ex opere operantis, præſertim ſi confe- §8§ 3 ral- 1018 Drz MrXrRIMONIO. rantur illis, quæ modèò ex c. 6. retulimus. Interim non vacat hic, ſpeciali diſputatione inquirere mentem Guillelmi; cùm, ex di- tis non juvet Adverſarios, volentes, for- mam eſſentialem eſſe: Ego vos in Matrimo- nium &ρ. nequaquam verò preces Eccleſiæ, vel orationes. Quanrum ad Zheologos Concilii Colonien. K reſponſum eſt Object. IV. Paludanus au- tem planè immerito citatur; nam ratio om- nis, ex qua Canus Paludanum pro ſe allega- Vit, illa eſt, quod Paludanus cit. loc. dicat, non peccare eum, qui in peccato contrahit Matrimonium, quod docuir a. 2. n. 22. Ca- nus verèò dictum hoc intellexiſſe videtur de Matrimonio contracto ſine Sacerdote ; ſed fallitur; quia Paludanus expreſsè loquitur de omni Matrimonio, etiam Sacramento, & idem docuit de omni alio Sacramento, ſci⸗ licet non peccare mortaliter, qui Sacramen- tum miniſtrat in mortali: & quidem eodem etiam loco expreſsè notat Miniſtrum Sacra- menti Matrimonii non eſſe Sacerdotem. Quo igitur jure Paludanus ciratur? “è”U Kotus adhuc minus Cano favet; nam in 4. Diſt. 26. q un. mentem ſuam ſic ex- primit, ur clarius non poſſet: Sacramentum Matrimonii eſt expreſſio certorum verborum ma- vis 8g fœminæ ſe invicem ſignificantium traditi- onem muiucæ poteſtatis corporum ad prolem d- Ssuè procreandam ex inſtitutione divina effcaci- (guitnn Centtm; i ) ſn, hn mngie SAucc UImm 60 ii Mnn lerbn en IE iNN Sſe N pentum, Venrumnn lberi N; ind ey gua nlts Weri Egnen Ponnton M Ahetz „ „ DEz MATRIMONIO. 1019 alnu zer Ngn jcans gratium conferendam mutuò con- guine erabentibus ad conjunctionem mutuam animo- M rum gratioſam. Nec juvat Canum, quòôd r. poſtea eodem loco dicat: de Miniſtro eſt aliud liv. Jubaum , gquia ut plurimum comtrabemtes mini- e, ſrant ſibi ipfis boc Saucramentum, ſed nec loc requiritur neceſſariò: in omni contractu eſt Sa- in] cramentum; vel aliquando patres contrabunt pro AmH ihis vel flliabus præſentibus, eis non exprimen- . nm ribus ſigna propria. S& ergo ili ℳ Sacramen- li tum; oportet dicere, quòd Miniſier bujus Sa- 1 , ocramenti poteſt eſſe indifferenter, quicunque poteſt Nefu e Min ſter in Contractu Matrimonii. Nam ((. Scorus, ut ex verbs palam eſt, non dubita- ne vit, utrum contrahentes ſint Miniſtri Sacra- Ad menti Matrimonii, ſi ipſi proferant verbs Uur conſenſum exprimentia; e⸗ dubium Scoti „& erat hoc, an ſolus lle contractus Martrimo- E mnii ſit Sacramentum, quando ipſi contrahen- mne tes conſenſum exprimunt? dicitque, ſi ve- non rum eſt, quod in omni contractu ſit Sacra- n. mentum, etiam parentes poſſe hoc Sacra- ao mentum miniſtrare liberis, ut quando paren- tes liberis præſentibus & tacentibus contra- in hunt; imd ſic miniſtrare hoc Sacramentum a4 poſſe, qu cunque poteſt eſſe cauſa efficiens uuon contracks. M W n Malè etiam a Cano quidam Canoniſiæ ve= M. eres allegantur, qui putaſſe feruntur Ma- N. trimonium non eſſe Sacramentum, quaſi hoe cde tantûm dixerint de Matrimonio, cui non aſ- „üflſtit Sacerdos 3l nam primò Canoniſtæ illi SSS 4 n0n I02292 Drz MATRIMONIG non negabant Matrimonium eſſe Sacramens tum; ſed erronee putabant, licèt Sacramen- tum ſit, non tamen conferre gratiam ex ope- re operato. Eid. Artic. I.. Deinde quod Canoniſtæ illi docuerunt de Matrimonio, non tantům docuerunt de illo Matrimonio, cui non aſſiſtit Sacerdos; ſed de quocun- que, ſive aſſiſtat Sacerdos, ſive non; quod error erat, & longè diſtat a ſententia Cani. Ad Ad. cit. d Toöurnely. Et quidem Do- QGor ille Sorbonicus ſententiam adverſam fer- me nihil promovet; Unus enim hic ex toto Senatu Parrum Tridentinorum & Theolo- gorum ibi præſentium refertur à Pallavici- no- propugnaſſe ſententiam Cani; quæ au- tem ſententia tam heteroclita aliquando fuit; gquæ non unum ſaltem alterumque Patro- num haberet? Nihil etiam illi Doctori tri- buendum cenſuerunt Patres; unde ſubdit Palavicin. plures ac præſtantiores ex Doctori- gZus in oppoſitam partem, h. e. noſtram ſenten- tiam, concurrunt; & illa ſententig, Doctoris Sorbonici, ægre toleratur, & a pluribus caſtiga- tione cenſoria veprebenditur, praſertim poſt oc Tvidentinum Decretum. .Y 7 letus gratis refertur; dum enim ait poſt Tridentinum Miniſtrum hujus Sacra- menti eſſe Sacerdotem, idque ad ipſius eſ- ſentiam pertinere, non negat Contrahentes eſie Miniſtros, ſed præter contrahentes ex Decreto Tridentino requirit etiam Sacerdotem 11 h, At it lerl s i iokec nlro ea iul o, nn N iliui inlao . NM/0 lceniri, MdI Clon ſennir tin en t i Dunnet eſnn o Nil lnel / UN hmge Ain r leenten iyübene Ma Wl n⸗ unen Enmen. ae. nnn, on. na it i en ſn Ao l Gi. b al⸗ lui, ro. ni. Mn hbener M 4 n ett⸗ penes e en 6 DE MATRIMONIOD. 1021 cum teſtibus, ur validè celebretur, cùm ta- men ante Tridentinum, ut ipſe fatetur, non fuerit neceſſarus Sacerdos; ergo cùm ex- preſſe dicat, ante Tridentin. ad valorem hujus Sacramenti non fuiſſe neceſſarum Sa- cerdotem, ſed poſt, intelligi non poteſt de Miniſtro Sacramentum conficiente, aliàs nec antea fuiſſet ſine Sacerdote miniſtrante vali- dum, càm talis Miniſter nequeat ab Eccle- ſia inſtitui; ſed tantùm intelligi poteſt de Miniſtro aſſiſtente, ſolemm zante, & teſtifi=- cante. PbPetrus de Ledetma verò totus contrarius eſt Adverſariis; quid enim ipſe ſentiat, quæſt. RM XLII. Art. I. ſic declarat: Ultima Concluſio. Poſt Coneilium Trident. non videtur mihi pro- habilis ſententia Magiſtri Cano: ſed tenendum eſt tanquaim certum, quòd non requiritur forma exr parte Miniſtri Eccleſiaſtici, etiam in ratione Saeramenti: certum tamen eſt, quod requiritur præſentia Sacerdotis ad Matrimonium &&. Qui⸗ bus nihil clarius. Hoc ſolum dixerat in Concl. 4. probabile eſſe, quòd ante Triden- rtinum & Florentinum fuerit neceſſaria ali= qua forma ex parte Sacerdotis ad Matrimo- nium in ratione Sacramenti; idque contra Soto dicentem, quèd ante Canum nullus fu-= erit, qui hanc ſententiam defenderet. Ra- tio autem quare hoc probabile vocarit Le- desma, erat ; quia, inquit, Magiſter Cano multos pro ſe adducit Doctores. Sed hos S. 88 5 5 ſine 1022 DaE MATRIMONIO. ſine jure adduci à Cano ante oftendimus. Subſiſtit ergo aſſertio Dominici Soto: nec favet Ledesma Adverſariis. Bainnez etiam fruſtra opponitur: nam Primò falſum eſt, communem, noſtram ſen- tentiam à multis improbari ante Tridentinum, ut facilè evincitur ex allatis hactenus Docto- ribus: Secundò: pauci ſunt admodum, qui poſt Tridentinum à communi ſententia receſ- ſerunt, ſi compar mur iis, qui nobiſcum ſentiunt. TZertiò., Non ſine injuria tot gra- viſſimorum Theologorum, qui ferè per quingentos annos hac de re diſputârunt, aſ- ſeritur, eos omnes fugiſſe veritatem, & ſoli Cano apparu'ſſe, in re adeò capitali, ubi de forma & Miniſtro Sacramenti agitur, præ- ſertim cùm argumenta, quæ in Florentino Canus ſe inveniſſe putat, debilia ſint, ùt ex reſponſis ad ea colligitur; alios verò Do- Gores malè pro ſe allegarit, ùt dictum. Non remanent igitur D. Tournelio Doctores, niſi Eſtius, Sylotus, & fortè quidam ahii. W Quod denique D. Ludovicus Halert af- firmat, ſententiam de Sacerdote Miniſtro an- te Canum receptam fuiſſe ut probabilem, & quidem in Germania ùt probabiliorem; U- trumque falſum eſt, & ſine omni fundamen- to aſſeritur; cum nulli AA. ante Canum tam in, quàm extra Germaniam aſſignari poſſint, qui ita vel ſenſiſſent, vel docuiſſent, vel ſcripſiſſent. 0% Pe N6VI Gon cdnn 0 lben le Pil llla pe n uenn clapta iote o Mni plli N Pecti, e ſotum e, 1A. en onnin m munun nonler! 1muntdik lrnr ntirn Me MN (n hlir lenis r, . IV N Uur ind⸗ ordi n nel en lunl 0 N rt! lalinns nec uenen itnen. flumn mhe. CUml ni Nohun . ,, ,A 6ſ bi Pre⸗ tino⸗ Uex AN. NN thei . . Mel. hhen. Un, U. Cwen. mnin 4 1. L Des MATRIMO NO0 1823 Obj. VII. ex Ratione ſequentia J. Matri- monium contractum ſolis conjugum verbis non ſignificat effectum Sacramentalem. II. Ante Tridentinum & juxta jus antiquum ſponſalia per copulam affectu maritali fa- Gam tranſibant in Matrimonium, & copula ſic habita ſupplebat vices horum verborum: accipio te &c. ergo contrahentes non poſſunt dici Miniſtri hujus Sacramenti; quia alias copula illa illictta dici deberet pars Sacra- menti, vel actio vice Chriſti facta, quod ab- ſurdum eſt dicrer. . Ad I. N. A. Significat enim ſpiri- tualem conjunctionem conjugum per chari- tatem mutuam. Ad II. B. 1mò. Videtur eſſe moraliter impoſſibile, ut copulam ani- mo maritali factam nulla præcedant verba vel ſigna, quibus ſponſi ſignificent, ſe in eam conſentire affectu maritali; ac ut pro- inde non antecedenter ad illam ſit contra- Rum Matrimonium per illa verba vel ſigna conſenſus. Interim etiam admiſſo taſu N. 24 D. Ant. Copula carnelis præcisè & ratione ſui. N. Nam etiam tunc copula ſecundum ſe erat indifferens ut fieret vel affectu mari- tali, in ordine ad contrahendum Matrimo- nium; vel animo fornicario explendæ lbi- dinis cauſa. Copula ratione ſigni, vel cum manifeſtatione mutui conſensús in Matrimo- nium. C. Cùm enim copula rarione fſui ſit indifferens, ut fiat vel animo maritali, e „ 1024 DE MATRIMONIO. fornicario, non ipſa; ſed utriuſque conſen- ſus externè expreilus fiebat vice Chriſti pro- ut ordinatus ad Sacramentum. Nimirum cauſa effieiens Matrimonii Sacramenti eſt conſenſus mutuus externè expreſſus; quod autem expreſſio fiat per hoc vel fale ſignum, habet ſe accidentaliter & materialiter. Si- que hoc ſignum ſit actio turpis, non ideo „valori obſtat Sacramenti, ſed ſolum ponit obicem gratiæ ex parte ſubjecti. Sic reſpon- dere debent ipſi Adverſarii in caſu quo aqua in Baptiſmo applicatur per tactus im- pudicos, ubi quidem hæc actio eſſet mate- ria proxima Baptiſini. AKRTICULUS vV. Quæ ſit materia & forma Seeramenti Ma- tvimonti? MAivlex hic eſt Scholaſticorum ſenten- tia. IIII, quibus placet, Miniſtrum huſjus Sacramenti Sacerdotem eile, pro ma= teria plerique aſſignant Contractum legiti- mum; pro forma verba Sacerdotis: Ego vos in Matrimonium conjungo. Cæteri Verò, qui nobiſcum commumter aliàs ipſos con- trahentes eſſe hujus Sacramenti Miniſtros contendunt, quoad materiam & formam ta- men diſſentiunt. Navarrus in Summ. cap. 22. conſenſum internum eſſe materiam adæqua- tam docet; formam verò verba, aut alia ex- terna 5 4 n . N n N. Cenom Crelon. N Rn im I A Cnlahinn, ug auont ir Kcoli WMen Con nin iſhs n auedn (N Wus conrtent M. Nenti non ftelle in in conlen ſm, t i Pelur⸗ 1tänen unt nd lene = lu eſt od hm, = = R Miee un mn e o No. iſ iro. DE MATRIMONIO. 1025 terna ſigna conſenſum exprimentia. Palu- dan. in 4. Diſt. 26. 4. 4. a. 3. 4d 2. Covarr. L. 4. Decret. p. 2. 6. I. Vaſquez. Diſp. 3. de Matrim. Sect. 5. allique ipſa contrahentium corpora eſſe materiam ſuſtinent; formam conlenſum verbis, aliisve ſignis ſufficienter expreſſum. Nos cum Suarez, Bellarm. Sanch. & RR. paſſim in Contractibus duplicem mate- riam diſtinguimus. Altera eſt remota, ſeu circa quam, quæ ſunt res ipſæ, de quibus contrahitur, 4 objectum, in quod cadit con- ſenſus contrahentium. Altera eſt proxima ſeu ex qua, & dicitur illa, ex qua compo- nitur & conſtat Contractus. Prior conſti- tutionem contracts non intrat, cùm fſit tantùm ipſius objectum. Poſterior contra- Gum ingreditur ut pars intrinſeca, ex qua & forma conſtituitur unum compoſitum mo- rale pariens obligationem ex parte utriuſque contrahentis. Unde Dico I. Materia adæquata hujus Sacra- menri non videtur convenienter poni poſſe præciſe in conſenſu interno. Prob. Primò enim conſenſus internus non poteſt dici ma- teria remota, ut per ſe patet; cum materia remota ſit illa res, circa quam ipſe conſen- ſus verſatur. Deinde non poreſt convenien- . . . . ter dici materia proxima. Prob. hæc pari. Imô. In contractu humano; item in Sacra- mentis materia debet ſaltem ex aliqua ſui par- E 1e . 1 X 102, 6 DE MATRIMONIO. te eſſe ſenſibilis; Sacramenta enim ex gener ſuo ſunt ſigna ſenſibilia, non tantùm ratione formæ, ſed etiam materiæ, ſed conſenſus internus ex nulla (ni parte ſenſibilis eſt. Di- Xi: ſaltem ex aliqua ſui parte quia non eſt in- conveniens, materiam partialiter eſſe inſen- ſibilem, quæ fiat ſenſibilis per aliam mate- riam partialem, ut in Sacramento Pœniten- tiæ dolor interior, qui eſt partialis materia, fit per confeſſionem ſenſibilis, quæ cum do- lore unam materiam totalem integrat. Prob. 240d. Materia & forma in Sacramentis de- bent proportionari materiæ & formæ in compoſitis phyſicis; per horum enim ana- logiam aſſignantur in Sacramentis; ſed in compoſitis phyſicis materia ſemper eſt quid indifferens & determinabile; forma autem determinata ad unum; ergo idem in Sacra- mentis dicere convenit. Subſ. Atqui con- ſenſus internus non eſt quid indifferens & determinabile in conjugibus, ſed eſt actus determinatus ad ſuum tantùm objectum ex- primendum; nec determinatur a verbis, ſed ab his ſolam ſenſibilitatem accipit; ergo non poreſt eſſe conveniens materia Matrimonii. Dico II. Corpora contrahentium, ſeu ùt aliis dicere placet, jus vel dominium in corpora in ordine ad uſum conjugalem, ſunt materia remota & circa quam; non proxima & ex qua. Proh. Materia proxima & ex qua eſt pars materialis ipſius Contractus, quam in- . . Krin- 1 Ee on ;, 1 iemn un lal Cont 1 ſetin pro gen Wae Eug er 4 Urm. vnathen lls fel eßnrel a e er, len 8 lna ind, mn d, Lmaoc. MeW alhsy Uitun mun in gupr eg, plcileen in V Pmmcn Euſem 1 nrunnn en chi⸗ ee eriagg i0 lin. l. lane. 0leute lBnune Pnd ,A, Hellete ne / At d in lid Ntemn Nera⸗ n. N Ad oe. lted un u. nrin hlen OH nad DE MATRIMONIO. 1027 grinſece componit; atqui corpora contra- hentium, vel jus in ea in ordine ad uſum conjugalem, non componunt intrinſece con- tractum, ſicut res vendita, ager, vinea non componit intrinſece venditionem; igitur materia proxima dici non poſſlunt. Sunt tamen materia remota, & circa quam, quia circa corpora, vel jus mutuum in ea con- tractus verſatur; ſicut venditio verſatur cir- ca agrum, Unde nullus Ctus hactenus contractum definivit per res, circa quas Con- tractus verſatur; ſed per mutuum conſen- ſum expreſſlum, vel per murtuam obligatio- nem, ut per proprietatem ex contractu con- ſequentem. Sic Inſt. de Oblig. exconſ. pr. con- tractus Emptionis, Venditionis, Locationis, Conduétionis, Societatis, ſolo conſenſu di- cuntur perfici, nulla mentione facta rerum, quæ emuntur, venduntur, locantur &c. Conf. I. In eo formaliter conſtituendus eſt Con- tractus, ex quo proximè & immediate ſe- quitur mutua contrahentium obligatio; hæc enim proprius ipſius eſt effectus, vel pro- prietas; atqui hæc non ex rebus, ſed mu- tuo paciſcentium conſenſu & conventione naſcitur. Unde Ulpian. I. Labeo. 19. ff. de VE. Contractum per mutuam contrahentium obligationem ut per proprietatem, quæ im- mediate naturam Contractus conſequitur, definit. Eadem verò Matrimonio conveni- unt; cùm nihil aliud ſit, quàm contractus ElvI-⸗ 7 1028 DE MATRIMONIO. civilis ad dignitatem Sacramenti elevatus. Unde ſpecialiter pro hoc Conf. II. Corpo- ra, vel jus & dominium mutuum in illa, nec ſignificant, nec cauſant gratiam; ergo non poſ- ſunt eſſe pars materialis Sacrame ti. Dico III. Materia Pproxima hujus Sacra- menti & forma ſunt ipſi contrahentium actus, quibus ſibi mutuò corpora, vel mu- tuum in ea dominium in ordine ad conju- galem uſum tradunt, & traditionem accep- tant. Mlateria eſt traditio; forma ejus occep- tatio; utraque dicens & conſenſum internum & externam expreſſtonem. Prob. In aliis con- tractibus materia & forma actus ſunt contra- hentium, ita ut traditio habeat rationem ma- teriæ; acceptatio formæ; ergo & in contra- Qu Mätrimoniali; nam in ratione contra- Qus Matrimonium à cæteris civilibus con- tractibus non diſtinguitur; nec ut Sacra- mentum eſt, diverſam habet materiam & formam à ſe ipſo, ut éontractus eſt. Anter. Prohb. IIlud ſe habet Per modum materiæ; quod ſe habet per modum dererminahilis; il⸗ lud verò ſe habet per modum formæ, quod ſe habet per modum determinantis; ſed tra- ditio ſe habet per modum determinabilis; & acceptatio illius per modum determinantis; Traditio enim adhuc quid informe eſt; per zam enim ſolum contractus inchoatur, eſt- que inefficax, & manet ſuſpenſa, donec ac- cedat acceptatio, per quam traditio fit Ee⸗ 4 ecta „ tken r zEe N. nereit Qom Cs vere aConn Pnexpe⸗ 06, znhode Auemneo sconlee ptn iaeyi MMocorvo 1fit ir nl wod 1ionarn NCdrt chennn tonſcerin Ir e me Urho llin etfe In conlen n, in tlorm, Elnmere ninie ummmn mlid lttemng l(npo. lnee lmol. 5„ ite ünn N . l Uen n ei Aenn. dlan CNte⸗ en m. Colit⸗ Cnte 8 CO. 1Ner. GN Mn ie e, ol N. ie⸗ Unnotg; Ailer u . (era⸗ 6 Nr. DEZE MATRIMONIO. 1029 Eecta & efficax, totusque Contractus perfici- tur. Dixi: utraque dicenz & conſenſum inter- zum &ασ. Matrimonium enim quà Saeramen- tum neceſſariò ſenſibiliratem requirit, quæ per actum externum habetur; quà Con- tratus verò exigit eſſentialiter utrumque 3 quia Contractus ex conſenſu interno & ex- terna expreſſione conſtitui ur. = Oj. I. Ergo idem erit materia & forma in hoc Sacramento. B. 1). idem ſecundum eandem conſiderationem N. ſecundum diver- ſas eonſiderationes. C. Eadem enim verba: accipio te in meam: accipio te in meam, ita ſunt acceptatio ab una parte, ur ſimul ſint traditio corporis proprü; ſie dum ſponſu ait? Kerg te in meam, his ſuum corpus tradit3 & ſimul accepiat traditionem ſponſæ; ſimili- ter ſponſa dum dcit: accipio te in meum, & ſuum corpus tradit ſponio, & acceptat tradi= tionem ſponſi; idem igirur ⸗tus ſub diverſa conſideratione meteria eſt & forma; materia; At eſt traditio; forma, ur eſt acceptatio. Et hoc viderur velle Vlorent num, dum cauſam efficientem Matrimonii aſſiqnat mu- tuum conſenſum per verla de p æ enti ex- preſſum, nu la alia aſſignata cauſa ut mare- riali, aut formali,; cùm tamen in reliquis ſuam cuique & materiam & formam aſſignet; cur enim hoc, niſi quia ſentit Conci ium, in hoe Sacramento non allam eſſe cauſam materialem & formalem, quam illam, quæ eſt efſiciens; TIEI alias 8030 DEz MATRIMONIO. aliàs enim eam expreſſiſſet, ůt fecit in Sacra- mentis reliquis? Nec latuit Concilium, in Sacramentis cauſam efficientem non diſtingui a cauſa materiali & formali; ablutio enim & Verba à baptizante prolata ſunt materia & for- ma Baptiſmi, & fimul cauſa effectrix tum ratiæ, tum characteris, quem imprimuns: ita mutuus conſenſus conjugum externè ex- preſſus, cauſa materialis eſt, quatenus eſt tra- ditio; formalis, quatenus acceptatio; effi- ciens verò reſpectu gratiæ, quam confert, & nexus, vel conjugalis vinculi, quod cau- ſat. Veruͤm Oj. II. Juxta Vlorentin. cit. materia Sa- cramentorum ſunt res, forma verò ſunt ver- ba; ſed juxta nos etiam verba vicem materiæ ſubeunt. F. D. Maj. Res & verba ſemper materialiter. N. Formaliter, quatenus ha= bent conditionem materiæ & formæ. C. In Sacramentis non tam attendi debet ad res & verba materialiter, quam ad ea formaliter, h. e. quatenus habent rationem materiæ & formæ. Unde ſicut in Sacramento Pœniten- tiæ etiam verba habent conditionem mareriæ, ſcilicet confeſſio; ita in Matrimonio res ver- bis explicatæ conditionem formæ, & eadem Verba ſecundum aliam conſiderationem habe- re poſſunt conditionem materiæ; neque enim Florentinum, licèr dixerit Sacramenta perfici materia, forma & Intentione Miniſtri, ideo dixir, hæc tria in ſingulis debere realiter di-= ſtingui. Olj. Rſersnt cocleoe Gs lus me Nne un Une, o oonetre n Aa Mlünnmnd Kenhlen Pul, g S Mallen etcn. ſir IInn , ble 0 Uln. iip⸗ Nler Ntüker. inn t: lin e fenutee. N. n en, dar K l ver. nterie enper hi A mie ert olen. enc, Nster⸗ Ne nte en ennete Ude Gd⸗ DE MATERIMONIO. 103N O/j. III. Acdus contrahentium non pgnificant effectum hujus Sacramenti; ergo. B. W. Ant. Directe enim & explicite ſignifi- ecant juris mutui, & conjunctionis vinculum; ac conſequenter implicite gratiam ad actus juris illius & conjunétionis conjugalis neceſ- ſariam. De cConſenſu ad Matrimonium requißtto. m juxta Florentinum Concilium Dex. Union. S. ſeptimum. ut ſœæpe hactenus re- tulimus, cauſa efficiens Matrimonii ſit mu- tuus contrahentium conſenſus, & Tridenti- num Seſſ. 24. de reform. Matr. eundem con- ſenſum non obſcurè requirat, ordo poſtulat, ut explicata Matrimonii natora, de hoc con- ſenſu, quantum ad forum Theologiæ Schoe laſticæ pertinet, diſſeratnus. ARTICULUS I. Au ad valorem Matrimonii ſemper neceſarius ſor conſenſus contrabentium? qualis eſſe debeat? Nen eſt hic quæſtio, utrum ad Matrimo- X num in fteri ſive ut Contractut eſt, ne- ceſſarius ſit abſolute & ſemper conſenſus con-. W TIE trahen- 4032 Dz MATRIMONIO trahentium: certum enim eſt Matrimonium hoc ſenſu ſumptum ſine conſenſu mutuo nun= quam haberi poſſe, cum uti contractus alii, ita matrimonia is conſtet ex conſenſu mutuo ceu partibus eſſentialibus, eumque includat formaliter; at cauſa formalis a nulla cauſa ex- trinſeca, nequidem devinirus ſuppleri poteſt; aliäâs enim cum cauſæ formalis ſit conſtuuere ipſam rei eſſentiam, ſi res ſine ſua cauſa for⸗ mali exiſtere poſſet, etiam poſſet ſine eſſentia cxiſtere. Nec quæritur de Matrimonio; ut S&a- eramentum eſt, hoc enim in ipſo contractu conſiſtit; ſi igitur ſine eo conſenſu haberi non poſſit contractus Matrimonii, nec haberi po- terit Sacramentum. Solùm quæſtio proce- dit de Matrimonio in facto eſſe, ſive ut dicit Einculum ex contractu relictum, quo conju- es copulati & adſtricti manent nexu indiſſo- ubili. Dico . Ad Matrimonium etiam ſub gatione vinculi, adeò neceſſarius eſt mutuus conſenſus, ut ejus defectus ſaltem nulla ſive Sæculari, ſive Eceleſiaſtica poteſtate ſuppleri poſſit. Ratio eſt: quia nuh potellati creatæ a Deo poteſtas hæc conceſſa eſt; non enim a Deo datur poteſtas in deſtructionem, ſed ædificaionem boni communis; falis verò po- teſtas boni communis deſtructiva eſſet; cum Matrimonisa inter invitos & repugnantes facta impediant amorem mutuum ad proereatio- nem prolis ejusque rectam sducatiohem- ne⸗ ceſla- D tom; P E pundo Al pole vetelli Dleie in oe n Klen Zeneſen io harte⸗ ENN barcon ſeg , ulmcon d, Gm RMochl 6loin Gids own G Gnun ispalum Venyo. In hen ig inpo elli rporui MNiN, llr e Uunnin, Mande Nn n eeni onr hnc ommn npo, Unlg. cct nn. nc Kymnnr ulr Sn ubo⸗ 1 ent eril. en i. NNrH DE MATRIMONIO. 1053 ceſſarium; producant mala maxima, perpe- tua jurgia, fornicationes, homicidia &c. Un- de & nunquam Eccleſia, aut Respublica ali- qua talh poteſtate uſa fuit, quæcunque ſuade- vet neceſſitas, ut uteretur. Dixi: ſaltem nulla ſive ſæculari &g. Deum enim poſſe tale vinculum inducere inter ma- rem & feœtinam ſine illorum conſenſu, vi- detur veroſimilius; poteſt enim Deus tradere viro poteſtatem in corpus mulieris, & vi- ciſſim abſque utriusque conſenſu; cùm majus habeat dominium in corpora conjugum, quàm ipſimet; ſed ex facta illa traditione reſultaret vinculum conjugale, ſicut reſultat, dum vir mulieri, & mulier viro hanc poteſtatem tra- dit. Nec obſtant tunc mala ſequi nata, dum mas & fœæmina conjunguntur reluctantes & inviti; cum Deus æque animorum ſit Domi- nus, quàm corporum, ac proinde inſpirare iis poſſit amorem mutuum, quo ea mala præ- caventur. Obj. J. Validum habetur Matrimo- nium ſub conditione impoſſibili; quia condi- tiones impoſſibiles appoſitæ Matrimonio pro non adjectis habentur. C. fin. de condit. appoſ. ſed tunc potuit nullus fuiſſe conſenſus in Ma- trimonium. Et ſimiliter ante Tridentinum Sponſalia, ſi acceſſiſſet copula, tranſibant in Matrimonium, ſed & tunc abeſſe conſenſus Potuit; ergo Eccleſia ejus defectum ſupplere Poteſt. IIL. Poteſt Respublica ex dominio, Trt 3 quod 1034 DzE MATIMONIO. quod habet urgente neceſſitate in corpora ei= vium, ſubditum reluctantem tradere in ſer⸗ vitutem; imò in mortem; ergo etiam in Ma- trimonium. . ad J. Validum haberi tale Matrimo=- pium pro foro tanrum externo, quia Eccle- ſia præſumit adfuiſſe conſenſum, & condi- tiones tales, utpote nugatorias, vult pro non sdjectis haberi, quia ſupponit eas non ſerio, ſed ex joco, vel ſub modo & pacto tantum, ſi turpes ſint, adjectas fuiſſe; unde, ſi reipſa conſenſus defuerit, hunc non ſupplet Eccle- ſia, & coram Deo nullum eſt Matrimonium. Idem eſt de Sponſalibus, quæ accedente co- pula ante Tridentinum traniibant in Matri⸗ monium, ſcilicet pro foro externo tantum, ute Eccleſia præſumebat, copulam habitam Uiſſe affectu maritali, adeoque cum coaſenſu in Matrimonium; non tamen in foro interno & coram Deo verum erat Matrimonium, ſi reipia conſenſus defuiſſet. Ad II. W. Conſ. Quia primum exigere poteſt bonum com- mune; non verò ſecundum., ” Dica It. Conſenſus debet eſſe I. verus⸗ non fictus; cçontractus enim ur ſic natura ve- rum conſenſum poſtulat, velut utroque Jure ſancitur; Civili; quod docet, quamdiu in nobis non fuerit animus rem deſerendi, Vel Kansleren in alium, tam diu in noſtra nde nere poteſta e à Beſſideri N. Quodſt ſervus. de gequir, vel amitt. Peſſeh. ubi: conftat poſſi⸗ aLere PP Nt, 4DMvta uniens ponico: hui erle torenn; urh int UD Audvenen anin oble o conne ſelig el ennn 4r. ſrecebe, munier s onceh⸗ le Nr N G, occonſe iualter, llasmo in, nl n Anuliert Ael 6Cinlttu Nan in dih Mheun 9 nanhnei. ern ſen ireſt, lond i le⸗ N Nd. Urnn lonlet Chtunn Nene Mlate. Nniun, Mle h⸗ Mri. Munn, un. nli Cion! N E . DzEz MATRIMONIO. 1035 dere nor, donec neſtra voluntate diſceſſerimur- Et l. Obligationum ſ-. de A. & O. ſubſtantia obligationis ponitur in animo ſe obligandi. Canonico: Can. 22. 4. 5. MWon dehet, inquit, aliquis verla conſiderare ſed voluntatem, & in- zentionem; quia non debet intentio verbis ſera' rey ſed verba intentioni. II. Deliberatus, id eſt, cum cognitione & advertentia, quæ ſufficit ad mortale; hoc enim obligationis gravitas, quæ ex Matrimo- nio contrahitur, exigit. Irem mutuus, & vVerbis, vel ſignis ſufficienter expreſſus, juxta Florentin. in Decr. utrique enim parti inno- teſcere debet, ut acceptari poſſit. Porro ſal- tem moraliter ſimultaneus, h. e. utriusque con- ſenſus non debet neceſſario coexiſtere & poni ſimulrate phyſica, ſed moralis ſimultas ſuffi- cit, id eſt, ut, poſtquam pars una conſen- ſum dedit, altera ex intervallo conſentiat, modè conſenſus prior adhuc perſeveret ha- bitualiter, ſive non ſit revocatus, talis enim ſimultas moralis cæteris in Contractibus ſuffi- eit; & intervallum medium non vitiat obliga- tionem l. I. F. de E. O. Quoad Matrimonium *verd nulla extat in ullo jure exceptio. Deni- que debet eſſe publicus, non clandeſtinus, ubi viget Conſtitutio Tridentini Matrimonium clandeſtinum irritantis: liber ab errore & metu, de quibus partim hoc Cap. partim ſuo loco uberiùs diſſeremus. Ttt 4 ARTI. 1036 DE MATRIMONIG. ARTICULUS II. Vhrum conſenſus conditionatus ſufficiat ad Mairimonium? OVrvandem J. Conſenſum in Matrimo- nium præſtari poſſe cum Demonſtratio⸗= ne; cum Cauſa; cum Modo; cum Condi- tione. Qum Lemonſtratione præſtatur, ſi ap= ponitur ſigaum, Per onæ, qucum contra- hitur, qual tartem exprimens, fierique ſolet pPer particulas relativas qui, quæ, quod, ut: duca te, quæ nobilis, dives es. Cum Cau⸗= ſa: dum apyonitur ſignum exprimens moti- vum, quod operantem impellit, & denota= tur per particulim cauſalem quia; ut: duco te, quia de tali ſtemmate oriunda es. Cum Mogo: quando ſignum apponitur expreſſivum oner's, vel obligationis, quæ imponitur; vel effectus, qui ſperatur, vel finis, qui intendi- tur; fitque per particulam ut; velut: duco te, ut hanc dignitatem per te obtineam. Cum Cenditione: ii detur conſenſus, ſed tan- tùm ſub conditione, ſiquid poſitum fuerit; ac proinde per particulam ſi indicari ſolet, ut: duco te, ſi pater tuus conſenſerit. Nece Modus; nec Cauſa; nec Demonſtratio per ſe impediunt, quo minus actu verè fiat Matri- monium, cui apponuntur, cum errorem tan- tùm acecidentalem inducant 17. 33. F. de Condit. & Demonſtr. Et Ratio eſt; quia non Nekon od 4 6 ſwe⸗ el 1, ſwe e, e o ſ Non Noc ucre 1s won D we ievori en len e. Iia RdAN 0Mun, cui umrnen Cciocet N lid e! WCd Gorun r⸗ A le Cvo Condo uvro. Gllonen Uro, umn.o d nne id Min. Unferee nCn hI n n GeN , 1 C Nie 600le Cbeo Cn Nn r linen een A⸗ hnt (ern e Mr vennh fe N 0. 1 DE MATHIMONIO. 1037 Impediunt, quo minus conſenſus feratur in id, quod ad Matrimonii ſubſtantiam perti- net, ſive vera ſit Cauſa, Demonſtratio, Mo- dus, ſive non, ùt cùm dicitur: duco te, quæ, vel quia nobilis es; ſive verè ſit, ſive non ſit nobilis, ſemper occurrit ejus corpus, quod acceptatur, & in quod fertur conſen- ſus tanquam in ſubſtantiam. Dixi: per ſe; niſi videlicet habeant rationem Conditionis, cui contrahens alligavit conſenſum; quia tum idem ſentiendum, quod de Conditione, de qua nunc. II. Licèt, attento ſenſu Juris, ea ſola ſit ſtrictè dicta Conditio, quæ Actum, vel Con- tractum, cui adjicitur, ejusque obligationem in futurum eventum dubium ſuſpendit, ſive Conditio de futuro contingenti 9. ſub conditie- ne. Inſt. de E. O. latius tamen hoc loco ſumi- tur Conditio, prout ingludit etiam alia Con- ditionum genera; & definiri poteſt, adjectio appoſita ſuſpendens, vel reſolvens diſpoſitionem Acüs vel C. ntroctus, ejutque, gquæ ex illo naſci- zur, obliga onem. L Conditio ſic latius ſumpta 1. dividitur in Conditionem de præterito; de præſenti; de futuro. Conditio de præterito eſt, quæ diſpoſitionem reſolvit, & dependentem red- dit ab aliquo, quod extitir; ut: duco te; ſi pater tuus mortuus ſit: de præſenti; quæ ab aliquo, quod ſit actu; ut ſi nobilis es: de futuro, quæ ab aliquo, quod extiturum ſir. TIts 2. In 1038 DE MATRIMONIO. 2. In poſſibilem & impoſſibilem. Poſplilis, quæ evenire, & non evenire poreſt. Iinpoſſt- bilis, cujus eventus dari non poteſt, ſive ex natura rei; ut: ſi hirco cervum ceperis; velex Satu; ut ſi verè pauperi dicas: ſi Principatum in dotem atruleris; mille aureos numerave- ris; vel defacto, ut: ſi montem aureum attu- leris in dotem. Huc pertinet Conditio, quæ dicitur impoſſibilis de Jure, alias dicta Con. ditio turpis; quèòd enim non licet, id nec poſſe cenſemur. h. 5. F. J Condit. inſtit. Hæc, ſi adverſetur uni ex tribus Matrimonii bonis, id eſt, generationi aut educationi prolis; vel fidei conjugali; vel individuæ vitæ ſocietari eſt turpis repugnans ſubſtantiæ Matrimonii; ut: ſi ſub quæſtu adulterandam te tradas: per Poculum ſterilitatis, procreationem abortũs generationem prolis evites &c. 3. in neceſſa- riam & contingentem. Weceſſaria; quæ eſt certò extitura, ſive ex natura rei, ut: ſi cras ſol oriturus ſit; vel ex revelatione, ut: ſi An- tichriſtus venturus ſit. Contingent, cujus even- tus eſt dubius; ſi hic pendet a libera volunta- te partis, qua cum contrahitur, ut: ſi Reli- gionem catholicam amplecti volueris, dicitur contingens Bioteſtativn; ſi a voluntate tertii, ut: ſi Titius te hæredem ſcriber, eaſualis; alias erit contingens ſimpliciter. Quæritur nunc, an, vel quatenus dictæ conditiones appoſitæ contraétui Matrimoniali reddant hunc invali- dum, vel ſuſpendant? Dico Diol gnente Meredel 1 ſc eel ifei ctrclote er icve ſotenm el enwn rlhlin 5lanion, ernmie le, Ne rtcksn llere⸗ (orne Aivronn v eman Wnc Potecun, Ulerandin les e, gnimn vine Molubinta wbono li Cni mlenlis in⸗ lnin Ug pormunue nohnen elgnn Knin iſe hl nfen nee. nm. e rCn 1 Nn ni, el etaii U Uer te ed a 6. glu gti ex te t⸗ D DE MATRIMONIO. 1049 Diro I. Matrimonium ſub conditione re- pugnante ſubſtantiæ Metrimonii eſt nuilun. Patet ex c. fin. de Condit. appoſ. ubi Gregor. IX. ſic decidit: ſi conditiones contra ſuhſtantiam conjugii inſerantur: puta, ſi alter dicat alteri; contrabo tecum, ſi generationem prolis evites: vel donec invemam aliam honore vel facultatibus di- tiorem: aut ſi pro quæſtu adulterandam te tradas, matrimonialis contracius, quantumcunque ſit fa- vorabilis, caret effetu. Pro quo oblerva: ad Matrimonium ex inſtitutione divina eſſentia- liter tria requiri: primum eſt ejus indiſfſolu- biliras, ſive vinculum perpetuum. Secun- dum: fides mutus conjugalis, h. e. obligatio non adulterandi; & reddendi debitum, ſi ab altero conjuge legitime exigatur. Tertium: obligato non impediendi generationem pro- lis, eamque, ſi nata fuerit educandi. Ideo nullus eſt contractus juxta c. n. cit. contra- ho tecum, donec invenero ditiorem: ur ad- ulterandam te tradas; ut ſterilitarem procu- res &c. vel natam prolem occidas; primus enim vinculo perpetuo, ſive Matrimonii in- diſſolubilitati; alter fidei conjugali; poſtre- mus bono prolis poſitivè adverſatur. A tio æ priori Concl. eſt: quia non poteſt ſimul ſtare conſenſus in ſubſtantialia Matrimonii, & con- ſenſus in aliquid Matrimonii ſubſtantiæ re- pugnans; unus enim tollit & deſtruir elterum. Quomodo tamen ſubſtantiæ Matrimonii non repugnet in conjugibus votum ſervandi caſti⸗ uatem, vid. ſup. Dico 1040 Dz MATRIMONIO. Dico II. Conditio poſſibilis de præteri- to, vel de præſenti contractus Matrimonia- lis valorem non ſuſpendit; ſed vel ſtatim nul- lus eſt non exiſtente conditione; vel ſtatim valet ea exiſtente. Ratio eſt; quia contractus ex voluntae & conventione contrahentium legem accipiunt juxta X. 85. 1n 6. ergo ſi eon- trahentes conſenſerunt ſub conditione nobili. t;tis, paternæ mortis &c. his exiſtentibus ſta- tim naſcitur obligatio; vel nullus eit con.- tractus iis non exiſtentibus; quia ſub his con- ditionibus præcisè ſe obligare intendunt. Dico IIlI. Conditio impofſibilis adjecla Matrimonio illud ſaltem Pro foro externo non vitiat. Patet ex c. fin. de condit. appoſ. quo dicitur: aliæ conditiones appeſitæ in Matrimonis, Ki turpes && imnpeſſiiles fuerint, propter favorem jJus debent pro non adyectis haberi; tune enim, niſi aliunde conſtet contrahentes ſeriò eas ad- kcile, Eccleſia in dubio Ppræſumit, contra- entes ſolius joci cauſa eyusmodi conditiones adjeeiſſe, & potius ſerièò contrahere voluiſſe, quàm invalide; proinde non defuiſſe conſen- ſum & mertò? ne fortè ſeperentur, qui le- gitimè conjuncti ſunt, & aliis conjungantur Per Alatrimonium illegitimum. Limitavi ta- men Concluſionem pro foro externo; Aliter enim pro foro interno ſentiendum eſt, ſi re- Vera ſeriò tales conditiones adjiciant; & verè ſuum conſenſum tali conditioni alligent, ut ſine illa non intendant contrahere; tunc enim nullum ert e un ehtuſn orn eolel Pennn alhi le Do! Geann Mar Num el blkntir b ſpe Me int Eenra ſicecn incvvn gogoe In Lodee KWolſe Poroen id , o adhnie mnin it rla cond Nolebit . n ſehe eleur nhmteore Alemdi Uenineneen D·E MATEIMONIDO. 