Gf2109
author: Munier, Ulrich

—

—

"REU TE

L

-P

MR

d

d

EY

[

A

d-

x

N

—

T

s

^

w

$

*

&

r

N

:

*

*

i

v

z

23

M

^

:

L:

"

d

x

XS

wd

Rs

(s

M

T5

VN

y*

&t

:

T

"

ti-

Bd

,æh

X

— |

xX

-

-

UM

T

st

WE

[

s s

ER AO

IH

s

ts

.,ä Es

E

—

Q d

EUA

*

uT as

æv

ETV

-

g

a

ag

-

Mi

i

FOMT

A

z

2

r

x

at

s

p

——

— ——————

M

L25 UP

J

ER

r -

n——2o

-

i ] a

T ao

COP i

i

A

p

—

m

Z äi:w?; ;

|

"4

1

|

— M

|

eu

!

b

.*

; fpettun

1

129

!]

RATU YTL E TRSRUEDRS ETE

Iu od

- €

«

z

EE

^

IIF! —— 07

A

X owta

Vm

IEO]

IN (

TER FII

pROPU

YUs

HO

QUE AD

MRU S

AymoNO

TEUM

i NI

L n

WLOCIA -

Àcco

OENA

AA

N

Tsl D

"ia

*

N

BLALUUI

i

i

V

T -i Qæ«*-Pl

N

| ',df'ï"ï"»lls.Ch;

"

;i

INSTITUTIONES

THEOLOGIC/E

IN QUIBUS

- PRETER FIDEI DOGMAT

PROPUGNANTUR:

UZES'TIONES

SCHOLASTICOA

)

QU AD NOTITIAM

" SACRARUM SCRIPTURARUM,

''RADITIONUM, CONCILIORUM,

& HJERESUM, CONFUTATION]LM

Ts

Gé,, 4 CONDUCUNT.«

lc,

(*MW;S

Ap Usuw (72,5.

i

HEOLOCIE CaANDIDATO

M

OPERA AC STUDIO

ACCOMMODAT X.

4'71

m&-

P UDALRICI MUN ER

Soc. ]esu,

L

Ss Theol. Doctoris, ejusdemque

in Univerfitate Wirceburgenüi Profefloris

Publici & Ordinatii.

'N

TMCT ATUS pr INCARNATIONE

VERBI DIVINI.

5v

Qs Permiffu Supeviorum.

WIRCEBURGX,

Typ1s]o Jàc. Chiiftoph. Kleyer , Univ. Tvpogt. 1749.

)

r d

ä

—.M..

M

88

—

o

—

—

.Wm

5

*

* x

(.Vh. -

—

E^

R

-

— —

-—

b

zz-

E-

Xml

z3

- EE

pl

ag —

EmE3

E —2

R E

E —

L—

[

E

It d ERt —

——

3

3

x

E

IVHU

E — d

u

E—

U:

-T

zzx

W

E

E

- E» E.

E

[2 — HME—L — —

I

C M OEU E

a EL x

-

a

E

E

E

W;&

E—

E-

uNm

IN

i0LOG

3

$2

J,

( ER5 ER5 COROAU CA CAX GROA RD ID

GR 3R dR 3ROAR XROZRO LR 3R de ZROXR GE)

G9 Go Go C? GD E G G G9 GGGX Q QD

3

INDEX 'TRACTATUS.

THEOLOGICO DOGMA'TICI

IN CARNATIONE

JDISPUT I. Deveritate Incarnationis. pag. 2

t CaputL Costra dudaor ofiendirur , -vemj]e?

Me[Ram.

5

^ Articul L Meffe adventus probatur ex capite

XLIX. Genefis.

- - L Ejgusdem advemtus probatuv. ex. cap. 1X-

20

r 'E

Danielis.

- - II 2e zuitio LXX. bebdomadum , Dan.

Cap. IX.

- - IV. Fenife Meffam probatur ex 44ggei II

€2 Malachie I1I.

43

- - V. Meffias bic ef Dominus uoffev 9efus. $x

- - VI Aefpondetur ad obieiones Sudgorum. $6

- - VIL. Meffram verum Deum effé , SJudeis ex'

F. T. oflenditur.

- - VIIL. £adem Chrifli Divinitas advevfus Hæ-

j

veticos vindicatur.

8r

- - IX. Solvuntur avgumenta Hheveticorum. 90

(- -9 X. Quomodo Gentilibus Myflerium Tncar-

ïä«

tatiotis fuadeatur 2

I0Z

108

ba

- Xl. Safisfit avgumentis contravis.

put I De ueceffitate Incaruatiomis.. 119

Articul,

:Arficul. L Utrum Fevli -Divini Iucavnatio fuevit

'* VT

II9

] angum

abfolutà nece[]avia €

J U f

- L. 742 Jucaraatio Pevbà Divini nece[favia

WWBPW ,2

fuerit ex bypothefi fatisfationis condigme ab bo-

8850 Draauaa .

.

15l

J n

tie n

- - Ill n Chrifli fatisfatlio condigna fuerit? 140

-- IV. Utrum fatisfacio Chwifii. infimta. fue-

al Df

vit ?

1j2

lf nn

- - V. n Chriflus ex quftitia fatisfecevit 2

163

uUH

Cap. IIL . De fiue Myflerii Incaruatiouis. 174.

d

Qfm

I

Articul. L. 722 fivis umicus Incavnationis vedemptio

generis humani fuevit ?

174

Ánjri?

Y

- F. Diffolvuztur objc&fiones € evafiones ad-

D]

verfaviorum.

178

if

- IlI. Decretorum divinorum quoad Fevbi aco-

N nj

gomiam coovdinatio.

188

iaf

- IV. Urrum ucavnatio fuevit / comvemiens

mll b

Deo?

194

"Vu

uomodo lucavmationis beneficium cvea-

wl

199

u AA

zuvis comveniens fuevit ?

at

Cap.IV. De caufa mevitorialncarnationir.202

Articul. L 47 Chrifi Humanitas Jncaviationis be-

Ltl

202

u

;

j

neficium fibi meruerit ?

i

« - Hl 5 Chviftus ipfe meritus fit incavaatio-

qntin ?

208

)HLPHWQ

- - IIL 22 Patves F. T. Incaruationis beucfteium

UMT

meviti fint ?

214

ï',ïlf,f;w "T.

- - IV. n B. Firgo Maternitatem Dei. fucrit

promevita ?

N

Vg

Disrvr. H.

De effentia Incarnationis. .22; ;*'ä

N

1

4

Capur L De primo [ncarnatnjs extxemos

TN

que eft Verbi Per[ona afJumenur.

22f* -lj

;

Wt

Articul. ..

E

-

*

W""'i"f:tr;x

r Articul.L De bypoftaff feu fubfiflentia eveata. z.zrï

T

226

- - IL Sarisfit avgumentis contvavüus.

n Ptf

--o- BI Urrum fola Per[ona [écunda. bumanita-

Thtd.

zem affumpfevit ?

j

1

- - IV. Compavatio term

inovum pofbilium /J;po-

'ïf?,f?lfrit?ï

u

flaticee Unionis.

240

Wlfll fug,

Caput II De extremo altero Incarnationis ,

quod eft Humauitas affumpta.

247

:m':? :äz

- Articul I.

omodo Chrifli -Humanitas. exfiflat

(j Ij

":

247

& fubfiflat :

i redeng?tio

-- - H. 7u Ferbum animam &2 covpus bDumagum

N

a[fumpfevit ?.

25I

?'»VIMH i. E:

1

- II Quomedo pavtes [olide corporis fuevint

.

l

à Ferbo affumpte ?

260

:

T^

"

(2 - OV. Urrum partes fluide corporis immediate

u

265

|

! t

à Ferbo affumpte fuevint?

Caput IIIL .De zermigo formali Incarnationis,

D

274

ftim eur. |

quee eft unio bypoftatica.

E

19)

Arücul L 245 Ferbum Humaentati immedute

uniatuy ?

274

li 20) !

285

Tationy

- - II. Quid fit unio bypoflatica ?

?-g;i

- - IlL. Qualis fit unio bypoflatica *

293

A

- « IV. Utrum: pev. unionem LHlumnanitatis cum

iaartatt- E

Ferbo Perv[ona Chrifli evadat compofita ?

298

10 -

Caput IV.. De compofito T heandrico Cbrifto ,

df 9

"t

quatenus. eft terminus totalis. Incarnatio-

D fïl;'l'ff

Z

|

".

309

aE

Articul. L. Coztra Nefforium o[lenditur , naturam

ons ^^

Bimanamin Chriflo pev[one Fevbi fubllantialiter

efe uumtam.

309

- a

[

Mi

.-—-

l

IL- Difhuntur objetliones INefloriaporum? 318

iab |

'- ss III'

.i»*,m, J

1'111(2

- - TIL Eutychetis evrov confutatuv ; €9 probatur,

"T

duas vaturas 2m Chriffo maufi]e iuzegras 9 in-

]l p m

confufas.

327

- IV. Aeyela Monotbeletarum impietate , natu-

ïm. rj

ve bumane operatioues €g propvietates: pevfetiee

339

vini

-

atque integre i Chvifto viudicautur.

"w

- W. Refpondetur ad avgumenta Monotbeleta-

i

Yum.

349

l

It

Cap. V. De communicatione IHiomatum uatu-

v lm

r« utriusque orta ex unioue bypo[ftatica.356

[ Unn a

Articul.I. z dezur z2 Chr

-

/

iflo commuricatio Jdio-

M pwi.?

iatum ngatüre utviusque

356

J hm

- - Il. Capoues in idiomatum communicatione [er-

áma d o

vand;.

362

Vi

- - IlL Expediuntur dubitationes contravie. 369

NL n nj

- - IV. 44u in Chriflo detur communicatio idioma-

rum fenfu Lutheranorum. Ubiquiflarum ?

376

m m

-VL Diun

DrsreiT. HI. De proprietatibus & perfe-

UT

. &tionibus humanitatis Chrifti.

388

Cap. L. De/anttitate Humauitatir Cbrifii. 388

H

sl r

Articul.l. 442 Chrifl loumanim; ff fabflantialitev

anda £

'Wl Wal

388

- - IL n in Chriflo fuerint babitus gratie

Jau-

ä&l]e p

&ificagtis €g' vivtutum fupernaturalium? — 402

- - III. De donis cor

/

quuentibm gmtz'zzm colla-

:

1

N

tam bumamtati Cbvifhi.

IO

m

Cap.Il. De perfectionibus iutellectus bumani-

RD

I

t

* Jatir Cbrifli.

Articul. I. 747 Homo Chriffus babuevit [cieiffiam

.

ii

Df fl

t Peatam ?

A8

1 !«Wm

- - II Zeobjedo fécundario [cietie beate Chri-e

NU

^

425

'THM

- m.

-

4

v

;E/þ!ü

- - IIL 7Zn z2 Chriff apima fuerit [cieutia Mper-

T Efm

natuvalis per [e infula *

- - 1V. De füienia. maturali bumamitatis C/ i-

j.

447

lat w | 1

lii p,;f(,& 1

/

Cap. IHI. De pei fec'?zomäuf voluntatis buma-

ze Chrifü.

lg,

Axticul. L. 27 Chrifli voluntas pecmto fuerzt oþ-

noxia 2

Tif g.

- - I.. Expenuduntur pvincipia , ex quzbu.f C/mfius

u Homo impeccalilis fuerit.

6I

ag

- - Ill Urrum in. Cbriflo fuevint. babitus , aut

71

|

I

86

jbmes peccati *

iif L

- IV. Zfn bumana Chrifli voluntas libera fuerit,

Yi ï

eriam ad'a&us pevfetlionis inequalis?

|Bo

THt01g, 369 |

- V. Quibus legibus Chriftus fuerit fubjeus?488

atl |

- -, VI. Zn Chriftus impeccabilis preceprum o-

viendi libere impleverit ?

497

") þ

(f*'/

- - VIL JDiluuntur obje&iones.

304

& perf

Cap. IV. De perfettionibus veliquis , item de

defectibur bumanitatis Cbrifüi.

513

TE

Articul. I.- Qualis i bomine Chriflo fuerit virtus

fanülier

atrandi miacula 2

$13

n

- - I. De perfetlionibus. matuvalibus . corporis

U/Illd if]]

Chvifli.

319

i 401

- - Hl 2e perfetlionibus gaturalibus auime

jm colt-

Chiffi.

al

rbuma n |

Dispur. IV. De proprietati

ibus & þerfe-

&ionibus compofiti "T'heandrici.

539

Caput l. De zitulo filii Der.

[9)

Iag lls

Arücull Urrum Chriftlus Homo fit ]*ïlm: Dei ve-

J- E

vus €9 naualis 2

530

hutri« & : .

5

- IL. Aefpondetur ad oþjefhone:

535

uf s IH»

Dl5

-

- - III. Quomodo intellzlge;?zïum,

wod de Chriflo

dicitur Rom. 1. v.4. Qui prad.

4

[

2natus ef filtus

Ji; n

egjc

Y

AJJ

i

4*) ^ Vt

- - IV. n Chriflus dici etiam po[fet fevvus D

555

vf

n

(

Cap.1L. DeNomine c» officioRedemptoris.$63

p

p

CUA

Articul.l. Quomodo Chriflus fit. Mediator inter

JDeum $9. bomines ?

563

-- Jl

uid Chriftlus bominibus meruevit ? — $69

- - Il 74», €9

T

vitus ?

quamum fbi Chriflus fuevit me-

578

(LOG

- - IV. Zn Chriflus fit Redemptov omnium bo-

minum , etiam veprobovum £

583

Caput II .-De züulir. bouoris d» poreftanis

j

CA

- Chrifli.

Articul.I. Quomodo Chriftus caput fit bomin

ii

VEN

"dngelovum :

592

- - l. Defi

uimmo Sacerdotio €9. p.remtz'one

Chri-

97

! M//ï,

- -Z.III. De Chvifli vegno? fupremo dominio.

609

LII

- - IV. JVomina Propbete, Legislatoris , Sfudi-

cis at Chviflo comvenumt ?

616

m

XPT apnf

Caput IV.. De adoratione Chrift.

621

Qu d

Articul. L. Quomodo Chriftus cultu. latrie adore-

Tij

D

AU

tuy 2

j

Ó62I

T g

k

- - II. Decultuduliz quo fa

7H

127] bonof:mtur.

627

9t E As

- - Ill De byperdulie adovatioue F'irgini Deipa-

ve pre fanthis aliis debita.

6

N

- - IV. De adovatione ve[pe&liva eovum

AC

Chriflum e9 Sanctos attinent.

:

s

h

"M

& o &

Ti

eS

V hUn;

Idj

WA j

N

Wi

s.

4 45 nX

g

Pf

Dii

N

i N

n

d

;

n

j

Ab

m

E 3

3)

IBtri

(

ïx

MIOY nl

N

d NÀ

.

Wil g

Il fj m

TRACTATUS

ui

[7778N

THEOLOGICO-DOGMATICUS

* pitfas

D

INCARNATIONE

t

VERBI DIVINI

p

777720])

UA

ln 3. partei. Simma B. Thomà ;

It/to, 609

à q. 1 urque ad eo.

1ij; Jui-

D

[N prima parte Suinme "Theologicz

&

cuim Sanéto 'Thoiná .contemplat fu-

rie adrt

mus Deuin unui in eílentia; tri-

éat

num in perfonis, eumdémqüe ho-

mué; iminum & Angelorum conditorem : in

WD»» parte aütemi altera ipfüim confideravimus

$| ut finem ultimum hominüm , egimüsque

]

I a de mgediis, quibüs ad praftantitliiriumi fi-

nem iftum perringitur: in parte demurii

-,, ertia de Déo difpuramus, quatenus Homo

fattur, humanum g'enu.'s, culpáà primi Pa-

fen-

2

- D& INCARNATIONE

e

V

L

l

( um

j

rentis perditum reparavit, facfur trodir Sa-

pieutia, & juffitia ;

e Jauctificatio , c» re-

du

Ineffabile i(tud

ii v

dempiio. 1 Cor. 1. V. 30.

Verbi Incarnati myfterium B. Joannes Da-

fija fj

«ii pl

mafcenus l3. de Fide orthedoxa. c. I.

t Cbrclor

J"Appellar uvvum omuium uovorum , & folum

4 ( m

ub fole wevum : Leo Magnus in Concioni-

bus de nativitàte Domini ,. /aeramentum ;

itis v

st

miraculorum quafi omuium cardinem Q ver«

ditima D

ficem; Cyrillus Alexandrinus, de reta fi-

de, ad Reginas , «igma facratiffimum ,

ii t

quod" fummá potius "veneratione [u[cipiendum

à Qiïguw

eft, quam bumani judicii trutine [ubjiciendum:

i gv

fecuti exemplum Beati Pauli , qui idem ;

ius: 4j

facratiffimum myfterium , epiítoke ad j

Ephefios c. 3. v. $. nancupat ; dve£ixyíasey

dtur g

arAeDróy oU xpieco. Imper-vejtigabiler druitias

t Tij

Chrifli : & priore ad Corinthios, cap. 2.

LY

Loquimur, inquit, Dei Sapientiam in my-

A

i

fferio, que ab[coudita eft , quam predefina-

:

i

du

vir Deus anmte [ecula in gloriam. uoftram ,

quam 9

emo principum bujur. [-zeculi cognouit,

Iu

Md

"l'ametfi veró hzc Apoftoli & Patrum de

gl

tanto myfterío teftimonia meritó nos abf-

AL g

terrere debeant ab hzreticorum arrogan-

C

tia, quos Magnus Athanafius in Ifbro;

ul

quod unus fit Chriftus , ;4e0.;7 boc per-

EillþgL

l

tractaudo myfterio , ait fuilfe prolapfos , quofl

Mi

1.

"f

l:

NE

EC

^

VERBI j)IVINI.

3

dlugojy 34,.

E

de il Qv quomódos ( quali modo fíal ; 6

/t-

j

A

riofius inquirerent ; confidimius tàmen fo-

fibile ild

te;, ür in inveftigando [üblimi inyfterio

Qannesp)

iftos fupra fenfüm noftrum & faturami

Yn, (

[

t Jl

rum

ómneri pofito ; tuti incedamus ; fi fácro-

Concilioram do&trinz ; Dó&orum

D Uorcioni.

Eccléfiz && miapiftri noftri B. Thoma

Ia

Aquinatis veftipiis ihfiftentes ; eo finé là«

ltt ^ g.

borem iftum fufceperimus;s üt gratis ániz

de r f

inis futnima Déi beneficia recolamus. 'To:

T fimun,

fam autem hujus tra&tationis maáteriam

Upitdum

quatuór difpurarionibus finiemus; qua-

Vjcmdm

ruri prima Veritarem Incarnationis often-

; Qu idm

demus : Zlterz ejüsdem effentiam ; 7zy-

filole al

ii proprietates huiriaüitatis Chrifti; Ouay-

aïff/k&/g;»

ij demum: proprierates && perfe&tiones

br drültiu

eemipofiti "'heandrici explicábinius.

$, Qp

itm i m

DISPUTATIO f.

ul hii

De veritate Incarnaárionis.

tfram,

| Qgtrit,

F yOnai methodus in (cieütis ómnibüs ; e:

wrum &

ceprà Meraphyficáà & Mathefi; exigit; ut

) no5 2

,

"

. , Primümi irquirámus, ari detur fübje&tum

a, Hud ; quod confideranduüm fuüfcepimus : tum

veroeejus riaturaim infpiciamus : deüique feor-

| m fosi

"TU

ióm expendamüs ejüsdem proprietates; | [ia-

que difpuratione ifthac cogno(ctemus ineffabilis

um *

huja$ myfterii verzzazem ; (ive an detur. Dicar-

[oJ

A

L

dalio ?

V

Dg INCARNATIÓNE

4

[b

natio? Nomen hoc /mcarmationis "Theologis

naturze divinae & humane in una Verbi Divini

PT jz(d

il

Quare non

Períona conjunctionem fignificat.

ART

ira eft vox illa accipienda, quafi fola caro feu

corpus humanum à Verbo affümprum fuerit;

pulbtup

üt nomen , gagxocsoc , Apollinaris ufurpavit:

]

fed quod per carnem fynecdochicé totus homo

nomine nel

intellipatur : üt Genefis 6. v. 12.

Omsis cavo,

A osqr 0

corruperat viain fuam : & Luce 3. v.6.. Fidebit

i d

ompis cavo falutare Dei. . Quapropter ineffabile

m honimr

iftud utriusque nature in Chriíto confortium

Grecis Patribus non folüm cejsrocic dicitur ;

1j G

quod Hilarius Prologo in Pfalmos ; corporatio-

teqni M.

zem latiné reddidit ; fíed etiam ivavrgdi7rusic 5

i, hn

quafi dicas, Zzbumanatio, üt |oannes Damafce-

pb T

nus libro 1. de Fide c. 3.

Patfim autem à Gre-

7770

orio Nazianzeno, Chryfoftomo,; Damaíceno ;

t vrbs n

;

aliisque Graecis o/zovouía, nuncupatur ; feu Djf-

i E54n

peujatio.

Unde Hieronymus epiítolà ad Pam-

T urmmqu

inac

hium & Oceanum de Apollinari fcribens:

tf (l

Ji dimidiatam Cbriflà introduxit oinovopayi. e. In-

: Mm if

carnationem. . Hsec de notione nominis. Nunc

Tüt Hæn

de hujus Myfterii veritate difpuraturi, quatuor

Vif «

capitibus examinabimus 1. 447 Chriflus jam . ve-

3

zevit ? 2. n eum venire necefe fuevit $. 3. Ob

uj !

T

quem finem advenerit ?. 4.. INum quis. bec. benqf-

h

UI

eium ïf"fv"'f jvomeritus $

1

* n

!

t de

- 4

U.AK

Ó

n

T

Kla

d

CA-

n

*l

.VERBI DiviNur.

! Thar '-

CAJPU'T. L

Veti ] 3

Uare noy |

Coutra Tudeor oflenditur , vemiffe Me[fiam.

0 caro f

ARIEICULZUS L

Drm ferr,

|

Meffue adventus probatur ex capite XLIX. Genefís.

1 ürpag:|

^ [otüs homg

Ora [

udai eequé ac Chriftiani Meffize

LT

: nomine intellieunt hominem quemdam ex

V& lg

Judeorum gente oriundum, a Deo & Prophe-

terinefübile

ris predictum & promiffum in Regem & Sal-

vatorem hominum. . Vocabulum — Mafchiach

confortium |

ii dicr, |

rv , Grecé xpigóc Chriffos, latiné un£us red-

j orporatn-

ditur: eo quod Meffias futurus effet Rex , Sa-

Ym

cerdos , Propheta , Deus & Homo divinitatis

nesDumdte

oleo inunctus.

iltem2 Gre

Tunc enim Chriflum inteligimus,

eum cogitamus umum im wutvaque natura , in-

Daalceno,

quit S. Cyrillus in Scholiis de Incarnatione Uni-

r ia Dj

geniti.

Et S. Aug. 1. de dono perfeverantiae

Jiad Pam: |

c.24. Hoc utrumque , bum.

"

n (cribens:

anitos Jeilicet e?. divi-

uitas unus eft Chriffus.

ilayi.e It«

2. Mefliam iftum jam veniffe, nullus Chri-

jnis. Nunc

ftianorum, ne Haeretici quidem inficiantur : hac

Et

], Quituor

enim confeffione ab Judeis differimus.

lm t«

Chriftus ipfe Joan. 4. mulieri Samaritanze dicenti:

115 0l

Stio, quia Melfias veuit, qui dicitur Chriflus , ve-

l if

fpondit: Ego/um, qui loquor tecum. .. Et Petrus

ad Jefüm , 745 , inquit; Chvifus Filius Dei

i.

Ut autem de eadem veritate Judeos con-

(. À vineamus, teftimonia Veteris Inítrumenti,

* Aquod folum i

t

e-eps funt.

pfi admittunt ; pyoducenda dein-

Dio.

À 3

-

!

ij

Drs INGARNATIONE

l 'mtipäfus í

Dico.

Ex vaticinio Jacobi Patriarche per-

sin i

fpicu& contra Judeos demon(tratur , -Metliam

jam adveniffe.

Ita S. Juftinus dial. contra Try-

ss n

sigüns d

phon. Eufeb. 1. 3. demonft. Eveng. c. 2. S. Ambr.

l. de benedictionibus Patriarcharum , . cap. 4.

«s

inodem At

S. Chryft. hom. 67. in Gene( S. Aug. l. 18. de

Civitate Dei, c.4

*

sit, «

$. Theodoret. in hunc Genef.

ieniTar

loc. & alii.

Probatur Conclifto, Moriturus Jlacob voca-

aieppel

vit filios [uos €g ait eig : congregamini, ut annum-

mnm; q

tiem , que ventuva [imt volis 1n diebus noviffimis.

Simvpani

Incipiénsque ab Ruben primogenito, predixit

nio, d

fore, ut ob inceftum beneficio triplici aliàs fibi

iOf Ne

debite fpolietur , nimirum porfioge bevediatis

j It

duplici, qu& Jofeph in duobus filiis, Ephraim

ZUT.

& Manafle erat obventura ; Sacerdotío, quod

lum g

verdio f

Levi obtipit; & A/egzo, quod partim Jofepho

tribuendum erat ,. partim Judae.

INam ad Tu-

at, Mf

dam cum veniffer , inter alia fpeciofa ia vatici-

2; mvf

natur : 7Zdorabunt te filià patris tui

( Non

aufevetur [ceptvum de Sluda., 5 dux de femove

d f

ejus, donec veuiat, qui mittendus eft , eg ipfe evit

1 per f

,

t

expeclatio gentium Q9 c.

Atqui hic locus perfpi-

Ri

J

.cué demonftrat ; Mefliam jam veniffe. Ergo.

j "t g

Probatur. affumptum. Jacob vaticinatur , prin-

tl

trefe

cipatum politicum , ex quo femcel de tribu TJu-

At Mf

da Reges dominari carperint, tam diu in eadem

lw

Iun

tribu effe duraturum , . quoad mit£endas ille,

31 vj

qui evit. exfpetlatio geimtium , d eft, Metlias aslve-

r

ERN

nerir: ita enim vaticinium illud non Chriftiani,

:

- pmä)

lr

dumtaxat , fed preftantiffimi etiam Judeeorumg

1 s

At-

N

antjquorum Rabbinorum interpretantur.

[

qui

&

e

«b

VzRz1I DiviNr.

z

ld W

qui principatus ifle politicus jam dudum ante

Y Mellin

feptendcim fecula omnino defiit: nam Caefar

:On[fa Tl'yl

Auguftus Regnum Judeorum Hyrcano & An-

15 Anby.

tigono legitimis ejus haredibus ademit , & in-

m:ga.,

vitis primoribus Judeorum & gente universà,

HDUT:

in

H

ierodem Aícalonitam genere Idumaum

ln Gþne[

tranítulit , a cujus filiis ac nepotibus poftmo-

dum, item a Tetrarchis ac Prafidibus Roma-

Jübo.

nis Judei oppreffi fünt usque ad excidium Hie-

; l lfi]-

rofolymorum , cum in omnem terram disjecti

17

hodiedum vagantur //ze Rege, fige Principe , fi-

; precii

g facrificio , fine altavi, [ine Epbod , fine T bera-

( dlüs b

plim. Ofeze 3. INec jam in tot fzeculorum de-

levdiati

curfü , in tanta tribuum & familiarum confu-

» ïphmm

fione, ulla fpes amplius fuperfit, fore ut inter-

ifih, qud

ram füam & regnum priftinum conveniant.

jn; ]o/cpho

Ergo ex dicto loco Genefis 49. evidenter con-

(am ad fu.

cluditur ,. Meffiam in lege preedictum & pro-

ifa vatici-

miffum, jam veniffe.

2

de femm

Oljc&io prima Sideorum. Vox O3U Sche-

g at

let , non femper fignificat fceptrum , fed etiam

is pepi-

Forgam tvibulationis , ut Ifaize 1o. v. s. Item Tti-

. B.

bum, Deuteron: 18. v. $. ergo fenfus vaticinit

ir, prite

potius videtür effe: /Vor vecedet affliio a juda ,

qibx J

douec venevit Meffias. — . IN. conf. Jacob tribui

Jude in hoc vaticinio nihil nifi gloriam, virtu-

jn exdt

vdus d

tem bellicam , viétorias , & imperia przdicit.

Nihil ergo hic de /7rga oppreffonis , fed folum

[fas d À

rl N

Jeeptrum imperii indicatur; ut Amos r. v. 5.

Ji

imm| QX 9. Jerem. 51. v. r9. juxta triplex Targum;

]i

hr

& Hebreos veteres Talmudicos Cod. Sanhe-

^

"

qu

Á 4

drin

Y

L

Drz INCARNATIONE

cirin c. r. fol. 5. & Cod. Horajoth. c. 3. fol. rr,

;;igfllm; W

ac recentiores Kimchium , R. Salomonem ,

Aben Eíram, R. Abrahamum Hifpanum &

,Jginim

*A,'I]ZI-V' 18.

plures alios. Sed & in eodem fenfu mox addi-

hii .Y

tur: Ez Dux de femore ejus, quo eadem aucto-

Ex his ruit in-

t

ritas regia clar& confirmatur.

snkehs &

fulfum illud quorumdam Judzorum commen-

tum , quafi Jacob dixerit: /Vom deficiez Tvibus

jl (777)

a Rb

guda, donectsc. . Debebat enim dixiffe Sc/cver

Igiltrm

Sehudá, TYv D2W TYibus 9uda, àt aliàs

ii m

femper in vetere T'eftamento exprimitur in

vb M

fenfü conftrudto ; in prafente autem benedi-

3. U0 .

q: Drodit

étione ait; IYyWT 3W mO 7N o jdfur

Schbévet migudd ,. mon vecedet Sceptrum de. Sluda,

u D

Denique ex eadem prapofitione, de, per litte-

tmjriojih

ram, , nomini, Juda, prefixà convincun.

um f

Eu

tur mendacii , qui hunc fenfüm vaticinio affin-

gunt : /Vog accedet ; aut ; gez

florebit Sceptrum

füram

d d

Siuda , dongc venjat Meffias. — Nuspiam enim in

tota fcriptura vox 0WDO, Sur, accedere aut

W&m;ä

fiqrer.e.», fignificat,

$i h f

Jfofl. 3. Vox ppimo Mecbokek, fignificat

«ïlïüw"u; gg ftl

Cribam, ita ut prophetise fenfüs fit : /Vom defi.

Vr

eieut Rabbini Shudeorum , usque dum Moeffis ve-

lw

^N

Wt

l

wwit: nam verbum ppn Chakek, fienificat,

(

defevibfit , incidit , expre]/'z"t. E. N. affümpfum-

(

]

Verbum jbf in conjugatione Pohel fignifi- " 1

v

l

.Mp

€at diclare , 'atueve , decerzere ; unde deductun*

j

V fju

paxti—

VznzI DiviwNr.

9

6] fOln

Mompgey

participium , ppima JDiatovem , — Decevnen-

] Dinum à

zem , Legislatovein fiomificat, perinde ac Nume-

rorum 21I.v. I8. P

fs

a

5

UROY od

lmo roz. Hebrzeis 108. y. 9.

m qud,

& 1o. Judic. $. v. 14. Ut meritó LXX. hic ver-

HU rj j

tant Wycómsyoc . Dux . de vexillis ejus.

uodfi

1 COmmen.

Rabbi Onkelos, & Targum Hierofolymiránum

frn Ti

reddunt, Seribam, & Do&lorem , non vulearem

quemdam Rabbinum intelligunt , fed Di&lazo-

Xle rl

1 d ls

yem , Legislatovermn ac Principem : nam & Rabbi

Kimchi ait, fignificari Domzzaterem , quia legeg

Timitur jn

fatcit ; cui Aben Melech & Rabbini ceeteri cón-

m benedi-

fentiunt. Quo etiam fenfü Deuteron. 33. v, 21.

1l ']a'fuv

legimus ; Ef vidit. principatum fuum , quod in

m à hs

parte fua Doclor ( p'gpint)) effet vepofitus : qui

^; petlite

Juit. cum principibus populi , &2 fecit juflitias Do-

QOnVincQ.,

amim , judicium fuum cum Jfrael.

Denique vo-

Citjo dfn.

cabulum illud ideo ponitur in fing

ulari, & con-

H tinm

jungitur cum Sceptro, ut fignificetur, venien-

1 enim in

re Meffià poteftatem poliricam & Ecclefiafti-

cam ceffaruram , & in meliorem effe mutan-

t at

Ift. a.

In textu Hebraico non habetur:

Áigafi

qui n;ittendus 6ff , fed : donec veniat Yj Schilo j

M d.

qua voce videntur indicari Saul vel Jefoboam,

IMFHS [

qui unéti fünt in Sio : aut Nabuchodonofor,

ügnificer,

üt putavit Julianus Apoftata ,

aut alii Reges.

M

& N. Affumpr. Tri

55

plex Targum f&u paraphra-

(ïumpw

M

fis Chaldaica Onkeli , Jonathanis, & Hierofo-

mitana pro Sc/;lo legunt Aex Me

fs , uti &

n

ib

er, Derefchit vabba, vetuftiffimus , & veteres

u* L

Á 5

Rab-

y

10

Dre INCARNATIONE

Rabbini omnes , quibus confentiunt eX recefti-

gt

l

jaitum

^

üoribus R. Salomon , Kimchi, Bechai & alii.

Si ergo dictam ftripruram cum feptuaginta in-

um m

terpretibus legeris; Se/elo, wc dv $A9 «d

j t

dzroxeluéva, od Q , fenfüs hicefficietur: dorec ve-

IT

nevint vepofrta ei, nimirum Meftfize foli usque ad

v s

füum a

[

ventum refervata fünt ampla regna &

TU

a. «

trophaa , jus falvandi I(raélem , omnes pro-

miífiones Abrahe & Davidi facte , "T hefauri

Mf ent ]

omnes gratie & glorie, fides & obedientia

ini, dis d

i orum t

omnium gentium , judicium vivorum & mor-

tuorum ; prout exponunt Cyprianus , Cyril-

innamo ao

lus Alexaudrinus, Clemens , Alexandrin. Eufe-

feter o

1

bius Cefariens. & Origenes.

In eumdem fen-

3&d li Mi

füm recidit, quod SS.Ignatins, Leo M. Am.

m s.

brofius , cum Tertulliano & Theodoreto le-

tf

nt, é»c ày,eA9n c dzróxsrras , donec vetiat

tl

cui vepofitum ef? , puta , Sceptrum & Regnum

Id

Judeorum & Gentium : quam utramque le-

LU

étionem probant SS. Juftinus, Hieronymus &

Mp

Auguftinus, Ubi * finale fübit vices qo9 *

"m ]

Fau pronominis füffixi ; ut Genef. 13. v. 3,

26 afer

:—;L)Q;g Tentorium Juum. — Quapropter eriam

Ri B

Aben Ezra legit, domec vemiat Pilius ejus , id eft

" Qim (

udae: communiter enim Hebraei tenebant,

Meffiam ex ftirpe Juda nafciturum.

Id quod

s.

R

confirmat Paulus ad Hebr. c. 7. v34. fcribens:

s

Q

LT

"

Mamifeflum eff , quod ex. Sjuda ortus [it Dominus

Sed & ipfà vaticinii verba manifefté lo-

é

^

HESv

)

lum]

no[ier.

"

Ml

quuntur ;

de folo Meffia , eóque ex pofteris

1

Juda prognato, Jacobum loqui: ite eni

m C'Of? 4 .&Sal[] 15*

tinuó .;'«Tre, Quï*m:

.

9

L

VERBI DiviN1.

YI

EM

riiuó fübjungit :

G9 zpfe erit exfpetiatio gentium.

i Gu

Ligaus ad vineam pullum fuum ,. 9 ad vitem , o

)guaginta j

flt m , afigam [uam. | Lavalit i vino flolam [uam,

t EA,Sv "

U: r

eg d fanguine uze pallium fuum. — Pulcvioves Junt

oculi ejus vitio €7 dentes ejus. la&te candidioves. At-

Ol tsqued

qui verfü 28. hujus capitis fcribirur: ZZec locu-

Dhrepma

us eft eis patev [uus ,. benedixítque fingulis beuedi-

OflITes po-

&ionibus proprüs. . Si igitur vaticinium de ven-

) Thefauri

turo Meffia erat benediétio propria Jude &

Obedientia

ejus ftirpi, alis communis effe non poterat,

m & mor-

qui aliunde ortum traxerunt. Quare nec Sauli,

w5, Cyri-

nec Jeroboamo accommodari poteft.

uam-

Qrin, Efe.

quam neuter horum in civitate.S7/o Rex creatus

imdem fen-

fuit, fed ille in Mafphat , r, Reg. 10. hic veró

lo M. m

Il

in Sichem, 3. Reg..12.

Quee de Nabuchodo-

egdoreto

nofore afferebantur , confutat S. Cyrillus 1. g.

14 QO

contra Julianum , tribus argurnentis, r. quod

& Neonm

non fuerit ExfpeGlatio Geutium , íed earum ter-

imque h-

ror& flagellum, & hoftis infenfiffimus Judaeo-

anyms à

rum. 2. Quod in Nabuchodonofore non de-

Victs 0 )

fecerit Sceptrum Tuda , fed poft captiviratem

. .5

principatus manferit in Zorobabele, & durave-

rit usque ad Herodem.

pter etiam

3. Quod Nabucho-

donofor quidem dicatur mf , íed folum ad

ju, d di

- tenebant,

affligendum populum Dei ; cum econtra folus

J qui

Metlias fimpliciter & abfoluté in fcriptura dica-

, fcribus

tur miffus & mittendus ad regendum, inftituen-

dum & falvandum populum Dei, & gentes cze-

Ü 13]7777]

il

À teras, Exod. 4. v. 13. Deuteron.19. v. 15. & 18.

fcri

"-Et Chriftus ipfe Joannis cap. 5. 6. 7. & feqq.

1

4oties ait , fe eum , quem mifit Pater , mi[fum Q

lti cum Cornelio fü-

tinu) ..

j —atre. Quare meritó mu

Ípican-

Vi

12

Dg INCARNATIONZE.

TM

fpicantur ; Hieronymum in Hebreis codicibus

] T ; a

legiffe r1o"w) Sebioacb , a verbo 3W Scba-

, Ti

lacb, quod fignificar, mittere.

j, M

JEL

Vaticinium Jacobi impletum in

n

Davide fuit: Judei enim illud : 2pfé erit exJpe-

«t um

Élatio gentünn , Ya vertunt : Jpfe vaftabit , con-

alb M

feinge , vel obtundet gentes : quod vere Davidi

.:;;porcMud:

convenit.

5. N. affumpt. Inane commentum

g hr

Vox enim

hoc eft recentium . Judeorum.

tf m

ia Slickebatb , dufþiam fignificat vaítatio-

ul f(fqeffd'i»'

nem ; fed velauzdationem , verbali deducto à

A 0

yadice 1122 ANaca , snundave , ut itàa vertamus:

t Deiget

ia a

Apfe puvgabit gentes : vel fa&tà derivationeà verbo

^ redditur o/ediemtia, a[fociatio , ita ut dica-

Autiri: C

LLynnis

tur cum Rabbi Kimchi , Pagnino & Chald«o:

AoYrc!tatin

Jpfi obedieut. populi; aut cum Jonathane : Jpfi

s u D

fervieut univerja Regna terre ; aut cum aliis: d

1 lïlfpe Juda

ipfum gentes aggvegabuntur : aut prout Hierony-

mus, poft feptuáginta, Aquilam & Symmachum,

?h,' fii fl

ld

Art as c

vertüt: Jpfe erit exJpecfatio gemtium , ex radice

j

hjl

m

mp Amva, exfpedavit. . Pratevea Davidis

"

ST

tempore non defiit ; fed coepit Sceptrum Juda,

d Slfheb

Denique communis omnium, etiam Judaeorum

"ts

períuafio femper fuerat , Metliam ex Davidis

x

W affnn

ofteris fore: nam & Chaldeeus id quod Jacob

NT

oc capite, v. 18., füfpirat, falutave tuum ex-

e&labo Domine , ita vertit ;: /Vor ex[petto [aluta-

ve Gedeon , filiü Sfoas , cujus falus ef? tempovaliss— vj

N

rl

ueque falutem Samfon , filit Manue , que falus o

wferpon«

" ,,EI

».'«'

zwn/äariq; fed. exjpetto , vedemptioneim C/ng]ïi;; |

.

9

.

Vzüzi DiviNk

13

m CXldfis

Jä'lz'i David, qui venturus eff ad accevfendum fibi

f

m.ïf n

lios Zjvael , cujus vedempzionem defiderat: anima

7hed

Vide Mat. c.22. v.43.

impletum j

Infl. 4.. In Cyro faltem diétut Jacobi va-

J tti t

ticinium expletum eft. Nam Ifàiee 45. legitur:

Af a.

Heec dicit Domins Chriflo meo Cyro.

Cliriftus

Vere Duvid

autem Hebraice Meffiam fonat.

Eidem accom-

ORIYontum

modari poteft illud : Erzz ex[pe&atio gentium, nam

Vox enim

ibidem ita habetur: Proprer fervum meum 9a-

cob €9 ffrael ele&um , vocavi te nomine tuo.

Et

t valurio-

infrà: /pfe edificabit civitatem meam , & captivi-

i dedido j

tatein meam dümittet 201 in pretio , neque iz mu-

à Vertmus;

nevibus.

Denique & illud: Aerate celi defuper ;

Qoneàverbn

€g gubes pluaut qufhum . apeviatur tevra & germis

j n

net [alvatorem: 9 3uflitia oriatur [imul, S.'Tho-

rnas & Lyranus ad literam explicant de Cyro,

& Chiden:

hue : J

& allegoric? rantàm de Chrifto. x N. affumpt.

Cyrüs ex Patre Períà natus fu. Meffiam au-

m ls; 4

: Hierony-

tem ex ftirpe Juda & pofteris Davidis genus

ducere, modó oftendimus. Quod adhuc aper-

machum,

exmdic

tiüs declarat Ifaias c. r 1. Engedz'etur virgd de va-

dice Jeffe , 9 flos de vedice eyus afcendet g c.. quae

2 Dacidis

oracul verba R. Áben Ezra ; R. Saloio, R.

yum Jidà

Kimchi, R. Árbabenel , R. Arama, & pleri-

deorum

que recentiores Hebrei de Metlia interpretan-

x Davidis -

tur, quibus affentirur Lipmannus in. INizza-

chon.

Sed & veterum Judaorum indubia heec

iX j

'e m d

fuit fententia: nam cum Chriftas, Matth. 22.

wh[U & W.42. ex Pharifzeis fcitaretur : Quid volis vide-

quydy ^ Pur de Chriflo * cujus filius ef ? ipfi incunctan-

ul , *urrefponderunt: David. — Preterea cetera,

] ( Um)

qua in oraculo Jacobi; & aliàs, de Metlia prz-

i

dican«

I Ws

e

|/

14

Dr INCARNATIOXE

- 3

dicantur, minime& in Cyrum quadrant: qui'i

g um o

cet Deum Judeorum agtoverit , nihilominus

a d

idolorum cultui; tefte Hieronymo ; deditus

manfit;

Igitar cum Ifàias Cyrum rairiquari

370

Ü

qtnc J I

Chrifti typum contemplaretur, illico ad iftuni

divino impetu raptus, erupit in lias voces: Ao-

of ha

vat« celi defupqr&fc'. i prout c:1 54 excidium Moà-

g ff

y at Jitoni

bitarum vaticinatus ; repentino imotu ad Chri-

mfütürum: |

ftum avolat; cap. 16.; dicens: Emitte Agnum;

étooi, Du

JDomine , dominatovem terre (gc. & mox ad

Moabitas revertitut.

Ex his perfpicitur error

jrcymam

illorum;qui turpi adulatione proplietiàs de Mef-

hxrg, Anma

fia in Vefpafianum Imp. detorquere nitebantur.

ii a

uo etiam inclinabat Jofephüs Judeus lib. 7:

birdot

de Bello Judaico. cap. 12:

ts rf

ijuà Y

lüf. $. FHie duzm vocule *3—43y Padch

A0 iafcret

propter, accentum Tethiv ; feparatim legendae

fünt; itautíenfus fit: ZVoz vecedet Sceptrum ;

) m

ihs devid

in etevmum , quia , vel pofiquam venerit Meffias:

Nam ezdemi vocule continuationeni fignifi-

;Fmgz JUdææ

R

D w

cant P(. 109. Sede

. 4 donec ponam inunicos

?uo$ €gc.

E« N. affumpt.

Cujus falfitas inde

ii

T

conílat, quod jam a fexdecim faeculis & ultra

W. Im

It

nüllum in Juda imperium extiterit. |. Jethif au-

tem eft ex accentibus miniftris; qui nihil diftin-

n Tstto

AUS(

guurit ; fed c'x'pïent folüm orationem. — Hirc in

orT

textu noftro non poteft referre voculam. 744;

Vl

ad praecedentia , cum proximé aritecedat acceri-

4

1

t

tüs /Ztméchb, qui diftinguit ut colon. Exeripla

t

habentur Judic. 4. v 24. Ruth: 1.v 13; 1;Sam;^

*

e

Qu

ln

22. V; 3.

lm.

Z

Obyc;

VzRnBI DiviNr.

Ij

lrapg: Qu hE Objc. If.

Rüomny

De Jechonia Judzorum Reoe ait

Deus Jerem. 22. [mibe virum iffum [levilem egc.

105 didis

gec enun evit de [emine eyus vir,

quà fedeat fuper fo-

TO r i

lium David , €9 poteflatem bab

eat uitvà t Sjuda.

lod fs

Ergo tunc jam impleta fuit propleetia Jacob.

3 o J

& N.conf. Jechonie Sedecias , ejus patruus,

um Mi

in Regno fücceffit, . Vult ergo vaticinium Jere-

u 4 Chii

miz , ex Jechonig pofteris nullum deiüceps

Ut A

egem futürum : licet Zorobabel ipfius ex Sa-

TiX d

lathielé nepos ; Dux Judaorum poft caprivira-

Ytür ejror

tem, Jerofolymatn redierit, ut conftat ex li-

tisq Mef: ;

bris Esdre, Apogeo; & Zacharia.

fitebinti

Jgft. 1. Macchabei,ex tribu Levi prognati,

Xieus [b

centum viginti fex annos Judzis tamquam Du-

ces aut Reges prafuerunt. Ergo Sceptrum de-

fecit a Tuda Sesquifieculo ante , /quam ]Efus

"y lil

im brerdi

Nazarenus riafceretur: natus enimi eft probabi-

lius anno trigefimo tertio, ex quo Herodes

BU

Áfcalonita, deviéto Antigono R. Affamonzo-

Ti Mf

rum ultimo, Judeze Regnum ufürpavit. g.N.

i firni

1 jnicof

conf. Senfüm vaticinii hunc effe diximus: cami

-

llitis irde

tribus "huda acceperit. Regoum in Davide, Jferva-

bit buuc principatum 9 ducatum fuum ,. donec ve-

lis & ultra

fethif d-

"at Meffias.

Igitur Saule rejeéto; domus Da-

vid quadringentos circiter & feptuaginta annos

iil d-

Hiác u

cum magna glorià & opibus regnavit usque ad

captivitàtem Babylonicam. — Poft hanc fola tri-

;uhm bd(ll j '

bus Tuda in Paleeftinatn rediit cum nonnullis ex

i at

À tribu Levi & Benjamin, qui uti & quidam ex

Exefnpfä j

--alis tribubus, quia erant tribui Jüda permifti,

i, . ünam quafi tribum & rempublicam cum hac

conflabant: hinc etiam communi nomine ap-

W

pellas

e

.

lt

16

Dr INCARNATIONE

"n Vatic

pellabantur ; Sudei: fuerünt enim pauci ce-

gr.. , D

teri quafi infiti & cooptati in tribum Juda, quae;

exceptis alienigenis , Ceteros otnnes compre-

lm

hendebat.

Quare etiam tota regio appellaba-

n ls p

«am Afino

tur Judea , Malachie c. 3. v. 4. & patlim iri

Macchabaeorumlibris.

Praterea ad folam tri-

Rifigisle

bum juda pertinebat corona & priricipatus, feu

am, f& j

jus eligendi fibi Repem, ad quam etiam ditio

m vd dice

nl lia

& metropolis civitas Hietofolyma fpectabat;

ubi erat feratus fupremus , qui futnmze rerüm

ha aob

moderabatür ; ad quem Reges ipfi , Résque-

l imvauio

j

Àut; f vd

publice legationes ac lireras inittebant , focie-

tàtem fcedüsque cum Judais inituri, üit conftat

du

ex Lib. 1. Macchabzorum, cap. 8. & 14. & lib.

Wt« po

2. cap. 11. Sicut ergo veré ftetit imperium Ro-

EUMTAURT

manum , quando fenatus & exercirus Romanus

UT 7

confenferunt in ele£tionem Imperatoris, etfi is

J (enfus E

Hifpanus, Thrax; Arabs; aut Pannonius fue-

" tgltm

rit; & ficut hodiedum manet penes Polonos

1 Tlbnt nn

regnum, licet Regem exterum fepe fibi elege-

rint: ita apud tribum Juda manfit Sceptrum &

Lt N

regnum , quamvis Affamonzos Levitas, in

r

eernium aflertee contra Grecos patrie ,. fibi

b

Duces & Reges elegerint.

Cujus electionis

ffthimn[, f

exempla habemus 1. Macchab. cap. 9. v. 3o. &

&t k

.han

€ap. 13. V. 8. & cap. 14. v. 35. 41. Econtrà ficut

Wt q

Polonie regnum ver? interiüffer , fi Turca pef

nf

vim ac tyrannidemSceptrum ipforum & coro-

nam fibi ufürparet: ita quamprimum Herodes

"

Ts t

Afcalonita alienigena regnum Judaeorum , ipfis - |

imelüg

invitis, occupaverat, meritó tunc Sceptrum & — aj r

dux de Juda defeciffe dicitur. . Id quod paulo ;

u

ante Chrifti adventum contigit.

]iw- 2'.'

hn.ïlm H

.

Vzsii DiviNi

?

1 pitci i.

:' Infi. a.

Vaticinio laudato dicitüf i IVori

1 IUd d Que,

XS COmpre.

auferetur « . . Dux de femore ejus W'ZZJ:'] 132

de inedio pedum eyts , hoc eft , de femine ejus;

0 tppels

X pf j

Ergo non íàtis apté explicatur dictum varici-

nium; cum Aflamonsi non fuerint de femine

XLohm t

Juda; fed ftirpis Leviticee. & N. conf. Sufficit

Xipttü f

Sceptrui, feu jus regnandi, aut conftituendi

etim diti

fibi Regem vel ducem , viguifle in tribu ]uda

pethhi,

usque ad adventum Chrifü: hoc enim pre-

z rerum

At v

dictione füa Jacobus diferté intenderar.

l; Mgie. |

Duic. dé femore ejus, non refertur ad conjünctio-

It focie:

; üeonft

nem ; dogéc ; fed velut per füpererogaticinem

additur, perindé ac fi diceret ; multos etiam

&u &b |

Duces interea ex pofteris Judz futuros effe;

pertum .

Sicut C&p. 15. Genef. v: i3. cum Deus dicit:

15 Rorbanty

Et fubyctent eos fervitutey e$. affligent quadringen-

0rs, etf s

tis aniis ; hic fenfüus eft verborum: à natali Ifaac

Vs füe-

: Polonos

usque ad egreffum pofterorum rmorum ex

JEgypto; fluent anni quadringenti; quibus

fibi lepe-

líaac & pofteri tui partim peregrini erunr iri

sptrum &

Chanaan & /Egypto ; partim in ZEgypto fer-

Vitis, 10

vient & aflligentur.

Nec enim in /Egyptà

trie; fib

Iraélie habitàrunt, nifi 215. annis:

eletonis

Colliges ÍL Ad hancé noflram Ííentenrami

.v g. &

ontrà ficit

poffé accommodari, quod Juftinus, Eufebius;

' Athanafius , Chryfoftomüs ; Auguftinus, Theo-

Turca pt

f & coro-

doretus aliique Patres tradunt, per Judam hic

x Eeois 3 &lias eriam tribus irirelligi. — //er1 quod Burgen-

yur, J*

-lis, Galatinus; Joannés Annius & nonnulli

ii cenfent ;

regnantibus Macchabzeis fuifle

xejom &

Ü

qi pl

oneilium fümmum Hebrzorum , ex fenatos

[)I TIO

sibüs

J

18

Drz INCARNATIONE.

at

ua-

At trbum

ribus praetorii magni Hierofolymitahi fept

g [i)€m WI

ginta Judicum conflatum, quod Judai 1110

n fl

Sanbedrin appellant , à voce graeca awr:d Quiov Syn-

siadien d

Nam

edrion , quod cozfeffus latine redditur.

u quod il

etfi concilium iftud initio Moyfes ex feniori-

&mn d d

bus ac precipuis duodecim tribuum collegiffet;

ij olsdim

ut ex Numerorum libro ; cap. 11. v. 16. con-

PUBSD

ftat ; disjectis tamen usque ad fines terre de-

i um .

cem tribubus, penes Judzos folos;qui in Palce-

tírpute

ftinam e Babylone reverfi funt , & rempubli-

i gi t

cam Hebraorum , curi facris avitis reftaurd-

'Sfepfmp D

runt; fupremus iftre fenatus usque ad Chritti

1N f

tempora viguit.

De hoc in libro 2. Macchab:

:dos Tk

c, 1. v. 0. Ícribitur : Populus j qui efl SJevofoly-

o du

mis, €g in Sudea, [enatusques &9 Sjudas , Ari-

Tedom ha

ffobulo anagiflvo Prolemei vegis 6gc.. Etc. 11. v. 27.

Rex Antiochus fenatui S'udgorum ; ? cetevis u-

Md id

deis Jalutem. |Exlib. 1. cap. 12.v.6. — S'onatbas

t q u

i etm fentet

Jfiunmus Suacevdos , €9 feuioves gentis egc. Greca

Xvfti V. editio habet :

Kai " *ysgousim oU

Hs

& mj

[

&Oyoue , 9 Senatus gentis &9c. Senatum iftum

Herodes anno trigefimo repni fui füftuli. Irà

9s

enim Philo fudzeus libro de terriporibus fcribit:

jü'blmonem)

Synedrin ex domo David delevit , $9 | /Ananelum

hxf:'!l ! dj

Qguemdam , atque Synedrim ex^ Profelytis. [uffecit.

ü n

Er Jofephus Antiquitatum Judaicarum, lib. 14.

NT

7

Cap. 17.:

Herodes Regnum ad.

us ompmnes tllos juf

s.

dices €y Regem quoque [üftulit ,

3

oc eft, Hyrca-

KT

. ii

Lfïv.ï

)

num de Prirpc? Aflamonseorum.

1

il

|

7 D.

ïf)ïïe

II Non effe probabile, quod Cajetan

W *

eedict

N VN

in Genefin commenrgmr ; à Jacobo pr

Uuins

bl

t

.

*

Vznsi DiviNi

19

Tif Á ä*ü

taxat; tribum Juda ceterisfore dignioreni

I

propter fpem Methze : adeoque illam in hujus

| Mæ EW:&E)I];&

adventu non fuifIe Sceptro illo privandam; fed

Q N

potius iri eódem confirmandani.

am ;

roe-

T fenigs.

terquam quod ifta opinio récentibus Judais faz

cile effügium ad objecta Chriftianorum prae-

Incoleoif

L V.16. con.

beát; ab ipfis étiaim Judeeis antiquis repudiatur,

165 tetrg de.

qui Scéptri feu virgee nomine poteftatem Re-

»qu in B.

piam; tinà cum SS. Patribus exponunt ; juxta

|

ufiratám fcriptura phrafin; Pf 44. Zrge eui-

M

At relaüri-

jütis ; Vuvga Aeegmi pui: l(ai. 9. Fgam bumerz

u «d Cheii

eju$ && Scepirum exa&foris ejus fupevafii.

2 Machghy

I

IIl Nec fatisfacere ; quod Melchior Cá-

|

|

nus in locis Theologicis; lib.2. c: 11. fcribit;

iid ']eroþ!):

? hr A

Maccliabzeos ducatum tantum ad legem depofiti

MICIL Y

conférvandumi habuiilé , donec furgeret pro-

plietà fidelis; vel qui &os inftrüeret; vel

( a Jïu

Qquem de tribu Juda venturumi exfpe&tabant;

Á dl

t Grea

kx ha& enim fenteritia féqueretur ;; Sceptruimi

juda jatü fesquifzeculó ante Cliriftumi nátumi

yiurin v

tütom iftuni

defeciffé. | Deinde. i; Macchab. 14; v: 41 legi-

bl i

inüs; quod Shudaz $ Sacérdotes eorüm con[en[e-

dbus cribit:

Yunt éum (Simonem) éffe ducenmi fuiüm &9 fumimurmi

? Anandm

facerdoteiti ir cetermum $^ tanto áüteim tempore

depofitum committi riec poteft, nécfoler; Qüa-

f)tiy jffffiï.

proptéer Macchabaos Principes ; véros fuiffe

uri, 1b.14/

Jüdaorum duces; ex libris Macchabeorüm

ia irje

omnes cónfentiunt cüm Jofepholib. Antiquita-

ft, H

Mtum 12. Degigué hac Cani expofitione Judaei

bpportuné uti poffent ad eludenduti Chriftia-

i, Rorum argumentum.

o p l*'fe

i

B

z

IV.Ly-

L .

e

n

20

Dsg INCARNATIÓNE

Cä g ^

^

IV. Lyranus ; Abulenfis , Dionyfius

Wj

thuf. & Baronius cenfent, Sceptrum Juda ideo

i

PATTLE

in Macchabeis non defeciffe , quod hi genere

st

materno ex [uda orti fuiffent , arque eo nomi-

adimeum d

ne principatum haereditarium accepiflent. 7- '

Hebreorum

j hg

vim neque ifta fatis. conftant.

enim commentarii docent, nullam generis ma-

ia

Vodom At

terni rationem apud ipíos habitam fuiflfe. « /Ve-

gun 490f

que documento certo oftenditur ,. Macchabceos

uxoribus e tribu Juda junétos fuiffe. . Ez u bec

j,odureuri

Tiem anmorn

omnia cerra fint, ex libris Macchabeeorum no-

vimus, . eos

zivds; q

folä ele&ione principarum obti-

nuiffe.

ànr A

uod Genebrardus in Chronologia putat;

" Sapnmg

i popufmn hu

Macchabeos , etiam fecundum ftirpem pater-

1 f

nam , de tribu Juda fuiffe , & auctoritare S.Cy-

rilli lib. $. contra Julianum tueri niritur; fatis

Muln,

confuratum eft lib. 1. Macchab. c. 2. ubi Matha-

Va p

thias patrem füum vocat Phinees qui nepos

TM

Amubyn:

Aaronis erat: & ducitur genus ejus ex filüs

Joarib, qui 1mo Paralipomenon, c. 24. recenfe-

irjnfjm,

tur inter pofteros Aaronis.

3 m

dtrimalf

KRTICULUTS:-I,

1N

.....

g ]

dventus probatur ex cap. 1X.

"t (

Ejusdem Meffie a

Dauielis.

Qv í

Otax. Preter feptem dierum hebdoma-

: ?qpulu

l

das, quarum decurfü annum emetimur ,

*

í

a l

Sacra Scriptura alias adhuc prefcribir hebdo-

madas, quarum unaqueeque feptem conftat an-

M

2

,

uT

nis: ira enim Levitici 25. v. $. Deus inquit: '

INume- 1

vïïqlæ mf»:m

[

NE

*

VznsI DriviNo

2X

Jnyfts (

»

ynevabis quoque . tibi

Japtem bebdomadas anmo-

TU Yi

vum , id eff [epties feptem , quee fümul faciumt anuos

IU n o

qua vagit4a novern.

"'Tales annorum climacteri-

IU e0 nory.

corum hebdomades ad emetiendam vitam hu-

Renifent, J

manam olim etiam adhibuerunt Aftrologi , Me-

reonn

dici; & Philofophi, tefte Ceníorino, cap. 14.

T enerts m

libri de die natali.

Hinc apud Aulum Gellium

naift.: AU

lib. 3. Noctium Atticarum cap. ro. 7/rro ait; fe

Micchiben

duodecimam aumorum bebdomadem ingve[fum efje,

. Brut lg

hoc eft; octogenarium effe.

beorm m.

2. 'Talem annorum hebdomadem intellexit

opaum ob

Gabriel Angelus, quando Danielem, cap. 9. ita

alloquebatur.

"Auimadverte [evmonem qg. intellz-

ho vt

ge vifisnem,

Sepruaginta. bebdomades. abbreviatee

Vinem pte.

jumt fuper populum tuum , & fuper uvbem fanttam

Éortre $.

£uam , ut confummetur prevaricatio ,. €9 finem ac-

iaititr, f

cipiat peccatum , $ deleatur iniquitas, $g adda-

2, UDi Math-

catur juflitia fempiterna , &9 impleatur vifio.&g pro-

$$ Qu nes

phetia, &g ungatur Santtus Santlorum. — Scito ev-

ejs ex f

o g anmnadverte : ab extta fevinonis , ut aterum

24 f

edificetur. S'erufalem , usque ad Chriflum ducem ,

- .bebdomades faptem , &9' bebdomades [exagiuta dua

evum : eg vuv[um edificabitur platea €9 muri in an-

l

. gufüa temporum.

Et pofü bebdomades fexaginta

duas occidetur Chviftlus : & mon erit. ejus populus,

d. IX

qui eum megaturus efl. — Et civitatem g. [anttua-

vium diffipabit populus cum duce ventuvo : Q9 finis

nlX exu afütas, c9 pofifinem belli flatuta. defolatio.

m Confirmabit autem pattum amultis bebdomada umaz

obi 8 - es 2 dimidio bebdomadis. deficiet. báflia &g facrifi-

od : Cs evit i templo abominatio defolationis :

P.

Dui mguu

"

&2 usque ad confummationeim eg finem perfeverabiz

!

L

3

efola-

RI

e

Vi

22

Dzg INCARNATIONE

gim. $ l

äe]blatio, Hactenus vaticinium Danielis: cujus

$ l

Pyophen'as

feptuaginta hebdomades ex fingulis annis col-

frV d

lectee fimul numerum annorum quadringento-

dfritts.

rum & nonapinta efficiunt,

uem fenfum non.

«iom dl

Chriftiani tantüm Doctores unanimiter , fed in-

aioen d

ter Judeos quoque R. /Zbavbanel , R. /Aben Efras

gnaom

alitque Rabbini veteres in hoc Danielis loco ex-

.'JHHE[; &JUK &

plicando agnofeunt , ac fimul confuant frivo-

bt *

lam falfamque detorfionem recentium Judeo-

Vlnrendinm

rum, qui, ut tempus venturi Meflize in lon-

vis &i

um & incertum zevum protrahere poflint; Da-

m eenm

fielis hebdomadas ex feprem decadibus anno-

iurio Vefd

rum, aut ex feptenis Jubileis ; atque etiam ex

feculis feptenis confuunt.

Quibus vatio

st ononis:

p

contvadicit,

Nam cum Angelus illas heb

af p

madas meminerit, quarum in fcriptura mentio

s ao i

aife

fit, non poterant effe aliz quàm vel dierum

vel annorum : atqui dierum non fuiffe hebdo-

j .

qmadas, fatentur omnes,

Sequitur ergo , he-

üpmdiinr

W. )

bdomadas annorum effe. — His ita ftabilitis

JDico. Waticinium iftud nuper citatum ex

& t i

Dan. 9. cap. claré evincit; Meffiam dudum jam

t lu

veniffe. ' [ta Tertullianus lib. contra Judeos,

A

]

qed.

M

Vj

cap. 8. S. Chryfoft. Orat. 2. contra eosdem ,

T

Yo30n Qo

Beda, Rupertus, & alii paffim. Prolatur. Ga-

SN

l (ui

briel Angelus praedicit, pro multis & eraviffi-

"r

mis myfteriis exfequendis definitas effe hebdo-

A g

3nadas feptuapinta : ac pranó quidem ait, ab

[

exizu fermoris Regis Perfarum permittentis ;

ut

T

e

^

"mlï&:m

E

4

T

irevum edificetur Serufalemm , olim a Chaldeeis di-

!

Gfæï,';,:;

i

ruta; usque ad Chriflum ducem , fore hebdoma.

p

deà fexasinta novem, 2. Poft has Chriftum

Occi-

| ).lq') C"Wm

.

«

e

29

*

NI

VERBI DIK;INEI.V

23

)ä(lielis: tUt .ædenduxn.

3. In ejus adventu ceffaturas vi-

5 drnis .

fiones & prophetias; q

uia in Chrifto implebun-

Tutrinen,

tur. Mat.11. V.I3. 4. Chriíto occifo, defi-

D Rtfüm s

tura effe facrificia ; Jerofolymam evertendam;

lmiæl') f&d in.

fanctuarium diffipandum ; futuram in templo

] -Aþmä )'1:

abominationem defolationis, eamque usque ad

lls lo .

confummationem & finem duraturam. 74/4u£

nfttnr ftív.

certó coníftat, & Judai, inviti licét, fateri cogun-

lm Judeo.

tur, feptuaginta hebdomadas illas , jam ante

Áf n n

fzecula feprendecim evolutas fi

uiffe :

vifiones ,

tpolfnc D.

prophetias & facrificia Judeeorum defüiffe : Je-

ilns amo- |

rofolymam everfam , fanctuarium difflipatum

anno fecundo Vefpafiani, atque inde abomina-

Qu ettm er

i vdin j

jd

tionem defolationis ad noftra usque tempora in

t5 us heb

:

loco Sancto perfeverare.

Claré ergo & indu-

fptia ao

bitate-ex dicto vaticinio evincitur, Meffiamdiu

T vel dierum

jam

venifle,

füllehehdo.

- Objicit L. Rabbi. Salemon.. Vaticino ifto Cy-

100 l-

rus Períà preedicitur : nam & hic Ifaiee 45. Covi-

libitis

flus muneüpatur. — &« N. Affumpt.

Ab exitu

* citamm ex

ermonis, ut iterum zdificetur Jerufàlem de-

dudum jam

bebant effluere propemodum feptuaginta he-

bdomades usque ad mortem Chrifti oéccidendi,

m Judaos,

quod Cyro non convenit, qui has hebdoma-

Yi eosdem;

hr G

das anteceffit. Occifo Chrifto predicitur fore;

ut evertatur civitas, & 'T'emplum perpetuó de-

s& ovl

d[c hd

foletur : Cyrus autem "Templum a Chaldeis

m dl /

,

j

everfüm juffit reftaurari. 2. Par. c. 36. Cyroitem

mortuo civitas ipía erecta & moeniis cincla fuit.

vitents;

]

Denuique quomodo

Cha]däb l-

* Efdrelri.c.7.&l2.c.2.

I hfbdoma"' D

dCyrus homo gentilis dici poreft Sauéus Sancfo-

TWm , confümmarurus prevaricationem ; ad-

y (

Uctus

0 .

4

—

e

Dz INCARNATIONE

ft

24

duéturus juflitiam fempiternam ? ' Furile ef'go

' aborumChriQ

commentum eft ; quod R. Salomon de duplici

as T

Chrifto (ermonem hic effe ait ; quorum prior

j Dion

shulnmus 1

fit Cyrus, pofterior veró , qui pof? bebdomades

Jéprem & fexaginta occidetur, Hierodes Agrippa,

faces ia

ani ante Chr

ideo nuncupatus AMeffias, quod Judeeorum fau-

tor fuerit & protector.

Nec enim Agrippa

if

deineredus

fenior .-Herodis Magni nepos hic effe poteft,

qui non fuit interfe&tus ,. fed ultione divinà à

y quod cdr

vermibus confümptus, quod pro Deo f& habe-

tf f

fi permiferit; ut ex A&orum c. r2. & Jofepho

um D

19. Lib. de antiquitatib. Jud. cap. 8. novimus.

tinidlotria

iNeque etiam hujus filius Aerippa junior hoc

vf odrnyf

Meftfie nomine cenferi poteft.

Hic enim non

DO

fuit Rex Juda , íed Chalcidis , neque morte

afmper d

violentà fublatus. Etlicet Judeis impense fa-

pf

verit, poítquam tamen eos viderat , fpretis fa.

3 h e

lutaribus monitis füis , arma contra Romanos

tisedne

corripuiffe , Romanorum partes adverfus Ju-

m f

daos fecutus , magno apud illos in honore &

nformpym

ratia fuit , etiam poft Hierofolymorum exci-

d

3 (W n M

ium, tefle Taciro l. 5. & Jofephol. 5. Belli Jud.

M

€. 3. 5. & feqq.

'

Juf.1. Per Chriftum ducem poffunt. in-

3 g

telligi vel Zorobabel, vel Nehemias: quia poft

3

horum duétum Judei non fünt ultra lapfi inido-

i

s ]

lolatriam , adeoque cozfummata. fuit prevarica-

3 mj

dio, Q9 finem accepit peccatum. . N. aff,, Neu-

ter horum fuit occifüs.

l

lo

W«

Duce Nehemia, exzi

W J

férmno. ut itevum cedificetur Sfevufalem: ab illo tem-

^bi

pore usque ad Chriftum ducem; ait Angelus,

euter

Ii][

fgxc hebdomadas 69. ho eít aunos 483. IN

"

J

[ïxlp

ergo

—-

']

V EeRnBI DriviNr.

25

? Elfüf ä' J

ergo horum Chrifti nomine hic indicatur.

Sed

Xnded N

Qüorüm

Dror

ueque Hyvcanus II , ut perperam fcripfit Eufe-

bius lib. g. Demonfítrationis Evangelice : licet

"

2

O A

enim hic ultimus fuerit legitimus Rex & fum-

mus Pontifex Judacorum, viginti tamen & no-

Xorüm i.

vem annis ante Chriftum natum , adeoque du-

tnim Arrip,

dum ante feptuagefimam hebdomadam fuir ab

C df

Herode interfectus. Denique nulli horum con-

Uont divini .

venit ; quod ceffare fecerit peecarum ,. & in-

Uto fe habe.

duxerit juffitiam . [empitergam : nam ut Judeei

t JOfepho ,

|

poft captivitatem DBaylonicam nunquam relapfi

$ noimis,

fuerint in idololatriam; inexpiabili ramen flapi-

lav'lumor lx

tio eos fe obflrinxiffe patet ex eo , quod cum

i um nor

anté ob idololatriam fiepe füis hoftibus traditi,

; Qu more

veniam femper obtinuerint, nec umquam ultra

* ineagk |

eunos feptuaginta fervierint, nunc plus quam

1 pretl.

fexdecim f&cula e patria füa in omnes terre

tra Aomapos

plagas disjecti fine Rege ; fine duce, fine facris,

9

iraris .

Ni-

gentium omnium ludibriis exponantur.

| honore &

mirum zmpleverunt men[uram patvum fuovum par-

Vorüm exc-

ricidio, quod in Metfia Dei Filio commiferunt,

; Beli J

Mat. 23. v. 32.

lifl..2. In Hebreo pro Saz&us San&oyum ,

poftnt in-

: qui poft

legitur, Sauéas San&itatum. Erpo hebdoma-

des ille rmagis videntur effe infümendas ad

lipfiinide

Minecati-

dimetiendam durationem templi à prima ejus

everfione, usque ad alterum ejus excidium füb

a N

vemia, t *

'Titofactum: nam pauloinfrà hoc eodem nomine

abilbitt-

* Vivl JKodefb , appellatur fan£uarium , non

ts everó Mefflias.

Ita R. Salomon. &. N. conf:

Nam imprimis a prima templi everfion

9, du-

Dd

D

j

no ii.

m d

e

VR

26

Dzg INCARNATIONE

ho II. Sedecie facta, usque ad alterum

Is ;mrivim[i fe

excidium , Tito duce , non 7o. fed plus quam

,pünremi

Ioitur hebdo-

PT GU

92. hebdomades decurrerunt.

madarum initium non peti poreft a prima ever-

n it;

fione T'empli , fed ab exitu fermomis , u iterum

gf

adificetur Tevufalem , h.e. abedicto Regis Perfa-

rum &c. Deide initium & decurfus hebdoma-

j z Dnel

darum non recenfetur ad durationem templi

»qi quidqua

compurandam , fed ad fignandum tempus ad-

s ld An

ventus & mortis Chrifti ducis.

VA N

Praterea 70,

hebdomades non defierunt in 'Templi unctio-

s d

nem & coníecrationem , fed in ejusdem pro-

auus

fanationem & dejectionem perpetuam. — Jeui-

ipm Chenue

que l. Sanedrin Hierofolymitano, cap. E/le bag-

sd, XB

ao F

golin. fcribirur : Quinque ves defuevunt in Jecuudo

temnplo , que fuerunt in primo [cilicer igtis , avcas

1hom vaticin

uvün coetummüm , oleum un&lionis, €9 S. Santtus

27 eco

Quod. eriam legitur in libro, Midrafch. cbar

& i«

Bajcb[cbirim i. e. expofitio Cantici Canticorum.

At d

Non poflunt ergo verba illa rextus. hebraici;

Srahmorm j

ad uugendum Santiitatem Santlitatum ,. accipi de

"tünre: n

'Templo , cui usque ad excidium füum unctio

P Em

defuit ; fed íoli Meffie congruunt, qui eft

I

fons omnis fan&titatis: & quem etiam auctores

D

[

um l

libri Talmud , nomine juf'zrie fempiterme intel-

ftt .l (

:

TTR

li

ligunt, tropo in Scripturis Sacris valde ufitato,

cüm forma pro toto concreto fümitur: prout

ühlt d [

t

etiam in politicis Pontifices, Reges & Principes

compellantur , /zz&itas, Majeflas, [evemitas,

!

IN

Uwr

Gelfirudo.

Hinc etiam patet latum difcrimen ;

st

KT

A j

cur per fanélitatem , in fine capitis pofitam, fan-.

4"3 Tf

&tuarium feu "'emplum intelligatur : adjungi-

t

tur

T

W

A|

h. H

: VgnBI DiviNi.

27

ilenm :

b

tur enim civitati per ''irum diruende ; econtra

& plis Qum

LITN

y. 24. fübditur expiationi peccati, & juftitiee fem-

iternze adducende , que quidem a T'emplo

'Qprima Qnt.

P

DI

P

reftita non füunt , fed a Meffia praftanda effe

) N2 Df

Rabbini ipfi fatentur,. & prædicitur etiam Iaise

€.53. V. 10. & feqq.

As teldom.

Oljic. 2. Daniel non poftulavit adventum

Ontm templ

Meffie, aut quidquam de eo noffe voluit. ergo

D empis a.

vaticinium illud Angeli non erat de vero Mef-

TM

ja, &. T. Ant. N, conf. Prolixà oratione con-

Ti od

Jisem pr. |

feffüs eft fcelera Judaeorum ,. propter que ex-

cidium civitaris & Templi, & captivitatem

um i.

p Elrhg.

Babylonicam meruerunt, ac veniam illorum

precatus eft, & Hierofolymorum ac Templi

Tut: j j

reltaurationem. . Hac occafione capta Angelus

LTA

ei Chriftum vaticinatus eft, qui fua morte erat

& df

expiaturus peccatum & juftitiam fempiternam

li r

addu&turus.

Cui etiam fatum urbis, 'T'empli,

Canticortm,

i5 hébraics

& gentis totius adjunxit. ItaRupertus cap. 16.

Commentariorum in Danielem. Et Daniel ipfe

; &dpid

videtur innuere: nam v.20. ait: - Canque adbuc

Qom ündlo

loquerer—, eg orarem; €9 confitevev peccata qmea, e9

, qiidi

peccata populi mei. dfraél .. A4dbuc sme loquente

m andores

àm ovatione , ecce vir Gabriel £gc...Sic etiam Chri-

i inte-

ftus Jo. 4. Samaritanam de aqua communi lo-

Adevftato

quentem evehit ad cognitionem aquae fpirirua-

r; prot

lis, feu gratiee.

x Dringge

Jufl. 1.

Vaticinio ifto, item illo Gen. 49.

; [5« . punquam ufi fuerunt. Chriftus & Apoftoli ad

l dlfoW;

demonftrandum Judais adventum Metfiee. Er-

di5!. ^ ego non videntur fatis effe efficacia ad convin-

r; u

[

cendcs Judaos.. x N.conf. Duo ifthec ora-

cula

4

e

Vrl

28

Dz INCARNATIONE

f [iot06:

cula adverfus Judeos proferri tunc temporis;

siiminet

nec opus erat, nec expediebat. [. Non erat

j proxi,mo :

opus probari, propius abeffe Melfliam: eo

aune , &

quod vulgus eequé ac doti pro certo haberent,

qque n omne:

in proximo ejus adventum efle.

Hinc Samari-

m fCCi ent;

tis illa Jo. 4. Scio, inquit, qu Meffuas venit.

stf

Et Cornelius Tacitus l. 1 z. Pluribus , inquit, per-

dntlforqu

fuafio iuevat , antiquis Sacerdotum litevis contineri,

Í

Qlï'

ut valeres Oriens , profetdíque. Tuded verum poti-

qentur.

Suetonius veró in Vefpafiano, c. 4.

lp Bs C

2 Anpelus

Percrebuerat , inquit ; Oriente toto vetus &2 con-

1 hbdomsd

Jüaus. opimo , im fatis e[fé , ut eo tempore. Juded

profe&t vevum. potiventur.

Sed & Julius Mara-

at g

E hb

thus füb ipfüm Augufti Czefaris imperium pra-

dixit, fore, uwt maturaeuitevetur imfantem , qui

napts d

in totum univer[um imperium exercerct. Id quod,

1 p Qu

fíecundum Suetonium, adeo exterruit Romanos,

39 omnibuse

ut edito fenatüs confulto vetuerint füfcipere in-

ssinpoliung

fantes maículos ,. qui füb certum tempus evo

aderfap

vl

illo nafcerentur.

tiscetm i*

Igitur hoc folum Ef JVa-

zayeno probandum íupererat ; f& effe hunc Mef-

'aleui,

MM

NUW

VY

fiam, quod ex dictis prophetiis Gen.49. &Dan. g.

concludi trunc nondum poterat, fed ipíe innume-

z o

ris prodigiis demonftrabat ; f&epe Judais inge-

A um v

minans : Sceruramini [criptuvas : & ille funt quee

tl pj

teflimonium pevbibent de me €jc. — Ja. $. capite,

"

ubi pluribus argumentis fe Mcfliam effe often-

d

dit.

II. Duobus illis teftimoniis tunc uti non

M

expediebat.

Quia fi tunc temporis , ubi illa

AX

nondum erant omnino ira evidenter impleta,

& cüm aliquaadhucumbra magiftratus fupremi

M

ml

N -rton

obverfabatur, fpes etiam ac defiderium reftau-

il

T

randi

VrnBi DiviNE

^

x

9

*tmy, fimdi Regni Judaeos afficiebar, Chriftus & Apo-

: ANOD r

ftoli de ablato in perpetuum Sceprro, de urbis

Melfüm: 9

& Templi proximo excidio , de perpetua loci

T0 hbt

,fan&ti defolatione ; & gentis Tudaicee. reproba-

I Sumr.

tione, atque in omnes orbis p'agas disjectione

M Vf v

mentionem feciflent, adeo íuperbos eorum

» Iquit, d.

animos exacerbaffent, atque aliena(fent abs fe ,

GU

ut ne füftinuiffent quidem preedicationem Evan-

T o geliam audire.

Quapropter Chriftus fecreto

Xlo, c. 4

iftheec diícipulis fuis tradebat.. Mar. 24.

f05 ( tj

Jufl. 2

Angelus predicit ,. fore ut intra

rA has LXX. hebdomadas jryer accipiat peccaturm.

Y

!

|

V

"

ts Ma-

Atquiinterea adhuc graviíTima crimina commit-

petum pre-

tuntur. Ergo hebdomadum illarum numerus

nondum expletus efle videtur.

EK. Precdicitur,

Ifatmt, q

t quo

fore ut per Chriftum peccatum definat, eo

"Ut Romanas

quod pro omnibus erat fatisfacturus ,. & hic eis

Áiipetein

omnibus impofiturus finem , eaque abolirurus;

quantum eft ex fua parte.

Deinde , quia Chri-

fmpis evo

j

Jb N-

ftus nobis ceelum aperuit, füftulir idololatriam;

: hünc Me

;

:

diabolum füperavit, tamque efficacem gratiam

& facramenta nobis contulit , ut , fi velimus;

g. 8Du.j

At-

Yfeinnume-

facile peccatum omne (uperáre poffimus.

que hic genuinus vaticinii fenfüs eft ; non ve-

xizis inpe-

]e i qut

ro, quod nulli poít Chriftum committenda

int peccata.

,5. cipits

dffe oltr-

Ob;. 3. Ipfi Chriítiani inter fe diffentiunt

gnc uti t

in computandis LXX. hebdomadis. Ergo argu-

menturm ex vaticino Danielis 9. adductum non

is, iil la

|-

r inpib [

probat, Chriítum veniffe, * N.conf. Erfi,

defe&u documentorum in tanto temporum in-

usf

Iervallo:, in unam exactamque annorum com-

n

d -

putiv

e

VgRI

30

^ Dz INCARNATIONE

putationem convenire chronologi hucusque ri6ri

, & Eul

j diorum.

potuerunt; non taten ideo LXX. illas hebdo-

"

madas evolutas; & prophetiam impletam effe ;

i

aidot

negari poteft.

Conftat enitri multà accidifTe ;

. xrli Hia

g n A

qua in hiftoriis profanis & facris; atque in ipfis

etiam divinis paginis legimus ; quoruni tameri

du d.

s du p

chronologiam accutatam pertexere pene inmis

potlibile fuetit.

df qinge

z2 Vipuem:

ARTLECULUS II

gemdim &t

tgitpt v

JDe initio LX X. bebdomadum, Danielis cap. IX.

switi Datie

'Ota 1.

De exordio LXX. hebdomaduni

ts d

Danielis refert B. Hieronyrmnus opiniones

f i, qu

octo varias, quee füa eetate inter erüditos verfa-

Dtg, N

bantut.

Benedictus Pererius earum recenfet

us LX

quindecim ; quibus ipíé deciriam féxram ram-

n fedtini

quam probabiliorem adjicit.

Ut aüteni ex his

tiotifim.

eas, qua& propiusa vero abfünt, expendamus;

tsf fir(

ciendum; quatuor edicta ab Regibus Perfis in

ttetdtirmn

grátiam Judaorum edita facris literis configna-

tlttpids x

Yi

Primum dàtum à Cyro , qui captivitatem

2

d erddend

babylonicam laxavit. 2. Paralip.

6.. V. 22. &

j. Esdr. 1.

"lterum a Dario Hy

h

Ri ümdn d

aspis Filio.

"t ii

i.Esdr. 6. atino Regni ejus fecundo ; ut nota-

Tertium ab Artaxerxe

"vt

,tur z. Esdr. 4. v. 24..

30, eppf

Longimano anno feptirno regni ejüs. l. 1. Esdr;

€.7. Quartuin ab eodem , anno regni vigefimo;

DO( lt

1.2. Esdt. c. 3.

$

INota 2. Quatuor hec Regumi edicta qua-

e ii

Vilügr

tüor diverfis opinionibus anfam preebuerunt;

A"ïfü

Quarum prima eft Clementis Alexandrini 1. 1;

msa(l

Stroz

litqy

...M

E

VERBI DiviNr

31

'hqcusquüh

Stroómatum; & Eufebii lib. 9. Demonftrat.

h IHHS hebdu

Ropletim f

Evang. & áliorum, ordientium diétas he-

bdomadas ab ediéto Cyri Perfze. — Secunda fen-

Ntà acciie

tentià eft Cyrilli Hierofolymitani catechefi 12.

Tij

initium earundem hebdomadum petentis 'ab

NOrüni tine

edicto Darii Hyftaspis.

Feruiài neutra harum

KE g j

opinionum admitti poteft. Namedictum Cy-

ri prodiit fere quingentis triginta tribus annis

Ill

aüte &ram vulgarem: edictum vero Darii Hy-

ftaspis eamdem aeràm vulgarem natalis Chrifti

Cüm econ-

ii b j

ánteivit quingentis viginti annis.

trà féptüaginra Danielis Hebdomadze quadrin-

hebdomi

getitos nonapinta anrios non excedant.

Ts opiti

Tortia opirio , quee eft Julii Africani, Theo-

erüditosved

édrüm reol

oreéti; Bede, Ruperti; & aliorum , computat

Hiebdomádas LXX. ab anno vigefimo Artaxerxis

Q x

Longimani, fed tantum per annos lunares. Nam

t aütem a

etfiabanrio vigefirno ArtaXerxis; qui, etiam Julio

expetius

Africano tefle; fuit Olympiadis 83. annus ulti-

dbus Par;

inus; üsqüe ad mortemChrifti;que contipit annoó

ris conlim

quarro olytpiadis 202.; flüxerint rantum anni

Captiviis

477.; aut excludendo utrinque ultimos ; anni

2

& v2

475.; quia tamen annus lunaris folari minor

i

49pis fj

eft undecim diebus, haberque tantum 354. dies,

0.j üt

cüm folaris econtra 365. diebus confter, anni

) Artaxeti

folares 475., eonficiunt annos lunares: 490.;

nERG

qui funt LX

dictg.

X þebdomades ab Angelo pre-

j vipdim

uavta opimio fumit annos communes feu

ldu

folares ; fed incoat hebdomadas ab anno fepti-

n $no Artaxerxis, qui eft quartus olympiadis

andfm lz

$0.; & Urbis condite 297., a quo usque ad

n

bapti-

*

e

TT

32

Dsz INCARNATIONE

. Bu

baptifrnmum Chrifti, & annum quintum de&

—

od Q

inum Tiberii Cacfaris , .qui fubannumquartum

«s

olympiadis 201. ; & 781.

Urbis conditz acci-

, qidan

dit; fluxerunt 69. hebdomades ; fei anni 483;

3sm menibus-

Deinde in medio feptuagefime , & ultimee he-

Hb n

bdomadz , id eft, anno 487., & Tiberii deci-

ino Octavo, occifus eft Chriftus.

Ita ut feme-

a qiue t

; lo menfe

ftri, ac wibüus poft Chrifti mortem annis , he«

sequtt: d

bdormades LXX. five anni 490. definant. .Se-

zentinm Mtam ante alios eevi noftri eruditos viros;

v f axom

ram orthodoxos;, quam heterodoxos; olim jam '

od

tenuerunt Cedrenus in Ártaxerxe.

'Theodore-

ii vernm

tusait, Artaxerxem mififfe Esdram & Nehe-

(Omtnts lin

1 tb d

miam, ut muros Jeruíalem edificarent. ^ Sed :

& Eufebius & paífim alii chronologi idém in- !'um; w

nuere videntur, dum 490. annos, id e(l fcptua-

27

ginta bebdormadas numerant a 7. anno Artaxers

: Aftinus, T

xis usque ad Chrifti paffionem.

Cum quibus

L. heom,

Dico.

iÜli: um

Septuaginta hebdomades , ab An-

gelo praedictz, incoande fünt ab anno feptimo

;üïe,' fard

Artaxerxis Longimani , & per annos folares de-

Vaf

ducendz.

Probatur... Hebdomadum feptua-

Jimgumento

ginta ininum repetendum eft ex aliquo tem-

mvdnr,

pore quod Scriptura defignet; — Ergo vel ex

odl

anno primo Cyri, velanno 2. Darii, vel an-

"ts h

n

PA

j

no feptimo ; aut 20. Artaxerxis : neque enim

L

[

afferri alia tempora poflunt , quibus fuerit exi-

M

10 Chr

zus , ut itevum ediicetur. Sevufalem.

Atqui !

initium illarum fuümi non poteft ab edi&tis Cyri *

"

u

i Qu

W

Tünt

& Darii , ut ad primam & fecundam opinionem?: z

|N

i di

d

modo probavimus. |/Vegue etiam peti potefta u '

20. anno Artaxerxis, Ergo debet peti a 7mo

ahnno "

[

"u

hs

4

Vrnsr DiviNi:

33

f20-

QUntüm dggi:i àniee Ártaxerxis. Prolatur altera pavs 'a/]fzmþ

Mülqure ! pg.