1041 gJullum erit Matrimonium, ex defectu con- ſensůs: quin hoc ipſo, quod ſe nonniſi in eventum nunquam futurum obligaverint, pa- tet, eos ſe obligare omnino non voluiſſe: id- que multo magis verum de conditione im- Poſſibili de præterito, vel præſenti. Pico Il. Spectato foro externo, valet etjam Matrimonium regulariter ſtatim ut ab- ſolutum, cui apponitur conditio impoflibilis de Yure ſive turpis, de futuro, non repugnans ſubſtantiæ Matrimonii. Habetur iterum ex c. fin. ſæpe cit. Dixi tamen 1mò regulariter, ſcilicet ſi dubium ſit, num ſerio, an joco ad- jecta fuerit conditio; ſi enim aliunde conſtet ſeriò ad jectam fuiſſe cum animo ſuſpendendi Matrimonium uſque ad conditionis eventum, nec pro foro externo valebit; præſumptio enim Eceleſiæ, qua hic præſumit contrahen- tes voluiſſe juxta mentem Eccleſiæ, & ſine Peceato eontrahere, non eſt præſumptio Ju- ris de Jure, quæ probationem in contrarium non admittat. Dixi 2do: torpis de futuro; ſi enim ſit de præterito vel præſenti, valebit Per ſe conditione poſita; eâ verò non poſita non valebit pro utroque foro. Dixi 3tio & irerum ſpectato foro externo; nam pro interno ſuſpendetur Matrimonii valor & obligatio, ſi contrahentes revera non alirer, quàm in even- tum talis conditionis ſe obligare intenderint; cum enim conſenſus ſit de eſſentia Matrimo⸗= nii, ſtcut contractus cujuslibet, non poteſt S Valere 4042 DzE MATRIMONIO. valere Matrimonium ut abſolutum, ubi ab ſolurus conſenſus non eſt. Dico E, Matrimonium ſub conditione de furturo neceſſaria eſt abſolutè validum. Ra⸗- tio eſt: quia talis conditio eſt defacto deter- minata in ſua cauſa, eſtque moraliter præſens & impleta, eo quòèd futuritio ejus defacto in- ſit rei. Præreres ejusmodi conditio cenſetur addita non tam ad conſenſum ſuſpendendum quam oſtendendam i lius certitudinem, ur ſenſus ſit, ſicut certum eſt e. g. ſolem cras oriturum, ſic certum eſt, quòd te ducereve- lim. Pro foro interno tamen mens ipſa con- trahentis ſpectanda eſt, annon verba talia / cras ſol oriatur, ita intelligat; ur velit indicare tempus, quo cras ſol oriatur; tunc enim nou Valebit Contractus ante diem craſtinum. Dico VI. Matrimonium ſub conditione honeſta, indifferente, aut contingente de fu- turo non valet abſolute ante eventum condi- tionis, ſed uſque ad hunc ſuſpenditur: quia contrahentes non intendunt ſe obligare, niſi poſt eventum conditionis; actus verò ultra intentionem agentium non operantur. Et quoad hoc ſatis inter DD. convenit? ſolùm controvertitur inter eos, utrum Matrimo- nium ſub tali conditione de futuro contractum, conditione poſira ſtastim convaleſcat abſque conſenſu novo, ſi modo prior conſenſus non fuerit revocatus? Unde Die⸗ D o V ſob e collage edol 7l Nnrield, gos Ih eoun, ocomunen byanid ol unmn e Pror lten / Petunri (l retn, nieſenen noe ete her bime eN Eww 6Duy. 1 itr⸗ Mentia ſt⸗ S1. concron ileine li d gimn ,in n ſer nane eſer ian. la Clcare 1non one E. nod. l/ El IA M Finde en e ed Dz MATRIMO NIO. 1043 Dico EII. Probabilius eſt Matrimo- nium ſub conditione honeſta, indifferente, aut contingente de futuro, polſita conditione, conſequi valorem abſolutum tam in ratione contractůs, quàm Sacramenti ſine novo con- ſenſu, modò prior revocatus non fuerit. Ra- tio eſt. 10. Quia eſt hæc omnium aliorum Con- tractuum, etiam Sponſalium natura juxta communem AA. ut ſub tali conditione cele- brati e purificatà, acquirant valorem abſo- lutum ſine conſenſu novo, modò conſenſus Prior ex nullius parte revocatus ſit h. 11. f. qui potior. in pign. l. 7. . de contrahb. empt. Er- go etiam Matrimonium, quod naturam con- tractůs retinuir. 26. Quia conſenſus ille, cùm in eventum conditionis relatus ſit, uſque ad hunc perſeverat moraliter, ſicut in eo, qui per Procuratorem contrahit; igitur poſi- fa conditione non minus obligabit, quàm ſi de novo poneretur. 30. Quia ſic deelaraſſe S. POM V. & CEMENT. VIII. refert Fagnan. in c. ſuper eo. L. y. n. 56. h. t. ut adeò hæc ſententia ſit authenticè declarata. Olj. I. Actus legitimi non recipiunt diem aut conditionem c. 50. in 6. l. 72. f.. de N. J. atqui Matrimonium eſt actus legitimus; ergo. N. D. Maj. Actus legitimi, h. e. qui vel ex diſpoſitione Juris diem aut conditionem ex- cludunt; vel ex natura ſua ob certam verbo- rum formam præſcriptam vel a Jure humano, Vel divino ut in reliquis Sacramentis. Alii actus. 1044 Dz MATRIMGNIO. a Qus. N. Per Acus legitimos in citt, NX, illi Actus intelliguntur quibus ex diſpoſitione Iuris non licet conditionem adjicere; tales iunt in Jure ſpecialiter expreſſi, ut c. l. 77. emaneipetio, acceptilatio, hæreditatis aditio, ſervi optio, datio tutoris; & in Jure Cano-⸗ nico c. 2., de Elect, in 6. electio: item illi Actus; quibus certa verborum forma Ppræſcripta eſt; t in Sacramentis cæteris: non verò per Actus legitimos intelliguntur Contraétus ſecundum ſe;, vel Actus in Jure ſpecialiter non expreſſi; proinde nec Matrimonium, cùm nec ſpecia= liter quoad exeluſionem conditionis exprima- tur in Jure; nec certa verborum forma con- ſtet; nec ex natura ſua ſit excluſivum condi= tionis; quin ipſo Jure imbibitam habeat con= ditionem intrinſecam: niſi Religionem intra- vero. ODlj. II. c. Super eo. 5. H. t. ſtatuitur eum, qui Matrimonium iniüt cum muliere ſub eon- ditione conſenss pa erni, ante illius even- tum ad Matrimonium contrabendum cogi non poſſe; infertur: ergo hic eveniente ad illud contrabendum cogi poterit. Sulſ. atqui non contrabitur Matrimonium niſi per conſenſum ergo cogi eo caſu poterit ad ponendum con⸗ ſenſum novum. B. D. Am. Et Pontifex ibi contrabere ſumit. pro ponere conſenſum. N. Pro perſicere contractum, h. e. conſummare Martrimonium; ut ſenſus ſit ad Matrimonium onſummandum cogi non poſſe. C. Quæſie tum anin iu Cüonis mendum contrehe Ponlum! 4 4 1 lam erom, 6V ſogg cn en Ae R, As pene d poe Erkin Geo don N 1 ’ Mane Unin ne enber onn cone Url olode Rhon nu d Punmm Caniar e tin De MATnIONODO. 104 fum enim fuerat, utrum talis ante eventum conditionis cogi poſſit ad Matrimonium con- ſummandum, ut patet ex Rubrica; ergo per nin An contrahere intelligit conſummare; alis I telponſum interrogarioni non coneordaret: nlls Vel ſi tamen contendas, Pontificem velle, ie ut iterum contrabatur, eumque de contractu I 1n0Vο loqui, dici poteſt, id factum ideo, “ ued dubium fuerit, annon brior conſenſus on Uerit ante conditionis eventum revocatus. ien 7 M. 1. In C. it. dicitur, quòd con- “ ſenſus Pendens ab eventu füturo non ſit ha- u bendus pro conſenſu de præſenti; atqui ad nile Ghline Eeiles . Rlatrimonfum requititur conſenſus de præ- tan. ſenti; ergo ponendus eſt conſenſus novus. m. K. D. Maj. Conſenſus bendens ab eventu fu- turo non eſt conſenſus de præſenti, h. e.- ne non eſt abſolutus & omnino perfectus ante de. Sonditionis eventum. C. Non eſt conditi- N Onatus, incompletus, revocabilis, quam diu “ pendet conditio 5 & obligans ad exſpectan- dum conditionis eventum. N. Eſt conſen- ſus de præfenti poſitus, ſed conditionate, proinde facit Matrimonium conditiona- tum, non nuda ſponſalia de futuro. Inſt. Il. Conſenſus ille conditionatus præ- N ciſe & tantum ſponſal ia de futuro conſtituit. * Prob. quia ſi ita conditionate contrahens po- ſt:ea contrahat cum alia per verba de præ- ſenti abſoluta, valebit hoc ſecundum Matri- monium; atqui non valeret, ſi prior conſen- Uaͦ ſin 4046 DE MATRIMONIO. 1 ſus conditionatus valuiſſet in ratione Matri- Rchin monii; nam Matrimonium eſt ex natura ſua aolio indiſſolubile. N. W. Ant. Prob. Min. D. Non iu- ins vValeret, ſi prior conſenſus conditionatus va- imonſ- Iuiſſet in ratione Matrimonii perfecCti C. cum nninet tantum valuerit in ratione Matrimonii condi- Ml tionati, incompleti, nec proin irrevocabili- e, N ter. N. Matrimonium perfectum, abſolutum Nc en indiſſolubile eſt. NNRN Obj. III. Matrimonium eſt inter Chri- 1 ne ſtianos Sacramentum; ergo debet adeſſe ſi= un 4 num ſenſibile; atqui eveniente conditione N o non apparet ſufficiens gnumn ſenſibile. Conf. Hunmn Ceætera Sacramenta N. L. à futura conditi- itergl one pendere nequeunt; ergo nec Matrimo= Wn wd nium. H. M. Min. Nam ſignum ſenſibile WdS ſfufficiens eſt ipſe conditionis eventus, per nnd, quam ex contrahentium Ppacto eorum con- ba ſenſus adhuc perſeverans redditur ſenſibilis mon & abſolutus; conditio enim eveniens opera- Wmn ild tur idem, quod contractus purè celebratus vondem TL. 11. F. qui potior. in pign. L. 7. f. de con- Imn zrah. einpt. §. 6. Inſtit. de E. O. Ad Conf. k ilt diſp. eſt. Quod Matrimonium retinuerit rTa- W eyen tonem contractâs; hic vero conditionatus ) A eſſe poteſt, & ſine novo conſenſu perficitur elani conditione impleta. W DVtrum verò in hac ſententia neceſſe ſit, duc, ut conditio impleatur coram Parocho & te- ange ſtibus, vel his faltem ſignificetur ejus imple- uh tio, adhuc inter AA. controvertitur. Pro= Ain babilius videtur, id neceſſarium non eſſe, modè N DzE MATRIMONIO. 104 7 lin. modèò ab initio coram Parocho & teſtibus “ ſub conditione contractum ſit; quia jam ob- ülon rinetur finis Tridentini „ ne deſerto primo ire. Matrimonio contrahatur aliud, cùm non Illum permittet Eccleſia aliud contrahi Matrimo- le nium, niſi conſtet de non impleta conditi- nle one, aut revocatione conſensus conditione ln adhuc pendente. Sic etiam in Matrimonio, dquod per Procuratorem contrahitur, neceſ- rh ie non eſt, ut ſciat Parochus & teſtes, man- uk datum efle legitime datum, non revocatum nti Sc. ſed ſufficit eos præſentes eſſe, dum per Procuratorem contrahitur: irem in caſu quo Nle impuberes impubertate naturali contraxerunt in coram Parocho & teſtibus dicendo, iſe pu- if beres eſle & potentes ad generandum, ne- ceſſe non eſt, ut poſtea manifeſtent Parocho nan. G teſtibus ſecutam eſſe pubertatem. Imo juxta communem ſententiam erit Matrimo- aee nium abſolutum, licèt conditionis impletio dum nondum conſtet ipfis contrahentibus, quan- quam ut bona fide ui Marrimonio poſſint; hæc ipſis conſtare debeat; cur ergo condi- En tionis eventus conſtare debeat Parocho & te- um ſtibus? Accedir, quod Tridentinum requi- tir rxat præſentiam Parochi & feſtium, quando contrahitur Matrimonium; ſed contrahitur Neſh tunc, quando conſenſui conditio apponitur; A non quando ea impletur. Et demum reſte Ne Fagnano hoc ſufficienter declararunc Pius V. No & Clem. VIII. pro valido habentes Matri- m, monium per verba de præſenti ſub conditi- Duuz one 1048 DE MATRIMONIO. one de futuro honeſta contractum coram Ehbi Parocho & teſtibus, approbantes declaratio- es, gn nem S. Congr. Cardin. Concil. Trid. lrcdae diria! Llrum ad valorem Matrimonii filiorumfamiligs alnn I . 1s 406 un ſit neceſſarius parentum conſenſus? nel A fürmat Calvin. . 4. Iaſtit. c. 179. Le es Pon- Müumn IA iificias, quibus conjugia inter a oleſcen- Mhil tulos parentum injuſſu contracta firma ratàque lli luu declarantur vocans in Deum impias, partim in iub Somines iniquiſſmas, h. e. contra jus Naturale nilifn & Divinum. Diſtinctione Lucherus utitur I Serm. de Matrim. Si ex conjugio abſque pa- Mllldi rentum conſenſu contracto jam nata ſit pro- n eri les, vult illud ratum eſſe debere; ſecus ve- Mvorun rd, eſſe irritabile pro arbitrio parentum. Amn Brentius non parentibus, ſed Magiſtratui Dand voieſtatem tribuit irritandi, vel conſirmandi hu C M üimonia à filiis inita parentibus ſive in- Mond Vitis, ſive inſciis; ſinguli verò ſe Jure Ma- gurali & Divino fundari contendunt. (eil Concordi econtra ſententia nunc præ- ſie fertim poft Tridentinum tenent Catholici, hinoyn nec Jure Maturali, nec Divino irrita eſſe di- Al &a Matrimonia, licèt illicita, ſi abſque juſta Ind cauſa ita filii contrahant; & ſolum inter eos Mm oſt Trid. orta fuit quæſtio, an S. Synodus itiin ecrxeto ſuo ͤ ſ. 24. E/,. AMacrim. c. I. do- Altii ðð = 1 gins hiülij tn no. i lgen oken inſe iry ee briut nepe⸗ p⸗ Ne. Wn Kfunt Vd NeH 4 NANN edh eie Dz MATRIMONIe. 1049 gma definire voluerit duntaxat contra No- vatores, qui docuerant Matrimonia, ex de- fectu conſensũs parentum utroque jure, Ma- turali &σ% Divino irrita eſſe, ideoque parentes ex utroque hoc Jure poſſe, ea rata facere, vel irrita? vel utrum præter dogma illud contra Hæreticos voluerit generalem diſci- plinæ legem proponere, qua deinceps dicta Matrimonia in tora Eecleſia rata, firmaque haberentur ? Negarunt hoc poſterius non- nulli Doctores Galliæ, exiſtimantes, De- creto Tridentini ſolummodo contra Nova- tores definiri non poſſe, parentes Jure Natu- rali & Divino rata, vel irrita facere ſine ſuo conſenſu contracta à filiis Matrimonia; nihil verò ſtatui de privatis Provinciarum, vel Reg norum Legibus, quibus ea Matrimonis vel rata haberentur, vel irrita; proinde eo Decreto nullum præjudicium inferri Legi- bus Galliæ, quibus irritata eſſe talia Matri- monia putabant. Dico I. Matrimonia 4 filiisfamilias, idem eſt de filiabus, contracta parentibus ſive in- ſciis, ſive invitis, nec Jure Naturali, nee Divino, nec Humano irrita ſunt; nec pro- inde Magiſtratus, vel parentes poſſunt ſuo arbitrio ea vel rata facere, vel irrita. Prob. der part. I. Non Jure Maturali; quia ſicut Matrimonium eſt ſolius viri fœminæque conjunctio, qui ſuo conſenſu contractum Perſiciunt, ita ſpectato Jure Naturali pro ſus Uuuz3 eſten⸗ 1050 DE MATRIMONIO.B eſſentia utriuſque contrahentis conſenſum poſtular; hoc igitur habito valebit Jure Na- turali. Deinde ſpectato Naturæ ſenſu pror- ſus iniquum apparet, filios ita parentum po- teſtati velle ſubſternere, ut fine horum con- ſenſu valide contrahere Matrimonium non poſſint; Imd. Quia interdum fihii ipſis pa- rentibus prudentiores ſunt. 24. Parentes ex ſordida ſübinde avaritia, ne dorem mi- merare cogantur, impediunt filiorum Matri- monia; 3i0. Vel politicis ex cauſis con- ſenſum procraſtinant cum incontinentiæ & animarum periculo. 45. Aliquando liberos etiam invitos compellere intendunt in Mo- naſterium, vel cælibe vitæ genus, nunquam in eorum nuptias conſenſuri; vel ideo con- ſenſum negant, dum filius admittat ſponſam, quam parentes elegerunt;, licèt eam averſe- kur filius; ex quo Matrimonio non niſi in- fauſti eventus oriri ſolent. 520. Filiorum maximè intereſt, quibuſcum perpetuam vi- Hæ ſocietatem ineant, ob gravia onera Ma- trimonio annexa, cùm ſir indiſſolubilis & Perpetua quædam quaſi ſervitus, à qua per Naturam liberi naſcimur; igitur jure Natu- ræ non debet ejus electio neceſſariò pende- Fe à voluntate aliorum, quàm eorum, qui latrimonium ineunt. 6:0. Sæpe filii & fi- liæ extr àa Patriam poteſtatem ſunt, ut eman- cipati, vidui, viduæ, abſentes in remotis terris, ut parentes conſulere ſubinde non o poſ⸗ NN, ntenbe Mioin etihee ( con⸗ n 1. cher nati Oone 5 Circhem n Krh Genn lerbure uronni ennon .). W Wene Nee eum il m pore ſin in lanei u Conga ſniha ſiee E Me Ro ür (lli DI MATNMONOD foyf dvoſſint; vel aliunde non expediat. Et vel inc Conf. Si ob reverentiam jure Natura- li parentibus debitam non polſſint inire vali- de Matrimonium abſque parentum conſen- ſu; ergo nec vidui, nec viduæ, cùm in his perſeveret naturalis in Parentes obligatio; ſed conſequens eſt direéctè contra Apoſto- lum 1. Cor. 7. de vidua dicentem: cui vult; Zabatt— II. Nec jave Divino; Tale enim non eſt aſſignabile, ur conſtabit ſolutione object. quin ex S. Scriptura tenemus Jacobum Pa- triarcham Gen. c. 29. duxiſſe uxorem ſecun- dam, Rachelem; & Gen. 30. alias duas Ba- lam & Zelpham parentibus inſciis; at hoc non feciſſet Patriarcha ſanctiſſimus, ſi ad valorem Matrimomi jure Divino neceſſarius fuiſſet parentum conſenſus. Sed & Tobias junior Tob. 7. uxorem duxit Saram, jam pridem exiſtente Lege Moſaica, ſine ſcitu parentum; nec eum dehortatur Angelus, viæ comes. II. Wec jure Pofitivo Humano; ut ite- rum patebit ſolut. object. Econtra Concil. Trident. Seſ. 24. de Ref. Matr. c. I. contra- rium ſancivit: ubi: eos ſanéte Synodus anatbe- mate damnat, qui falſo afirmant, Matrimonia d fliigfamilias ſine parentum conſenſu comracta irrita eſe, & paventes ea rata, vel irrüa face- ve poſſe. Ad quod movebantur Tridentini PP. ob rationes fupra in Prob. part. I. allatas, teſte Pallavicino Concilii Trid. Hiſtorieo, 1052 Dz MAYTRIMONIO tametſi Oratores Galliæ ſolenniter Regis no- mine peterent à PP. ut redderentur irrita Matrimonia contracta à filiis abſque paren- tum conſienſu, quòd plerumque noxia, ac ſamiliis indecora eſſent, & odiorum, ut ipſi Pputabant, quàm amoris fomes inter conju- ges. Reſpondent equidem quidam Docto- res Galliæ, Concilium his verbis voluiſie damnare novos Dogmatiſtas Lutherum & Calvinum, docentes, ea Matrimonia eſſe Ju- re Narurali & Divino irrita; non verò con- didiſſe Legem Diſciplinæ univerſalis, con- trariam Legibus privatis Regnorum, præſer- tim Galliæ; ſed huic Reſponſioni occurre- tur Concl. II. Item valere es Matrimonia jam ante Trident. decreverat Nicçolaus I. c, Sußiciat 3. caufſ. 27. q. 2. !Innocent, III. c, Tuæ fraternuatis de Sponial. Clem. III. C. Cuùm virum I2. extra de Regular, Dieo Il. Concilium Tridentinum, ame cit. Seſſ. 24. c. I. de Ref. Matr. non tantùm intendit damnare Dogma Novatorum 3 ſed ſimul condidit Legem Dilſciplinæ univerſa- lis, vi cujus generaliter rata firmaque ma- nerent Matrimonia contracta ſine conſenſu Parentum. Katio ℳ J. Quia contrarium nullo ſolido fundamento dici poteſt, ut pa⸗ tebit ſolur, obj. . Si voluiſſet unicè defi- nire Dogma contra Novatores, cur mere aliàs conſtanter obſervato, definitionem ſuam non repoſuit inter Canones? III. Si in- 1 ten⸗ D let in ele ehne el Caron S ſed h ſao; gooe oga la Gn Hummnnn Mronunei Pole on Nrger i er Mu lni fe, Mnn id Ren l Alen N N W N ccontri Onctent ſur, Co or vn / rreept belienri nle oon llr. betur ri rle in. inie ie d gt le. Nie fenng eH ea 1 D. Nln nt⸗ von lo, H e U Nn 1 N ninn K. W „ Dz MATRIMONIO. 1053 tendiſſet rantùm damnare Hæreticos, nec inducere Diſciplinam univerſalem, etiam contra privatas Leges Provinciales; ergo ve- Trè& adhuc eſlent irrita ea Matrimonia vi Le- um iſtarum, poſſentque irritari à parenti- Fus ſed hoc nequit conciliari cum Triden- tino, quod Decretum ſuum nullo ſigno re- ſtringit ad jus Naturale & Divinum; ſed ſine ulla diſtinétione inter jus Naturale, Divinum Humanum, indefinitè, adeoque univerſaliter pronunciat valida eſie ea Marrimonia, nec Poſſe à parentibus irritari. IV. Quia du- plex erat controverſia in Concilio, ùt colligi- tur ex Pallav. Lib, 22. & 23. prior ſpectabat dogma fidei, eſſentne irrita ea Matrimonis Jure MNaturali &* Divino; ut volebant Hære- tici? altera Diſciplinam, an expediret ſpe- ciali Lege irrita declarare hæg Matrimonia, quod poſce bant Oratores Calli? igitur cùm his nihil conceſſum legatur in Concilio; ſed econtra verbis generalibus rata & firma pro- nuncientur hæc Matrimonia, ſat clarè colli- gitur, Concilium voluiſſe ſimul Legem Dil- ciplinæ univerſalis condere. . Ohb,zj. I. cont. Conch I. ex Jure MWaturali. Vi præcepti Naturalis filii tenentur præſta- re obedientiam parentibus; ergo non poſ- ſunt ſine conſenſu contrahere Matrimonium. Conf. I. Jure Naturali filiorum voluntas con- tinetur in voluntate parentum. Conf. II. L. 1. & 2. C. de Nupt. in quibus neceſſarius L Vuus paren- 4 1054 DE MATRIMONIO. parentum conſenſus decernitur; hæc datur ratio: hoc fieri debere & civilis & naturalis vatio ſuadet in tantum, ut juſſus parentum Præcedere debeat. Ergo. . W . D. Conſ. Non poſſunt validè N. Lici- t§. Subd. Sine legitima cauſa C. hac habitâ N. Plus argumentum non probat. Cæte- rùm in eligendo vitæ ſtatu nullus alteri ho- mini à Natura deſpoticè ſubjectus eſt; ſed ſoli Deo. Ad Conf. I. D. Voluntas filio- rum, qui nondum ad perfectæ Rationis uſum Pervenerunt, continetur in voluntate paren- tum. C. (Qi ad eum pervenerunt. Subadh. Quoad uſum, curam, adminiſtrationem tem- poralium &c. C. Quoad vitæ ſtaum per- ſonalem. N. ex dictis. Ad Conf. Il. . D. Naturalis ratio ſuadet, ut juſſus parentum Præcedere debeat, in ordine ad effectus ci- viles, & ad Nuptiarum honeſtatem. C. Ad Marrimonii & Sacramenti valorem. N. Vid. diéta de sponſ. & inferius. . “ Obj. IIl. ex Jure Poſttivo Divino. Math. 19. Dicitur Deus eos conjungere, qui con- trahunt Matrimonium; ſed non poteſt dici, quod Deus conjungat eos, qui contrahunt ſine conſenſu parentum; cùm ita contrahen- tes peccent; ergo. Conf. J. Gen. 28. Judas primogenito ſuo Her dedit uxorem Thamar; & iterum dedit eam fiio ſuo Onan. Couf. II. Exod. 22. dicitur, /i vivginem guit ſedu- rerit, dotabit am, ez babebit eam uworem. & bater D irtrre 7 notuen en en ſu 8 ſiet . . . Kchunt, Pellu he Il Eſan brem,. 19 h 9 py ſnli leng li mevnſenin n Knnrn Kudn häs Uum, Ncn f ) n elel ltionen unbere, lun⸗ Non Ee 4 Ur. itgiaſe⸗ W ttei tn e ne Ulerme her. 10. Nten G. ONW NWN 4 Eles Ghmnt Uher⸗ d DE MATRIMONIOD, r1055 pgater virginis dare noluerit, reddet pecuniam jJuxta modum dotis. Adde illud Deuter. 22. v. 16. Item 1. Cor. 7. Qui Motrimonio jungit virginem ſuam, bene facit, qui non jungit, me- lius facit. Ubi requiritur conſenſus paren- LIum. Fe. M. Min. Deus verè conjungit ees, qui abſque parentum conſenſa con- trahunt, ſicut vere baptizatur, qui cum affectu peccati mortalis Baptiſmmum reci- pit; & ſicut verè concurrit ad eorum produ- Gionem, qui naſcuntur ex adulterio, ut no- tat S. Th. 4. 4 8. 4. 2. ad 2. Poteſt tamen aliquo ſenſu dici eoſdem non conjungere, quatenus, ſi abſque legitima caufa fine paren- tum conſenſu conmtrshunt, non recipiunt fru- ctum Sacramenti; ſicut aliquo ſenſu dici po- teſt non communicaſſe, qui peccati mortalis conſcius oommunicat, quia non recipit gra- tiam, licèt vere corpus Chriſti recipiat. Ad Conf. I. . Inde præcisè, nec plus probari, quàm electionem ſponſi vel ſponſæ item pro- poſitionem pendere a parentibus; iis eriam incumbere, ut liberis de ſponſa vel ſponſo Pzodidenni, & circumſpiciant; non verèò li- eros non poſſe validè per ſe ipſos contra- here; quod ſolum negamus. Ad Conf. Il. B. IIIud Ex. 22. non eſt ad rem; non enim ibi sgitur de conjugio, ſed de ſtupro, quod vir habuit ad iuam explendam libidinem, non ad habendam uzorem; in quo calu pro 10. pœna 1056 Dz MATERIMONIO, hor Pœna criminis illud ſtatuitur, ut, ſi ſlupra- enen tor voluerit, & parentes ejus, illam poſſit ulikno habere in uxorem, ſin minus ſolvat dorem; oli datur ergo hoc caſu poteſtas patri filiam ſtu- Pratam negandi ſtupratori, licèt hic eam du- cere vellet, idque in ſtupri penam: Unde nihil ſequitur contra nos. Qoad alia Scri- pturæ loca B. D. Requiritur conſenſus pa- rentum neceſſarius ad valorem. W. Tantum ibi fit mentio conſenſus, quatenus ad paren- 31 tes pertinet providere filiis, item quatenus ſlim exigit honeſtas & reverentia, ut fili conſu- “ lant parentes. C. Unde idem Apoſt. 1. Cbr. D 7. V. 9. de viduis & virginibus ſimpliciter 13 dicit: quod ſi ſe non continent, nubant „me- aſilm lius eſt enim nubere &c. ubi nihil de con- Skcne ſenſu parentum. B 4 Olj. UI. ex Jure poſitivo humano. Variæ Leges civiles, udi pr. Iuſt. de Nupt. item I. 2. “ 18. 36. f.. de Kitu nupt. abſolutè exigunt pa- Wl 8 rentum conſenſum. Conf. . Concordat etiam jus Canonicum ; nam Evariſtus Can. 1 Aliter I. Cauſ. 30. q. I. conjugia ſine conſen- nan⸗ ſu parentum inita vocat non legitima, imèò ee adulterie & upra. in eundem fere ſenſum iglen loquuntur Canones alii. Conf. II. ex SS. PP. N 6 S. Baſitius Ep. ad Amphilochium, quæ, in- “ e quit, ſine iis, qui halent bpoteſtatem, ſftunt ma- nrl trimonia ſunt fornicationes. Hic Pater Græ- MWllil cus erat; talemque fuiſſe Eccleſiæ Græcæ oſt morem probat Leunclavius Juris Orientalis Uik t col- 5 1 30 liau 1Comin N. n6o nond dremmr in. Lplie en⸗ lun. uln. iie. i. Imm Un Clleat c. 1. D Ne. (d⸗ te nln. nz Nn rtn. Uut. NdN lon E. ſl⸗ n u. 1e. teee Cendi 6 DE MATRINONIOD, 10557 colle tor Zom. I. lib. 3. Sed & candem fu- iſſe mentem Patrum Latinorum colligitur ex Tertulliano L. 2. ad Uror. cap. 9. S. Am- Broſio Lib. I. de Abrahamo cap. ult. Leone Ep. 92. ad Ruffinum, & aliis. Conf. III. In Gallia plurium Regum edictis, Henrici III. in Comitiis Bleſſenſibus anno 1579. Henrici IV. 1606. Ludovici XIII. 1629. & 1639. Mma- trimonia filiorum familias ſine conſenſu de- clarantur invalia. MH. D. Ant. Leges civiles exigunt con- ſenſum parentum ex honeſtate & ad licen- tiam. C. Ad valorem Matrimonii. N. nam Leges aliæ, velut 21. F. de Ritu nupt. L. 14. C. de Nupt. comtrahentium libertati omnino conſultum volunt. Vel, ſi nihilominus quis vellet contentioſe evincere, conſenſum paren- tum requiſitum fuiſſe ad valorem, dicen- dum, Leges illas fuiſſe correctas à Jure Ca- nonico, præſertim Jure novo Tridentini. Ad Conf. I. N. A. Prob. D. Evariſtus vocat illa Matrimonia non legitima, quia non contrahuntur ſecundum Leges. C. quia ſunt invalida. N. Item: vocat adulteria & ſtupra exaggerative, quia ſunt prohibita, ideoque illicita. C. Adulteria, ſtupra ſtricte ſumpta. N. Sic enim & vocat ibidem Matrimonia, dum puella non dotetur, à Paranymphis aon cuſtodita & ſociata offeratur; ſi ſponſi biduo, vel triduo non vacent precibus, nec- caſtitatem ſarvent; nemo tamen adulteria & ſtupra 105 DE MATRIMONII. ſtupra dicet matrimonia ſine hoc ritu celes brata. Taceo, quod hæc Evariſti Epiſtola Pluribus ſuppoſititia ſit. Eodem modo ex- plicandi ſunt Canones alii. Ad Conf. II. N. SS. Pp. loqui de Ma- 1 trimoniis ut illicitis, quia prohibitis non ut invalidis, dicique à S. Balilio fornicationes in latiore ſenſu. Vel, etiamſi concedamus juxta quarundam Eccleſiarum leges reprobata fuiſſe ea Matrimonia quoad valorem, nihil tamen obſtabir Concluſioni; cum leges illæ abro- gatæ ſint, & correctæ per jus novum in Concilio Tridentino; Eceleſiæ enim abne- gari nequit poteſtas, ut Ppro temporum varie- tate humana poſſit immutare ſtatuta, prout „ vel neceſlitas, Vel utiliras id expoſcit, uti in- quit Concil. Lateran. IV. Can. 50. Imo illa- rum Legum diſciplnam jam a XII. circiter ſæculo mutari cæpiſſe, ex Innocentio III. in cap. Zuæ fraternitatis de Sponſalib. Lucio III. Ep. ad Burgenſem Epiſcopum cap. cum cau- Jam de Raptoribus colligitur. . = Ad Conf. IlI. R. D. In Gallia declara- ta ſunt invalida quoad effectus civiles ſolum, ut dotationem uxoris ſine conſenſu paren- tum nubentis, jus ad hæreditatem, legiti- mationem prolium, JIus ſuccedendi &c. C. Quoad ſubſtantiam, vel vinculum conjuga⸗ le, & pro foro conſcientiæ N. Nam cum Clerus Gallicanus in comitiis generalibus Pariſiis anno 1629. congregatus libellum ſup- plicem m Cenaſie ; 8 Oes hian, renn 9 1 emn vccun. n e Ihnes R ds N Cen Wan tuum ſallico, eps, 1 ie Cor e priie Gbn co Aten nn Cul Eotk un N luni uuk a NR. tt⸗ e . l⸗ 5 0 * As nlr oen DE MATRIMONIO. 1059 plicem obtuliſſet ea de re Ludovico XIII. rogans, ut eæ voces valide aut invalide in edicto ejuſdem Regis contentæ, nequaquam intelligantur cum relatione ad contractum ſpiritualem & Sacramenti; ſed ſolum ad con- tra um civilem; tum ut non adſtringantur Eccleſiaſtici ad judicandum ſeeundum hujus edicti, & Bleſſenſis articulos, ſed ſecundum Canones & decreta Eccleſiæ, reſpondit Lu- dovicus NXIII. ommonitio Cleri quod ſpectat ud priorem diftcultatem, ſic reſoluta fuit, valide, aut invalide contracta Matrimonia non eſſe ali- ter explicanda, quam per ſolam velationem ad Contractum civilem per laicos judices. Altera pariter dißicultas juſta && rationi congrua viſa Aſt. Vide ea de re fuſius Cabaſſutium Lib. 3. Theoriæ & praxis Juris Canonici F. 4. 6. Si dicas: Matrimonium tamen: Gaſſonis Ducis Aurelianenſis fratris Ludovici XIII. cum Margaritha Lotharinga anno 1633. de- claratum fuit invalidum tam judicio Eccle- ſiaſtico, quam ſæculari ex defectu conſenſus Regis. Keſpondent Galli cum Clero Gallica- no in Comitiis generalibus anni 1637. eſſe hoc privilegium Regum Galliæ ſpeciale tum antiqua conſuetudine præſeriptum, tum Ec- cleſiaſtica authoritate munitum, quod ſine Regum Galliæ conſenſu invalida ſint Matri- monia tam filiorum ſuorum, quam aliorum Regii ſanguinis Principum, qui jus proxi- mum ad Regnum haben. — 1060 DEY MATEIMONIO. ARTICULUS IV. An, co quo Jure metus Matrimonium in- validet“ Nn eſt hic controverſia de metu Leri; neque de juſte incuſſo, e. g. a Judice Ec- cleſiaſtico compellente ad ſtandum Sponlali- bus; neque de incuſſo a cauſa non lilera; eum certum ſit omnibus, nullum ex his officere valori Matrimonii. Quæſtio ſolum de me- tu gravi inſtituitur, eoque injuſte incuſſo a cau- ſa libera ad extorquendum conſenſum in Ma- trimonium, an, præſertim 1n0, quo jure illud invalidet? 240. An etiam, ſi metum paſ- ſus Matrimonium firmaſſet juramento? cæ- terum expoſitionem metus gravis Vide de Sponſalibus metu extortis. l Dico I. Metus gravis injuſte incuſſus nec jure Divino; nec jure Narurali z ſed ſo⸗ lo jure Eceleſiaſtico invalidat Matrimonium. Prob. I. P. Quia nullum jus Divinum aſſig- nari poteſt. Prob. II. P. Quia ſpectato ju⸗ re Naturali ad valorem Contractuum plus non exigitur, quam conſenſus ſimplieiter voluntarius & liber; plus enim ex hoc Jure deduci non poteſt; ſed merus conſenſum ſim⸗ pliciter voluntarium & liberum non tollit; eſt enim hæc natura actus voluntatis inter- ni, ut a nulla creata vi abſolute cogi & im- Pediri poſſit, quo minus libere ac voluntz- rie feratur in objectum, ſi id prius cogno- ſeat ; & licet metus actum reddat involun- tari⸗ 1 ſecun nnrt il n e0s meto N Vy II wetos 1 ndl ern Ni nun ien s co⸗ leur pni Mo, n n conen unin on don n Cndendt em. Den EKnred. Is aut n le en, Au, Nnir, er un lnphero , ün beek Iunna . Ne ſen Ran DE MATRIMONIO, 1061 tarium ſecundum quid, & velut conditiona- te voluntarium, ita ut quis nollet contrahe- re, niſi aliud metueret malum; manet ta- men zctus abſolute liber & voluntarius; & ex metu volens vere vult, cum malum mi- nus, ut ipſi apparet, eligat præ majori. Conf. Si metus invalidaret Matrimonium Jure Na- turali, ergo vel ratione conſenſus, quem rol- leret, vel ob injuriam, quæ inferretur; pri- aum dici non poteſt, tum, quia ex ante di- Ctis conſenſum non tollit; tum quia ſeque- retur pariter tolli conſenſum metu gravi ju- ſte illato, vel a cauſa non libera, ut mor- bo, & tunc æque Jure Naturali ob defe- Sum conſenſus irritum eſſe Matrimonium. Mon ſecundum: quia injuria ex natura rei actum non irritat; ſed ſolum tribuit jus vel reſcindendi actum, vel perendi ſatisfactio- nem. Deinde ſi ob intervenientem injuriam irritaretur, etiam metus levis injuſte incuſ- ſus aut metus injuſte incuſſus ob alium pla- ne finem, quam Matrimonium, irritaret con- tractum, ſi metum paſſus, ad mala, quæ metuit, evitanda, eligeret Matrimonium: uorum primum aperte falſum; alterum altem plerisque, etiam adverſariis diſplicer. Prob. IlII. P. ex C. 2. de eo, qui duxit. Ubi validum declaratur Matrimonium, quod pars metum paſſa poſtmodum libere iniverat cum Parte altera; & declaratur nullum; quod Prius exat metu extortum. Adde c. 14. I6- XXX 4 28 1062 DE MATRIMONIO0D 28. b. t. Igitur cum nullo Jure alio invali- (A. datum reperiatur Matrimonium extortum rnurn l metu, ſequitur ſolo illud Jure Eccleſiaſtico nohd invalidatum eſſe. Urmelun Mec dicas: Ab Eccleſia invalidari ſolum adetuirt tale Matrimonium pro foro externo; ergo G ſi metum patiens interne conſentiat, uti po- dei Geb teſt, cum actus internus a nulla vi & cauſa (r) le extrinſeca impedibilis ſit, valebit Matrimo- (h! nium pro foro interno, non obſtantibus tex- dl e tibus Juris cit. Item. Eccleſiam tantum ir.- ſe hſ ritare hoc Matrimonium, quia præſumit, on poel non adeſſe conſenſum internum, ubi metus iomen intervenit; ergo ſi adfuerit conſenſus, va- unnn ali lebit, quia tunc præſumptio cedet veritati. nit Nam HN. M. A. juxta c. 2. de eo. cit. Si enim mn, e invalidaret ſolum pro foro externo hoc Ma- /0e trimonium, non portuiſſer approbari Matri- idls monium alterum poſtmodum cum parte alia ulm W libere initum. Ad alterum N. A. Eccleſia nſſcſe enim non præſumit peccata, quæ probari mho, Iin debent; ſi vero niteretur hic præſumptione f. Neſe non poſiti internè conſenſús, præſumeret ſit,n mendacium ex metu contrahentis. Sed ir- 6, ritans hoc matrimonium fundatur in verita- A te conſenſús, non ſponte poſiti, ſed per me- um in tum extorti, unde mala graviſſima naſci ſo- Wmn lent. ⸗ Deiteo II. Matrimonium metu gravi & gl vf injuſto extortum invalidum eſt, etiamſi a Letiin metum paſſo fuerit juramento firmatum.: nn 47 lineg monom alie⸗ Cien eno unl. 1ſbene rAnn. nihee nnt Nelen, ioens N N. enlietti Genimn e Me. lur.⸗ Eeli e un Thrrte DE MATRIMONIOO. 1063 Prob. ex 6. 2. de eo, qui duxit. cit. (Quo Ma- trimonium metu initum declaratum eſt nul- lum, non obſtante, quod fuiſſet juramento confirmatum. Deinde Matrimonium extor- tum metu irritatum eſt boni communis cauſa, ergo & Juramentum ei adjectum irritatum cenſeri debet, ne obſtet bono communi. arg. c. 27. de Jurejur. 12. de foro com. Olj. I. Cont. mam. Spectato Jure Na- turali ex injuſtitia non poteſt naſei juſtitia, ſive obligatio Juſtitiæ; ergo vi hujus Juris non poteſt valere matrimonium extortum injuſto metu. N. T. A. nam ita abſolute poſitum falſum eſt, cum ex injuſtitia oriatur obligatio Juſtitiæ Relsad illatum da- mnum, vel ſatisfaciendi pro injuria. M. Conſ. JSuppoſ. Quod obligatio illa Matri- monialis naſcatur ex injuſtitia, quam infert metum injuſte incutiens; ſed ex conlſenſu ſimpliciter libero, quem ponit meium pati- ens, licet ponendi illum metus occaſio fue- rit. Reliquas objectiones jam attigimus, de Sponſulib. metu extortis, ubi legi poſſunt. OCOj. II. cont. 2dam. I. Can. 22. Cauſ. 22. q. 4. Validum declaratur Matrimonium cujuſdam juratum, licet fuiſſet metu injuſto extortum. II. Tale juramentum nec eſt in Præjudicium alicujus tertii; nec, ſi ſervetur, vergit in diſpendium ſalutis; ergo ſervan- dum eſt, ſicut ſolvendæ uſuræ iunt, ſiquis ſub juramento ſe eas ſoluturas promiſerit. arg. 6. 6. 8. 