Hypothefis, quz ab anno 20. Artaxerxis

UWüeg orditur hebdomadas; duplici difficultate impe-

"im& ditur: 1ma, quodcontra Scripture Sacrae con-

Wime füetudinem meníibus tántum lunaribus utatur;

st Namerfi Hebraei Iunaribus menfib

uterenturj

liwfm tamen anno quoque tertio ex dieb

qui excre-

Tap, h, verant; addito meníe embolimo lunares annos

«luy, $, folaribus eequabant : ut & ceterarum gentium

It ehronologiz fe accommodarent ; & fervarent

Wsonig Pafcha tempore ab lepe ftatuto ; fcilicer poft

Tsb £quinoctium vernum r4. die primi menfis:

im&Này -alioqui; cum arinus lunaris minor fit folari , f2e-

u$ pe Paftha celebrare debuiffent vel ante eequi-

mïggndm, nocium vernum ; velalio meníe ; quam pri-

d mo. "Zhera opizionis hujus difficultas eft , quod;

umimg; Ut ulius Africanus; Beda & Rupertus ipfi cen-

(mgii, fent; LXX. hebdomades finiantur ipfo anno

i, jj paflionis Chrifti: cum tamen Angelus non di:

mo fprimo|

xerit, in fine; fed z dimidio bébdoniadis (occifo

xümsde, Chrifto ) deficiet boffía e9 facrificium:

dum feptut

gitur f argumento a pofteriori dü&to ütà-

aliquo tem-

mur, certum videtur, ab anno feptimo Arta:

xerxis incoandas effe LXX. hebdomadas a. Ga:

Epo vl ex

i, «d a

briele praedictas. In hác enim hypothefi omnia

fibi coherent..

nque enit

Ab anno feptimo Artaxerxis

i füerit a

usque ad morter Chrifti elapfi funt arini 486;

h. Ài

& amplius. Teitur quarto poft mortem Chrifti

y edidis (j

evoluto anno defierunt LXX. hebdomades h. e;

moplatedt

Moo- anni, quos diéte hebdomada comple:

ur

p perpr ].

et nj 1709

d

C

i,

Oly. m

1

B

'

V

34

Dsg INCARNATIONE

Obj. I. De Cyro dicitur I(i. 44. v. 28. -Fo-

ii Q

gY adtc a

luntatem meam complelis

Qui dico Sevufalem:

edificaleris; €9 templo: fundateris.

lt cap.45.

a infetint

v.13. Jpfe edificabit. crvitatem ieam.

]erem.

ij mv

!)

20. V. 18.. ZEdificabitur civitas in. excelfo Juo &gc.

/

jia .

Hc de Cyri edi&to accipi debere declarat Es-

mj

dras l. 1. CR v.1.. 7p auuo primo Cyri Regis Per-

g um

favum ut compleretur verbuim ex ore Sevemietge.

« dj

Ex eodem autem Cyri édicto civitatem exftru-

ia ii t

€tam fuiffe cum manibus, conftat ex delatione

sss ln

Samaritarum, quzehabetur l. 1. Esdr. & 4. v. 12

Dras f

Igitur ab edicto Cyri petendum eft initium LXX.

àsTetts, q

hebdomadum.

&. N. Conf, fi a Cyri edicto

at prdce

peteretur initium illarum hebdomadum , diu

ao o ve

ante Chriftum natum jam defiiffe

ra demonílravi.

)nr ; prout fu-

inm Tilli,

TA Whum

luf. 1. Eufebius homo Arianus ex odio

15 Orinté

in Chriftum fic auxit annos Cyrum inter &

Alexandrum M. unde etiam [ulius Africanus

1

2 t

In n

)

h

;

*j

J

j

[

l, Ale

fufpe&tus eft, (àltem in quantum ex Eufebii ci-

1825 Vongrc

Ergo non videntur tot anni

tatione pendet.

* quitor |

Cyrum inter & Chriftum. : &. N. Ant. Erfi

lal

v DO f

u

nunc interciderit liber Julii Africani de zezpor;-

( Wnäm* S

bus ab origine Mundi usque ad Macrinum Impera-

li

zórem ; setate tamen Photii adhuc exrabat, ut

u ?qu [7

ipfe in Bibliotheca fcribit. Gratis ergo crimen

Tl ]

Ileïe]ü

ls

falfi Eufebio, in hoc puncto impingitur: cum

l

& Hieronymus , qui Eufebii Chronicon latine

o

Wtl

reddidit , & Julii Africani volumen de füppu-

TUs, ]

ï

i

t

[

tatione temporum infpexit, aliique Patres fup-e

N

Á

tl

quationem illam Julii Africani amplectantur.

4

M

^ fa. as

'

JH

]

,

h

VrgR2i DiviNi.

35

Mv .pu.'

lii

uf 2. Quod Cyrum inter & Alexan-

,

?Jru lm

DECNN

drum M. adhuc tredecim Reges vel "Tyranni

Perfarum inferantur ; adver(atur S. Scripruree:

M J

Ab g

nam Dan. 11.a v. 2. ad . ait Angelus: dhuc

1res Reges fhLabunt ig Pevfide , 9 quavtus ditabitim

* dichrat Bs

opibus numas fuper ompzes: eg cum imoaluerit divi«

rilns n

zi5 fuüis , concitabit omnes adoev[us vegnutn Gvacid.

YO raeti

Vi exflr.

Suvget vero Rex fortis ( Alexander ) &9' dominabi-

uv poteflate qnulta &gc.

R. IN. Aflumpt. Tres

iL t d

in Perfide Reges funt Cambyfes , Smerdes Ma-

'SU C 4V.Ts,

pus, Darius Hyftafpis: Quartus autetm eft hu«

lianLYY

l

jus filius Xerxes, qui ditabatur opibus zimiis fu-

t rriedidy

|

per ommues preedeceffores fuos: numerabat enim

i, du

in exercitu fuo adverfus Graecos decies centena

; u

àrmatorum milliá ,

aàc decefn millia naviutri,

Hic adverfus vegnum Gracorut concitavit omgeg

inins ex od

populos Orientis ad bellum quod infelicitee

jrum inter dj

ceeptum ejus fücceffores continuarunt; usque

lus Afticanys

dum Aex jorti$, Alexander M. debellato Dario

ex Enfebii d-

Codoimano, Monarchis Perficee finem impofuir.

Qtur tOF anti

N, Ànt, E

Dum ergo quatüor Reges fecuturos prenun-

tiat Angelus, non negat ; adhuc alios deiriceps

ni d t -

in Perfide regnaturos effe: ficut durn Mattheeus

um [njen

C€. I. alt : o/J$ genevationes . .

a David usque

: extábit , Ut

ad transmigrationem DBabylonis ; genevationes qua-

iMI00 Crumg

1uordecim eíle , illas tantum nurerat ; quas ir

ngtur: dn

füo Evangelio recitat: nam tres fübticuit ; qui

onicon lr

fuerunt Ochozias; Joas; & Amafias, ne pro-

l)* pofitam fibi tefferadecadem excederet.

whrsP * — 75 3. Prophani fcriptores non coficor-

ant in computo annorurm , quos fingulis Per-

p ?

a

Ergo eorum fides

lj

rum Regibus tribuunt.

fü-

2

-

1

'

e

Vr

456

Dr INCARNATIONE

gj X

fufpecta habenda, & tenendum , quatuor ditm-

taxat Perfarum Reges poít Cyrum extitiffe,

g um r

E. N. cont. Fatemur, computationem per Re-

il conlrt

j gcümus À

ges fcepe effe interrupram ; incertam ; variam

& prolixam : quare per olympiades computa-

j Cüfpi[)

t, inDmm

tionem inimus, quz eft certiffima , preciía &

expeditifTima.

Cum ergo edictum Cyri pro-

aulfim: p

zo0 &Ne

mulgatum fit anno 4. Olympiadis 61. Chriítus

autem baptizatus fueritanno 4. olympiadis 20r. ;

g, Ui

evidenter fequitur , ab edicto Cyri ad Chri-

um M

flum ducem non decurriffe hebdomadas 69.

a i ]

fed 8o.

Hinc Cornelius a lapide hanc & non-

54 g.

nullas fententias vel manifeíte falífas , vel im-

t fsrem

probabiles appellat.

1020 .À

m notate

Ob IL. pro tertia opinione.

Ángelüus ait :

AtXerxus non

fepruaginta. bebdomades abbveviate funt.

Ergo

i Dure Yen

anni mere lunares recte a Theodoreto , Beda

^trtà nulo

& aliis pro computandis hebdomadibus affu-

inuntur. E. N. Conf. «ó abbreviatas, idem eft, ac

;iïl', Araem

"npuy, q

paucas hebdomadas füpereffe usque ad |Chri-

ftum, cum Deus plures ftatuere potuerit, easque

"tidndm

definitas fore ob füfpiria Danielis; ficut & Iíaiae

"085 (

cap.45. & aliorum, a Deo pravifa.

Sic Mat-

*30g furey

,,,,,,

thzi 24. v. 22. his verbis: /Vifi breviarentur dies,

m r

«on fieret [aloa omtis cavo; non fignificantur dies

"

* m

w

communibus breviores , fed dies pauci a Deo

AUR

decreti perfecurionis Antichrifti.

In textu he-

; ARODIQY

rem

A

breo legitur imperfonaliter ?mr13 JVechbzhacb,

$

&

DN

, pn

]

!

A

ä

decifurn efl , vel , deeretum efl , ut fipt

adhuc LXX- F]

At

cid

l

fl ""*"*ïüum

heb.domades.

[ ln

T

Vg

" : Inff. -USICUIQ[

t

As

*

,

Vrnsari Diviwr.

37

Qtipr dm

vhfl. s.

Xerxes ferale bellum in Greeciam

JUm eyirt

ilaturus anno regni füi quinto Artaxerxen

Totem r

imperii fui confortem defignavit.

Igitur cum

þl*[am) Vàtim

annus vigefimus Artaxerxis, ex quo cum patre

As cOmpuy,

füo regnare cepit, fit feprimus , ex quo folus

, preci &

regnavit, initium LXX. hebdomadum hinc

m CHI T.

commodiffime petitur , & conciliantur , que

8 6 Chrif

Esdrae 7mo & Nehemic 1mo legimus de edicto

Yrpigdsor,

Artaxerxis , ut iterum «edificetur Jerufalem.

O d h

&. NN. affumpt.

INam x. Scriptura confignat

ümdis

chronologiam in Esdra & Nehemia per an-

hu &coon.

num 7., 20., &32. Artaxerxis, quod non fe-

ls; vlim

ciffet, niti folus regnaffet.

Àn non enim po-

terat pro. anno. 7. Artaxerxis ; annum Xerxis

Ánres

duodecimum norare ? Ft fcriptores ceteri an-

nos Artaxerxis non computant, nifi ex eo, quo

( Bw

Xoreo, Ded

defuncto Patre Xerxe, íolus regnare ccepit. 2.

madots af

Hzc fententia nullo au&tore nititur ; nec pro-

videm lb E

abile eft," Artaxerxem in confortium regni a

It d Chri.

Patre affumptum, atque cum eo regnaffe: erat

Wi easque

enim tunc admodum puer, adeoque ad regen-

[cut & Tag »

dum ineptus, ut ex Juftini l. 3. legiraus. Pre-

; OicMat-

terea habebat fratrem Darium natu majorem,

cui porius a Xerxe relinquenda regni admini-

Vatentir d

ficancor dies

ítratio fuiffet , quoniam Jus majus ad regnum

habebat, ut patet ex eo ; quod Artabanus

uG à ]o

[n texu

Xerxis interemptor , & regni invafor, non

nifi Dario. occifo, infidiatus eft Artaxerxi.

. Nl

/Infl. 2.

Thucidides , aliique probatiffimee

dl

*&dei hiftorici tradunt , "Themiftoclem e Gre-

ad Artaxerxen fugiffe: alii autem cum Dio-

3

oto Siculo fcribunt , eumanno fecundo.Olym-

.. M'i

C 3

pia-

1

'

Vs

38

D£ INcARNATIONE.

g us Art

piadis feptuagefimee feptimae ad Xerxen adifffe;

conciliari autem hi auétores poffunt, fidicatur,

ais t

Xerxen cum ArtaxerXe ümul regnaffe.

R. IN.

Affumptum.

'Thucidides , Charon Lampfía-

; r dl

hod

cenus , aliique vetufti chronici fcribunt ; The-

miftoclen ; jam defun&o Xerxe, veniffe ad

m d &t

u t g

ejus filium Artaxerxen in Perfide regnantem,

Igitur ex horüm teftimonio manifeíte conftat,

qms ünce Dd

Xerxem & Artaxerxem non íimul regnafle,

sj ugelicd

quando T hemiftocles in Perfidem feceffit. Con-

mj m

eiliari ergo. di&to modo diffidentes fcriptores

inn s; t

non poflünt: fed dicendum potius, Ephorum,

m f

Glirarchum aliosque hiftoricos duo illa nomina

vt p

Regum.: confudifle , quafi unum idemque fit:

ude, i [

"Ivtaxevxes

gRam Xerxes perfice Jellatorem ,

aom, n

mugnuimn . bellatorem figuificat , erantque nomina

wur, P

as Hebrey

pluribus Perfarum Regibus communia.

Iuft.3. ]ofephuslrr.c.5. fcribit; Nehe-

t Cyrum g

£iam miffum ad edificandam Jerufàlem anno

d Uj

25. Xerxis , eamque adificatam annis duobus,

a Cnbyen,

& tribus menfibus, ficque perfectam effe anno

n Ang

Xerxis 29.

Ergo fententia ifta idoneo nititur

m m

auctore: nam cum Xerxes ad füummum annis

"tf M

viginti & uno regnaverit , annus ille 28. recte

dicitur fuiffe 25. Ártaxerxis , quo regnare coe-

ii i

nf

CUX

perat cum patre; & feptimus ; a quo repnabat

T Mn(

folus.

EK. N. conf. Opinio hec tota nititur Jo-

d

fepho, qui hic , uti & alibi manifefle errat, dum

regno Xerxis tribuit 28. annos, dum in fine

ts

! Regeg

(

capitis hec omnia gefta effe, ait, regnante

1on

j

Xerxe.

Si regnante, ergo & vivente Xerxg

M Qm

bl w

Ubiclare contradicit S. Scripturee , que reftau-

ratio-

? SHMU

n

j

VrnBI DiviNr.

39

lm i.

rat'lö;l-em urbis Artaxerxi adfícribit. Contradi-

t f

cit etiam reliquis hiftoricis: hi enim omnes, tefte

i NY

J

Eufébio , Orofio, Diodoro Siculo , Severo Sul-

'ga

I0n Lampfa

pitio, Beda, & aliis, Xerxi nonnifi 2o. vel 2r.

r T

annos tribuunt.

JDeinde aàit , miffum quidem

&y Yenffe

Nehemiam ad edificandum Jeruíalem Xerxis

* Tonapten

anno 25. tamen ejusdem Xerxis anno 2g. feu

lr conftr

Artaxerxis unice regnantis 7. perfecta fuiffe

Ti regafe

moenia, atque hoc demur anno conti

iffe ex;-

Áesit. Cs

,

1

zum fevimonis , ut iterum eedificetur SJeru[a

em, quia

Ti friptors

mandatum Repis, triennio ante datum , exe-

5, Ephorum

cutioni mandatum fuit.

Quee explicatio ite-

t0 1l nomi

rum adveríatur phrafi S. Scripture , qua for-

V emqe f

mule ifte, exzz fevmo, exüt editlum , ad man-

ET

dati iniium , non vero ad ejus executionem

ntgte noria

referuntur. — Prarerea Jofephus in hac hiftoria,

T

cum ceteris Hebrais in craffo errore verfatury

crt, Nele.

dum poft Cyrum quatuor tantum Perfarum

füem anno

Reges usque ad. Alexandrum M. fuifTe autumat,

Yis duobus,

nimirum Cambyfem, Darium Hyflafpis, Xer-

qm effe anno

xen , quem ab Artaxerxe Longimano non di-

joneo nititu

Ícernit, ac demum Artaxerxen , quem itidem

Ti ann

ab Artaxerxe Mnemone non diftinguit : tum

ile 2$ red

omiífis Smerde, Artabano , Artaxerxe Longi-

regnare Q

mano, Xerxe fecundo, Sopdiano, Dario No-

jio regnaba:

tho, Artaxerxe Mnemone, Ocho, & Arfe,

ya um

protinus differit de Alexandro Magno , quafi

lc errat du

ifti Perfarum Reges numquam fuiffent in re-

dum n

rum natura. Quem errorem jam olim B. Hi-

eronymus notaverat. JDezigue idem Jofephus

jp, u

iurim. eevidenter hallucinatur, dum l ir. c.7. & g.

11

uU fcribir, Saneballetem Chuteeum; qui 1,2. Esdree

ii

C 4

cap. 4-

*

1

VR

Dr INCARNATIONE

A

40

T nfb

cap. 4. moenium Jerufalem exftru&tionem tur-

baverat: & Jeddoam qui l 2. Esdrzc. 12. v. 22.

"T

a pitontm

interSacerdotes numeratur ; tempore Alexandri

M. füperftites adhuc fuiffe : ac illum quidem

mfüeni d

direrap. s.

Alexandro Giázam obfidenti cum octo millibus

militum füppetias tuliffe : hunc vero fümmum

vereinun

Sacerdotem Jaddum nomine , eidem Regi Je-

qen m

uod

rm Jrao

rofolymam petenti obviam procefhiffe.

fidem omnem füperat , cum uterque ad mini-

düxe; QU

fj immuits

snum plus centum fexaginta annos vixiflet.

Obhi. HE.. contva. thbefin. nofframn.

Exordium

À rl

(ut i

EXX Danielis hebdomadum ducendum eft 27

d

A

exitu. fermonis ; ut iteruma. ediffcetur- S'evu[alem , id

Di31

eft, a facta ipfis poteítate inftaurandi moenia &

snis; J

caetera aedificia publica Urbis. . Atqui in edicto

reult: nef;

Artaxerxis anno feptimo edito non fit mentio de

vim porur

inftaurandis moenibus, fed tantrum datur Judazeis

eMindieda

poteftas reparandi T'emplum, &in pairiam re-

n pretri c

vertendi. Erpo LXX. hebdomadum exordium

Vs i

non poteft capi ab anno 7. Artaxerxis , fed ab.

anno ejusdem 20. quo diferte ipfis facultas im-

TO Mene:

pertita fuit reftaurandi moenia Jerufalem , & alia,

U n

publica urbis ejusdem eedificia. m dift. affumpr.

&Ol m

Ín edi&to anni feptimi Artaxerxis non fit difer-

EU 1 n

ta2, expreffa & explicita mentio,de inítaurandis

moenibus Jeru(àlem C. non fit mentio implicita

ïvmrni;:ani, Q

ATT tün

IN. Artaxerxesanno regni füi 7. mifit Esdram Je-

Vi

rofolymam cum mapna multitudine Judsorum

u

captivorum , & juffit ei dari centum talenra ar-

*

4 (:LT'*"x

enti; & annonam copiofiffimam , & permifit

fis

D

Qu

eaarbitrio Esdre & Judaorum, nam 1. Esdr.c.7e

D

dl

uis pla-

V. 18. ait : .Sed C? þþïtiel tibi «9 fratvibus t

H N

Cuerir;

J

1.4

Vznz: Driviwx.

4l

m d

cuevit, de veliquo avgentog auro ut facias, juxta

[ IZ.V,g:W

voluutatem Dei ve[ftvi facite.

Et v. 6. Dedit ez

t Al

emnuem petitionem ejus.

Cum autem Templum

MT QUi

tunc jam fuerit diu edificatum , & dedicatum,

O0 milio

ut conftat ex cap. 6. ejusdem l. 1. v. 16. reftabar

RU ümmum

folum petere inftaurationem murorum civitatis,

m r

ad fecuritatem rum T'empli & cultus divini, tum

IH i,

ào|

etiam civium Judeorum, quorum multos fe-

Qu d mini.

cum adduxerat, quibus etiam ab Rege con-

vixir

ceffa fuit immunitas , & poteftas Esdre con-

Exordim

dendi leges , conítituendi magiftratus & judices

rndum'efl [

v.26.€.7

Quin etiam Nehemias c. 1. v. 3. &

drufim,

c. 2. V. 13. Ícribit; fe audiffe, ac vidifIe.anno 20.

Vi m d

Artaxerxis, Jerofolymee muros diffipatos , &

tqdL i edidy

portas exufítas : neque heec murorum disjectio

nftmenrod

&incendium portarum , qua vidit, erant a va-

a adas

ftatione Nabuchodonoforis, plus quam 8o. an-

? param e-

nis jam pr&terita; ergo acciderunt a Sannabal-

T exordim

lare , &aliis Samaritanis Judeorum infenfiffi-

i fed db

mis hoftibus.

Ergo jam a Cyro , & multo

otas im-

magis ab Artaxerxe anno ejus 7. habebant po-

]em; al

teftatem muros iterum sedificandi: licet in nar-

fL lm

ratione ab Fsdra tradita, poteftatis hujus men-

f dier.

tio tam aperta non fiat.

Nam cap. 4. L. x. Es-

nflaurandis

dra, Samaritani, qui vivente Cyro fautore Ju-

jp implicit

deorum , clam tum conabantur impedire Ju-

Tstam]

daorum molimina, eo mortuo, ad Cambyten

od

ejusfilium, vel, ut quidam malunt , ad Smer-

j tdent-

den Cambyfis füccefforem , qui Affuerus &

&pmit

Artaxerxes communi Perfarum Regum nomine

V LE :

ebi appellatur , accufationem detulerunt contra

j

]udæos ». quod edificent Sferufalem civitatem ve-

(b «

5

be en

!

VE

Dzsz INCARNATIONE

(

42

'rgn OPOI, TUGI

bellem &2 peffomain, exflruentes muros ejus ; eo^pa-

s mend d

vietes comporentes.

Quare etiam continuo Rex

4 rebs, &

i

refcripfit, ut Judeos prohibeant , u uri; :lla

m Df

non edificetur. v.21. Ea propter v. ultimo Es-

dras ita fcribit : Ziezc iztevaniffTm eft opus Donus

vj t

s fübninitrr

Domini in. Sfevufalem , €$ non fiebat usque ad an-

Ergo quod inter-

s & andont

num [ecundim Regni Dari.

T

ii M

nuyt, di

miffum eft opus füb Cambyfe, vel probabilius

: Rs

füb Smerde ; repetitum fuit fecundo anno Da-

li.

Atqui intermiffa non eft tantum Templi,

.imo d m

1ed moeenium etiam exítructio. Ergo exftruétio

ii qu i

nacenium repetita fuit fub Dario, & multo ma-

:5u5 in fs

isfüb Arraxerxe, qui in fudeeos benevolen-

;

nixqundt

tiffimus, Esdre omnia que petierat , libera-

5ap.4 m

liffme annuit. KErat enim fere impoffibile, tot

millia Levirarum & Judeorum, qua Nehemias

ANT

redux ibi invenit ; inter tot capitales hoftes TJe-

rofolymis habitare fine moenibus.

vlffm ;;15

97

Ante vigefimum annum Artaxerxis

Jerufalem in füis ruderibus & cineribus fepulta

1 m

jacebat ut liquet ex c. 1. & 2.1. a. Esdr. . Ergo

Temp

judai anno Regis feptimo non obtinuerunt

AU

d

edi&ctum de inftaurandis moenibus, alias illud

M

executioni mandaffenr.

E. IN. conf. Obtinue-

lt qi i

runt edictum, & pro viribus exfecutioni man-

Tenttrem

darunt.

Quominus autem coeprum opus ad

ftis

tambilicum perducerent , obftitit furor Sama-

UC

t

ritancrum , Ammonitarum, Arabum, & Azo-

-

tiorum, qui clandeftinis molitionibus, & arma

dma,

-

*

]

ta manu Judaorum confilia identideminrertur.

"

AF,'1

barunt, mcenia erecta dejecerunt, & portag

4 e[) Per l

"

exufferunt: ita ut anno vigefimo ediétum aliud

effla-

l

!

"

1.

»

VzRn21I DriviNr.

43

[

efffápitari oportuerir , quo Rex poteftatem re.

(Ontinyo hh

ftaurandi moenia anno 7.factam , confirmaret

» U aj i

difertis verbis, ac literis peculiaribus ad pro-

Y ltimo I

vinciarum Prefectos datis mandaret, ut ex fil.

du D

T Me d

vis regiis materiam pro turribus , portis, &

edibus fübminiftrarent. Quamquam tanta etiam

0 Quod ints.

poteftate & auctoritate inftru&ti Judasi nondum

d ob

fat fecuri erant; dum moenia erigerent fed de-

IIlo anno .

bebant perpetuis vigiliis urbis ambitum cufto-

tm Templ

dire; imo & armis accinéti opus facere, ne

o erlrudto

dicti hoftes, qui facta confpiratione , & junctis

&mutom/

agminibus in ipfos per vices irruebant, ftru-

X benevolen

éturam inceptam denuo fübverterent , ut Ne-

teret, Dben.

hemias cap. 4. lamentatur.

npoffbl v

quz Neheni

ARTIOCULUS N:

»

ü

ls lol h

Fem[e Meffiam probatur ex Agaei I1. €? Ma-

lachie 111

n Artixendis

]bus fepul

NI[Or4. — .Cum anno fecundo Cyri Regis fun-

wr Bm

damenta Templi novi jacerentur, ejusdem-

obtinuerunt

que edificii flrué&tura anno altero Darii Hy-

, dius ld

ftafpis continuaretur, plures ex Judecorum fe-

( Obcinue-'

nioribus , qui Salomonici Templi amplitudi-

Qtioni mat-

nem , fplendorem & opulentiam olim vide-

m opis £

rant, recens fundatae /Edis paupertatem & an-

üror Sun-

guftias confpicientes , a lacrymis & ejulatibus

temperare non poterant. 1. 1. Esdr. c. 3. & 6.

m & m

ü, & u

Horum animos Deus ut eriperet , & ad fabri-

cam Sacre /Edis ftrenue

romovendam inci-

Jeminttti-

1[)& i

4. earet, per Agocum Prop

À

etam promifit , fe-

jf

cundi hujus 'empli majeftatem & gloriam lon-

di.

ge

L

, n

Dz INeARNATIONE. -

(

44

or;e Temp!

ge majorem fore, ac T'empli prioris fuerat:

iir d ers

eo quod Metfias illud pra:fentia fua fit iluftra-

jy prrenra

turus.

Verba Prophete cap.2. v. 4. & fqq. ira

gustem.

Íonant. Quis in volis ef] dereli&tus , : qui vidit do-

drenra Sicer

mum iffain 1 glovia fua primum £ g quid vos vi-

Jj rererentt

detis banc nunc ?. Numquid.non ita efl , quafi som

jam Trnplr

Jf in oculis veffris ? Et munc coufortave Zovobabel:

-i m Une d

confortave Sjefu füli Shofodec Sacevdos magne , 95

. Quia bec di-

vt qu

cozfovtave.oimms populus terree. .

cit Dominus exercituum : Adbue unum modicuim

Hss um a m

li Vebu d

efl, €9 ego commovebo celum 5 terram, &9 mare

, r G ml

€2 avidam.

Et movebo omnmes gentes : €9 veniet

defidevatus. cuntlis gentibus : $9 implebo domum

Aigifins

atosin hunck

iflam glovía

Magfa. eriz glovia domus iffzus

drfliedventm

zoviffme plus quam pvima.

& refüm

Apud Malachiam autem cap. 1. & 2. cum

Amm D

Deus Sacerdorum negligentiam in functionibus

fui muneris reprehendiffer , eosdem ad majo-

feendüm ji

rem reverentiam ac diligentiam in adminiftran-

at ador

tAntecdenn

dis facris adhortatur cap. 3. pre«dicendo fore,

ut Meffias ipfe non multo poft T'emplum invi-

ï?*'fïïülm J

fat, & Sacerdotes luftret.

Ecee ego , inquit

3 imrprio

( Joannem Baptiftam Mat.

qitto ZAngelum vaeum

"o NT

X L. V. IO.) 4ui praparabit viam ante faciem. meam.

:

hr

1

Es flatim veniet Dominator , quem vos quaritis ;

5 hb e

€2 zdugelus tefflamenti, quem vos vultis.

j

its]

h

Ex hifce duobus vaticiniis validum contra

rj

Judaos argumenrum (ümo, &

h,

Dice. Ámbo hec Aggei & Malachiee te-

h

il

ftimonia evidenter evincunt; Meftlfiam jam a V^

multis feculis veniffe. Probr. Aggeus conío-e

t

NT

le

lg.

lerur Zorobabel & Judecos; hortaturque, ut i

Q

ex-

W

j

e

U

,

Vznr1 DiviNn

45

d

exftuttione Templi hujusfecundi, licet in fpe-

ciem

A tlf

iis & exilis pergant ; eo quod Meflias

4 fgin

ilud fua prefentia fit cohoneftaturus: Item

; qzuïz'idit d.

Mialachias ejusdem Meffie prediéto in Tem-

j d o s

plum adventu Sacerdotibus majorem in facris

Ü uf

tractandis reverentiam & accurationem fuadet.

Igitur cum Templum illud jam a multis fecu-

m Lal

J Wgh'( ) Ej

lis una cum Urbe fit dirutum ; vel Prophetee

Qia la d.

fal(à vaticinati funr, quod Judeei non concedent ;

102 01j

vel Meffias jam a multis fzeculis advenit.

( C tngy,

OP. 1. Verba illa , adbzc movebo celum e$

15* ( ottit

terram , mave «g. aridam , $9 1ovebo omues gen-

o dmum

:?e5, B. Auguftinus l. 18. de Civitate Dei. c.48.

& Rupertus in hunclocum, referunt ad fecun-

i dns if

I

dum Chrifti adventum, ad figna przevia extremi

i

judicii , & ad refürrectionem , & glorificatio-

andlionibus

nem electorum.

Ergo non fünt fatis idonea

mad mapo

ad convincendum Judaos de adventu Meffize,

Viminilren-

EK. Explicando auéctoritárem dictorum PP. di-

cdo fore,

füinctione Antecedentis. Referunt ad fecundum

Chrifti adventum verba illa aecepta in fenfü

yluminyi-

myftico & improprio C. accepta in fenfü lite-

9 itquity

üftm Mat, |

rali & proprio NN. verba illa in fenfu proprio

igim.mam. t

ad primum Chrifíti adventum referri, ait

idem Auguítinus lib. eodem de Civitate, c.35.

Ü quæritis;

; Item Ambrofius lib. 3. epift. 12. aliique PP. füb

äum conta

tempora enim Chrifli nati movebatur celum

Angelis jubilantibus , Luc. 2. ftella apparente

Magis. Mat. ». Pauló ante Chrifti natalem vi-

fschet

dfm 12 t

« glebatur in czlo ingens circulus aurei coloris,

I

obus ingens igneus czlo demiffus in terram,

ts d«

r

que hin; irerum in celum receptus: vififünt

,,uTqu) 1 lln

tres

p

/

l

e

: Vg

46

Dzg ÍNCARNATIONE q

.

»"

i

tres foles in unum coire: trescirculi folenrftn- .

,

u/ï, com

aufle ao

bire, quorum unum corona fpicarumj ignea

V r Saemi

circumdabat.

Aliaque portenta, in codlo ex-

ii d

hibebantur, que Euíebius in Chronico ; &

«rimm ef

Orofius lib. 6. Hiftoriee cap. 18. & 20. ac lib. 7.

gi;fndu

c. 20. aliique ex Dione aliisque prophanis fcri-

ais nim jur

proribus recitant. 77 Zerra auzem, mari & omni-

f«um ]

bus centibus commotiones ineentes excitarunt

[o]

deerr, qua

bella, quae Alexander M. ac poítmodum Ro-

?

mani terra marique gefferunt : cenfus item ille

sss poriar

qomnbis f

rimus & maximus , quern Auguftus Cacfar toti

Orbi indixit.

j d

Catera prodigia, quz Chriftum

natum preecefferunt ac fübfecuta fünt , Patres

,

: hl

tunis excfüm

nuper citati enarrant , & paífim apud S.Scri-

pturc interpretes in dictum Aggai locum lepi

n d

2 m J

poffunt. De primo autem ifto Chrifti adventu

íermonem effe , occafio & finis ex quibus va-

A efenu

ticinium prolatum fuit; fatis oftendunt.

i0mne ad j

Oh. 2

tt o ob

Senfüs verborum Prophete hiec

eft: Magna erit gloria domus if/ius fecundae, quam

d Kzl ;äy f

modo exftruitis ; major tamen erit gloria do-

IT

mus zoviffime , hoc eft , tertii Templi , quod

Ita recentior

lwpie

judei a füo Metfia expectant.

J f

i

quidam Judzeus. x. N. Aff. Advetfatur violenta

j Temp

hec expofitio non tantum verfioni Greecee &

-*-sr

j

UX

Syriace , fed ipfi etiam textui Hebreo, quem

& in

continenter ac fine interpunctione ipfi etiam

HTDU[ ;

AK

veteres Rabbini apud Galatinuml. 4. c. 9. legunt;

t f

ac de fecundo rantum templo intellipunt ; uti

Duidl

!

'

UT

etiam R. Salomon , R. David. &c. Recentiores u

j -J

N

dai.

Sed & fenfüs ipfe verborum , querg.

U

&

1^ Qj

eus intendit ; quemque initio hujus articult

j

Ti

indi-

V

I

. ,

Vzn21I DiviNi.

47

i

indeda

us , commentum hoc Barbanellee Ju-

u g

daim

ifefte confutat.

ao

9/7

. I, Saltemin hocma

jor fecundi Templi

AT, &

gloria ftetit, quod diutius duraverir

; quam pri-

PU

mum: primum enim, inquit R.Salomon, fletit

Tohans f

410. annis ; fecundum vero

420. R. IN. Affümpt.

frari o

Quamvis enim juxta accuratiorem chronolo-

IU etctar

giam , fecundum Templum plus roo. annis

ltmodum W.

diutius fteterit, quam primum , non tàmen in

üs m d

eo Deus illius gloriam conftituir.

Et vero í&-

ts Cb t

pius a geniibus fuit prophanatum, ut ab An-

que Chtfhm

tiocho, 1. Macch: r. a Pompejo , a Caffio, ut

uünt ; Darre

teftatur Jofeph. l. 14. c. 8. & 13. dum tandem

p $5

ab Romanis excifum , & in defolationem

per-

pf j

petuam redactum eft.

Chritaden

Jüli. .

Cun R. David. Deus Templum

!t qubusv

fecundum earenus ploriofius effe voluit , quod

Tif

gentes omnes ad 1illud confluxurz effent ; &

fua dona Deo oblatura.

fojfete lic

Hinc feptuaginta ita

nundasquam

vertunt: Kai i£u qd ixAturd zrdyrov quy iOyay,

it pori qo.

&7 venient ele&ka omnium gentium. — Ft Deus fta-

mpli; quol

tim fübjungit: Zmplelo domum iflam gloria .

.

[ra recentiot

Meum ef? avgeutum , €g meum ef aurtin.— W. N.

anur violent

affumpr. Ad Templum Salomonis multo plu-

i Grecs &

res gentes confluxerunt, cum is füerit Rex po-

tentiffimus, & vicinos populos omnes aut fce-

breo, qudt

yc ipfi &if

deratos aut tributarios habuerir,

füzeque fapien-

t2

.C.Q.kgmfj)

ulenüz fama ipfam etiam Sab:;e Re-

n

ginam a

Á

nibus terre ad fe invifendum attra-

teligunt

[

. Rece

qí Pxerit; ac claffe in Ophir miffa aurum , argen-

m fum opesque alias ingentes triennio

quoliber

ierofolyma convexerit. Quodfi Regum qui-

Jhyjg d

am.

i.

4

l

yr

48

Dz INCARNATIONE

B (2

dam fecundo 'T'emplo munera deftinaVefgtee à

»

& d ; (

pluribus aliis fepe fuit expilarum ac prfana-

ueliurs à

tum.

Sed & Alexander M. non ex vera pie-

gon 4 uf

tate in Deum Hierofolyma petiit; ut S. Au-

«mim Droph

guftinus l. 14. de Civitate c. 45. advertit; fed

« ürora t pf

ex vanitate & arrogantia, ut hoc tnodo civita-

tem fibi fübjugaret : quemadmodum conftat

sinfus r

at ii

ipfüm petiffe a "Tyriis in urbem admitti ; ad

facra Herculi facienda.

Non fàtis apte ergo

a m g

ais pt

|

uem

reddidit R. David: Ez venient cum defidevio omnes

gentes; cum in veritate Hebraa habeatur

ii Deo: q

aut d amamunt

nymn w2 £r venient defiderium omtrium gen-

i.5 Ifeph

zgum.

Hoc enim epitheto Chriftum fignari

Chaldea etiam verfio, & Rabbini vetetes apud

(debdo]n

texi t d

Galatinum l. 4. c. 9. tradunt.

i Lorobdd

Infl. .

Gentibus olim non effulferat lvs

t ündameng

inen fidei, quo Chriftum venturum agnofce-

Pulracifg

rent, Ergo magis dicendus erat defderatus Ju-

tdoozi nonf

dais, quam cuni£is gentibus. W. 'T. ant. N:conf:

i cnftg,

In lege naturz femper fuerunt , qui fide, fpe;

EE

ac defiderio Chrifti. tenebantur : ut conftar ex

Abrahai, Ifàac, Jofeph, Jacob, a quo Chri-

W qp!od tiür

|!

j

C 1

ftus Gen. 49. v. 26. dieitur defidevium collum

:

ii

eteruorum : quem tamquam omnium benedi-

Vatm fj

€&tionum & promiffionum ultimam maximam-

NU

f

Qf

&lmp

que claufülam, omnes horines, imo omnes crea-

v&älün

turz irrationales a fui initio , ut hominum re-

l

yedl

N

demptorem , ac totius univerfi reformatorem

1

.

Ti

avidiífime exípec!a

bant,

& affeétu non rat

1o0na

li ;r.ar

Ü

Ev

aut fenfitivo, fed naturaliintime defiderabant; ut -

DUNTN

* (

i

i

(['WIS

Apoítolus Roxþ. 9. V. 22. docet. | anxhqggrï 4

h

N d!

&

Y

VERBI DriviNr.

49

5hn3V-ï..ä'j i ,f] a

fenfü Metlias cun&is gentibus defidera-

1 Df

ius ve

dicatur ; quod quondam a gentibus in

1 Veo .

ipfüm Credituris amandus fit ac defiderandus,

5$

prour Gen. 49. exfpe&latio geutium nuncupatur.

At N

Solent enim Prophete ad indicandam certitu-

odb ci

dinem, futura ut precterita dicere. Ex /is etiam

Otm cofte

facilis fenfus inte

retationis feptuaginta Senio-

1 iti; d

rum patet , quà

€

hriftus dicitur e/ede , feu de-

2l

pit r

fiderabilia omauium geutium , quibus omnia bo-

Ào m

na attulit; per quem ceeteri omnes fünt electi

EM

& dilecti a Deo: quem preinde omnes etiam

elegerunt & armarunt.

Of g()l-

um i

, Objic. 3. Jofephus lib. 15. Antiquit. c. rr.

1 Ws u

& l. 6. de bello Tudaic. c. 8. fcribit; Herodem

anno regni fui decimo oéctavo diruiffe 'T'em-

plum a Zorobabele exftru&tum, & aliud loco

n efleng

ilius a. fündamentis . erexiffe.

Ergo Chriftus

Tim 4j

nunquam ingreffus fuit 'emplum illud , & pro-

Afirzu f

phetia Aegsei non fuit impleta. & Quantum

ant. N.oonf

ex Jofepho conftat , Herodes Templum a Zo-

u de, f

robabele exítruétum ampliavit duntaxat & ex-

üt conflar

ornavit: quod etiam Hegefippus l. 1. de Exci-

iquo Cire

dio Hierofolym. c. 25. teftatur. Siquidem Jo-

TT ro:'/z'upl

fephus c. 14. l. r5. Antiquit. fcribit, Herodem

um bened-

folviffe rantüm fundamenta 'T'empli Salomonici,

) fneximárt-

eisque nova impofuifle longitudine & latitudi-

omnes qre

ne centum, & altitudine centum viginti cubi-

jominum f

torum; non veró 'lemplum Zorobabelis di-

(ormatort

ruiffe; quod tantüm fexaginta cubitos altum

ponriti

prat & latum.

Preeterea lib 20. c. 8. ícribit,

fiderdan t

orticum Salomonis intactam permanfiffe. Hinc

i

no;

"

udai nihil Íciunt de Tefnplo tertio Herodia

e

l

*

.

Va

$o

Dzsz INCARNATIONE

e

fed Templi Zorobabelis folüm memineifnt;de*

itgo & ]

Ammuit. :

quo Joannis2. dixerunt: Quadraginta €3 fex an-

f

yis eedificatum eft. Templum boc: cum tamen He-

af 1

ag !

rodis fübfítructio annis octo fuerit abfoluta.

luf. Si manfit idem Templum Herodis;

;ctem Ten

ant Ara f

quod Zorobabelis, ergo gloriofius 'emplo pri^

hr Mp

mo fuit non ab ingreffu Meffie in illud; fed

At m t

ex eo, quod pulchritudine , magnitudine , divi-

g, 2.]

tiis, fplendore ac majeftate antecelluit l'emplo

Salomonico, utfcribit Jofephus l. 15.c. 14. An-

if

J m o

tiquit. & Jofippus Gorionis filius, l. $. c. 26.

B. N. Seguelam. David Salomoni reliquit bis

Asprmo.

mille & quadringenros milliones aureorum, &

d

innumerabilem copiam eris, ferri, lignorum ac

fdimd h

:g lml

lapidum pro exftruendo, ornando & ditando

"Templo, utlegimus r. Paralip. 22. v. 14.

In

t o

fabrica ipía habebat Salomon feptuaginta millia

eorum, qui onera portabant, & octoginta mil-

fialatomorumy;ac ter mille trecenros operumPrae-

fe&tos: Precepitque Rex , ut tollevent lapides gran-

Mi

1

n

ETT!

des, lapides pretiofos im fundamentum Jvempli, eg

quadravent eoj. 5. Reg. $. V. 16. Horum ope-

h

A20r0m (

ra lemplnm cum omni apparatu fuo feprem

"T gl

annorum fpatio abfolutum eft.

Econtvra Hero-

Al

des tantüm decem milliaartificum ; & mille plau-

-u D

ftra ad lapides convehendos adhibuit, & ''em-

d

VR qu

pli ftruéturam annis octo perfecit.

Quomodo

wwm]

ergo potuit T'emplum Salomonis aequare; qui

jl

i g

aliquam tantüm Salomonici regni portionem

dl

precarió obtinebat, & rogarus a Judsis , u abS9

NI

foluto Templo Porticum 5alomonis Orientale

M

ls

k

D

pariter inítauraret ; abnuit ; caufàtus; opus illu *

A

teim-

N

E

d

Vzrazi Diviwr.

51

lgmiïf

s

h

r

longo &

pecuniis plurimis indigere?

Ti c

?

l

W dj

Jofeph4l. Antiquit.

20. Q. 8.

It tamen D.

uapropter Ju-

dii ipfi fatentur, "'emp!

um fíecundum longà

£m

Otià.,

lum Fs

impar füiffe primo; ftructurà, pretio &

Gloriam autem Templo Salomonico potif

ä]

In

üm

5 Tnghyr

conciliabant Arca feederis in illo

tit il g

fervata, quae

Gloria. /fvaelis 1. Reg. 4. v. 21. nu

ncupatur: &

ntdine, du

refponfa divina olim in propitiato

rio reddita, &

Vlhit T tmpl

alia ; quae füprà art. 2. Inft.2. ad o

je&t. 1. memi-

11 Àn.

nimus defuiffe templo fecundo. Er.

2o fecundum

DIDT:

hoc templum non porteft dici ali

unde futurum

! felqut ls

fuiffe oloriofiusprimo, quàm ex pr

eefentia Chri-

ürstum, (

fti in illo preefenrati, illudque Üepe invifentis, ac

lm

ceelefti fuà doctrinà & miraculis illufh*an;is

;qui-

Doo & dind

bus Judzis demonftravit fe effe verum Me

fTiam,

Av d

hoc Aggzi vaticinio, «& Malachize c

XisPnt ml

miffum.

. 3. pro-

7c?äginm nj

Qperumpre.

ARTICULUS V.

Hs as

n [l G

Meffiain bunc effé Doininim nmofirum SIefur. ——

Horom pe

Ota. Judeorum

quidam Meffiam jam ve-

fuo fepren

niffe dictiranit ,

fuiffe volunt.

eumque Ezechiam Regem

outtra Ht

Aliilátere eum in ignora repio-

S mll plat

ne putant, alii in Paradifo, ac ]edaeorum cri-

j, &T minibus prohiberi, quo minus

prodeat.

'Tal-

nomud

inudifte ajunt,

eum Roms ante portas urbis

aqurt; & inter leprofos a

tque egrotos deliteífcere, dum

ii adveniente Elia retegatur.

Alii eum nondum

" quffe creduntr: €umque omnes terminos ab

( agtiquis conftitutos

preteriiffe.adverterint, nec

:2 IMetliam,

quem fibi fingebant, veniffe, anathe-

K

-

2

Inate

J

t

e

V

$2

Dr INCARNATIONE.

f

Áati

w

mate interdictum , ne quis advenrüs ejtts t

m n

CodiceSanhedrin, cap IH. ubi

|

pu

s fupputaret.

m

ia

habetur: Aumpatur [piritus

eorum , quifuppu-

nl

Chriftus e-

zant tevininos , [c. advemtis Meffue.

um m

r

contra Joan. 5. v. 39. eos monet: Scrutamim

Scriptuvas ;

quia vo$ putatis àn ipfis vitam ctevnam

ïïpkieiügm i

babere: €7 1

llee funt , quee teftimomium perkibent de

ub T

me: Q9 mon vultis venive ad ane , ut vitam babeatis.

. It

Teftimonia Scriptura de Jefi Chrifto ad quin-

ari queunt : r. Quee ad éjus

gt n )

que claffes revoc

naralesattinent. 2. Queis miraculaab ip&$ pa-

"I

fifmdiu; Ü

aM

n

tranda praedicuntur.

3. Ejuseerumnee & mors.

a N

4. Ejusdem refürrectio; & ad coelos afcenfio.

&Mefm df

5. denique gentium converfio ad. veri Dei cul-

tuim.

5 t nf

Dico. Jefüs Nazarenus eft verus MelTias in

hn hn

Pvob. Ei conveniunt omnes

V.'T. promiffus.

-;rg/fngw;f. l

DO

characteres , quibus Metfiasa facris oraculisolim

infigniebatur.

Nam l. Meflas predicitur

umf

oriturus e flirpe Abraham pro benedictione

t if

omnium gentium. Gen. 12. V. 3. & c. 22. v.

At , De

18. &c. 28. 14.

Ad quee vaticinia provocat B.

tlb

Predicitur Meffias

lo

V.Maria, Luc. 1. v. 55.

fore ex progenie David, Pfal. 131. v. 1. Je-

Pb

i

h

rem. 33. V. 15. Jefüm autem de domo Davi

Ih

Y

fuiffe conftat ex verbis Gabrielis, Luc. 1. v. 32.

!

d

item ex cap. 2. V. 4. JVafeiturus dicitur ex Vir-

Qu

A

gine

incorrupta ; Ifai.y. v. 14. Hoc vaticinium

|

in]e

fü completum fuiffe teftantur Marthaus c. 1.

LTA

i

"t

1

v. 23. & Gab

riel Angelus , Luc. 1.v. 35. Bet

f'mf

L?M

lehem locum,

in quo naíciturus erat Meffia

)vl

N

predixit Micheas c. 5. v 2.. Quod etiam fäxhx

;;;l !

:

D

Vrnnri DriviNwr.

33

N

fu

a, Matth. c.2. v. 5. & Joan.c. 7. v. 42.

ii

Jefüm purem natum in Bethlehem effe conítat

, d.

ex eodem c. 2. Matth. & c. 2. Luce.. Stellam

rih

l

"

quam Balaam in Chrifti nativitate orituram prae-

t Án

l

;

[

j

vidit, Num. 24. v. 17. fecuti funt Magi Marth.

VU ho

2V

2

H jperiilny )

II. .Meffiam innumera prodigia patraturum

7777

eíTe vaticinabatur Iíaias c.

35. Deus ipfe veniet

WE Qu

£ falvabit vos.

Tunc apevientuy oculi cecorum ,

Que i cuj

ez aures. furdorum. patebunt.

Tunc falhet ficut

Tf m pg

cervus claudus , $9^ aperta evit lingua mutovum.

1mn ts

Joanni fcifcitanti per difcipulos fuos: 7 es, quz

velos afcenft

venturus es? Matth. 11. Jefus hoc eodem vati-

d w Dd

cinio fe Meffiam effe oftendit: Euntes vemuntiate

Sloanui que audiflis «$. vidiflis.. Cieci vident , clau-

venis Melrs

di ambulant , leprofi mundantuv, furdi. audiunt ,

TVenint Oa

mortui vefuvgunt. Etiterum Joan. 5. v.36. Ope-

Soriclsoln

va qu& egojacio , ieffimonium perbibent de me;

quia Patev nifit me.

i pradicitr

Miracula haec Domini Jeíu

benedichond

Judei negare aufi non fünt, fed ur argumenti

. &cn v

vim eluderent , Beelzebub demoniorum prin-

à prorocat

cipi ea adfcribebant , Matth. 12. v. 24. Quam

lw Mell

blafphemiam majorum fuorum imitantur noftrae

LV1L

zetatis Judeei; & Chrifti prodigia magie tribuunt.

domo Da*'ïf

Schablatb fol. 104. 2.

III. Chrifti paffionein Prophete ad minu-

II,UC. LV4

jcirr ex V

tias defcribunt, quafi ipfi eam prefentes oculis

loc at

fuis vidiffent. Pfal. 21. JDeus Deus imeus . .. qua-

Marthasc/

ve me develiquifhi.

Ego autem fum vermis , €9 non

( J

Ai;fwomo, opprobrium . bominum g^ abje&io plebis,

1*j

-

,

fn

mue$ videntes sme deviferunt me:z locuzi Junt labüs

Zi'f'

3

moverumt caput. — Spevavit. in Domino, eripiat

QI(IOd fmmf

(j

—

3

€um z.

:

|

/

Drs ÍNCARNATIONE

54

C

T;'V'Relämæc?

eums. faloum . faciat eum , quomiam vult eugp.

tss

eumdederum : me. vituli multi, canes mult

: fauva

g m

pingues obfedevumt. ime:- concilium malignanfium ob-

Jedit me. — Foderunt. imanus. meas. $g. pedes meos:

m

rirt m

j

m Jlidïü

dinumevaverunt omnia- o[fa mea.

Diviferunt fibi

veflunenta mea: eg füper veflem ieam miferunt

r Qtünf

TR

foviem. Pfal. 58. v. 22. Dederunt in efcam- sneam-

Jel, €8 in fiti mea. potavevumt me aceto. — Yaice 5 3.

at has

de eodem. Meffia dicitar: Zdamus eum... de-

án ls pl

fpectumtsg noviffamum virovum , virum dolovum e7c.

d d

K'erà languores. noflvos ápfe tulit , €? doloves noffvos

àspronitit,

ip[e portavit: 9 ios veputavimus: eum quafi lgpro-

4 n À

Jum ; ? percuffum a Deo.

Jpfe auteim vulnevatus

TM

ef? proptev iiquitates moflfrasege. &s$ de livore ejus

TR Ajff

Jauati fumus.

Qmues uos quaft oves erravimus9c.

,f d

£2 pofuit Dominus . inm eo: iniquitatem omnium- no-

gemetdmes

firim..— Oblatus ff quia ipfe voluit: . ficut ovis ad

am Dfi x

occifiogem ducetur ...e9 non aperuit o$ fuum.. Ab-

w fb

Jeilfus eft. de terra viventium: pvopter. [telus populi

j

& od

emei percufft eum &gc.

Es cum . fcelevatis deputatug

D

A5 sm Ad

ei: r

yfe peccata. multorum tulit , eg

j]ï*() Iang-

*

* n d

greffor:

rogavit. . Zacharie 12. v. 10. 744j pi-

A t

cient ad me , quem confixerumt. & c. 14.v. 6. Quid

1 s s

^

fu. plageeifle.in. medio. mammm tuarum? . Et di-

thb !04

cet: bis plagatus fum im domo. eovunm, . qui dilige-

qo

bagt me. . Ad hec teflimonia provocavie Chri-

*

9

ftus, ut fe Meflfiam fuis difcipulis & Judzis

j

[

Ü

,

d

p

probaret Matth. 26. v. 54. Luc. 24. vv. 26.27.

j

M

45.46. Joan. 8. v. 28. Eadem vaticinia Chri-

ï

UE

À t

R

i paffuri in Domino Jefü impleta fuiffe fuadc

populo Petrus Actorum 3. v. 18. & Phili

PPu u

f

L

Eunucho æchiopi-, ibid. c. 8. 55.

IV. Re- ] Wt;ïvgiun

VzgnaI Divirs

55

Lïd;

f

efürrecturum Metfiam a tnortuis ce-

^i

:

:ïr;(;n

T

cinit

ates repius Pfàl. 15. v. 10. /Voz. dereliz-

f TU d

ques anmam ineam zn inferuo: nec dabis Santtum

1 Mc*l M

guwm videre corruptionem.

Quo loco, ad con-

Toleru )

vincendum Judaos, quod Jeíüs Nazarenus

T0 fs

Meffias fit, utuntur pro concione Petrus A.

! if g

2. V. 31. &Paulus ACt. 13. v. 35.Sed & Serva-

^. üen

tor ipfe Judais flagitantibus fignum, quo íà

! &j d

Methiam ipfis probaret, fignum Jonz Prophe-

Wálb;

t , id eft, refurrectionem fuam, datum iri, ali-

dibr mnfro

quoties promittit, Matth. c. r2. V. 39. & ite-

1 quf (

rum c. I6. v. 4. Afcenfionem Chriíti predi-

m vilenar

xit David Pf. 67. v. 19. quem recitat Paulus,

3 dl ü

Ephef. 4. v. 8. 74fcendifli n altum , cepifli capti-

thrtmmirg)

vitaten , accepiflà dena , f&. charifmata Spiritüs S,

VT

ad difpergendumea in hominibus, more trium-

i feut i

phantium. Píàl 109. v. 1. Dixit Dominus Do-

tjum, A

qmino mto: [éde a dexteris meis, non Chriftus tan-

^ tht j

tüm ad probandum Meffie divinitatem, &

ij du

Stephanus etiam A&t, 7. v. 55. fed Petrus &

Q m

Paulus tum in eisdem Actis, tum in epiftolis

.0 A/fjpi

fuis pluries adhibent. Spiritüs S. miffio Ifaiae

TU Qnä

44. V.3..& ]Joélis 2. v. 28.. claré defcribitur.

nn! Ed

Atque hunc Joélis locum appellat Petrus ipfo

Pentecoftes

U.

; ( dig

D

$, quo vaticinium impletum fuit.

ocwit Cor.

Act25v, 1v.

T3

V. Denique pradicitur reprobaiio futura

4 W. )

Judaorum, & converfio gentium per Apofto-

aticins (

los Mefliz.

Jeremie 31:. v. 31. & fqq. Ecee

Gl eSt SEes. veniunr ,

dicit.Dominus: g. feviam. domui

Bs divaél eg' domui Siuda fedus novum: non [icundim

[)

,

fribus eovum 9.

Ea-

I

—

patfum quod pepigi cum ]ga

4

em

p

56

Dg INCARNATION

maye 1nfe

dem Judaeorum abjectio & Gentiumc

np)

Jiei

prenuntiatur Pfalmis 2. 24. & 71. Mi

& 4.

"m

du

Nv

Malachie 3. l(aige c. 2. & c. 6. ubi aliquee eo-

a pred

rum reliquie falvande dicuntur tanquam a/iqua

decimatio, quod notat B. Faulus Rom. 4. Item

MUU

Jfai. 49. v. 6. Parum efl, ut fis mibi fevvus, ad. & vt J

fufcitandas tribus Shacob.

Ecce dedi te im lucem

m

(rexrn qui

"

gentium , ut fis falus enea ufque ad extremum terva.

U

»

dudant,

fl Ari

Zacharie 2. v. 11.. "A4pplicabuntur. Gentes anultee

ad Dominum in die illa: eg erumt amibi in populum.

r C

a mv

Ifaie 66. v. 19. dicirur Meffias ex Judais ad fe

converfis homines in univerfüm orbem miffu-

vdonem nten

rus, a quibus omnibus hominibus Dei gloria

inmatEva

annuntiabitur. Hee autem per Apoftolos Je-

Tt: fentun

fu Chrifti praflita fuiffe;.nemo negare poteft.

eridentr pro

Matth. 28. v. 26. Mar«i 16. v. 15. Luc. 24. v.

Doninum

47. A. 1.v.8. Matth.21. 43. Act. 13.45.47.

Merii E

m Manchm

ARTICULUS VI.

68 irg :

)

li

Re[pondetur ad. obye&liones ?udæowmz;

$

LU

(f

Djic. 1. Genealogia Chrifti non contexitur

O

il

L

l

in Evangeliis , nifi de Jofepho; ex quo na-

i

dd &n

tus non fuit Chriftus. Ergo non conftat, Chri-

EK. N.conf.

[4

ftum ex ftirpe David oriundum

Ml Wm

Mattheeus initio Evangelii; vocat Jefum filium

David: quod etiamLuce& 1. v. 32. Rom. 1. v. 3.

l

;]Ul m t

& aliàs in. N. T. affirmatur.

Quodfi Chriftus

)MC pa

revera non fuiffet ex ftirpe David oriundus,

Cen

Mattheeus in Evangelii füi' exordio fibi omnem ; ,

T

D.

1

omnino abrogaffet fidem apud Jud&os, inquq, h

s:"-.

du

"n t

rum gratiam fuum confcripüt Evangelium.

x t

u-

lr

i

VrmRBI Diviwi.

57

m

u?'[.uïäxg

mque integras genealogias tam priva-

jh MIChææ

!

tim , qpàm publicé 1n tabulariis facris, & in pu-

1 iqu

u

blicis archiviis maximá curà & religione afferva-

Tinquam rj

bant; eorum prafertim , qui ex tribu Levi pro-

OY 4. T

gnati erant; ne 'quis alienus in facerdotium ir-

;ng'u fras, d

reperet, ut notat Jofephus l. r. contra Appio-

41 f i t

nem: & eorum qui ex tribu Juda & ftirpe Da-

4117 Mttni

vid genus ducebant, ut teftatur Julius Africa-

* Ctrhs ml

nus, epiftolà ad Ariftidem, apud Eufebium l. 1.

nidiin ml

Hift. Ecclef: c. 7. Cum ergo Judai, licet in

X fs ad t

cmnem calumniandi Chriftum & ejus difcipu-

Orbem mf

los occafionem intenti; nec Marthao, nec alii

ots D dors

Apoftolorum aut Evangeliftarum hac in re con-

t Apdlois

tradixerint ; filentium ipforum in tanto argu-

0 tepure od

mento evidenter probat, eos pro comperto ha-

15, li o5

buiffe, Dominum Jefüm ex profapia David pro-

diiffe.

Mp

Meritó ergoD. Auguftinus lib. 23. con-

tra Fauftum Manicheum idem argumentum ob-

I

;

jicientem , c. 9. ita refpondet : Quisquis dicit;

[eimm.

Mariam ad con[anguimitatem David uon pevtimuiffe,

manifeflum efH , quod iflarum [cvipturarum tam ex-

On contexitt

cellenti au&ovitatg oblu&etur. — Ipfe ergo comvincat,

0; erquo n

non eam pevtimuiffe ad femen David, €g' boc offen-

nf o

dat , uon ex quibuscuuque litevis , fed Ecclefiaflicis ,

) uN o

Canonicis,€g Catbolicis.

Nimirum S. D. ita ra-

tiocinatur.

lum flur

Chriftum ex tribu Juda & domo

Rom. L0

David genus ducere pagine utriusque Inftru-

menti affeverant.

Certó autem conftat , Jefüm

r orunas

Marie Vireinis filium Meíliam five Chriftum

ip lia

Q'etie. Toitur cum non ex Jofepho aut alio patre

(s HU*, egenitusfit, certtfn etiam eft , ejus Matrem Vir-

pe Davidica genitam fuiffe.

[ E,-,n'xiium'-' ginem Ma;riam ex flir

|

D ;5

/nft.

ïw

yu

58

Dz INCARNATION

Infl. x. Multi SS, Patrum & Scripto

d

g t

]

terum tradunt, ,Lucam texuiffe gene

Iog-iam

N

Domini Jefü per lineam facerdotalem Nhthanis,

"

[ n n

ä,':

4';«") 12

qui erat filius naturalis Urice Sacerdotis, a Da-

l

vide Rege, poft initum cum Bethíàbea uxore

x uino; j

Urie conjugium, adoptatus. Ergo B. Virgo

ssngh, f

juxta ienealooiam , quam Lucas refert, non

aismfaie,e

orta eft ex tribu Juda, & ftirpe David, fed ex

ais que!

tribu Levi.

& IN. confeq. À Patrum illorum

2 Dun enm

opinione meritó recedimus.

uomodo enim

8017

Urias ille Bethíabege maritus Sacerdos effe pote-

qunty r

rat, qui ne Ifraélita quidem fuit? ubiqueenim

seyrinit: (

N

Hetheus, ex genere primogeniti Chanaan. fu-

i thuhe f

ifle, a S. Scriptura dicitur. — Deinde Nathan ille,

J'J.'HS

j

f

L

Tuf

de quo in genealogia Lucas meminit, non filius

Aberuyorem

legalis Davidis, fed genuinus ac naruralis erat.

Ti njem

Ita enim r. Paralipom. c. 3. v. s. lepimus : David

13 Mi o

2n Slevulalem nati fum filii, Simmaa , €g Sobab ,e9

ü Vio [

ANatban, g Salomon, quatuor dz Bethfabea filia

dinniel... Si ergo Nathan tertius filius Davidi

1z»ïiicæ Árpi d

ex Beth(àbea natus eft adoptatus dici non po-

UTR

tefl. . Denigue cum Apoftolus Hebr. 7. v. I4,

* gt dic

dicat :. Mamfeflum. efl , quod ex: Sfuda ovtus fit Do-

nl M

eminus uoflev: quimom [ecundum legem mandati cav-

u

^

Vil

"O tnm

malis fattus eff Sacevdos: omnem probabilitatem

Q

wwi

adimit opinioni illi; qug paternum genus B,

! v-'-lbnml' Q0n

Marie V. ex tribu Levitica deducit.

"Ri

Inff.2. B. Virgo Lucee r. v. 36. dicitur co-

n

gnata Eli(àbet; atqui Numer. 36. v. 7. precipi-

"U itrim j

tur: Quiges viri ducent uxores de tvibu g cogna-*g

À

fgel

tione [4a: Q9 cun&ie famine de eadem tvibu mavi-

J

[

|

M (b

£os accipieut.

Igitur, cum Eli(abet fuerit. de fi-

F

n

inä

;

Pv

"tl

liabus —

D Mïl

m

3 e

VERBI DIVINI.'

$9

xm

/»,.

liab

u

-

S

4

feu pofteris Aaron ; qui erat nepos Levi

RSLM

1. Parjl. 6. v. 3. videtur B. V. Maria ftirpis Le-

d

n Nb

viticae fuiffe.

E. ad affimptionem cum S. 'Tho-

PUSJ |

ma 1. 2. q. 105. a. 2. ad 2. quod lex illa, que,

ll D

Numeror. ultimo ; jubet intra eamdem tribum

I B V,

virgines nubere;, folas illas fpectet, que, defe-

5 Drt p

&tu prolis mafcule , ex affe heeredes erant: non

il ] q

autem ad illas, quae nullam fortiebantur here-

Irüm ilorus

IORd) nj

ditatem. Ratio enim precepto illi ftatim füb-

jungitur: Ur beereditas permaneat in familis , mec

0 eff pot.

Rem textus hebraicus

übi mifceantuv - tvibus.

- iqteenim

clariüs exprimit : Omnis ideo filia poffidens. beve-

inim f

ditatem de tribubus frliorum Ifrael, alicui de familia

VNdn il

tribus patvis fui evit in uxorem &c. — Siveergo pa-

Ditit; ff

ter Ehfaber uxorem de ftirpe David, fi pater B.

C Diüzds en.

'V. Marie conjugem de filiabus Aaron duxerit;

trims: Dl

Elifabet B. Mariz cognata evafit, ut nihilomi-

J 6/1527/1.7/)&'

nus Maria Virgo fincerum germen tribus Juda

Bf f

& Davidice fürpis effet. S.'Th. 3. p. q. 31. a. 2.

flins Duvidi

ad 2.

dii n pe

Infl.3. Ex Evangeliis non conftat, Mariam

ln

Virginem genus ducere de tribu Juda, & de

[e]

nittu fD

pro

fapia David: Mattheeus enim & Lucas ge-

gandati t

nealogiam Jefu tantüm contexunt per Jofephum,

obabilitatem

quem proreflantur non fuiffe patrem Jefu. Er-

I genus )

go incertum omnino eft, utrum Jefus ex gene-

.

xe David ac tribu Juda genitus fit. — . IN.Ant.

5 didmr o

Mattheeus initio ftatim Jefüm Chriftum appel-

V prag

lat filium David: Angelus item Gabriel Luc. z.

r g-mgzll-' . 52. Davidem Jefu Chrifti patrem nuncupat:

m tht

aulus etiam initio epiftolee ad Romanos fcribit,

vid fe-

Wi Jefun C

lii ,

$

P

hriftum fa&um effe ex fmz'm Da

: £un-

x

[J

VeRI

6o

Drz INCARNATIONE

.

cundau cargeu.

Atqui ex eisdem Ev

eliis

f a Anne, U

[ à

& c.4. epift. ad Galat. v. 4. conftat ; Jefuin Chri-

jibert pros

flum ex Maria V irgine fine viricomplefu con-

ceprum effe: atque ideo eum non effe filium

r um

j El Erck

David ex ejus femine factum, nifi Maria ex ea-

.1

yleoe

dem domo David prodiiffe. Ergo ex Evan-

& QU

gelis conftat, Mariam Vir

o

ginem de profapia

n D

clli

David & tribu Judagenus trahere. —|.Ex Jiscon-

fellitur, quod Bernardus Lamy & Hugo Gro-

p , X

(l

LC

u

tius comminifcuntur , ideo ranrüm Chriftum do-

TET

mui Dav:d & tribui Juda accenferi, quod ex le-

itima Jofephi conjuge natus, quafi ipfius folo

1 qu p

:

ivinitus infirus ; ipfius proprius cenfeatur: ac

naorm Q

proinde ad. Jefüm tamquam filium adoptivum

t xNA

omnia jura gentilitia Jofephi divinasque promif-

o .

ones ipfius majoribus factas pertinere.

vosfnlfenrad

i

Jnfl. 4. Si Maria Virgo de domo David &

Qu elt An

tribu Juda fuir prognata, curergo Evangeliftee

t

t Kzge ]9C

Chrifü genus non per illam recenfent ? x*

nf ) fr'!((ll/l

l

Quia nec expediebat, nec opus era. I. Non

fomm;

expediebar. .. ]Nam cum Judzi, ut Ambrofius,

Jlns

dU

Hilarius, Hieronymus, Chrvfoftomus, Dama-

QU

li

Ícenus, aliique Patrescum S.'l'homa, obfervant,

l

QU

non folerent viri genealogiam per foeminas de-

fcribere, fecundüm paremiam Hebraeorum:

Y

WUP2

l

AMatris famulia uon familia. . Evangeliftee contra

N W

hunc morem,; a Maria genealogiam Jefu texen-

tes,in ipfo Evanpelii exordio impegiffent ; &in

Botg

&(ü

fe Judeeorum , qui id egré admodum tuliffent,

odia intempeflivé concitaffent.

II. Non opu

:

l;

N

erat; Chriiti genus per. Mariam Virginem re-

(i

qcnfe-re.

Maria Virgo erat unica filia & here

Joi- -

' 'ïfwa;ä

h

LI

NE

e

l.

.

VzRE1i DiviNr.

61

" ärW»u

oX & Annz,ut exSS. Patribus probat Ba-

n e[ufnthrl.'

ronius'in apparatu ad Annales Ecclefiafticos : &

Dplet s

10 effe t

Jofephhs ill; erat proximo agnationis gradu jun-

ctus, ut preeter Fatres nuper laudatos tradit Eu-

UT

ZI00 x D

febius l. 1. Hift. Ecclef/ c. 7. — Ergo cum Sfofepb

e[fet vir juflus , ex lege divina NNum. cap.ultimo,

1 0 profi

quà tenebatur illam ducere , ejus maritus evafit.

* D hirton

lgitur dum Evangelifte genealogiam Jofephi

3 o G

contexun: directé, ex eadem genealogia Mariee

rltumdr. :

genus indirecté oftendunt.

ij queder .

Juf. 5. Maria erat pauperrima; erpo lex

itipfus (l

f

É

illa Num. ult. quà propter hereditatem a pro-

üledur: qu

[

ximo ag

[e,

natorum duci debuerat, nihil ad ipíam

n doyivun

attinebat.

R. N. Ant. Joan. Damaífcenus 1. 4.

usqentund

de fide orthodoxa c. 15. & alii, parentes ejus

TUDere,

opulentos fuiffe preedicant. Et Epiphanius Hae-

dhmo Dd

refi 78. que eft "Znridicomarianitarum a fcri-

9 Dl

bit: Zeata Pirgo Sofepbo tvadita ef , quo illam

v ? s.

jura bereditatis , quam poffidebat , adegerant. — -

t T. Nonj

cet ergo tenuis fortuna fuiffet, pauperrima ta-

t Ambrofs,

inen non erat.

Quin etiam Ruth, quamvis

yms, Dam

egentiílima, propinquum tamen füum Boozum

t OUfervat

ex hae lege de nuptiis compellavir, easque ob-

femings de-

tinuit. Ruth. c. 3. & 4.

debreorum:

Oljic. 2. Mattheeus cap. 1. ducit genus Jo-

gehftæ contt

fephi ad David per pofteros Salomonis : Lucas

n t

veró cap. 3. per pofteros Nathanis alterius filii

vilent; M.

David. Atqui hz fünt apertee contradictiones.

d ll

Ergo genealogice ille non fünt idoneze ad pro-

]. Nof. bahdum genus Chriftiex Davide. 5« N. Affumpr.

Vi t

Matthzeus defcribit genus Jofephi per parentem

LUl ejus naturalem, Lucas autem per patrem le-

n

galem.

D& INCARNATIONE

V

62

.

fib

gaiem-.

)uze genealogige nihil

Jl , o

cunt, ut Chriftianis olim objiciebar Celfàs Epi

þi.:.

.al n

ii l

cureus, & duo apoftatee Porphyrius & Jlianus

Auguftus. Siguidem Mathan ex Eftha uxore

fde a.

WIBAN

fua Jacobum filium fufcepit. Mortuo Mathane,

ejus viduam uxorem fibi fociavit Matthat , & ex

5 n jkfrrp/ï

s

ea filium Heli dictum füfcepit; unde accidit , ut

Jacob & Hleli fratres uterini evaferint.

Cum

|

f4C08

autem Heli , ductà uxore, improlis obiiffet, Ja-

à li furi f

cob , ex preeícripto legis, Deut. 25. v. 5. fratris

hm fufund

fui viduam duxit, & ex ea Jofephum (üfcepit

frini vl

filium: qui proinde fecundüm legem filius Heli

|

7

cenfebatur , tarnetfi generatione naturali patrem

iil o

Jacobum haberet.

Eufebius 1. t. Hift. Ecclef,

cap. 7. (cribit hanc rationem conciliandi Mar-

1 Mi Th

theum & Lucam in. fpeciem difliderites, tradi

tduim p

ab Julio Africano antiquiffimo auctore, in epi-

ifiumr, e

ftola ad Arifidem, ubi fe eam a cognatis Ser-

fiti tfie

vatoris noílri accepiffe profitetur his verbis:

Fn, m

Cognati enim Servatovis nofiri, five ad offenden-

: fnuns

dam genevis [ui mobilitatem , [ive ut fimpliciter vem

Jm latni p

docevent , veraci utique fermone bec nobis tradi-

ul

devunt.

t

Lt qrh

It

Obfervet autem. eruditus Lector , in Julii

Mpis

Africani epiftola legi;, quod AMaribaris viduam

FURO ho

Eflbam duxerit Melcbi, & ex . ea füfceperit Zeli

fratrem uterinum

acobi.

Cum veró Lucas

UKan

, Qu

Evangelifta Lev; & AMazbat inter. Melcbi & Hel

interponat, videtur lapfü memoriz Africani;

(

aut alicujus librariorum accidifle; ut nomen

l

N lfpu

AMelcbi pro Marbat legatur: aut. non extiterunt

ft

Y

ial ]

Levi& Matbat in MS. Africani; licut & Ireneeus * * :

li

UL

^«E

l

;

1

L]

Vzrmnsi DiviNwr.

63

lts

l

duo illa nomina non legerunt.

U

À

li & u

g

Ira eméndarà lectione, genealogiam Jofephi in

D

hoc fcl

4Ccua

re exhibemus.

Eï tl UWC

AU at

Mattbei cap.1.

Luce cap.a.

MATHAN

MATHAT

ii il &BX

ex Eftha wxore fufcepit ex eadem kflba sidua Ma-

V ao u

fiium Jacobum

thanis gemwit Heli fratrem

Tl um

uteriuum Jacobi.

S llf

ACOB

l

.Ex vidua Heli fratris fui

HELI

j V.s.frarg

genuit Jofephum fpenfum B.

n (

dutía uxore moritur fine li-

Mariz Virgin'f:. Unde

beris velicla fratrividua, ex

ub

quae

Itprmem

JOSEPH

OSEPH

Filiu naturali Jacobi.

idem filius legalis Heli,

L TR Edf

mc'üïanü'x ya.

Infl.3. Multi 'Theologi hanc a Julio. Afri-

frdns, d

cano adductam genealogiam Jofephi rejiciunt,

iftre i j

& alias fübítiruunt, ergo. & N. confeq. Hanc

as r

Julii Africani rationem conciliandi utrumque

' lus verbis:

E.vangeliftam , tamquam expeditiorem, & veri-

l ifde-

tati magis confentaneam , Patres omnes tam

il r

Greci, quàm Latini probant &amplectuntur,

h trad

ut Alphonf. Salmeron t. 3. tr. 28.oftendit. T heo-

logi autem effe arbitramur, Patrum in unum

: i il

confentientium vefligiis infiftere, non veró do-

aj viduam

. &orum recentium placita fe&tari; qui propriis

ceperit H

conjecturis obfecundantes in tam diveríàs opi-

vero. bucs

niones difcefferunt, quas nullo auctore idoneo

f h

probare poffünt, & quz ex iis, que» hactenus

i Afraty

in hoc argumento difputavimus, convelluntur..

, üp nort"

UO Hf o. Julius Africanus recitatà traditione:

gyuimt wyve ztaque, inquit , ad Punc tmodum, five aliter

mwæ'

* Baber ves iffas 109 porevit quisquam; meo judicio,

ela-

e

Vri

64

Dr INCARNATIONE

clariovem ( illius fcilicet , que obje&a evat

auie, z... HJM( CM

ifuit u

flarum difcrep

antig ) expofitionem veperire:. Quis-

idem quod 10$

4 Marhats

quis autein eequo amimo preditus eft ,

cuvalit, etiamfi. certum deft teflimonium: ob id

«xim f

Jj

ï Y

l

"

videlicet, quod meliorem ac veriorem expofitionem

m

Affi

proferve mon poterit.

Evangelium [ané per omnia ,

LAdin du

que vera funt , tradit.

Ergo ipfi Africano non

fatis firma traditio ifta videtur.

E. N. confeq.

as

Contrarium omnino tener Julius Africanus;

igitque r

dum .ait, hác traditione cleriorem , meliorem , ac

ibz oj

veriorem expo[itionem profervi nom po[é. — Ex licet

o

p Dant

hec defit, Evangelicam veritatem füfficere,

quà Mattheus, divino fpiritu afflarus, fcribit

xf per i

hunc effe librum generationis Jefu Chrifti filii

selipeisn

David.

Quapr

j

er praftat etiam cum multis

T

? ln y

Patribus, quos

irinus refert, dicere, Joachi-

271 Ergo |

mum patrem B. Mariz, fratrem Jacobi; & Jo-

1 fecüridim

fephi patruum fuiffe; quàm eumdem cum Heli,

r Zoroj

dequo Lucas, confundere; aut ex Zevi per Pan-

: A lii

therem & Barpantherem derivare: atque ita

!0 n

concedere, B. Mariam & D. Jefum a Davide

non per Salomonem, contra Mattheei effatum;

ïGgiam JO(& f

t tülp

& communem Patrum & 'Theologorum fen-

tentiam, fed per Nathanem fuiffe progenitos.

lg Toy y

V etits (

&

Nam etfi Paztber ab Origene, Epiphanio, & J.

T ts

Damafceno inter progenitores Chrifti recenfea-

tur, multi tamen eruditorum, eum per frau-

Q üt

t Mi

dem Chrifti genealogic arbitrantur additum ab

Judeis, ut illam fufpectam Íeu contemnendam

)

D

redderent. Certé legitur hoc nomen Pazz/eis

1

no

tractatu Sanhedrin

^

r

in Tbalmude Babylonico;

hl

',

b«ä* j

^ &j

]

W mqm 2

T

e

/

.

Vzhsi DiviNi

65

zm? J Mïgäþ

Tprir: (

in ZZ&s lfu. Chrifli, ]udeorum operá vul.

gatis, & Tol/dorb Sfefu , nuncupatis.

V ] n

Wi dj

Jufl' 3. Mattheeus in. genealogia magis fpe-

&tavit ordinem fücceffionis regize, aut parerni-

1 0f

^

tatis lepalis , quàtb generationis taturális. Ergo

Q jj

Íchema illud Julii Africani non fübíftit. — Pro/,

AfCano m

zdnt. l. Achaz dicitur; 4. Reg. 16., vixiffe tri-

k N, t

I Affionms,

ginta fex annis, & Ezechias ejus fücceffor fuiffe

»

viginii quinqué annorum cum regnare copit;

y t q

vf rl

ergo Achaz pater ejuseffe non poterat, aliàs eum

decimo setatis anno genuiffet; quod fidem o-

&m fificee,

mnemíuperat. JJedeloc.cit. dicitur Achaz fi-

funs, fb

lium traduxiffe per ignem more gentium. Er-

d Oi f

go filius ei fuperftes non fuit. IL Jeremis 22.

m qu mj

V. 3po.de jechonia pronuntiatur: Seribe virum

üce, Jodi

bunc flerilem. Vrgo Salathielis pater naturalis

1f

xemam 1

fuir Neri, fecündüm genealogam, Luce 3.

III. Marthaeus Zorobabelemi , ait; pàtrem Abiu-,

ia

di fuiffe.

Atqui hicinter Zorobabelis filios, $4

: dqic i

Paralip. 3. v. 19. non cenfetur;

m Dure

Solus ergoLu-

cas genealogiam Jofephi íeécundüm fücceílio:

i efatumy.

nem parentum naturalem contexuit. Iy. N. Ant.

oporum f

d indutlionem imam &. B. Hieronymus , Acha:

p

rogenito&

Zum veré anno etàtis decimo filium Ezechiam

iphano, &

procreaffe , imporentis libidinis aeítu. eerarem

rl recent

preveniente, idque ut probet, plura alia ex-

um pet f

em

la adducir..

"lü intevpetes S. Scripturae

yr additume

exi

j

imant, Achazum cum regnare ceepit; na-

ontemm r

tum fuiffe viginti annos, & unum incomple-

nen Pt

im, quem Scriptura numerare non folet: re-

;:ci-a

m Sauh:däï:. ;

nafie- autem fexdecim agzis integris, & d

mo

D

V

66

Drz INCARNATIONE. «

j Teri

mo, feptimo incompleto ;

adeoque mortuum

n

Ezechiam.

eíTe anno eetatis trigeümo octavo.

ó

; Chitea

autem, cuin regnum 1

niit, incoaffe dümtaxat

&tis ieitur

ii a

annum vigefimum quintum. Detra

duf Ev

i; hic Eze-

24. annis lzzechig , a 38. annis Achaz

Wi je:homu

chiam genuit anno zetatis decimo quar

to. Quod

Aniebt; n

mirum videri non debet.

13]

De eodem Achaz, 2. Paralip. 28. v. 3. fcri-

-

bitur: Luffravit filios fuos im igne, juxta vitum

zi Evaelo

babiliàs autumant Jofephus

gmt

ium. Quare pro

i

zl

Jl

l9. Antiq. . 12. Hugo, & alii; qu

od unum

Mi

filium idolo Moloch holocauftum igne abfum-

dl .

píerit, ut

poftea Manafles, c. 21. v. 6. fecit:

i QT CEDUQ

cateros fol

üm leni afflatu igne luftraverit, more

jliem; od

entium , quem infinuant Virgilius 6. /Eneidos,

Ovid. 4. Faft. Tibullus l. 2. eleg. 5.

m Regno [

cündi i

Ad II g. Duos oportere difcerni S'ecbo-

&t edong

*zias: Prior eft filius Jofie , qui 4. Reg. 23. El/a-

; ieut i

kun , 9 Soskim, Hebraic p appella-

PC

tur. Anno regni fui quarto; transmigratione

rima abftractus eftin Babylonem , indeque re-

8 g

ii

y

a

Huic a Chal-

l

l£ |

duc&tus u

ndecim annis regnavit.

m A

dais occ

ifo fuffedus eft ipfius filius eachin

DT

porim

Quem Jeremias Sfecboniam filium Joa-

24

l

kim, cap. 22. v. 24. appellat; eique tamquam

homini fceleftiffimo gravilfima mala intentat ; ac

Á

d

fierilitatemn , non prol

I

um, fed regni & profpe-

A

ritatis privationem. . Nam 1. Paralip. 3. v. 14

D

.

£

ita legitur : £ili Sfecboniee fuevumt Afir , 5

.,ï

1

^

AMelcbiram , Pbadaia , Senuefer , &g ecemio , 5

&

i N

IEX

/

. WVzmsi DiviNr

67

lt us

Ia

'adabaia.

Tertio regni ejus menfe exacto

-- Eitdin

facta eft íecunda transmigratio Babylonica,

X Qümtq

quandd in Chaldeam abductus, poenitentiam

Jetidis ii

in vinculis, ut videtur, egit: nam mortuo Na-

Qzj; hh

buchodonofore ; Evilmerodach Re& e carcere

QUitto, Quua

extractum Jeéchoniam pre' cateris Reoibus,

quoad vivebat; fummo in honore habuit. Je-

Ab 3 f

rem 52.v.

T;

» JUtfa f

Ex bifre diluumtwr, que Porphyrius olim

at ol

in Matthzi Evangelio cavillatüs eft. ' Nimirum

; QuX unum

Sofias geuuit. echoniam ( qui Eliakim & ojakim

timne dfim.

dicitur ; e9 fratres ejus ( S'obanan , Sedeciain , Sel-

3. V. 6 dl

lhun; i.Paral. 3. . 15.) zi a ueroixsciac Bai-

Yeeit. m

[BuA&voc , circa tempora transmiprationis primae

ls 6 Xneis

ia Babylonem ; o&to & viginti annis ante, nu-

l

Wf

tante jam Regno Juda. —Er factà jam transmi-

Tlcerit 7/:[0-

gratione fecundá ; tertià füb Repe Sedecia; Jo-

Ter n Hl

jachin feu Jechonias filius prioris Jechoniee feu

Jojakimi; genuit Salathiel.

[tague in Joakim

Yi d

íeu Jechonia Patre; filio Jofize, definit altera

nimpritioe

teferadecas , in Joachin autem feu Jechonia

; indeque r

filio, nepote Jofie incipit tefferadecas tertia

Huic a Chd

penealogie , quam Mattheus contexuit. [ta

dins Pt

SS. Ambros. lib. 3. in Luc. Hieron. Epiphan.

; f

Ii.5..q. 41. &, 3. ad. j

ye tamq

Ad II Zzferprezes ve[pordent : Seriem füc-

cefforum Zorobabelis per Abiud ufque ad Jo-

h inrenté

fephum, a Matthao defcriptam fuiffe ex tabu-

h

4l

!

lis genealogieis, quze maximà curà & religione

llp

^

Hw(:

^pud Judaos fervabantur.

Auüctor ver

[0]

Paralipomenorum fortaffe ideo. nullam Abi-

((f

pífus rationem habuit,;

dl & propaginis i

H2

quod

Y

.

yn

.

[

D& INCARNATIONE ^.

ia i

;grte(0D

quod ufque ad Jofephum vitam obícuram ege-

rint, cum ipfe folam Zorobabelis poftgritatem

,gs ls !

meminiffe ffatuerit, cujus tum temporis no-

« r m

men mapis celebrabatur.

Hunc Zorobabelem

n o

& Salathielem in genealog*ia Evangelii Matthzei

o J

long? diverfos fuille ab illis, quos Lucas me-

Id

morat,ex utrorumque majoribus & fucceflo-

2j

ribus manifeflé evincitur.

r'(:)mnä

(

qu

ln

Objic.5. Vaftatio Hierofolymorum & T'em-

i. o

hi

pli ftaim fübjungitur morti Chrifti; Dan. g.

lts h

Atqui D. Jefus triginra & octo annis priüs in-

fs Hb

terfe&tus eft, quàm everteretur civitas & Tem-

du m

plum.

Deinde Aggeei 2.ait Deus: 24dbuc unuin

i, Amps

anodicum e[legc. fed reveraab anno2. Darii Hy-

titmadn

ftafpis ufque ad Jefüm Nazar. decurrerunt 517.

od t

' anni, quod non modicum tempus geftimatur.

7977

azarenus rion videtur hisce vatici-

Erpo Jefus IN

atl fim

niis indicari.

X&. N. confeq. Angelus LXX;

ii

hebdomadasin tres partes divifit infepreun fexa-

: t fl

ginta duas , & unam,

ad innuendumrresinfignio-

!

Prüná parte ;

tlj m

TCS, quae interea contigerunt.

annis 49. non folüm moenia ; fed etiam platez;

w Simi]

u

domus & propugnacula civitatis perfeéta funt.

p

n

Secunde partis terminus incidit in baptifmurmi

mf

Chrifti.

Tirtia continet ejus praedicationem ;

u

mortem, abolitionem fàcrificiorum, & confir-

mationem pacti cum multis poft refurrectionem,

f

& )

& S. Spiritüs miflionem, — Quamvis autem hac

!j

|n!

ultimá hebdomade non dicantur eventura omnia

Á

A

quae ad punitionem Judaeorurn pertinent: quia

.

i

tamen 38. annorum 1

ntervallum breve eft, íà

n

1]

"

at

conferatur cuim initio & decurfuü 490. angoruim,

AM&Q

idéo

4

e

j

Vznaz: DrviNr.

69

"i

TM

calamitatum iftarüum commeftnotatió cum

: t

Chrifti morte conjuncta eft. — 44 illud /49g4:2.

TSI0pOrs n

&. 517* annos illos tempus modicum haberi; fi

Lotobdls

conferantur r, cum eeternitate Dei, quam Pro-

Qu Mante

phera intuentur ; & cujus intuitu fzecularia omnia

vix momentum fünt.

0s LlücIS t

2. Sicomparenturcum

3434. annis, ex quo Deus Gen. 3. 15. Deus

3 & ficeff

Meffiam promiferat.

3. Denique refpedtu le-

is Evangelicae, quze jam plus feptendecim fze-

om&Tan.

tf ]u g

cula duravit , &adhucampliusdurabit. Septua-

bent d7ra£ , femel , quos fe-

n il i.

ginta Interpretes ha

ts d Tens.

quitur Paulus Hebr. 12. v. 26. /4dbuc femel; €9'

- Al ii

ego movebo uon [olim tevram egc.

lüft.x. Amos 9. v. 1r.dicitur. Zz die illa

no» D.

Kufcitabo tabernaculum David, quod cecidi

DOX

c

renI j

veadificabo illud ficut in diebus antiquis.

Ut pofji-

pus lm

tr D vatic

deant. veliquias Idumece , &9 omnes natione$, eo-

Con-

quod invocatum fit omen meum [uper eos.

indls LAX

m -

prebendet avator ineffovem , €g calcator uve mütteu-

Zem femen: eg füllabamt montes dulcedinem, &9

irsinlgni

ompes colles cultà evunt. .Et. convertam captivita-

Primi p

zem populi mei.

Similia habentur I(ài 6. & Jo&l. 3.

(a7) plate

erfefla fu.

Hisce vaticiniis preedicitur ; Metfiam. Regem

temporalem fore potentiffimum , & orbem to-

vaptmus

edicationet

rum Judais fübmiffurum, eosque omnium, ter-

renorum bonorum abundantià recreaturum ;

ly & cont

Ergo nom

urredioma

quod Jefüs Nazarenus non fecit.

hic fuir Meffias, $. N. Affumpt. Quidam hanc

vis atrem

-ophetiam impletam fuiffe putant fub Ezechia

entütaümi.

Á

ofia.

uidam füb Zorobabelis & furnmo-

Y

«t

um Pontificum duétu. . Quidam füb repimine

j bt

|

Y'Aífamoneorum

i

Ves

/—-—"'

hacc ad !jteiram explicant.

In

p

?