28. de Jurejur. XXX2 He. 1064 Dez MATRIMONIO. P . ad T. N. aſſert. Sed tantum cit. Can. 6 approbatur matrimonium, quod ceſſante in- juſto metu, erat de novo & libere contra- e hendum; ad quod ad Hubaldus (de quo loqui- tur Canon) tenebatur aliunde, ur coneubi- [Coni næ conſuleretur; ita colligitur ex verbis: Uun Quia verò, quam prius concubinam babuerat, gſnlins non eſt peccatum in conjugem ſuſcipere G. er- eun o ſermo eſt de Matrimonio adbuc contra- dhe e Bendo; ceſſante metu; non verò approbaturx ondpinn contractum ex metu injuſto. ꝗA . ltanes, Ad II. B. N. Ant. Præjudicat enim Ru 6 Juri Canonico, quod boni publici cauſa ir- n, In ritavit Matrimonium extortum metu; qua- a An tenus ex tali matrimonio naſci ſolent pug- ms t næ, lites, ſc andala &c. quibus perturbatur gie, 6 Respublica; Unde tale juramentum contra nen, bonos mores eſſe conſendum eſt, & conſe- Kdoon, quenter ſimul irritatum cum Matrimonio. ini W Quoad Uſuras eſt diſp. quia ſolvere uſuras orouik nec peccatum eſt ex ſe, nec Jure Canonico (e icht prohibitum, nec boni publici cauſa irrita- ſſig tum; licet uſuras exigere omni jure pro- hibitum ſit; ergo, cum juramentum de uſu- 4 ris ſolvendis ſine peccato ſervari poſſit, va, lebit. iE, Een Lon * PAuine don leilr Dz MATRIMONIO, 106 5 ni , ain CAPUT III. De Unitate Matrimonii. litti⸗ D modis Matrimonium dici poteft i⸗ Deaeum: Primè; Quia unus cum una let, eonjunctus eſt. Secund); quia prore con- hle juge defuncta, alteram poſtea non ducit: kum utraque ea unitas Monogamia appellarar, & nniin monogamus, qui uni conjunctus eſt, vel fuit. Priori Unitati opponitur Polygamia d ſimultanea; poſteriori ſucceſſiva. Folygamia n ſmmultanea vero, ut ex ipſis vocibus liquet, A. dicitur; dum vir plures uxores ſimui ſibi u. jungit; Succeſſiva, ſi vir ſucceſſive plures g. Uxores ducat ira, ut nova ſuccedat priori ttum demortuæ. Quod ſi vir ſecundam tantum GIu Uxorem, priore mortua ducat, bigamia in l ure dicitur, & vir bigamus. Pari modo imn Unitati Matrimonii Polyviria, dum eadem eII Uxor pluribus viris nubit, opponitur, quæ, ut de Polygamia dictum, vel ſimultatea, vel de ſucceſſiva poteſt intelli gi. e. 1. ARTICULVUS I. „n licita ſi Pohjgamia ſucceſſva? & Juæ Es- cleſiæ tum Latinæ, tun Græcæ circa ſecundas, c ulteriores nuptias fuerit diſciplinaz „ Ota. Secundas nuptias ceu Jure Divino illicitas atque irritas, teſte Aug. Lib. de Hereſib. c. 26. damnaverant olim Montani- XxX 3 ſteæ: 1066 DE MATRIMONILO ſtæ, quibus ſe Tertullianus adjunxit Lib. de le, m IUe, Monogamia, Hæretici Marcionitæ, inquiens, ſetb nuptias auferunt. Piochici (Catholici) inge- 4 clncer, ele Alocn Din cnns S runt. Illi nec ſemel, iſti nun ſemel nubunt Verùm neque continentia ejuſmodi laudanda, quia bæretica ℳ; neque licentia defendenda, guia i e phyehbica eſt. Illa blaſphemat; iſta luxuriat. Odd e Idem dogma poſtea Novarianis placuit, eos Nln enim, refert Theodoretus Lib. 3. Fabularum Mn hæreticarum cap. 5. qui ſecundas nuptias inie- luleſe rint, a ſacris Myſteriis repellunt. eniſni Dico I. Nec ſecundæ nuptiæ, nec ulte- ſen. Ntd riores Jure Divino illicitæ ſunt aut irritæ, unnn! Prob. I. Tales nuptiæ Imà non repugnant 1 lh legi Naturali, quia non repugnant Matri- (ill monii fini tum primario, tum ſecundario. Miga 2d. Nec repugnabant olim legi Moſaicee; ign hæc enim eas nuſquam prohibet; ſed potius Illnl approbat, dum Judæis præcipit, ut ducant ſiu. mulierem, quam frater abſque liberis reli- Nldtt querit. 3 ,. Nec adverſantur legi Evange- Iwln- licæ; hujus enim Author Chriſtus eas nul- Ge Eon libi aut damnat, aut vetat. Imò legi Evan- Mo, un gelicæ planè conformes ſunt; nam, & Prob- elh II. poſitivé, 1: Cor.7. abſolutè docet Apoſtolus: uly ip mulier alligata eſt Eegi, quanto tempore vir ejus en ſch, vivit; quòd ſi dormievit vir ejus, liberata eſt, cui Eino l. pult, nubet tantum in Domino. Quæ verba ifi6 Aerer expendens Auguſtinus notat, A- Il unn poſtolum non dixiſſe, /i Srmierit primus vir, lmn, aut N nn „2. N hnlte e lens llin. H e lruifi ſit Ar. d ſin n ;Thirn gin e re r Miir, 1lhlonet Nun Mar. ſndero⸗ olie, kiſarns AECN e Ulnbe⸗ Gihue. Mihiee U. DE MATRIMONIO- 1067 aut ſecundus, aut tertius, ſed indefinite vir ejus: proinde, marito mortuo, ſemper licebit nu- bere alteri, & ſimiliter viro, mortua uxore, ducere aliam, cùm ſit par ratio. Dico II. Nec Eccleſia Latina unquam ſecundas & ulteriores nuptias aut irritas aut illicitas fecit, vel judicavit. Prob. I. negati- ve. Nullus enim Latinorum Patrum produ- ci poteſt, qui nuptias illas irritas aur illicitas fuille aſſeruiſſet qud aliàs certè feciſſent vi- gilantiſlimi P ſtores, ſi vel illicitæ tantum fuiſ- ſent. Ideò & S. Hieronymus Ep. ad Gerun- tiam dum refert Damaſi tempore fuiſſe Romæ par conjugum, quorum alter viginti uxores ſepelierat, altera maritos viginti & unum » licèt id graviter ferret, non tamen nuptias Perſtringebat in ſe ceu illicitas;, ſed tantum exceſium libidinis & concupiſcentiæ. Prob. II. poſitivè. Patres Latini licèt innuant tem- perare a novis nuptiis rem eſſe conſilii, id tamen non eſſe præcepti volunt ſive Divini, ſive Eccleſiaſtici. Sic S. Ambroſ. Lib. de Vi⸗- duis, quod pro conſilio dicimus, inquit, non pio præcepto imperamus, neque enim prohibemus ſe⸗ cundas nuptias, ſed non ſuodemus... licet ergo nubere, ſed pulehrius eſt abſtinere. S. Aug. Lib. de bono Viduitatis c. 12. de tertüs & de quar- tis nuptiis, & de ultra pluribus, ait, ſolent he⸗ mines movere quæſtionem. Unde ut breviter reſpondeÄam, nec ullas nuptias audeo damnare; nec iis verecundiam numeroſitatis auferte: a XAXXA4 in *½ 1068 DEz MATRIMONI,e. in medium proferens mulierem, quæ ſep- tem viros habuerat, à Sadducæis Chriſto Propoſitam dicit: ſed nec ipſam tot maritorum mulierem Chriſtus dawinavit. Adde, quæ ex codem S. P. in Concl. præc. retulimus, & quæ cod. Lib. de bono Vid. c. 1I. enunciat: ne arbitreris, vel ſecundas nuptias crimen eſe, vel quaſeunque nuptias malum eſſe. S. Hieron. poſt- quam tot laudibus Virginitatem extuliſſet contra Jovinianum, urt prope nuptias de- Preſſiſſe vidererur, in Ep. ad Pammachium ſive Apologia, quam adverſus ovinianum adornavit, ſuam & Eccleſiæ mentem palam aperit: ego nunc libera voce proclamo, non da- mmari in Eccleſia digamiam, imò nec Trigami- am, ita licere quinto & ſeato & ultra, quo- modo ſecundo marito, nubert. Unde & Conc. Florent. in Decreto pro Jacobitis docet, non ſolum ſecundas, ſed tertias, & quartas & ul- teriores nuptias licite contrahi poſſe. Olj. J. S. Hieronymus Lib. 2. contra Jovinianum C. 8. afſerit fidelem, qui iterato nupſerit, indignum eſſe, qui Chriſti corpo- re reficiatur. II. In Epiſt. ad Agenuhiam ait, laicos eadem lege teneri ad monogami- am, quâ Sacerdotes: Laicus tenetur mandato, ber quod ad Sacerdotium pervenitur; ergo ſe- cundas & ulteriores nuprias putavit illicitas. III. Si ſecundæ & ulteriores nuptiæ eſſent licitæ & validæ, ergo etiam eſſent Sacramen- tum, fed hoc videtur falſum juxta Kolan 7. cle- ee In n Ordin ſonm U prur In cuncee d N 1 lernre l üdem! ticinis Marrino er ej 6Dochn 1ech euun t iteog Ci obr⸗ Geittkun A Winer Den Ceniis; cam ſen lium ad Rmi, Nenti, nn ltppon (ſtl eu llrrino GCenie; nunte 4 nſeli. ei ſtnn hger inuir ani Inn 1 Hen. en enier e Mlple Dunmän Dinmmn ed Munn Mdr. Viyrn. lnhe. Cone. odon nadl. l hnce gikn mud ed Nie 1ur. Greom n DrE MATRIMONIO. 1069 Eccleſiæ Im, quia bigamia quoad receptio- nem Ordinum cauſat impedimentum Cano- nicum ſive irregularitatem; ergo non vi- dentur habitæ ùût Sacramentum. 240 Quia ſecundæ nuptiæ non benedicuntur. . ad I. S. Hieronymum velle, quòd iteratæ nuptiæ arceant à communione, non quidem in ſe, ſed in cauſa, ſcilicet ratione libidinis, ob quam ùt plurimùm ad iteranda Matrimonia impelluntur. Reſponſio patet ex eo, quèòd, ùt paulò ante notavimus, cùnm S. Doctor Virginitatem contra Jovinianum adeò extuliſſet, ut viſus eſſet damnare nup- tias, ideoque culparetur, palam profeſſus fu- erit, nuptias in ſe licitas eſſe, quantumeun- que iteratas. Ad Itl. S. D. voluiſle, Laicum, ſi ad Sacerdotium pervenire velit, debere abſtinere à ſecundis nuptiis juxta conſuetu- dinem Eccleſiæ bigamos a Sacerdotio ar- centis; vel Laicos tantùm ex decentia qua- dam teneri, ne alioquin ſibi ad Sacerdo- tium aditum præ cludant. Ad III. C. maj. MW. min. Nihil enim deeſt ad rationem Sacra- menti, non materia & forma, nec intentio, òt ſupponitur; non etiam ſignificatio unionis Chriſti cum Eccleſia; nam hæc ſignificatio in Matrimonio duplex eſt, eſſentialis & ac- cidentalis; prior conſiſtit in eo, quod Matri- monium ſit unius eum una, ſicut Chriſtus uni- XXX è tur 1070 Dkz MATRIMONIO. tur uni Eccleſiæ; altera ſtat in hoc, quod Prius non fuerit unitas cum altera; licèt er- go accidentalis & ſecundaria deſit; ſemper tamen habetur prior & eſſentialis, quia eſt Matrimonium unius cum unaga. Ad L. prob. M. Conſ. Illa enim irregularitas non eſt in- duéta ideo, quaſi ſecundæ nuptiæ Sacramen- tum non eſſent, vel in iis eſſet contracta culpa; qui enim, inquit S. Ambroſ. Ep. 82. iteraverit conjugium, culbam quidem non babet coinquinati, ſed prœrogativa exuitur Sacerdotis; ſed ob defectum Sacramenti, id eſt, perfectæ ſignificationis Sacramenti Matrimonii, ùt ait Innoc. III. c. 5. de Big. non Ord. Matrimo- nium enim fidelium ſignificat primario & eſſentialiter conjunctionem Chriſti cum Ec- cleſia, velut unius cum una; ſecundario ve- ro ex dictis ſignificat conjunctionem Chriſti cum Ecclelſia tanquam ſponſa unica, ante quam non fuit alia; ad hanc verò ſignifica- tionem repræſentandam bigamus ineptus eſt; ac proinde decere non videtur, eum Sacra- menta miniſtrare aliis, qui ipſe in ſignifica- tione ejuſdem patitur defectum. Ad 2. prob. W. equidem de Jure non benedici ſecundas nuptias, ſive ambo conjuges, ſive alteruter tantum in priori matrimonio benedictionem jam ſuſceperit c. I. c& 3. h. t. Sed Katio eſt, quia benedictio ſemel collata ſemper adhuc durare intelligitur, quam proinde repeti non convenit cit. c. 3. b. t. Præſertim cum uno con⸗ * ſoge e elens auten t ſtnun cMode? oi Aadhue Di Pös un (R Amyti Shuuen, i Au l. Cls a er ſg Sswo Nlnm Poland) dr r., A Mudt, cüͦm 1 lum N leum, au, loleſiam ſten, leſa 6 lro Conm . ügod NS ſer uſ Aln SBmdt. elne. ſaanntr heol n n aH 1Nenli⸗ pente Nli:A Myno⸗ mnnc in e lno ve, nil la Ahhhe eput DE MXTERIMONIO. 1071 eonjuge excluſo alterius benedictio incon- veniens & contra morem Eccleſiæ foref. Di- xi autem: de Jure; nam de conſuetudine, aut ſtatuto in pluribus Diœceſibus etiam ſe- cundæ nuptiæ benedicuntur, maximè ſi ſpon- ſa adhuc nunquam fuerit benediéta. Dieo IIIl. Eccleſia Græca ſecundas nu- ptias nunquam illiciras vel cenſuir, vel fe- cit. Prob. ex PP. Graæcis S. Baſilio Ep. ad Amphilochium Can. 41. quæ in viduitate po- teſtatem ſui habet, ita ut viro cobabitet, ab om- ni culpa libera eſt, cum Apoſtolus dixerit, ſi mortuus fuerit vir ejus &7. hic verò de ſe- cundis tantùm nuptis loquitur. S. Epiph- hær. 59, Novatianos dicit ſtolidos, quòd ab ilis non amplius admittatur, qui poſt Ba- ptiſmum ſecundam uxorem duxerit. Addi poſſunt S. Gregorius Nazianzen. Orat. 321. S. Chryſoſt. Homil. 19. in c. 7. Epiſt. I. ad Cor. aliique, eos, qui ſecundas nuptias dam- nant, habentes ut hæreticos; & meritèò; cùm ſecundas nuptias licere innuat Conci- lium Nicænum, eſſeque hoc dogma Catho- licum, dicens Can. 8. Haæc autem pro omiui- lus eos, Catharos ſive Novarianos dum ad Eccleſiam recipiendi ſunt, Jeriptis convenit profiteri, quòd Catholicæ &ν Abpoſtolicæ Eccleſiæ dogmata ſuſcipbiant & ſequantur; id eſt, & bi- amis ſe communicare &. Unde improbabi- s rédditur opinio P. Gaſparis Juenin in Comment. Hiſtor. & dogmatico aſſerentis, quas- 1072 DE MATRIMONIO. quaſdam Orientales Eccleſias Jjure Eccleſia- 1io ſecuudas nuptias feciſſe illicitas, neque enim verolimile eſt, Patres Orientales, præ- ſertim qui poſt Concilii Nicæni tempora non adeò diu floruerunt, velut Baſilius, Gre- gor. Nazianzenus & alii, contraire voluiſſe Concilio Nicæno, rem hanc de ſecundis nu- Ptiis eſſe doma Catholicum aſſerentii Obj. J. Eos, qui ſecundò nupſiſſent, Patres Orientales in Concilio Neocæſareenſi Pœnitentia caſtigandos voluerunt; ergo le- cundas nuptias voluerunt ill ciras. II. Gre- gor. Nazianzenus Orat. 31. ait Apoſtolum ſecundas nuptias averſari. III. S. Chryſoſto- mus Homil. 32. in c. 19. Mathæi in Opere imperfecto ſecundam, ait, accipere uxorem ſecundum præceptum Apoſtoli eſt; ſecundum ve= ritatis autem rationem verè fornicatio eff. e. ad I. M. Conſ. Patres modicam pœ- nitentiam imponebant bigamis, non ob cul- pam in ſecundis nuptiis admiſſam, ſed ob quandam incontinentiæ ſpeciem, quam illæ Præſeferre videbantur. Sic & Baſilius ei- dem praxi Conc. Neocæſareenſis adhæſit E- piſt. ad Amphiloch. Can. 4. Difiniimus, in- quiens, annum pœnitentiæ in Digamis; at- qui certum tamen eſt Baſilium judicaſſe ſe- cundas miptias eſſe licitas; patet enim 1mò ex ejus verbis eod. Can. ſupra relatis. 24. Quia non adeo diu poſt Concilium Nicæ- num ſeripſit, in quo hæc veritas ſatis aper- 16 1 ſbiſt gerat. A nis etl 1 elni inp SScynſer ( MMN i eprile mn hon iceluin AIl Pn,led sni⸗ Rw Mern. Id , §! GAWn tu cridi ge ehen Ut: ſeeul Ai, Mpoftolun reer o/ nngribn Manle Mrvn li 1 ihr. linn fuſ lenit elig n lglhn⸗ Neltert opne⸗ C. ſln Nllb. Dere Wen n. nn. 1d. AN Gen MM Auil 1 l. IN Ne. ste⸗ 6 DEz MATNIMONIO. 1073 te ſtabilita erat quod S. Baſilium latere non poterat. Ad Il. . D. Ait Apoſtolum ſecundas nuptias averſari proprie, h. e. ut illicitas. N. Averſari improprie, h. e. ſuadere potius vi- duis continentiam juxta illud Apoſtoli: bea- tior autem erit, ſi ſie permanſerit. C. Hanc eſſe præciſe mentem Gregorii, ex ejus Orat. 37. in illud Evangelii, cam conſummaſſet g E- Jus hos ſermones, clarum fit, cum hæc ſcrihat ibi de Matrimonio: primum lex eſt, ſecun- dum venia & indulgentia. Ad III. B. Opus illud non eſſe S. Chry- ſoſtomi, ſed vel hæretici Authoris, vel alte- rius doctrinam S. Chryſoſtomi corrumpen- tis. Et vero ut obſervat Bellarminus Lib. de Matrim. c. 19. aliique paſſim, plurima in co libro continentur, quæ cum orthodoxa fide, & doctrina S. Chryſoſtomi, alibi ab eo tradita aperte pugnant. Quin in cit. tex- tu craſſam contradiétionem notare eſt, lon- ge abhorrentem a tanti Doctoris ſapientia; ut: ſecundam accipere eſt præceptum Apo- ſtoli; & tamen vere fornicutio eſt; an enim Apoſtolum veram fornicatonem vel ſuaſiſſe vel præcepiſſe quis prudens dixerit? Dico IV. Satis probabile eſt Trigami- am in quibusdam Orientalibus Eccleſiis ha- bitam fuiſſe illicitam, ſaltem jure Eccleſiaſti- Cco; licet non irritam. Prob. I. P. ex PP. Graæcis; S. Baſilio, qui Can. 4. in Ep. ad Aen⸗ 1074 DE MATRIMONIO. philoch. Trigamiam vocat fornicationem ca- Itigatam, h. e. ut Balſamon alique Græci in- terpretantur, fornicationem non vagam, qua- lis eſt, quæ cum meretricibu promiſcue ex- ercetur, ſed cum una muliere: & Can. 50. Eccleſiæ inquinamentum. S. Baſilio conſenſit S. Gregorius Nazianzenus Orat. 37. cit. dicens: primum Matrimonium lex eſt; ſecunduin venia & indulgentia; tertium iniquitas, ſive legis transgrefſio ut ex voce græca colligi- tur; tertium enim Matrimonium αaροααααιαα vocat; & ex oppoſitione, quam facit inter Matrimonium ſecundum & tertium. S. Epi- phanius vero alique, dum exponunt illud Apoſtoli I. Cor. 7. mulier alligata eſt legi C&̈. ſecundas concedunt nuptias juxta Apoſto- lum, nihil tamen unquam addendo de ter- tiis. Dixi? probabile eſt; tantum enim ſal- tem merentur verba Græcorum Patrum ſumpta in ſenſu obvio atque proprio. Nec dicas cum P. Billuart: Si Patres illi Græci Trigamiam habuiſſent illicitam; ergo Imo ſibi aperte contradixiſſent, cum alibi non tantum ſecundas, ſed etiam ulteriores nuptias ut licitas agnoſcunt, ut patet ex S. Ba- ſilio Can. 4. Ep. ad Amphil. 240. Quod ſie damnäſſent praxin & fidem univerſalis Ec- cleſiæ, quod non eſt credibile de tantis Pa- tribus. Nam H. W. I. ſeq. quoad Patres Græ- cos, de quibus ſolis hic ſermo eſt, lieet enim nuptias ſecundas agnoverint licitas, ut Baſi- lius naalceſte lertiis GCcrcd fee U Oriencte lertigsy Mnrin 8 e cene . ſetur eeni E one daree Khhrachen nda, Bllio Num. I us Cin ſnnc, H in l Gendo, i bl NAanden Cne diner Chin ſng. llre. Cn cnta. d Sndh fniu,ſe n ali nuni lcrieer 1 . ,ſſod 6 olo. Eter n. Nn- Cung s 400e lsle mnied nebt hlein aA Ne Ne DE MATRIMONIO. 1075 lBius Can. & Epiſt. cit. ubi de ſecundis tan- tum nuptiis agit; non tamen Trigamiam, de qua loquimur. M. etiam 2. ſeq. nam ter- tiæ & ulteriores nuptiæ an permittendæ ſint, vel non? ad diſciplinam pertinet, ut manifeſte probatur ex nupriis quartis, imo ex tertiis in quibusdam caſibus, in Eccleſia Græca illicitis & invalidis, ipſo approban- te & confirmante Joande X. ſummo Ponti- fice, ut dicetur Concl. ſeq. Poterant igitur Orientales Eccleſiæ illicitas habere nuptias tertias, quin propterea univerſalis Eccleſiæ praxin, & multo minus fidem damnare vo- luiſſe cenſendi ſint. G Prob. II. P. Quia, licet Græci averſa- rentur tertias nuptias; Matrimonium tamen tale nunquam diſſolviſſe, aut diſſolvendum declaraſſe deprehenduntur, quod certe alias declaraſſent; ſed impleta quinquennü pœni- tentia, quam imponebant trigamis, teſte Balſilio Can. 4. cit. ratum habebant Matrimo- nium. Res clara fit ex iis, quæ porro Baſi⸗ lius Can. 50. cit. Epiſt. tradit: Verumtamen ejusmodi res, tertias nuptias, ut Eccleſiæ in- Reinann er⸗ videmus, ſed publicis condemnationi- us non ſubjicimus, matrimonium ſcilicet diſ- ſolvendo, ut volunt Interpretes, cum de Pœnis publicis intelligi non poſſit, quibus Juxta eundem Baſilium Can. 4. ſubjicieban- tur, ut quæ ſoluta au profuſa forncatione ſint magis epetenda. ”M Nec 1076 DE MATERIMONIO. Nec obſtar, quod Baſilius Matrimonia talia dicat eſſe fornicationem; hanc enim non ſtricte, ſed latius ſumit, Imò quia tales nu- ptias habebat ſaltem illicitas. 240 quod ter- tiæ & ulteriores nuptiæ potius explendæ li- bidinis & concupiſcentiæ cauſa, quam pro- creandæ prolis ut plurimum fieri intellige- ret; ideoque Trigamum indignum cenfuit mariti nomine, quia videlicer mariti finis eſſe primus debet prolis generatio & educa- tio; hic vero in Trigamis eſſe communius non ſolet. Dico V. Vi præſentis diſciplinæ apud Græ- cos tertiæ nuptiæ nonniſi in certis caſibus av- lide contrahi poſſunt; quartæ vero nunquam: Caſus autem, in quibus tertiæ nuptiæ apud Græcos contrahuntun valide, ſunt, ſi biga- mi quadrageſimum ætatis annum nondum attigerint, & prole careant ex Priore Matri- monio ſuſcepta. Quod ſi annum illum at- tigerint, & prolem habeant ex priore Ma- trimonio, ſunt prorſus ad contrahendum in- habiles; ſi vero prole careant, licet eum an- num attigerint, adhuc ad tertias nuptias admittuntur, ſed impoſita peœnitentia majo- re, quam alias trigami ſubire debent, dum valide contrahunt. Ita Arcudius Lib. 7. de Concord. c. 29. Jus vero illud, quo in Eccleſia Græca trigami ſunt redditi inhabiles ad quartas nu- ptias, paulo poſt initia Sæculi X, Solenni- ter R ſen, Darnare pkyro⸗ Ptobe⸗ trum, l s Curts en 9 An Aget wahnnaurn mnoncte Crna, 15 nlſoeon ealy ale eNo N tſolene eWehm Pekamie itNoNT Pllaſe Ryh ot n Aer/ M n n ut, worem, l̃ lten n Cren il ſos iin mnten, ane n erne tann llign. ne. arl. Nd äne. uncit 1 Mllii ocd Ct. nar nlun: id br. Unduar eN.⸗ Nl unͤ enn⸗ en mun lau⸗ GCN r a 1 DE MXTRIMONIO. 1077 gzer & aperte, ſtabilirum- fuit authore Nico- lao I. Patriarcha Conſtantinop. & Conſtanti- no Porphyrogenito Imperatore, confirman- te Joanne X. ſummo Pontifice, occaſiene turbarum, quæ ob Leonis cognomento Sa- pientis quartes nuptias enm Zoë exortæ fu- erant, quem propterea Nicolaus ſegregave- rat à fidelium communione, ſed Sergio Pa- pa, ad quem Leo confugerat, hujus Marri- monium ratum habente, & per Legatos Ni-= colaum exauctorante. Qui poſtea in Sedem reſtitutus, approbanſque Leonis Matrimo-⸗ nium, à Joanne X. Sergii ſucceſſore ſimul obtinuit, aflentiente Conſtantino Leonis ex Zoë filio, ut quartæ nuptiæ nunquam dein- ceps poſſent valide contrahi. Decretum in regulæ formam Orientales Epiſcopi, qui ad finiendam litem convenerant, ita protulerunt ſub titulo ZTbömus unionis. .. Quod ſiquis ad ejus- modi conjupium, quartas niuptias,; progredi Jecreve- git, ab omni cæœtu Ercleſioſtico exclufus efßto; &* ab ipſo in ſanctam æ&deim ingreſſu ri alie- nus, donec in hoc conjugio pertnanſerit; boc enim ſanctis quoque Patribus, qui ante nos vixére, viſum fuit 3 ac nos ſans ſententiam veddentes apertiorem, eum velut alienum à vepublica Chri= ſtiana abdicamus. Unde ſimul colligitur ra- tio, cur dixerim ſupra, paulo poſt initia Sæ- culi X. jus illud ſolenniter ey aperte ſtakilitum eIe; Patres enim, ajunt, hoc ſfanctis Patri- bus jam ante viſlum eſſe, & ſe tantum aper- vyy do⸗ 1078 DE MATRIMONIO. tiorem ſententiam reddere. Igitur habeban- tur jam ante quartæ nuptiæ ut invalidæ, li- cet non ita aperte, aut univerſim aliqua Le- ge communi ita ſtaturum fuiſſer. ARTICULUS II. Quo Jure Polygamia ſimultanea probilita ſit? COta J. Qui à tempore Legis Evengeli- V cæœ pluralitatem uxorum ſimultaneam auderet aſſerere licitam, nemo fuit, niſi in- famis Mahometes, ac poſtremis temporibus Ansbaptiſtæ & Lutherus, qui Philippo Haſ- ſiæ Principi ut ſecundam uxorem Margare- tham de Saal ſibi adderet, etiam conſuluit teſte Boſſuet in Hiſt. variation. Eccleſiar. Prote- ſtant. Refert equidem de Valentiniano Im- Peratore Socrates, quod eujuſdam Juſtinæ amore raptus eam in Matrimonium duxerit, retentàâ priore conjuge Severàâ, utque colore aliquo incontinentiam ſuam tegeret, legem Prormu girir, qua liceret viro duas ſimul ha- re conjuges; at ùt rectè notavit Baronius ad A. C. 370. narratio illa Socratis fabula eſt: duxit equidem Juſtinam Valentinianus, ſed poſt mortem Severæ conjugis, ùt probant Sylvius, & Boſ-o alique, & commentum eile, quod ait Socrates, pluribus oſtendunt. NMota II. Tametſi certum ſit catholicis omnibus, Polygamiam nunc Jure Divino po- tivo eſſe prohibitam; an tamen etiam e P al, ge Win ime ur Ianas in 19 M Mrurchis, e Dicio etenn. S poh eeggol Altes ini ii hbonn ge e eunal or, nn ind i 44 in lr luobltnn Ee de is ed Ge Seer N nihunt Me . Eal. unt A 1 i lin ercli zn 4 leng reo tdſfi,, f 2 . DE MATRIMONIO. 1079 pi⸗ Naturali, & quo modo ab hoc prohibita ſit, e quædam inter eos reperitur ſententiarum va- le. rietas. Juri Naturali eam repugnare negat Durandus in 4. Sent. Diſt. 31. Abulenſis in cap. 19. Math. aliique; Unde inferunt imè. Patriarchis, judæis opus non fuiſſe diſpenſa- tione Divina, ut licite plures ſimul uxores Eae ducerent. 20. Nec peccaſſe quondam gen- ſure tiles polygamos, nec etiam his temporibus 4 4 eos, qui cum pluribus ſimul Matrimonia in- ia euntes invincibili Legis Evangelicæ ignoran- n tia laborant. Cæteri vVerò Catholici pleri- ſ que Polygamiam ſimultaneam etiam Jure trſ⸗ Naturali prohibitam contendunt; licèt ite- L uue rum diverſo modo id doceant, ùt videre eſt . paſſim in AM. =ð aacd Dico L. Polygamia, ſive pluralitas uxo- nire rum ſimultanea eſt Jure Divino prohibita. mmum Eſt de fide contra Anabapt. & Lutherum, Im quos ideo damnavit Tridentinum Seſſ. 24. i de Sacr. Matrim. ubi: SRiquis dixerit, licere min Chriſtianis plures ſimul habere uxores, boc Kihes nulla Lege Divina eſſe prohibitum, anathema ſit. ſgint Et Prob. Chriſtus Math. 9. Matrimonium nmd reduxit ad primævum ſtatum inſtitutionis NG ſuc ; atqui prima inſtitutio Matrimonii jure Gm Divino excludit Polygamiam; ergo. Prob. ſitutt. Maj. Nam Chriſtus interrogatus à Phariſæœis, an ſiecret tepudiars uxorem? reſpondit ne- De gativè: quia, Aui ferit ominem al initio, ma- irne ſeuſum fæmiham fecit eos, & dixit: Propter N Xyyz⸗ hoe 1080 DE MATRIMONIO- boc dimittet homo patrem & matrem cg5o. o erunt duo in carne una: tum docet, quid ipſe hac de re ſentiat & obſervari velit, ac ſub- dit: ladque jam non ſunt duo, ſed una caro; quod ergo Deus conjunxit homo non eparvet; er- go Matrimonium voluit eſſe deineeps unius cum una ſicut olim fuerat. Porrò cum in- ſtarent Phariſæi, Moyſen permiſiſſe libellum vepudii, Chriſtus rurſus revocans datam cau- ſam ad primam inſtitutionem ait: ad duri- tiem cordis veſtri Moyſes permiſit dimittere uxo- ryes veſtras, ab initio autem non fuit A. Et Conſirm. Math. y. Marc. 10. Luc. 16. Chri-⸗ ſtus declarat eum, qui dimiſſa uxore aliam duxerit, mœchari; unde clarè coelligitur, Ju- re Evangelico polygamiam eſſe omnino illi=- citam; nam ideo moœchari dicitur, quia di- miſſa uxore priore ducit aliam, quòd jam per libellum repudii Vinculum Matrimonii diſſolvi non poſſit; ut patet ex cit. verbis: quod ergo Deus conjunxit homo non ſeparet. Quodſi ergo mœchatur, qui dimiſſa uxore Vivente ducit aliam, quanto magis ille, qui uxore prima retenta infuper dueir ſecun- Pieo Il. Polygamia etiam Juri Natu- rali adverſatur. Prob. I Ex communi DD. conſenſu pol mi ſimultaneæ prohibitio- nem ad Jus Naturale referentium. II. Ex natura Matrimonii, hujus enim fini ſaltem ſecundario, qui eſt cohabitatio Pacifica, re- pug- P et;. Pn „Eexun n⸗ io onee 6ellur 8 .un N e liat, n, N cechooe K Wowwo⸗ geio yg ſolonegi wetur ore atur aen hatirke, r reciun in ou, Reiznene Cere Atei 1. Col Moren le 6 nirmit Hultanesn n. .S 1 pri nir üi Plure Cnſum, NMlere ge 1, 0D e her , eple lelb ſun, Peer ſigfoins nenn. Uln b6OCnna 1. N. ihepe A. n dn ur, . ſo lli⸗ di N Cnni⸗ iſe liin Uen. Kee. i0. e I Ahem in e N DEz MATRIMONIO. 1081 pugnat; plures enim uzxores ob Zelotypiam huic ſexui naturalem nec inter ſe, nec cum marito concordare ſolent; ſique plures pro- crearentur proles, nihil pronius erit, quam ut, cum Matres de ſuis tantum prolibus ſol- liciteæ ſint, una ab altera patris avertat ani- mum, prolem alterius conetur excludere à ſuecefſione in bonis, velut Bethſabea fecit, ut Salomon præferretur Adoniæ ex Haggith genito 3. Reg. I. Unde & graviſſimæ diſ- ſenſiones ipſas inter proles exſurgent, ſiquæ ametur præ altera, vel in ſucceſſione præ- feratur alteri. III. Ex natura Juſtitiæ com- mutativæ, quæ exigit, ut ſervetur æqualitas inter traditum & acceptum; ergo, cum Uxor jus in corpus ſuum tradere non poſſit viro alteri; neque viro licebit jus in corpus ſuum tradere alteri uxori, vel aliis pluribus. Oj. J. Gregorius Papa III. Can. 18. Caul. 32. q. 7. definit, licere Viro ducere Uxorem ſecundam ob primæ adhuc viven- tis Infirmitatem; ergo cenſuit polygamiam ſimultaneam non eſte Juri naturali contra- riam. II. Si polygamia ſimultanea adverſe- tur Juri naturæ, ergo peccarunt Patriarchæ antiqui plures ſimul uxores ducende in ma- trimonium, atqui hoc de viris illis ſanctiſſi- mis dicere nefas eſt, & negatur communi- ter; ergo. 4 M., ud Il. D. A. Definit hoc ob primæ adhuc viventis infirmitatem qualemcunque Yyy 3 . 1082 DE MATRIMONIO. N. ob infirmitatem, quæ erat impotentia na- turalis & antecedens perpetua ad reddendum conjugale debitum, propter quam prima UDxor nen erat Uxor vera, eoquod talis im- potentia dirimat jure naturæ matrimonium C. Ita colligit Barboſa & alii ex reſcripto zregeri ad Bonifacium Epiſcopum: nam Juod propoſuiſti: quodſi mulier infirmitate cor- repta non valuerit debitum viro reddere, quid eus faciat jugalis? Nec obſtat, quod ſimul Gsregorius jubeat, ut vir ille poſt ſeeundum matrimonium alat priorem mulierem: non zamen ſuh'ſidii opem ſubtrahat ab illa; hoc enim non ideo, ut notat Gloſſa, addidit, quod in- firma illa fuiſſet Uxor vera, ſed vel per mo- dum conſilii; vel dotem ei reſtitui voluit, eoquod propter infirmitatem ſibi de victu Providere non poſſet, aut inops, aut egena eſſet. Ad II. reſpondet Calvinus; ſantiſſimos Patriarchas omnino reos factos fuiſſe adulte- rii; hoc tamen ipfſis à Deo imputstum non eſſe ad culpam, quèd eſſent & Prædeſtina- torum numero. Sed falſum eſſe hoc Calvi- ni reſponſum, licitéque Patriarchas veteres plures duxiſſe Uxores, licet polygamia re- pugnet Juri naturæ, dabit ſequens Con- cluiio. ʒ Dico II. Ex conceſſione tamen Divina poſt diluvium uſque ad Legem Evangelicam lici- ta fuit polygamia ſimultanea. Prob. 166* Pr „Sh Mo incteru nlt iocah. t pern orius in r. 12. Mi ron / l, lie ln. Une D ues in vig / trnkere ren i . Pocb. (detunt: gut Mara ſgia Mlt teſtie rum pe Rmul turos . Munre lo iog ipen ett lojie tdinn ſen fmmnm. linjui 9Cldl l enen 6erenn An. ger o. lwolt, le Negent ſchde er npnr Mn. u Unges l 1. (. Dirgt orler⸗ l⸗ 7 DzEz MATRIMONIO. 1083 S§§. PP. S. Hieronym. Ep. ad Oceanum, ubi⸗ ſeiebut Apoſtolus, lege conceſſum, & exemplo Patriarcharum ac Moyſi familiare populo nove= rat in multis liberos ſpargere. S. Chryſoſt. hom. 56. in cap. 30. Gen. tunc inquit, quia principia erant, permiſſum fuit cum duabus, vel pluribus Uroribus miſceri, ut bumanum genus propaga- retur. S. Aug. qui L. 3. de Doctr. Chriſt. c. 12. ait: Sufftciendæ prolis causd erat uxorun plurium ſimul uni viro abendarum inculpabi- lis, ſcilicet ob conceſſionem Divinam conſue- tudo. Unde Innocentius III. c. gaudemus. de Divortiis. cum dixiſſer nulli unquam licuiſſe plures ſimul uxores habere, addidit: niſi cni Juit divina revelatione conceſum. .. per quam Patriarchæ, & alit viri juſti, qui plures legun- rtur ſimul babuiſſe uxotes, ab adulterio excuſan- Prob. Il. Vel ex ipſo exemplo Tatriar- ecbharum: nam Imo nuſquam S. Scriptura ar- guit Patriarchas ob multiplicata ſimul con- jugia. 2. Imo illuſtria eorum ſanctitati tri- uit teſtimonia. 3. Silens etiam de quavis eorum pœnitentia ob conjugium cum pluri- bus ſimul uxoribus teſtatur juſtos cum eis regnaturos in cœlis Marth. a. Prob. IIl. Non tantum Parriarchis in Lege naturæ, veluti Abrahamo, Iſaaco, Js- cobo, quos plures ſimul uxores habuiſſe ſcriptura teſtatur, injurioſa eſt Calvini re- ſponſio; ſed etiam ſanctiſſimis Viris aliis in 1 vyy 4 Lege 1084 ODEY MXATRIMONIO. Lege Moſiica ut Davidi. Wec dicas cum Cal. vino: hoOc viris illis ſanctis imputatum non fuiſſe ad culpam, quod eſſent è numero Præ- deſtinatorum; nam ex hoc numero Davi- dem fuiſfe certum eſt; & tamen unum eum Berſabea adulterium ipfſi graviter imputatum ſeimus per Nathan Prophetam & peœniten- tiam Davidis; licet igitur fuerint & præde- ſtinatis Viri ſancti, de quibus loquimur, hoc tarhen non obfuiſſet, quo minus pluralitas uxorum fimultanea illis impurtaretur ad cul- pam, niſi ea Divina ex concefſione lieuiſſet. CObj L. Deus in Lege naturali diſpen- ſare non poteſt; ergn⸗ male dicitur licuiſſe tunc polygamiam ſimultaneam ex Divina conceſſione. Omiſſis aliorum reſponſis, quæ Pro ſuo de jure naturali ſyſtemate afferunt. N. C. A. & IW. ſuppoſ. quod Deus concedens Pluraliratem uxorum ante Legem Evangeli- cam, tunc diſpenfarit in Jure narurali; quia caſus ille, quo Deus concedet pluralitatem uxorum; nunquam objectum fuit alicujus Legis naturalis prohibentis. Pro quo ple- nius intelligenndo. doe nnigat, iitzit, Olſerpa ſequentia: Ims Lex Naturalis abſolutè immutabilis eſt & indiſpenſabilis: eſt enim Ordinatio Divinæ Voluntatis per re- ctam rationem promu gata circa ackiones & omiſſiones creaturarum rationaliutm, ad rectam conſtitutionem & felicitatem reipublicæ Di- vVinis Perfectionibus conformem neceſſaria. M 1 igeur Cator, s,i Plkeltionn ifralum aolar 0Tis 4 Gam,d Connnn 4 ne Plero, elun ot. AHumzm lgvenr Ue, clſts Me udh Gige & . N e ugn Domin men pr Oluncho m lube onon 0 hroone kunni ſine VA N ſeenh neo Ebiin Nr aon ihlr. moli unmn eunn ue. ſtlrce. uonhe Eobnux A loule Rlper laule Dir de ſenmt Nens bat. W hle lls 1ens ols; hele Srt Halrin e N Plr. DE MATRIMO NIO. 1085 Sicut igitur ipſæ Divinæ perfectiones, ad quas manifeſtandas omnis natura rationalis otdinatur, ſemper eædem ſunt, & immuta- biles, ita etiam Leges latæ ad Divinarum Perfectionum normam. 2d Legum tamen natu ralium in ſe planè immobilium aliæ ver- ſanur circa actus, qui attingunt materiam nyillius alterius juri nequidem Divino ſub- ectam, ut blaſphemia, mendacium &c. Aliæ econtra circa actus, qui materiam attingunt in jure alterius poſitam, humano, vel ſaltem Divino, ſic bona fortunæ in certis caſibus etiam poreſtati humanæ, bona vitæ, corpo- ra humana Divino juri ſubjeécta ſunt. Un- de ſequitur multas materias ex aliena volun- tate, cujus juri ſubditæ ſunt, ita immutari poſſe, ut objectum Legis naturalis etiam ne- gativæ & prohbentis nullo modo conſtitu- ant. Sic rem alterius ſibi ſumere, vel bona fide acquiſitam retinere poſt cognitum etiam Dominum Lex naturalis prohiber; non ta- men prohiber hoc pro iis circumſtantiis, quando illud fit ex conſenſu illius qui ple- nam habet de illa re diſponendi facultatem. Sic non obſtante, nec- mutato, & fſine dif- pPenſatione in Lege naturali non ocœcides, licitè Abraham immolare voluit filium ſuum habi- tä juſſione Dei, qui vitæ & mortis Domi- nus eſt. Nimirum lex naturalis non com- Prehendit, nec prohiber retentionem rei ex conſenſu illius, qui de ea diſponendi facul- yy 5 tatem 1 1086 Dz MATRIMONIO. tatem habet; nec occiſionem juſtam, qualis eſt, quæ juſſione Dei fit. Ita in noſtro ca- ſu : Lex naturalis prohibens polygamiam, nunquam comprehendit vel prohibuit plu- ralitatem Uxorum pro iis circumſtantiis, quibus Deus, in cujus pleniſſima poreſtate & dominio ſunt corpora, eorumque jura, etiam in ordine ad conjugales actus, de illis diſponet aliter, & jus unius in corpus divi- dat inter plures. Inſt. I. Nusquam legitur in Scriptura aliquid de facta à Deo conceſſione plures ſi- mul uxores ducendi. Ergo. B. eam S. Th. P. 3. Jq. 65. a. 2. factam eſſe per internam In- ſpirationem Patriarchis populi Iiraéliici, & per ipſos aliis, cùm non ſit eredibile, tantos viros in ſcriptura adeo laudatos in perpetuo vixiſſe adulrerio. Tempus verò conceſſionis hujus quod attinet, probabilius facta videtur ipſi Noẽ non diu poſt diluvium, ab eoque com- municata poſteris, ipſis demum gentilibus; tunc enim illam poſcebat magis propagandi generis humani neceſſitas, cujus octo tan- tum animæ erant ſuperſtites, ætasque ho- minum eſſet brevior, quam ante diluvium. Inſt. II. Mulieres poſteriores in Scrip- tura Concubinæ appellantur, ergo conjugium eum his non erat verum; ſed adulterium. . D. A. Appellantur Concubinæ eo ſenſu, ae hodie ea vox uſurpatur, ſcilicer pro corto aut uxore non legitima N. Qi⸗ ſo- 11 gen ſervario 1 C. doo n nonl ebem nupüruen Nores ſaonddins ehen Copatkt legibine Pdi de A Cenels ſlen, gil emn Giarire Dre dee,e 16. N gen del cubina⸗ lam 41 hoſten . lenita d n ! . MMun ſtunn Aanin unlr⸗ n petno n Nene Ne üin g r ging. Gein n ln lenne E DE MATRIMONIO. 