1dec'!þ

[

N

Vg

79

Dzg INCARNATIONE

m

rüm Fzechic & Jofice imperia captivitatem Ba-

bylonicam precefferunt, & triftiffimis tempo-

Q?:undemiam

ribus fuerunt interrupta. Zorobabelis & Pon-

p du

tificum poteftas fuit nimis arcta: parebant enim

s ii

Preefectis Provinciarum. Affamonzi non erant

1 lia

ex ftirpe David. Er ur hec omnia diflfimule-

/

Tnus, vaticinium Prophetarum iftlorum non

"

7.,3;1)1535 n

^

I

,L&

poffe de tribus hisce Judaice reipublicae ftari-

bus accipi, liquet ex promitlione, quam Deus

Vi m

m B

veríu 15.fübjungit: Ef zoz evellam eos ultra de

at

Zerra [ua5 nam poft Jofiam füb Joakim contigit

Mendenst

transmipratio 7o. annorum: extinctis Affamo-

j i

nais , Jerufalem fuit excifà a Romanis, & Judei

jam in fieculum 17mum ubique terrarum exu-

; di, tq

i. Al

les vagantur. Igirur Dominum noftrum Je-

i, x qu

fum hac propheïia fpectat, in quo ad unguem

impleta eft. Ipíe enim omnes.'fubegijþ popu-

Vj

ht

los,& (üb Chriftianorum nomine collegit. Hoc

indicat Gabriel Angelus, Luc. rz. v.32. hoc

d

ldem vaticinium ex verfione feptuaginta inter-

ij d

pretum repetit in concilio Hierofolymitano Ja-

n Eu

"

€obus ACt. 15. v. 17. Pofl bhec vevertav , 9 ve-

w1?1 Trsque

edificabo tabernaculum David, quod decidit... ut

ha

vequivant ceterü bomimum Domimum, e9 ommes

h, du

geutes , fuper quas invocatumeft nomen meum. . Ex-

Em

rant autem Judai, repnum Metliee temporale,

ilb

& profperitatem bonorum terrenorum in eo

RI

*0pi

imaginantes, Per Chriftum enim bona nobis

WA

l

»romittuntur ; quibus meliora dari non poffun

N

L

uz veratm falutem afferant, & cun&tis homin

i

!

AT

st

bus aequé communia erunt. At proprietates hu ,

[ k

fiei

Á

1

jusmodi folis fpiritualibus bonis & ate

nis con-

——

&U

Al

V

D n

VGIH-

..

[

t

e

.

VzgnBI DiviNr.

7I

)[iï'ifatemïg&

Aeeniunt. Deinde Meflias a Prophetis defcribi-

Is m

tur pauper; humilis, virdolorum, occidendus:

bels tD

ergo abundantiam bonorum fpiritualium & ae-

HOX n

ternorum duntaxat, non veró caducorum &

carnalium fübditis fuis erat procuraturus.

AR DOD r

Ut difimy

lüfl.2. Yi 2. dicitur : Erit im moviffmis

lltm n

diebus prepavatus suons domíüs Domini, in vevtice

Doce f

anontiumtgc. . & c. 11.v. 6. Hablitabit lupus cum.

: QUam Deug

agno: eg pardus cum bedo

&/c. Atqui hec non-

1 tr r d

dum acciderunr. Ergo.

E. N. Affumptr. Ju-

Xim compit

dai ifta omnia ad literam accipientes mir? deli-

rant. Sed evidens eft, hzc non nifi fenfu alle-

Vs Aftmo.

d b d

gorico intelligi poffe ,q

ui hic proprius &aDeo

m er

intentus eft, atque in Chrifti Ecclefiam plané

convenit.

Ad hunc montem cozfluxeruut om-

? lum j

0040 g

Ü

165 gentes »

ex quo de Sion exivit lex &9 verbum.

JDomiüii de

Slerufalem , unde coeperunt Apoftoli

(übegi( popu:

1j

[

(X

Spiritu S. repleti p

rimüm przdicare, & gentes

es, feroces &intractabiles ; per-

T 33 lx

rapaces , crudel

inde ac lupi , pardi; leones & afpides, do&trina

pint n

ymiu -

Chriítianà in a$nos converterunt, & ad vitam

focialem moresque mitiffimos traduxerunt.

ntan, 6 -

dttidi..

loft. 3. In neviffemis diebus , oraculum dicit;

ila futuraeffe , &ante Metliam venturus Elias;

r ( um

mum, B.

Malach. 4. v. $

Ergo vel nondum Meffias ve-

alter pauper &

, tcmp(')ra]*

nit, vel duo venturi dicurítur,

e

humilis, alter opulentus & magnificus. X

omm 3 d

bona 10*

confeq. Si pro. Meffia gemino Judai duplicem:

ejusdem Meffie adventum ftatuerent, vera;

non p

xs

fàcris oraculis conformia loquerentur. Przmus

Meffize adventus eft hominis pauperis; humilis

pprizt

|

& «rumnofi, fine ftrepitu & pormpa fzeculari

o

4

W —

*e

e

l

VM

Dz INCcARNATIONE

73

—

ao j!zäj

de quo Chriftus Pharifeeo roganti : Quandove-

sit vegnum Dei ?. efpondet: L Nom venit. vegnum

g t v

Dei cum obfervatione.

Hic adventus Meffiz ac-

PU

cidit » zoviff/mis diebus Gen.49. v. 1. & Ifài.2.

, netis

v.2. DY'D*rymongsà3 Ze confequentia dierum ,

«s t

oelica no-

« n 0

feu pofferiove tempore, quia lex Evan

[o]

viffima eft, fübfecuta legem Nature & Mofái-

m n emore

o

cam. Z/er Meílize adventus ad extremum ju-

dicium erit in die noviffimo, quando venier z

Vfrm veru

mubibus celi cum . virtute multa 9 majeflate. .. De

qm if t

utroque adventu fuo, & de Malachize vaticinio,

TU

vinm Ro

fcifcitanribus difcipulis, Matth. 17. v. xo. re-

Ípondet:; Elias quidem venturus eff , e veflituet

"

M

'

emmia.

. Mdl

l

a

& n

Dico autem vohis, quia Elias jam.

li, d

]

li

(

wenit, 9 non cognovevumt eum....

Jitellexevunt.

)

xbenur: D

dieipuli , quia de Joame Baptifla dixiffét.

p m

ARTICURLUS VI.

stl

)

fr;ï/zt(f:

i

t li

Meffam . verum Deum effe ,. Sfudeis ex F. 7:

iaj lo

ojlmdi:,zm

!j

If

f

Ári irg

Ota. Judaorum veterum nemo ambigebat,,

Vi

N

quin MetTias effe deberer Deus: a Prophe-

^. Hn

tis enim edocti rectà de illo, fentiebant.

Ejus

D

j

tei plura teftimonia "lalmudiftarum veterum

l

adducit Petrus Galatinus lib. 6. de Arcanis fidei

Ij

Catholica cap. 1. 2. & 3. & lib- 2. cap. 10. & íqq.

t

In libro Ickarim,, orat. 2. cap. 28. inter ceetera

H

u[g t

1 A

ialegitur : Zecaz Scriptura uomen. Meffae m

rm

Ub

ANUN ]

W

pax DOMINUS jquflitia noffra ( Jerem. 2

TO

du

V. 6.) quia eviz siediator Deus , pev- cujus manum

; *x' P

£07 6'-

2

..

WE

Vznar: DiviN .

.

73

; QW«';OU!.

Ivco

';*onjäcumvi Jumus. uffitiam & Deo ipfo, €9 idc

QUE

vocat eum. momine xou FY TY.

'Tametfi veró do-

1b Mif

&rina illa dedivinirate Meffize multorum adhuc

WE &l

Judeorum mentibus Chrifti & Apoftolorum

LL

temporibus obverfaretur; magna tamen ipío-

Vg .

rum pars veritati tenebras obfundere ftuduit,

n MO[AL;.

ut paulatim in errorem degenerarit; atque ex

temum s.

illo tempore non Jefüm Nazarenum dumtaxat,

quem Meffiam verum nós colimus, fed illum

f ]

etiam quem ipfíi tandém ex facris literis & va-

J Vatonio

tum oraculis venturum fru(tra exfpectant , me-

l]. V, T0 f&

rum hominem fore arbitrentur.

d f

.

Dico. Metlias in 'Feftamento vetere toties

gu'm hm j;:

Prob, 1. Píal.2.v.

litderg

promiffus , eft verus Deus.

7.ita habetur: 2ominus dixit ad me: Filius meus

duf

e$ tu , ego bodie geni te.

Poflula a me , 9. dabo

I

tibi gentes. beveditatem tuam $gc.. 'Tum v. x2.

ubi in Vulgata legimus: 74pprebendite . difcipli-

TPH AA

zam, Hebreiitalegunt: Ofculamini , veladorate

Filium , ue forté ira[catuv , 9 pereatis de via.. Cum

o

exavfevit vel paululum furov ejus:. beati omnes qui ,

confiduit i2 0. Hunc pfalmi (ermonem de Met-

:a Prophe

Unde

u B

fia explicant Aben Ezra & alii Rabbini.

ita arpumentor: Meflias eft Filius Dei; adoran-

J Vetem

Arcanis f

dus ab omnibus Regibus: quibus ipfe irafcitur,

hiomnino pereunt: & qui in ipfo confidunt,

p 104

Antér at

beati erunt ; ergo eft verus Deus.

Nam folus

verus Deus habet imperium vitae & mortis. r.

Reg.2.v.6. Iníolovero Deo fidere jubemur.

(j

Jerem. 17. v. 5.

*

--2

—

rt

CL

M

-

u

j

1

l

h

*5

L0

K

"-

e

V

Dz INCARNATIONE

e

4

ganiet.

II. Ifai 9. v. 6. & fqq. de eodem Melfi*

lepitur: Parvulus zatus eff nobis, 9 filius datus

h

go um

€ff aobis ; €9 fa&hus eff principatus [uper Bumerum

ejus: £ vocalitur nomen ejus admiralilis confilia-

?f

(i

víus , Deus, fovtis , pater futuri [teculi , pvinceps pa-

ii flïü

"

4

éis £9c. cujus pacis non erit finis, & cujus im-

PT

[

V

erium fit aeternum. — Capite autem 35. v.4. &

ium, p

Et conti-

uh

"

m

H

íqq. Deus ipfe veniet , 7 falcabit vos.

tinuó recenfentur figna, que Metfias patratu-

arentis:

»

rus erat; Zügc aperieutuv oculi cecorum , €g. au-

:'f';g; [

*v"»nf

ves. fuvdorum patebunt.

Tunc faliet ficut. cerous

'/V]

j

claudus , €? aperta erit. lingua mutorum.

Capite

v UI

item 45. v. 8. & fqq. Aerate celi defuper , &g m

1l

"bes pluant quffum: apeviatur tevra, Q9 gevmiuet

L i,

Salvatorem: €9 juflitia oriatur fünul. 'Vum v. 14.

tl [

& 15. Heec dieit Dominus: . labov ZEbypti , €7' ne-

uf t

gotiatio /Erbiopie, €g Sabaim viri fublimes ad te

sverüis Cl

evanfibunt .... g te adovabunt , teque depveczzïzun—

alud(

Zur.

Tuntum im 1e ef] Deus, 9^ uon efl absque te

al

J2Deus.

Fevé tu es Deus. abfconditus, €g mon ef

oftcndir |

Lintt

absque te Deus.. Hic Deus Pater predicit Filio

N

lin

fuo futuram gentium converfionem. |—. Zantuim

h

(

l

ia te Deus, quia Deus Pater in Filio, & Filius in

VTünl

Patre. Deus abfconditus dicitur Filius: eoquod

CA

(l

l

femetipfüm exinanivit , formam fervi accipiens.

QU

I

n

Philipp. 2. v. z. Sed & cap. 52. v. 5. & 6. ita

Woy!

N

lu

& Drar

legimus : JDiczt Dominus( wwv ). jugitev totd. die

]

Andf

zomen meum bla[pbematur. — Propter boc fciet po-

T

Ni

1qæc

guius meus momen meum in die illa: quia ego ipfg

a' )

qui loquebar , ecce adfum. — Hic magnum illud a

H

N

li

aneffabile nomen cérpazyg uiiamoy yyryo creatu

iil u

N

Vs incommunicabile Ch.rilto tribuitur, ut verba

l

b

MA (

*

^

-*

'

I

e

D

VzmRBI DriviNI.

25

Wt Md

ipíà claré enuntien..— Quandonam enimqui an-

V f d

tea per Prophetas loquebatur, prafens aderat,

lr li

quàm cum Verbum [ncarnatum apparebat in

itj Cf

terris? Etconfirmat Propheta hanc fenténtiam,

! )p)7)z;:p; r

dum mox ita fübdit: Quem pulcbri fuper montes

X Qljüs j

pedes eununciantis qy pzfædicmztis pacem; anmun-

t

T55v

tiautis bonum , predicantis [alutem. Ttem ; oculo ad

Etconi

oculum videburzt. .Et infrà explicantur fructus

lls r

hujus adventüs : Coz/olatus eff , inquit , Dominus

Tf)f), C? .

Paravit Do-

opulum fuiim , vedemit Sfevufalem.

frut o

munmus brachbium [an&um [uum . im oculis ommium

. Cipte

gentium ; Cg videbunt omnés fines tevvee. falutave

hm m

]

Dei no[ivi.s

)U gn'mu;:;

IIl Michzze $.v.2. Et tu Bethlebem Epbra-

l Tava

ta. . .ex te mibi egredietur , qui fit dominator in Jf-

i, t

vaél , eg egveffus. ejus ab initio , a diebus cetevrmitatis.

DT

Quibus verbis Chriftum fignari non Orthodo-

T

xi folüm Latini & Graci, fed Hebrai etiam fa-

at

tentur, ut oftendit Galatinus l.4. c. z3. Chal-

gnd

deus exprefsé vertit: Ex fe coram me prodibit

vdcit Flo

Chriflus. . Et principes Sacerdotum cum Scri-

. Tuntin

bis congregati hocidem refponfüm Herodi fci-

A Pilus:

fcitanti reddiderunt, Matth.2. v. 6. Hocidem

ij eoqu

vaticinium de Chrifto citavit vuleus Judeorum;,

i acipiet

Joan.7.v.42. Cumigitureterna Meffiee miflia

,5.&6.i12

&

eneratio predicetur, fequitur omnino;

Metfiam Deum effe.

jter tl d';:'.

lu jitr

IV. Zacharie c. 2. v. 8. Hec dieit. Dominus

g

éxevcituum : pof. gloviam mifit zne ad gentes. que

Ls

"

(helisverunt vos, qui emüm tetigevit vos, Tangif

;num j

j)upz'llam- oculi mei: quia ecce ego levo. :mamun

n

vje-

m

seam [upev eos, g erunt prada bis, qui fer

qnt

)

]

Z

--

.

Dre INCARNATIONE

D

Vg

76

g od

bant fibit && cogmo[cetis, quia Domimus. exev-

cituum mifit me.

Hic Dominus exercitüum

jxml'uMü

,gnieda

miffus fuiffe dicitur, ac magno illo nomine

foli Bo peculiaii & proprio wwv quod

; aM

n

s li et.

vulgó Jebova, proferunt, appellatur. Jam

veró cum Deus Pater priorem fe non habeat,

r g

a quo exeat ipfe ac mittatur , plané evidens eft,

a

« Deum Filium confuübftantialem Patri, effe Do-

li

|

»A',

M

tj

i

mninum illum exercituum , fingulari illo DEI no-

r Mf

mine infignem , qui ad falutem populi fui a Pa-

( r

tre eeterno erat mittendus,

dotunceni

Apud eundem Zachariam, cap. 3. Offeudit

(ma i

mibi Dominus Sefum Sacevdotem magmm , [lantem

j qui LX

covam JngeloDomini :eg Satan flabat a dextris ejus,

m Melm x

ut advev[avetur ei...Et dixit Dominus ad Satans

jun

ancrepet Dominus in te Satan... Dominus qui elegit

j2 ]ntet

Hic DOMINUS 357* ait diabolo:z

Serufalem.

0777

Ancvepet te DOMINUS vvev.

Alius ergo eft,

[

r

qui dixit: /wcrepet te Dominus: ahus, quiin-

crepaturus erat.

Increpaturus autem non po-

a

li d

M: Q

terat effe Anoclus, ut cum Aria Montano qui-

lst

ï'l

dam putabant: nam nomen illud divinum nulli

J

Angelorum in SS, literis tribuitur, ut fatentur

*2 0Qmo flæx

Judeiipfi. Erit igitur Filius coeevus & ojoocuoe

Patri DEUS ; idemque Meffias ; qui poftmo-

17:?.2510

X t

URU

lnl

dum in carne comparens objurgavit diabolum;

Matth. 4. v. 10. dicens: Zade Satana.

s

Ym

J

!

V. Denique Malachie 3. Fcce ego sitto

me

vdngelum meum . . . . $9 flatim veniet in tem-

plum fium Dominator , quem quevitis , €7

Ange-a .

l

ii

jus zeflamenti , quemvos vultis, Hic Meffiam in-B .

,

ntra J ?

À

dicari Judaei nobiscum fentiunt. Iraqu; co

€08 — /

t7$.,s,,

PV

T

-*

J

V ERBI DIVIN'I.

73

TR

eos in hunc modum ratiocinamur. Meffias di-

! t

cebatur venturus ad Zerplum fuum.. Atqui Tem-

) Donjr,

plum , quo dicebatur venturus, erat Templum

W qu

Dei veri.

I

oitur Meffias hic indicatur efle ve-

d. j

rus Deus:

fo

oli enim Deo dicantur "T'empla.

00 fb

Sevidens d

Ohiic. 1. Septuaginta interpretes; & editio

Vulpata habent pf. 2.. /Zpprebendite difciplinam ,

1[1'i, Qflrc DG

o DET;,

ue quamdo ira[catur. Dominus.

Ergo ex Pfalmo

5

-

nihil pro Meffiee divinitete concluditur. &

V ( as

N.conf. LXX. Interpretes fenfum fpectarunt, ita

transferendo: tunc enimMeffiam ver? adoramus,

:4. Ofendi

Hinc etiam 7à

cum doctrinam ejus fectamur.

)DW.'H

ailf't'ïil

Douminmts, quod LXX. addiderunt, ad eundem

r

z

ULTAU

'

i

Dei filium Meífiam referendumeft, ut Hebrza

TTV

le&tio docet.

[

l

[

'

Objic.

-

[2]

. Ín textu Hebreo Ifaiee 9. v. 6. le-

"d dibo

i

oitur : J'ocavit uomen ejus Deus omupotens , Prin-

ll apd,

cops pacis , quod de Ezechia Rege dictum fuit.

W5; qui.

Ergo pro Meffie divinitate nihil con&citur

mmnp-

inde. E. N. Ant. Quorfum enim tot epitheta

Yntàno qu-

in Deum congererétur ; ut Meffize folum no-

ijmm nl

men, Prirceps pacis remaneat ? cumigitur cofi-

ut fatentu

tinenti ferie omnia hec nomina in Hebrao tex-

X u

tu fine variatione ponantur , ad eumdein Met-

j poltmo.

fiam fimul pertinebunt.

Sed & in LXX. Inter-

didbolun,

pretum editione legimts : xaj xaAsfrai 70 óvo-

f

p duroU, &9 vocdtur ejus, im voce patliva.

Q en ml

Quem etiam fenfum Hebr&a vox reddit: nam

vtict i n

Quü&ationes , quze hodie literis fübjiciuntur,

j ) E/) /4'?'

pluribus fiéculis poft Chriftum natum demum

Mdnif-

Xcopitatae funt.

otion

ag m

Jufi. 4. Symmachius ; Aquila ; "Theod

qi

mul-

ld 2

.

Vi

78

Dzs INCARNATIONE

D

n sl

nultique alii pro ,. Deus forzis , reddunt ; for-

w ["gnum A

7i$ j potens.

In editione Romana LXX. Inter-

d

pretum ita folum legitur : € vocazur zómen ejus

nagnui confilii augelus. — L 4dducam enim pacem fa-

Ts

vufl

gper principes , €g. [alutemejus. Quam lectionem

etiam tenent nonnulli PP. Greeci & Latini. g.

r ccffftf»"ï

W. conf. Equidem nomen L!N El, infacrà pa-

diuron n

"

M.

/

£ina quandoque , for/, quandoque; JDeui;

H

tl

fl

11 7U

n

Vasct

T

N

redditur: in prafenti ramen textu Chaldzus;

3

Rabbi Faccados; Sancti Patres Graeci & Latini

se Drodt

f

JDeus, legunt: & verba ipfa fuadent, ita legen-

Mi r

dum efle , ad evirandum ineptam tautolopiam,

j rl

quà diceretur: cez/üarius, foviis, fortis. Mes

inN. n

ritó igitur Theodoretus Aquilam reprehendit;

(Chef, det

quod mala fraude verterit: icyvpóc »d'vianücs

t coptsmo

fortis , potens. Cum extet in Hebreo A *«-

: Nanliet

füde , El gebbor , «à d'à ?A , 9«0c, El autem

35, AL

Deus. . Hocidem exfonte Hebreocontra Sym-

sspedtin

machum , Aquilam & 'Teodotionem evincit

a trlo m

Eufebius , qui lib. 7. & 9.

Demoníftrationis

3 at m

!

Evangelice , omnes illos Meffize titulos; pro-

ts um

urin atina vulgata editione habentur , gracé

"

t &vote

recitat, & ante ipfüm Ireneus 1l.4. c. 66. &

Tgnatius M. epift ad Antiochenos, cum quibus

"t ln

"t.t m

confentit editio LXX. Interpretum Complu-

t

W

L]

tenfis.

D

ATU

Jnff. 2.. Prophetia illa Regem Ezechiam fpe-

"H

Ctabat : ira ut vertatur ; ( ozfulens Deum : quia

Rex ifte per Prophetas Deum confüluit. g. Ne

affüumpt. Ezechias tunc jam faltem annos dece

i

marus erat : non ergo de eo dici porerat : Puc

Pe?DJ,Wm

f

4

d

.

-*

e

h

VzrnB1 DriviNtr.

49

Fednr

)

h

J;arfuulm patus

eft nobis , eg filius datus eff mobis.

CT

lIt

Deinde nec regnum Ezechie pacatur erat ; nec

PUf

UI b

pofteritas ejus felix : nec ipfe confuluir Domi-

num , quando.ab Regis Babylonice legatis invife-

AT ts

batur. Denique conftar;participio YT Sholez,

(Latinj bi

non fignificari confulemtem ; coufilium petentem ;

l itcg i

fed Confiliarium , danzem confilium.

Quisautem

WO(]UG, B?Q,',

Demini conflliavius fuit. V. 49v. 1 3. Rom.1 1. v.34.

à Cl

Ol;ic. 3. Vaticinia Ià. 45. de Cyro Perfa-

La

rum Rege prolata funt. 'Ergo nihil pro divi-

Tl i h.

nitate Meffiz probant. . dift. Ant. Vaticinia

! taut()hgiam,

[

illa partim prolata funt de Cyro Rege C. omnia

h m Ms

infolidum N. Cum Ifàias in Cyro imaginem

Meptdd

videret Chrifti, de more füo protinus ad hunc;

Apz d t

qui erat fcopus amoris füi & defideriorum; ab-

Bo i

ripirur. Nam licet preediceret ei fübditos fore

d D a

JEgyptios , /Ethiopas & Sabeeos ; ipfique iüi

X

omnibus expeditionibus foli Deum prarfto futu-

Iem enitot

rum: de Chrifto ramen magis ifta accipir, queu

honftranons

in Cyro tamquani in typo reprefenrat. — Chri-

Itos; pri

fto enim gentes omnes vinculis fortioribus ad-

e adora-

Yür; rac

ftrictee atque devotee fuerunt ; eum

4 CA

veruntac deprecata fünt. In Chrito zemfura

cm qubt

eft Deus , non folum per eflentiam , fed etiam

1 Comph

xard. "riorycaeisiv fecundum circuminfeflionem

duarum perfonarum SS. T'riniratis ; ut inquit

1. de Fide, c. 11. zec efd abs-

zechamh

S. Jo. Damafcen. l.

Dumn: i

que Chrifto Deus. — Pere ipfe eff Deus ab[cónditus ,

xiut

ennon quije ipfe abfcondit in. humanitate af-

vt

umpta , Jeus Jfra£l Salvator.

a

ge 5

Objic. 4. Dominato; ille in Ifral , Michee

Pdi';

erat

*

Vr

Ds INCARNATIONE

$o

a dus t

erat Ezechias ; aut Zorobabel. . Ergo de Mef*

i r

fia nihil ibi pfzedicitur. & . Ant. Ezechias

",11' 'lï

) inin'F

tunc, cum Micheeas hec vaticinaretur , duduni

h

natus fuerat ; & quidem Jerofolymis, non Beth-

AL

n

y!]

lehemii; ficut. & Zorobabel poftea Babylone :

d mgfrcs o

ac neutrius egreffus dici potuit « diebus eterui-

zatis.

Meritó ergo hic error Theodori Mops-

ij Dunn

11 mzr:ju(m

vefteni damnatur a Synodo Generali V. actio-

ne 2. & ab Romaná fuüb Vieilio PP. habira.

j ii

ii

d

Juft. 1. Agnus feu Chriftus dicitur occifüis ab

tht etet

evigine muudi , Apoc. 13.v. 8. non realiter , fed

pradeftinatione & prefcientia Dei. Ergo etiam

! Eg*fäm f

r Rn

76 egre[Jus , ita exponi poteft. & N. Con(: Scri-

prura proprié accipienda eft, ni(i necellitas aut

qteprits

contradictio cogat ad fenfüm impropriutm de-

ilin, Al

flectere , prout in Zgzo illo, qui reipfa non

1, kllie: j

poterat occidi ab origine mundi, cum nondum

15 p

extiterit.

Econtra egreílio Meffize cum fit du-

Tprperudem

plex , altera in tempore fecundum carnem ex

"t i qu b

P. V. Maria in Bethlehem : altera emanatione

jb h

& generatione ex Patre ;terno , utraque fenfü

proprio accipi poteft. Er hec quidem ver&

ATICU

seterna a

bbinis ipfis apud Galatinum dicitur :

Mil

nam fecundüm eosdem D^iy Zolam cum per

*itd

Jauícribitur in facris paginis veram defignat

n

W

lu qui

eterüitatem ; nifi adjecta particula reftrinpens

QUE f

cogat ; illad tempus longiffimum ; fzculum vel

r

euuim exponere.

ln

IjfW 2. Dicuntur egveffrones ejus ab initio , 2.

l

11

diebus etevnitatis. . Ergo adjectee fünt particulee

)

reftringentes : nam eternitas nec imitiumi ha-

et..

]

!

-

.

'E

D

VrnBI DiviNzEE

8r

T

0 e ]f

bet, nec diebus conftat , nec unà perfona di-

!t D

]

vina plures egreffiones eeternas habere poteft.

CUP didis

* N.conf. Ab initio, D!5 hoc eft , pridem,

lisu UOHBäEh;

elim , antiguitus. — INumquid non tu a principio,

lg,

aDominge Deus eneus ?* Habac. 1. v.. 12. Scriptu-

lii gl

ra S. ad noftros conceptus fe accommodat.

db Mo.

Prov.8. v. 22. JDomimus polfédit ane i initio via-

1 V: V

ibit

um fuavimn , autequam quidquam facevet a princi-

pio. Mài 43. v. 13. ab imitio ego dpfe.. Daniel 7. v. 9.

tl i g

Vocat

Deus Pater dicitur 77z:54uus dierum.

f&f d

autem Prophera eternam Verbi proceffionem

" enm

e Pawe, Epgreffoues , in plurali, quia hoc nu-

nf r

mero exprimi folent res grandes & excellentif

ss

fime , qua pluribus equipollent : ut Deus di-

n

citur Elobim , 4donim ; Dii, Domini; Elephas

]i rl at

JBebemorb , beftie : ita Chrifti eeterva. genera-

Qurnond

tio, creatas generationes omnes eminenter con-

um [tdi

pnef, & perpetuà emanatione a Patre , jugitet

] CIDGIT CX

perfeverat. de qua Paulus Hebr. 13. v. 8. 9E«

emananong

SUS Chriflus beri eg bodie : apfe «7 an fecula.

n n

jdem ver

ARTICULUS VIH *

um dicitur.

;Eacüz Chrifllghivinitas adverfüs Hievericos

11 um D

$ vind/mtüï.

m d

MTOj« Haeretici qui JEfüm Chriftum Deum

effe neparunt , fuerunt précipue Seculo £.

refrinpes

jeulm [

Carpocrates, Cerinthus ; & hujus difcipulus

Ebion , de quo B. Ignatius M. epift. ad Phila-

dlph. fcribit: Qui dicit , S Efum purum effe bo-

T

!5

unem , fe

ens ef? , mnemtis inops , uomine Ebion.

i p

f

ig hareticis Philaftrius, Epniphanius

7

: j d

e-his&fa

In

Theos

i

**

l]

Dr INCARNATIONE

82

».Homm dC(

"Theodoretus , Auguftinus , in catalogis & li-

JAM

sst d

bris quos de hareticis & eorum fabulis contexu-

«N

erunt.

Seculo I1. 'Fheodotus coriarius Byzantinus,

zye; VEU

J du $

qui ut füam a fide defe&ionem ; in perfecutio-

4 Vibntnüs

ne Severi Imperatoris, excufaret, Ego, inqui-

idhsSodnts :

ebat, zon Dewun uegavi , féd bominem. Epiphan.

eorum & i

l2.heref 54. Alter item "Theodotus argert-

tarius , eamdem doctrinam tenuir, Chriftum

Irj4

s B

Melchifedech inferiorem ftatuens & purum ho-

ipido; Am

minem pradicans. Philaftrius catal. 2« n.17.

ao odv

Sveculo II Ob eandem de Chrifto puro

N g i

homine blasphemiam Paulus Samofarhenus An-

tiochenus Epifcopus a Patribus Concilii Anti-

. Cinfeafs

15 Pa

ocheni fecundi damnatus , & fede (ua dejectus

eft. Baron. ad ann. 272.

tontrà Here

Svculo 1. De Photino

Syrmii nàto ibi-

241 1] I'Ofll!.

demque Epifcopo fcribit Epiphanius Herefi1.

"tsSconta]

Eadem cum Paulo Samo[ateno , imó atvociora que-

TE puntnti

dam de Dei. Filio mente coneepit, Exuphratas Colo-

"itbls: ]

nienfis Epiícopus, qui anno 347. Sardicenfi

LETT

Concilio interfuit, poftmodum a Concilio Co-

loni&e Agrippi

nge habito anno$49. vel

Ó. €eX-

hr

au&oratus eft

, eo quod Chiiftum Deum effe

w'h*

I

everinus vir pla-

negaret, eique fuffectus fuit S

1 À

ne San&tus & Catholicus.

Arius Presbyter

Alexandrinus docuit, Verbum creaturam Pa-

h WWO j

tris effe, ac fecorpori Chrifti per modum ani-

Ie: utdeeo fcri-

&f

mzae infinuaffe, illudque animaf

á

-

if

b

i

P

[ ,

z

Athanafius l. de falutari

Chrifti adventd,

J

er

;ol

2292

& l. de Incarnatione.

(

v

A[

1

ïïn:*:rium :

Eu

4neod

(

EL 1.

A.

;«

Jaeret. Fabul n. 1. & lnäE

E

h

j

--*

M

D

VzriRbi Divixui.

85

hr &

tome divinorum decret. c. r1. eütndem erro-

| UHSCOHIexu.

rem Eunomio adfcribit. Irem Greg. Nazianz.

Grepor. Nyff. Epiphanius,

Auguft. aliique PP.

B Pt

D

enique ; ut multos aliós mittamus , :Sze-

It perfeus

.

!u

culo XFI. Michaél Serverus Hifpanus "Tarra-

) go; m L'

conenfis, Valentinus Gentilis Confentinus Ita-

t Dnipha,

lus, Fauftus Socinus Senenfis & complures alii

OUOLQS ao

[o)

Samofàtenorum & Arianorum herefin refüfci-

t Chilhn

tarunt ; & laté per Hungariam & Poloniam

dpmm lo

diffeminarunt.

Ex quibus Gentilis Bernz in

YNI )

Helvetia gladio; Anno 1565. V. Idus Septemb.

Chrilo Qt)

Servetus vero Genevee Allobrogum An. 1553.

as Ar

VI. Kal. Nov. igne impietatis poenas dederunt.

Cl hyi

Dico.

Coníenfus Veteris & Novi Tefta-

i gl

inenti & SS. Patrüm ,. divinitatern Chrifti evi-

denter cóntrà Hareticos oftendit.

Phobatuv. L

Til Dàf 1

ex Teflamento utroqué. INumerorum 21. Ifraélitee

ts Harel i

murmuürantes contra Dorninum immiflis ferpen-

ipmtu u-

tibus ignitis püniuntur.

Et r. Corinth. c. 1o.

fistis Colos

v.9.àit Apoftolus: JVegue téptemus Chriftun

2 [1-

. Surdicen

eut quidam eóvum tentaverunt , eg a Serpentibus

"

jnlio C*

gerievunt.

Chriítus ergo eft Deus unus cum

vello, d

Patre.

Deum e!?f

I(i. 41. V. 4. Ega Deominus , primus g -

mus vit p

oumu$ ego Jum. Apoc. 1. V. 17. Chriftus ait:

; Prebyit

go füm primus e9 moviffünus; & vivus, €g mor-

eatoram

Zuus.

modun d

I(ài. 45. V. 24. &feqq. Ego Deui , & non ff

adeit

glus. — £m memetipfo juvaviz.... quia mibi cur-

rili

vabitur oumne gepu.. Rom. 14. v. 10. & 11.. Omne$

Iongif

Tabimus ante tribunal Chrifli.

Scviptum eff enimn:

L'jvo ego ,. dicit IDominus , q

fie£te-

u?i:fia m mb ;

Pfal-

P.

'&fm' omé gen.

*

u

VER

84

Dsg INCARNATIONE.

Jf

Pfalmo 44. v. 7. Sedes zua , Deus ,. in frecu-

J Nj

lum [ceculi : virga diretlionis vivga vegni tui. . Di-

Jrmum

lexifli juflitiam , €$ odifli imiquitatem , pvoptevea

P.

Hoc va-

jetium pra

unxit te Deus, Deus tuus oleo letitie.

ticiniüm non poteft de Salomone intelligi, qui

ii Q

i qam

purus homo erat.

Accipiendum ergo eft de

"m

)

quin

Chrifto, qui zqualis Patri, & ejusdem nominis

ac dignitatis eft. — Prout argumentatur Paulus

n n qum

Vi

(infts m !

ad Hebraos c. 1. v. g.

Pfal.96.v.9. De Deo dicitur: /Z4orate cum

dUTUT .

vult e ?

emnues ,Augeli ejus. Pf:0or.v.26. Zuitiotu Do-

Qitae A

snige tevraim fundafft , €g opera anamnun tuavum

d

Junt celi.

Ambo hac teftimonia adducit Pau-

n

,

lus , Hebr. 1. v.6. & 1o. ut Chriftum verum

w, (h

Deum probet, eo quod omnes Angeli jubeantur

& Em«

ipfum adorare, & ipfe fit creator czeli & terrae.

nofloms,

Pfal. 109. Dixit Dominus Domino ineo: Sede

t Thom

4 dextvis sneis.

His verbis Chriftus ipfe, Mat,

? Desmar

(

22. V. 44. fe Deum Patri eequalem probat. Er-

-':»MH inö!fä

o Veteris & Novi Teftamenti confenfu Chri-

*iim [f

n

us verus Deuis eft.

Ibl

;

"T

Probatur 1I. Ex IN. T. Mat.16.v. 17. ait Petrus

D

T

ad Jefum: 7 es Chriftus Filius Dei vivi. . ]o. 3.

FU

v.16. Jefüs dicitur Dei Filius umgemitus. Rom.

mm

8. v. 32. Proprius Filius Dei. 1.Jo.v.2o. Ferus

J

Filnus Dei.

Fevas Deus.

Atqui hec nuspiam

J

dicuntur de Angelis , aut aliis Dei filiis adopti-

]

VIS

n

n

Ergo Chriftus eft veré Deus : INam ve-

rus filius debet ejusdem nature effe cujus pa;

ï

':a ln g

N

ter eft.

]

R'Jmhg-,ï.

Hinc Jo. 5.v.18.. Quevebaut eum Sfudei in

L

744-

iezgïcefe: quia Pam.m Jauimn dicebat Deum; &

Ie*

Wil (

!

VzrzRnBI DiviNI.

85

9;*1(:, iif

lem fe Deo facieus.

Et Jo. 19.v.8.. Quia fiium

V0 fu. D

Det fe fecit. . Numquam autem eum morte aut

71 ff

poenà ullà dignum pronuntiaffent , fi fe filium

& Hey,

Dei adoptivum praedicaffer.

ii q

Jo- 14. Creditis im Deum ,. &2 in me. credite.

190 fti

i.e. In me quem hic hominem videtis, debe-

X nomis

tis credere , quod non homo folim, fed idem

D Ponls

Deus fim ; in quem creditis: congruenter his

qua Chriftus mox fübjungit : ; cogmovijJetis

Aitta em

:

me, e9 Patrem utique cognovilfetis... Philippe quz

l

0f

!

videt muwe videt eg Patvem.

Quae omnia de

ITH

]

Chrifti divinitate Auguftinus exponit, l.1. de

"Trinit. c. 12.

Vlfum venm

Jo-16.v. r5. Omnia quecumque babet Pater ,

odl bem

mea funt. Ergo etiam effentia , quam habet.

al gt

Ita Chryfoftomus , Cyrillus , Auguftinus, Jo.

7777 ].

20.V.28. ait LPhomas ad Chriftum : Dominus

i, N

meus, €9 Deus meus ^ Ubi articuli Greeci repe-

pl B

titio fpeciatim indicat verum & unum Deum,

Venft Chri

Ita Augufti-

quem folum Ifraélitee noverant.

nusepift.174. Et Chryfoftomus , Homil. de

».ütDers

Trinitate, tom. 3. ait; "'homam impleviffe va-

un. Jj

ticinium Pf. 76. Manibus meis Deum quefrvi ,

jtus. Ron

€9 uon fum deceptus.

. Pt

A&t. 20. v. 28. Fs Spiritus S. pofiit Epifcopos,

igc u

vegeve Ecclefiam Dei , quam aïqugïz'it Janguime fuo.

flts 0j*

Gr. roU CU , iy 7reQie7romzarro d'im «eU id'íou

Mi

Q pQ oC.

Quam acquifivit per proprium Jaugui-

([s ag

.776772.

Rom.g.v. s. Ex quibus eft Chriflus fecun-

dum cavgem , qui eff [uper omnia Deus bene-

m t

hus in feecula.

Galat.

- Paulus. "poffolus ,

us 714']'

"

12078

E

.

VERI

86

D& INCARNATIONE

.

fl f

uon ab bominibus , Heque pex beminem, [id

pet geum Chrifhum: ac Deum . Patven:.

Dhilip.

2.N.5- Qui cum ia fovma Dei effet, uog vapinam

mf

)l I

avbitratus efl effe [e cequalem Deo. . QQuem locum

« fder

Patres omnes de natura divina, a qua tamquam

ln

"M

a forma fübftantiali -Deus eft , & dicitur Deus.

p

Ia

Exgo. Chriftus antequam formam fervi , (eu na-

ub J

ii

tl

turam humanam admiferat, erat 7 forma Dei ,

à

li

h.e. habebat naturam divinam.

Dd

Das um t

Joan. 1. Zaupriucipioerat Fevbum . . . €g Deus

evat Fevium .. . ommna, por ipfum fa&a, funt ,. eg

1

ffine apfo fa&un efl mbil.

Hebr. 1. v.2.. per quem

. Acfübtn

at ifan,

Jecit €g feecula. — Ergo. cum Verbum non. fit fa-

é&um , Deus eft. r.Jo.s.v.z.. Zves funt. qui te-

jj , A

Ils

limonium, dagt inm celos . Patery Fevbum; &9 Spi-

MM

vitus Sag&us z. &2 li tres uzwm. funt.

$ teflimo-

TA

nium bominum accipimus , teflimonium Dei m(zjus

i P,m'a futa

j

efl. Ergo Verbum,. quod dat teftimonium

hint d

/

1

Deus eft.

. tij

Probatur II Ex confenfu P.P.eg CC.S. Iona-.

j

tius M. qui Antiochie federe coepit anno. Chri-

j

j

!

fti 7 1. in epiftola ad Philippenfes , zoz zz ugum

Itb f

)

fvingomünem , sec im tves mcavuatos , [ed im tves

il

)

Er infra:

V, /

ejusdem bonoris credendum e[fe , dicit.

D

Jf vero , inquit, Deuseg Domo eff , cur iniquum

[

vocas Dominum glorie. .Et in epift. ad Antio-

1

AO

chenos: Qrmuis qui ammntiat unum folum Deum,

A t

lt

€ tollit Chrifli dcinitatem , i5 eff Diabolus 7 bo-

t|re

Jfis omnis juffitie.

[

Juftinus , qui cum PP. quos mox citabo*

YT.

fecundo fzculo vixit, in Apologia ad fenatu

(

[

!)

j

ita fcribit: Zilius ejus , qui folus propvi. dic

u

"l

!

.fï/zm. ;

't

Vzrnz2I DiviNr.

87

Mzimn, l

.Fz/ius , Ferbum fünul cum illo amte cveaturas

Ug

f Phiüp

pafcens , quomiam per eum primitus cun&ta condi-

? B Tig

dit, €9 ormavit.

In Apologia autem ad Imp.

O m

Antoninum fcribit, nos non plures Deos colere

QU tr

& adorare, fed veriffimum Deum Patrem, €7

qu

li

jl

ui ab eo eenit Pilum $9 Spiitum pvopleticum.

1 fu.

Et ibidem paulo ultra medium : .Eo auzem ; in-

!f ]

quit, quod Mofi e rubo dilum efl : Ego fum exi-

ftens ille Deus Abraham, Deus Ifaac, Deus Ja-

M. . f

cob, Deus Patrum tuorum , /igmificatum efh,

um v

mortuos quoque illos exflave , €9 tpftus Cbrifli bo-

V, J

l

tt (l

mines effe. — Ac füb finem Dialogi cum Trypho-

um n d f

ne: Zrtutem iflam , inquit, quam Deum fermo

hajoi qi

propheticus vocat , mem ita ut folis lumen momine

]

hm d

!

iantum munneravi , vevum ) mumero quoque aliud

i, Sufm

di-

quoddam. e[fe , [upra explicut , virtutem bauc

7770]" //»:31;

ceng de Patve ge;zz'tm'n , Wnpev vecifienem velutz

t ellmonin

ab e[fentia Patris difpavtitam , prout omnia alia

divifa €g [e&la non eadam funt , quee antea fuevunt ,

A(CS la

quam [cindeventur.

itano hr

Athenagoras, Apologia ad Antoninum Aug.

1100) 124

Filius Dei, inquit, vatio g Ferbum eff Patvis

; fl ii

in forma & . efficacia. Ab ipfo namque &$' per ipfimn

r Enft

ut Pater €g. Filius,

fa&a funt omnia, quod unum fà

- Gu nf

eg quod Filius fit in. Patre , €$ Pater in Filio. Et

t ad Ant

infra: u£ equali bonore &2 pote[late cegnojcaimus

hn Dur

JDeum, $g. Fevbum ejus , 9 Spiritum $.

du d^

His confentit Irenzeus l. 3. capp. 6. 8. 12. 15.

& c. 20. Exclufa eff , inquit , ommuis comtra-

; odl

*li&jo dicentium , fi evgo tumc matus eft, mon evat

j af

ante Chviflus.

Ojlendunus enim , quiatunc mon

[/)0

,pro um

Et

41l

cepit Filius pei ; exþgelï femper apud Patre

V

.

VR

$8

Dz INCARNATIONE

gpttis !

Etha4.c.r:. Jpfé igitur Chvifljus, inquit , cums

jrp f

Patre vivorum eft Deus , qui €g loquutus ef Moy/z',

"T

? qui Patribus mauifeflatus eft.

; Qutlym

Clemens Alexandrinus, l. r. Peedagogi, c. 6.

ait, Pilium Dei, cum Deus effer; nihil didiciffe,,

arili; Q

( coneno

fed folum efle. Magiftrum ,. nec eo majorem

VT

Qd

quemquam: fed Verbum perfectum ex per-

It

fecto Patre natum: ac demum ita concludit:

v Db

wom Deun

Laudemus. ugum. Patrem e$. Filium , una cum S.

are; r

Spmitu, qui umus eff omnia , pevquem ommia , qu£

j

Qd undequaque bonus egc.

( i

u x

Dionyfii Romanus & Alexandrinus, Tertul-

lianus, Cyprianus, aliique Patres osanes in Je-

f p m

fu Chrifti veram divinitatem confentiunt , ut

ER

i Ani m

videre eft apud Bellarminum , l. 1. de Chrifto,

c.10. Atlianafius autem epiít. de decretis Ni-

alam vintr

s

cense Synodi recitat Originem contra. Aríanos,,

& addit, ipíos nullum ex veteribus pro füo er-

f!!i;.wï, f

I

rore afferre potuifle.

Ita ut miremur ,. quod:

AUf

NNeoariani non. erubefcant mentiri, ab initio.