1087 lum ad generationem prolis, non autem ad gubernationem Domus, ac alia admitteban- tur C. duo tunc genera uxorum erant: quæ- dam non ſolum ad generationem prolis, ſed & gubernationem Domũús, & bonorum com- munitatem admittebantur, quæ antonomaſticè uxores dicebantur, etiam Dominæ & matres familias erant, earumque liberi hæredes: quædam ſolum ad generationem prolis, quæ Concubinæ dictæ, licet cæterà eſſent uxores legitimæ. Colligitur ex 2. Paralip. II. v. 21. ubi de Roboamo legitur: Urores decem &7 octo duxerat, concubinas autem ſexaginta. Et Geneſis 25. Deditque Abrabam cuncta, quæ poſſederat, Iaac: filtis autem conculinarum lar- gitus eſt munera. Utrumque genus Uxorum diſtinxit etiam Gellius l. 18. Noct. Attic. c. 6. Præterea in ſcripturis, quæ Concubinæ dictæ, etiam uxores appellantur. Sie Gen. 16. Sara ancillam ſuam Agar viro ſuo Uxo- rem dedit, quæ tamen Gen. 25. inter con- cubinas numeratur. Et ibid. dicitur Abra- ham aliam duxiſſe uxorem Cethuram, quæ poſtea concubina dicitur. Sic Jud. 19. de Levita dicitur: Accepit ſibi uxorem concubi- nam de Bethlehem Juda. Inſt. IIl. Salomon 3. Reg. 11. ob multi- tudinem uxorem reprehenditur; Ergo illi- citè egerat eas aſſumendo. N. D. A. Præ- cisè ob multitudinem N. ob nimiam, & Præſertim, quia alienigenas & idololatra? aſ- fum- 1088 DE MATRIMONIO. ſumpſerat, per quas depravatum eſt cor ejus, ut ſequeretur Deos alienos C. Inſt. IV. Judæi Joannis 8. dicunt: Nos ex fornientione non ſumus nati: quod idem eſt, ac ſi dicerent, nos ex Agar concubina Abra- hæ nati non ſumus, ſed ex Sara uxore ejus legitima, ergo. E. I. Judæos hic non car- naſem, ſed ſpiritualem fornicationem, ſive idololatriam intellexiſſe, quæ ſœpe ſeripturæ Phraſi fornicatio dicitur; perinde, acſi dice- rent: Nos Idololatræ non ſumus, ſed unum verum Deum colimus; non enim ex majo- ribus, qui idola coluerunt, genus ducimus, ſed ex Abrahamo veri Dei cultore. Colligi- tur ex contextu; prius enim dixerant: Ta- zer noſter Abrabam eſt; poſt verba autem: nos evx fornicatione &6. ſtatim ſubdunt: Unum Patrem hubemus Deum. W. 240. Si permit- fatur etiam, judæos de carnali formcatione locutos fuiſſe; non tamen inde ſequetur, quod peræcisè fornicationem Abrahæ cum Agar intellexerint. liiſt. V. S. Ambroſius tamen Lib. I. de Abrabam c. 4. videtur ſupponere illius tem- pore polygamiam nondum fuiſſe licitam, quia rationibus omnibus conatur Abraha- mum defendere à culpa adulterii, quod non- dum eſſet lege prohibitum, quod ex con- ſenſu Saræ & poſteritatis, non libidinis cau- ſa feeiſſet; quod de eo facto, commixtione cum Agar pœnitentiam egerit; item S. Aug. 1 coo 1 Oſe 1 euch e⸗ hü Nii. M cumm enm d Ce Oaeld es ro gume Aiam. lenm An Orident encol eutreto Onlltrex uno id in tan Nemne; Apum uit, uni Nirum 6 G elt 4 winus Rron⸗ Deine wſe ndgur WM Wonn kar 80 Gun e Mhet ül. lnetg chen te geſenmn atde ,duen er N in, lge 1,Ne. tn Mn me. ciſ henn N 6M Em, 4 Ro⸗ AG as⸗ lng⸗ 1.2 DE MATRIMONIO. 1089 L. 2. contra Fauſtum c. 30. & alibi Mani- chæis objicientibus crimen Abrahæ reſpon- dit, eum excuſandumteſſe, quia non libidi- ne, ſed prolis gratia, & cogente uxore fe- cerit. Denique &. Leo Ep. 2. alias 92. ad Ru- ſticum Narbonenſem diſtinguit inter uxo- rem & concubinam; confirmatque diſtincti- onem exemplo Saræ & Agar, ac concludit, virum non committere polygamiam, ſi poſt- quam concubinam duxiſſet, duceret uxorem aliam. Supponit igitur Ager non fuiſſe uxo- rem Abrahami legitimm. e M. dd I. M. A. licet enim S. Pater ab ini⸗ tio videatur ſupponere peccatum aliquod af- ferendo rationes minus probabiles, ob quas excuſaretur Abraham eum tamen tandem excuſat ex hac ipſa ratione, quod Deus Ab- rahamo id conceſſerit in myſterium: pecca- sum aon fuit, inquit ibid. ſed enyſterium; illud nempe, quod Paulus exponit c. 4. ad- Gal. Seriptum eſt, quoniam Abrabum duos Eülios ha= buit, unum de Ancilla, anum de lilera Ni- mirum Oratorum, quorum morse hic locu- tus eſt Ambroſius, id proprium eſt, ut an- te minus validas, poſt validiores & gravio- res rationes proponant,. = Deinde prima & ſecunda ratio non ſub- ſiſtin; ſi enim nulla lex prohibebat adulte- rium, quare Abraham dicitur egiſſe pœni- tentiam? Revera tamen ſemper Lege Na- turali prohibitum fuiſſe adulterium, & M Le-⸗ — 2 1090 DE MATRIMONIO. Legem a nemine invincibiliter ignorari poſ- ſe, idem fatetur Ambroſius lib. eod. c. I1. ſola igitur ultima ratio S. Ambroſii vera & firma eſt; atque ita, quod ex ſe peccatum fuiſſet, ex divina conceſſione non fui. Ad II. . Manichæos objeciſſe Patriar- charum in plurium uxorum uſu libidinem & petulantiam; ſatis igitur Auguſtino erat oſtendere, Manichæos falſum loqui, eo quod Patriarchæ non libidine carnis, ſed poſteritatis amore ad plures uxores acceſſerint. Cœte- rum eos non peccaſſe docet alibi Lib. 22. cont. Fauſtum c. 47. ac lib. 16. de Civit. c. 38. Quod tunc multiplicandæ poſteritatis cau= ſa eos nulla Lex probiteret, nimirum ob con- ceſſionem divinam; nam alias eos prohibu- iſſet Lex tum Naturalis, tum Divina teſte Chriſto Matth. r9. “ Ad Ill. z. S. Leonem, dum hic con- cubinam pro uxore non legitima accipit, per Concubinam intellexiſſe muſierem ſervam, cujusmodi fuerat Agar; atque ſolum aſſerit Matrimonium cum ſerva contractum ab In- genuo, eſſe invalidum, ut revera erat Sæ⸗= Cculo V. vi juris Eccleſiaſtici ſolius; nam vi Naturalis nunquam fuit. Quarel ad exem- pli de Agar à S. Leone allati veritatem ſatis eſt, Agarem ancillam fuiſſe Abrahæ, quod eſt veriſſimum; non vero neceſſe eſt, ut ea- dem uxor non fuerit olen GII 1eo N aelgoci 1n ae elt 9 1o ie ſel en nl WR X 1lanion e Egt en⸗ cpnelo Ne ſbo, twan inr u ouleudie Nen ll. 1, enbn G i N Rpeiren Ni ni n imenio, ſcer gen lrplgn⸗ umirtion Manqtun ſuüpger Men Pl an er DE MATRIMHONIO. 1091 ln . Olj. Il. Cum Luther. juxta S. Auguſti- , num ideo Jacob aliique Patriarchæ Polyga- WNA mi excuſandi ſunt ab adulterio, quod Poly- Inum gamia tunc eſſet conſuetudinis, nec adveria- ndA retur Legi alicui. Ergo. Prob. Ant. nam Klihr. ib. 3. de Doctr. Chri Cc. 12. inquit: ſacffi- ulin ciendæ prolis cauſa erat uxorum plurium ſinml giun uni viro babendarum inculpabilis conſuetudo. & ad Ulib. 16. de civ. cit. quod eor nulla lex probi- Sina berer. R. ùt antè, laudatum Patrem & alios . (nm ita loqui, quòd per conceſſionem Divinam Glün vis legis evanuiſſet: innotuerat autem illa 6ιο conceflio per ſpecialem revelationem Patri- u archis, eamque ab iis hauſerant eorum po- . ſteri, ita, ut apud eos ad Chriſtum uſque ntr. in conſuerudinem abierit, Juxta verba illa In- ue nocent. III. Quæ diſpenſatio vel conceſlio, mos quandoque, interdum etiam fas cenſetur. k. . . Ex diſputatis hactenus inferes, à forti- Ntiſe ori juri non tantum Divino, ſed & Naturali ld Polyviriam adverſari, utpote quæ Matrimo- ini nii fini non tantum ſecundario, ſed etiam miH Primario, & à natura præcipue intento, vi= de. Qelicet generationj, & bonæ educationi pro- “ð lis repugnat : CGenerationi, quia hæc per len commixtionem cum pluribus impeditur, ut 4 it vel nunquam, vel certo rarius ſubſequatur, w veluti patet in meretricibus: honæ educationi; de cùm enim proles in commixtione mulieris huf unius cum pluribus viris incerti ſit Patris, nullus ex viris eam tanquam ſuam tenere- iur agnoſcere, ſaltem non ita diligeret; pro- inde = 1092 D?E MXTRIMONIOD. inde neque curaret, ut bene educaretur, deds quod tamen parris præcipuum eſt officium. e nif Quo tamen non obſtante, uti communior, mn h ſic probabilior videtur ſententia AA. negan- hpn tium, etiam Polyviriam eſſe jure naturali ab- on ſolute & ſub omni ſpecie prohibitam, ita ut ſson nunquam licere poſſit, nec eam Deus etiam Alene! de potentia abſoluta concedere; cum ſub iis emmnt fieri conditionibus poſſit, ut prædiéta mala * evitentur, corpus vero mulieris æque do- nate. minio Dei, quam corpus viri ſubjectum ſit, “ adeoque nihil impediat, quo minus jus in Pnan corpus mulieris æque inter plures viros, (ige quam jus in corpus viri inter plures mulie- § dividere polſit. De quo plura videri poſ- in ſunt apud Dlcher Schmalzgr. de Sponſ. du- lun orum alio daaea. De mdiſouliltate Marrinoi’. (Jun AAtrimonium ex parte ſubjelcti dividi po= irente M teſt in Matrimonium inter gentiles; in= enftun ter judæos; inter Chriſtianos: ex parte ſui ſchnlum vero in Legitimum, Ratum & Conſumma-= uunum tum dividitur. Legitimum tantum illud eſt, idot quod conſenſu legitimo inter perſonas non agte impeditas contractum quidem, rationem fa- , men Sacramenti non participat, quale olimm imn ie in Lege Naturæ, & Moſaica, ac hodie in- Nann Es A i Auenn, Alin, nmor, tenmb. min nMen anſcis Pellerke endeinhn nmi ri neg , Uercller Nenpol PolC⸗ ſergeit en nt , D 6 N 1,6 DE MATRIMONIO. 109 ter judæos & gentiles datur. Katum, ſive Eccleſiæ ratificatione approbatum, illud eſt, quod juxta Divinas & Eceleſiaſticas Leges initur à baptizatis, ſeu fidelibus, inter quos tamen poſt contractum illud nondum Perfe- a carnalis copula; atque de hoc intelligen- da eſt Regula L. 3t. ff. de R. I. quod nup- tias non concubitus, ſed conſenſus faciar. Conſummatum, quod accedente copla carnali Perfecta, h. e. ex qua ſequi ſolet & poteſt generatio prolis, completum eſt. borrò Matrimonii in quolibet ex his ſenſu acceptẽ indiſſolubilitas ſpectari poteſt vel quoad vin- culum, vel quoad Thorum; quare de ea ſub diverſis illis reſpectibus agendum eſt. ARTICULVUS I. Urrum Matrimonium infdelium ſit alſoluts in- AIiſſolubile qubad vinculum QA'ais movetur duplex I. An Matrimo- nium Infidelium quà talium h. e. quàm diu neuter conjugum ad fidem convertitur; ſit penitus indiſſolubile quoad vinculum, ſi- ve conſummatum ſit, five non? II. An Ma- trimonium Infidelium etiam conſummatum diſſolvi poſſit quoad vinculum, ſi alter con- jugum ad fidem convertatur Dico J. Matrimonium Infidelium quâ talium, ſive quàm diu neuter conjugum ad fidem convertitur, eſt penitus indiſiolubile quosd vinculum, ſive conſummatum ſit, „2 2 ſive 4094 DEz MATESIMONIO, ſive non. Katio eſt, ſine diſtintione enim inter Matrimonium in Chriſtianilſmo initum, & quod in gentilitate contrsctum eſt, præ- cipit Chriſtus Marth. 19. Quod Deus con- junxit, homo non ſeparet; & Panus 1. Cor. 7. Mulier alligata eſt Legi, quanto tempore vir ejus vivit & Conf. C. Gaudemus., de divort. ubi jubet Innocentius III. ur paganus converſus ad fidem ex pluribus uxoribus, quas duxe- rat adhuc Infidelis, priorem tantùm aceipiat, quamvis dimiſſam per repudium, & alteri viro poſtea nuptui traditam; ergo cenſuit Matrimonium in Iofidelitate ontractum eſſe indiſſolubile; quid enim aliàs irrita declara- ret Matrimonia poſt primum contracéta in In- fidelitate, dum ſuperſtites ſunt vir & mu- Dico II. Matrimonium tamen Iafide- lium etiam conſummatum adiſſolvi poteſt quo ad vinculum, ſi alter conjux convertatur ad ſidem, alter verò converſo vel I. cohabitare nolit; vel 2. non velit, niſi cum creatoris contumelia; vel 3. eum pertrahendo ad pec= catum. Ità in terminis Innocentius III. C. uonto de divort. ſi aher Iun ehum conjugum 2; fidem Catholicam convertatur, altero vel nullo moda, vet non ſine laſphemd divini nomi- nis, vel ut eum pertrabat ad peccatum mortale, ei cobabitare volente, qui relinquitur, a! ſecun- da, ſi voluerit, vota tranſibit. Fundat veró deciſionem ſuam Pontifex in verbis O 4 Air.Cor ei Ao: nGſ i. 1 eum Ehnorinn d Cohabie rimono ſervirui Gol. W cl Elerd sl⸗ II Che dne ſobe Setur 16 0noniu ſn Sumtt geſes Rcon Clleſi 1 El 4,. lin vej⸗ Eicabs hi ſer, en, n ge gt cnin rinn, ndre. Uin⸗ lle. etſolnus e n Holg acens 6, Catrn in gefi n, Ai ego enii tudun nis Glere⸗ Htldhile Vr A. enliN. rcen lherrank I1 : cun t enn ,. e An nne ri t. 6 wcrtt N ! DEZ MATRIMONIO. 1095 ſtoli 1. Cor. 7. quæ ſubjungit ad literam, cg in hoc caſu inquiens, ozga⸗ „ quod ait Apoſtolus: i Inndelis diſzedit, diſcedat: frater enim & ſoror non eſt ſervituti ſubjectus in bujus- mod. Ergo juxta Apoſtolum Interprete Eecleſià, in relatis tribus caſibus, uno con- jugum ad filem converſo ſolvi poteſt Ma- trimonium etiam quoad vinculum. Et Ppro- fectò: ſi, diſcedente Infideli, vel legitimè cohabitare nolente, fidelis teneretur illo Ma- trimonio; hic propter prioris malitiam eſſet ſervituti ſubjectus contra teſtimonium Apo- ſtoli. Coyf, cùm enim ex ung parte fidelis in hoc caſu licitè cohabitare non poſſit; ex par- te verò alia Chriſtus neminem ſine voluntate, aut culpa propria ad vitam cœlibem obli- gare voluerit, poſtulabat æquitas, ut fideli daretur à Chriſto facultas contrahendi Ma- trimonium aliud: aliter jugum Chriſti tali- bus factum fuiſſet raviſſimum, cùm non omnes capiant verbum c Marth. 19. Ptoinde In- fideles à fide deterruiſſet, cujus bonum bo- no conjugii longè majus eſt: ſi tamen Obj. I. Apoſtolus tantm pro cauſa aſſignat Infide- Hs diſceſſum, Innocentius verò alſignat plu- res. II. Apoſtolus per diſcedat tantuùm quoad thorum vel cohabitationem, ùt patet ex an- tecedentibus v- 10. & 1I. tis, qui Matrimo- nio juncti ſunt, præcipio non ego, ſed Dominus uXorem viro non diſcedere, quòd ſi diſceſſerit, manere innuptam. Pontifex Verò facultatem 2 22 ⁷ trie- 1096 DE MATRIMONIO0 tribuit illi, qui relinquitur, ad ſecunda vota tranleundi. III. Chriſtus Marth. 19. de quo- cunque Legitimo Matrimonio, proinde etiam Infidelium ait: Quod Deus comjunzi, homo non ſeparet. IV. Ibid. Qut dumniſerit uxovem, exceptd causd fornicationis, znæchatur; ergo ſo=⸗ la fornicatio erit cauſa uxorem dimittendi, & quidem tantùm quoad thorum, ut dice- mus infra. V. Concilium Meldenſe relatum can. I. 38. J. 2. ſtatuit: Stquis habuerit uxo- vem virginem ante Baptißmum, viventé illa poſt Baptiſmum alteram babere non poteſt; crimina enim in Baptiſino ſolvuntur, non conugia. Bes L. D. Apoſtôlus tantùm aſſignat Infidelis di= ſceſſum phyſicum & corporis N. etiam mora- lem C. Etſi Infidelis non recedat corpore, cùm tamen non velit ſine creatoris contume- lia permanere, revera recedit, & relinquit ſidelem; quia cogit fidelem diſcedere, cùm hic in eo ſtatu licit permanere non poſſit. Ad II. N. Ant. ad Prob. B. hæc; zis, qut matrimonio &. Pertinere ad fideles, à quorum Matrimonio poſtea tranſit ad Matrimonium Infidelium, aitque ſimpliciter & in er & indefinitè, ſine limitatione quo ad thorum: Si Iufzdelis diſredit, diſcedat: Propoſitio igitur illa inde- ſinita etiam diſcefſum quoad vinculum com- lectitur; & ſecus, non ſubſiſteret ratio Pau- 1 Ii: Frater enim && ſoror non eſt ſubjelctus ſervitu- ei in bujutmodi, quia, ſi fidelis non poſſet di= (Gcedere etiam quoad vinculum, maneret ſub⸗ jectus Rionenn, Urheic W le Puhus Nlum 60 tnmovin MioNenm 6la ind 6ia inet logrin mzerli dilate d Wet en ſuit, g t Na loo inhia nletua ete ttan Mnnonn elo coheten rbi⸗/ lho gemn. Pum h to un, ſtur S N lenirt Goren /minn lu t. N Nort Clpote⸗ Cntvne⸗ Plogtk e n Slen Nud Me 1 e Mett rod⸗ al⸗ ſ t (n Dr MATHIMONIOD. 1097 je tus ſervituti, ſive Matrimonii vinculis, eſſetque ejus conditio durior, quàâm antè. Ad III. à. In noſtro caſu non ſeparat ho- mo, ſed ipfe Deus: Chriſtus enim hanc fa- cultatem dedit in favorem fidei, cujus inter- pretem habemus Apoſtolum, E cleſiam, & rationem. Ad IV. B. Cum S. Ang. L. I. de adulterin. Conjug. c. 1. & 2. Chriſtum ibi loqui de Matrimonio inter fideles, ſicut & Paulus in iis locis, quibus dixit, Matrimo- nium ſolà morte diſſolvi; ſolum enim Ma- trimonium fidelium repræſentat perfectam unionem Chriſti cum humana natura & Ec- cleſia indiſſolubilem, ex quo ipfi vera & ab- ſoluta indiſſolubilitas tribuitur. Ad V. Con- cil. loquitur de uxore, quæ pariter ad fidem converſaà ſit; vel de uxore, quæ pacificè co- habitare velit, & ſine Creatoris injurizâ. Quod autem ibi dicirur de uxore virgine, valet etiam de corruptâ; ſed ita ſtatutum fuit, quia quæſitum fuit de virgine, ùt no- tat Oldduu. Dico Ill. In præſenti ſtatu Eceleſiæ; quo infidelis converſus non permittitor ex conſuetudine recepto & inducto præcepto Eccleſiæ habitare cum infideli cujusvis ſe- tæ, etiam videfur probabilius poſſe ſolvi Matrimonium quoad vinculum, ſi pars in- fidelis converti nolit, licet de cœtero pacifi- c& cohabitare vellet. Katio iterum petitur ex verbis Apoſtoli cit. Ideo enim poreſt ZzZzZ 3 ſolvi 1098 Dz MATEIMONIO. ſolvi Matrimonium in caſu Concluſ. præc. quia, dum aliter cohabitare non Vult pars infidelis, hoc ipſo diſcedit morsliter, cogen- do partem fidelem ad diſeeſſum, cui illicita eſt talis cohabitatio; arqui etiam nunc ex ip= ſa conſuetudine recepto & induéto præcepto Eecleſiæ illicita eſt conjugi converſo cohabi- tatio cum inßdeli, ſi hic converti noluerit; ergo nolendo converti præcisè jam morali- ter dilcedit infidelis, confequenter converſus Prioris Matrimonii ſervituti etiam nunc ſub- jectus non manet. Conf. Ex iisdem incom- modis, quæ præc. Concluſ. attulimus; ſi enim in hoc caiun converſus non poſſet tran- ſire ad alias nuptias, abſque ſua culpà vitæ cœlibi maneret adſtrictus, quod ex infideli- tate converſis acciderer graviſſimum; unde Lex Chrifti ipſis duriffima evaderet, ac fa- cilè à converfione revoarentur. Dixi: in Præſenti ſatu Eccleſiæ triplex enim Ecclefiæ ſtatus diſtingui luc debet. Pri- mus ſtatuitur ab Apoſtolorum tempore uſque ad Sæculum VI. quo ſtatu frequentes erant infidelium converſiones, ac permittebautur fi- deles converſi cohabitare cum infidelibus jux- ta conſilium Apoſtoli: Squis frater urorem baleat infdelem, ey bee conſentit habiare cun Wo, non dmittat iam. Secundus eſt à Sæcu- 10 VII. quo Galli & Hiſpani congregati in Concilio Toletano IV. anno 650. ſtatuerunt but ges ſidel gs col Rellbus 01 Uün epto te coo Ciſd Opet s herl lio. N ſiiux 4 ur ifi Nveor iCnl Pon fun or vo! Dlennut, Ee. 0 verlo Hhyſin nerpre Oi ralis conlen M e i Ii vin Clni mmii; in. ſc D l lthen. 6 i UNa. Enn adt. let n nu. kchnet⸗ Ileſt Mn. Uun,l AN. Ne lnbcel. ke D CNrs Pegn A een En G gter 1 bem 0 GNc DrZE MATRIMONIO. 1099 Can. 62. relato C. Judæi. cauſ. 28. q. I. ne con- juges fideles habitare permiuterentur cum Ju- dæis converti renuentibus; de aliis verò in- fidelibus tum nihil deceretum fuit. Tertius, quo tandem Eccleſiæ conſuetudine ac præ- cepto receptum eſt, non eſſe permitendum, ut conjux ad fidem converſus cum infideli cujuſque ſectæ cohabitet, quod experientiè compertum eſſet, non leve eſſe perverſio- nis periculum ex fidelis cum infideli eonſor- tio. Neque huic Eccleſiæ præcepto adver- ſatur Apoſtolus cit. fiquis fruter uxorem ba- beat infidelem &c. hoc enim Apoſtoli dictum nequaquam præceptum divinum eſt, ſed me- rum Conſilium Pauli, & ad ſumm um Præ e- prum humanum, t conſtat ex loquendi mo- do, quo Paulus uritur: cæ eris ego dico, non Dominus, fiquis frater uxorem babeat infidelem QObj. I. Apoſtolus ſolùm perm ittit con- verſo ſecundas nuptias propter diſceſſum Phyſicum, vel moralem infidelis; ſic enim interpreratur Apoſtolum Innocentius III. ar- qui talis dilceſſus non habetur, dum infide- lis conſentit cohabitare pacificè. II. In du- bio, an infidelis converſus ſit liber à Matri- monii vinculo, infideli converti nolente, ſtan- dum eſt pro valore & indiſſolubilitate Ma- trimonii; Infidelis enim Jure naturali & Di= vino in poſſeſſione eſt. III. Marimonium inter ſideles contractum ſolvi non poteſt; 2224 erſi 1100 DE MATRIMONIO. etſi alter conjugum fiat hæreticus, aut apo- ſtata, ùt conſtat ex c. Quanto. cit. de Di⸗ vort. & Trident. Seſſ. 24. Can. y. ubi defi= nit:; ſiquis dixerit propter hæreſin diſſolvi Poſſe Matrimonium, anathema ſit; ergo neque in noſtro caſu diſſolvi poteſt. W. q4 J. W. min. Imô. Ob rationem concluſionis. 24d. Quia periculum perverſionis, ubi jam Trarior eſt converſio, cedit in comumeliam fidei, & Creatoris; igitur jam diſceſſus mo- ralis eſt; imò & 3ti0. Innocentio ipſimet pa- ria ſunt, velle cohabitare remanendo in infi- delitate & cohabitare cum Creatoris contu- melia; poſtquam enim dixiſſer C. Gaude- mus de Divort. niſi poſt converſionem ipſius illa rvenuat cohabitare cum ipſo, aut etiamſi conſen- iat, non tamen abſque contumelia Creatoris; Pan'ò poſt ſubdit: Quode converſum ad fidem & ila converſa ſequatur (adeoque jam velit cohabitare ſine Creatoris contumelia) cam ve- cipere compelletur. Sed clarius hoc patet ex C. Quanto cit. quod eſt ejuſdem Pontificis, ubi inquit, uno ex conjugibus fidelibus la- bente in hæreſin, vel ad ipſius gentilitatis er- rorem tranſeunte, non poſſe tranſire alte- rum ad ſecundas nuptias, licet hoc caſu ma- Jor oppareat contumelia Creatoris; ergo con- juge uno converſo, ſi cohabitare licèt alter velit, converti tamen nolit, eſt Innocentio cohabitare velle cum Creatoris contumelia. Ad Il. D. ſtandum eſt pro valore 2 1110-⸗ Mooblt 8 ſunde etd ſun Kin cu) fonemn cei, il Gereror. Wonmn coll ſeche in oemp her ud uls in ockelan Vetbis e uens llrer garten Wch⸗ Mmione e Bap um / ament,/ lne, unco1 n, Dinumn Gnm on 6 Gn N,I Chnkin Uelen. lien oinit. Nhn. Culde. ilu aſr. nnri, ANſhn Ga hunte leſe NMur, Ul⸗ U. P⸗ AN ooce Nil. Mnkn e DE MATRIMO N10. 1101 diſſolubilitate Matrimonii, niſi cauſa alia ma- gis ſuadeat oppoſitum C. ſi N. oppoſitum verò ſuadet favor fidei, qui ſummus eſt, & & in cujus favorem Chriſtus conceſſit ſolu- tionem Matrimonü; non faveremus autem fidei, ſi infidelis converſus tanto jugo ſub- deretur, ut ad cœlibem vitam ſine omni ſua culpa eſiet adſtrictus. Ad III. N. Diſp. eſt. Solum Matrimonium à baptizatis contractum & conſummatum ex inſtitutione Chriſti per- fectè indiſſolubilem Verbi cum Eccleſia uni- onem per Incarnationem ſignificat; ergo de- bet habere indiſſolubilitatem omnimodam, qualis intercedit Divinum Verbum inter & Eccleſiam. Quod quoad fſubſtantiam aliis verbis exprimit Innocentius C. Quanto cit. inquiens: Etſi Matrimonium verum inter in- Rideles exiſtat, non tamen eſt ratum; inter fide- les autem verum & ratum exiſtit, nimirum ita, ur, cùm fuerit conſummatum, nulla poſſit ratione diſſiolvi, quia Sacramentum fidei, nem- pe Baptiſimus, quod, ſemel eſt admiſſum, nun- quam amittitur, & ratum effcit conjugii Sa- cramentum, ut ipſum in comjugibus illo durante perduret, id eſt, ſemper. & quæras denique quando ſolvatur quoad vinculum Matrimo- nium, de quo Concl. III. &c. . ſolvitur primùm per ipſum Matrimonium ſecun- dum, non verò per ipſum Baptismum, quia C. Gaudemus cit. tenerur fidelis recipere al- teram, ſi ante Matrimonium ſecundum con- L22 5 ver⸗ II02 DE MATRIMONI. vertatur ad fidem; ergo prioris Matrimonhi vinculum nondum folutum cenſetur ante ipſum iecundum Matrimonium. eeARI ILCULUS II. Uerum in Lege Veteri licite daretur lilellus re- pudii, eoque Matrimonium ſolveretur quo- ad vinculam inter Judaeos? Upponimus in Lege Naturæ Matrimoni- Jum quoad vinculum fuiſle inſolubile, ùt Patet ex Math. 19. ubi Chriſtus ait Moyſen libellum repudii permiſiſſe Judæis propter durifiam cordis eorum, ab initio autem non fuiſſe ſic; h. e. a prima Matrimonii inſtitu- tione uſque ad Moyſen, Marrimonium fuif- ſe quoad vinculum inlſolubile. Controver- ſia tantùm efſt de Lege Seripta, ſive Meſaica, an in ea libellus repudii, qui conceſſus legi- tur viris Hebræzæ gentis Deut. 24. licite da- retur a viro mulierf, eoque Matrimonium ſolveretur quoad vinculum, ita ur repudiata uxor poſſer lic& & validè nubere alteri? An verò permiflus fantum fuerit, non tan- quam licitus, ſed tanquam minus malum, ad mala majora præcavenda, remanente ad- huc Matrimonii vinculo ? Utramque ſen- tentiam problematice defendunt S. Th. hic q. 62. 2. 3. & 4. & Scotus. & poſteriorem quidem, quæ eriam S. Hier. L. 1. Comment. in Math. c. . tribuitur fuiſſe communiorem ætate ſua S. Th. cit. aſſerit. Prior tamen hodie de wag Nlas ee Pet I ſadr Poleti, crgitie Ta te in ſerbp erpencl ciſer i ſb Gilcer n &m cootiand Port Gund dool Giberiwid ſnd conlicin uoaN liumm i im cog lenis in Eult, n0 Dio n uc eogl N Vivolon. i le Crr/⸗ an e 4 1 Mnnn. Ulle/ ner Ppnne nan Utn. n ⸗ toret. , lg⸗ n. Gnonnn de e . DE MXATRIMONIO. 1103 hodie magis recepta deprehenditur apud Ca- noniſtas æquè, ac PTI. Per libellum verò repudi intelligi- tur inſtrumentum authenticum, datum mulieri, quo à viro dimiſſa declarabarur & lbera, ut duci poſſet ab omni viro; Juxta conſtitutionem Moyſis & Iſraæl, ut in ejus for- mula refertur à Scriptoribus. Debebat dari in ſcripto ipſi repudiatæ, poſtquam Scriba expendiſſet repudii cauſas, eaſque juſtas ju- dicaſſet. Cauſas verò Scriptura ſacra non niſi ſub generico fæditatis nomine exprimir, ſcilicet non tantùm phyſicæ & corporalis, ſed & moralis, velut ſi intractabilis eſſet, continuò rixoſa, incorrigibilis &c. Porrò: repudium & divortium inter- dum confunduntur; hoc tamen inter ea eſt diſcriminis: Primò: divortium tantùm in ſeparatione quoad thorum & cohabitationem conſiſtit; repudium verò etiam ſolutionem quoad vinculum indicat. Secundò: divor- ctium fit tam ex parte viri, quàm fœminæ jam cognitæ: repudium vero ex præſeripto Legis inter Judæos dari tantùm à viio po- terat, non viciſſim à muliere ipſi viro. Dico. Licite, ex conceſſione Divina, inter Judæos dari poterat libellus repudii; eoque Matrimonium diſſolvebatur quoad Vinculum. Prob. ex Deut. 24. ubi lex re- pudii ſic à Moyſe promulgata legitur: e acceperit bomo uxorem, & babuerit eam, & non = inve⸗ 1104 DE MATRIMONIO invenerit gratiam ante oculos ejus propter ali- uam feditatem, ſerilet lilellum repudu, & da- Si⸗ in manus ilus, dimittet eTam de domo ſua. Cumque egreſſa alterum maritum duxerit, && ille quogue oderit oam, deqeritque ei libellum repudii, & dimiſerit de domo ſua, vel certò mor- tuus fuerit, non poterit prior maritus vecipere eam in uxorem. Arqui verba hæc in ſenſu naturali & proprio veram permiſſionem ju- ris, ſeu facultatem legitimam dimittendi uxo- rem, ac ſolutionem infuper quoad Vinculum important; nec tantùm meram tolerantiam minoris mali ad præcavenda graviora. Nam Imò: per hæc: cumque egreſſa alium mari= um duxerit, ſatis apertè fupponitur, repu- diatam validè & licite nubere potuifle viro alteri; ſecus enim repudiata poſt repudium nupta alteri, plures ſimul maritos habu ſlet; quod nunquam eſſe poterat, nec pro ullo conceſſum fuiſle legitur. 240 hæc: dimittet cam, ex ſenlu communi & obvio veram fa- eultatem important; ergo ab hoc receden- dum non eſt, cum nulla ſolida ratio a ſenſu propria recedere cogat. 3ti0. Vir ſecundus appellatur maritus; ſed talis dici non poſſer, ſi remaneret prioris Matrimonii vinculum. 4tS. Prohibetur viro primo, ne repudiatam 3c poſtea nuptam alteri, ab eoque iterum uxor primi viri deſierat. S=W=” . (onf. 1. ci ucn & 4, igen luach ili pro ſbi onn Wa g bu kum te len 6 kep, lin Kum 1 H Mofſen WRaN Permi neln ergo/p Nus me ucſane ſtiro⸗ onnr Eor ſe Enr NNte iig ie mtl. S6 er 1 o ine 9 llen Noir. fhnn knele fſorn-, lenclun Vhnm Cerin M 0Mre leol. leno pudrmn uſes Indt Nenn, Ne⸗ Flen d DzZz MXTRIMONIO. 1105 Cconf. Conel. J. Speciali lege Levit. 21. . 13. cautum erat, ne Sacerdos uxorem vi- duam & repudiatam, ac meretricem accipe- ret; igitur aliis viris, ſicut licuit ducere vi- duam, ita etiam repudiatam, quid enim ſpe- ciali Prohlbitione opus fuiſſet reſpectu Sa- cerdotis, ſi indiſeriminadim id inhibitum fu- iſſer omnibus? TConf. II. Si uxoris repudio non fuiſſet ſolutum nuptiale vinculum; er- go nuptiæ tum mar i repudiantis cum 'alia;, „ tum repu liatæ cum mar to novo fuiſſent adulterioæ, conſequenter nec omilſiſſet Deus eas reprobare ac r Prehendere, ut alia po- puli fui vitia; nihil tamen ejuſmodi unquam factum legimus, tametfſi aliàs lex rigida adul- teras Upidari Præciperet. Oej. ſequentia J. Chriſtus Math. 19. zit yſen repudium permilſiſſe Judæis ad du- Cordis eorum, ac de nde revocat hane ionem, Matrimonium ad inſtitutio- nem primam, qua erat inſolubile, reducens; ergo permittebatur tantum à Moyſe ut mi- nus malum ad excludendum majus, uxori- Hdia. II. Malachiæ 2. de viro uxorem re- udiante ex odio dicitur: Operiet autem ini- quitas veſtimentum ejus. Ergo. III. Deut. 24. muülier repudiata, ſi nupliſlet alteri vo- catur polluta abominabilis coram D mino, eur veroô ita voc retur, niſi adulterinæ fuil- ſent repud atæ mulietis ſecundæ nuptiæ? IV. Imò repudiata mulier & nubens alteri forni- cariis accenſetur Jerem. 3. ergo be. Ad 1196 DEz MATRIMONIO B. Ad I. M. Conſ. Imd: Quia Moyſes non ſua, ſed authoritate Divina, cujus erat executor, permiſit. 2d: Quia Judæorum duritia ſolùm occaſio fuit conceſſionis iſtius; licèt igitur illa culpabilis fuerit; permiſſio ta- men, occaſione duritiæ facta eos excuſabat à culpa. 32410. Chriſtus etiam polygamiam inhibuit, revocando Matrimonium ad pri- mævam unitatem; non ideo tamen polyga- mia tanquam minus malum permilſia fuit. Deinde reprobavit libellum repudii Chriſtus non pro Lege Veteri & Molaica, ſed pro Nova & Gratiæ, utpote perfectiore, quam erat Vetus ſcripta; proinde quod in Veteri pPermiſſum ſolummodo fuit, ut minus bo- num, intuitu fragilitatis & obſtinationis ju= dæorum, permittendum non fuit in Nova. Ad II. k. Ibi ſermo eſt de repudio fſi= ne legitima cauſa, ſcilicet quod ex mero fie- bat odio; ante enim dicitur: cum odio habue- vis, dimitte, quod ironicè dictum ajunt In- terpretes. 3äl AJAd III. W. cum J. Th. cit. D. Mulier ea dicitur polluta abéminabilis ob contra- Gam culpam, cùm nuberet viro ſecundo. N. Ob contractam immunditiam, ac irregulari- tatem legalem. C. Hæe autem ſine culpa contrahi poterat. Sic etiam immundus ha- bebatur, qui mortuum, vel leproſum tange- ret. Dici etiam poteſt, pollutam & abomi- nabilem vocari relatè ad priorem virum, it gon . d n Dom ſers & Pns: Ian Chonin Gia redl ſer gorll Aeri poe lor Heb Mlatenn iai e aom cin iop Tehodinn ſolite g ee do , en b iplum b O ion ſu in u Unbue, Podcr Mefbu De Nnn er e NN Gneg thclgz 4 uemmn lorg ernite. entr udh. mnnie. Pamlike NdiChe , Günn ne n Nen iin do. ne e NNN. DloS nedfe. a. nimke 0 N re Dz MATHIMONI0. 1107 ut non poſſet amplius ab eo duci in uxorem, ſique id fieret, futuram abominationem co- ram Domino. Fundamentum hujus He- bræus & Græcus textus ſuppeditat, ita ha- bens: quoniam boc, redire ad virum primum, , abominatio coram Domino: quippe ſi repu- diata redire potuiſſet ad virum primum, mu- lier quaſi ad tempus alteri viro commodata videri potuiſſer. Item ſic repudiis via am=- lior & facilior patu ſſet; ac libellus repu- gi „Hebræo populo ob hujus tantùm infir- mitatem conceſſus a Deo, fuiſſet inſtar leno- Ad IV. g. cum Bellarm. M. Ant. Sed hic argumentum fit a minori ad majus; ità enim Prophera Dei nomine arguit: ſi mulier repudiata a viro ſuo redire ad iplum non poſſit, quantèò magis poſſer Deus non reci- pere popolum, qui abiit poſt fornicætiones ſuss, h. e. idololatriam aliave vitia; ea ta- men ꝓpſius clementia eſt, ur, ſi reverti velit, ipium benigne recepturus ſit. Quæres: An durante Lege Veteri repu- dium Ilcuerit etiam Gentibus cæterig? Apud has in uſu fuiſſe conſtat ex gentilium Scrip- toribus; nam de Cretenſibus id memoriæ prodid't Ariſtot. L. 2. Ethic. c. 8. De Athe- nienibus Alexander Genial. dier. L. 4. t. 8. De Romanis Plutarchus Problemat. t. 13. & patet ex KRubrica & Tertibus f. r. r. ubi eti- am forma præfcribitur: quin apud hos eri- P108 DE MATRIMONIO. am mulier repudiare poterat virum: unde Martislis: Menſe novo gani veterem Proculeja maritum deſeris, atque jubes res ſibi habere ſu- As; quæ ultima verba formulam important:⸗ ves tuus tibi habeto; vel: aoito &. Licitum verò fuiſſe aliis Gentibus negant Sotus & alii, quòd de hac diſpenſatione Divina quo- ad Gentes nihil expreſſum extet in Ss. Lit- teris. Verùm etiam de diſpenſatione Divina cum Gentibus quoad pluralitatem uxorum nihil expreſſum legitur in utriuſque Teſta- menti Tabulis; & tamen diſpenſationem, vel rectius conceſſionem Divinam ad Gentes quoôque extenſam fuifie eruitur ex Aug. L. 22. ont. Fauſtum. Docet Bellarm. L. I. e Matrim. c. Xl. Valent. aliique plurimi: unde airmativa ſententia æque probabilis eſt. An Matrimonium Pidelium conſummatum poſſie iholvi quoad V'inculum N I. Matrimonium fidelium tametſi con⸗ *½Vſummatum ſolvi poſſe etiam quoad vin- culum quinque de cauſis Lutherus cenſuit Lib. in c. 7. primæ ad Cor. Imô. Ex cauſa adulteriüi unius conjugum. 240. Si fictus Chriſtianus deſerit chriſtianam conjugem. 3710. Si conjux conjugem pertrahat ad pec- catum. A45. Si ob frequentes rixas cohabi- tatio alterutri accidat moleſta. f10. Si diu abfit alter conjugum. Calvinus contra Lib. 14. Mi. 61 Mu netli M ſatrita otu ſ temp Doleie ſordden liem!1 le Ga Etenim Mo Real Getel Chri Cdom Vekunus lvi i u t (lit, mMum, Eur, l, Ve ineoe 1 de rei anun e .. e e tn ncn I nen, en Diz MATRIMOMIO. 