A

[l

Ecclefie , & tribus prioribus fieculis divinita-

ln

tem Chri(li creditam non fuiffe.

Cum & ipfe

h DJJ

Plinius junior l. 10. epift. ad Trajanum refcri-

m o

bat de Chriftianis, eos hoc nomine compellari;,

Tona

quod Chriftum ut Deum adorent.

Et Syno-

KL

dus Antiochena Seculo 1II. habita proteftetur ,

(u*tfxa

hanc efle traditionem. Apoftolorum de Chriíto

Ti

vero. Deo usque ad id' tempus fidelirer ferva-

tam.

.

jj

Preetereo Patres qui IV. feculo ac deincep

^

fcripferunt: quos ideo rejiciunt Sociniani; quo

!f

1]

C. Niceno adhgreant; in quo. Arii impigras

Ü

TU

aur Cn.-*'«

)NE

.

Vzrns2I Driviwr.

89

j inqm[ y(if

authentico totius Ecclefie Catholicee decreto

fU d

a

]lam

rofcripta fuit , ac in Symbolo Chriftus

F

b

:

ilius

eo Patri óuoeuzioc ,. Con[ubflantialis , de--

Pæda gogi)c»f,

caratus. Quod fymbolum poftea in Conciliis

d

tam Generalibus , quam Provincialibus decan-

$ 0 mgjtre

tatum ; & confenfione Catholicorum perpetuá

m ex v

approbatum, hodiedum in Ecclefiis auditur.

lt cochg

Oracula Sibyllarum , quibus Jefüm Chri-

11 fffg i

"m

ftum verum Deum przdicabant , , Juftinus,

l

M

l

IH fi

Athenagoras, Clemeus Alex. Lactantius, Au-

uftinus; & alii Patres repetunt, quorum

lts T

i

ragmenta aliqua refert Bellarminus , cap. 1.

S r

-'

Er cap. 12. plura miracula adverfüs Arianam

:pnftnfxxmn

n

blasphemiam divinitus edita: inter quae emi-

l&t

net ipfius Arii mors fübitanea , quando mox

d

in Eccletiam vi introducendus , ventris tormi-

14 Af

na perfenti(cens , fe in latrinas publicas recepit;

t profüog.

& ibidem animam cum inteítinis effudit, poft-

&mur, quod

quam Conftantinum M. decepiffet, pejerando

I 4b iniio

fe Catholicam fidem colere. Cui Conftantinus:

us divinit-

Sivetla eff fides tua, leue juvq[iz' : füiautem tinpia e[D,

O &i

o zamen qurafli , Deus pro juramento condemuet.

um reft

Alexander autem Conftantinopolitanus Epifco-

ecompel.

pus plus quam nonaginta & quatuor annos nà-

Em

tus, pridie ejus diei quo Arius ex Imperatoris

protelet

decreto vi in Ecclefiam & communionem fide-

» d C

liim recipiendus erat , Deurn precabatur , ut

jelrer r

fiquidem permiffurus effet , Arium Eccleíiam

jngredi, tollerer f? de hoc mundo ; fin autem

T demcfpg-

Ecclefie effet parciturus, tollerer Arium. S.

ociniaü-;qw

Athanas. Orat. r. contra Arian. & epi&. ad Se-

yisss

rapionem fratrem,

Ts

Es

ARTI.

Vrni

99

Dr INCARNATIONE

, D

a

»"

ARTICULUSTX

ThM

Int

Solvuntur avgumenta. Fiaveticorum.

rem Il À

(v

bjic.1. Solus Deus Abraham , Ifàac & Ja-

J

o Cl

Ó

cob e(t verus Deus.

Nam Ifài 45. dici-

TILUS

tur: /Voz eff ultva Deus absque me, | Ergo Chri-

n

WU

l

ftus non eft verus Deus: nam ipfe Jo. 17.v. 3.

ad Patrem ait:

diniGu

Ut coguo[cant te folum veruim

Deum ,. €g quem mififü Sfefum Chriftlum.

Et

(rec ais

1.Cor. 8. v.6. frquidem funt dii multi ; mobis ta-

"u hd

men unus Deus, Pater.

76 (r80U1 -

I. Tim.2. v.s.. Unus

JDeus , unus &g mediator Dei eg. bominum bomo

a, Heron

&lb dedic

Chriftus. Sfefus.

E. N. Conf. Chriftus eft hic

1 m e

idem Deus Abraham , Ifàac & Jacob ; idem

DDeus lfraélitarum : non enim naturà , (ed fo-

1meommbus

làm hypoftafi à Patre diftinguitur.

Quare

1 Arimo,

Paulus Corinthios , epift. 1. c. 10. v.9. monet:

d lenptun

JVeque temtemus Chriffum: ficut quidameorumten-

81 promi

daverunt , €g a fevpentibus pevierunt.

Ergo;

1 r'.i:irqr &t

juxta Apoftolum , Chri(tus eft Deus verus,

1 QUR Delt

quem noverant & colebant Ifraélitze. | 44 pro-

* Tif

bationes con[equemtis dico , ibi unum Deum dici,

tttm (b

ad excludendum falfos Deos : in Patre autem

Wittnrs

contineri & Filium Spiritum S. eflentie ejus-

n dj

dem períonas plures. —.Denigue quando oppo-

V iten

(

nitur Deo Chriftus ; ejus humanitas indicatur ,

i,

i

|

íecundum quam Mediator eft apud SS. Trini-

Tijne

tatem, a qua etiam fecundum eamdem hurmani-

ä

"

tatem diítinguitur.

Hinc preces Ecclefiee ad

Deum Patrem , ad SS. Trinitatem diriguntu?

m

& concluduntur obfíecratione : Pev Domium

j

u

mfirum 3aum Chriflum.

—

n

7njf

4

» n

)

VzeRnzi DiviNi,

9r

J

Inft. . De Verbo Patris legitur Prov. g.

Vi

v. 22. juxta LXX, Interpretes: /Jominzus creavit

N

z. Alias item in fcriprura Filius Dei dicitur

u Häa[&

factus, CGial. 4.v.4. ^ Atqui hec Deo non con-

1l s d

veniunt. Ergo Chriftus non eft Deus. & ad

. o

Maj. Prov. 8. veritas Hebraahabet, proutedi-

1

:

0-, TA

tio Vulgata reddit : omizus poffédit me.. Quse.

J u

lectio, verfioni Grece preferenda eft. Er vi-

Ürfm, ;

denrur Greeci codices hic effe vitiati, ut muratio-

UM

ne litere unius hodie pro £xrnes, poffédiz , inve-.

A. Ung

niatur éxv/7«, creavit: itaadvertunt Bafilius M.

hia ln

Epiphanius, Hieronymus , & plures alii. B.

Arlls d t

Athanafius lib. de decretis, Nicenge Synodi , ex

X , i

Dionyfio Romano explicat : Dominus, initio

i, df

prafecit me omnibus operibus füis creandis. Et

r Qu

l.3. contra Arianos, ait, idem effe ; ac genuit

10.1,9, DU'

ie: cum fcriptura vocibus gignendi , creandi

7777

& faciendi promifcu& uratur.

Denique ortus

w im,

Fili Dei dicitur & generatio & creatio in S.

PJeus vens,

Scriptura , quia neutro vocabulo feoríim fatis

. Aipm

poteft explicari: nam generatio dicit produ-

1 Deum di

&ionem in eadem fübftantia , fed cum quadam

Patre autc

mnutatione generantis: creatio innuit produ-

lentig j

€tionem fubftantize alterius , fed fine mutatione

tendo (pp

creantis.

Prout er

'o. Verbum ex eadem fub-

ts indicit

d

ftantia producitur ,

icitur generari; proutfine

ud $. Tre

generantis muratione & alteratione producitur,

dem hunz

dicitur creari, lgitur demptis imperfectioni-

bus, utraque denominatio Verbo eeterno con-

; quleüæ s

m dinma

Venit : prout refert S. Hilarius füb initium lib.

!

Pu J

de Synodis , ex can. 5. Synodi cujusdam Ca-

tholicee in Oriente celebratze.

Quem fequitur

Z Jl

í

Inf.

?.Thof'mont. Gent.c. 8

.

Q5

V

Dr INCARNATIONE

D

92

«

nf*

Iift. 3. Joan. 17. v. 11. Dum Chriftus Pa-

x Uf

trem pro ditcipulis precatur, uf /77 uritmn , ficut

jl

I

€9 nos unum fumus , intelligit concordiam volun-

tatum.

n m

Ergo ex teftimonio illo Chrifti,; Joan.

n

1O. v.30. Egotg Patev unum [unus , non poteft

"

TA 1

concludi unitas effentice , fed tantüm confen-

fio voluntatum.

Nam L. Chri-

W. N.confeq.

"

ftus ita areumentatur: nemo poteft rapere oves

b!

de manu Patris, quia Pater major omnibus efl;

r

l

ergo:neque de manu mea, quia ego €9 Patev

j

unum [umus , id et, eandem habemus manum,

N

W x,lkux

feu potentiam. | Potentiaautem Dei eft effentia

Dei: ergo habemus eandem effentiam.

,

'Ita Ba-

LUH

filius l. i. contra Eunomium.

no

CELATI

II Judei fuftalerunt ad hec verba lapides

adversüs Chriffum ramquam blafphemum :

:erpe'wb [r

rj

) exn

confenfio autem. hominis cum Dei voluntate

non eft blafphemia. Ergo aliud Chriftus per

Q gïfor (

verba illa intendebat; quod Judai probé ad-

l0 (

u

Ü

u

verterunt, dicente Chrifto ipfo: 7s dicitis:

blafphbemas : quia dixi , filius Dei fum.

Ergo di-

uj

cere: Egoeg Patev umum fumus, erat idem , ac;

Filus confübftantialis Patri füm.

l

IH. Deniqueeamdem calumniam blafphemize

*0 M

ab fe propulfat Chriftus pluribus fübjungens:

J lege vefiva [criptum e[fl: ego dixi: düeflis. |.Si

li

evgo €os dixit Deos, ad quos Jermo IDei fa&tus eff x

r

quem Patev [anthificavit , €g^ anifit im mundum,

vos dicitis: quia bla[pbemas: quia dixi: filius Dez

U

1.

Id ett, fi homines a Deo Principes conz

T

ftituti appellantur a Scriptura /Dz: quantó ma

]

j

1f

gis vzré dicor Deus, qui nonfolüm homo füm;

Wd d

fgd.

WP

.

Vzn2i DriviNIr.

93

um

fedin prima conceptione mea fin&tus fàn&to-

LTW

rum effe&tus unione natura humanz cum hy-

atdi

UM

1

)

oftafi Verbi Paátris.

Er deinde provocat ad

hr

l

U) Q'L'

argumentum miraculorum dicens: 5j 7oz facio

; non s

opeva Patvis mel, nolite amibi. evedeve.

Si aufem

itm qy

jacio: &g fi mübi mon vultis credere , operibus cve-

Ml (y

dite, uz coguo[catis &g cvedatis, quia Pater ig me

MT (j

efl, &9 ego iu Patve. — Yra Hilarius l. 7. de Trin.

X ommibysd

Oljjic. 2. Si Parer genuit Filium exfiftentem;

100 n

ergo Filius fruftra genitus eft: fi Filium non

)ïmUS fiidnm

exliftentem genuit; ergo aliquando Filius non

iel n

fuit, & confequenter non eft Deus.

2;. IN. Se-

W fu]

quelam pvune proz)ojz't. Generatio Filii eft Patri

empino neceífaria. Quod autem in Deo eft

CYerba d

neceffarium, eft aeternum. , Ergo Pater Filium

t lus

perpetuó genuit, & gignit. Ergo Filius per-

? De volng:

petuó exíütit, & exüiftit; ira tamen , ut Pater

d hfs x

erigine prior dicatur, & Filius pofterior, cum

fit neceffarió cozevus Patri.

Ira Bafilius l. 2. in

d proj .

: f diis:

Eunom.

Ubi adverte infcitiam Calvini, qui l.

1 Ed

1. Inftit. c. 13. $. ult. ait; ítalié in Deo fingi

i idem,

continuum actum generandi: Filium enim fe-

mel genitum fuiffe , nec jam

o

generari.

Quafi

nbtfphenz

veró in Deo incipere aliquid pofIit, aut define-

re, ut Auguflinus contra argumentatur , epiít.

fübjngs

: di t

174. ad Paícentium fcribens: Semper gignit Pa-

Di fidui

fev; 9 femper na[citur. Filius.

Quamvis idem

n m

Aug. l. 83. qq. quaftione 37. &Gregor. l. 29.

jxi: fin

Moral. c. 1. malint dici, Filium Dei femper na-

Jrindje d.

tum: cutn femper perfectus fit & confumma-

us

Ferim in generatione divina reperitur,

j: um

Y

rmino

ii

I)

)

Nv

gmgquid Eerfe&iolmis eft in via, &in te

cujus-

[ J

V

D INCARNATIONE

94

ZM fobll

cujuscunque generationis: nam quoad perfe-

Á

f

€tionem actus nafcendi femper eftin yia: cum

i, Qu

Filius femper nafcatur: quoad perfectionem

d

veró rei genitze & producte, femper eft in ter-

df

TOU

inino; cum Filius femper natus fit. Quapro-

i

jl

|

prer Filius etiam quoad hypoftafin praefuit in

0X

n

potentia Patris, non quidem paíliva, fed acti-

va, quod eft perfe&tionis; quoad eífentiam au-

kred

N

& notOnal

tem deitatis , qua Philip. 2. v. 6. forma Dei ap-

iodeermin:

pellatur, praefuit actu in Patre; cum haec non

H

generetuf, íed tantüm communicetur períonee

d perlqm

roducta.

J

d

Juft. 3. Ob hanc folüm rationem dicendus

L e'fz.: W

hi

&U Ui

eft Chriftus Filius Dei; quam infinuat. Angelus

m

m

Luc. i. Spiritus S. fuperveniet in :e , 89 vartu$

"Altiffüni obumbrabit zibi , ddeoque g quod nafcetur

ex te San&um , vocablitur Filus D.

(i

h

Atqui eX

hac ratiope non oftenditur, Chriftürà confüb-

[4

0101

ftantialem Patri effe; fed ideo tantüm effe ve-

(

up'

rum àc proprium Deifilium, quia de Spiritü

q

Sancto conceptus fuit. Ergo.

MUl

l

Caufas, cur Chriftus fit Filius Dei , alias tetuli-

(QUO

imus.

Conceptio autem de Spiritu S. non eft

r

Decuit

i ;1':

caufà, fed fignum cur fit Filius Dei.

l

ll

enim ; ut fiquidem Filius Dei homo fieri vellet,

Q

nonnifi de Spirita Sancto ex Virpine nàícere-

N

tur: &, fi Virgo pareret; non nifi Deum pare-

j

ret; ut notat $. Bernard. ferm. 2. fuper Miffus

"h

efí. Quodfi Chriftus de conceptione Spiritüs

fük

Sancti tantüm Filius Dei dicendus effet, ver&

! dl

T

diceretur Filius Spiritüs Sancti; quod nufpia:

]n

l l

RU

$.a Eilio pro-

hü*(x

legitur: ggm econtra Spiritüm

cedere íciamus.

Xl

.

Ji

VzRn81 DiviNi.

95

Qog

p

lufl. 2. Verbum Dei, quod dicitur mens;

Hl Ya

! QR

ratio & fapientia Patris, non eft perfona a Pa-

Ditfése

tre difinéta , que facta fit homo: hec enim

E elints

funt attributa abíoluta Deo efTentialia.

Erpso

li uap j

Chriftusut Verbum a Patre productum non eft

T t

Deus. x.dift. Ant. Verbum Dei, quod eft ejus

WVt fed d

mens ,ratio & fapientia formaliter , non eft per-

dentaa

Íona a Patre diftincta C. quod eft mens; ratio;

TW PEN

fapientia notionaliter, & prout proprietates

u hac n

illee füunt determinatee per fecundam perfonalita-

t o

tem non eft perfona.à Patre diftinéta N. — Filius

qua Filius non eft formaliter fapientia, qua Pa-

LT

ter fapiens eft: neceffarió tamen cum illa con-

Ia Nrp

ts

jungitur, & ab illa oritur, fine qua ne concipi

J

r())

h

quidem poreft: nam fecundüm Cyrillum, cap.

"

Ü

4.in Joan. gumquammens eviz fiue Ferbo.. Atqui

)i A[quxf-:

ut fapientiam illam, qua Pater formaliter fapiens

[l confd

eft, ab &éterno in illo fuiffe re&té inde concludi-

r effe :

mus; quiaíine fapientia Pater numquam extitit:

TO

ita fapientiam eX eo natam expreffamque ab

k N.Nj

omni zternitate fuiffe; non rminüs neceffarió

vll ferd

probamus ; eoquod Patrem effe fapientem hoc

| $. non d

ipfo quod Pater eft, nempe fecindüm proprie-

à Det

tatem & hypoftafin fuam , nihil fit aliud , quàm

yfiét vel

effe dicenrem; quod intelligi non poteft, fine

li tifce

exprefla notione, àc Verbo tamquam terrnino.

Objc. 3. C. Syrmienfe c. 1. & ult. dicit,

Deom pz

fipe Jf

Filiuum miniftraffe Patri in creatione mundi.

Concilium autem hoc B. Hilarius lib. de Syno-

jone r

b Cirü': ['f'f:

dis, laudat ut Catholicum. Ergo Chriftus non

&(t Deus.

Diftinctio-

j

E. explic. dictos cann.

Miniftravit Chritus ut Fi-

a

Jie jän-tecedentis.

v

lius

AL

[

y

96

Dz INvCARNATIONE

D

lius Patri habenti auctoritatem principii C. rni-

IJIHC.

niftravit ut inftrumentum , ut inferior ; & ut

a nl

jl

famulus Domino N. omnis filius eft Patrieequa-

1d

gailot a

lis fecundüm naturatn; quod autem Patri mini-

firet, hoc non continuo facit fervitutem. Idem

al

feníus eft, cum Irenzus, 1.3. €: g. fcribit; Pa-

r fs 1

trem Verbo pracepiffe , ut mundüm conde-

al

ret: apit enim contra Gnoflicos, qui putabant;

a eyoanto

mundum ab inferioribus poteftatibus , Deo in-

jj re(ponden

vito, conditum effe; bincait , Patrrem pre-

vonfconim

cepiffe , id eít, libere decreviffe; per Filium

a piopr

condere mundum. 'Tria Syrmii Concilia fue-

Innmm,

pye habita. 1. anno 35 1. in quo Photinus Syr-

200 S.3

1nienfis Epifcopus damnatus.

-

[oJ

. anno 357. i

dH

quo edita formula fidei plane Ariana, cui Ho-

bjonnt ,

fius Cordubenfis fübícripfit. 3. anno 358. In

5, Credendur

hoc concilio anathema dicitur ei, qui dixerit Fi-

lium effe (olum hominem ex Maria; aut eurmt

LUE

: Acmenio ]

efle creaturam a Patre fadiam: aur Patrem &

3 Dfopon

Filium duos Deos effe ; aut Patrem & Filium

zair(

emqav.»

& Spiritum S. unam perfonam effe. — Tria hec

Uf

Concilia Syrmienfia in unum confundit Anton.

Poffevinus S.]. in Apparatu facro, ficut & plu-

IQX

5

res alii 'Theologi.

Ex qua confufione accidit;

t fenpl

ut dicanr, duas in ea Synodo formulas fidei

editas fuiffe, alteram gracam Catholicam à

il

SATQnE

Marco Arethufio, pofít füb Juliano Apoftatà

Martyre, editam: alteram latinam ; plenam blas-

N

li

phemiarum.

Qua: de caufa videtur a Gratia-

t

n0 dift. 16. & 20. ubi Concilia recenfet, etiam

h.

EHA

[

:

C. Syrmienfe omiflum fuiffe;

1

n

LL É Jïljf

M D

*

ATT

"

U

VzgnB1 DiviNi.

Pïinäipii C

aT

Jifl. x. In C. Ariminenfi 60o. Pattrum vox

mïif[oy ) &u

L

oMoeszisy ,. Con[ubflantialem ,. e fymbolo Nice-

t Pirim

no exempta eft. Ereo. g. N. Conf S. Atha-

naíius in epiftola ad Africanos fcribit, Arimi-

VItem, T

ni conveniffe epifcopos numero ferme ducen-

tos. lgitur fides non eft habenda Juliano Pe-

Ua cond

X

lagiano epifcopo, qui diu poftea ícripfit, fuiffe

epifcopos fexcentos.

Licet autem toridem

] US; DQO 1

uerint, refpondemus , quod Auguftinus 1. 3.

H prz

tj Der Filim

«ontra Croíconium, cap. 3. Donatifti

s, qui quin-

quaginta Epifcoporum Afianorum , & feptua-

1Concla fs

ginta Africanorum, cum SS. Firmiliano & Cy-

Phonnus D

"

priano contra S. Stephanum Papam pro ana-

, Q

)

31

a, i H

baptifmo Haereticorum contendentium factio-

nem objecerant ; refpondit, his etiamfi

res

janyi

n

j

duent

eflent , eredendum non effe , cozrra zot millia

firo? aut ent

Epifcoporum ,. quibus bic evvor i toto orbe di[pli-

eui.

Ac merito Liberius Papa cum pluribus

aur þ.an'cm l

millibus Epifcoporum Catholicorum a&ta C.

m Filum. -

Ariminenfis damnavit; quz violentia Conftantii

« Traei

Im». & fraudes Urfacii & Valentis aliorumque

ondit Antot

Arianorum Epi(ícoporum corruperunt. Nam,

Dv

ut refert Ruffinus 1. 10. Hift. c. ar. cum Latini

frie aoxtde

ymults i

Epiícopi ab Orienralibus Arianis fübdole roga-

rentur, num malint colere ZJomoufioz , an Chri-

"ufbelictm

ftum ? conclamarunt omnes, fe nolle /Jormoufror,

o Ap

fed Chriftum.

Ex quibus conftat, Arimini

emmbs

JPï

Epifcopos Latinos ex ignorantia Greci fermo-

TUf à

Grg.'iz-

nis ZZfynoufion tunc rejeciffe.

ul 64

Juft. 2.

Clemens Alexandrinus , 1.7. (tro-

rnatum ait, Filium voluntati Patris omnipo-

(entis fervire.

uftinus i

s. Ghris

- 'þ"

| ?.QROIOEig. 2

: Jtianos

CL

*|

Q

[

98

Dxz INCARNATIONE

*

$

i

j

jpm|

ftianos Chrifto duas poteftates poft fempiter-

num Deum ac paternitatem deferre.

Vocat

4j

P

item Filium proxima

poft Patrem poteftatem.

Et Dialogo cum Tryphone ait, Chri(tum alium

senlii; m

effe Deum preter Mundi conditorem. x. ad L.

i, d

Clementem & juftinum prius citarum intelli-

g qe |

ere Chriftum fecundüm naturam humanam.

m; w

J

Secundo loco vult Juftinas, Filio poteftatem effe

7) m;j,

,

proximam , fpectaram origine & notionaliter ,

a, f0 u

non autem fübjectione, & abfolut& fümptam.

j derivaton

jrullas d

Z?rtio demum loco explicationem ipíe fuübjun-

git, dum ait; eft alius zumero; (c. Perfomarum ;

iilim m

701 fententia, íeu effentia.

Addir autem , vzr-

zi f

e

tutem edm a. Patve nullo patto disjungi &2 fecerm

«

al quad

? poffé.

m d

Junfl. 3. "Tertullianus lib. contra Hermoge-

atürg hum

nem füb initium fcribit: JVec Parev effe poruit

10 adeyerte

anute Filum , nec judex ante deli&um.

Pust au-

"n dfe g

zem tempus ; cum &g. deliflum &g. Filius gon fuit ;

quod judicem , €g. quod Patveim Dominum facevet.

tll : Eri

m Bro

X. Tertullianus hic tantum intellieit filium per

»D(

t2

l

r

]

adoptionem, five fit purus homo, five Angelus;

n

/

E

cum hic de Chrifto non acatur.

Libro autem

if

contra Praxeam fzpiílime air, unam effe füb-

1

ftantiam Patris & Filii Quando ergo eodem

41l

[|

Ái

contra Hermog. libro docer, Patrem a Filio

diftinpui zoz flatu , féd gradu , evidens eft, quod

per gradum períonam intelligat ; nam ibidem

d

TT

Ut o

ita proteftatur : Dvigitas gradus non babet , ut-

W

pote uuica. Quare etiam dum contra Praxeam

Ícribit; Fzlum effe [ecundum a Patre , ordinem

il

fe

hypofta

fümpfi,.

Quodífi eodem libro di-

&M

at:

e»0

)NE

V ERBI DivixNr.

99

D g

i&f

iv

i

Vs

Gat: Exinde pavem fibi faciens , de quo procedendo

lus fachus eff , cenfet ,. parém factum in tem-

ore per externam proceffionem , íeu mani-

rndie

V0 g ]

feftationem füi ; non vero per internam com-

AAAAAA

municationem & generationem eeternam. Eo-

Qm jj

dem fpectant, quae hoc ipfo libro fcribit: Coz-

m o

Botftaem d)

Jequens evit , ut imvifibilem Patvem intelligamus

pro plemitudine majeflatis , vifibilem verà. Filium.

Y Dodong

agnofcamus , pro inodulo derivatiónis. . Ubi mo-

AU um

dulus ille derivationis manife(tatio externa eft:

1 ipfenfubjur.-

nam Tertullianus & veterum plüres tenebant ;

£. Pa

folum Filium olim apparuiffe in forma corpo-

'xl[ü'ïï

N

rea, lhinc ipfüm folumi dicebant vifibilém effe ;

V

fm

non quidem quoad natüram divinam ; fed quo-

Qs Pemos

ad sioduluim iflum . derivatiomis ; affümpre nimi-

rum narurz humanz.

. Utitur áutem hoc ar-

mj ;of:;

gumento ad evertendam Praxez liserefin ; affe-

m hj

rentis Patrem effe Filium: Pater fuit invifibilis;

y

[

I/;

Filius vifibilis

Ergo hic non eft Parer.

In

j fa.

eodem autem libro mentém fuàm difértó ex-

otfum p

plicat : JDcimus eg Filium .[uo somine eatenus iu-

lieAngely

vifibilem , quià [zvnio eg Spirirus Dei eg [ulftan-

Liro ame'

i conditioue jam muic g. quia Deus , €g [ermo eg

am effe i

Jpivitus Dei: wifibilem autem füiffe aute carné m eo

« exe

110do , quo dicit ad /4aron e$ Mariami: Et fi fue-

mrem a F

vit Propbetes apud vos , im vifiome cogmo[cav. ilir.

ens lt

Denique contra Hermogenem , qui materiam

pim

incréatam Deoque cozvam volebat ; recte ar-

n i d

gumentatur: Quodfi matevia fit Deo coeterna ;

ym od

preponenda evit. Filio ;

Ts qun

"

/yut quid fortius Qg auti-

jguzm*.

onant

:

se

v

A—W

r

ZIn.

[ E

|

Vgn

IOCO

Dzrz INCARNATIONE

) 4 äUL

f'G;s'gorii Ti

lJuft. 4. S.lgnatius epift. ad Magnefianos

m A

ait: Uzum g. folum

verum Deun patrem fuum

JIl

aumuntiaut.

Ert.ad Tarfenfes ,

Chriflum ejfe Fi-

.....

3gg üft;

liuim cveatoris , nec illum qui eft. fuper ommia Deus,

ag dlius

.

Jed Filium ejus

Et epift. ad Philippenf. de Pa-

sst

tre exponit illud Deuter. 4. Dominus Deus tuus

z. B

unus eft.

Erco Chri(tum non putavir Deum

a, R

(']n

effe. . Explz'cäzdo $. D. vevba diffl. 4ut. Solus

i

m peron

Pater dicitur füper omnia Deus propter prin-

z

( t

ta-

cipii auctoritatem C. propter matura diverfi

Í

atpr 190

tem N. Item folum & unum Patrem ait ; €

4i

e

an Dionyr

Dominum, ut Dominus & Deus falfis diis op«

fb em:

ponitur C. ut Filium excludar ab ejusdem na-

Jiri a n

turz confortio N. nam in eadem ad Philip. epi-

d. NG

ftola ait ; effe unum Patrem , & unum tantum

Thumat. ex

Filium, ne alioqui plures Domini debeanr ad-

at in difot

Inittl.

Dum ad 'Tarfenfes fcribir, Chriftun

hn & Fl

Filium creatoris effe , nec illum qui eít fuper

Y N

omnia Deus, intelligit eum fecundum humani-

tatem, non vero fecundum divinitarem, ut ex

ia tripiel

lufionis re-

15 exem

iis, quae in argumento tertio conc

citavimus, liquet. Ideoque in laudara ad Phi-

tb ora f d

lippenfes epiftola , Chriftum ipfüm farance ita

; ubil bl

I

reípondentem inducit: /Vovi wzum; fezo folum ,

aon [im Deo adver[us, confiteov excelleutiam. Cyuse

if

TU

(J61

Ti

conveniunt di&tis Chrifti Jo. 20. v. 17. — "Zfcear-

de ad Patrem meum $9. Patrem vefirum , Deum

l

meum $9. Deum vefirum. — Qua explicatione tri-

lt

plici reliqua quee ex S. Scriptura & * atribus

!

TOreI

proferri adhuc poffent contra divinitarem Chri-

(hri

fti; prompte expediuntur.

J

——

pu—

[

hgt

Ji

IN

Su

Y

N

VznBI DiviNr.

IOI

^5

ii

Jf

"r

Au&orirate Dionyfii Alexan-

ml fütrm [

drini, Gregorii T'haumaturgi ; & Origenis.

[

x. S. Dionyfium Alex. falío ad Rom. Pontifi-

Jf d

^mj ]

cem delatum fuiffe, quod in Deo plures perío-

!

q

nas effentia diftin&tas admiferit : nam S. Atha-

niiüïl)eusz';»

nafius in ejus epiftola fen(um plane Catholicum

LDutevit o

contineri probat. — Er S. Dionyfius ipfe in apo-

A/» S[

logia proteftatur, fe femper intellexifTe tres na-

Dropter r

ture ejusdem perfonas, Filiumque Patri con-

fubftantialem & cocternum effe.

Quos qui-

Rure derft

Item at, d

dem quatuor apologeticos libros Bafilius Ma-

s ff d

gnus, cum Dionyfium infimulat ; nondum vi-

derat, fcribit enim :

Feuerunt quidem. ad 1os

b m

n

Idem Bafi-

i od

f

aultas libri autem iondum adfunt.

Kunntam

lius epift. 62. ad Neoceefareenfes refert , Grego«

n a

rium '"Thaumat. ex hypothefi Sabellianorum

dumraxat in difputatione adverfus illos ;, Ícri-

jit,

[

L

püffe, Patrem & Filium fola cogitatione differ-

n quid

re: quod Necocefareenfes ex imperitia pro

rdum diumani

T

u

ejus dogmate arripiebant.

Ac recitat etiam

um ;

ndhfions 1*

fymbolum ab eodem Gregorio compofit

quod f& ab Avia fua didicifle gloriabatur. Ori-

um d Ph

m fatane !

eris Ícripta, ubi blasphemias contra Filium

Jei continent, videntur ; ab. Arianis longe

l þ'o i/'ü*;-(* l

poftmodum vitiata fuiffe, ut probat Ruffinus ,

þ li

j 1]

4

4

Apologia pro Origene. Siquidem D. Athanafius

in epiftola de decretis INicene Synodi, eum con-

Ánim , J

tra Arianos profert , addens, ipíos nullum ex

lia ^

"d

veteribus pro fe proferre potuifíe

Atqui ho-

n

diedum multa de Chrifti divinitate vere carlo-

h

ànie

lica in libris Origenis reperiuntur , preefertim

ad Rom. exponens caput 9. pluribus

W

in ep. :

argu-

4

y

OL

1.7

-

[ X

VERI

102

Dr INCARNATIONE

Àt

argumentis'Chriftum, Patri opooUgiov effe pro-

a

bat, &de Perfonis ambabusita concludit: Uzus

Rjf

li

autem uterque efd Deus.. Yem , qui autem eff fu-

fite D

lU

per omnues , fupva Je neminem b

abet : mon enüm po[t

Patrem. Filius , füd de Patre.. t infra : Mani-

fem) Hïg"i

m m &

féfle oflenditur natura. Tviuitatis 69 füf&/in/ztzlz Wnd»

m dX

que ef fuPer onmia.

.:Jnïjæcomm

ARTICULUS X,

1 !*AI'M?'EW |

sinfilt

Quomodo Gentilibus Myflevium Incarnationis,

:

ï(j

!

l.

Ym de

Juadeatur /

(

(ii

"

,(

Qia. Verbi divini Incarnationem jam fa-

&t

d

ÍW &am effe, Ethnicis in fe directe demonftra-

j

J

Ji

:

ri non poteft: obícuriffimum enim :enigma,

E

ATV

i

Deus Homo , xatione humana füperius : & Pa-

2 0T 30

ani nec Veteris, nec Novi T'eftamenti tabulis

1 Vticini

dem divinam & inconcuffam ad(truunt. Pro-

m i f

inde folum adhuc reftat, ut Myfterii hujus oc-

ts preoad

conomiam olim jam pöra&am,uï evidenter cre-

13 qui

dibilem Gentilibus, & Infidelibus ceteris often-

: perf

damus partim zzdire&le , & ex motnentis gene-

ralibus, queis Chriftiana religio tamquam evi-

gma ii

denter vera demonítratur: partim drre&e , ex

l

Wd]

momentis particularibus , que Metliz adven-

Qd

tum propius afficiunt , & Gentiles vel maxime

I 100

movere debent.

Dico.

Incarnationis Dominicee veritatem

g

D

anis argumenta complura fuadent.

I Il-

u

10f

myfterium eft evidenter credibile;. quod

religio divinitus inftituta & evidenter vera cre-

of

yam fundamentum totius

li

dendum,gocet tagau

I1-

*

-9

N

.

VznE2I Divriwr.

103

doctrineze füuze.

Atqui religio Chriftiana divi-

d

ll if

nitus inftituta & evidenter vera docet imprimis

ä

credendum myfterium Incarnationis in Chrifto

* 0 tf

[

J

erïi

impletum fuiffe. Ergo. Propofitiogem majorem

if )

intidelium nemo negat.

"Alfumptionis partem

lu g,

' « pofteriorem etiam fatentur omnes , nimirum

quod preecipaum doctrinee Chriftianze caput fit

Incarnationis ceconomia in Chrifto Jefu impleta.

[

Partem autem priorem , quod religio Chriftiana

Baratm

divinitus inftitura fit & evidenter vera, T'heologi

fufius in traétatu de Fide probant zmprzmas a

Dottvina Chrifliana , quee eft puriffima , utpote

m g f

immunis ab omni errore fpeculativo & practi-

:ägüemonft:

co : ef? efficaciffüna , ob ftapendam propagatio-

n

nem & confervationem fidei Chriftiane & mu-

l

«

tationem morum inde profectam.

Eft etiam

*Mm!i li

conformis vaticiniis quondam de ea editris: haec

T. Dn

enim accurate in Jefu Chrifto impleta fuiffe,

hri hs

ex articulis pracedentibus conftat.

Deinde

Vidotter e

Chriftus ipfe , ejus Apoftoli, tot Martyres,

zrrsolt

Epifcopi alieque perfonee (anétitate , Sapientia

enlis pet

& virtutum gloria illuftres eamdem religionem

mqum er

commendant.

i,

Denique miracula , que non nifi divinitus

f adxï::

fieri poterant in doctrine Chriftianze confirma-

s el mau

tionem edita, fàtis loquuntur, fidem Chriüig—

nam folius Dei opus effe.

d

I. Vamiliare SS, Patribus adverfus Gentiles

"b

pro Chriftiana reli

[o]

o

ione argumentum ex ora-

d ei

culis Sibyllinis depromptum. . Erant autem Si-

ener t

bylle apudantiquos Ethnicee mulieres fatidicee

a "

i

WL,K

'

jnter He-

-

((f

li

bre-

F.

*

[ Yhd

Vg

Dzr INCARNATIONE.

.

104

breos. Mulierum il&arum teftimonia de

genpum «

Chrifto, ejus divinirate aliisque myfteriis refe-

sls

runt Jüftinus, Arhenagoras, Clemens Alexan-

0

is, Dd

al

drinus, Origenes, Lactandus, Auguftinus, &

veterum. plures.

Inter. quos Clemens Alex.

j, g.

maom d

l. 6. Sromatum ait, Paulum Apoftolum Gen-

tiles hisce verbis hortari folitum: Zzbros quoque

m at

s La ntus,

Gracos fumite , agnofcite Sibyllam , quomodo umum.

) Conr,N:N

715'5

Deum fignificet, g. ea qua funt futuva. Et Hyflafpem

fufnite & legite : eg inveuietis Dei Filium multo

m

&E

clarius €g. apeviius effe fcviptum.

Lactantius Fir-

ug

'

il'ium

mianus poftquam in Inítitutionibus divinis Si-

af Finm t

byllarum de Chrifto oracula retuliffer , fübdit.:

I

Rur;

His teflimouiis quidam . comvi&li folemt. eo vefugeve,

iil

utajamt , non illa effe cavmina. Sibyllina, [ed a uo-

fivis fitla atque compofita. — Quod profe&lo gon. pis-

DL

u (md od

iabit, qui Ciceyonem ; F'avronemque legevit , alios-

que veteves [cviptoves , ex quovum libris ifla exem-

r;;ir ( Jl

ls

jiaria proferimus.

Fevum non dubito , quin ifa

j

10j

11l

cavmina prioribus temporibus pro. deliramento [int

? u

babita, cum.ea. nemo iutelligevet : denuntiavant

"

enim mon[trofa quedam miracula, quovum uec va-

il

1

fio , nec tempus , nee au&toy defignabatur.

Ubi

fl

lt

videtur alludere ad. ea qu& . Cicero lib. 2. de

n LAEI

l

Divinatione fcribit :

Sibylle verfus. obfevva-

TT nICI

li

su$, quos i/Ja fuveus ejfudufé dicitur.

In eis ,

i reimmw

ait, fcriptum ,. admittendum effe. Romanis. . Re-

tD

gem » ff Jalvi effé vellent. — Quo loco Jefus Chri-

Aüyerun

ftus falvator tnundi innuitur. Tum fübjungit

il /

Wi p

'Tullius , Aegem illum nec ab bominibus , nec a

JDüs tolevatum iri.

Hic nimirum folus unus

map

"

Deorum falforum dé- ^

Deus Jeaä Chrifas,

a(

[|

ftor; |

6

Nt

Vrnsri D

I

(INE

105

Mnyi,

:(.tru&or ; hin

1

c tantee perfecutiones Imperato-

Tieris v

rum Romanorum adverfus Chriftianos.

JDe-

kmens Al

zique idem T'ullius in Cottam diétos verfus evul-

RUT

anrem inve&tus, hec, ait, soz valere, mifi ad

mens f

deponendas Aeligioues. 'Chriftiana enim doctri-

m G

na omnem cultum idolorum , & füperftitiones

^ D ag

Romanorum funditus evertit.

»fltmido t

Idem Lactantius, Conftantinus M. Oratio-

aE

ne ad PP. Conc. Niceni, Auguftinus in Il. Re-

ALE j

tradtationum , & Epift. 155. ad. Martianum

A unmL

]i

Íícribunt, Virgilium verfus , quos in.As. Pol-

QUS QIVinis

lionis Conf. Filium Ecloga 4. recitat, ex Sibyl-

AURT

lf

fil

ä

le Cumanz libris excerpfiffe, nec eosinalium,

n

i

nifi in Chriftura poffe convenire ; quod vel ex,

Mtis liquet.

Sham nova progenies celo demittitur atto.

,

li

4

'm'/'/; "

Ultima Cumei venit jnm caYIams ctas z-

[/]

l (V2

Slam vedit €?. Firgo, vedeunt Saturnia vegna..

l, þ////i)

TU 1odo ma[centi puevo, . quo fevrea primum

Ut f

Definet , ac toto fuvget gens auyea mundo ,

d

Cafla fave Lucina

TU TL V

JHoc Duce , fiqua manent

)'ce.leïzï: contagia noffriy

d. U

Arvita pevpetua [olcent formidine tevras.

«to lb 1.

III. Alio adhuc argumento Patres ufi funt

ad füadendum Ethnicis Chriftum , quod hic in

ijir df

w he

compendium redigimus.

Metfia adveniente

Jomati í

idola evertenda, & ipforum oracula ceffatura,

(

facri vates preedixerunt.

Artqui cultus idolo-

(0 Xefu;

]

'wn l)

rum per Évangelii pradicationem ex Europa

t

AUL

tota, & ex maxima parte orbis terrarum eli-

m o5 I6

D

minatus eft , ut conítat experientia: Oracula

T

*autem Deorum fub Chgiíti adventum defüffe

—

R um

ipíi-

m

V

106

.

Dz INä:AR NAfIONE

; m

ipfimet Romanorum & Grecorum fcriptores

. d eripior

fatentur.

Ergo.

Prob. alteva pavs affumpt.

d dub

Tempore Tiberii Cae(aris nata eft queftio, cur

Dä

"

]efum

obmutuiffent oracula? cur daeemones, ut antea,

od

non operarentur? Ac unde tam fübitanea mu-

ZIU(

2 *D(f (5

:.'

tatio, quee Chriítiani nominis inimicis ftuporem

ï

i ol

ac timorem fimul injecit? Porphyriusqueritur,

d dvant

Deos iratos , ex quo Chriftus venit , nihil re-

fpondere.

Cicero l. 2. de Divinatione , tefta-

tur, temporibus fuis oracula defecifTe.

AUE

m d

guílo oraculum Apollinis confülenti , quis

i papeto

1

zurcaon

poftea regnaturus effet, refpondiffe fertar: Me

Puer Hebreeus diis beatis imperans , jubet «edes

vvl Cdfs

relinquere, & ftatim in Orcum abire. . Plutar-

armimtS, t

chus , qui fcripfit de oraculorum defe&tu , re-

z dhm,

fert, "'hamum quemdam nautam E.chinadas

urum prob

infulas praeternavigantem audiviffe vocem, quae

.al quispro

nuntiabat , maenum Pana mortuum efle, tem-

Alamis ]

pore fcilicet "T'iberii

, quo Chriftus cruci fuit

x Oritum

affixus.

n M

Tgitur cum hzc vaticinia impleta effe con-

:ä:mïete. M

ftet; ac ne ipfe Julianus Apoftara negare aufus

tum D

fuerit, argumentum evidens eft omnibus Gen-

n

j

h: |

tilibus & Infidelibus , Jefüm Chriftum Dei Fi-

J

lium in carne adveniffe.-

[ i

7

i

U Ut

. Neque vaticinia ifta Gentilibus füfpecta effe

l;

poffünt; cum fint Chriftiano nomine multoan-

*l D

tiquiora, & ab Judzis Chriftianorum hoftibus

B»

i,

fumma cura ad nos usque illibata cuftodiantur.

1

il

1F. Myfteria vitie, mortis & refurrectio-

M

&f

nis Chrifti multis ante ficulis accurate fue-

Q

M

A

W

runt predicta.

i hec omnia JefüNaza- :

I'CH.O z

[|

.

e

0nr

.

VznBI DiviNr.

107

reno convenire, nonex Evangeliis tantum no-

[ þrh"[ (.[ljrïlï.*']f

vimus , fed ex ipforum Gentilium teftimoniis.

C quæmo) v

Ergo Gentiles dubitare prudenter non poffunt,

UI

hunc eumdem Jefüm Nazarenum efle Mefliam,

ln

quem Sacrorum Vatum oracula pracinuerunt,

TM

& quem ipfe fe effe affeverabat : nam admira-

TYRüSqteri

bilis illa toc Prophetarum cum eventu confen-

tl tllv

fio inviétum eft veritatis arpumentum. Deuter.

nitne

v

; ld

18.V.22.

.

—— Affunptionem offendo indutlione, — Chriftum

Pfuïcpïi, Á

uI

Bethlehemii pauperibus parentibus ortum de-

TU

&t M

clinande perfecutionis causà in /Egyptum fu-

RE QN

giff» , agnofcit Celfus Epicureus Chriftianorum

1 D I

NI

hoftis acerrimus, apud Origenem 1. r. contra

m

ü

uw(

eumdem Celfüm.

Sed & tabule Cenfuales

lt

Romanorum probant, Chriftum Bethlehemii

:

l

l mfm,;

natum , ad quasprovocant Juftinus M. Apolog.

qe

lum lt ten.