17109 14. Eiftit. c. 19. ex ſolius adulterii cauſa diſ- ſolvi Matrimonii vinculum Poſſe contendit, tametſi conſummatum fuerit. Atque eti- am hac ætate noſtra Græcos diſſolvere Matrimonium, cui adulterium ſupervenerit, notum eſt: eamque praxin inter eos viguiſ- ſe tempore Tridentinæ Synodi habetur ex Pallavicino Lib. 22. Miſt. Conc. Trid. c. 4. ſeribens de Canone ſeptimo Seſſionis 2 52 Item rempore Florentinæ ita receptum fuiſs ſe Græcis, ex eadem Synodo perſpicuum fit; etenim Seſſ. 2. poſtquam edita fuiſſet con- feſſio Fidei, ita Græcus quidam loquitur? Poſt bæc Latini quæſivére d nobis quare conju- gia dirimitis &. Imò huic errori inheſiſſe Sæculo XIII. fidem facit Guido Carmelita, qui circa initium Sæculi XIV. floruit. MN. M. E Catholicis tres, Cajetanus „ Catharinus, Launojus circa Matrimoniale vin- culum paulèò liberius ſenſiſſe notantur. Ca-⸗ jetanus quidem Comment. in c. 19. Math. ſolvi illud poſſe judicat ex adulterii cauia, ſalva tamen ſemper Eccleſtæ definitione, quæ, ut inquit, non apparet, Verùm, quod ad excu- ſandum, vel refellendum Cajetanum fſufficit, videtur, cùm hoc ſcriberet, vel non ponde- râſſe, vel oblitus fuiſſe illius, quod Floren- tina Synodus anno 1429. in Decreto edixe- rat. Etenim Seſi. 25. Eugenium IV. ſic Græcos allocutum conſtat: Primò dico, om- nes conqueri de ſeparatione Matrimonii, ideque 2 Aaaa Core corretctione indiget. Tum poſt pacificum Græ. corum diſceſlum Eugenius in Decr. ſic enun- eiat: Quamvis autem ex cauſa fornicationii li geat thori ſeparvationem facere, non tamen g ad Matrimonium contrabere fas eſt , cùm Ma- wimonii vinculum legitimè contraltuni perpetur am ſit. Vixit autem Cajletanus ferme inte- 1110 DE MATRIMONIO- gro poſt ſæculo, quippe anno 1534. demor- Ceatharinus L. . Annotat. cont. Cajetan. &ι Opulc. de Matrimn. q. ult. ex eadem cau⸗ ſa quidem ſolyi poſſe Marrimonium autu- mat, quod nec ex Evangelio, nec Apoſtolo po AAi, von Mere s sauſa fornicdtionii aliad inire Marrsnonium; cùm tamen Eccleſia tcis ſanctionibus vetitum eſſet, ad ſeparationem ejuſmodi neceſſe eſſe, Eccleſiæ accedat au- thoritas. “ Catharini dictum, magis ſolubilitati Marrimonü favere, quam illud Cajetant, forte nonnemini videbitur „ cùm Catharinus ipſi etiam Tridentinæ S nodo in- terfuerit. At ſciendum, interfuiſſe quidem Seſſioni 24. in cujus Can. VII. dogma de in- EEEEbeE 1235. . ſolubilifate Watfimomi definitum fuit.,. Se e . e Peg , unOi démum opinio 17. de Keg. in Matrm. pojeſt, his capiribus continetur: 1 Conſlantem fuifle in Eccleſia traditiopemn àd uſque Synodi Tridentinæ tempora, ſolvi boiſe adulterii cauſa yinculum Matrimonii, 24: Quæſtionem de ſolubilitate 2 Nel inn⸗ 4 con nogen non 6 linan n iarer Krimmon Cjagum Nla, 4 CN Hendum ul pal M xa rine ni Lee Ar e W N Ali vinen Ubta l. 1. Nne ne goee n, 4 Iv ſaa; liya ErN ulin, i ſhtpenn 4 Cr. D r MATRIMONIO. rIIII An. ] Pilitate conjugalis vinculi ex adulterii cauſa, , ac Canonem à Tridentino hac de re condi= tum non dogma & doctrinam, ſed meram . diſciplinam complecti. Imò ztiò viguiſſe olim inter Chriſtianos morem diſſolvendi- Matrimonium ex bona gratia, h. e, mutuo conjugum ceonſenſu ad uſque Juſtiniani tem- Pora, qui primus „né porrò fieret, id Le- U ge caviſſet. Quid de hàâc Launoji mente ſen. us tiendum, ex probatiombus ſequentis Con- na cluſ. palam fiet. 2 eH . Dico. Dogma catholicum eſt arque or- thodoxa veritas; & ab ipſo naſcentis Eccle- cs ſiæ primordio ad noſtra uſque tempora pro- em Pagata Eccleſiæ Traditio, exceptäà morfe, u. hulla ex cauſa, nequidem fornicationis, ſol. i Vi poſſe Matrimonii inter fideles conſum- i mati vinculum. Prob. Concl. guodd Vinoula membra I. ex Neriptura Sacra. Mare. 10. v. Lr. generaliter & ablolute ſine ulla Himitati- one docet Chriſtus: Quicunque Adimiſerit uxo em ſuam, & aliaim duxerit, adulterium com- mittit Juper am; cz' ſi uxror dimſerit virum ſeum, 85 alii nupſrir, machatur. Et ſimiliter * he 1 Luc. 16. V. 18. Omnis, qui dimittit urorem NH in ſuom, & alteram ducit, machatuy Er qui di- . 1 miſſam à viro ducit mæbarur. Sio &α Apoſto- en us I. Cor. v. ſine exceptione jubet uxorem 4 dimiſſam manere innuptam : iis, gui⸗ Malri- e ninus, uvorem d viro non diſcedere, quocſt diſ- Asaa 2 Re⸗ 1 4118⁸ DE MATRIMONIG. ceſerit (ex juſta cauſa, uùt commiſſi à vira adulterii, ob quod licita eſt diſceſſio à thoro Mn eaque perpetua) manere innuptam, aut viro mn 8 Iuo reconciliavi. n en⸗ Prob. Il. ex Conciliis generalibus Floren- ois tino & Tridentino; prioris quidem verba Apoli paulèò ante recitavimus N. II. Alterum ve- Ii le rò, poſtquam cap. Unic. Seſſ. 24. dixiſſet: ihlie Matrimonii perpetuum indiſſolubilemque nexum h ( wimus bumani generis parens Diwini Spiritä Proken inſtinttu pronunciavit, cum dixit: hoc nunc os Mn! ex oßibus meis & caro de carne meu E7 ild 4 erunt duo in carne una; Can. IV. Seff. ejuſd. el;, h anathema infligit iis, qui propter hæreſim; Inn, iun aut, quod Luth rus cit, docuerat, propter Nile moleſtam cohabitationem, abſentiam à conju- Penerlatt ge diſſolvi poſſe Matrimonium dixerint. Ac, mu demum Can. VII. punétum præcipuè con- Il; n troverium, an ex cauſa fornicationis ſolvi Aiſte u poſſit Matrimonii conſummati vinculum, Grne! tangens, rem ita definit: Siquis dixerit Ec- tbolus cleſiam errave tuùm docuit, & docet, Juxta Evan- julla y gelicam && Apoſtolicam doctrinam, propter altuls llis et Zerium alterius conjugum AMatrimonii vinculum i pol non poſe diſſolvi, e etiam innocentem, ꝗui cau- imè ſam adulierio non dedit, non poſſe altero conjuge in er wivente, aliud Matrimonium comtrabere; mecha- mlii rique eum, qui, dimiſſa adultera , aliam duxe- Dolnnn trit; & eam, Auæ;, Simigo aduhyero , alii mpſe- h rit, anatema ſii. uu KRes ene DE MAranIONIO. 113 Keſpondet Launojus cit. Can. VII. non dogma & doctrinam proferri, ſed diſcipli- nam induci. Sed contra eſt L. quòd verba Canonis fingula non niſi de doctrina infel- ligi poſſint; dicitur enim 1mè. Si quis di- Xerit Eccleſiam errarxe; atqui error non diſ- ciplinæ opponitur, ſed dogmati & veritati. 2d. Cum docuit & docet; ergo hic doctrina profertur, ſive dogma catholieum. 23tiòz Juxta Evangelicam & Apoſtolieam docétrinam; ergo eſſe verè doctrinam, negari non po- teit; latum enim diſerimen inter Docktri⸗ nam, tum meram Diſciplinam eſt, quod ig⸗ noraſſe Tridentinos Patres, non niſi ſumma temeritate dici poteſt; ſique non ignorave- rint, ad illud reſpicere vel maximè eos opor.- tuit; maléque rem meræ Diſciplinæ, ſub Dao- rinæ nomine protuliſſent, cùm enim Do-= Krinæ ſaltem error; contra Diſciplinæ ſolùm abuſus opponatur; ſi quis aliter ſentiret, juxta verba Canonis in ſenſu obvio, reus er- roris convinceretur, qui tantùm abusůs ar- gui poſſet.“ II. Quia hoc Canone Lutherans maximè & Calviniſtæ feriuntur anathemate; ergo errâſſe cenſendi ſunt contra Doctri- nam; igitur Canon non Diſciplinam, ſed Doctrinam complectitur. Prob. III. ex Traditione PP. Nam Sæ- culo II. Athenagoras in Apol. pro Chriſtian. Fecundum, inquit, abfolutè conjugium, ſcilicet vivente altero cunjuge contractum, ut pro- a a5 3 nt 1114 DE MATHIMONIO. bant ſequentia, iluſtre eſt adulterium: quicun- ue enim, inquit, Chriſtus, uxorem ſuam dimi- Rie, & aliam duxerit, mæochatur. Sæculo III. Clemens Alexandr. L. 2. Strom. in fine: Quod.: . Seriptura: znec d conjugio unquam permittit diſcedere, legem apertè conſtituit: non dimittes uxorem pruterquam ob fornicationem. Adulterium autem exiſtimat conjungi Matrimo- nioy vivo altero ex ſeparatis; ubi dum dicit: ob ſolam fornicationem poſſe dimitti adul- terum; de dimiſſione quoad thorum intelli- gi debet ob ſequentia: adulterium autem . L Sæculo IV. quid hac in re crediderint majores noſtri, docet S. Hieronymus Epiſt. ad Oceanum; deſeribens pœnitentiam publi- cam, quam Romæ egit S. Fabiola, eò quòd; At permiſſum putabatur humanis legibus, dimiſſo à ſe viro adultero nupſiſſet alteri- In Epiſt. ad Amandum verò idem dogma his demonſtrat: qui dimiſſam duxerit, adulter eſt, ſive e Anirte wirun, ſive d viro dimiſ- ſa ſit, adulter eſt, qui dimiſſam duxerit. . Nec dicat quis cum Launojo, credidiſſe Hieronymum, in nubendi jure inæqualem eſſe viro mulierem, ac licere viro dimiſſa ju- ſtè uxore adultera, cum altera inire Matrie monium, ſed non licere idem mulieri dimiſ- ſo viro adultero. Nam Imò nuſquam Hier. vel verbo inæqualitatem iſtam, de qua Lau- nojus, aſſeruit. 24db. Imèò contrarium docet Epiſt 30. guidiuid viris jubetur, inquiens, 8 4 = Colse hen llere ce l⸗ lit 1 dunn 1e4) ſruii duri 45 ornt tn em lnn t inin Aal Gan de obla Ope⸗ oca Add im g1 1o ſs ee Mrrid er E -S = = Dz MATMIMONIoOD.. rrI sonſequenter redundar in fœminas;“ neque enim aduliera dimittenda eſt, & mæchus tenendus. As in c. 19. Math. & guia poterat accidere, ur quit éalumniam faceret innocenti, & ol ſecun- dain pulam nupriarum vetert crimen impinge- vet; ſie priorem dimittere jubetur uxorem, us ſecundam prima vivente non hbabeat. Sæculo V. S. Aug. dogma catholicum clariſſimè expreſſit L- I. de a ulterin. conjug. c. 9. MWec tamen ideo illum, qui propter cauſams fornicationi: Aimiſſam duxrerit, ab hot crimine abſolvimus; ſed utpoſque mæchos eſe minimè du- bnamus. Nec ideo tamen eum, qui propter cauſam foruicationis dimiſerit, & oleeramn duxe- vit, ab bujus peccati labe defendimus; ambos enim eſſe mæchos cognoſelmus. Et L. de Bono conjugali. c. 5§. ſeme initum connubium in civitate Dei noſtri, Rcclſia, nulle modo po- teſt, niſi alicujus eorum morte diflolvi. Un- de quod Auguſtino a iquando perplexum & obſéurum hac in re viſum L. de Fid. & Oper. c. 19. & implicatiſſimam quæſtionem vocat aliàs, clarè tamen loc. cit. expreſſit- Addi hic mererur totius Eccleſiæ Africanæ teſtimonium in altera Milevitans Synodo an- no 416. Canone 177. Sæculi VII. teſtis eſt V. Beda L. 2. in c. 10. Marc. Sæculi VIII. Synodus Sueſſionen- ſis celebrata anno 745. Can. 9. Sæculi IX. Pariſina VI. anno 829. L. 3. c. 2. & Nan- netenſis anno 895. Juxta alios 900. cap. 12. Aaaa 4 SæCU= XIIE DrE MATMIM ONIoOO. Sæculi XI. Bituricenſis anno 1031. Can. 16. Plures Synodos aliarum orbis partium & Ec. cleſiarum, Romanæ, Germanicæ, Hiſpani- cæ, pluraque pro quolibet Sæculo SS. PP. tum etiam Summorum Pontificum teſtimo- nia uſque fere ad Florentinæ Synodi tempo- ra videri poſſunt apud Bellarm. Tournel. ali- oſque hic, quos, ne æquo prolixiores ſimus, conſulto prætermittimus. Ratio autem a priori omnimodæ indiſſo- lubilitatis Matrimonii fidelium legitimi & conſummati præcisè eſt inſtitutio Chriſti, qui per Matrimonium contractum inter ba- ptizatos & conſummatum ſignificari voluit Kui per Incarnationem cum Eccleſià conjun- Ctionem, quæ omnino indiſſolubilis eſt; nun- quam enim Verbum dimittet humanitatem, quam aſſumpſit. Ita Conc. Florentin. in Decr. TZertium, bonum Matrimonii eſt, in- diviſibilita,; Matrimonii propter hoc, quod ſig- niifcat indivifililem conjuntctionem Cbriſti cum Eccle 2d4. Oéj. I. Chriſtus Math. y. & 19: inter- rogatus à Pheriſæis, an liceret bomini dimit- *ere uxorem quacunque ex cauſa * Reſpondire gulicunque dimiſerit uxorem ſuoam, niſi olb forni- cationem, & aliam duxait, meæchatur z ergo qui dimiſerit uxorem ob fornicationem, & aliam duxerit, non mœchatur. Prob. Conſ.- Valet enim aärgumentatio à contrario, qualis eſt ila: & Conf. à pari. Bona eſt hæc argu- men- I ulke Mi ſpeni lo⸗ Drie Korf r; en Gen O 3 ſormie mum ſenlu d te ſomie et me n me nen Mpur Mieri und Pi exeel legu⸗ Nere te e 6 4 “ dem: Roon chr⸗ DE MATRIMONO 111 2 mentatio à contrario: quicunque peccaverit, niſi pœnitentiam egerit, peribit; ergo ſi pænaen- tiam egerit, non peribit: ergo etlam fſubſiſter illa prior: quicunque d uxorem ſuam, niſi ob fornicationem, & aliam duxerit, mæcha- tur; ergo qui dimiſerit ob fornicationem, && ali- am duxerit, non mwcbatur. . M. Conſ. hæc enim exceptio: niſi ob fornicationem, tantum reſpicit membrum pri- mum propoſitionis, quicunque dimiſerit, ut ſenſus ſit: quicunque dimiſerit uxorem quo- ad thorum perpetuo, quod nen licet niſi ob fornicationem, peccat, ſive mœchatur, ſcili- cet mœchia aliena, ut dicitur Math. 5. facit eam mœchbari, quia dimiſſæ præbet oecaſio- nem fornicandi, ut adeo fornieatio uxoris imputetur viro, eò quòd ſine juſta cauſa di- miſerit. Si vero & ipſe aliam duxerit, qua- cunque ex cauſa, etiam mæchatur, mœchis propria ut dicitur Math.5. & 19. Non autem exceptio niſi ob fornicationem afficit membrum ſequens & aliam duxerit, quaſi licitum eſſet aliam ducere interveniente fornicatione vel adulterio. Citata autem verba intelligi de- bere dicto ſenſu, manifeſtum eſt ex Evan- eliſtis aliis cit. qui Chriſti ſententiam abſo- Iute, & ſine ea exceptione referunt. Item Apoſtolo, & PP. ac CC. cit. UVnde Ad Prob. N. Hanc eſſe argumentatio- nem à contrario; ut enim propoſitio ſit ve- T? contraria, debet eſſe de eodem, ſub eadem Aaaa f ratie- 1118 DEY MATRIMGNIO ratione; ſed talis non eſt propoſitio illata in 1 conſeqvente; propoſitio enim Chriſti duo- (erni bus conſtat membris; dictam verò excepti- Miy onem referri debere ad membrum primum, um, duieunque dimniſerit, non verò ad ſubſequens, culi aliam duxerit, conſtat ex Evangeliſtis aliis ab- ved ſolute d'centibus, reum eſſe adulterii, qui- cunque uxore dim ſſia aliam duxerit. Item ui Apoſtolo & aliis probationibus. Econtra ab ün Adverſariis dicta exceptio ſupponitur, & iu quidem gratis ac fallo; æque pertinere ad (ol utrumque membrum, quaſi nec liceret di. n mittere, nec aliam ducere niſi de cauſa for⸗ nicationis; ex hac verò liceret utrumque. ii Hinc quodd Conf. diſp. eſt. Prima enim pro. (W poſitio quicunque pectaverit &c. unius tantùm MI membri eſt, & exceptio non niſi ad unuum aii referri poteſt, ſcilicet pœnitentiam, vel ne- al gationem ejus; prôinde illæ propoſitiones ſunt de eodem ſub eadem ratione; igitur the verè contrariæ æquè ac hæ: qui pæhitentium ca egerit; non perilit: qui pœnitentiam non egeri, int peribit: Econtra propoſitio Chriſti bimem- mu bris eſt juxta ſenfum datum: & ſimilis huice ſ; quicunque jejunium non ſervaverit niſi ob diſpen- ( ſationem, & ſe inebriat, peccat; ac ſicut in hie in exceptio: niſi oh diſpenſationem, non reſpicit membrum ſecundum, & ſe inebriat, ſed uni- m cè primum, quicunque jejunium non ſervdrit; gr ita in propoſitione Chrilſfi. d N i e Ah⸗ 4 Ie. —— „ N 2 „N DE MATRIMONTO. 1119 IlIußh. . Si exceptio, niſi ob fornicationem referri debeat ad membrum primum dunta- Nat, quicunque dimiſerit, non etiam ad alte- rum, cz aliam duxerit, ita ut fornicatio ſit cauſa ſola dimittendi quoad thorum, non verò quoad vinculum; ergo reſponſio Chri- ſti non fuiſſet appoſita interrogationi Judæ- orum. Prob. ſeq. Hli enim interrogabant de dimiſſione quoad vinculum; quia sgebatur tur de libello repudii, quo etiam vinculum ſolvebatur; & dimiſſio quoad thorum ſolum erat iis incognita, ſaltem inuſitata. N. V. ea. maj. Licèt enim ea Chriſti verba, quicunque dimiſerit &c. accipiantur ſolum de dimiſſione quoad thorum; adhuc tamen reſponſio ap- poſita fuit judæorum quæſite; interrogabant enim illi de dimiſſione perfecta, & quacun- que de cauſa; perfecta verò dimiſſio apud Judæos continebat due, ſeparationem quoad thorum, & quoad vinculum; quæ Chriſtus cautè ſua in reſponſione diſtinxit, tametſi in interrogatione non diſtinxiſſent Jjudæi: pri- mum conceſſit, ſed ex ſolà fornicationis cau- ſa; denegavit alterum, revocans licentiam datam à Moyſe, ac declarat adulterum, qui dimiſſa uxore aliam duceret. Inſt. II. Saltem, ſi memorata exceptio tantùm reſpiceret hæc antecedentia: quicun- que dimiſerit, intelligendo quoad thorum; er. go ſola fornicatio eſſet cauſa dimittendi quo- ad thorum; ſed falſum hoc, cùm plures aliæ cauſæ 112 DE MATIMONIO. auſæ ſint dimittendi & ſeparandi quoad tho- rum. H. D. ſeq. Ergo ſola forni atio eſſet cauſa dimittendi abſolute & Perpetuò quoad thorum. C. Dimittendi quοmmhodocunque. N- Chriſtus meritò ſolam fornicationem (ſub quâ tamen ſimul veniunt Era lora pe cara in eodem genere, per quæ fit diviſio Carnis, ut ſunt befialitas & Sodomia completa) aſſig- navit ùt cauſam; eo quèd illa tribuat jus parti innocenti partem adulteram Perpetuò & abſolute, quæ elt dimiſlio Propriè & an- tonomaſticè talis, excludendi à thoro, coha- bitatione, ac jure Mtrimoniali; ita ut emen- datam licèt ac reconciliari volentem adhue ex Juſtitia repellere poſſit. Secus eſt in aliis caulis, quæ vel dimiſſionem quoad thorum tantùm, vel ſimul quoad tectum ac cohabi- tationem; quoad tempus ſolùm conjugibus ſeparationem permittunt. OCOéj. II. Ex SS. PP. ſequentes cum Lau= nojo & allis: I. Juſtinus Martyr qui altero Eccleſiæ ſæculo floruit, refert in Apol. pri- ore, quèòd fœmina quæpiam, quæ virum malè moratum diu ſuſtinuerat emendationis ſpe, cùm deteriorem eſſe factum intellexiſ ſet, miſſo libello repudii alb eo ſejuntcta ſit. Quod factum, inquit Laun. cùm fnon reprehende- rit Juſtinus, cenſuit fuifſe ſolurum Matrimo- nium. E. D. A. Quèòd ſejuncta ſit, ut du- ceret alium, ſive quoad vinculum. N. Quo- ad thorum & cohabitationem. e enim .R ſepa- ayrne lufe Man Atict tin 1 ſu nen rom rel Con W DE MATRIMONIO. 1121 Jeparaverat, inquit Juſtinus, ve, ſi eodem lecto & menſa uteretur, particeps fieret impietotis. Sed hæc ſeparatio ſolius thor: & cohabita- tionis eſt; proinde & libellus repudii non ritu gentili tunc vigemte, ſed Chriſtiano da- ius intelligitur; & inepta Launoji illatio. II. Origenes TDr. 7. in Math, ait, quoſ- dam Epiſcopos permiſiſſe mulieribus quibui- dam, ur vivente viro alteri nuberent, & ſub⸗ dit, eos non omnino id ſine cauſa permiſii- ſe; ergo cenſuit Origenes potuiſſe ſolvi con- jugale vinculum; & ejus ætate ſic ſolvendi mos obtinuit. E. M. Conſj. utramque. Nam ait Origenes I1mò eos hoc permiſiſie extra es contra Scripturam dicentem: mulier ligaza eſt, quanto tempore vir ejus vivix. 2d: Id per- miſſum fuiſſe tanquam minus malum & to- lerando ad vitanda majorz crimina: Forſitan enim propter bujuſmmodi infirmitatem incontinen- tium hominum, pejorumi comparatione, quc ma- la ſunt, permiferunt adverſus ea, quæ ab initis III. Tertullianus L. IV. cont. Marcio- nem. c. 34. aſſerit Deum non diſjungere vi- rum à muliere, niſi in adulterii caſu: caæte- rum præter ex cauſa adulterii, nee Créator diſ- * quod ipſe eonjunxit. W. explico & D. eus hoc catu diſjungit quoad vinculum. N. quoad thorum & cohabitationem. C. Huic reſponſioni ex ipſo Tertulliano lux affulget: dum ibid. mœchum definit eſſe eum, qui ukorem dimittit, ut aliam ducat: Diro ilam, Chri⸗ 1122 DE MATRIMONIO. Chriſtum, conditionalter nune feciße divortii probhilitionem, Ni ideo quis dimittat uxorem „ uͤr ſam ducat, IV. S. Baſilius p. 2. ad Amphilochium: Can. 9. de viro propter adulterium dimiſ- ſo ab uxore ait: qui verò relictus eft, a propria uxore ob cauſam adulterii, dignus eſt venia, quæ ei cohalitat, non ideo condemnaætur. Et de eadem inferius: quare, dua cum viro di- miſſo cobabitat, neſceio, an poſſit adultera aphel- larit. Ergo. Hoc Sancti Baſilii loco, qui primo intuitu perplexus apparer, quidam in- qucti reſpondent, S. Patrem hac in contro- verſia dubiæ eſſe mentis; hoc tamen illi con. donandum, quòd rei huic obſcuræ nulla de- fintrio Eccleſiæ tunc adhuc aliquam lucem de- diſſet. Veràùm nobis ad contextum adverten. tibus, & quàm alias S. Doctor Dogma catha- lieum clarè & ſolide docuerit, hæc reſpon- ſio. S. Baſilio & Dogmati catholico non parùnm injuriola videtur. Underh in forma: explico W O. 8S. Baſilius ait virum à muliere dimiſ- ſum, ſi ad novam acgedat, 'e dignum venia, G quæ ei cohahbitat, non ideo condemnari, ſpeétata conſuetudine fori externi LL. civi=: ium quia juxta hanc tunc non puniebantur- adulteri dimiſſi novam uxorem ducentes. C. Spectato foro interno, & coram Deo. N. Eodem ſenſu ait neſcio an Poſſit adultera ap- Pellari, ſcilicet pro foro externo LL. civi- lium, ut in eo ſubjaceat adulterarum pœnis, recie * vocem adiddtere ſumendo non abſolutè, ſed crrücar Aron; udo h numnian Peunp Mr, , in runn con vi le rum ve N, N anun denmnntn II lio: na r nim ncemmn. ere 30 Demn vi nio Cont ha ſtenhafen Dz MATRMONIO. 1123 relativè ad pœnas adulteris decretas. Pro ob- ſcuri nonnihil hujusce Canonis intelligentia. Olſerva: Docet ibid. Baſilius 16. Si i ſpectetur Lex & ſententia Chriſti, ratione di- ne miſſionis idem licite mulieri, quod viro in n cauſa fornicationis commiſſæ a Parte alterutra. 24. Sed conſuetudinem nunc obtinere, qua “ viro duntaxat permiſſum dimirtere uxorem fornicariam; non viciſſim uxori fornicarium n, e nA. virum; ot ver inquit veluti dolens, conſue- k tudo non ita ſe habet; ſed, in mulieribus quidem glin nimiam adbiberi ſeveritatem reperimus; unde num Paulè poſt ſubdit: quæ cum viro dimiſſo cobea- nllich bitat, neſcio an poſſet adultera appellari, orimen nllc VNim bice attingit mulierem, quæ dimiſit, nimi- tence. Tüm contra hanc conſuetudinem; vi cujus ſo- Penen. li viro licebat dimittere conjugem fornica- al, kiam; ac concludit: quore quæ reliquit eſt adul- in. tera, ſi ad alium virum ecſ, relictus vero “ eſt dienus veniæ, & quæ ei cohabitat, non co- demnatur; ſcilicet juxta illam conſuetudinem. ee . nam prumo hæ propoſitiones: 11 mulieri- nh, Zus nimiam ſeveritatem reperimus; & : non deo indt condemnatur, pœnam indicant, proinde ſub- ll a⸗ jacere adulterii pœnis, quæ contra conſuetu- iet dinem virum dimiſit, non vero illam, quæ C dimiſſo cohabitat, quia hæc non peccavit N contra hanc conſuetudinem. Secundo: con- n, ſaetudinem illam opponit Legi & Sententiæ Chriſti, quæ haud dubie forum internum re- ne R⸗ 1124 Df/f MATRIMONIO. ſpicit; ergo intelligit conſuetudinem fori ex: terni, & quidem civilis. Zertiò. Quia omni- bus prædictis addit Baſilius hæc: Si vir ab adulter .. . Og' qucæ oum eo habitat eſt aduhera; ergo apertè ſupponit; ſe in prioribus loqui de conſuetudine fori externi LL. Civi- lium, juxta quam non puniebantur adulte- ri dimiſſi novam uxorem duçentes. 413: quia Lib. de Virginitate cirea medium, quam- cunque mulierem, quæ vivente viro alteri nubit, mœchari pronunciat. Et poſtea: non aswdis, inquit, quod etiam, qui dimiſſam ducit, machatur! eiſi enim pro culpa dimiſſa ſt, atta- men vivit vir ipfius; boc eſt, eo vivente non po- teſt ſie dimitti, ut alteri nubat. V. J. Cregorius MWazianzenus Orat. 31. Legem Moſaicam ait omnes ob cauſas dediſſe libellum repudii; Chriſtum verò nonob omnes, ſed permittere tantùm ab uxore adulter ſe- Parari. S. Cöry Hom. 17. in Math. ex 1. Cor. 7. cauſam redens, quare ob adulterium, non idolatriam permittatur divortium, aſſignat hanc: quèd per adulterium jam ſolutum ſit Matrimonium, . . & poſt fornicationem maritus non ſit maritus, ſecus eſſe in caſu altero. J. Aug. L. de Fide & Operib. aded obſeuram eſſe hanc quæſtionem fatetur, ut in ea non niſi venialiter erretur. HN. J. Creporium plus non velle, quim à²¾ Chriſto ex iola fornicationis cauſa permitti ſeparationem etiam perpetuam quoad tho- rum 7 4 1 Ae l. pen axore diſcedens acceſſerit ad aliam, eſt o ipſe uli, volt; woore ere li ele Ma ativn s; itten Verho⸗ colem Ubi⸗ i r dur⸗ tl Perdraie Chod n enio dr Eynbe ui re as ce Hune m s ejn 19 hon In loncie von tr ſne WGe Gmino ſer mi. rol N . r. 0 e , . ,. NH NW. 1 o,te Ae un 1l. im D 7 DE MATEIMONIO. 1129 rum & cohabitationem. Mec refert, quod in V. L. per libellum repudii fieret ſolutio ipſius vinculi, non enim ideo pro L. N. idem tene- re vult; cùm hæc duo diſtincta ſint: poſſe ab uxore ſeparari, &: poſſe ſeparatum du- cere aliam. &. Cbryſ. ſolum aſſerit ſolutum eſſe Matrimonium quoad cohabitationem; & maritum non eſſe maritum, quoad uſum & jus; & quia adulterium dat facultatem di- mittendi partem adulteram perpetuò, ideo verbo ſolutum utitur. Ratio reſponſionis ex codem S. P. Hom. 17. in Math. deſumitur; ubi: ille, qui dimiſit, inquir, etſi akeram non duxerit, boc ipſo ſe conſtituit eriminis reum, quod adulteram fecit ex conjuge. Hic verò acci- Piendo alienam adulter efectus eſt. Ad & Aug. Quod tunc obſcurum judicavit, poſtea ta- men ipſe perſpicuè vidit locis ſup. ecit. PBPræter laudatos Patres Græci etiam §. Epiphanium objiciunt hær. 59. ubi doceat, qui repudiavit adulteram, licitum ei eſſe no- vas celebrare nuptias; verùm cùm locum hunc manifeſt& depravatum oſtendat doctiſſi- mus ejus interpres Petavius in notis ad hær. 59. non eſt, quèd in eo exponendo labore- mus. Inſuper hær. ead. n. 6. dogma catho- licum diſertè adſtruit: ſeriptum eſt, mulier al- ligata eſt nuptiis, quanto tempore vir eéjus vi- ut: ſin autem mortuus fuerit vir ejus, libera &. Alios verò Scriptores, maximè Græ- cos minoris ponderis exponit Arcudius. Nee b b oherxit 1130 DE MATRIMONIG. oberit Traditioni, ſi unus altérve diſſentiret in re nondum definita & aliunde implexa, ur quidam de Theodoreto ſcribunt: irem Aſte- rio Amaſeno. e1 ohe. IUI. Summos Pontifces g Ss, Canoner. S. Leo Ep. 82. ad Epiſcopos Africæ, ait, Sa⸗ cgerdotem „ qui ante Sacrorum Ordinum Auſceptionem priore uxore dimiſſa alteram duzerst, removendum quidem eſle à S. Or- dine; ſed nec verbo ſignificat, irritum eſſe hoc Matrimonium. Zacharias Papa C. cog cubhuiſti. Caulſ. 32. J. 7. videtur ngnolsereſn Jubilitatem Vinculi, dum inquit: concubuiſti cum ſorore uxoris tuæ: ſi feciſti, neutram babeas5 g ſi illa, duc ugor tua fuerit, onſeia ſceleris on fuit, ſi ſe continere uon vult, nubat. Porrò Can. Quædam. ead. q. & C. ſiquis. Permitti- tur aliud Matrimonium poſt divortium. Ad- de C. axor. q. & Caufſ. ead. ””M . &. Leo ideo nihil de Matrimonii illius nullitate loquitur, quia non quærebatur ex Pontiſice, ſubſiſteretne hoc Matrimonium, vel non? ſed an ratus debeat haberi Ordo à tali ſuſceptus, vel non? & hoc eum eſſe privan- dum deçernit. Zacharias ſolùm loquitur de nuptiis contrahendis oſt primas morte diſſo- lutas, quas permittit Xori innocenti poſt Obitum viri adulteri incæſtuoſi; huic verèò poſt obitum uxoris negat nuptias, ſive cum ſornore uxoris defunctæ, quacum durante Matrimonio copulam habuerat, ſiys eumn ulie. hur 6. eid tuato n pert 1 e 4 eli 1 Dr ; N (drhr non e Diacon lem er ſemus bet⸗ (Monen Permſlu Centl er leſey emnte de Ar Gemn el fonemn ſonem .D ontinia gla Eenhent. en 1e lo d contt Raunt 4 DE MATRNIMONIO. 113t Mr Sumitur hæc expoſitio ex Can. Mi vero. Cauſ: Ee G& q. ead. ubi neutri, altero vivo, noveæ Per- e mirtufitur nuptiæ; innocenti vero poſt mor- rem partis adultere. Eodem modo N. ad . C. Quædam. & C. ſiqzuis. cit. Ad Can. uxor. Vr. M. deſumptum eum eſſe ex Commenrario in In c. 7. primæ ad Cor. qui S. Ambrofio tribui- Un tur; verutn; ur jam ſuo l0cO notavimus; ex N. communi hodie ſententia commentarius hie n non eſt S. Ambroſu; ſed PFlilarii cujusdam C Diaconi Romani Lueiferianis addidi, qua- ne lem eundem in ſuo catalogo notavit Hiero- ℳ6α nymus. Unde Canon ille authoritatem uon G6 habet. Alii, ex antiquioribus maximnè fie N Canonerm hunc interpretantur, ur ſenſus ſit, h Permiſſlas fuiſſe novas nuptias ſoli viro inno. mm centi ex licentia LL. Civilium, non verò Eë: 4 cleſie, quæ ſemper juxta Legem Chriſti Hane licentiam improbavit, ac alias S Ambr. Lib. Is de Abrah c. 4. & 7. & in Lucæ C; 16. ean- Wm dein eſle viri ac mulieris quoad hoc condi- ine Fionetn tradidit, Velut in ſpecie in eum Ca- Gd nonem notat Baronuuiuus— Ad Obhzj. IV. er Concihis, & aliis monumen. SE zir amtiquis Concilium Arelatenſe habitum an- eIe nO 314. Can, 10. de vitis,; quorum conjuges H deprebhenſæ adulteris, ſtatuit; ut confilium eis eWdertur, ne viventibus uxoribus, licèt adulte- em ris, alias accipiant; ergo Patres Arelatenſes nüns ad conſilium Pertinere, non ad Præceptum mh Putarunt, ſi conjux innocens ſibi temperet a en⸗ Bbbbz ſecun- 1132 DE MATEIMONIO. ſecundis nuptiis ob alterius adulterium. Con- cilium Vermerienſe, anno 752. ſive apud Ver- merias, relatum Can. ſiqua mulier. Cauſ. 3 14 q. I. ita decrevit: Equa mulier in mortem ma- riti ſui cum aliis conſiliata fit, & ipſe vir ali- gquem illorum ſe defendendo occiderit, ſi probare poreſt vir eam ream eſe conſilii, poteſt, ut nobis videtur, uxerem dimittere, &;, ſi voluerit, aliam ducere. Præterea Concil. Aquiigranenſe III. anno 862. permiſit Lothario Regi, ut repu- diata uxore Theutberga, ob copulam cum fratre Lotharii habitam, ducat aliam. His adde vetus Pœnitentiale RKomanum, permittens uxori, quæ juſſu, & culpa mariti adultera- ta, ſi ſe continere non poſſit, nubere cui ve- lit; econtra marito adimens omnem novi Matrimonii ſpem. =è B. Patres Arelatenſes vocem conſilium ſumpfſiſſe pro exhortatione; ut ſenſus ſit, Paſtores exhortari debere adoleicentes, ſive juniores maritos, de quibus ibi agitur, ne, deprehenſis in adulterio propriis uxoribus, ducant alias. Katio ſ. Quia ex ipſiusmet Canonis textu patet, illicitum ac nullum fu- turum eſie aliud, quod tentarent, Matrimo- nium: c probibentur nubere &. Concilium Vermerienſe inprimis partieulare eſt: deinde textus ex eod. cit. mendoſus eſt; nam apud S. Ivonem verba: poteſt, ſi voluerit, aliam ducere, non reperiuntur; & Can. ſiqua mu- Ger. h. t. ſubſtituta leguntur hæc: pozeſ “ ontn ſhunc? N A D.! ptnoni Gc eninn eline cwen wod 4go Calir, cohANI. VCn. lbmnc No hebit Mnrunne Dlr S lrime 1, Zuoſren prohibe iMud ris, er emn ſne eentit un nup Annn N Rr ile ten ſer hen n. N. N l. Nre i . l nn n I nien let. le⸗ NI ade nnte, ee N glun Pol n N⸗ — Dza MXATRIMONID. 2133 1 mortem uxoris, ſi voluerit, aliam ducere t hunc eſſe ſenſum, patebit amplius paulò poſt ad Pœnit. Rom. Ad Cone Aquisgranen- ſe N. D. Hoc permiſit ob copulam ante Ma- trimonium cum Lotharii fratre habitam. C. Sic enim nuptiæ fuerant incæſtuoſeæ, & nul- læ ſine diſpenſatione; ſi tamen verum fuerit crimen hoc Theutbergæ à Rege objectum; quod ipſa negavit in literis ad Nicolaum I. à quo & defenſa & commendata Epiſcopis Galliæ. De qua re Vid. Epiſtolas plures Ni- colai I. in Act. Concilior &c. ad ann. 862. Et Can. Lotharius, Can. 31. q. 2. Ob co- pulam durante cum Lothario Rege Matrimo- nio habitam. N. Patres loqui de copula ante Matrimonium cum Lotharii fratre, ſuppo- nunt & evincunt rafiones ab iis allatæ pro Matrimonio nullo & irrito declarando; qua- lis eſt, quæ ex Conc. Agathenſi c. de incæ- Ruoſis conjunctionibus petita, ubi tales ronjungi prohibentur. Denique ad Vetus Pœnit. Kom. W. illud loqui juxta normam Diſciplinæ ve- teris, ex qua hoc erat diſcriminis inter conju- germ innocentem, & adulterantem, quèd in- nocenti poſt mortem adulterantis liceret cele- brare nuptias novas; non item adulterant? poſt mortem innocentis. Vi hujus dilcipli- næ ob graviora quædam crimina negatam fuiſſe facultatem ineundi Matrimonii, palam eſt ex Ep. 92. S. Leonis c. 12. atque ex ipſo cit. Pœnitentiali Rom. oſtendit Antonius Au- 1134 DE MATRTMONIG. guſtinus; &, quoad præſentem controver- ſiam ob adulterii crimen, anno 791. Syno-⸗ dus F orojulienſis capit. 10. Plaçuit, ut re- ſoluto, fornieationis taltſa Fugoli wvinoulo; quo- ad, cohabirationem, ut probant ſequentia , non liceat viro, udm dus udultera vivit, aliam uen ducere, Licet ſit ila, adultera; ld neg adalteræ, qu« anas gravißimm luere dubet, aliuni acipere viraim, neg vivente,; neg moytuo; Aem no, ute defraudars, marito, Ol. e er Rarioie Jeczr, I. Divortium in 1ee⸗ Novà. eſt ſuhrogatum repudio Legis Molaieæ; ſed hoc repudio diſſolvebatur ipfum Matrimnonii vinculum; Seergo: II. Lex Chris ſtl nog Fogit. AusrPign ad continentiam per- Petuam; cumn, teſte Ghriſton non omnes ca- Piant erhum hoc; fed ſi non liceret viro, limiſſa uxore adultera, gucere aliam, coge- rgrur ad, perpetuam, illa vivente, continen- tiam. ergo. III. Adulterium tollit unitatem illam carnis, in qua fita eſt natura Matrimg- nii, – illad : Ciene 2 erunt duo in carne FS I. D. E übrogatunn quosdl mho ohabitationem antm. C, (M0a eaz gtiam quoad vinculum. N. Repuodio V ſubrogatum eſt divortium qugad, ſolam Isparationein a thorg, & cohabitatione, && guidemn ut illa Berpetna elſe poſſit, Ex ſola Torniggtignis, cauſa; Augad poteſtatem Verô Jucendi z orem aliam, priore dimiſſas abe rogsitin eſt à Chriſto repndium. Ad e (b. Lex ſpont okucnt eiſol⸗ 1 O D. Ain nedlie cum p eigue/ cooine eochul lthit d Conlle tantenn NN Mnls conli conler Deind Nimwon iquo⸗ gi Muüe lerius 6t.C Won DE MATRIMONTOD 1II35 AdI. W. 1 mö. D. Maj. Nemihem cogit directè& & per ſe. C. Indirectè, & per acci- dens. N. Sic ſuppoſito voto Caſtitatis, eo- git Lex Chriſti ad continentiam. Atque ita ſuppoſito Matrimonio legitimo eontracto & conſummato, ex ordinatione Chriſti prorſus indiſſolubili cogitur conjux ad continentiam; ſi nolit cohabitere adulteranti. Hinc . 20, D. etiam Mm. Cogeretur abſolurè ad comti- nentiam perpetuam. N. Ex hypotheft, quòd cum parte adulters libere nolit reconciliari; eique cohabitare. C. Si enim nolit ſervare continentiam, poteſt ſe reconciliare cum par- te adultera, eique condonare crimen?; quod ur fiat ſuadent Ss. PP. ex S. Pauulo. Ad HI. W. N. Eſientiam Marrimonit conſiſtere in illa carnis unitate; hæc enim tantum proprietas eſt „& velur effectus fiuens ex Matrimonio jam conſtituto. Sed, ut dixi= mus Cap. I. eſſentia Matrimonii in facto eſſe, conſiſtit in illo vinculo perpetuo, quod ex conſenſu interno & pactione externa reſultat. Deinde; permiſſo gratis, ex unirate illa Aia- trimonium perfici; non tamen ſequitur, ſol- vi quoad vinculum. Olj. VI. in ſpecie cum Launejo. Saltermm malè dicitur, doRrinam de indiſſolubilitate Matrimonialis vinculi in caſu adulterii al- terius eonjugum eſſe dogma Fidei definitum eit. Can. VII. Tridentino. Prob. vmo: quig Canon ſolùm Lutheranos ferit, qui erroris b 4 incu⸗ 1736 DE MATRIMONIO. incuſabant Eccleſiam, quòd doceret, non Poſſe diſſolvi Matrimonium, ſuppoſito licèt adulterio; ergo. 240. Ut refert Cardin. Pal- lavicinus Concilii Hiſtoricus L. 22. cap. 4. Concilium Canonem primò conceptum cum anathemate contra eos, qui dicerent diſſolvi pPoſſe conjugale vinculum ex cauſa adulterii, poſtea ad petitionem Oratorum Reip. Vene- tæ in gratiam Græcorum Reip. ſubditorum immutavit ac temperavit, omiſſoque anathe- mate, Canonem, qualis nunc extat, protu- lit; ergo Concilium non intendit definire hanc controverſiiim. B.. W. Ant. cum communi TT. teſte Tournelio, conſenſu. Ratio eſt, quia licèr Concilium in Canone ſie reformato anathe- ma non ferat apertè in Græcos, ſed Luthe- ranos; declarat tamen, non errare Eccle- ſiam, cùm ita doceat juxta Evangelicam e57 Apoſtolicam dottrinam; ac proinde affirmat; doctrinam ſuam & Eccleſiæ de indiſſolubili- tate Matrimonii ob adulterium eſſe doctri- nam Evangelicam; conſequenter caput Fi- dei; quale haud dubiè facit doctrina Evan- gelica. Deinde ex Canone illo fic bene ar- uitur: Non errar Eccleſis, cùm docet juxta Fvangelcamse Apoſtolicam doctrinam, non Poſſe diſſolvi Matrimonium ex cauſa adulte- rii unius conjugum; ergo errat contra Evan- gelicam & Apoôſtolicam doctrinam, qui aſſe- tit poſſe diſſolvi. Conſequentia patet; non 2 .⸗ enim . der el Gidte ced r ſoge ſgnife⸗ 0.30. Wdar Faup diſett vij ifa ſni, ſerd eC nne Ctn n Cerotr , 9 GR nhg tim W t — DEz MATRIMON10.