2. & Tertullianus l. contra Marcion.

iNovum

[hs quci füt

fidus poft Chriftum natum apparuiffe, & ad

ipfüm adorandum Magos veniffe, faretur Ju-

det efe o

lianus Apoftata. — Macrobius Ethnicus Scriptor,

de ceede infantium Bethlehemiticorum, 1. 2.Sa-

tepare at

?

N

mbus G

turn. c. 4. ita habet: C

[

un audifjet AugifTus yzntev

lum DF

pueros , quos im Syria Herodes Áeexc fudaorum in-

£ra. biennium jufft occidi , filium quoque. eyus occi-

fiun , ait: melius effe , Hevodis porcum effé, quam

fifpsd d

ine ml

füllum. Fuit hic Herodis filius non bimulus,

üt Baronio videbatur, fedgrandavus, Antipa-

um hod

atl

ter nomine, quem e carcere fugam meditan-

d

tem Herodces juffit interfici pauló ante obitum

fuum. Quo quidem fenfü Macrobius ait;

OCCL-

T2

UM

jum

sl

j

fs

;

|

Vr

Dz INCARNATIONE

Yo8

10

"

fiiS;

fiun. inter. puevos, hoc eft circa idem tempus;

j ( era

quo pueri a Jimatu & infra occifi funt.

)

Jj

iW

Phlegon Hadriani Emp. Libertus fcribit ,

(afans, O

Chriftum vatem futura previdiffe ac praedixiffe.

Prodigia a Chrifto faétanon Judeorum proceres

g, d p

xina i

durmtaxat, fed Celfüs quoque ac Julianus fatfi

funt.

g Chrdn

;. Minco

Cornelius 'Tacitus cum lib. 15. Annalium

J;Q

àm d

I

|

narraflet ; Chriftianos exquifitis fuppliciis a INe-

rone enectos fuiffe, fübjicit: ;Zu&or momiuns

-:nporeü. j

fatri xamen

ejus Chriflus, qui. Tiberio Imperante, per Procu-

vatorem Pontium. Pilatum . fupplieio ajfettus. evat.

jiinsprom

Mirabilem illam Solis defectionem , & infolirum

d ven v

terre. meturn, que moriente Chriíto.contige-

ii ho

runt; a Phlegonte l. 13. Olympicorum Chroni-

p n a

corum,; & ab aliis Ethnicorum Scriptoribus

; mirculun

referri teftatur Eufebius in Chronico, & Ter-

Jur tuiti n

tullianus Apologetici c. 2.1.

(ure ntc d

nbus Domar

ARTICUELUS XI

ts

Satisfit avgumentis conivavis.

I

Litinfi

B. 1. Rerum evidentie mens noftra non

O

&is idi

poteft oblüctari.

Atqui Judai & Gentiles

renuunt credere doctring de Incarnatione ,

SYaQ

quam Chriftiana religio pro fundamento . habet.

D.

Ergo nec relieio Chriftiana eft. evidenter vera,

nec Incarnationis myfterium evidenter credi-

l l

bile.

tmilim

E. D. Maj.

Non poteít mens ob.

luctari evidentie, fíiita attendat, wt ea afficia-

tur C. fecus N. . Multi malà paffione occupati

u

T

il

ul

tuentur propofitiones theoreticas & Rril:ï

e

NT

VznBI DiviNi.

109

f

Wt t

T

Tl

evidenter falas, non ipfis quidem, fed aliis ,

qui eas fanà & liberà menteexaminanr. ltaJu-

,bmüï fl

dei & Gentiles vel pre füperbia erubefcunt

A predire

vinci a Chriftianis, & fuos ac parentumfüorum

Qu proga

errores fateri; vel propter apperitum terrena

t Jümsi ;

felicitatis dona fpiritualia & caeleftia , quee unice

in relicione Chriftiana promittuntur , rejiciunt.

.U-Annaliu:

D

$

Objic.2. Miraculafüntfigna valde ambigua:

ol

l

€Xg,

41'/(.'

ergo folidum ex eis teftimonium pro Chrifto

TT n

deduci non poteft. . &. D. Ant. Sunt figna am-

f ;;;'

P [

i

bigua,. fi citra examen quiliber effetus ftupen-

d

dus & infolitus pro miraculo habeatur C. fi pru-

Ti

denu judicio vera miracula a 'falfis difcernan-

Arlt ii

tur, fünt figna ambigua N. — Juxta S: Augufti-

hum Chr.

num l. 27. contra Fauftum c. 3. & l. de uniitate

n Vaptris

credendi, miraculum eft, quidquid avduumt9 in-

o d T

folitum Deus coutva coufuetum natuve cuv[im ope-

Yatuv.

Qualre nec creatio animze rationalis in.

enerationibus humanis, .nec admirandi qui-

f

:

am nature effectus, de quibus Auguftinus l.

[/]

21.de civ. C€. 4. 5. & 8. miracula dici queunt :

cum illa nihil fit infolitüm; illorum veró ratio-

s noftra n

nes creatis rebus indite. & concreatee fint , etfi

A Gentis

nos lateant.

Voirationt,

lufi. 1. Elias vero miraculo ignem de cclo

xento hi

fecit demitri. 3. Reg. 18. v. 38. Idem pradi-

(denter v

citur factura Beftia illa, Apoc. 13.v.13. Mago-

Jenter (

rum miracula fimillima erant prodigiis a Mofe

| men.frc»ï;

patratis. Exod. 7. & 8. — Suetonius fcribit Ve-

n

T

M

l

Ípafianum Imp. Philoftratus, Apollonium T ya-

tone a

neum miracula edidiffe.

Ergo miracula vera

a fpuriis. difcer

t. BR.IN. conf. In

ni non gogm

mira-

VgM

IIO

D& INCARNATIONE

.

djo exanin

miraculo quinque conditiones fpectantur; 1.

([nams; ii

"du&lor , qui.eft folus Deus, conditor & domi-

n (upCI' [

nus naturz, cujus vires miraculum excedir

s.

((

A./ Minifler c2 inffvumentum ; quo Deus ad eden-

j reert,

da miracula utitur pro fuo libitu.

Nec refertj

s hminis n

utrüm homo probus fit; an improbus, fidelis;

m fanar

an ethnicus.

Íta divino inftinctu vaticinati funt

Balaam Num: 24. & Saul 1. Reg. 10: & 19.. Ad-

ip, que c

Aim edider

hibite fünt aquae Jordanis ad abítergendam le-

pram. 4. Reg. 5.

Chriítus & Apoftoli utebari-

a & pral

n m

tur fputo, luto, oleo ; füdariis, umbrà ; fimbriis

ad tollendos morbos.

HE Finis expenden-

: Dares e

dus; cujus gratià miraculum fir: qui cum nori

a ao

; Qlptti

poffit effe niti honeftus, quandocunque fignuri

Ílupendum exhibetur ad confirmandum erro-

rectnfes f

rem aüt impietatem; claré apparet; prodigium

Turi anns A

3 valta d

nec verum efle , necab aüctore Deo profectum.

TNec enim fürmnma Numirnis veritas errorem 3

"ab f at

nec infinita Sanctitas impietatem fuo teftimonio

a (uea

affirmare; & quafi appreffo fivillo poteft ap-

anrdtlsobf

probare.

IV . Materia mitaculi deber effe fü-

V C16

Lb

pernaturalis vel quoad fübítantiar , vel quoad

«:gu;amh.

modum: haber enim auctorem folum Deuim;

mj

hij

fi autem naturalis foret; opé daemonum; aut

À qi

/

aliarum caufarum naruralium confici poflet:

L

Du,

V. Creounflautie varie non raro fraudem dete-

h

Ti

ll

J

eunt. Magorum Moyfi adverfantium vis in-

J

cantandi cum tempore defecit: Exod. 9. v. 18;

lt "

Simon Magusin aerem evectus; ad B. Petri pre-

cés, humi afflictus fuit; — Cadaver hominis a

ll

Li

"

U

Mago interfecti; quod damon ad homicida

l

€Cármina

Í

;dens;

2Brisper in foro incedere fe-

à »mllenm

w

Ccerat;

L ux

^

NT

.

Vzmszi Diviwi.

IIÍ

Ts

cerat, fübito exanime ut erat, corruit: cüm

Vr d

econtra Lazarus, aliíque divinitus füfcitati diu

VU t

poftmodum füperftites more ceterorum homi-

A05 kl

num vixerint.

De ceco a V efpafianoilluminato

- N

'Tacitus l. 4. refert; confultos Medicos refpon-

K i

diffe , vim luminis in eo non fuiffe exefam , po-

Mi f

tuiffeque eum fànari füblatis obftaculis.

Deni-

o g

que prodigia. quae ceeteri Gentilium aliorum-

| fïg»ndam [

que infidelium ediderunt, vel fenfuum ludifica-

X Qteba

tiones erant & prefligie, vel ope caufarum

l; fl

naturalium, ac daemonum iriprimis fieri pote-

i5 eperdm

rant; ut SS. Patres contrà ea, quz Apollonio

um m

Tyari&o Pythaeoreo Philofopho infigni Mago

R ügnu*

tribuuntur, difputant. Quamquam Philoftra-

Tmondun «

tus illà recenfens;fidemi non mereatur: quippe

tj prodos

qui centum annis Apollonio poflerior eft; nec

1

)

[

lo

Oproecn

dignuns vadfem narrationum füarum profert;

Ts eC10T60)

nec aliunde fàt accüratus eft; fibique fzepe ipfe

f elimonii

adverfàtur.

Quee autem Deut. 13. v. 1. & fqq.

b pf qp

Deüus in miraculisobfervaré nos monet, S. Aug.

dbet effe f

l.10.de civ. c. 16. ita exponit 7775 ipfe quo dif-

à, v qu

cermuntur , zncompavabiliter bec noftra. offendit ex-

ülor Deur

cellere.

Jllis enim multi tantó miuis [aevificiis co-

monum; Z

lendi fumt , quantó magis-bec txpetumt: bisveró

commendatur unus Deus, qui [e mullis talibus indi-

nf p

adem d

gere , e9 chipturm'um Juarum teflificationé ,& co-

yiom i^

vurmdem poflea. [acvificiorum venotione densouftvat.

$i ergo 7ngeli fibi expetunt facvificium, prapouen-

3o £

dB Pa

di eis fumt i, quz mom fübi, fed IDeo creatori

omnium , cui ferviugt.

w

/nf. 2. Moytis prodigia numero, dignitate

ul

u

W

& exgïllgntiä miz:igüWteibant. Ergz

Vr

112

D INCARNATIONE

D

fi a miraculis divina miífio probatur, Chriftus

4 nbfbäf, ä]

.

Mofe inferior erat.

E. N. Ant. Judei (eptua-

;geim t

ginta & fex Moyfis miracula quidem compu-

tant, fed unum in plura £epe dividunt, & que-

t

irlte l

dam pro miraculis vendirant , que ver& miracu-

la non fünt.

Ut autem totidem fint, tamen in

amun At

on 1

5j

comparationem eorum, qux Chriítus edidit ,

nj

venire nec quoad numerum, nec quoad pre-

ftantiam poffunt, . I. Quia innumera fuiffe mi-

L

J

racula Chrifti, teftantur B. Joannes, c. & v. ult.

m

u

TT

B. Petrus A&. 10.v. 38. .Et Judei ipfi Joan. 7.

v. 31. inquiebant: Chriffus cum venerit , umqui

d Janini

)'2

. U.

plura figna faciet , quàm que hic fecit ?

d Y

L. Moyfes non fecit miraculum nifi ad di-

vina juffa, aut precibus ante ad Deum fufis:

í Vena

aitio falfe

[

riftus autem ex virtute propria, fibi inhae-

rente; & ab eflentia íua indiftin&i&i, pro íuo

tTt r

libitu, prefens, abíens prodigia patravit; ac

«t ferbe

l

virtutem etiam & poteftatem miracula talia , imó

il

"j

& majora patrandi, difcipulis fuis impertivit;

tïïl;'l.lfl

[j

l

/

Joan. 14. v. 1x2. quod Moyfes nec fecit; nec

M

T HU

III. Denique Chrifti con-

L^

praítare poterat.

lod

ceptio, nativitas, myfteria vite , aícenfionis ,

tCul

aliaque, continua funt feries miraculorum ,ex

naturz immütatione füpernaturali contexta, ut

ptob

ietün

minore jure Moyfes a Judeis, quam jeífus a

UI

Chriflianis, naturae arbiter & director predi-

m*x n

n

cari po(fit: & Chriftus ipíe ad Moyfis teftimo-

Ls

nium & vaticinium de fe editum provocaverit.

DJ[D[ h

h

T

Joan. 5. v. 45. 46.

Jufl.3. Aug

u6fïinus lib. de unitate Ecclefize

"tf

]

uam cum hareticis de verà

€. I9. ait;

item ;

--

MT

L 'Chflfhm U

"*Ecclft-

l0y

.

VznBi DiviNI.

"

II3

lt ;ü

M

Ecclefia habebat ; dirimendam effez Ergo.

B(- FJ n

ii i

Explico S. D. difl. 4ut. Litem illam;. ait, non

] f

lm m

7

effe dirimendam ex miraculis veris N. ait;non

i ""ï)&quæ.

effe dirimendam &x miraculis falfis aut dubiis ,

Em

qua Donatifte exhibebant C. — Ejusmodi mira-

L fmep

culà editurum Antichriftum, monet Apoftolus,

Jríhs «

2: Theffalon: 2. v. 9. Cujus ef? adventus fecun-

* Quo«] pti

düm operationem Satane in ommi virtute 9 fignis ;

trà uf m

&7' prodigiis meudacibus , eg im omri f. dutlione ini-

Cv

Quitatis, d qui peveunt.

Quare meritó Augu-

t pl s

ftinusl. c;. Aemoveantur; inquit; z/f/a vel figmen-

ULLT

i

1a méndacium | bowiigum; vel portentá fallacium

Jpivituum... — Utrim zj)/z Ecclefiam teneant, mom

dmoi d

mifi dé divigarum Scripturavum. | canomicis. libvis

tD fj

oftendaut .

Veraà aütemi miraculá ómnino ne-

yri d

ceffaria initio fuiffe ad fidemi in Chriftum fun-.

nb mi

dandami; aperté tradit idém S. Do&tor l. 13. de

à pttat; t

civit. c. 8. ita fcribens: Uzde zantá fide Chriflus

A TPIENTT

u[quequaque cantatur in celum cum carne fublatus

bimperiit

unde temporibus eruditis. .. fine ullis mivaculis ui«

ecfecit;

anium mir abiliter incvedibilia cvedidit mundus 2

Chriti ov

Objc. 3. Blondellus; Ca(aubonus ; imó

afcenfiont

etiam nonnulli e: Catholicis Critices periti plu-

gcalonum

ribusargumentis probant, verfusillos Sibyllinos;

Contextà; r

qui de Chrifto feruntur ; non fuiffe a Sibyllis

ym Yi

prolatos; 1. Nonconftat utrüm fuerint Sibyllae

edor p

fatidicee , cumi incertus fit earumi nuümerus ;

tetas, patria.

2. À certo mágiílratu facro

oys ls

pv

Dumvirum ; Decemvirum ; Quindecimvirum

fervabantur libri Sibyllini in Capitolio quàm

mitarc.F::I:!iæ-

fecretiffimi, nee unquam evulgabantur.

3-

TM

tolio

^D

Ante Chrifïur,n natum $3. aggis cum Capi

€On-

Viti

114

D& INCARNATIÓNE

g Ti L

conflaprarunt ,

non poterant ergo in manus

Chriffianorum venire. 4. Non eft probabile

ag

a um

Spiritum Sanctum

fe(e in mulieres Ethnicas in-

jrom t

finuaffe, easque ad vaticinandum impuliffe; &

g du

quidem clariora de Chrifto, quam Prophete

facri edixerunt.

snlis eCip

s. Stilus ipfe ;errores & nar-

ratones catere loquuntur, octo libros illos

^g Apolits !

anm aüm

Sibyllarum ab Hererico quodam

impoftore

confarcinatos effe füb medium fzeculi Íecundi.

nnis df

6. Hoc idem fatetur S. Auguftinus l 197de ci

t oplasit

&. Criticos alios non paucos

at fecto.

vit. C. 46. & 47.

vt dnt 4

tenere, oracula Sibyllarum extitife; & earum

itium, Ed

quzdam de Chrifto & noftrz religionis capiti-

bus differere.

"d cwzjeä?umm prünam Blon-

at ptQQ

delli & aliorum, veréajunt, ex eo quod Scri-

: limai,q

erum , &tates, pae

iSpinus B

ptores circa Sibyllarum num

irias varient, non fequi, nullas umquam exti-

ieeflum n

Jdd 2. &. : M.Terent.

&rm af

tiffe ejusmodi vates.

Varro, ante Chriftum natum ícribit, libros

R Inpür: cu

Sibyllarum ;

Erythraece preefertim , füà eetate ma-

potür e

nibus omnium verfatos fuiffe.

Solius Cuma-

hi

ne carmina a Romanis fervabantur fecreta: &

lnl

tamen Marcus Attilius Petronio Sabino illorum

i

4335 dl

copiam fecit - teftibus

Valer. Maximo, & Dio-

lr

U

Si ergo poftea Cicero;

nylio Halicarnaffeo.

Va

Virgilius aliique ejusdem Cumane Sibylle ora-

Yh

[',q

cula nancifci potuerunt , poterant etiam Chri-

n

|

ftiani, ad quorum fidem confüles & multi fe-

ld

m

natorum tranfierunt. 744 3. &. Cumane Si-

!

bvllae libri arcà lapideà inclufi &alt& füb rerra

l

il

&i

MAT

defoffi in Capitolio latebant : non porerant ergo

f

J

ncendi

V

cum hoc conflagrare. Neque horum i

merni-

LU

b

NE

.

Vgn2r: Diviwxr

Ls

$ t m

meminerunt Tir. Livius, Suetonius & Tacitus

d pri

Scriptores accuratitfimi.

Quid? quod Sueto-

3 E[hnicgg I

nius in vita Augufti memorat , hujus juffu li-

Linpuf

bros Sibyllarum tranícriptos effe a. Ponrifici-

m PI'Ophf:,

bus, quia charaécteres exolefcebant, & in Tem-

TOres d

Sed &

plum Apollinis e Capitolio translatos.

? llüros j

cum idem Apollinis templum, Nerone Impe-

1 imprl

rante , flammis abfümeretur, eosdem tamen li-

tUl fecuvd

bros a flammis illefos adhuc ereptos fuifTe te-

M n dec

ftatur Fl. Vopifcus in vita Aureliani Imp. De-

: DO o

mum exeunte fieculo quarto Cumanze. Sibyllae

[ & enui

libri concremati (ünt a Stilicone, cum Honorio

J

n

T

)

!

Augufto exitium , Eucherio autern filio fuo im-

Pïll'!m;ïl

hn

perium pararet, prout Claud. Ruril. Numatia-

. quisa

nus, l. 2. Zigevavii , queritur. — d 4. w. IN Af-

Im, z

Jumpt. Si Spiritus Balaamum hominem Ethni-

Umquam et

cum & fceleftam invafit, & de Meflia, atque

- MTeren

fatis Ifraélirarum ac Romanorum fatis diftincta

EU

vaticinari impulit: cur non eamdem vim in

( t me

Exhnicos alios potuit exerere? Quod/, ut vete-

fits Cum

res Greci & Latini memorant, Sibylle fpiritu

f t

hone infeifze oracula reddebant, mirum non

pinoillor

«l

Phaebades illas afflatu dademonum, : quibus

, & l

prophetie de Chrifto conítabant, tam diftincta

i& Ciot

de fidei noftre imyfteriis vaticinia protuliffe :

Sbylleu

licet multa infuper, que ad füperítitionem

edm us

ethnicam fpectabanr, furore entheo correptze

&mt:

effutierint.

Itaetiam Matth. 8. v. 29. Luc. 4. v.

Cumiz l

41. AC 16.'v. 17. daemonia ex obfetfis Jefum

jf

Dei Filium , & falutarem ejus doctrinam pradi-

[fxg«(ffg?

cabant. ;44 $. &. Fatemur Sibyllarum libros,

uii & alios veterum Patrum , ab Hareticis in-

Yi j .

l)

p

--

terpó-

.

116

Ds ÍINCARNATIONE

2

i

terpolatos & corruptos fuiffe: quà fraude dze-

mon Chriftianos ad Haereticorum errores fe-

X G

ducere , & Ethnicos a facris Chriftianis inrendit

f/lj'rt

avertere, veritatem mendacii commixtione in-

il

famando.

Nihilominus tuemur; Sibyllas re-

&

vera de Chrifto, & ejus doctrina fuiffe vatici-

M.

natas; Ut quid enim Imperatores fub pcena

70j

czpiris librorum illorum lectione Chriftianis in-

terdixerurit? Operá €g afhintiu malovum demo-

num, inquit Juftinus Mart; Apolog. ad Impp:

Y

;l

2nortis /it/)plic;uifz adversüs librovum £Hyflaspis ; 69

X

Sibylle €g. Prophetarüm le&foves couflitutum e[f ; ut

AR

er £imorem bomines ab illis , quo minus. fcvipta ea

legentes verum bonarum notitim pevciptamt ; fed in

o

DErongias

Jfervitute eorum vetineantur , abflerveantur. Quod

un, i g

r

confirmatur ex literis queis Luc. Domirius

h

Md

[

Aurelianus Imp. fenarum ita alloquitur : AZror;

(

iil

vos, Patres [an&li, tam diu dé apeviendis libris Si-

l

byllinis dubitae , pevindé quafi in. Chriffianorum

fl

& DA

Ecclefia , eg' non in zemplo ompium Deovum traca-

vuis. Wopifcus in ejus vita A.C; 271;

d 6. & Hallucinari Ludovicum du Pin;

If

cum fcribir: S. /Zuguflimus agnovit. etiam falfita-

zein borum [uppofititiorum Ovaculorum. INam in

duobus illis capitibus tantüm ait S. Do&or;

offe Gentiles fortaffe caufari , Sibyllina vatici-

k

ij

nia de Chrifto a Chriffianis conficta effe: quo

cafü Prophetarum teftimonia incontroverfa ex

inimicorum noftrorum ]udaorüm codicibus

t i

n h

proferri opórtere, ad c

onvincendos quoslibet

VTfie

Cap. aurgm

Vatharr Pï

alienos, noftrósque fulciendos.

23. ita ait: Z4ec fau? Erytbrea Sz'lvyllrf quæda(n;. adyy

E

.

I1?

Vzn31 DrviNr.

Ac mox pro-

i fded

de Chriftro manifefla coufcvipfit.

1 GITOF6S .

fert verfüs Sibyllinos, quorum elernenra initia-

lnisinren

lia has voces Greecé conficiunt. /497065. xgicóc

S«cU .Jióc cwrrg, Sefus Chriflus Dei Filius "Sal-

mixtione j

Sibylis

vator.. Eosdem verfus recitat Conftantinus, ora-

T.

tione ad Patres Concilii Niceni habità, & ver-

foi

l& Val

& füb pm

füum ordinem initialem , eadem voce grecà

driltin

appellat àxpogiyíd & ; ficut & Cicero in conciu-

fione ciratus, licet politicà prudentià ductus,

derum dem.

ipfam acroflichidem non recitaverit.

Cum ipitur

9. id Inp,

HJF A!fþlf, Ü

Conftantinus M. - Eufebius , Lactantius ; S. Cle-

1

mens Alexandrinus, S. Juftinus, S. Athenago-

hi d

,

h

ras,.S. ''heophilus Antiochenus, S. Clemens

ii r

o f

Romanus epiftolà 1. ad Corinthios, aliique SS.

Peamtur. Q

PP. oracula Sibyllarum, que tunc, ut ipfi fcri-

Jic. Domme

bunt, in omnium manibus veríabantur, pro

Vurar : M

Evangelica veritate adduxerint; ea & extitiffe ,

n hi d

& genuina fuiffe oportet.. Necenim fuiffent ita

Quf

impudentes , ut ea dixiffent effe in Sibyllinis li-

bris, quae nufquam, erant: nec tam impruden-

vortim trad

Z

tes, ut. confictis vaticiniis fidem praedicationis

um du Pi

füee labefa&tarent, atque ira Chriftianze caufze ma-

gis obfuiffent , quam aliis argumentis potuiffent

dtia ff

p Nwm!

prodeffe: Gentiles enim deprehensá fraude, cee-

tera omnia füfpecta habuiffent, & tamquam (i-

: $, Dod

milia repudiaffent. V. Apologiam Joan. Craffet

xvllia v

& effe: d

. J. Gallicé : Differtation fur les Oracles des Siþjl!e;l

Objic. 4. Repugnat divinz perfectioni mu-

ontroità d

tari. "Atqui mutaretur Verbum divinum In-

üm od

d quoshbt?

carnatione. . Ergo repupnat Verbum divinum

incarnari. Prob. "Afhunpt. 1. Verbum accipit

(Qn. ques

em intrinfecam.

2. Met-

s u

H

novam denomination

ii

bum

.

118

Dr INCARNATIONE

m

bum eo modo mutatur quo unitur; unitur au-

tem humanitati intrinfecé. Ergo. 3. Verbum,

Deus incepit effe intrinfecé homo. 4.

uod

W

coraponit cum alio nnum per fe deber effe in-

iniq

completum , debet effe pars, qua ambo imper-

li

f

hr

fectionem fonant.

L-Vmu

s. Verbum acquifivit no-

m

vam perfectionem , quod fit homo: poteft ede-

M

lts

re operationes 'T'heandricas, quas ante non po-

u

terat.

6. Deusexinanivit fe ipfum, factus mor-

nu[c

talis, patfibilis, vilis, alius quam fuit ante. Er-

i m

go mutatus eft. j. N. min. ad prob. x. &.. diff.

zihsdh

cum S. Th: q. r. a. . ad x. & q. 16. a. 6. ad 2

ul

"

Verbum accipit novam intrinfecam denornina-

f

DN

tionem recipiendo novam formam , vel unio-

dN ]

nem, quà reddatur melius aut deterius N. hu-

£nanam naturam fibi folüm uniendo C. . Zd 2.

ydh m

« eodem 1nodo. difl. Maj. Si Verbum per unio-

tr, prefer

mire ol

nem tranfiret fimpliciter denon effe ad effe , uti

forma fübftantiales & accidentales, aut fj reci-

xl

peret formam aliquam novam; uti fübjecta crea-

ta C. fi unio illa fir ipfà Verbi entitas prodiens

in actum íecundum füftentatione folà. extremi

b

(l

alterius recens producti N. — Hanc in rem B.

Athanafius l; de Zzcavnatione P'erbi, 'Theodore-

i

tus Dialogo, Zmmutabilis; & PP. alii. dicunt:

LLV&L )

ij

Ferbum factumeft bomo ,[ufCipiendo quod uonerat;

Müutatio extrin-

yon autem mutando quod' evat.

féca non eft veré ac proprié mutatio.

Muta-

n

1

tio aurem intrinfeca fine fimplict incoatione aut

)

elefitione, aut fine receptione forme , aut novae

j

perfectionis acquifitione ; vel amiffione accidere

j.äm li Ph(

':,

non poteft, Earum fex fpecies Philofophusin

W

atg«

e

VrnBI DiviNr.

II9

) Uhitür a

Categoriis recenfet: quarum dusz fünt fecun-

j« Verbur

düm fübítantiam ,, ut generatio & corruptio:

MEWL

[

MAT

4 Quj

dua fecundüm quifitarem, ut augmentum &

b effe j

imminutio: upa fecundüm qualitatem , ut varia-

m Oim t i

tio: ac denique fecundüm locum una , ut trans-

Quifivit .

latio.

Evidens autem eft, nullam harum mo-

potel edi

tionum feu mutationum in unione hypoftatica

"£ non po.

Verbo evenire.

Hünc eodem modo W« ad 3. dift.

Verbum & Deus incipit effe homo, fuícipiendo

fatusmoy,

Fante, Dr.

quod non erat C. mutando quod erat IN. — Eo-

dem modo , cum dicitur: Deus intrinfecé ac pro-

.R dif

TU

prié factus eft homo , diff;zguo , fi vo Deus acci»

piatur materialiter pro fübjecto. Chrifto C. fi

denomint

, vdl unit

fümatur formalíter pro fola períonalirate vel

deitate N. — Zeriunhec &que füpra adhuc ob-

tens N h.

C dl

jecta fuerunt ; commodiüs deinceps explicabun-

It per t

tur; prefertim difputatione fecundá, ubi de

unione hypoftatica , & communicatione idioma-

Z

tum differemus.

qut fl reci- ]

jedacree

CAPUT. II

s prodiets

lj extremi

De Neceffitate Incarnatiouis.

jn rem P

['heodore- |

ARTICULUS. I

jj d

yd at

Umüm -Verl,rz' div

jui [ucarmatio fuevit. abfolute

neceffavia *

fio extit-

Ota 1. Incarnationis veritatem , quam dif-

p. Mi

oarione di

N

putatione iftà probandam füfcepimus;

ejus neceffitas declarare poteft. multa

b QU IOR

enim in Philofo

e at |

hia & 'Fheologia dari demon-

(iramus , eoquo

i

ad effectus certos preeftandos

joighisi v

int

4

l x

.

320

Dz INCARNATIONE.

p df

fint neceffaria — Et quidem Incarnationis my-

n

h

fterium alfoluzà nece[Javium appellamus; fi ex eo

v

quod opus in fe fit preeftantifhimum , & medium

r

ad redemptionem optimum , Deus ita illud de-

d

Ítinaverit, ut omittere ejus executionem non

V u

f

Tif

potuertt. — Cum autem triplex rerum neceffi-

d

[

j

|

tas cogitari poffit, alia mezapbyfica , quce ne de

t

od

abíoluta quidem Dei porentia fruftrari potfi

ET

quod ejus contrarinm contradictionem invol-

vat: alia pbyfica, quee nullà vi naturali poteft

pmged

impediri: alia smoralis, quee liceta facultate, na-

J

l

turali etiam , fimpliciter tolli queat, ob ingentes

qn

tamen difficultates, judicio prudentum, num-

h

quam füperanda videtir ; pro comperto Theo-

at

logi habent, Deum neceffirate metaphyficà ne-

Ommim, q

quaquarm adftrictum fuiffe ad unionem hypo-

von d

ftaticam procurandam. —Deus enim quoad effe-

g

1

' &us creatos, quos producit, liberrimüs eft. . Si

ergo in Deo nulla Incarnationis fuir metaphyfica

pafi

neceffitas , neque phyfica erat: nam hac ab illa

il

in Deo non diftinguitur: phyfica enim neceffi-

t L»

tas dicitür; qua, ab agente fuperiore rolli po-

K D

teft; atqui agens füperius non datur , quod ne-

j

EU

ceíTitatem , quz Deo occurreret , tollat.

Igitur

Y'ar

vel in Deo nulla datur necetfitas phyfica; vel a

n

|

W

metaphyfica non differt.

IL. Aliter quidam "Theologi de neceffitate

äu

1norali opinantur, cum docent, Deum in hac

hj

rerum creatarum conditione, neceffitate qua-

D]

l

dam morali adactum füiffe, ad Incarnationem

lI Sf/h

divini Verbiprocurandam. Sequiturconclufio

Ir Mi

ifta ex principio, quod fibi fumunt;: de Deo

* P

ifpu-

j

D

Vzns1: Divixr.

T2r

QOj m

difputantes, deri mimirum im Deo inchnationem

Ts h exe

uamdam. maturalem , feu moralem meceffitatem ad

& mediün

0776716]1[772 0])7'17721[771, licet enim ommporentla

»[( I]hld de

gqualiter fe habeat àd utramque partem, a bo-

Ionem n

nitate tamen dwma indinatur ad ponendum

l'üm necef

pnmum

Ubi é oprimum non accipi poeft

Que ne &

comparaté ad fpecies & individua, in quibus,

rl po[ïr

cum procedatur in infinitum, optimum nonre-

Onem 1nvol

eritur; fed intuitu oppofite fibi negationis,

mämw

übi non proceditur in infinitum: meliór enim

tcultite, a

e& effectus fuüà negatione, melior mundi exi-

Qb inpentes

üentla, quam non exiftentia, Incarnatio; quam

DI um

non Incarnatio , ordo füpernaturalis, quam ejus

n The.

negatlo 3 pofmo generum & fpecierum rerum

e[aphx d .*

omnium, quam: non pofitio. [ta Ruiz, de Dei

nionem h vao |

volunt. difp. 9. Granatus difp. 3. Thyrf'us Gori-

m quoide-

zalez d. 11. c. 33. Maur. d. $1. ibid. Viva de

imis ef

Íncarn..d. r. q. a.

His adverfantur Suar. de

metaphyfii

Lugo & patfim alii T'T. cum quibus

1 hec ab il

Dico. In. Deo non erat neceífitas moralis

nim neceff

abfolura ad Incarnationem decernendam & po-

nendam. ^woj. r.

SS. PP. neeant omnem ne-

ye toll o

r, quod ae-.

ceffiratem antecedentem in Deo ad effectus ex-

li. du oitur|

tra fe producendos,' ac preefertim ad Incarna-

l flca,xel

tionem, nec ufpiam moralem illam neeeffitarem

excipiunt.

Hinc Athanafius ferm. 3. contra

e necfti

Arianos: Poterat , inquit, /7ze ullo adventu Chri-

Jemin ?

ffi; folummodo loriuz Deus, €g folvere maleditiio-

ceff

nem.

Auguftinus lib. de Agone Chriftiano , c.

Qcarnner

1r. Sunt autem [Iulti , qui dicumt: v0n potevat ali-

fitorennedto

.Zer Sapientia. Dei bomines liberave , mifi. fujciperet

iil

i U

hmmem t9.

Idem proteftantur Patres aálii;

üp

nec

ID

122

Dz INCARNATIONE

.

nira

nec inter potentiam, Dei phyficam & moralem

40

quidquam diícernunt.

Er probanr füam fen-

!f

R

tentiam ex facra Scriptura, quae donum iítud

Incarnationis appellat covitatem ; dile&lionem , sni-

jf*

d

fericordiam , Joan. 3. & 5. Ephef. 2. item grz-

d

f

jj

tiam Rom. 5. & 9. & 1. Cor. 11.

Prob. 3. Non eft moralis in Deo neceflitas

[j JII dC

ad producendum effectum meliorem (ào con-

ss

Kttf

tradictorio: ergo perperam ex hoc principio

A

infertur moralis neceffitas Incarnationis.

Prob,

£TO

Y

ant. ldeo Deus moraliter neceffitaretur ad fa-

Wf

l:

ciendum quod eft optimum, quia facere minus

Y

bonum dedeceret fmmam fanctitatem , fapien-

a

v

Q

tiam & providentiam: (icut enim moralis im-

seteimd

poífibilias in caufis creatis oritur ex enormi, di£-

rdoppolr

ficulrate, itaapud Deumex fola indecentia. At-

T fmp..

qui Deus ne porentiam quidem phyticam ha-

hn

bet faciendi quod perfectionibus fuis adverf(atur.

o m

Ergo fi moraliter neceffitatur ad, faciendum quod

"Vonhmh

Jj

eftoprimum , etíam necetfitabitur phyficé : quod

! an(J

nemo.dixerit.

Hinc idem Augufünus l. 83.

d)

quacftionum , quaeft. 22. ira argumentatur : UA

Til

nulla indigentia, uulla neceffrtas.. Ubi millus defecius,

lt

gulla iundigeutia. — (Nullus. autem. defe&us im Deo,

l

uulla evgo neceffitas.

n

[

Coufirmatur. Ydeo non tenetur Deus ad opti-

l

müm per compararionem ad effectus alios pofi-

fi

tivos, v.g. ad mundum meliorem, quia horum

X

61

T

funt poflibiles plures alii in infinitum. — Atqui

d»m D

VL

etiam poffibiles fant Dei glorificationes alize in

infinitum plures & majores, quàm fit Incarna-

RRU J

" fener

(

itio: ergo neque ad hanc moraliter neceffitatur"

-iuonem

1 eo.,

]

D

Vzrnsr Divirwt.

123

U monis

ideo, quod hec major Dei plorificatio fit , quàm

1 fium fn.

non Incarnatio.

Onum ii

Objic. 1. Deus non ita neceffitatur ad opti-

Al .

munm , 'üt, fi hoc non poneret, Deus efle defi-..

1 m g

neret: fed ita dumraxat; ut; nulla preefappofi-

50 necefft

tàliberà difpofitione, non poffit formari pru-

dens dubium de oppofito.

Hinc moralis iila

Tn (iio cgr.

neceffitas Incarnationis eft potiüs dicenda me-

C .principio

x Pnj,

taphorica, quee folum fandet judicium prudens

de optimo ponendo, & imprudentiffimum &

'ttur d fa.

iCefe minus

inopinabile de eo non ponendo.

Ergo inde

non fequitur incommodum , quod in conclufio-

iem, fipin

Wondis m

ne ex opinione Granati meriró deducitur: ma-

net enim adhuc libertas Dei &potentia phyfica

enormi d

ad oppofitum. Itapoft Ruiz, Dominicus Viva. E.

Vecenti. A |

N. Al]umpt. Excepto Dominico Viva & paucis

phyiicam l

recentieribus, omnes 'Theologi tenent , non dari

sadverfanur. |

in Deo moralem illam neceffitarem ad ponen-

ndamquo |

dumoptimum. Ergo dari debet fundamentum

ylic ;quocl

rave judieandi, Deum non ita ad optimum

Is . 83 |

neceffitari , & judicium de carentia optimi non

xarur: Ul

eft imprudentitfimum & inopinabile.

Deinde

ldu

ipfi Adverfarii ex infinita Dei libertate fumunt

ut i Duos |

gráve fundamentum judicandi , nulla moraline-

ceflitate Deum adigi ad Incarnationem Spiritus

s d opt

Sancti, aut ad omnium hominum adoptionem

s ios ol

ftatuendam, licet ambo effectus illi fint optimi,

ia horum

h. e. meliores carentia ipforum. — Ergo ex ea-

m Alquf

dem Dei libertate merito petimus grave funda-

ons d

mentum judicandi , Deum nulla morali neceffi-

Vi Inare

tate teneri ad o

nationem.

pzimum , nec proinde adIncar—

od

X

If.

Drg INCARNATIONE

D

124

Jnfi. 1. Deus (emper elipit & facit oprimunm

g d

pr

cum poffit illud omittere. Atqui hec eft necef-

lat

fitas moralis. Ergo. &. dif.. Maj. Deus femper

&l

facit optimum eo modo , qui Deo eft optimus

[

C. qui Deo non eft optimus N. fi bona externa

( Im

hoc

aj

neceffitatem moralem . Deo inferrent ,

TOR

ipfo non effent Deo optima : plus enim felici-

í

tatis auferrent Deo , quam adferrent , quia au-

I

cemt

ferrent ei perfectionem intrinfecam ; nenipe

omnimodam libertatem, & relinquerent fojum

t |

libertatem imminutam , feu neceífitarem mo-

V

tT

ralem.

irïD:u wl

Jufl.2. ConcorsPatrum fententia eft, Deum

! ia

optima quaque facere.. Ergo cum non ad hoc

! fnsddor

adigatur neceffitate Phyfica , faltém erit in eo

Quam aet

moralis neceffitas , hoc eft prudenter hoc po-

r of

tius prefümitur acturus , nec eft prudens opi-

nioillud à Deo omiffum iri.

"Antecedens confiat

i, non' þ/ür

V

|

andutlione.

Patres Conc. Francofordienfis epi(t.

li

ad Epifcopos Hifpanie : Credamus inquiunt,

ïvm;i l

l

JDeum omnia velle. que meliova funt.

Athanaf. l.

l

1EüRTe

deIncarn. Verbi : /ndecentiffamnum , inquit , era* ;

ml

Dei artem i bominibus extingui , vel pev ip[orum

OIS OK

injuviam , vel per. damoris impofhuram.. Auguft.

Qn

l.4. de Genef. ad litteram , c. 16. de Deo ita

fcribit: Jenoefaceve fi po[fet &2 mon faceret , ma-

|

gna effet invideutia. . Kadem fere afferit Clemens

[j

Alexandr. l. 6. Stromatum. . Cyrill. Alexandr.

j

"T hefauri l. 2. c. 2.

uia eg omnia Pater poteft ,

eg meliora fémpey vult , confubflantialis fibi ex Dco

nf

Fálius na[cttur. .. &. diff. 4nt. Deum femper face-

'LL W non

re optima , h.e. meliora, quam fitcarentiaipfo-

T

rum,

BRT

.

VgnR1 DriviNr.

125

i[ OPïimum:

rum , aut alii effectus pofitivi N. Deum fem-

Cellnec

per facere oprima , h.e. meliora ad eonféquen-

tU5 ftmpr

dum fines libere omninoa Deointentos ; & con-

t Optümus

venientiora eo modo ,quo fines illos affequi fta-

ITl CXterm

tuit C.

Imo etiam in hoc ipfo fenfu fubdiflin-

(Dt ) hOC

uo : Deus facit femper optima feu meliora ad

enim flic.

'ubernationem totius univerfi C. facit femper

( QUia qu.

ineliora fingulis partibus univerfi N* /27. & diff.

n Uempe

£on[. Sic erit in Deo moralis neceffitas antece-

Tent folum

dens liberami Déi déterminationem NN: neceffi-

RTT Imo-

ias hanc determinationem confequens C. Cum

in Deo nullafitantecedens neceffitas ad talemfi-

iel Deun |

iieminrendendum , neque erit antecedens necef-

n d !

fitasad eligendurm tale medium optimum. : Poft-

mentina)

quam aütem libere decrevit talem finem eflica-

nter hp

citer confequi ; vi hujus decreti oritur neceffi-

Yüdens oj

tàs non folüm moralis, fed phytíica etiam ac

s nf

inetaphyfica eligendi media ad finem talem pro-

jenfs cpi

portionata:

Hinc creatione & coní(crvatione

Inquiunt, |

tali univerfi liberé decreta , fpectat femper ea;

Athanit ] |

que fünt univerfo toti magis convenientia ; hon

quit, erd

tamen femper illa; que fingulis quibusque par-

r ifonm

tibus ma

is conducunt: meliàs enim Judze Hca-

; hg

riote fui

i

et non nafci.

Ita S. Auguft. epift. 15.

e Deo t

& queft. 42. ex 83.. 4dliud ef? , inquit , quod divi-

(peret y M

na providentia privatim. agit cum figulis , aliud

3 Clemers

quoa' unio

erfo generi tamquam publice coufulit.

- Mexant

s

Secundum explicationem iftam accipiendze

Pa tb

funt fententize Patrum nuper citate, ne fibiipfi

jf *

contradicant.

Diferté enim tradunt; Deum po-

tuiffe non creare mundum; eoque creato ; per-

p

n

mittere, ut genus humanum labatur ; ac fine

Tum;

!

2

x eme--r

v

"m

126

Dr INCARNATIONE

.

"n quuf

remedio pereat, quemadmodum Sapient. 1.

v. 12. dicitur :: Quis zi smputabit , fi perievint

ff

u d

qationes , quas tu fecifli ?. & Auguftinus l. de na-

Wi)

tura & gratia, c. $. Upiver[a ,. inquit ,. maffa

QUi

qenas debet ; &9 , fi omnibus damnationis [upplicium

anU*

veddevetur , son utique imjuflà procul dubio vedde-

vetur. lraque B. Athanafius 40 Zudecentiffimum ,

URU

non putavit fümendum eflfe contrarié aut priva-

T

]

tivé, fed folüm negativé ; quod hoc minimée

Deo conveniret.

Cum ergo ibidem S. Doctor

nl

j

ait, non potuiffe Deum relinquere hominem

J

ii d.

l

fine remedio peccati; & fine Incarnatione Verbi

divini intellioit impotentiam confequentem ; &

i, m

bonia m

que preefumit liberum decretum redimendi ho-

minem per condignam f(atisfactionern.

Agit

vopterfom

item contra Gentiles , qui Incarnationem factam

«xium ün

fuiffe negabant ex eo, quod Deum dedeceat;

tUt r

quibus ille refpondet , majorem indecentie fpe-

xadi C

ciem pre fe ferre;fi Deus lapfum hominem fine

14l

remediointerire permitteret, quàm quod affum-

t

ptà humanitate miferis opitularetur.

Quem

vl

ad modum etiam Clemens Alexandr. & Augu-

(s

ftinus ajunt, videri quamdamiinvidentiam , fum-

Wil

meeque bonitati adverfari, fi Deus non benefa-

D f

ceret , aut a benefactis ceflaret; puta more hu-

Ti

1nano loquendo ; non autem , quod revera ita

I

Ti

;

effet. — Denigue ex authoritate B. Cyrilli nuper

j

m

adducta nihil omnino pro Adverlariorum opi-

ln

i

nione poteft extundi: cum dilectio & produ-

VR

b

xw

€tio Filii fir illi fümmé neceffaria , atque optima

A

UT t

tum ratione modi productionis, tum ratione-

)['dl(ïo, Q

termini producti: econtra amor efficax quo er-

* 1 ]s

ga

| u t

"

.