¹1 4137 enim datur medium inter errorem & verite tem; ſed dogma aliquod aut verum, aut fal- ſum eſt. Unde ad prob. 1. M. Conſ. ob mo- do dicta. Ad a. B. D. Immutavit Canonem, quoad modum & ſonum verborum tantùm, ùt inquit Pallavicinus cit. O. Quoad rem & ſignificationem. N. Ita Pallavicin. ipfe ibid. n. 30. reprehendens Suavem, qui ſeriplerat, mutationem Canonis gereÄem, & urilitatis ef- fectusque vacuam eſſe, inquit, nen ſolum diſerimen inter urrumque Canonem eſt, quam- vis ſubtilius, ſed etiamſi non ineſſet, convenien- tius fuiſſet Reip. ſatisgfacere, ubi per eam merus ſonus, non autem ſignifcatio variaretur. Rectè Verò dixit ſubtilius eſſe diſcrimen inter utrum- que Canonem, qui licet in Canone, qualis nunc extat, non dicat Synodus explici'& doctrinam, quam tradit, eſie Fidei, hoc ta- men verbis æquivalentibus fufficienter ad- ſtruit & docet. ðèð ⸗ * An c/ quo Jure Profolte Beligioſe Arimet Matrimonium Katum, etiain quoad N'n competere Profeſſioni Religioſæ vim ejusmodi circa vinculum Matrimo- mii, quod conſummatum eſt, certum ſuppo⸗ nimus, & facile ex dictis Art. præc. evinci- tur; tum inde; quèòd nunquam Eccleſia eam B bbb 5 diſſo- 1138 DEY MATRIMGONIO- diſſolutionem vel agnoverit, vel paſſa fit. Solùm de Rato hie quæritur. Negant No- varerves ultimi vim talem ineſſe Profefhioni Religioſæ, dirimendi vinculum Matrimonii Rati; Catholici contra, tamerſi ezam omnes Profefſioni Religioſæ attribuant juxta Friden- Eini definitiohem, & ſlempef amea tribuerint; ſolum in aflignanda radice vis illius diſſen- tiunt. Hanc alii ex Jure Naturali, alli ex Jure Peftivo Divino, ali ex purè Ecclelia- Ktico derivant ſed antiquiſſimo ab Apoſtolo- ruH temporibus introduéto. Nomine verè Erofefion’s Religioſæ ea ſolàm venit Pre- feifoe, quæ in Religione approbata fit, què eriam perrinet emirti ſolita à quorundam Or- dinum Militarium Equitibus, qun ex Inſtitu- to ſuo cœlibaum & continentiam perfedlam Profientur, & verè Religioſi habentur, ve- Ihti Equites Melitenſes, S. Marig Teuteni- corum &c. Secus autem de iis eſt, qui cat ſtit tem duntaxat conjugalem profitentur, ut Equites Alcantaræ;, S. Jacohi; Morteſiæ; Calatravæ &c. horum enim vora cum Matxi- monio compoffibilia ſunt, deoque illud non ſolvoiiff.“ eR e Dico J. Matrimonium, quod eſt Ra- tum tantùm, per ſolennem alterius conju- gum in Religione approbata Profeſſionem, dirimitur quoad vinculum. Concluſio eſt de Fide, & definita in Trid. Seſſ. 24. Can. VI. ſiguis Raerit Matrimonium Katum kz con⸗ Sèð =GM um- letun Pius ein ve Eclara donlife an A on Rra⸗ NWev 6 re b wti ſerbel ſer ix ſtem d al Phore ges gept itit ſuiſt guan ni,o l Ku⸗ ( 99 mu 6 e. dn ute h telt N e ſ. Nei d 11 ⸗ DE MATRIMONHO. 1139 ſummatumm per ſolemem Keligionig Profeſſionem alterius conjugim non diruni, anathemat ſit. Idem verò multo ante Pridentinum tempore declaravit Innocentius III. qui Saummum Pontificatum adiit anno IIoS8. & meortuus anno 1216. C. Ex parte tua. de Converſ. con- jugat. tribuens relicto in ſæculo conjugi fa- ceſtatem ad ſecunda vota tranſeundi. Et Alexander III. in Sæculo XII. c. Ex publico. c. erum. de Converſ. Conjug. ubi & in prio- re hane rationem affert, quòd ante conſum. mationem conjuges nondum ſint una carey verba enim Scripturæ: evunt duo in carue uuas queæ indiſſolubilem conjugalis vinculi finmi= tatem efficiunt, de ſolo Matrimonio conſum- mato debere intelligi. Pruſtra excipiunt H. ita ſucceſſu temporis conſtitutum fuiſſe à Rom: Pontificibus in Monachorum gratiam; nam vmo antiquiffinam hanc praxin fuiſſe Eccle- ſiæ & ab Apoſtolotum prope temporibus ae- Ritiſſer ſpeciale jus Divmum; nunquam auſi niſſent Pontifices ichaſſerere; Hæretici id ali- quando laudatis Pontificibus vertiſſent grimi- ni; oppoſuiſſet ſe aliquis ex tot ſanctis, doétis⸗ que Præſulibus; aut Synodus aliqua; ſed nihil fale unquam cantigi⸗ 2 l Obj. At S. Gregorius M. L. 19. Epiſt. 39. ſunt, inquit, qui dicunt Keligionis 6auſa conjugin dehere diſſolvi: verum ſciendum eſt, guia, e ſ hos lex humana conceſſit, lex tamen Divina „. pro-= 1140 DEz MATRIMONIO. probibuit. Et Alexander III. c. Præterea, de Conv. Conjug. Dicimus, quod, niſi uxor ad Keligionem tranſterit, aut perpetuo caſtitatem ſer- varve promiſerit, vir poteſt &y delet de monaſte- rio revocari, in quo Profeſſonem emſerat; er- go. N. Uterque loquitur de Matrimonio con- ſummato. S. Gregorius enim, ut reſpon- ſum ſuum probet, uritur illis verbis Gen. 2. erunt duo in carne una; additque hoc abſur- dum alioquin ſequi: unam enndemque carnem ex parte tranſive ad continentiam, && exr parte vemanere in pollutione; atqui una caro ſunt Pri- mùm per conſummarionem. Alexander au- tem in c. Verum. ſequenti loquens expreſſe de Matrimonio Kato tanthm contrarium aſſe- rit; ergo in priore, cum ibi Ratum non ex- primat, de conſummato loqui cenſendus eſt Adde textum illum Alexandri ſu mptum efſle ex Conc. Lateran. in Append. p. 5. c. 4. ſub eod. Pontifice celebrato. hic verò de Matri- monio conlummato ſermo eſt, ut patet ex propoſitione faéta Pontifici; an vir ingreſſus Monaſterium debeat ad uxoris thoruin revoca- riI; & reſponſione Pont. ſub allata conditione ex ratione: quod fuerint una caro effecti. V Dico IIl. Vis dirimendi Matrimonium Ratum Profeſſioni Religioſæ conceſſa proba- Pilius Imo non ex Jure Naturali, 2 nec Di- Wino; stio ſed ex Jure Eccleſiaſtico, anti- quiſſimo & ab Apoſtolorum remporibus in- troducto immediatè deſcendit. Prob. I. p. vine ealo! tan lapr er eos Mrolell Ciricer acowo Poen il relpe ſarſos Wit A lunals 1lsſur Kienoi Chum! tisAn⸗ Ind and ueed quos. Præcj leſt eu, umen Nom liun hoeßi. trimdi en Wp⸗ e h. . ⸗ ni . A 1n . . Ne W M e lch ti NNe un n. eN . DE MATRIMONIO. 1141 quis vinculum Profeſſionis ſtare poteſt cum vinculo Matrimonuü, ùt in eo patet, qui poſt conſummationem Matrimonii de uxoris con- ſenſu profitetur in Religione; nec tamen in- ter eos dirimitur conjugale vinculum; ergo Profeſſio Religioſa non poteſt ex natura rei dirimere vinculum Marrimonii ante ejus con- ſummationem; non enim ex natura rei unum vinculum dirimit alterum, niſi ob incompoſ- ſibilitsrem, quam habet vinculum ſuperveniens reſpectu alterius. Deinde ideo juxta Adver- ſarios Profeſſio Religioſa jure Naturæ diri- mit Matrimonium Ratum, quia eſt mors ſpi- ritualis, vel civilis; proinde ſicut mors natu- ralis jure Naturali ſolvit vinculum carnale Ma- trimonii conſummati; ita mors civilis vin- culum Matrimonii Rati; quæ ratio eſt Docto- ris Angelici; atqui ratio hæc nihil evincit; Imò, quia eſt tantùm congrua, & ùt talis al- lata à S. Thoma. 2d; quia Profeſſio eſt mors quædam metaphorica; ergo non debet eſſe quoad omnia ſimilis morti naturali; imò in præcipuo effectu difſimilis eſt; ſtare enim po- teſt cum Matrimonio conſummato; quocum tamen mors naturalis non ſtat, cùm hæc ſol- vat omnia. 3tiàò; quia Profeſſio eſt mors ci- vilis jure tantùm Eccleſiaſtico; quatenus ab hoc Profeſſus redditur incapax Dominii; Ma- trimonii contrahendi & in ordine ad alios effectus civiles. 4t0 mors ſpiritualis dicitur; quia per eam repudium datur vitæ ſ& ularij 4142 DE MATRIMONIG. fſed, non obſtante hoc repudio, ſtat cum Profellione vinculum Matrimonii Conſum- mati; ergo & Rari ſtare poteſt, attentâ præ- cisè naturâ rei. 4 1 Prob. It. p. Trmò negativò: Quia ex nulle Seripturæ textu habetur, quod ea vis Pro- feſſioni ex Jure Divino' infit. Aaodl ſrquis , ad, Traditionem recurrat; equidem perpe- tnam in Eccleſia traditionem aliquam vel Praxin agnoſcimus in præſenti controverſia; verùm num jus illud traditum Divinum fit, an Eccleſiaſticum in primis temporibus in- troduétum, hoc illud ipſum eſt, quod quæ- ritur; Eccleſiaſtieum autem eſſe, evincent rationes ſequentes & prob. III. p. 200 poſiti⸗ Si Profeſſio Religioſa vi juris Divini di- rimat Matrimonium Ratum; igirur vel quia eſt ſtarus perfectionis; vel propter emiſſum caſtitatis votum; vel propter ſolennitarem; ſed nullum ex his dici poteſt: non primum: nam etiam ſuſeeptio Dafuns Sacri ſuſcipien- tem in ſtatu perfeétiore conſtituit; nec tamen Ordini Jure Divino ea vis ineſt, ſolvendi Matrimonium Rarum. Idem eſt de votis ſim- Pplicibus in Societate. Mon ſecundum; alios uin enim omni voto caſtitatis ea vis ex Jure H competeret, quod falſum eſſe Patet in conjugibus muruò caſtirarem voventibus. Mer dicas: votum emitti debere in Religione approbata, quale non eſt illud conjugum; nam Imò vota ſimplicia Socieratis ſunt vota 1 emiſſa 1 glaenet oned talbe 1o Q ig, Mn Rreens iteli Bogei Con tuu Pritun (re denn oniun närn Uatn ſ monin contr rolan lachit eli e Uoni arss Zaon Profeſe prot 4 Lan Cne Nln. N en lor WE Cen N er, nunt tbuf ente fe Aa iln inen; pymmn ep⸗ Neeſnt i 64 Aur Ehuet enid g Nſen DE MATRIMONIO. 11432 emiſſa in Religione approbata, & verè Reli- gioſum efficiunt juxta Bullam Gregorii XIII. Quantèò fructuoſius anno 1582. Col. Febr. 8 Bul- lam: Aſcendente Domino 1584. 8. Cal. Jun. & tamen nullo ex Jure hanc vim obtinent. 2o Quèd Religio una approbata ſit, non alia, immediatè ex ſolo Jure Eceleſiaſtico eſt. Won tertiuim: quia voti ſolennitas eſt juris Præcisè Eccleſiaſtici ex e. unico de Eoto & Lo- ti redempt. ubi, nos igitur attendentes, inquit Bonifacius VIII. quéd voti ſolennitas ex ſola conſtitutione Ecgteſtæ eſt inventa ; ergo & ſoloe Jure Eceleſiaſtico Profeſſio Religioſa sam vim ſortirur. M =èòM 2 Proob. III. p. Imô; quia aliud jus nullum ſupereſt. 2d. Profefſio in Religione appro- bata Jure ſolum Eccleſiaſtico dirimit Matri- monium contrahendum; ergo etiam fantùm ita dirimit Matrimonium Ratum. BErob. Conſ. mam ſi jure Divino poſitivo dirimeret Matri- monium contractum; à fortiori eodem jure contrahendum dirimeret. Igitur maxime prohatur Ant. ex c. Unieo cit. ubi Pontifex rradit I. Votorum ſolennitatem ex ſola Ec- cleſiæ conſtitutione ortum habere. 2. Ma- trimonium confrahendum per illud ſolùm caſtitatis vorum dirimi, quod fuerit ſolenni- gatum per ſuſceptionem ſacri Ordinis, vel Profeſſionem in Religione a Sede Apoſtolica approhaa; ergo tantüm Jure Eccleſiaſtico. Couf. Quòd olim Profeſſio Religiofa non di-= rime- 1 1144 DE MATRIMONIO. rimeret Matrimonium iſubſequens, ut con- ſtat Can. qda Eirgo. 22. Can. Quotquot. 24. & Can. LZirtinei 25. Cauſ. 27. q. 1. ubi vir- ginibus ſacii, quæ poſt votum continentiæ nubunt, indicitur quidem pœna; non tamen ſeparari jubentur; non autem nunc immuta- ta Profeſſionis natura eſt; & quod nunc Pro- feſſio Matrimonium contrahendum dirimat; hoc ei à Jure Eccleſiaſtico aceeſſit. Jus verò hoc antiquiſſimum eſſe, nec poſterioribus ſæculis primum invectum à Pontificibus in Monachorum gratiam, ùt ecriminantur HH. probatur à praxi Eccleſiæ etiam eorum ſæculorum, quibus Fides & Ec- eleſia, ipſorummet HH. ſuffragio, incor- rupta floruit. Sic igitur de S. Thecla, S. Pau- li ditcipula refert S. Epiphan. hær. 78. quod in Paulum cum incidiſiet, pactas nuptias diſſol- verit . . terrena illa contempſerit, ut cœleſtiuni 4 mhor ſe poſſet, ſcilicet continentiam profi- endo pro ratione illius temporis. Idem al- legat S. Ambroſ. L. 2. de Virginib. c. 3. The- cla copulam fugiens nuptialem, . naturam etiam eſtiarum virginitatis veneratione mutavit. Imò Fauſtus ipſe Manichæus illud Theclæ facinus protulit apud Aug. L. 30. cont. Fauſt. C. 4. dicens: Paulus 1 beclam oppignoratam jam tha- lamo in amorem ſermone ſuo perpetua virgini tatis incendit: tam notum erat hoc omnibus: nec contradixit Aug. ſed inde contra Ma-⸗ niehwæos inferebat tantùm; Virginiratem Præ- ð erri oupt duobu aAc.. un kog Rtiobenn abere P terra⸗ lee ad l. Ce NMedu ſimilite Cebiltet Nöchor Celbatun ſie wne Man, u anſe tantünn za din § Pb. Ptionen hriata relict rre 31 mn pati nntſ mnelen riNR. Untane DE MATRIMONIO. 1514 5 ferri nuptiis. Simile Auguſtinus memorat W. Je duobus militibus L. 8. Conf. c. 6. De i. Virgioe Gregoria S. Gregorius M. L. 3. 4E Dial. c. 14. eam conſtitutis jam nuptiis in Eccle- W ſiam fugiſſe, & ſanctimonialis vitæ conver- u. ſationem cùm quæreret, ſponſum meruiſſe m. habere in cœlis, quod ſponſum fugiſſet in terra. De Leobardo, quod rupto nuptiali fæ- dere factus monachus, Gregorius Turonenſis H L. de vitis Patrum. c. ult. Plura referunt alii. IuI Nec dicant EHH. Im. eos deſerendo ſponſas, & „üimiliter has deſerendo ſponſos, non ideo lau- 4* dabiliter egiſſe, 243: nondum inde ſequi, . quòd probandum maximè, per tranſitum ad . ccœlibatum, vel vitam monaſticam ſolutum u fuiſſe tunc in Eccleſia vinculum Matrimonii Rati, ut relicto in ſæculo conjugi licerer tranſire ad novas nuptias. 2tiò: videntur a tantùm fuiſſe ſponſalia de futuro. Nam con- ce ezra primum eſt, quòd ideo laudentur à cit. i Ss. PP. contra 2dum: quòd utantur verbis ſo- 81 lutionem vinculi exprimentibus: bactas un nuptias diſſolvit: rupto nuptiali fœdere c.; er- go relictus factus fuit liber, ut ante fuerat- „Contra tium: quod iidem modi loquendi (non patiantur explicationem hanc: pactæ le nuptiæ; copulam fugiens nuptialem; oppignorata ns, Jam thelamo c. Atque heæc in HH. gratiam maximè. Nunc Oj. cum aliis ſequentig. I. Ss. Canones vim hane Profeſſioni Religioſæ non addunt, Cecc ſed = = 1146 DE MATRIMONIO. ſed ei jam aliunde competere ſupponunt, ſi- ve non condunt jus novum, ſed conſtitutum declarant, veluti Can. Deſponſatam. Cauſ. 27. q. 2. Ergo eſt Divinum. II. Ipſemet Alexan- der III. c. Ex puhlico. cit. hanc Profeſſionis vim derivat ex Sacri interpretatione eloquii; ergo. III. Tam Matrimonium Ratum , quàm Conſummatum inſolubilitatem habet a jure Divino Math. 19. ergo niſi poteſtas ſolvendi Matrimonium Ratum ſit conceſſa S. Pontifici, neutrum porerit diſſolvere; at- qui ex Seriptura non conſtat ipſi poteſtatem hanc conceſſam fuiſſe. IV. Innocentius III. c. Ex parte. cit. in Conel. inquit: Matrimo- nium inter legitimas perſonas per verba de ræſenti contractum, illis viventibus in nullo caſu poſſe diſſolvi... niſi forte ſecus fieret ex revelatione Divina, quæ ſuperat omnem Le- em, ſicut à quibusdam Sanctis legitur eſſe actum; 2èðð . ad I. M. Conſ. Quia Jus illud, quod Canones dicuntur ſupponere, poteſt eſſe Ec- gleſiaſticum, licèt non ſcriptum in Decreto Aiuo, ſed tantùm traditum & praxi intro- ductum Eccleſiæ; ergo non ſequitur neceſ- ſariò eſie Divinuum. Ad II. N. Conſ. Ver- ba enim: ex ſacri interpretatione eloquii, ùt le- genti patet, Matrimonium conſummatum reſpiciunt, ut ſenſus ſit, juxta ſacrum elo- quium illa inſolubilitas, qua Math. 19. dici- sur Matrimonium nullo caſu Prster cauſam OTrI= Geno⸗ Dneen H lno. MMium Gino ! nmma Weth er iyen bimm ultumm Unr ne Gnou as 4 n mmet e, N. btain Nonſ lmnn 1pot iſi N ſun de Unent,/ Ale lun l N DE MATRIMONIO. 1147 uſ. fornicationis diſſolvi poſſe, de Matrimonio un conſummato intelligenda eſt. Ad IVI. D. UI Ant. Habent eandem inſolubilitatem a Jure Un Divino. N. Diverſam. C. Etiam Matri- u monium Ratum ſuam inſolubilitatem à Jure M,; Divino habet, non tamen abſolutam ùr con- un, ſummatum, ſed conditionatam, niſi d ſſolu- i rionem illius gravis cauſa ſuadeat. Poteſt Is igitur Pontifex habira ſufficienti cauſa ex G univerſali poteſtate ſua illud ſolvere; ex hac e enim poteſt omnia, quæ ad promovendum Mm cultum Divinum, & animarum bonum vel A ſunt neceſſaria, vel, ùt Religioſa Profeſſio, m admodum conducentia; niſi ubi forte ez po- G teſtas à Jure Divino ſpecialiter reſtricta fuir, lo velut quoad diſſolutionem Matrimonii con- len ſummati. Ad IV. D. Ant. Di'cit hoc aſſer- le aivè. N. Velut per modum objectionis aut nG dubitationis. C. Inquit enim: etſi poſſit non inconſultè videri, Matrimonium inter legitimas igt perſonas Gρ. quorum ſenſus eſt: erſi videri e ita poſſit, quòd Matrimonium tale nullo ca- D ſu niſi revelationis Divinæ ſolvi poſſit; quæ m non ſunt aſſertio & deciſio Pontificis; ſed deinde aſſertivè & deciſivè loquitur Mor N zamen nolentes à Prædeceſſorum noſtrorum veſti. hirp giis declinare, qui reſponderunt licere. om, ARTICULUS v. r DVerum ſummus PEontifex diſpenſare poſſt in Se Alatrimonio Ratos galt Dl. Poteſt ſummus Pontifex, dum gra- W ,. Vis cauia exigit, diſpenſare in Matrimo- CccG 2 nio 5 kunrun 1148 DzEz MATRIMONIO. nio Rato. Ita quidem Canoniſtæ omnes, ad ſummum uno alterôve excepto, & plu ſlenlt rimi hodie L'T. Prob. I. Certum eſt, per lom Profeſſionem Religioſam ſolvi Matrimonium Dl Ratum; ergo etiam ſolvi poteſt diſpenſati-dedli one Pontificis. Prob. Conſ. quia Profeſſio- pinicht nem Religioſam habere hanc vim ex ſolo ſu.- Ceyl re Eccleſiaſtico, longè probabilius eſt, cùàm M nulla efficax ratio contra afferri poſſit ab Ad. dhene N verlariis, ůt patet ex reſponſionibus ad fun. Audtore damenta eorum Art. præc. ergo & diſpen-Gem cel ſare poteſt Pontifex in Matrimonio Rato; oheit in quod enim poteſt Pontifex ex poteſtate ànt Sgn Deo accepta per Legem univerſalem, etiam io per ſententiam ex juſta cauſa, ſive diſpenſa- iſ 4c tionem haud dubiè poterit. Conf. Poteſtas l. eneralis à Chriſto conceſſa Pontifici nonChnchl debet reſtringi, niſi ubi eam Jus Divinum lim & reſtringat; ſed debet extendi, quantum po- l nt teſt, & exigit recta Eccleſiæ gubernatio, ac Hi, n animarum bonum; ergo & ad diſſolutionem poelnt Matrimonii Rati gravi ex cauſa, ſicut ad die liunt ſpenſationem in Votis. lontſfces Prob. II. ex factis Pontificum, qui diſpen uumrep „ſarunt. Nam de Martino V. & Eugeniotſinm i IV. teſtatur S. Antonin. 3. P. C. 21. De Ju. uum ſen lio III. Paulo III. Pio IV. Navarrus inmn Man. c. 22. De Gregorio XIII. Cardin. Ca fulm ſi raffa in Libris S. Congreg. Conc. in quibu'l ch plura Pontificum poſteriorum Sixti V. Cle bredeceſ mentis VIII. Pauli V. Urbani VIII. egen Uun dirin DzE MATMIMeNIO. 1145 mé pla referuntur; hos verò omnes in re tam Du gravi temerè egiſſe ac eſſe hallucinatos aſſe- e zere ſummè temerarium eſt. un Prob, III. ab Authorit. Ita tenendum Gi efſe declaravit die 16. Jul. 1599. Congrega- W uo particularis, teſte Pignat. Tom. I. Conſ.- rs 148. deputata à Clemente VII. cui interfue- in runt Cardinales Aſculanus, Burgheſius, Blan- M. cherus, Mantica, Vicecomes, Bellarminus &. α Auditores Rotæ ſelectique Canoniſtæ & T'T. Idem cen ſuit ſæpiſſimè, Pignat. cit. S. Congr.- W Concil. in una Carpentoratenſi 25. Jan. 1608- e In Seguntina 17. Septembr. 1609. Ferra- um rienſi 20. Maji. 1613. Auguſtana 16. Maji: u 1616. Adde deciſiones Rotæ cit. ab Eod. k Obj. I. At Alexander III. in Append. W Concil. Lateran. p. VII. c. 8. ac relatus. c. ind., Licet. de Sponſ. duor. Innocentius III. C. np Ex parte. de Conv. Conj. Nicolaus I. Can. Hi, qui Matrimonium. Cauſ. 32. q. 7. hanc um Poteſtatem in ſe nec agnoverunt, nec admi- A Terunt. Ergo. ita P. Billuart. Conf. ex eod. Pontifices à nobis relati ſecuti ſunt ſententiam; quam reputabant probabiliorem; ſed ex Pon- id tificum facto non neceſſariò ſtatuirur Jus cer- u tum, ſeu ùt dicit Dominicus Soto in 4. Diſt. II 27. J. I. 3. 4. Jaétum Pontificium non facit ar- uA eiculum EFidei. Sic enim & ipſe Alexand. III. etue loc. cit. c. 8. 17. 18. ait nonnullos ex ſuis Prædeceſſoribus cenſuiſſe Matrimonium Ra- ℳA tum dirimi per ſubſequens Conſummatum, CcCC 3 cujus 115 6 DE MATRIMONIO. 4 cujus ipſe contrarium reſolvit; non enim di- aui cuntur infsllibiles Pontifices, niſi dum 10. quuntur ex Cathedra proponendo aliquod u¹no dogma toti Eccleſiæ eredendum. 1sͤ Conf. II. ex ed. Ante Martinum V. Minl ꝗqui obiit anno 1431. non legitur ullum Pon- ubl tficem id attentaſſe; ergo ſignum eſt, quèòd dij hanc poteſtatem in ſe non agnoverint. Qui- Won bus addi poteſt, quòd Innocentius VIII. cùm N ſupplicaretur ipſi pro Matrimonii nondum dt conſummati diſpenſatione, reſponderir, ſe lic id non poſſe. D., W. Ant. Quxſitum enim fue- ſel Tat ab Alexandro ſimplleiter, licerétne poſt En contractum & nondum conſummatum Matri- lat monium uxori nubere alii? ſique nupfſiſſet, it jamque eſlet cognita, an nihilominus ſepa- W Fanda, & reddenda marito priori? reſpondit o Pontifex non licere, & meritò; neque enim u hoc ſine gravi cauſa, & praterea diſpenſatione p Pontificis unquam licuit; eſto enim, valuiſſe 1 olim ex more particularium quarundam Ec- ſe cleſiarum Matrimonium ſecundum, ſi eſſet pe conſummatum; non ideo tamen licitum fuit. bil Quèòd verò Pontifex poteſtatem non habeat, (o ſi gravis cauſa exigat, diſpenſandi, ne verbu- il lo exprimit. Sa] Innocentium III. Bi. ut Art. l prac. ad obj. Il. Nicolaus I. Can. cit. de Ma- trimonio conſummato intelligendus eſt; eò- d 424 cenſeatur Matrimonium ordinariè con- h Ad linc lo. nl nhon. d. W dr ti,e 14 N Mur. We ale. ſoet, Nedn Peke e lel⸗ . 1 N tc. 4. DE MATRIMONIO. 1151 Aà Conf. z. Imoò. Ergo fatentibus Ad- verſariis, tot Pontificum teſtimonio, ſenten- tia noſtra probabilior eſt; utrum verò priva- tus quis opinionem ſuam oppoſitam nihil⸗ ominus contra tot altiora judicia rectè pro- babiliorem appellet, qui voler, facilè æſtima- bit; præſertim cùm Pontifices præſtantiſſi- morum virorum adhiberent conſilia. B. 20 Nos per relata Pontificum facta non inten- dere ſententiæ noſtræ conciliare certitudinem Fidei, ex hac ipſa ratione, quòd nunquam Ss. Pontifices hanc poteſtatem ſuam propo- ſuerint ceu dogma aliquod tori Eecleiee ore- dendum; unde dicta illa nos non ſtringunt; ſed hoc duntaxat exigimus, & jure; ſenten- tiæ noſtræ ſaltem multò majorem probabili- tatem competere; cùm Ss. PP. in re tant? momenii fimile quid non attentâſſent; niſi hanc poteſtatem ſibi, ſi non certò, ſaltem probabiliſſimè competere cogſoviſſent; tum ideo, quèd ita non unus duntaxat Pontifex, ſed plures; nec inconſultèò, ſed adhibitis fem- per doctiſſimis Viris judicarint; atque ita ſæn Ppiſſim & uniformiter cenſuerit S. Congr. Conc. &c. Tot verò Pontifices poſt tot con- ſultationes Doctorum &c. tamen non attigiſſe, quid ipſis Juris comperet, aſſerere, nobis videtur, ut phraſi manſuera utar, plus æquò dictum eſſe. Adde, quod Adverſarii nullum Pontificem aſſignare poſſint, qui clare ne- gaſſet, hanc ſibi poteſtatem competere, ſed CccC4 Exem- 112 Dtrz MATNIMONIO. exempla aliorum, quale ad ſummum eſt illud Nicolai I. merè negetiva ſunt; igiur tot Pon- tificum in Matrimonio Rato iſpenſantium haud dubiè incomparabiliter plus valere de- bent; ſicut, ùt inquit F. Pich. hic, regulari- ter duo teſtes pro affirmativa deponentes plus probant, quâm I00. merè negativa. a Conf. Il. . M. Ant. Nam Grego- rium VII. qui tribus integris ſæculis, & ultra dimidium vixit ante Martinum V. diſpenſaſſe in Matrimonio Rato, teſtatur Baronius ad A. C. 1074. Ad illud quod additur de Inno- centio VIII. . Imoô. nihil tale ullibi authen- ticè reperiri; ſolùm ita refertur ab Abb. in c. Ex publico, unde ſuppoſita veritate facti R. 2d5. D. Dixit ſe non poſſe ex defectu poteſtatis ſuæ, dum gravis cauſa exigit. N. Ex defectu ſufficientis cauſæ. C. Nam facere id ſolùm Poſſe dicimur, quod à nobis fieri juſt, ho- QOhb. IIl. Math. 19. generaliter dicitur: od Meus conjunxit, homo non Jeparæ; ergo. B. D. Ant. Homo quà homo præcisè, ſive pDoteſtate purè humana. C. Ut Vicarius Chri- ſti poteſtate ab eo, ſicque divinitus accepta. nstigaye Poteſf. N. Sic verò Matrimonium potius a Deo per hominem fſolvitur; velurti fit, dumS. P. di- ſpenſat in Votis. Mec inde inferas: ergo & Pariter in Matrimonio Conſummato diſpen- ſare poterit. . M.' illuuum. Hanc enim po- teſtatem non eſſe conceſlam Pontifici, vel Ec= e, m l etes zenſin Ciin Pon hoett un Ci Corl 19, ² Matr llhe Eel rn cohl oan rt 1 141 in ſed i Mn ſn le DEz MATRIMONIODO 17153 cleſiæ, conſtat ex hujus praxi; quia nun- quam hanc poteſtatem in ſe agnovit; licètur- gentes ſæpe cauſæ ſuadere potuiſſent hanc di- ſpenſationem in Conſummato. Et ratio eſt, quia per ſolam conlummationem fiunt ver? una caro conjuges, quæ dividi amplius non poteſt, & ſolum Matrimonium Conſumma⸗ tum ſignificat perfectè inſolubilem unionem Chriſti cum Eccleſia; non Ratum: Item de Conſummato elſſe intelligendum illud Math. 19. erunt duo in carne una, tradit Alexander III. C. Ex publico. de Conv. Conj. & alii. “ Olj. III. Si S. P. diſpenſare poſſet in Matrimonio Rato fidelium; etiam in eodem reſpectu infidelium ſibi ſubditorum poſſent entiles Principes; quia circa contractus, cu- jusmodi eſt Matrimonium infidelium ante conſummationem non minus poſſunt, quàm Pontiſex circa contractus fidelium. H. MW. parit. Nam Principes gentiles in ſubditos ſuos aliam poteſtatem non habent, quàm me- r& humanam; dum verò Pontifex diſpenſat in Matrimonio Rato, poteſtate non humana, ſed Divina utitur à Chriſto conceſſa. Obj. IV. S. Pontifex nequit diſpenſare in jure Naturali & Divino, ex communi ſen- tentia; atqui etriam Matrimonium Ratum Ju- re Divino & Naturali inſolubile eſt. Conf. Matrimonium Ratum eſt verè Sacramentum, & hujus eſſentia eſt, ut ſit perpetuum & in- ſolubile; ſed Pontifex, non obſtante ſua ge- Cccc F nerali Pl 54 DE MATRIMONIG6. nergli poteſtate, mutare eſſentiam Sacramens ti non peteſt; ergo. H. C. Maj. D. Min. Eſt inſolubile Jure Divino & Naturali abio- lurè & pro omni caſu. N. Non abſolutè, nec pro omni caſu. C. Diximus ſupra Art. Præc. quod Jure Divino habeat infolubilita- tem nen ablolutam; ſed conditionatam; niſi diſſolutionefis ejus juſta cauſa usdeat; ex hac ver poſſe illud pofeſtate à Chriſto accepta Dostificem ſolvere, hactenus probavimus. Ins verò Naturale pre hoc caſu, pro quo Chriſtus faeulrarem dabit, nunquam dillo= lutionen prohibuit; five caſus hic nunquam fuit objectum vel materia Legis Naturalis Prohibentis. Deinde retorqueo in Votis, in quibus: dicitur diſpenſare Ponrifex, licèt ob- ligatio Voti Juris Divini & Naturalis ſit. Ad Conf, W. M. ſuppoſ. Min. Pontifex enim tunc non mutat eſſentiam Sacramenti; ſed tantùm tollit vinculum, quod eſt effectus, énon Sa- cramentum; effectus verò non eſt necefſariò inauffer bilis, vel inamiſſibilis. Reſpondent gtiam alii, Pontificem directè irrirare con- tractum, fſcilicèt ùt in vinculo Perleveran- tem, quo ſublato ratio Sacramenti in illo fundata, indirectè deſinir. Deinde quod ad- ditun in Majore eſlentiam Sacramenti eſſe, ut ſie perpetuum & inſo'ubile M. ſimpliciter in Matrimonio Rato rantm; quia aliàs nec ob Profeſſionem Religioſam ſolvi hoc Matrimo- nium poſlet. Et ratio eſt, quia. deeſt per- 6d Gr gNe ure l KN. DE MATRIMONIDS. 11575 fecta ſignificatio Unionis Chriſti cum Eccle- ſia inſolubilis; eum Matrimonium Ratum ſo- làùm ſignificet conjunétionem Chriſti per Cha- ritatem cum anima Juſti, quæ conjunctio .ſolvi poteſt. Oolj. V. Matrimonium Kätum juxta communem differt à Conſummato ſolùm ac- cidentaliter, non eſſentialiter; ergo vel in utroque poterit diſpenſare Pontifex, vel in neutro poterit; atqui falſum conſequens quõ. ad primam partem. G. Imô. ſi argumentum hoc lcuid probaret, ſequeretur, neque per Profeſſionem Religioſam diffolvi Matrimo- nium Ratum. H. 20. M. ſeq. quia ſoluhilitas non provenit ex natura rei, ſed ex ſola vo- juntate Chriſti. W. 3tio. D. Maj. Differt ta- men ſicut integraliter imperfectum a ſic per- fecto. C. Neque ſic differt. N. Illa autem imegrali perfectione per conſummationem ſignificat perfecte unionem Chriſti cum Ec- cleſia perperuam; non verò ſine conſumma- tineoe. De Impedimentis Matrimonii. Thediment nomine aliquid præexiſtens in- dicatur, quod Matrimonium aurt invali- dum, aut illicitum, reddit. Impedimerke E 1IIy6 DE MATRIMONIO. hæc duplicis ſunt generis: Dirimentia, quæ, né Matrimonium valids contrahatur, faciunte Imhedientia tantüm, quæ etiam prohibentis dicuntur, quæ Matrimonium quidem illici- tum reddunt, non tamen invalidum. Nos hac in materia, quæ plurimam partem tum Theélogie Moralis, tum Juris Canonici fo. rum refſpicit, eas quæſtiones delibabimus, quæ fori Theologiæ Scholaſtico- Dogmari- c& mhagis propriæ lunt; Proinde inquiremus Imd: BPenes quem ſit poteſtas ſtatuendi im- pedimenta Marrimonii? 23d3. Utrùm Hære- rIci noſtri teneantur etiamnum Impedimentis introduétis ſolo Jure Eccleſiaſtico ; tum de- mum stidò. brevem, quantùm huc pertiner, Impedimentorum ſyllogen addituri. .„ AkrICULUS L. Pener quem ſit poteſtas ſtatuendi Enpedimema Watrimoniid Nulis Legibus Eccleſiaſticis impediri poſſe Matrimonia pertinaciter Luthero viſum eſt; contra Catholici poſt Conc. Tridentini Seſ. 24. Can. Il. definitivam ſententiam nunc omnes hanc poteſtatem reverentur in Eccle- ſia; tametſi ante Tridentinum non pauci du- bitarint, ſitne hominum ulli ea poteſtas à Chriſto conceſſa? Imò ex ipſis laudati Con- cilii Patribus 40. omnino Epiſcopi, aliique Doctores fuere, qui initio putarent, non ſe I tort Ege no da — — —9e 1 DzZE MATRIMONIO. 1157 eſſe hanc poteſtatem in Eccleſia; eò quèd, ur ipſis videbatur, Eccleſia quoad Sacramen- torum materiam ac formam immutare quid æquè parùm poſſet, quàm Sacramenta aut nova condere, aut tollere antiqua. Poſt Tridentinum DD. Catholici in eo duntaxat diſcrepant, penes quem in Eccleſia ea poteſtas reſideat? An privativè penes Ma- giſtratum Eccleſiaſtium, & quisnam eo no- mine intelligi debeat? An etiam penes Prin- cipes ſæculares, ſaltem quoad jus, quod ipſis innatum dicitur, valorem contractuum certis Legibus definiendi; tametſi hoc jure ſuo ceſ- ſerint ſponte quoad Matrimonii contractum, juris illius exercitium committentes Eceleſiæ; quæ eſt Petri Soto ſententia, quem ſequitur Honorat. Tournely ac quidam alii DD. Galli; contra ſoli Pontifici, ac Eccleſiæ ſive Con- cilio Univerſali poteſtatem hanc conveniſſe ſemper, & eſſe propriam Bellarminus & Vaſquez contendunt, quibuscum ſentit com- munior Theologorum & Canoniſtarum pars. Has inter duas ſententias planè ſingularis eſt illa Launoji Doctoris Sorbonici opinio, qui Lib. de Kegia in Matrimonium poteſtate, ut poteſtatem hanc Principibus ſæcularibus vin- dicaret, néve offendere videretur in Cano- nem Conc. Trid. ſub anathematis pœna hanc poteſtatem Eccleſiæ adſtruentis, Eccleſiæ no- mine contendit debere intelligi cœtum fide- lium, non quidem quatenus Fonnzen & . Ordi- 1158 DFE MATRIMONIO. Ordinem Sacerdotalem complectitur, ſed prout conſtat ex Regibus & Magiſtratibus Po- iisis Lib. lit. pag. 293. At tam inſolens Lau- noji aſſertum, de quo nos pauca inferiùs, continuò multis confutarunt Inſignes duo alii Doctores Sorbonici, alter Lib. Traite du pou- voir de l' Egliſe, & des Princes ſur les empeche- mens Ju Mariage. Pariſ. 1697. invice de- monſtrans adductis quovis ex ſæculo teſtimo; niis, Ecclefiam nequaquam Precario, ſed proprio ac nativo jure hac poteſtate uſam in ſtatuendis impedimentis dirimentibus. Alter Lib. Olſervationes in Librum Magiſtri Joannis Launoji de Regin in Matrimonium poteſtate anno 1678. malam Launoji fidem demonſtrans in depravandis, ac interpolandis textibus; ex- pilatumque ab eo fuiſſe totum Prope Anto- nium de Dominis, dictum alias vulgò, Spa- latenſem. 2 Nos Bellarminum & Vaſquez ſecuturi mò, contra Lutherum poteſtatem adſtruemus in Eccleſia ſtatuendi impedimenta Matrimo- nii dirimentia; 24: Eam non promiſcuè aliis in Eccleſia; ſed ſoli S. Pontifici; ac Ec- cleſiæ ſive Conc lio Univerſali competere Dico I. Datur in Eceleſia poteſtas ſta- tuendi impedimenta Matrimonii, non tan- tùm impedientia, ſed etiam dirimentia: Eſt de Fide; juxta Trident. de Ref. Matr. Seſſ. 24. Can. IV. Siquig dixerit Eccleſiam non potuißſe tonſtitnere impedimenta Mazrimonium dirimen- 334 gel 4 E Ele 5 phum is pr her herien Se ſdronk Marr eſſet Pars men4 declan⸗ erlonn tium Veru. fuitad Mnri doed clele gular mue s 8 eat. leeleſi netilib Paiet ebos lentin⸗ . anmne nenn niro nlort el e G. lo. AH “ in DE MATRIMO NIO. 1159 tia, vel in illis conſtituendis erraſe, anathema ſit. Et Ratio eſt: Quòd hæc poteſtas ſit Ec- Tcleſiæ neceſſaria ad commune Regimen, & bonum animarum, cùm ſinè hac fufficienter ſuis providere non poſſet, eò quèd multi perverſo modo ſe gerant in contrahendo in periculum proprium æquè ac ſæpe prolhium. Sic diſparitas cultůs, quæ tempore Apoſto- lorum nec illicitum nec invalidum reddebat Matrimonium, quèd tunc plerumque ſpes eſſet ob frequentes converſiones, fore, ut pars fidelis converteret infidelem; poſtea ta- men ab Eccleſia ceu impedimentum dirimens declarata fuit, quòd tunc, cùm rar orescon- vVerſiones eſſent, experientia doceret contra- rium, partem fidelem unà cum prolibus per- verti. Sic impedimentum criminis induéctum fuit ad tollenda conjugicidia &c. Conf. I. Matrimonium in contractu legitimo & vali-= do conſiſtit; poteſtatis Legislativæ autem Ec- cleſiæ eſt æquè hunc, quâm varios alios re- gulare contractus, in quantum exigit com- mune & ſpirituale animarum bonum dare le- es & conditiones, ſub quibus non aliter va- eat. Conf. II. a Traditione & praxi totius Eccleſiæ; quæ ex Conciliis & Epiſtolis de- cretalibus cognoſci poteſt; & de dqua lon- gior infra ſermo erit. Obj. A nulla poteſtate mutari poteſt ali- cujus Sacramenti ſubſtantia, ùt docet Tri- dentin. atqui ſi conſtitui poſſent ab Ecoleſis impe- 1160 OE MATRIMONIO. impedimenta Matrimonii dirimentig, muta- ri poſſet ſubſtantia Sacramenti Matrimonii; his enim ſtatutis contractus, qui antea erat materia Sacramenti Matrimonii, deſineret eſſe materia; ſurrogaretur enim nova, quia novus contractus. . MW. min. Cc brob. Ra- tio: quia pro materia hujus Sacramenti Chri- ſtus aſſignavit ſub ratione generica contra tum legitimum, h. e. initum juxta leges; quis verò eſſet contractus ille legitimus, Chriſtus in ſpecie non dererminavit, ſed poteſtati Le- gisativæ reliquit, ſive arbitrio Eccleſiæ; un- de dum Eccleſia ad boni communis exigen- tiam contractui ſuas leges dat, hic erit legitimus; ergo ipſam materiam non mutat; quia manebit ſemper; contractus legitimus eſt materia Sacramenti Matrimonii. QQuod cùm in Synodo Tridentina ita, allatis etiam exemplis, expoſuiſſet Camillus Campegius; Patres Tridentinos in ejus iviſſe ſententiam, atque approbaſſe, refert Pallavicuan. Dico IIl. Nec Epiſcopis, nec aliis Præ- latis inferioribus competit poteſtas inducendi impedimenta ſaltem dirimentia. Colligitur ex c. I. 8gg 2. de Zranslat. Epiſe. vi quorum majores cauſæ, cujusmodi haud dubiè matri- moniales ſunt, ubi de valore agitur, quæque Sacramenta ſpectant, Summo Pontifici reſer- vatæ manent: Item ex praxi ipſa. Præterez in iis, quæ ad Sacramenta pertinenr, quan- tum fieri poteſt, debet eſſe in tota Eccleſia uni⸗ emin in vuin elilnen ilcopt Ee ſi, ſfin.. s Tn rn — Noke verde 1e rati olle incuei⸗ ſoczt Di Genday Dpito⸗ dart. N Wa trimo cſe un Ibet aula lcitum. Uecin ſen D Drins Pop Ohrinen RMarr l DrE MATRIMONIO. 1161 uniformitas; ergo illa ſtatuere poteſtatis tan- tùm univerſalis eſſe deber. Mec dicas: Im- pedimenta quædam etiam dirimentia olim ab Epiſcopis & Conciliis Provincialibus intro- duéta ſunt, ùt teſtis eſt Pontius L. 2. de Ma- zrim. c. 2. nam fatetur idem, ex impedimen- tis Epiſcoporum & Conciliorum Provincia- lium authoritate introductis quædam à Sede Apoſtolica rejeéta & exploſa fuiſſe, quædam verò ejusdem Sedis authoritate, vel acceden- te ratificatione approbata, ſicque conſtitutz fuiſſe; quo modo impedimenta dirimentiæ induci poſſe ab Epiſcopis, nemo in dubium vocat. =”MU Dixi: ſaliem dirimentia. nam quoad impe- dientia, quin ea ſtatuendi poteſtas ecompetat Epiſcopis nobis quidem cum Clericat. de Sacr. Matrim. Deciſ. 18. aliisque non videtur dubium. Imd. quia prohibitio præcisè Ma- trimonii citra ejus irritationem non videtur eſſe una ex cauſis majoribus. 24d: quia qui- libet Superior poteſt ſæpe ex emergente juſta cauſa prohibendo illicitum reddere „quod erat licitum. stiò: quia Eccleſiæ vetitum inter impedimenta impedientia refertur, licere au- tem Epiſcopis reſpectu Diœceſis ſuæ, imò Prælatis aliis, ſi in certi territorii Clerum & Populum Jurisdictionem quaſi Epiſcopalem obtineant, aliquibus juſta de cauſa interdice- Tre Matrimonio, communis eſt AA. conſenſio apud Schmaltzgr. ad Zirt. de Interdicko. Dddd Dice 1162 DE MATRIMONIOO Dieo III. Nec Princeps ſæcularis, etiamſi poteſtate abſoluta ferendi Leges gau- deat, ſtatuere poteſt impedimenta Matrimo- nii ſubditis ſuis fidelibus; ſed poteſtas ea ſoli Eccleſiæ competit, adeoque Romano Ponti- fici, ac Concilie univerſali. Prob. I. Ex Conc. Trid. quod eit- Seſſ. I14. Can. IV. hang poteſtatem Eccleſiæ aſſerit ſub pœna anathe- matis, nihil prorſus memorando de Princi- pibus ſæcularibus, ergo, cùm definitio illa PTridentini in re dogmatica ſit, propoſitioni excluſivæ æquivalet, ut ſenſus ſit, ſoli pote- ſtati Eccleſiaſticæ hoc jus competere; ſicut dum inquit Conc. ſeſſ. 14. Can. I15. Claves dasas de Eecleſiæ: Seſl. 25. in Decr. de In- dulg. pozeſtatem oonferendi indulgentias d Cbri- ſio Eccleſiæ conceſſam eſſe, ſenſus eſt excluſivus, texeludatur quævis poteſtas alia, etiam Re- gia. Conf. ex Ejusd. ſeſſ. Can. XII. ubi: S&i⸗ quis dixerit cauſas matvimoniales non ſpectare ad Judiges, Eccleſiaſticos, anatbema ſit. Unde ira arguimus: plus eſt contrahendis inter fideles Matrimoniis leges ponere, & ſtaruere impe-= dimenta,; quam de matrimonialibus cauſis, quæ inter fideles oriuntur, cognoſcere; at- qui poteſtas ſæcularis de his cognoſcere non poteſt juxta Trid. ergo multo minus impe- dimenta ſtatuere, cùm recepta ſit Regula: cujus quis in aliqua materia non ſortitur forum, , ejus etiam Legibus non ligatur. c. fin. de Conſtit. in 6, L. ſin. GJ. de Jurid H 4 Reſpon- 1 fimumm 8 6polleit ieſtatencn Nn ſee woll hæc Ve ſye Con Luchenn ſonibus, Coynna (n Eecleſie Goxorun II, N zutun Uiinil Dimirun lter pe ſla men en 91 nMort t, cum z e nunn nnes ti Uirbye⸗ Uein hinttoi opolti Clipe. e, e EIn. 1 Ndchos enke Cnn ne Clete Npun r tn 6 hen DE MATRIMO NIO. 116¾ Keſpondet Launojus Imo: In Tridentino Can. IV. non ſtatui dogma, ſed diſciplinam invehi. 2do: per Eccleſiam Summos Prin- cipes Politicos ac Reges intelligi. Sed vontra primum eſt: quèòd in Canone duo diſtingui oporteat, nempe impedimenta ipſa, & po- teſtatem impedimenta decernendi: illa ad di- ſciplinam pertinent, ſi Juris ſolius Eccleſiaſti- ci ſint, cùm, ùt exigente cauſa ſtatuta ſint, ſic tolli poſſint, ùt factum nemo ignorat: hæc verô, ſive poteſtas ipia ad doctrinam, ſive dogma Fidei pertinet, cùm definitio ea Lutheri errori ſub pœna anathematis in Ca- nonibus, in quibus à Tridentino non niſi dogmata continentur, ſit directèà oppoſita. . Contra alterum eſt i1 môò. vVulgatiſſima illa Eccleſiæ notio, quæ amnium omnino ortho- doxorum animis adeò altè inſider, ut vel pue- ri, qui prima elementa ſidei perceperunt, dum audiunt Eccleſiam, intelligant cœtum fide- lium ſub legitimis Paſtoribus congregatum, nimirum ſpirirualibus, ad quem cœtum non dliter pertinent ſœculares Prineipes;, quam pri- vata membra: ſic dum audimus legem eſſe la- tam ab Eccleſia; ita definiviſſe Eccleſiam c*ρ. nemo orthodoxus ſæculares Principes intelli- git, ſed Summum Magiſtratum Eccleſiaſti⸗ cum. 2: Quèd S. Scriptura voce Eccle- ſiæ nunquam ſæculares Principes; ſed fideles omnes tam plebejos, quàm alios cum ſacris Iuis Præſulibus, ſive Paſtoribus intelligat: Dddd ez exat 1164 Drz MATRIMONIO. erat Petrus in carcere, & Eccleſiam pro eo Preces effudiſſe legimus, numquid tum Prin- cipes effuderunt? Columna dicifur ab Apo- ſtolo & firmamentum veritatis; ſed qui Prin- cipes ſæculares ante Conſtantini M. conver- ſionem fulciebant Eccleſiam? Ab eod. Apoſt. Sponſa Chriſti appellatur ſine macula & ruga; an hic Politici Principes indicantur? 3710. Vox Eccleſiæ can. cit. àa PP. Tridentinis ſu- mitur eo ſenſu, quo ſumebaur a Luthero, hunc enim ibi damnant: At Lutherus negans Eceleſiam poſſe condere impedimenta, Paſto- res ſacros, maximè Rom. Pontificem intel- lexit Serm. de Matrim. inquiens: duodevi- Eimi cauſas in ſuo Jure einxit Papa, quibus Matrimonium vel diſſpet, vel impediat, quas zamen ferme omnes rejicio && condemno c. non verò ſæculares Principes; cum enim Luthero Matrimonium non niſi contraéctus civilis eſſet, hic neceſſariàâ ſequelâà ex Luthero ſubditus ma- nebat Legibus civilibus Principum, ſicur ſunt ſemper contractus civiles cæteri. 5 Prob. II. ex Traditione Eccleſicg perbetua. Nam tribus prioribus Eccleſiæ ſæculis Ec- cleſiam quædam ſtatuiſſe impedimenta, te- ſtis eſt Ballius in Ep. ad Diodorum de vi- duo, qui ſororem mortuæ ſuæ conjugis du- Xerat, inquiens, eum contra Sanctiones egiſſe à ſanttis viris traditas; impedimentum au- tem affinitatis, elicèt permittatur, quòd hæc in linea recta Aſl- & Defſcendentium in gradu primo dirimat Jure Naturæ Ma- trimo⸗ crooiu 1 Lccle, moN 6 . 0 uit adh Nduce Fecl nes e ſl.n decero Nticl S plieh Mrohl. ordg Toeriæ t uanr Imimens guinita xLac Rom. Uartur er com⸗ Nrulo . Gleslal Docenicn Uias con uteor 1 nm pr nclan DE MATZIMONIO. 116 5 trimonium; in knea tamen obliqua ſolo Jju- re Eccleſiaſtico. Iu ſæculo IV. Conc. Elibe- ritanum Anno 315. conjugia cum infideli= bus, cum ſorore uxoris iniri non poſſe ſtatuit Can. 15. 16. & aliis. Item Siricius Papa Ep. ad Himmerium c. 4. refert impedimentum publicæ honeſtatis tanquam induétum à Præla- tis Eccleſiaſticis. In Sæculo EI. Jus hoc fuiſſe pe- nes Eccleſiam evincitur ex Synodo Aurelianen- ſi II. anno 533. Agathenſi anno 506. Can. 61. dum decernit diverſos conſanguinitatis & Affinitatis gradus dirimentes Matrimonium. In Sraculo III. &VII. Eccleſiam præſcripſiſſe leges, quibus nuptiæ quædam fierent irritæ, liquet ex Gre- gorio NI. qui ineunte Sæculo VII. reſpondens quoad gradus conſangu nitatis Auguſtino Can- tuariæ Epiſcopo: neceſſe et inquit, ut jam tertia, aut quarta generatio decenter ſibi jungi debeat; per- mittens Anglis in tertio & quarto gradu conſan- guinitatis conjugium, prohibens in ſecundo. ExZaccharia Papa, quo Præſide habita anno 747. Rom. Synodus, qua revocata fuit venia poſt quartum gradum nubendi Germanis recen- ter converſis conceſſa à Gregorio II. Pro Sæculo XII. XIII. teſtis eſt Alexander Papa II. in Ep. 38. ad Epiſcopos, Clerum, & Ju- dices Italiæ?. Concilium Lateranenſe ſub In- nocentio III. anno 12157. in quo conſangui- nitas coartata ad quartum gradum fuit. In quatuor verò ſæculis, quæ Synodum Triden- tinam præceſſerunt, Eccleſiam, nemine con- tradicente, hanc exſeruiſſe poteſtatem, nemo Dddd 3 difft⸗ 1 7 1166 DE MATRIMONIO. diffiteri poteſt; nullum enim ferme extat impedimentum, quod aut in Decreto Gra- tiani, aut Gregorii IX. Decretalibus non le- gatur. Item tunc ex toto Chriſtiano orbe ad Eccleſiam confluxiſſe non modèò plebe- jos, ſed & Principes, ut obtenta diſpenlſati- one liceret intra gradus prohibites inire conjugia, omnis ferme teſtatur Hiſtoria. Ex his facile corruit, quod aliàs non- nulli Reſpondent; Imò. Eccleſiam ſibi jus illud uſurpare cœpiſſe Sæculo IX. quo prodierunt Epiſtolæ Decretales falsò attributæ prioribus Summis Pontificibus, ubique verò receptam fuiſſe praxin illam cirea Sæculum XI. & XII. quibus Burchardus, Ivo Carnotenſis, & Gra- tianus eas Decrerales ſuis collectionibus in- ſeruêre. Nam, ur ex allatis liquet, non tan- tum ex Gregorio II. Gregorio M. ſed eri- am antiquiſſimis Conciliis multèò ante Sæ- culum IX. varias de Matrimoniis con- trahendis leges Eccleſia ſanciverat. Deinde cùm Decretales illæ prodirent in lucem, ſup- Poſitionem earum advertit Hincmarus Rhe- menſis, multique alii, qui de judicandis E- Piſcopis egerunt cum Nicolao I. nemo ta- men uti auſus argumento eo, quèd illæ De- Cretales contra antiquam Eccleſiæ praxin, ùt loquuntur Adverſarii, adſtruerent Eccleſiæ Poteſtatem impedimenta ſtatuendi. Imò nec ullus Principum, de quorum tamen jure age- batur ex ſuppoſito, ac quorum proinde ma- mniin bep R ſarvid Gimnen Pro Pom. Molk 4 cohe ſtate Impe lul⸗ Timo Cle 5,0 niabi rele⸗ un tem Can ex hanc ac ühn e Tatcn Cine ee nder n EII. Cl. W. Wld⸗ 1 — er 6 4 4 . DE MATRIMONIO. 1167 zgimi intererat ea novitas, oblocutus aliquan- do deprehenditur. Igitur Reſpondent alii 20. Eccleſiam equidem ſtatuiſſe jam antiquiſſimis temporibus impe- dimenta varia, non tamen ex nativo ac pro- prio ſibi jure, ſed mera conceſſione Princi- hum. Verùm contra eſt 1moò. Quèd nulla prorſus aſſignari poſſit Imperialis Conſtiturio, qua poteſtas ea fuiſſet a principibus translata in Eccleſiam, nullus nominari Princeps, qui conceſſiſſet. 24: Quòd Eccleſia hac Pote- ſtate uſa ſit contra Principes & Conſtitutiones Imperatorias. Nam cùm Juſtinianus legem tuliſſet, ut licita eſſent inter conſobrinos Ma- trimonia §. duorum. Inſt. de Nupt. & cui ſimilem legem jam ante ediderat Honorius, S. Gregorius Papa legem Honorii & Juſti- niani apertè reprehemait, & contra ſtatuit in reſcripto ad Auguſtinum Anglorum Epiſco- pum, inter conſobrinos Matrimonia eſſe cen- ſenda illicira; & hæc Pontificis lex, non au- tem illa Cæſaris in Eccleſia robur obtinuit. Can. Quædam lex. Cauſ. 356. J. 2. 3115. Si ex mera indulgentia Principum poteſtatem hanc exercuiſſet Eccleſia, Principes, ut intra gradus prohibitos celebrarent nuptias, non ita humlliter ſe latis ab Eceleſia legibus ſub- jeciſſent, ita ut inviti etiam quandoque ſepa- rationem paterentur, ſi celebraſſent contra Canones, quis enim credat maximos Princi- pes ita facile adduci potuiſſe, ut humiliter . Dddd 4 nuptia- 1168 DE MATERIMONIO. nuptiarum veniam pererent, velut eos fecifle patebit ex probat. III. tam modeſtè ferrent comminationes Pontificum, niſi a Prohibitis nuptiis abſtinerent, aur Planè ſeparationem Paterentur inviti, ſi Eccleſia hac Poteſtate jure non alio uſa fuiſſet, quàm quod Ipſi Principes conceſſiſſent, quodque revocare Potuiſſent pro libitu? Hinc alii Aeſpondent 3tiò: Eccleſiam ſibi ſenſim ar- rogàſſe poteſtatem hanc, ac proinde vix fieri potuiſſe, ut arrogato huic Juri contradicerent. At contra eſt imò. quèòd, ex dictis Probat. I. Eceleſia ab Apoſtolorum temporibus hoc ju- re uſa ſit; ergo non ſenſim illud involavit. Quin Apoſtolus 1. Cor. 7. conjugium fidelis cum infideli ipſe judicavit; quin ad ullum rincipem hanc caufam remitteret ; & Chri- ſtus Math. 6. c 19. ſic libellum repudii ſuſtu- lit. Comera 206: Quòd ab Adverfariis hacte- nus proferri non potuerit, qui primus hoc jus invaſiſſet; Contra 3tiò.: Quòd hæcreſpon- ſio nullam veri ſpeciem Præferat; Imò: quia jus illud clanculùm uſurpari non potuit; ſed ferendæ erant leges, ut in uſum redderetur; dandæ diſpenſationes, quibus nuptiarum pro- hibitarum non plebejis ſolàm, ſed ipſis etiam Prineipibus, fieret indulgentia. 24: quia non eſt credibile, omnes orbis Chriſtiani Principes ſimul & ſemel conſenſiſſe in uſur- Pationem Juris ſibi aliàs debiti; omnes om- nino ità ſemper ſiluiſſe, ut ne unus quidem MUU! con⸗ tad Herer⸗ e lu ebant Prinei fiun ducc- ſe la⸗ mov. dam iu “ .. Utin Chpe cd eols ſel, ſte G guen ſCn, (onſta DA M. Wnilo Plhrem Darorn 5 D Nolt in d/ DE MATIMONIO. 1169 contradiceret, in re, quæ tanti ipſorummet intererat; cüm alioquin de Inveſtituris aliis- que juribus, quæ Principes concernere vi- debantur, graviſſimas lites, imò bella, uſque ad ſchismatis periculum, Eccleſiam inter & Principes exarſiſſe omnes noverint. Prob. IIIl. ex ipſorum Prinecipum ſæcula- rium praxi & teſtimoniis. Nam I. Principes, dum hac in re ediderunt Leges, fatentur id ſe facere authoritate Canonum, ad hos pro- movendos: ſic Carolus M. prohibens quzs- dam nuptias Lib. 5“ Capit. itâ, inquit, Gre- gorius ſenſit. Ea Canones prohbibent copulari. Carolus Calvus in Edicto Piſtenſi: conjugium ilud . .. ſicut Leo in Decretis ſuis, J. Gre- gorius in Epiſtolis ſuis monſtrant, diſolvatur. Chilpericus Francorum Rex indignè ferens, quèòèd Prætentatus Archiepiſcopus Rothoma- genſis Meroveum cum amyta ſua conjuansiſ- ſet, in coactâà Pariſiis Synodo, anno 577. te- ſte Gregorio Turonenſi, Prærtextatum ar- guens, an ignarus erus, ait, qucæ pro hac cau- ſa Canonum ſtatuta ſanxiſſent * II. Principes conſtanti obſervantia, cùm contracta illegiti- ma Matrimonia diſſolvi vellent, ipfſi ad tri- bunal confugerunt Eccleſiæ. Sic Carolus M. priorem ſuam conjugem Defſiderii Longo- bardorum Regis filiam, non niſi poſt latam ab Epiſcopis ſententiam dimiſit. Lotharius poſt ſuam à Theutberga ſeparationem, a Con- cilio Aquisgranenſi decretam, novarum ab Dddd 5 eodem 11770 DE MATRIMONIO. eodem nuptiarum veniam humillimè petiit. Henricus IV. Francorum Rex Margaretham dimiſit, ſed non niſi poſt latam a Clemente VIII. per conſtitutos in Francia Judices Ec- cleſiaſticos ſententiam. Denique poſteriores Reges Chriſtianiſſimos, ur irritarentur Matri- monia clandeſtina, per Oratores ſuos id ſo- lenniter petiviſſe à Patribus Tridentinis, con- ſtat ex Pallav. Lib. 22. c. I. Plena eſt Hiſto- ria id genus exemplis aliis. ð Ratio a priori efſt: Quia Matrimonium fidelium hoc ipſo, quèòd eve ctum ſit ad digni- tatem Sacramenti, cæpit eſſe contrac7ctus ſa- cer & ſpiritualis; conſequenter ſubtractus oteſtati ſæculari, & ſoli Eccleſiaſticæ ſub- jeétus. Conf. Demus, Principem ſtatuere impedimentum aliquod, quod per Eceleſiam ſtatutum non ſit; hoc caſu certe Matrimo- nium eſlſet Sacramentum juxta Legem Eccle- ſiaſticam; non efſlet verò juxta Civilem. Quid ergo foret dicendum? ſi catholicus es, Eecleſiam aſſeres prævalere; ergo Principis impedimentum nullum erit; ergo illud po- nendi nulla poteſtas. Dixi tamen in Concl. Jubditis ſuis delibus; poſſe enim id Principes Sæculares, etiamſi infideles, reſpectu ſubdi- torum infidelium, certum videtur, & eſt communis ſententia. KRatio plana eſt; quia Matrimonia infidelium Sacramentum non ſunt; ſed contractus merè civilis; igitur ſicut infi- deles Principum ſuorum poteſtati Legislati- . V* 4 onul culis Girin fut. con len ſo⸗ gel ſen jeni. colltl Don elle lu⸗ 4p vel hur loſi n inte gor ! l. r n lor N DE MATRIMONIO. IIZF vVæ quoad contractus alios, ira quoad Matri- momum ſubjecéti ſunt. . Obj. I. cum Launojo. In prioribus ſæ- culis ſoli Principes ſtatuerunt impedimenta dirimentia; ergo penes eos hoc jus tantùm fuit. Prob. Ant. Imô. Legem prohibentem conjugis inter conſobrinos, non Epiſcopi, ſed Theodoſius tulit. 24: Legem, 2. Cod. de inceſt. & inutil. nupt. qua proſcribitur con- jugium ingenui cum ancilla, Conſtantinus dedit; ad quam provocare viderur ipſe Leo M. S. P. Epiſt. 82. ad Ruſticum Narbonen- ſem. 3tiò. L. 4. Cod. cit. vetant Impp. Va- lent. Theodoſ. & Arcad. contrahere nuptias contra mandata, conſtitutionésque Princi- pum. 470. Patres in Concilio Milevitano Legem de divortio ab Imperatore petendam eſſe decreverunt. . Imô. M. Ant. cujus aperta eſt fal- ſitas ex Probationib. Concluſ. . 200: o ge- neraliter. Si quando Principes Leges tulerint de impedimentis Matrimonii, id vel cum approbatione Principis Eccleſiaſtici factum; Vel ſi ea defuit, Lex illa etiam in Eccleſia ro- bur non habuit; quod in ea ipſa Lege Theo- doſii cit. videre eſt, cùm enim eam abrogaſ- ſent ejus filii. I. celebrandis. C. de nupt. & de- inde aliam dediſſer Juſtinianus, ut lieita eſſent inter conſobrinos conjugia, obſtitit S. Gre- gorius ex dictis in refutatione Reſponſ. zdæ, ac Lex illa Juſti niani & filiorum Theodoſii Oinmn „ 1172 DEzE MATRIMONIO. omni authoritate caruit. Item patet in ipfſa Lege Conſtantini irritante conjugium Inge- nui cum ancilla; ea enim tam diu duntaxat valuit, quàm diu voluit Eccleſia; poſtquam hæc valere tale Matrimonium voluit c. 1. ge Conjug. Servor. excepto caſu, quo pars libe- ra & ingenua ignorat conditionem ſervilem alterius, etiam illa Conſtantini Lex vigere de- ſiit. Unde ad prob. I. &o 2. Patet reſponſio. Item ad prob. 3. Demum ad 4. à. N. ſim- Pliciter aſertum. Patres enim Milevitani nen decreverunt petendam eſſe Legem, qua de- cernatur, non licere poſt divortium uxorem aliam ducere, priore vivente, ſed qua puni- antur pæna etiam civili, qui id fecerint; jam enim Patres ipſi in Concilio rem definive- rant, adjectà excommunicationis pæna. Olj. II. Matrimonium eſt contraétus civilis, ergo diſpoſitioni Principis Politici ſubjectus eſt. Conf. Chriſtus evehendo con- tractum Matrimonialem ad eſſe Sacramenti, Principi politico non abſtulit poteſtatem, quam in illum habuerat, ut contractus eivi- lis eſt; ergo. H. D. Ant. Purè civilis. N. Talis, qui ſimul nunc Sacramentum eſt, ut à nulla alia cauſa, quàm ſolis contrahentibus ſeparari à ratione Sacramenti poſſit. C. &% M. Conſ. Ad Conf. H. M. Ant. Hoc enim eo ipſo fe- cit, quo contractum illum conſtitutivum Saà- cramenti eſſe voluit. dicas: Conſtitutio impe- ſpecit ; KD Aigen 8 1 1si E le Gat t liti⸗ nalio 1,4 A aois (on U. len ſta ciy iy. i . lunmi 9 40 o Ne. Cnet NunH NnH DEz MATRIMONIO. 1173 impedimenti non tendit directè in aliquid ſa- cri; ſed ſolùm in Contractum quà civilem & politicum. . Eſto, quèòd fortè directè non tendat in aliquid ſacri; tendit tamen in aliquid ad irritandum Contractum ſacrum, qui ſimul eſt Sacramentum, nec ſubjacet ju- risdictioni ſæcularium, ſed hæc poteſtas nul- li ſœæcularium competit, & aliunde actus ex Legibus Eccleſiaſticis validus indignationem 5. offenſam Judicis ſæcularis non reformi- at⸗· 8 e. Oj. III. ſequentia: I. Poteſt Princeps po- liticus diſponere quoad dotem, arrham, do- nationem ad nuptias, ſucceſſionem in hæredita- te, alioſque Rbctus civiles; ergo etiam quo- ad ipſum Contractum quatenus civilis eſt. II. Poteſt Princeps decernere pœnas iis, qui contra Leges ab ipfis latas contrahunt; ergo. III. Poteſt prohibere militibus, ne ſinè ob- tenta venia uxores ducant. IV. Hane pote- ſtatem circa Matrimonium, ut Contractum civilem in Principibus agnoſcit S. Thomas in 4. Diſt. 34. 4. I. a. I. dd A4. Matrimonium, in quantum eſt in oficium Naturæ, ſtatuitur Jure NWaturæ; in guantum eſt in oficium com- munitatis, ſtatuitur Jure Civili; in quantum eſt Sacramentum, ſtatuitur ure Divino, c ideo exæ qualibet dictarum Legum poteſt perſona efzci ad Matrimonium illegitima. B. ad I. C. Ant. N. Conſ. diſp. eft. quod priora, dos, arrha, & fimilia ex ſe quid merè 1174 DE MATRIMONIO. merè ſæculare ſint, & omnino acceſſorium, proinde diſpoſitio de his non eſt in rei ſa- Eræ Præjudicium: unde etiam quotidie in- tra Catholicam Eccleſiam coram ſæculari Ju- dice illæ cauſæ aguntur: at Contractus ma- trimonialis, nec quid merè ſæculare, nec ac- ceſſorium eſt, ſed ipſum conſtituit Sacra- mentum. Ad II. E. D. Ant. Si Leges illaæ Principum, & pœnæ in transgreflores ſtaru- tæ, ſint latæ ad promovendas, vel adjuvan- das Leges Eccleſiaſticas, quæ vel prohibent, vel irritant quædam Matrimonia C. Si ver- ſentur circa Matrimonia Lege EKccleſiaſtica approbata & valida. N. Ad II. W. Non obſtante tali prohibitione, iplum Matrimo- nium femper tamen erit validum. Deinde Princeps his prohibet Matrimonium ad exi- gentiam boni publici; proinde prohibitione ſua urget præceptum naturale, quod prohibet Privatis Matrimonium, ſi eſt in boni commu: nis præjudicium. Ad I. d. D. eum Pplie! In quantum eſt in offieium eommunitatis ſta- tuitur à Jure Civili in ordine ad effectus civi- les, dotis, ſucceſſionis, idoneitatis ad officia, & ſimilium. Item ſi fiat cum ſubordinati- one ad Eccleſiam. C. Secus N. Nam ta- le Jus Civile alias ſe ſolo inſufficiens eſſe, idem Doctor Angelicus apertè tradit in 4. Diſt. 42. 4. 2. a. 2. ad 4, ubi: dicendum, quòd pro- bibitio Legis Humanæ non ſufhceret ad impedi- mientum Watrimonii, niſi interveniret BeeMi . autho- erte Gach Tarein er V0 1,8. N s N. Hure ℳ Gyne R Sept Pert voci Do. 1i va Gem mi. fanit Uansl xi lorn 6 ho⸗ De let kit. lr 1 lere iske, ene hi Es ce NM no- N Atd⸗ Mlte inck nnnt ninf teftt ſan u G Ninl Gi⸗ E Nℳ DE MATRIMONIO. 1175 authoritas, quæ idem etiam imerdicit. Dici etiam poteſt, S. Thomam locutum eſſe de Mattimonio, prout contrahi poteſt indifferen- rer vel à gentili, vel ab infideli, vel à fide- li, & ſie quolibet Jure dirimi poſſe, in gen- nili quidem per Jus Naturæ; in infideli per Jus Naturæ, & Civile, in fideli per Jus Na- turæ & Eccleſiaſticum. 2=ðèð ARTICULUS II. An defatto in Germania, ahisque Provinciis Septentrionalibus ligentur Heterodoxi impedimen- tis Matrimoniz Jure ſolum Ecoleſiaſtico dirimen- tibus, ut proinde invalida cenſeri debeaut eo- ruſn WMatrimonia tali eum impedi- mento contracta? DRæſentem controverſiam, quæ ſanè mo- menti maximi eſt, & uss in Provinciis Septenfrionalibus frequentiſſimi, neminem pPertractare auſum fuiſſe ante P. Leſſium & Societate comperimus: quem poſtea ſecuti DD. inter ſe admodum diſcordes, de ea mul- ta varietate ſentiunt, & loquuntur. Et qui- dem conjugia ejuſmodi valore omnino de- ſtitui cum Leſſio, Buſenbaum & aliis latè de- fendit P. Gobat Exper. Zr. 9. cg Append. 15. tametſi ſententiam oppoſitam aſſerat in pra- Xi rutam. Pro valore econtra conjugiorum illorum ſtant Petrus Marchant. Henric. Mair, & hoc teſte, Simon Felix Moralis Scientiæ Doctor eximius. Favent etiam non obſcu- 12 1176 DE MATRIMONIO. Ure r& Tanner Zum. 4. Diſp. 8. 4. 3. Laym. Lib. ini 5. 17. 10. p. 2. e. 4. aliique, dum valida eſſe Qeline docent conjugia ab Hæreticis, abſente loci s ehr Parocho Catholico, contracta. Apertè verô Won connubiorum eorum valorem propugnant UWihel Schmalzgr. Pichler, van Elpen, aliique RRt penhre, Præ ſertim Canoniſtæ hodie communiàùs, ul el maximè quoad impedimentum Clandeſtinei-: tatis, quos refert Pichl. Zit. 1. de Matrim. odll n. 98. Nos, donec Eccleſia quid aliud ſta- ſetode tuat, interim ita cum poſterioris ſententiæz, Eyo Patronis reſolvimus: . Dico. Probabilius eſt, in Germania no- lü vel ſtra aliiſque Provinciis Septentrionalibus d um/5 facto non ligari Heterodoxos impedimentis kin e Matrimonii dirimentibus, Jure tantüm Ec- Wade cleſiaſtico ſtatutis; proinde valida cenſenda ere le eſſe eorum connubia tali cum impedimento IIi in contracta. Dixi 1mò: defacto: i. e. nunc Müh temporis, quo ipſis vel Præſcriptio & conz- lLer t ſuetudo Legibus Ecclefiæ connubialibus con- Jod traria, vel conniventia Eccleſiæ favet proba- cleſ biliùs; aliàs enim Hæreticos quoſcunque Le. onilt gibus quibuscunque Eccleſiæ, tam connubi- Hum alibus, quàm aliis ligari per ſe, ante præœſeri- in er ptionem, ac conſuetudinem contrariam „ aut on conniventiam Eccleſiæ, certum ſupponimus; Ci utpote qui per Baptiſmum ingreſſi Eccle- Inn ſiam, hujus hoc ipſo eſſe ſubditi, & Juris. uinont dictioni fubeſſe cæperunt. Can. y. D. 45. Di- uis Xi 2dô: Derimentibus Jure tantum Eccleſaſti. i . Nende en E e ſe E . . 4 ons . A. Pf DE MATRIMONIO. 117 e; pariter enim certum eſt, Hærericos uè, ac Catholicos Perpetuò ligatos teneri impedimentis, quæ Naturalis, aut Divini JNris elari ſunt, cùm contra utrumque nulla unquam prœvalere poſſit conſuetudo; aſſue- factio enim ad res malas, aut à Poteſtate ſu- Periore, quàâm ſit humana, prohibitas, corru- ptela eſt Poris quàm vera confuetudo. —Proh. J. Non videtur credibile, quòd Eccleſia velit urgere Leges ſuas contra He- terodoxos quoad impedimemta Matrimoni?; Ergo probabilius iis defacto non ligantur. Prob. Ant. Non eſt credibile, quèòd Eccle- ſia velit urgere Leges, quarum obſervan- tiam ſperare non poteſt, cùm alioquin aper- t& in deſtructionem tenderent, & Leges hoc ipſo eſſent irrationabiles; aut quòd velit ur- gere Leges, ſi ſit Prope certum moraliter, nihil fructûùs, vel certè parum, econtra da- mni ſpiritualis plurimum inde naſciturum 3 Lex enim communitati debet eſſe utilis, quod vel maxime in ſuis Legibus intendir Eecleſia: Suhſ. Atqui Eccleſia non poreſt moraliter ſperare Legum iſtarum connubi- alium obſervantiam inter Heterodoxos; cùm exceptis forte doctioribus „ eas igno- rent communiter; vel certè ſe iis non ad- ſtringi autument; & Proinde, ſi urgeret, plurimum inde damni naſceretur; cùm Ma- trimonia eorum contracta cum impedimen- t0 Juris Eccleſiaſtici eſſent meri fornicarii Ecee Son⸗ 1178 DE MATRIMONIO.- concubitus, proles illegitimæ; nec pärùm „ averterentur eorum animi à Fide Catholica- ſi proles ſuas haberi illegitimas & ſpurias iſa cernerent: adde: dari ſic occaſionem luxu. e rioſis deſerendi contracta matrimonia, novâ- que ritu Catholico contrahendi, & hæc, ut ftaris meritò notat P. Pichler ſine ullo fructu. Er- enie go non videtur Eccleſia urgere defacto Le- Anan es (uas contra Heterodoxos quoad dicta un Impedimenta; ſed connivet permirtendo, ihcl nec irritando eorum Matrimonia tali cum ama impedimento contracta. L i! Perol. II. Poteſt per conſuetudinem de Im rogari Legibus Eccleſiæ connubialibus quoad vim irritanndi Matrimonia, ſi habeat con- Uune ditiones ad legitimam coniuetudinem requi- l ſitas; & per conſuetudinem contrariam H. retici jam derogârunt connubialibus Eccle- ſcemn ſiæ Legibus, hæcque conſuetudo habet con- 0 d ditiones omnes ad legitimam conſuetudinem Küpi requiſitas; ergo ü PBrob. Amt. I. P. Nam univerſaliter, ex 7. c. fin. h. t. datur ea vis conſuetudini, ut per dn eam abrogari poſſint Leges Eceleſiaſticeæ; ſi laumn illa ſit rationi conſona, & legitimè præſeri- lte pia; h. e. conditiones requiſitas habeat; ſed ͦ e conſuetudo, de qua loquimur, poteſt eſſe nnari⸗ rationabilis, & habere conditiones requiſi- Ipre tas; nam ex Regula generali communiter Gin recepta à DD. eæxdem cauſæ, & circumſtan- en tiæ, quæ rationabilem poſſunt facere Legent uilyiß Eceleliaſticam, etiam poſſunt rationabilem N facer endn E ,nn kn. 0e ⸗ len fer . Ghle. NAie enminnen Nl MMon Noge dh. lelle e. We Cvatin 9 Petle lt i 6 4 DzE MATRIMONIO. 1179 facere conſuetudinem; ergo, ſi per Leges Eceleſiaſticas tolli, ac reſtringi poſſint impe- dimenta Jure Nocleſiaſtico inducta aliquan- do, ut videre eſt in impedimento conſangui- nitatis & affiniratis, quod Jure antiquo ex- tendebatur ad ſeptimum, nune ad quartum duntaxat gradum c. non debet. 8. de Conſan- uin. Item in impedimento publicæ hone- ſiaris, quod ante Trid. ſe extend ebat ad gra⸗ dum quartum, & oriebatur etiam ex Spon- ſalibus de futuro invalidis, nuné poſt Decre. tum Trid. Se. 24. 6. 3. de KReform. Matrim. ex validis tantùm oritur, & primo tantümm gradu concluditur; non apparet, cur idem non poſſit conſuetudo legitima. Wec ob- Rat. c. Quod ſuper. y. de Conſ. quo reprobari; videtur conſuetudo talis; nam intelligi hoc debet, de conſuerudine non Præ- ſeripta legitimè; ſic enim & de omni con- ſuetudine contra Jus, Eccleſiaſticum dicitur c. 7. hb. t. quòd non tam cossſuetudo, udm corruptela ſit cenſenda, quæ Sacris e Canonibus inimica; ſed hæc & ſimilia dicta intelligenda eſſe de conſuetudine de- bitis conditionibus deſtituta, non legitimè Præſeripta, vel irrationabili, communis eſt interpretatio, nec latet etiam Tyrones Juris; id enim ſatis clarè exprimit c. in h. z. ubi: iicer etiam longæve conſuetudinis non ſit vilis authoritas, von tamen eſt uſque adeò valitura vt vej Juri Poſitivo debeat Prajudieium generare- Eeee z NB. 4180 DE MATMIMONIO. NB. niſi fuerit rationalis & legitimè præſoripta. „onhi. Unde Maj. nobiſcum admittunt AA. com- non munius Sanch. Lib. 7. de Matrim. Diſp. 4. ab mn, N eoque citt. plurimi; quibus addi poſſuat Gon- aus zZal. Sylv. Pal. aliique RR. quin ab Adverſa- urimdn riorum quibusdam admittitur; ut tota pro- am, ſ pe controverſia quoad 2. p. ſit: ſed u * Proh. 2. P. Nam I. habetur & frequen- di ddl zia aétuum, & qiuturnitas temporis, àt per ſe precth patet, cùm conſtet ab ipſo Religionis acatho- wanle, licæ initio Legum Eccleſiæ connubialium eſt ¹4 plurium non uſum, ſive uſum illis contra- leg rium apud Proteſtantes fuiſſe; inita ab iis invatun fuiſſe conjugia paſſim. ſinè nullitatis exiſtima- mri n tione, hodiéque ita celebrari. II. Nec deeſt enue Legislatoris couſenſus, ſive Pontificis; Nam ffolfbe Ym is univerialiter vim dedit conſuerudini c. gun d fin. b. t. Cit. abrogandi Leges Eccleſiaſticas; ſerum igitur ſi non conſtet de contraria voluntate hiorun Legislatoris Pontificis, etiam vis illa conſue- dal tudinis ſe ad noſtrum caſum extendet; Pro-= poſſt, inde habebitur Legislatoris conſenſus ſaltem ſnda ſ- legalis; atqui de voluntate contraria non ( conſtat; imò habetur conſenſus ejuſdem per- erec ſonalis tacitus, cùm conjugia ejusmodi cele- iim n brärunt ſciente Pontifice, nec tamen licèt Pmmue poſſet, contradicente, ſed diſſimulante, ac niiniti tacente. III. Nec deeſt rationabilitas; ut eaicns enim vis Legum irritantium conjugia hujufſ jeniim modi poſt continuatum tanto tempore nom ance) nſum earum, vVel uſum iis contrarium eella⸗ Dä 2 DE MATRIMONIOOD IISY ret, omnino expediens fuit; rum; quia ſpe- rari non poteſt illarum Legum obſervantia; tum, ut evitentur fornicationes & concubi- natus; tum, quia Legum illarum ceſſatio plurimùm confert ad tranquillitarem publi- cam, faciliorem Proteſtantium reductionem Qc. ut dictum Prob. I. ſicut igitur Provin- er. cia aliquà Catholica jejunium ab Eccleſia n Ppræceptum longiſſimo tempore non obſer- ic vante, id ſervandi obligationem tolli, non “ eſt à ratione alienum, ſed expediens, un ne Leges, quarum obſervantia poſt con- tinuatum tanto tempore non uſum ſpe- rari non peteſt, incipiant eſſe noxiæ, damno el ac ruinæ ſpirituali; ita in Provinciis Septen- I rrionalibus continuato non uſu aliquarum Le- it gum Eecleſiaſticarum Nuptias irritantium, Als. Marum vim, ex iisque provenientem con- GW jugiorum nullitatem ceſſare prorſus expedit, Uub quòd Legum iſtarum obſervantia ſperari non e poſhit, ac proinde moraliter impoſſibilis cen- un ſenda ſit. =ÿGM Confirm. Plures ex Adverſariis admittunt, valere clandeſtina Proteſtantium Matrimonia, e etiam nunc in Terris, in quibus aliquando 6Gpromulgara fuit Lex Tridentini illa Matrimo- e nia irritantis, ſcilicet propter allatas à nobis rationes, oppoſitam conſuetudinem, conni- nk' ventiam Eccleſiæ &c. ergo idem meritèò di- e ecitur de Matrimoniis contractis cum aliis im- v pedimentis jure Eccleſiaſtico ſtatutis, ut pub- Eeee 2 licæ 1182 DE MATRIMONIO. licæ honeſtatis, conſanguinitatis &c. vel di- cant Adverſarii, quare generalia illa Juris principia præcisè & tantùm faveant Matri⸗ moniis Proteſtantium clandeſtinè contractis, ita ut valida haberi debeant, non verèò con- tractis cum impedimento alio Juris Eccleſia- Olj. Omnes Heæretici hoc ipſo, quèòd per Baptiſimnum ingreſſi ſint Eccleſiam, hujus Jurisdictioni ſubſunt: & omnibus li- gantur Legibus; ergo conjugia eorum con- tra Legem irritantem Eccleſiæ inita, æquè ſunt invalida, quàâm ſi ineantur à Catholicis. B. D. Maj. Ligantur omnibus Eccleſiæ Le- gibus, per ſe, ſcilicet, quibus per contra- riam conſuetudinem non derogarunt, vel uibus eos ligare ſemper Eccleſia intendit. 4. Ber accidens, quando eas contraria conſue- madine ahrogârunt, vel quas Eccleſia in iis non urget. M. Ant. & Conſ. quia Legibus illis irritantibus derogarunt conſuetudine contraria; nec eas in Hæreticis defacto urge⸗ Eccleſia: ſecus eſt de Catholicis. Iſt. . Confſuetudini huic, quæ præ- tenditur, deeſt conſenſus Pontificis; ergo hæc contra Leges Kccleſiaſticas prævalere non Poteſt. prob. Ant. quia non poteſt prudenter præſümi de S. Pontifice, quêd illis tanquam ſubditis rebellibus favere voluerit, eos velut in præmium rebellionis eximendo à ſuis Le- gibus. Couf. L. Hæretici poriàùs Pæn digni . unt-» , aon S V. mhbun Eolars ſs ree ceroor. . nh. N ien N⸗ ruN1 nivet, itanco tor pru ſerwantl a Pro is, 4 C Cpree becier tur er Flrxet favore ſunt, gibus as il os te eter indi tammenn conver Geud 6 S 1 DEY MATEIMONIO. 1183 funt, quàm tali favore & exemptione ob po- . ln teſtatis Eêcleſiaſticxæ, & Legum hujus con- temptum & violationem. Cbuf. II. Princeps ni, ſæcularis non præſumitur eximere a Legibus Ieir., ſuis rebelles ſubditos; ergo nec Eccleſia He- il, terodoxos pertinace. .“ “ W. MW. Ant. conſtat ex ſupradictis. Ad b, prob. M. Ant. Nec ideo, dici poteſt S. Pon- ein tifex velut præmiari rebellionem Hæretico- Gi rum; ſed juſtis de cauſis ſupra recenſitis con- ume nivet, ac diſſimulat permittendo, & non ir- ine ritando ralia Marrimonia, tanquam Legisla- i tor prudens, ne Legibus ſuis, quarum ob- el. ſervantiam hic & nunc ſperare non poteſt, un. quæ proinde cenſenda eſt moraliter impoſſi- bilis, damnum inferat ſine ullo ſperato fructu. Grn. Ad Conf. I. H. D. Potiùs pæna digni ſunt, ,, ſi præcisè ſpectetur illorum pervicacia, & in- obedientia in Chriſti Vicarium. C. Si ſpecten- ui tur circumſtantiæ aliæx. N. Nam 1m0. Licèt m Flæretici ex ſe potiùs pænam mereantur quàm favorem hunc, commiſeratione tamen digni 6 ſunt, quèd magnam partem ignorent ſe Le- gibus Eccleſiæ ſubjectos eſſe, plerique verò cuh has ipfſas irritantes Leges neſciant, Ppropter emu quos toti communitati indujgeri aliquid pru- denter poteſt. 24d. Licèt Hæretici formales indigni ſint iſta Eccleſiæ indulgentia; hanc tamen poſcunt & merentur ſpes promptioris converſionis, tranquillitas publica;, evitatio “ concubinatuum & incæſtuum certò ſecutu- 4 Eeee 4 rorum, 1184 DE MATRIMONIO. rorum, cum Legum iſtarum obſervantia ſpe- rari non poſſit &.. Ad Conf. Il. M. 1m. Etiam prudentis Principis eſt indulgeie quid immorigeris ſubditis, ſi inde ſpes ſit majo- ris boni, eos faciliùs reducendi; ſi inde ma- la alia evitentur. 24d . e. Princeps ſæcu- laris potiùs vindicare injurias, quàm pro- deſſe rebellibus intendit: at piæ Matris Ec- cleſiæ genius eſt, etiam in contumaces filios materna viſcera extendere; eorum procura- re bonum, non habita ratione injuriarum; unde prudenter creditur non urgere Leges, quæ in damnum eorum tenderent ſine 1pe ullius fructůs. .—Iuſt. II. Ut conſuetudo Legi alicui deroget, debet tam ipſa, quàm mores uten- Iium contrarii eſſe rationabiles, ſed tales non ſunt, quibus ſcienter contravenitur Legibus Eeccleſiaſticis. Conf. Hæc conſuetudo eſt malitiosè infroducta ab Heterodoxis in con- temptum poteſtatis Pontificiæ; ergo eſt Ju- ri Naturali & Divino contraris, quo jube- mur parere Authoritati legitimæ; ergo irra- tionabilis. . M. Rationabilitatem conſuetu- dinis deſumi neceſſariò debere ex actibus contrariis, quibus inducitur, cùm hi etiam Poſſint eſſe peccaminoſi; ſed circumſtantiæ aliæ conſuetudinem poſſunt facere rationabi- lem, ùt conducentia ad bonum publicum &c. Quæ verò rationabilem faciant hanc, de qua loquimur conſuetudinem, dictum eſt ſupra. (DV— . No et dun mban (ootlart Wl lll col 1000 &N Inleri ſeopo ſetit eatn oſet M, Itert gai tur. fun Dii , mvit lunli ſjlu⸗ nnn Eecli e 4 in k Gaon. l en nim elt 17 le⸗ l Cnn. NNa lennd. 0ites d en NeH e 1 EN N,. . H vion “ 4 7 DE MATRIMONIO. 1185 Ad Conf. N. D. I. Conſ. Eſt Juri Naturali & Divino immediatè contraria. N. mediatè. C. Sic omnis volatio Legum Humanarum, per quam læditur ſemper obedientia legiti- mæ authoritati debita jure Naturali & Divi- no præcepta, eſt mediatè utrique huic Juri contraria; hæœæc tamen mediata violatio Juris Naturalis & Divini non facit irrationabilem conſuetudinem Legi Humanæ immediatè contrariam; alioquin nulla Lex humana ab- „ & M. 2. Conſ. Olj. Il. S. Congregatio Cardd. Trid. Interpp. reſcripſit anno 1605. 19. Jan. Epi- ſeopo Tricarienſi apud Belgas Legato: Hæ- reticos quoque ubi Decçretum Tridentini Ot pu- blicatum, teneri talein formam ol'ſervare, & pro- pterea ipſorum etiam Matrimonia abſque forma Concilii, quamvis coram Miniſtro: baretico, vel Magiſtratu loci contratta,; nulla & irrita eſſe. Item, teſte P. Reiffenſtuhl, ead. S. Congre- gatio anno 1676. 2. Maji. ſic declaraſſe dici-= tur: Catholicus oum bæretica Matrimonium co- ram Magiſtratu ſæculari in loco, ubi Concilium Tvid. eſt receptum, & parochus commode haberi & adiri poterat, contraxit, & poſtea conſum- mavit, §. Congregatio Eminentiſ-. §. R. E. Car- dinalium Concili? Tvid. Interpretum, ſecundum ea, quæ proponuntur, cenſait, diétum Matrimo- nium fuiſſe nullum. Unde ſic arguirur: Hic declarantur nulla eſſe Matrimonia Hæreti- Esee „ co-⸗ rogari poſſet conſuetudine contraria. Unde 7 1186 DE MATRIMONIO. corum contra formam à Trid. præſcriptam, ſive clandeſtinè contracta; atqui nulla eſt ra- tio, cur potius irrita ſint Hæreticorum con- Jugia contra Decretum Trid. contracta, quàm cum aliis impedimentis Juris Eccleſiaſtici; ergo. Conf. Benediétus XIV. valida declara- vit Matrimonia Proteſtantium contra for- mam Trid. idem indulſit Catholicis in Pro- vinciis Belgii confœderatis, ſive Reip. Hol- landiæ; etiam in civitatibus, in quibus Reſp. Holland. præſidium habet militare, vulgo Barriere, ac ſi extra ea loca degant in caſtris ſub ſtipendiis dictæ Reip. ur validè contra- hant, non obſervatâ eâ formâ à Trid. ſtatu- t; afqui exceptio firmat Regulam in oppo- ſitum. Ergo N. Imdô. Dictas declarationes non eſſe Authenticas, ut vim Legis habeant, cum emanarint, nullo Pontifice id ſpecialiter ap- Pprobante, quòd tamen inter alia, ut ſint Au- thenticzæ, & jus facere poſſint, ex Conſtit. Sixti V. & Gregori XIV. requiritur. k.. 20d. Etſi etiam exhiberentur in forma Au- thentica, plus non evincitur, quàm reneri etiam Heterodoxos Decreto Trid. in Pro- vinciis, in quibus illud promulgatum fuit; non verèò probatur, quòd adempta ſit con- ſuetudini legitimè præſcriptæ vis derogandi Eccleſiaſticis Legibus; qualis conſuetudo eti- am ail declaratione illas introduci potuit, ur gacto nequidem in iis locis, pro quibus ema- anar Decar e al Prox! dr d 005 Nuuc ed lieo⸗ ert l Dee jam logu Addl hu eia 44 DE MATRI MONIO. 1187 en, emanarunt, nec Trid. Decretum, nec citt. I, Declarationes robur habeant. W. 3i5 in ſpe- ., cie ad primain. Ea modò nequidem Beſgii en Provincias Proteſtantium ſtringit, tum, quia, e àt dictum, per uſum contrarium per tot an- G nos uſque nunc abrogata fuit: tum, quia mn, nunc aliæ longè ſunt circumſtantiæ; cùm Gm., enim hec declaratio emanaret, Regi Catho- Nh. lico Hiſpaniarum adhuc ſubjectæ erant, nec eE permitrebatur Novatoribus liberum ſuæ ſe- NN Cciæ exercitium, ac proinde merito Trid. Nd Decreti obſervantia ſperari poterat; ſed hæc am jam per tot annos ceſſant. Ad 2dam. Hæc N loquitur de Catholico, qui contraxit cum Acatholica, & quidem in loco, ubi commo- de haberi & adiri poterat Parochus; quo caſu Ac etiam plures noſtræ alias addicti ſententiæ cr AA. ut valeat Matrimonium, Parochi Ca- lrt tholici præſentiam requirunt. Deinde, ut hrh ait Pichl. forſitan data fuit pro loco, qui ſub- a6 elſt Principi Catholieo, urgenti obſervantiam m. Dexcreti Trid. Unde argumentum ex Cixt. Cne Declarationibus defacto non ſteingir, prœæter u rationes dafas, ob conſuetudinem etiam his obbpoſitam. Ad Conf. N. hic exceptionem r fieri à Benedicto XIV. ſed quværentibus Epi- ſcopis de valore talis Matrimonii, reſpondit ſimpliciter, valere illud; quod reſponſum proinde exceptio à Regula dici non poteſt. Olj. III. Sequentia. I. Silentium S. Pon- tificis ad illa Proteſtantium Matrimonia eſt tan- 1188 DE MATIMONI0e. tantùm mera tolerantia & diſſimulatio, cùm impediri non poſſint; ergo illa non appro- bat tacité. II. Si, ex allatis rationibus, Hæ- retici defacto non ligentur Legibus connu- bialibus Eccleſiæ; ergo nullis omnino ejus Legibus tenebuntur, & exempti erunt ab omni obedientia præſtanda Eccleſiæ, quia huic conſtanter contraveniunt. III. Sic Hæ- retici eſſent melioris conditionis, quàm Ca- tholici; haberéntque ex delicto ſuo commo- dum, quod prudenter nequit velle Eccleſia. IV. Hoc modo valida fieri poſſent Matri- monia, quæ ineuntur à Sacerdotibus & Re- ligioſis apoſtatis; quia votum ſolenne eſt im- pedimentum dirimens Jure tantùm Eccleſia- ſtico. . Ad I. M. Aſert. Quando enim res Goncernit Provincias integras, nec repugnat Juri Naturali, aut Divino, nec ſolet, nec oteſt ab Eccleſia præcisè tolerari, ſed rata haberi debet, ne ex negato conſenſu aliàs graviſſima ſequantur mala ſine ullius fructus ſpe; hæc verò certò poſt ſe trahet Lex, quam, cùm obſervantia ejus ſperari non poſ- ſit, nihilominus Legislator urgere vellet. Ad II. N. M. illat. Sicut enim non ſe- quitur: poteſt Provincia aliqua Catholica per continuatum non uſum longo tempore, ſive uſum contrarium derogare quibusdam Legibus Eccleſiæ; ergo poterit ſic derogare omnibus Legibus Eccleſiaſticis, & obedien- e de girus Ous niam teatu ſalie 1l “ us cun er li pe 1 cl. Mbil ſ 160. dica a lior libu den Tent m llic e n nol od li ſtut. en. ono D ed le . Glnl CNN al. 1 M 6ℳ eli. lli. N gint ee 4 ſend el 7 DE MATRIMONIO. 1189 tiæ debitæ; ita nec tenet illatio prior. Ni- mirum ratio eſt; quia derogari poſſe Legi- bus Eccleſiaſticis per conſuetudinem contra- riam, ſi conditiones requiſitas habeat, fa- tentur omnes, & polſitivè Jus ipſum Eccle- ſiaſticum aſſerit c. n. de Conſuet. cit. at dero- gari poſſe ſimiliter Legibus omnibus, ipsique obedientiæ debitæ, negant omnes: negat Jus, tali præſcriptioni poſitivè reſiſtens. c. cùm non liceat. 12. de Præſer. item 16. Nec permittit ratio, ullius conſuerudinis, vel præ- ſeriptionis vi ſubditos ab obedientia eximi, ne ſublatis penitus Legibus, omnis diſcipli- na evaneſcat, & Reſp. ſubvertatur; unde conſuetudo talis nunquam poreſt fieri ratio- nabilis. Accedit, quèòd Eccleſia ab ipſo Chri- ſto hanc poteſtatem in eos acceperit. Math. 16. 18. adeôque hæc nec ab ipſa Eccleſia ab- dicari poſſit. Ad III. M. D. Eſſent melioris conditionis abſolutè & per ſe. N. non enim abſolut me- lioris conditionis dicitur, qui honeſtis & uti- libus ſe Legibus ſubtrahit. Eſſent per acci- dens; & ſic per accidens ex delicto habe- rent commodum. C. Hoc verò ſæpius, eti- am in Catholicis evenit, ut per accidens ex delicto conmmodum ſentiant, dum malitio- 88 Legem non recipiunt, vel per conſuetu- dinem contrariam, actibus etiam peccami- noſis, dum conſuetudo eſt in Reri, abrogant. Unde nec dici poteſt, Pomtificem hoc Enl 1 L 9 119090 D-z MATERIMONIO. plus favere Novatoribus quàm Catholicis, Permittendo priorum Matrimonia contra Leges connubiales Eccleſiæ, & non irritan- do; hoc enim non ex favore in illos facit Pontifex, ſed ad evitanda graviora mala. Sic Provincià aliquà Catholicà per conſuetudi- nem contrariam abrogante Legem Eccleſia- ſticam, S. Pontifex non ideo huic plus fave- re dicirur, quàm aliis Provinciis. d II. g. Non eſt paritas ; quia his Matrimoniis ſemper ſe poſitivè opponit Eccleſia: ſeparat, ſi ad gremium Eccleſiæ redeant, eos ab uxorum commercio; hiſ- que, ſi redire, vel tranſire ipiæ ad Eccleſi- am Catholicam velin, nova permittit con- jugia. Deinde non poteſt præſumi, conſen- tire Eccleſiam in Matrimonium ſacrilegè contrahendum; præciſa enim omni Lege Eccleſiaſticâ, adhuc eſt Jjure Naturali & Di- vino ſaltem illicitum cum voto tali inire Ma- trimonium. . ARTICU LUS III. QLuot & quæ ſint impedimenta impediehtia Matrimoniss ðèð E impedimentis Matrimonii alia eſſe im- Pedientia, h. e. quæ prohibent tantum Matrimonium contrahendum, quin tamen contractum propterea invalident; alia eſſe dirimentia, h. e. quæ Matrimonium & Prohi- bent, & invalidant, jam ſupra innuimus ini- 110 — i 1o ſen noe ſuot Verſie i, 1 ſln 0 NWenn hon . 10. dienn octay inchut ſanpol Trahere ſoleon rum! Eeds tumme ataue ne 1 Ceceli monit 1 (pr. 4 ls ee Chjern , 0 nn. 8 lante rla: etde. , l Kchden Loce enco; . Lacs e Colen. lee lH uN Unnrh H elede 1e anmn 1N Mande daGO DE MATRIMONIOD 1191 tio hujuſce capitis. De utriſque nunc in ſpecie breviter agendum; ac primò quidem hoc Art. de prioribus. Dico. De Jure novo quatuor tantùm ſunt impedimenta impedientia, hoc expreſſa verſiculo: Sacratum tempus, V'etitum, ponſa- lia, Votum. Quorum hæc eſt expoſitio. I. Sacratum tempus, quod etiam ſeria- tum dicitur: videlicet illud, quo celebrare Sblennes nuptis prohibuit Eccleſia. Fluit hoc tempus juxta Decretum Trid. Seſ. 24 c. 10. de Kef. Matrim. ab Adventu uique in diem Epiphaniæ, & à die cinerum, uſque ad octavam Paſchatis, ſive Dominicam in albis incluſivè. Dixi: Solennes: non enim pro his temporibus Eccleſia abſolutè prohibet con- trahere Matrimonium; ſed duntaxat cum ſolennitatibus; quales ſunt, ſolennis Nuptia- rum Benedictio, publica ac ſtrepitoſa ſponſæ deductio &c. Ut liquet tum ex textu Trid. tum ex declaratione Cardd. Concilii Interpp. atque ex Rituali Romano. De conſuetudi- ne tamen, ac Lege particulari variarum Di- œceſium, nec ſimpliciter licet inire Matri- monium cirra Epiſcopi licentiam. II. Eztitum Eccleſiæ, ſive interdictum: eſt prohibitio facta à Superiore nupturien- tibus ad certum tempus ex cauſa juſta, ùr, donec inquiratur, an impedimentum, quod objiicitur, exiſtat; vel aliis de cauſis. 1192 DE MATRIMONIO. . III. Sonſalia, ſcilicet valida de futuro, contracta jam eum parte una, & nondum ni legitimè diſſioluta; illa enim obſtant, quo Me minùs licitè contraharur Matrimonium cum i alia; idque ſub mortali ob gravitatem ma- ſet teriæ; Juſtitiæ enim ſemper repugnat, rem del promiſlam uni, & ab hoc acceptatam, eo invito alteri tradere. IV. Votum videlicet ſimplex, caſtitatis, M non nubendi, ſuſcipiendi Ordinis ſacri, in ne⸗ grediendæ Religionis c. 4. 5. 6. Qui Clerici, in Vel voventes. c. unico de Voto in 6. Vota ta- men, quæ in Socierate Eſu ſimplicia dicun. ii tur, ex Bula Gregorii XIII. Aſcendente Do- 31 mino id ſpeciale habent, ut MatrimoniDum I. non impediant tantùm, ſed etiam dirimant. 0 Dixi in Concl. de Jure novo. De jure . epnim antiquo, ſive olim erant numero 12. his vulgaribus verſiculis contenar: i Ecoleſiæ vetüum, nec non tempus feriatum, Atque Catechiſmus, Sonſalia, jungito votumn; e Inceſtus, Rabtus, ſponſatæ mort mulieris, in Suſceptus propriæ ſobolis, mors Presbyteralis; 8 Vel ſi pœniteat Wbmriner, aut monialem cerx Accipiat; probibent hæc conjugium ſociandum. 5 Ex his, præſuppoſita quatuor priorum in on Concl. notitia, cætera hic paucis, quòd in ( uſu non ampliùs ſint, delibamus. I. Cate chiſmus, dicebatur inſtructio illa, vel Profeſ-· e ſio fidei facta ſuper baptizando, & nomine n baptizandi in exorciſmis, aliiſque interroga- a . tioni⸗ iu⸗ DE MATRIMONIO. 1193 tionibus ante Baptiſmum adhiberi ſolitis; hæc inter baptizantem, & baptizatum, & reſpondentem, tametſi hic parrinus non eſ- ſet, cognationem ſpiritualem induxit. Un- de breviter ab aliis Catechiſmus deſcribitur, ſuſceptio catechumeni non in baptiſmate ip- ſo, ſed ejus cæremoniis. II. Inceſtus, com- miſſus vel à marito cum uxoris conſangui- nea, vel à ſponſo cum conſanguinea ſponſæ in primo gradu, ac viciffſim; his enim, mor- tua comparte, prohibitum erat, quodcunque aliud contrahere Matrimonium C. 20. Cauſ. 32. 4. 7. 6. 1. c§ 2. de eo, qui cognovit. III. Kaptus: qui ſponſafn alienam rapuiſſet, ab omni prohlbebatur conjugio C. 34. Cauſ- 27. 4. 2. quòd alienum conjugium impedire non eſſet veritus. IV. Sponſatæ mors mulie- ris, h. e. uxoricidium ex ira, odio &c. C. 8- Cauſ. 33. 4. 2. ſimiliter mors presbyteralis ich eſt Presbyteri occiſio c. 2. de Bœnit. & Remiſſ.- impediebat à Matrimonio in perpetuum. V. Suſceptus proptiæ ſobolis, ſive propriæ prolis ex Baptismo levatio, ſine neceſſitate, maliti- Osè facta, videlicet animo, privandi ea rati- one partem alteram debito conjugali C. 5. Cauſ. 30. 4. I. VI. & pæniteat, h. e. ſi por= nitentiæ ſolenni, ſive publicæ eſſet ſubjectus, ea durante, à quovis impediebatur Matri- monio C. 6. Cauſ. 33. 4. 2. VII. Si monialem accipiqt: Matrimonium cum moniali atten- tatum impediebat à Matrimonio omni in pere etuum. C. 3. Cauſ. 27. 4. I. . Eil EPErz 1194 DE MATRIMONIO. Ex quibus impedimentum Catecbiſmi agg i noviſſimè abrogavit Synodus Tridentina en H 24. 6. 2. de Keform. Matrim. Reliqua vero 1n i. Conſuetudine contraria ſublata ſun. ,f. 1olirert QLuy ſint impedimenta dirimentia Matri. ul ſi monii? (bſelt O0 o. Hæc pariter de Jure antiguo fuerunt Qlltt E t12. quibus Tridentina Synodus duo ad. Quli didit, Clandeſtinitatis ac Kaptis, ut Jure novo Ohrind && moderno ſint numero 14. imò 15. ſi æta- ts tem impuberum quis ſumere voluerit pro Eenlu impedimento ſpeciali. Singula his verſibus ßl exprimuntr e daeu HError, Conditio, Eotum, Cognatio, Crimen, PG Gda Ae ta, Zr, Ord Tigerer . “ ez,,;,, . e. id, DW ſis afinit, ſi fortè coire nequilis, Fé SSi Parochi & duplitir defa prieſentia teſtir, r 2. Eer S, rapta, locb nec reddita tut len Iac ſocianda vetant a retra. dang eectr, ecaneit Rca vece a I. Exrror, ſeilicet Perſoxæ, cum quis ju⸗ cont dicat perſonam, quâcum Matrimonium con. ſ trahit, eſſe aliam, quàm ſit parte rei, v. g. cntri eſſe Rachelem, cùm ſit Lia, dirimir Marrl- In monium Jure Naturæ; quia tollit conſen- nil ſum Jare Naturali requiſitum ad eſſenti- in am Matrimonii; conſenſus verò Jure hoc re. Cnlee DIE MATRIMONIOO, 1195 Geninee quiſitus in perſonam determinatam tendit, ne duam quis concepit animo c. 26. h. ?. Cauf.- inm 29. 7. I. §. Error verd. Sed hunc conſenſum tollit error circa Perſonam; contrahens enim P. non vult conſentire in Perſonam quamcun- que præſentem, ſed in eam, quam determi- Mm. natè ſibi repræſentat in animo; cùm heæc ſit objectum primum & fſubſtantiale volentis nnfenne. contrahere Matrimonium. Error verò circz ecog. dualitatem perſunæ; fortunas, nobilitatem, pul- nm Chrirudinem &c. vim dirimendi non haber; ler nd non obſtante tali errore habetur con- m ſenſus abſolutus in perſonam præſentem. an Excipitur tamen I. niſi contrahens etiam qualitatem adducerer in conditionem, h. e. illi alligaret ſuum conſenſum; actus enim nlimn, ſub conditione de præſenti celebratus, con- nn, ditione non ſubſiſtente, non ſubſiſtit L. 37. VYV. de Reb. cred, II. Niſi qualitas redundet in , perſonam, quia tunc error circa perſonam “ cenſetur. Error verò qualitatis tunc in per- h ſonam redundat, ſi qualitas ſit individualis m gqeterminatio ipſius perſonæ; ut ſi velles tcontradhere cum primogenita, & tibi ſiſtere- n gi tur ſecundò genita; ſi autem eam, quacum m contrahis, tantùm putas eſſe primogenitam H S& tua intentio non feratur in illam, quate- Ad. nus eſt primogenita, nondum erit error in Adnun II. Conditio: Eſt ſtatus ſervilis ſtricte Poen ſumptus, quo ſcilicet homo ita eſt ſub do=⸗ ⸗ ð minig . — ⸗ 1196 DE MATRIMONIO. minio alterius, ut hujus mancipium ſit. UIjG 8,de 6 hoc impedimentum dirimat, requiruntur duo: I. Ut tantùm una pars conditionis ſervilis ſit. 2. Ut pars libera id ignoret. c. 2. && 6. n. . t. Unde impedimentum erit con- ditio, ſi homo liber, ſive ingenuus contra- hat Matrimonium cum perſona ſervili igno- ranter. Ortum ſuum habet hoc impedi- mentum ex ſolo Jure Eccleſieſtico, ut habet communis cum Sanch. contra paucos. Et ratio eſt; quia ex una parte ſervitus ex ſe non repugnat abſolutè ſubſtantiæ Matrimo- tionem ſervilem alterius datur adhuc con- ſenſus ſimpliciter liber & voluntarius in per- ſonam talem; error enim ſervitutis eſt er- Tor tantùm qualitatis, proinde accidentalis, non ſubſtantialis, ſeu circa ipſum perſonæ individuum; Jus Naturale verò ex ſe non plus quàm conſenſum ſimpliciter liberum ac Voluntarium poſcit. III. Votum, nimirum ſolenne, ſeu ſolen- nis Profeſſio in Religione approbata c. 3. C* Rin. Qui Clerici, vel voventei. Item CC. Chal- ced. Act. 15. Zolet. Il. c. 51. ac noviſſime Trid. Syſßf. 24, Can. 9. Votum hoc vim ſuam diri- mendi præcisè traxit ex Jure Eccleſiaſtico c. unico de Eoto. in 6. De quo vid. plura Cap. IV. Art. IV. Eandem tamen vim compete- re etiam Votis ſimplicibus in Societate, Art. Præc. innuimus ex Bulla CGregorii XIII. Aſ- cœndente. V. nii; ex altera verò parte in ignorante condi- 4 W Ppirſt ſango dem nen frne MI inelo Cone ftring hoc mum Drruunn i, A. in ge Afffrt ort 9,. a ſegui irin in pi myrt amni uſn. 110. u I iI lrln Ninm dte oore en ne. . . e limine l . lſer le. ncl Nn Ee t 1 19½ i. ſcote hpen, 1 DE MATRIMO NIOOD.., 1197 IV. Cognatio. Hæc triplex eft: natura- lis, ſive carnalis, quæ conſanguinitas dicitur; Spiritualis; ac Legalis. Naruralis, ſive con- ſanguinitas eſt vinculum perſonarum ex eo- dem ſtipite deſcendentium per propagatio- nem Sanguinis contractum. Hæc in luea transverſa Jure Eccleſiaſtico dirimit Matrimo- nium contrahendum uſque ad 4tum gradum incluſive. C. 8. MWon debet. 8. b. t. quod eſt Concil. Lateran. ſub Innocentio III. ac re- ſtringit Jjus antiquum, quo impedimentum hoc extendebatur ad uſque gradum ſepti- mum. Nec refert, utrum conſanguinitas ortum habeat ex generatione licira, vel illi- cita, cum Jus inter utramque non diſtin- guat. An verò etiam Jure MWaturæ dirimat in gradu primo hujus lineæ, controvertitur. Affirmat Bellarm. L. I. de Matr. c. 298. cum plurimis aliis: negat §. Z. 2. 2. 4. 154. a. 9. ad 3. cum æquè multis, quos refert, & ſequitur P. Schmalzgr. h. t. In linen reécta dirimit Jure Naturæ Matrimonium ſaltem in primo gradu, h. e. inter patrem & filiam, matrem & filium, ut eſt communis omnium omnino ſententia cum S. Aug. Ep. 66. ad Pa- zern. ac S. Thom. in 4. D. 40. 4. unica. a. 3. in O. Sed pro certis babemus ea, in quæ com- muni opinione conſenſum eſt juxta Quintil. Et ratio eſt, quòd ab ejuſmodi Matrimoniis na- tura ipſa & ratio, ac inſtinéctus naturalis ab- horreat, ut dicitur L. 14. §. 2. F. de Rit. Nupt- Ffff 2 eſt 11938 D-/ MATRIMONIůo. eſt autem incredibile, datam eſſe à Deo & Natura poteſtatem hominibus transferendi jus & dominium corporis in alios in ordine ad uſum, qui rectæ rationi, verecundiæ, & communi ſenſui omnium gentium contra- rius, ac perpetuò turpis eſt. Dixi: ſaltem in gradu Trcnt * nam de ulterioribus gradibus 1 non eſt æque certum. Alü cum S. Thom. abſolutè tenent, irritationem iſtam Jure Na- 4 zurali ultra gradum primum non extendi. Contrarium tamen docent alii communius arg. L. 53. 8 Fn. F. de Rit. Mupt. & S. Inf. de Nupt. Accedit ratio, quòd aſcendentes reſpectu deſcendentium habeant veram rati- onem principii, & veniant nomine genito- rum, ac parentum, deſcendentes verè nex- mine liberorum; arg. E. 53. zit. quæ ratio Principii & principiati exigit in principiato reverentiam majorem, quâm par ſit ad Ma- trimonium. èG M Hiritualis cobpßnatio eſt quarundam per- Tonarum propinquitas, jure Eceleſiaſtico Can. Wiquis iligſtrum. 2. Cun. De eo. 5. Cauſ. 30. 4½ TI. Q oto bh. t. introducta ob collationem Ba- ptismi, vel Confirmationis, ſuſceptionémve ſuſcipientis unum ex his Sacramentis diri- mens Matrimonium inter certas perſonas. Jurve novo Trid. Seſſ. 24. r. 2. de Reform. in- ter ſuſceptores ſeu patrinos, & baptizatum, vel confirmatum, hujuſque patrem & ma- trem; tum inter Miniſtrum illorum Sacra- vente 11s Wartl n leg hree dele⸗ WWW DE MATRIMONIG. 1199 Mi mentorum & baptizatum vel confirmatum ac ei ejus patrem & matrem. Ergo patrinus & matrina MU! ntt Legalis cognatio eſt perſonarum propin- non quitas ex adoptione proveniens. Dicitur Em Legalis; eò quèd, ſicut adoptio creatura H præcisè Juris Civilis eſt, ita & hæc ex illg Un deſcendens cognatio Legibus iiſdem origi- iuh nem debeat; licèt, niſi ab Eccleſia Can. 1. Idel e 6. Cauſ. 30. gq. 3. G 6. unico h. t. recepra ODmmm S& approbata fuiſſet, ex Civilium præcisè Le- gum ailſpoſitione vim dirimendi in Eccleſia ndd non obtineret. Jure Canonum quidem non Aim reperfitur alia prohibitio expreſſa, quàm inter tin adoptatum & adoptantem & hujus legitimum, dw. vel naturalem filium, ac filiam adoptivam & em viciſſim; Jure Civili tamen §. 1. 2. 6. Inſtit. de fn Nupt. L. 14. 17. 55. F. de Ritu MWupt. ea pro- G hibitio ſe longiùs extendit, cujus Juris diſ- poſitio hac in parte hodie ex communi om- un nium obtinet, & obſervatur, eò quòd ex uns parte Can. I. cit., item etiam juxta rubrum & nigrum in hoc titulo cognatio Legalis ſit n generaliter per Canones approbata; ex Parte Ge. Verò altera Jus Canonicum quoad prohibitio- ie nem hanc non ſit omnino clarum; nee con- G rrarietur tamen Civilibus Legibus; hinc quod eas in materia deeſt Juri Canonico, meritè erx Civili ſuppletur; arg. c. 1. de N. O. N. n8r Unde, huic Juri inſiſtendo, Legalis cogna- nen io in tres ſpecier. Aeiaiur, quæ deſignant 2 I 4 per- 13 0o D/z MATMIMONICO. pPerſonas, inter quas contrahitur. Primæ, quali in linea recta, dicitur paternitas, atque adoptantem & adoptatum, tum ex adoptato filio (non filig) deſcendentes afficit. Secunda, quaſi in linea laterali, vel transverſa, frater- nitoy appellatur, reſpicitque adoptatum & adopfantis liberos naturales & legitimos ac deſéendentes, Patriæ adoptantis poteſtati ſubjectos. Durat tam diu fraternitas quàm diu durat adoptio; hâc Verò diſſolutã, etiam illa ſolvitur. TZertia eſt quaſi afnitas, inter ado- Pfantem & adoptati uxorem; tum adoptatum & uxorem adoptantis. Hæc, uti, paternitas, eſt perpetua, nec ceſſat ſolutione adoptionis; Probabiliter tamen ſolùm uſque ad quartum gradum incluſivè dirimit. Habentur hæc ex J. I. 2. 6. Inſtit. cit. L. 14. 17. ff. de Kit. Nupt. Wrg. c. 8. de Conſ. V. Crimen, ſcilicet duplex dirimit jure Eccleſiaſtico Matrimonium ; adulterium & conjugicidium. Ut verò adulterium dirimat, requiritur 1, ut accedat promiſſio futuri Matrimonii poſt obitum conjugis; nee re- fert, an præceflerit, vel ſubſecuta ſit pro- miſſio; 10do fuerit dcceptata. 2410. Ut ſit adulterium formale; ſi enim ignoret com- Plex alterum eſſe conjugatum, adulterium eſt materiale tantùm, quod Inon dirimit. 31i0. Ot ſit perfectà copulà conſummatum; ex Regula enim generali Leges pœnales de actu conſummato ſolum intelligendæ ſunt, niſi 4 AAAAiu 0d Got (die u . 2lu,⸗ utrae 6e con ſerl cili ſe Verl iUel t. S dæo nn del Vj D ure bo ſi ii u Qant ion hir W Nü me punn lln one un er N Gnge Df len. CNY C A DE MATRIMONIOO. 1201 aliud exprimant. 4. Multò magis dirimit adulterium, ſi eſt conjunctum cum conjugi- cidio. Conſtant hæc ex c. 1. 6. G. De eo, Jui polluit. Ut conjugicidium dirimat, etiam ſine adulterio, debet hoc perperratum eſſe actu, vel effectu ſecuto, cum intentione ex utraque parte, aut promiſſione Matrimonii ſive de futuro, ſive de præſenti; adeéôque conjugicidium ſolum nunquam ſufſcit; item fieri debet conſpirante, vel conſentiente oc- ciſi conſorte. Vide. c. 1. de Converſ. infd. Can. VI. Cultus diſparitas. Eſt Religionis di- verſitas inter contrahentes Matrimonium, ſi videlicet fidelis cum infideli vellet contrahe- re. Imßhidelis hic ſtrictè, ùt paſſim in Jure aliàs, pro non baptizato ſumitur; velur Ju- dæo, Gentili, Ethnico, Turca, Pagano; non verò latè etiam pro Hæreticco. Hæo Religionis diverſitas licèt Jure Naturali & Di- vino ſemper illicitum fecerit Matrimonium per ſe loquendo; non tamen invalidum ex eo Jure fuit, ſed vim dirimendi obtinuit ex ſo- lo Jure Eccleſiaſtico, tradito potiàs, quàm ſeripto. 7 VII. Vig. Dividitur in abſolutam & con- ditionalem. Abſoluta, quæ eſt coactio om- nimoda & corporalis de præœſenti illata relu- Canti, velut ſi violentè cogaris ad porre- ctionem manũs, quæ pro ſigno conſenſus ac- cipitur, etiam Jure Maturali Matrimonium Firittgz“ irri⸗ 1202 DE MATRIMONIO. irritat, cum conſenſum omnem excludat. Conditionalis, per quam hic metus inrelli. us tur;, fi hic gravis ſit, atque injuſtè incu eo fine, ut extorqueatur Matrimonium, di- rimit iſtud, ſed ſolo Jure Poſitivo, juxta di- Cta Cap. II. de ronſenſu metu extorto: item ſup de Sponſal. metu extortis. = VIII. Ordo. Ligat impedimentum hoe eos ſolummodo, qui Ordine aliquo ſacro, ut Subdiaconatûs, Diaconats, Presbyteratũs initiati ſunt, quos Jus Eccleſiaſticum YZvid. Seß- 24. C. 9. 21 . I. 2. Qut Clerici; vel vo= ventes. Inhabiles reddit ad contrahendum Matrimonium. M IX. Ligamen. Eſt vinculum prioris Ma- trimonii legitimè contracti, vivente utraque comparte. Dirimit Jure Divino I1. Cor. 7. quodeunque Matrimonium ſubſequens, niſi vinculum hoc fuerit ſolutum vel morte al- terutrius conjugis; vel ſolenni Religionis Profeſſione, ſi Matrimonium nondum fue- 7 rit conſummatum. X. Honeſtaz. Communiter publica ho- neſtas dicitur: item Juſtitia publicæ honeſta- tis. Eſt propinquitas, ſeu quædam Affinita- tis ſpecies, orta ex Sponſalibus validis & ab- ſolutis, & ex Matrimonio Rato, non Con- ſummato. Ortum ex Matrimonio Rato, dirimit ad quartum gradum incluſivè cum conſanguineis Sponſæ, vel Sponſi; ad pri- mum verò duntaxat, quando ex Sponſalus. I ſlt ex! be leut de 1e jen in⸗ lier . nes lin 1 DI MATIMONIeO. 1203 Validis naſcitur jure novo Tridentini Seſſ. 24. cap. 3. de Keform. Dixi: validis; Trid. enim cit. correxit Jus antiquum, vi cu- jus impedimentum hoc contrahebatur etiam ex invalidis. Nec ceſlat impedimentum pu- blicæ honeſtatis diſſolutis, mutuo licèt con- ſenſu, Spouſalibus; ſic enim, apud Fagnan. die 6. Jul. 1658. declaravit S. Congregatio; idque die 10. menſis ejuſdem approbavit A- lexander VII. juſsitque doctrinam hanc de- inceps non ampliùs vocari in dubium. XI. Ahinitas. Eſt perſonarum propin- quitas orta ex copula carnali perfecta, ſive licita, sive illicita; per quam duo fiunt una caro; ſicque conſanguinei viri evadunt affi- nes conſanguineis mulieris, ac viciſſim con- ſanguinei geulieris conſanguineis viri. Affi- nitas, ſi antecedit Matrimonium, poſtea con- trahendum dirimit, ſi ſupervenit, privat Jure petendi debitum. c. I. 8. de Conſj. && Ahn. Eſt tamen quædam differentia inter affinita- tem ortam ex copula carnali licita; & or- tam ex illicira: prior dirimit Matrimonium ulſque ad quartum gradum inoluſivè c. 8. cit. quo corrigitur jus antiquum, vim dirimen- di olim extendens uſque ad gradum ſepti- mum: altera ſolùm uſque ad gradum ſecun- dum incluſivè, jure novo Trid. Seſ. 24. rap. 4. Unde vir, defunéctà uxore, nequit con- trahere cum conſanguineis defunctæ uſque ad quartum gradum incluſivè; nec fornica- tor DE MaATRIMONIO. tor cum conſanguineis fornicariæ pPrimi, aut ſecundi gradus. Porro affinitas hæc non af- ficit conſanguineos, vel conſanguineas, h. e. non dirimit, nec impedir Matrimonium in- ter conſanguineos viri, & coônſanguineas mulieris; copula enim carnalis tantùm illum, vel illam, quæ copulam habuit, cum con- ſanguineis alterius parris connectit. . duæ ſorores poſſunt ducere duos fratres: item pater & filius matrem & filiam al- teérius cognationis: filius mariti ex alia uxo- re filiam uxoris ex alio viro. C. y. de Conſ. & Affin. Can. p. Cauſ. 35. 4. 2. De- mum Aßfinitas agit retro; hinc ſi ſponſus for- nicetur cum matre, vel ſorore ſponſæ, non poteſt implere ſponſalia; quia per hanc for- nicationem ſponſa facta eſt affinis ſponſo; ſed nec matrem, nec ſororem poteſt habere in uxorem, ob publicam honeſtatem ortam ex ſponſalibus. XII. Clandeſtinitot. Si non contrahitur coram proprio Parocho, vel alio Sacerdote, de ipfius Parochi, vel Ordinarii licentia, & duobus vel tribus teſtibus; Matrimonium ſic clandeſtinè contractum irritum Seſſ. 24. cap. I. de Keform. XIII. Impotentia. Eſt vel incapacitas ad exercendum conjugalem actum. Alia eſt Waturalis, ex defectu natu- rali proveniens; & ſic impotentes dieuntur in Jure frigidi; alia eſt Accidentalis, à cauſa ertrinſeca, maleficio, orta; atque ita i fecit Zrvid. negatio potenti?, fenne elu Viucn lis tod, in 1ed⸗ gen lnve 1 gui hen o ſiat: (u In cur gui ſn pel un lub Dra II irin pol du n. I 4. impotentia, quæ eſt in pueris ab uſu ratio- DE MATRIMONIO. 1205G tentes maleſiciati dicuntur. Porro ex his alia iterum eſt perpetua vel temporalis; matrimo. nium antecedens; vel huic ſuperveniens. Ex his tantùm impotentia antecedens & Perpe- tua, & quidem jure Naturæ, Matrimonium dirimit; tum quia Lex Naturæ inval dat con- tractum, in quo quis ſe ad impoſlibile obli- gat; tum quia, ſi eſt tantùm ſuperveniens, invenit Matrimonium verum & validum „ Proinde indiſſolubile; ſi eſt temporalis tan- tùm, primò non irritatur à Jure Naturæ; quia, ſpectato hoc Jure, ad validè contra- hendum non requiritur, ut conjuges quo- vis tempore coire poſſint; ſed ſolùm ur poſ- ſint abſolutè, nec à Jure Poſitivo, cùm ab hoc etiam approbetur. c. 6. de Frigid. & Malef. Impotentia heæc non eſt idem ac ſterilitas, cùm ex dictis ii ſolùm impotenter dicantur, qui exercere actum conjugalem, h. e. con- ſummare Matrimonium non pPoſſunt, nec Per copulam fieri una caro; Meriles verò qui ex copula præhabita prolem non ſuſcipiunt, ut ſenes ad conſummandum Matrimonium habiles, ſed inhabiles ad generandum. XIV. Xtas. Reducitur ad impotentiam. Etas ſeu impotentia, quæ eſt in pueris ante perfectum rationis uſum, Jure Naturæ Ma- trimonium dirimit; cùm rales Præſtare non pPoſſint conſenſum, Jure Naturæ ad contra- Ktum Matrimonii requiſitum; ætas verò vel 1S 1206 DE MATRIMONIO. nis uſque ad pubertatem dirimit, ſed ſolo jure Eccleſiaſtico, Matrimonium. Arg. c. 6. de Frig. &à Malef. Pubertas autem duplex eſt; Legalis, quam Leges præſumendo ſtaru- erunt; éſtque in Maſculis annus ætatis deci- mus quartus. c. 3. 10. I1, de Deſponfſ. impub. in fœminis duodecimus c. 6. n. eod. tum MWaturalis, dum malitia ſupplere ætatemn di- citur, h. e. ſi ante pubertatis Legalis tempus, jam adſit aptitudo ad conſummandum Ma- trimonium. Sufficit ad valorem Matrimonii pubertas naturalis, ut ex c. 3. 6. 9. & in. eod, golligitur; & maximè ſi ætas legalis proxi⸗ ma fuerit c. 6. & 11. iicd. XVV. Raptus. Eſt violenta abduétio fœ- minæ, aut etiam maris, de loco in locum Matrimonii ineundi cauſa. Dirimit Matri⸗ monium, quàm diu durat vis & circumſtan- tiæ Raptũs juxta Trid. Seſſ. 24. c. 6. de Re- * form. Dixi I. Violenta abductio; Raptus enim non erit in ordine ad dirimendum Matri- monium, ſi ſœmina lubens ac volens abdu- ſbernt (ucn i ine il 1 atio ) 1 lecdl ſemioinn K ſundc lidede n catur. arg. c. penult. de Raptorib. tum enim adhuc ſtat integra libertas Matrimonii; ob quam unicè Trid. induxit hoc impedimen- tum. II. Aut etiam maris, ſi fœmina violen- I& abducat virum, ut apud Fagnanum in c. We innitaris. de Conſtit. volunt AA. commu- nius contra Sanch. & alios. Et ratio eſt: quia Trid. ſtatuendo impedimentum Rapts con- liber⸗- ſalere voluit libertati Matrimonii; ſed hæe a; n Jue cends ſie n quam incur quæ⸗ tur, cum Matri Raptoa moni une —☚ DE MATEIMONIO. 12 0007d7 Ee libertas æquè tollitur, ſi fœmina violentè ab- ℳ14 ducat virum, quàm ſi vir fœminam. De- enin inde ſaltem in correęlativis, && ubi eſt eadem iofn. ratio, ſub ſexu maſculino etiam in Jure, ni- s. ſi ſpecialis fiat exceptio, communiter venit H fœmininus L. 1. 122. 195. F. de V. §S. Sed A vir && fœmina in ordine ad Matrimonium “ ſunt correlativa; Eſtque eadem ratig, nempe “ libertatis; nec ſpecialiter hic excipirur fœmi- n N. Na; ergo. Dixi III. Matrimonii "neundi cau- n ſa; non enim hic Rapts nomine venit, ſi D duæ perſona abducatur violentè ſolius exer- 3tn cendeæ libidinis caus, Vel ſpoliandi &c. cùm igen i nondum lædatur libertas Matrimonii, . duam principaliter intendit Trid. Igitur ut ltr⸗ incurratur hoc impedimentum, non fſuficit giupen quæcunque violenta abductio; ſed requiri- ntln tur, ut fiat animo contrahendi Martrimonium inin cam Rapta, & ut hæc, quando contrahere 46 Matrimonium attentat, adhuc ſit in poteſtate,/ hone aptoris ; licèt Rapta conſentiret in Marri in monium z ſi enim non conſentiret, jam ali- lens te unde adhue atque independenter à Con- NA ſtitutione Tridentini nullum foret inn , Matrimonium. wel ſ 7 2 t e V NE* . INSTITUTIONES THEOLOGICA IN QUIBUS. PRXLTER FIDEI DOGMAT PROPUGNANTUR QUESTIONES SCHOLASTICE QA AD NOTITIAM SS. SCRIPTURARUM, TRAD. TIONUM, CONCILIORUM, ET HMERESUM CONFUTAT'I NEM CONDUCUNT. AD USUM THEOLOGIICANDIDATORU AcCCOMMODATX- OPERA ET STUDIO PARTIM k. UDALRICI MUNIER, Soc. JIrs- Ss. Theol. Doct. ejusdemque in Univer- ſitate Wirceb. Prof. Publ. & Ordin. PARTIM EO DEFUNCTO ALTERIUS EX EAD. Soc. SS. THEO Doct. ac in ead. Univerſ. Prof. Publ. & Ordin. TRACTATUS DE SACRAMENTO POEN TENTIAE, EXTREMLE UNCTIO NIS, ORDINIS ET MATRIMONII. Cum Permiſſu Superiorum. IE Urad Sräs nunneun ETTITTTENTITEIENEENNNS WiECEBURGILY m m WfNNNN Lrke 19 20 2 12 13 14 15 16 17 18 11 15 O Salance Q Focus VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset N M 1. J H 4 .„☛— Copyright 4/71999 VXyMaster Gmbh www.VXymaster. com