Vzg&21 DiviXtr

127

Wt g quamcumque rem creatam fertur ; Deo pror-

JH Btrieny

fus liber fit; adeoque illas efficiendo femper

lus ] dens

faciat id quod eft optimum , convenientia fo-

QUE ; g

lüm extrinfecà , quie petirur a divina volunta-

mf"PPäCiilm

te , regulà ornis pietatis , cui fatisfieri optimum

10 t/]).

eft, imó melius, quàm ei ; re meliore pofità;

t fimm,

non fatisfieri.

^ UE priyi.

Iuf 3. Tefte Dionyfio, de divinis nomini-

0C minime

bus, eap 4. Deusadducit optima, quia eftopti-

1. Dodoy :

rnus : neceffarió autem eft optimus; ergo opti-

: lominem

ma neceffarió perficit. m« Éxplico autboritatem

tione Verbt

. D. difi. .4ut. Deus adducit optima tum fub-

qientem

jedtiv$, ; nempe conformia divinee fapientize &

mevdilo. |

bonitati; tum ratione finis, faciendo omnia

x g

propter fuam gloriam ; tum ratione modi ope-

onem fdn

randi cum fümma fapientia & bonitate C. addu-

m dedecer;

cit optima terminative Subdifl. modo , qui ipfi

Acenfie fpe-

optimus eft C. modo, qui ipfüm dedecet IN.

minem line

Objic. 1. Si Deus velit id quod judicat mi-

jodaffum- |

nüs bonum effe, nonconformatur voluntas in-

Quem |

telle&ui praeftautiffimo; ergo nec erit perfecté

|

& hu-

|

fancta. Be diff. /4mt. Voluntas intellectui non

jam, füm.

conformatur , fi intelle&tus dictaret, Deo extra

n benefa-

fe operaturo faciendum neceffarió effe majus

more hu-

bonum omiffo minore C. cum intelleétus pre-

revena 1tt

ftantiffimus dicter, Deo tamquam füpremo Do-

rili p

iino arbitrarium plané effe, inter bona melio-

orum (p*

ra & deteriora producere quod libuerit, N,

&pro

"E

Satis voluntati divinee eft; quod intrinfece &

Qe o

fecundàüm complacentiam fimplicern conforme-

ym 1

tur judicio, quo majus bonum repreefentatur.

arqoe

]

' dufi. 1. Homini vitiodatur; fi ex propofitis

bonis

28

128

Drz INCARNATIONE

bonis inzqualibus faciart quod minüs naturatmü

"

oO ca

füam decet. ergo idem delJeo tenendum. — 5«

:O.-T..Fl*

15 01

ÀN. Cof. Homo ex bonis actionibus redditur

« )

melior; & perficitur intrinfecé; ac Deus ipfe

;

j

i

um

hortatur, ut ftudearnus fànctiores ipfique fimilio-

n

l Cfiïäh

res evadere; augere ipfius gloriam, & noftra

g

I

merita: quae omnia ii Deumi non cadunt, qui

ri

Vr f

etiamfi nihil egerit boni extra fe; optimus ta-

men in fe eft:

$*

Jufl. 2; 1deo Deus effe&us extrà f& produ-

u

'*;.Dü[ïnliæ f

cit; ut fuas nobis perfectiones manifeftet; ergó

ut próvidentia ejus fit optimà,; relictis mediis

s d

Tinüs idoneis;, optimia eligit: aliàs Patres per-

um r

fb Dron

peram argumentati fuiffent; Chriftum venifle

humilem,; pauperem ; contemptum , quia magis

deum as

i

ita expedire Deo vifüm fuerat. x. dif. Conjeq:

AQOTCIT LOU

Pofthabitis mediis minüs idoneis ; optima eligit;

tndfdu p

fi magis velit nobis per ejusmodi media perfe-

ml d

étiones fuas manifeftare C. fi fuas perfectiones

nj

minüs nobis notas velit effe, aut aliis uti me-

A

diis libuerit ad easdem alio modo manifeftan-

ia

h .Ci;f:l

das N. — Quapropter bene Patres argumenta-

Jl

bantur, quia credebant ; Deuni hoc modo no-

As

bis voluiffe per Chriftum manifeftare fuam bo-

nitatem & íapientiam: nequaquam autem pu-

IN

À

tabant, aliis ipfum uti non potuiffe.

lls

Objic. 2. Bonitas divina, ex fe diffufiva &

Y

communicativa, habet infinitam inclinationem

ü

fefe communicandi etiam extrinfecüs ; inclina-

Mm(] f

il

tioni autem infinite Deus refiftere nequit; ergo

TPDOReY

faltem morali neceffitate fertur ad fefe per 1n-

A0f

carnationem humanse naturaz communicandurh.

WA J

k

.

Vzgns: DiviNk

129

li natini . difl. Maj. Divina boniras habet inclinationem

adm, ,

fe communicandi, eo modo quo eft perfectio

c

aY

s Nddimf;

fe creaturis communic

e C. eo modo , qui

C Uets ii

Deum dedecet N. Inclinatio eft propenfio po-

Ique iij - -

rentiee in füuum bonüm & perfectionem : nullà

, & noll;

autem res creata Deo bona eft ; aur ejus perfe-

CIQUnt, qu';

étio. Igitur inclinatio Dei ad fe comtnunican-

Optimus 1

dum creaturis nec eft naruralis; nec elicita; orta

ex amore, quo antecedehre neceffirate morali

i fe prodi.

Deus ad benefaciendum perurgetur: eum et-

ff eri

iam potentie finitge imperfectio effet ; füpera-

ls niedis

ri, ac neceffirate morali a bono finito trahi ad

Düreser

quidquam praftandum.

Cum ergo Dionyfius

hum venff

fcribit : Divimus amor coinpulit Deum ad agendum j

Iyqu m

& cum Deus Luce 11. v. 13. & Ifài 49. v. 15:

y dj C

amorem füum & propenfionem ad benefacien-

optim elpt

dum affectui parentum prefert ; modis hifce

mediapare

loquendi; & comparationibus neceflitas confe:

perfedtione

quens dumtaxat innuitur atque infignis Dei per-

lii uti me/

fectio declaratur; quod, cum Deo arbitrarium

manifeftan.

|

fuerit ; creatur& cujuscumque productionem

argumenfa-

|

aut perfe&tionem citra ullam indecentiam omit-

-modo no-

tere, nihilominus liberrime decreverit nos pro-

re füm Do

ducere; nobisque modis melioribus confulere;

dutem pi

Colliges /. Ne probabilem quidem opinio-

nem effe , quae Raymundo Lullio tribuitur ; quo

:. afv d

neceífitate phyfica Deus fuerit adítrictus ad In-

xclimanongt

carnationem , eX hypothefi mundi conditi.

s; t

Nemo enim negabit; Incarnationem effe divi-

nequo

na potentia opus omnino fupernaturale , 1mes

gl

ram gratiam Dei miferentis. QCum autem effe-

éus füpernaturalis potentiam activám , atque

m Um !

eXi-

*

D& INCARNATIONE

.

130

A

exigentiam cujuscumque fübftantia createe ex-

J ] [

cedat ; evidenter confequitur, mundo condito

If

beneficium iftud nequzilq'uam' fuifle debitum.

/i

] lo

IL Meritó etiam difplicere ; quod curüi

|

Tl

Efparza nonnulli putant , ex quo Deus homi-

g

nes ad ftatum füpernaturalem extulit; nori po-

tuiffe eurn grátiam illis conferre; nifi ex Chrifli

[

1

meritis : eo quod ordo grati& neceflitate abfo-

luta & metaphyfica connectatur eum Chrifto ut

Qu

li

capite intrinfeco , merente , arque ibfluente 1

merbra corporis myftici donà gratiee intrinfe:

ca ; nie ordo pratis fit acephalus , lioceft; fine

L M

li

MU

I'TX

ecapite ; fine connatürali radice, principio füb-

i honimm

i iqu.

jectivo meritorio ; ac finali donoruni fuperna-

turalluum. Nami cum ordo ifle gratiarumi ; &

w d

Ml

J

coordinatio ifta füpernaturalis Angelorum &

ie fer,

hominüm efficiant corpus myfticum durmtraxat

zi

fimr

& morale, füfficiet ipfis caput myfticum àc mo-

[j

rale folus Deus tàmquam füpremus Dominus

U

& gubertator creaturt rationalis quoad utrum-

mLOU

que ordineni tam nature j quam gratiz. Nulla

l

JI?

ergo neceffitas Chiriftum ut caput iritrinfecum

M

ac meritorium pratiarunt exigebat ; fed fola Dei

1

voluntas hunc , quemi tnodo habernus pratia-

0

Wi

i

rüm ordinem liberrimné difgeffit ; atque Chri-

i

1

ftum tamiquám capüt particulare preeeffe decre-

fei

(f

VIt

uze eft ipfiffima B. 'Thomas doctrina ;

b

probabilius negantis , Chriftum fuiffe ventu-

[

107

rum , fi Adam non peccaffet.

tl

L

;ï"dfffnnæ,

rf

ART « :

VERRI DiviNi.

iji

* C'dle o

ARTICULUS:- E

( condi

zIn Intavnatio Ferbi divini nece[feria fuevit x bys

Olfüm,

potbefi farisfa&iionis coudigne ab Lomine

prafiaude ?

QUOd cur

4 Ofaj. Incarn

ationém divini verbi non n&-

Jets honj.

ceffariam fuiffe ob Adami lapfum , confen-

[; I]On (:

!

tiunt "Fheologi cumi Patribus ; articulo proxi-

Te Chrif

!

]

me precedenu láudatis: (ecundum quorum do-

ltate àbío:

&rinari poterat Deus in genus humanum anim-

Chrito i

advertere , quemadmodum rebellibüs Anzelis

.

tünénte n

non pepercit ; nifl fecundum mifericordiam fuam

t inmnfe.

Jalvos uo$ faceré voluiffet ; 'T'ir. 3. v. $. . Pote-

celt, fs

rat itém pratis nobis dare veniaim peccatorum ;

iipio i

aut hominum quemdam vel Angelorüm fübfti-

1 füperne

tuere ; à quo farisfa&tioneni imperféttam : ad-

itironi; d

initterer:

Reftat ergo folum, ut videamus;an

relorum à

neceffe fuerit , hurnanám nàturam à Verbo af

» düriziil,

fümi ; ut ab homine condigna fatisfactio divi-

u &Cmo- |

n& majeftat pro peccatis exhibearur. | Ubi po-

Doninus

tiffimum agitur de Sazzsfa&ioge perfonali & pro-

l ütrüm- ;

pria; quz eft comipenfatio injurize alteri perfo-

ie. Nuli À

ngilate. |— Zmyumria péroialis ettactio alterius ho-

Tinfecum

norém ledens: — Compej[atio ett equalitatis de-

dfolia

bitze pofitio inter períonani offendentetn & of-

li gratia

fenfam ; quaé quidem «equalitás confiftitin cer-

jie Chr

ta offendentis depreifione , & honoratione of-

f decre

fenfi. Quodíi compenfatio talis offenfàm ex-

dodrini;

equet aüt excedat ;. fatisfactio dicitur cozdigga ;

fi vero non fola fecundum íe ; fed ob admix-

il vente !

tam liberalitatem alieriam ; aut ratione cujus-

dam decentie , expungat ac rollaroffenfam ; ap-

pellatur fatisfactio congrua tantum.

IN

2

4 Me-

Dz ÍNCARNATIONE

.

!

132

l

LI. Meritui eít opus aptum ad obtinendum

g (l

II

pramiutn vel remitfionem. Siaptitudo aut valor

[

operistalis aequet ; vel excedat preemium aut of-

n

7

j

fen(am, eft merizum condignum ; fecus , erit dumta-

xat nevitum congvuum. Hoctamen merituminter

(

jl

!

& larisfa&tionem intereft, quod data condigna fa-

hn

Ti d

tisfactione tollatur obligatio , quin confeníus aut

accepratio creditoris vel offenfi requiratur ; eo

l

ff

/l

W

quod fatisfactio talis jus ftrié£tum fundet : cum

Al

econtra effectus meriti, etiam condigni pendeat

m

L

]

N

à pacto vel confenfu ejus , a quo exfpectatur

N :

remiffio vel praemium. ^ Vis enim tneriti fun-

x m

datur folum in jure amicabili congruentise; quia

nl

decet bene meritum pramio donare, nec fine

a. D

Itafinon con-

paéto previo jus firiéctum parit.

Álio el'em

duéctus, vel rogatus in agro alieno labores , nulla

alompesPer

tibi merces aut preemium jure ftricto debetur.

p

JDico. Ex hypothefi digne fatisfactionis ab

* 4 0O (0

homine pro peccato preeftande , Incarnatio ne-

ceffaria fuit. S. 'Th.

; I.8. 2.

Pvob.£. S. Atha-

I

4l

qu

:

nafius , in Paífionem Salvart.

Chriflus , at 1mi«

fl

Afl

lil

Jevatus uoftvam imbecillitatem , eam ipfrm induit ...

nj

VIIS

con[picatusque , quam mon folvendo ejfemus ad lu-

TT

eudam penam , illam ip[am penam 1n fe traustu-

ii

hi. egc.

Bafilius, homil.inpf48. JVequeemim,

t

inquit frarrem n vedemptionem quevit , [ed umun

aliquem qui noflram exfuperet natuvaim.

INon item

&0 u

t[I j

d

bominem nudumn , fed. bominem Deum Sfefum. Chri-

TUj Y

fium ,. qui folus pro. mobis omnibus Deo . propitia-

feafto ;

zionem dave potefl.. .. — Redimere feipfum mullus

idoneus , mifi veniat i$, qui comvevtat captivita-

i

W [n

fid u

5

zen gopuli ; Q0n prerio quidem , uec dosis ; .

) coaä')on.;

ülfgü-l*

4

L d

-

[.J

]

D

Vzgn81I Diviwuti.

133

Obtifendos

Janguine. — Cyrillus Alex. ad Valerianum Epitc.

Logt j

lm qur Ü

Quo patfo , inquit, umus pro ompibus mortuus eff,

) evïi[dum[g,

qui juffum pro ommibus pretium exfolveret , fi 1l

paffro puri cujuspiam bominis fuiffe putatur * Leo

"EUR inte

M. Serm. r2. de Paffione Domini :

Wia evgo ,

COndipnaf,

inquit, primi bomiris univer[a poffevitas utro famul

Ifehfs

vulnere Jauciata corruevat , nec ulla [anctorum me-

ülfatur » er

vita conditionem poterant illate movtis evincere ,

Ddet : cum

venit e celo medicus fingularis.

Jni pendes

Prob. II. Nec pura perfona divina, nedum

erfpedur

perfona creata fatisfacere pro peccató condigne

terti fon.

oteft. . Ergo ad exhibendam condignam pro

Qentit; qui

te, nec f

peccato fatisfactionem opus eft füppofito The-

andrico.

Probatur £. pars antecedentis. — Satis-

tefimoncoy.

fa&io eft compenfatio injurize alteri ilate. .At-

iDores, nl

qui omnes Períonze divinze peccato offenduntur.

lodebetur. .

Krgo fi pura períona divina fatisfacere cona-

fictionis 4

Wratio ne»

retur, non compenfaret alienam injuriam ;

erpo eo ipfo non fàtisfaceret.

] SAtha-

— Deinde aequatio juris perfonze offenfze & of-

1j lt f

fendentis coníiftit in deprecatione ; aliisque of-

mitdift .. |

ficiis fübmiflionis à perfona fatisfaciente exhi-

mur at -

bendis. Uti autem períona divina ejusmodi

f tratitte |

i

actiones fibi ipfa preeftare nequit: itaeidemnon

tjtenim,

convenit exhibere aliis.

,f

Probatuv. III. pavs antecedemtis. Ut fatisfa-

Nonitmn |

€&tio condigna fit, debet fàlrem zequare debi-

Sed nullius

ure creatu-

hm r

tum , vel offenfam.

s p

re actio tam digna evadere poteít, ut equet

»

pf m

enormem offenfám, per peccatum mortale Deo

; apr-

ilaram. Ergo períona creata fatisfacere pro

" ugi |

peccato condigne non poteft. —.Pro/. miz. In-

g

3

juria

|

.

34

Dg INCARNATIONE

[jooni

juria , quam peceaturn mortale Deo infert , ex

AS

jj

"

Q

fumma perfon:e offenfie dienirate creícit ad or-

p

dinem infinirum ; & actio , qua offen(à com-

(

pen/nda eft, ex vilitate fatisfacientis quafi in-

finite deficit.. Ergo numquam evadet aequalitas

f

n

ioter aCtionem creatura offenfam compenfatu-

ld

qæ

r&e , &inter injuriam Deo per peccarum illa-

um re

tam.

"utecedens . conflat. indutlione.

Quanto

enim major. eít perfona offenfa , & offendens

"a

MM

períona.vilior.; tanto atrocior cenferur injuria,

Pix

& fatisfactio redditur difficilior: ut fihomo ru-

Mu WU

vm m

i

m

fticus Regem percufferit; non expiabitur fla-

vt |

'gitium,' fi ille fe viciffim Regi percutiendum ob-

q

AMAN

tulerit, ut fufe exequitur Philofophus 5. Eth.c.5.

f ov

tbf a

Oljic.1. Finitum a finito fiepe repetito ad-

eequari poteft, — Sed peccari lethalis ralitia fini-

tem ultim f

ta eft; ergo peractiones bonas fiepe ireratas po-

tU r co

tl

teftadequaté compenfari, 3« difl. maj. Siam-

bo fint ejusdem rationis fpecifice C. ti fuerint

n*eml)cg

diverfze rationis IN.

Infinita peccata venia.

lia non adequant maliriam criminis lethalis :

Ti f

infiniti equi non attingunt unius hominis pre-

enumpw

l

ftantiam. Eodem modo actiones bonz homi-

Q,

num, utut multiplicentur, non compenfabunt

0

eequaliter injuriam mortali peccato illatam Deo:

AU

&

nam ex vilitate crearuree fàtisfacientisillarum va-

lor infinities decrefcit; cum ex oppofito capite

)

majeíftatisD

T

:

ei, enormitas injuriæ ad ordinem in-

finitum evadat.

M

lufl. Minus peccat , qui Regi ; quam qui pau-

15 fs

peri decem aureos furatur.

Ergo ex dignitae

«

£

W

perfona lefz non crefcit injuria. X djff. ant.

«f t

Á

r

:

uta

VzrnBI DriviNr.

155

! iqu D

Quia committit injuriam folumi realem ; minus

Ti d.

noxiam Regi , quam foret noxia pauperi C. fi fo-

Tf con.

ret injuria períonalis in Regem commiffa, mi-

lis quáfi.

nus peccaret, quam fi pauperem perfonali inju-

* aquilty

ria afficeret N.

Caeterum transgreflio legum

Ompenfan.

humanarum non evadit deterior ex dignitate

ceatüm jl

legislatorum, quia humanz leges tantum fpe-

- Quant

&ant bonum reipublice : cum econtra leges di-

C Offenden

ving agnitionem, amorem & cultum Dei po-

Turipjurà,

tiffimum intendant.

LOm ru-

Objic. 2. Peccator per contritionem &amo-

oibitur h.

rem tantumdem Deo reddit, quantum abftulit:

Rendmob.

ergo perfecte fatisfacit. — Prob.ant. Peccatoab-

ss ho

ftulir Deo bonum extrinfecum honoris, aver-

detiod

rendo fe ab eo; & affe&tive fübduxit Deo ratio-

Smylria f

nem ultimi finis, convertendo fe ad creaturas;

uf

atqui per contritionem & amorem utrumque

nj Sign.

hoc redditDeo. Ergo. m.difi..4ntec. Peccator

; li füerit

tantumdem Deo reddit, compeníando contri-

ca Venn

tione & amore folum injuriam realem C. com-

s fethali

penfando ita etiam injuriam perfonalem NN. fic

minis pre

diflinguo. aflümptionem probationis & Nego

n homi

conf. Rufticus , qui Regis capiti coronam ite-

-

penfübun

I

rum imponit , quam per ludibrium ante detur-

baverar, reftituir pro debito ex injuria reali

atam Doo:

contracto ; períonalem vero injuriam vix ca-

iarum"

]

ofito ci

V

pitis proprii füpplicio expiabit. Quare etiam

" /

Ife

contritio divino amore perfecta etfi in hoc re-

yrdinem

rum ordine hominem Deo perfecte reconci-

um qu

jilg |

liet, nihilominus congrue tantum pro injuria

erfoneli fatisfacit ; idque non tam fuo; quam

d

ifti.

d

prerio fatisfactionum Chr

4

Jf

Qui

Yi

.

136

Dz INCARNATIONE

ii

Iuft. 1. Amor Dei actio eft aeque bona ; ac

(Poliu'c

malum eft peccatum mortale ; ergo ille fufficit

n

(

&d perfectam pro peccato fatisfactionem. — E.

n

mf

difl. A4ntec.. Amor Dei efta&tio veque bonain ge-

um

gcre fatisfactionis IN. ia genere exclufionis C.

pl

Equidem Amor Dei &que excludit peccatum

(

mortale, ac ipfe à peccato morrali excluditur:

econtra in genere fatisfaétionis in homine pec-

ï(

;q

j Eü

catore , qui non eft. vivum Chrifti membrum ,

fed.Deo adhuc invifus , infinities deficit.

| i

lufl. 2. Deus contritionem & perfectum füt

ieppet

a nf

amorem tantum amat , quantüm odit peccatum :

muneratur enim amorera füpra condignum ; &

N a&ïm |

Qs n

eccata infra condignum punit.

Eroo actusillt

nm od

oni fufficient ad condignam . fatisfactionem.

E. IV. /dut. Si contritio & amor Dei perfectus,

wdins pf

isfrin m

utpote actus a peccatore eliciti, non fint apti

ülhs r

ad condigne merendum praemium ; quotnodo

erfecte fatisfacere. poterunt pro peccatis: cum

Il

|

(

JIPNIT

ad fatisfaciendum pro' injuria plus requiratur ;,

quam ad meritum condignum ? Igitur Deus

DI

ex mera munificentia.& mifericordia majus me-

n

lr

E:

rito premium confert. Ad quod ipfa praemii

ol

ratio conducere aliquid videtur : nam boniras

4

[n

finis excedere preflantiam mediorum debet ;

Y

econtra cum peena medium fit ad culpze malum.

r

vitandum, mitiorem illam effe convenit, quam

lo

mala merita exigant.

Jufl. 4. Contritio ordinis eft divini, füper-

ff k

paturalis, delet peccatum. mortale, deificat ho-

p [ä[lSh

minem &c.; ergo ea condigne pro peccato fa-

tisfieri poreft. — x AV. Corf. Contritio peccatum

non

z

D

.

VzgRBI DivINI.

1357

C bone, u

non formaliter delet, nequeefficienter, fed tan-

ll f

tüm ut difpofiio ultima; elicitur ab homine

'

peccatore, in quem Deus fola benevolentie di-

Onàt] o.

lectione fertur , nondum veró amore amicitize :

lionis (.

amat enim eum , ut fe ad juítitiam difponar, &

: peccatum

gratus fiat; poftea vero, quam infu(am accepit

excluditur:

ratiam fanétificantem , amore amicitiee ipfum

)mine p

profequitur, quia juftus, Dei amicus, gratus

Tembrum,

& acceptus eft.

fiit

ODj.. 3. Saltem homo juftus fatisfacere con-

fedum (ri

digne pro peccatoalieno poteft , tamquam mem-

Betcitum:

brum Chrifti & amicus Dei.

EK. V. Affevtum.

ipuum,

Manet adhuc homo purus, infinities períonà

Do us

offensà inferior; ergo quodcunque opus bo-

if Q00061

num Deo offerat, erit illud infinities inferioris

d perd,

erdinis in füo genere, quam injuria peccati mor-

talis fit in ratione offenfz.

Ad bhec licet talis

0 fnt i

guomod

homo juítus membrum fit Chrifti; non conti-

oitig: Cüm

nuo caput aliorum hominum erit.

JDenique

quiratur ,

ut transmittamus affertum , nihil contra thefin

ur Deus

noftram inde conficietur: nam fi talis homo ut

Dijus me-

membrum Chrifti duntaxat. fatisfacere poteft ,

à premii

ergo ex hyporhefi condignee fatisfactio nisab ho-

n bonitas

mine preeftandee neceffaria Verbi eterni eft In-

) debet;

carnatio.

I

xe malum

Jufl. x. Miles Regem e vitee difcrimine eri-

a, quun

|

piendo fatisfacere ftricte proinjuria perfonali in

[

Regem commiffa poteft. — Ergo ad fatisfactio-

ni, f* |

nem períonalem non requiritur eequalitas per-

kj ?

Íonsze fatisfacientis. — &. /V. Cogf. Reges & Prin-

pcat0 d

cipes folo officio & dignitate politica homini-

ee fünt accidentià mora-

)peccamm. j

bus aliis antecellunt, qu

n

|

?

Ej

lia ;

Dr INCARNATIONE

.

|

158

Yi yrc !

lia quo"id naturam vero humanam & ejus tni-

ieuas jominious ceteris pares fünt :

Iifnio con-

]i

tingit nonnumquam , ut viribus, fapientia, vir-

i€

tute multis cedant ; & ope aliena egeant , de-

rurque occafio fubditis, actione Pcrcuua, fido-

Qextt

que obf'cqwo culpam injuria perfonali admif-

[

p |

fam omnino ex puno'endl

(þ'e omnia locum

in Deo non habe

DOTfIY

Ui -

ïuüus alteri condigne poteft me-

Jlv d

ii

ii

(Á

teri gratiam & remiffionem peccan mortalis ;

"

ergo etiam pro alieno peccato condigne fàtisfa-

Q

cere.

U

f

&K. ZYauf. dnt. quod in hoc rcrum ordi-

ne falfum eft; & probari nequit, an in alio fie-

Wl

M.

ii

T

ri queat.

N Conf. Condignum etiam meritum

fdnt W)þ"

fe honora

pendet ab acceptatione & pqälo fatisfactig gu«

tem eondigna , citra acceptationem & pa&um

fatne (eho

ex fefe vim omauem habet.

TmdtOnen

Jüfl. 3. Saltem Chriftus poffet alii talem fa-

j

'JCA

tisfaciendi poteftatem communicare.

E. JV.

&l

il

Affért:. Si homo talis füo tantum nomine fatis-

10

faceret ; maneret perfona v ilis, qua non fit

I

(l

idonea ad aequalem injuriz compenfationem

r

præfhmdam fi autem Chrifti nomine fatisface-

Nne

ret, ergo ad fatisfactionem eequalem pro pec-

;E

cato exhibendam abfolute opus erit Incarnatio-

I

nc.

Quamquain non apparet, quomodo aliena

perfona Chrifto queat ad tantum opus fübftitui.

Urges. 81 peccator fecerit quantum potuit;

fürdis

fatisfecit.

N. Affert.. Si dicis: Ad nihil am-

I

plius tencblrur

. difl. Ad nihil tenebitur pa-

LT. &y

tiendum N. faciendum T. Manebit enim fem-

1 com !

per reatus, quo obligatur ad faciendum aut pa-

tien-

* M g

5

L]

D

Vegn21 DiviNwr.

159

&

tiendum finite in infinitum.

Sicut qui ingen-

* Mfno ,

tem fummam debet, quam unà folvere non

Jentia, v

dcant , d

poteft, faltem adftringetur perpetuo ad Pcnüq—,

nes, carceres, Operas.

üa, frdn

Colliges J '"Tametfi peccatum mortale non

Xtgli admi

effet in genere moris abfolute ac fimpliciter

Dnia [octn

infintum prout offen(à Dei eft, nec a per-

fonz offenfe dignitate . fimpliciter infinita ,

potel m

offenfie enormitas arithmetice menfuraretur;

| mortalie

non poffe tamen hominem purum, ut ut ju-

one fitisi.

íftum, pro. mortali peccato proprio, velalieno,

ATU Otdt-

v

condi

ne fatisfacere ; ob diverfitatem ordinis,

nin dio f

inter divinam offenfam, & fatisfaCtionem crea-

j

m meritur

tam; propter.quem ifthec nunquam in ratio-

ts

^

;f'

4

ne. honorationis tanti poteftzeftimari, quanti in

m paus

ratione dehonorationis offenfà divina fsecundum

eftimationem moralem habetur.

Peccatum

ii tlem f

enim mortale ratione offenfze divinee eft ordinis

r n J

füpremi, ac fimpliciterinfiniti, quia fecundum

mine fatis-

fe fpe&atum infinitas malorum fpecies poffibi-

v non ft

les infra fe pofitas excedit , & ab alio. malo ex-

nfationem

cedi nequit; unde fürfüm deorfüm infinita eft.

e farisfacé-

Econtra bona actio creature qualiscumque ,

1 prO pec

etiam amoris Dei , dicit folum ordinem ad Deum

—

Qeatnato- ,

tamquam ad terminum extrinfecum; quod ad

odo alien

fatisfactionem condignam pro mortali peccato

y: fübft

D

nequaquam füfficit: alias a£tus amoris Dei na-

um patus

REEETC II EuE A as

turalis condigna (àtisfactio effe poffet.

d nb

l

II S.Thomas q.97. a. 3. ad 3. &1.2.9. 72

enelitr p

a.5. Scorus, Durandus, Gabriel, Suarez alii-

— —

r enm A& |

.que complures probabilius docent ; hominem

n dtpe

juftum fatisfacere de condigno pro veniali pec-

du

cato ?

N

D

Y46

Dr ÍNCARNATIONE.

'lllha

cato , adeoque ex juftitia, & non mere gratuito

In hoc enim S. D.

Ptf i

^f

ejus remiílionem coníequi.

(11

ait, a mortali veniale differre, quod reparabile

fit per virtutem intrinfecam, puta, gratie; quam

non tollit; & que eft principium intrinfecum

Remiflio autem gra-

farisfactionis condignee.

tuia eft priacipium tantum extrinfecum , ex

quo peccatum veniale defineret.

JDeinde opus

contritionis & amoris Dei videtur ex natura fua

maxime proportionatum ad hujusmodi fatisfa-

&tionem & remiflionem : quia nobiliore modo

m

attingit Deum, & ad eum nos convertit : pec-

u

catum enim veniale non eít proprie. contra

Deum ut ultimum finem , fed preter Deum:

neque avertit ab illo . fed retardat.

Deuique

non eft proprie offenfa &injuria, fed valde ana-

)F TU

E

logice: unde.unum & folum mortale majorem

rationeminjurie habet, quaminnumera venia-

Ilj

lia (imul fümpta.

Igitur cum perfona operans

jufta fit & amica Dei, divina etiam adfit pro-

t

miffio, 1.]o. 1.v.9. Si confiteamur peccata mo-

firas fidelis eff &g juflus ,. ut vemattat nobis Ggc,

ut de peccatis venialibus hic fermonem efíe no-

li

tat Auguíl. tra&t. r. poterit ex condigna fatisfa-

€tione culpe venialis remi(lionem obtinere.

A

ARTIPIOCULIUS- IL

QR

An. Cheifli [atisfa&hio condigna fuevit ?

m

Ora J. Ex hactenus dictis conftat, Incar-

Ll

Nüfürum

nationem fimpliciter neceffariam fuifle ad

UA

-perfectam generis humani redemptionem prae-

m; ö" D] [

ftandam, Nunc examinandum venit; an per-

vf W/Lfy(g;j

foqa

LI

.

VzREI DrviNI.

14I

T Bratui

fona "Theandrica munus iftud fübire potuerit,

&m $D

& «quale pretium debito perfolvere; quod ad

Ireardi

perfectam rationem juftitie requiritur ? Quare

At quam

hoc articulo perpendemus valorem & dignita-

htrinfecun

rem operum C hrifli fecundum fe ; nec jam in-

dUtem r

quirimus , utrum ralis efficaciee fueriht, qua

ficum, «

Deus ex juftiria quafi obligetur ; an vero ad

hanc juftitiam paétum , vel divina promiffio re-

kitd: pl

Datüra (h

quirarur! Valor aurem operom Chrifti attendi-

d frigfa.

tur dumtaxat in genere moris , que eft digni«

Ote modo

tas & eftimabilitas illorum , prout vi quadam

pollent movendi Deum ad condonandum pec-

3r;ï[: -

t contrg

catum , vel ad dandum pramium. Unde actus

e Deum

ita dignus ac valens refpicit dignitatem operan-

L- Duig

tis , fatisfactorius remilfionem peccati, meri-

d valde

[

h

torius praemium.

Bonitas ejusdem, vel ten-

dentialegi confona petitur ab objecto ; inten-

lemyoren

tione, libertate & principiis ac circuimítantiis

Tera Venit- |

Vi Operan

id genus alis: valor autem ab operantis perfo-

ne dienitate.

Bonitas, juxta B. Thomam;

sdit pro- |

prefümitur ; & habet fe per modum fübjecti:

Wtt0ta 10

iloþz;l et !

Íed valor habet fe velut proprietas coníequens.

ieleno. |

I/. jJudaorum, recentium praeferrim , er-

na ftiste |

ror eft, Meffiam non efle redemptorem ani-

inere.

marum, fed corporum : neque auéctorem fpi-

ritualium bonorum ; fed temporalium : eum-

l

que folorum Judeorum gratia venturum. Ve-

[

"T

rum iíta manife(le repugnant iis, quce fupraex

a[) In*

;

Danielis c. 9. de Meffia prediécta effe retulimus;

j

venturum ipfum effe, u£ coufummetur prevarica-

m füled

Q

more

1io , €g frem accipiat peccatum , & deleatur iniqui-

j d ld ,

765; &g adducatur juftttia Jempiterna : lis item quae

legun-

|ont

5

-t

* Dg IÍNCARNATIÓNE

.

14

.qed

leguntur Ifaiee 53. Z'ulzevatus efl propter iniquitaz

W

zes nofhvas.

Po[uit Dominus in eo iniquitatem

«(

: 1. Tl

a

ompium noffrum. — Si pofuevit pro peccato aumimam

QUi

Hunc eümdem érrorem refelluüt loca

n1

fuam.

DK

facre pàging $ quz preedicant, Mefíliam pró

d

M

Gentium fíàlute etiam deflinatum fuiffé, quo-

rum aliqua retulimus capite praecedente: $. 5;

art. 5:

Ínter Chriftianos feculo quinto Pclagïanï P

quod peccatum Originale & pratie neceffita-

f fc::urhl Ye

tem negarent; contequenter Chrifti redemptio-

RE

hem & fatisfa&tionem pró nobis preftiram in-

fgl Q

ficiabantuür.

Ideo aütem Chriftum dumtaxat

t U

veniffe ja&tabant ; ut doctrina fua & exempló

hominibus recte vivendi modur oftenderet:

dm P

D

unde confequenter errore alio inférebaut, ipfurri

Jb

hominum illorum gratia; qui ipfuni praeceffe-

rant, non véniffe.

Heréticoruni iftorüm iríi-

[d ï'm,',

faniam preprimis confurat D. Auguftinuslib. 2;

TOr00 Q0

N

0000

de grátia Chrifti; & peccat. orig: c: 26. & alias

pluribus S. Scriprürz teftimoniis ; quorum ali-

Tl (

qua pro conclufioné mox recitabimus.

UE Pn[

Petrus Abzlardus ex familià S. Benedicti

Wi

ni

percelebris Doétor Academice Parifierfis , ac

B

Ml

deindeé Abbas Coenobii S. Gildafii Ruienfis dice-

)

hi

cefis Venetee in Arémorica ; fertur docuiffe;

M

ten

Jufantes in Adamo non periff , nec ia Chriflo [al-

if

n

M

m. ]

vari: diabolum riumquam 3u$ áliquod ia bomines

qu

babuiffe, neque Filiuia Dei caruem aftunpfiffe . ut

[rugy

Hos & alios adhuc errores

bominem liberavet.

r

S. Bernardus, epift. 188. & 190. confutavit: &

r

li

Innocentius II. refcripto ad éeumdem Bernar-

dum;

.

Vzn21 DiviNx.

145

T t

dumi, que eft inter Bernardinas epiftola 194.

UTR

Item GC. Sueffionenfe , A.C. 1120. & Seno-

/0 df

ünenfe A. ii40o. damnarunr.

Apologia edira

lt lo

imagiftrüm fuurm purgare ftuduit Berenparius

ilam pui

Pictaviénfis Epifcopus: &ipfe feexcufavit Abae-

lfre, Quo:

lardus edita fideiconfetfione , ubi ait ; fe para-

Cnte; 5 j

du femper àd [atisjattienem de smalis [uis covrigen-

dis ; five deleudis , m quo cevte pvópofzto fe usque ad

Ddarun

Cumautenieniuülo-

finem vite peifeeevaturüm.

neceffrg.

rumi infectationibus premiéretur ; Clüniácum

! wempn'o-'

ad Petrum Venerabilem Abbatem confueit;

Ytam in:

Qqui eumi peramanter excepit ; & eo rerii addu-

dumraxi

Xit; ut Abzlardus & 8: Bernardus ámbo con-

X tl

venerint; & diílidia pacifice compofüerint, ut

oftendere:

idem Petrus Venerabilis àd Innoc. IL. retulit;

batipfu

Denique poftquatm fingillatim Catholica dogma-

jpracele

fa erroribusa feaffertis velfibi obje&tis contraria

lonim i

ultzo effet amplexus & conftanter profeffus,

nislib.2;

lento morbó correptus; & recuperande vale-

5 A alas

tudinis ergo ab Abbate füo Perro Cabilloriem

ynum al

imiffuss ibidem ex hac vita pie exceflit; A.C.

i142. Prout Petrus Venerabilis Abbas fcripfit

Viedid

in epiftola confolatoria ad Heloiffami Abelardi

iis, « i

quondaim uxorem , ac poftmodum Sacrarum

1fis die: |

Virginum Anriítitem in monafterio Paracle-

docgille 1

teníi pér Abelardum fundato.

brjfo r

. Ex Scholafticis Catholicis nonnulli fatentur

a bonun

j [

j

quidem; quod fides docet, Chriftutn pro pec-

)

»112(?67;, V d

catis hominüm fàtisfecife, neganr tameri opera

jcems :

Chrifti de f& habuiffe valoremi & condignita-

t

: ,

tem ad fatisfaciendum, ajuntque, omnem illo-

1l Bïfm-r' D

rüm vim oriri a divina accepratione ,. eo quod

eus

n f,.

.

D& INCARNATION£

i44

m

f.ä 'U]

Deus illa fibi offerri voluerit ; ac promiferit

Y

di

eis contentum fore, ac propter illa hominum

W

peccata remiffurum.

Unde quoad juftitize ce-

CO

qualiratem ; in operibus puri hominis tantus

il

valor ad fatisfaciendum pro generis humani pec-

M

catis effe poterat , quantus revera in operibus

Chrifti erat: utriusque enim operatantum dum-

lt

MDU

i

tàxat valere; quantum bonum eft; ad quod il-

l

w Mi

Is

la Deus ordinat & acceptat.

Nihilominus pu-

"

tant magis decuiffe , uta perfona "Theandrica

ia

redimeremür: quod hoc actionibus majorem

w

5

honorem, ac mítimationem moralem concilieti

at As

íicut pluris fit imago a viro Sancto depicta;

TRUE

H

quam ab bomine alio ; licer ambee quo

ad ele-

tim d l

gantiam artificii nihil inter fe differant. — Dezzdé

ajunt, preftare, ut folum Deum Redempto-

t&c i t

| hii

rem ac Dominum agnofcamus ac revereamur:

Denique convenientius ; ajunt, fuifle ; ut uni-

* r f i

]

!

veríalis peccatorum omnium Redemptor per-

J

^

!

j

[

(/

iÜ

fona elfer impeccabilis, quae quidem proprie-

D

N

tas creatüra pure tribui nequit. .Ita Scotus in

j

Ll

l

l

J

hi

4. d. 19. & 20. & in 4. d. 15. q. 1. Gabriel, Al:

mainus, Durandus, Medina.

Pïäfaï T

$

Econtra Lutherus & ejus

difcipuli fatisfa-

t

&ionem Chtifti adeo extollunt , ut nullam ho-

Ti

(ü

lr u

minibus poenitentiam aliave bona opera in (atis«

!

Q

fa&tionem pto fuüis peccatis neceffaria efíe ja&tent.

)

Apologia Confetfionis Auguüanæ'artiöulo de

lia

[

Confeífione & fatisfadtione : Cum ; inquiunt;

lo

certiffinum fit , vemiffionem peccatorum gratuitam

ln

D

il

&l

elfé , f&u gratis propter Gbriftum donari, [equitum,

W 10 n«

Eadem obtendit Cal-

&ion vequari Jatisfa&idones.

vinus

"E

-

]

.

Vznsi DiviNi.

145

Fotiert ;

.vihus ]. 31. Inflir. c.4

.$.25.26:27. cüm mapgna

d

injuria fatisfactioni Chrifti illata : eo quod per-

Julitie a.

niciofa ifthec doctrina occafionem préebeat ho-

ninls tanty

minibus, peccata multiplicandi , & bona opera,

)umani pse

tantoperé a Chrifto & Apoftolis corimendata,

1 opert

negligendi. . Sed. érror iíte füo loco confutabi-

ntum du

rur, quando de Gratia Chrifti, de Fide, & de

& quodi

Penirentia difputabimus.

Jminus p

JDico. Satisfadtio Chrifti condiena fuit &

l'heandrici

f'uperabundansg norn tàntum ex divina accepta-

5 fldjorem

tione; fed ex proprio valore ipforum Chrifti

m concliti

operum. ltaS. Thom. q. 1. à. 2. ad 2. S. Bo-

lo depih,

navent. Alenfis, & communiter 'T'T. veteres ac

: ii d

recentiores, hancque fententiam Suarez ita cer-

vt Duid

tam effe exiftimat, ut contraria nec probabilis,

Rn

nec pia, nec fidei fatis confentanea videatur.

TEV AT COU

Pyrob. 1. Rom. 5.. JVon. ficut. delitum , ita e9

[v üt u-

dopum: fi emüm umius delido multi mortui funt:

mptor per-

mulro magis evatia IDei eg domum im gratia unius

) proprie:

bomünis Slefu. Chriflà im. pluves abuzdavit. . ..

Ubi

Hic

iGcotus i

abundavit delitum, fuperabuudavit gvatia.

Apoftolus bona Chrifti merira ad falvándum

lbflel; A]' E'

prefert meritis Adami malis ad perdendum.

Atqui peccatum Adami ex

f

uli ais

[

fe & de condigno

vllam ho-

ipfi & pofteris ejus meruit damnationem: erpo

v in s

Chrifti opera fatisfactionem fecurídum fe con-

!

ipne atque abundanter etiam promerebantur.

fe pdet

aricuo d

Tta ex eisdem Apofítoli verbis argumentantur

Leo M. epift. 81. 95. & ferm. i2, de PafTione:

; ingU

m g

Agapetus I. epift.ad Anthimum.

Et Chryfoft.

hom. 10.in epift. ad Rom. ait; Chriftum fe ha-

g

Uere périnde ac is; qui non tantum decem num-

i U

j Wï

'(23!

viQià

|

10035

..

.

|

Dz INCARNATIONE

146

Y

,

g a

mos, propter quos in carcerem aliquis conje-

g

&us eft, folvat, /üd eziam inmumera. auvi talenta-

y CCUmAA

lavgiatur ; vin&lumque in vegiam aulam inducat.

ie (

[dem Paulus ad Hebreos capp. 7. 8. 9. 1.

de

n

rejectis veterum facrificiis , fufe contendit; uni-

»

Tieph

cum Chrifti facrificium füfficientiffimum fuifle

i

ad abfolvendam noftram redemptionem , & fa-

n g

non

tisfa&ctionem preftandam: & v. 4. c. 10. ita enun-

nguine tauvoyum Qs

[ lr

i

V

tiat: /mpo[fibile emim eft, Ja

bircovum aufervi peccata.

Un

1

e centra Scotum

tctrtenc

at o

ira licet argumentari: Apoftolus probat, fan-

(dm.

uine Chrifti fuiffe preeftitum, quod fànguine

taürorum & hircorum preeftári impoffibile erat :

v ylte

nouine taurorum

p u

atqui non erat impoffibile, íà

& hircorum auferri peccata, fi divina promiflio

d

necefitum o

& acceptatio ejusmodi facrificiis dignitatem &

dm: «00 8

Ergo quando

Apoftolus

t uj

pretium contuliffet.

*

ait; folo Chrifti fanbuinis Sacrificio auferri po-

'5PrT,

tuiffe, ac füblara eriam fuiffe peccata, non in-

M .ferm' l

telligir dignitarem Sacrificii Chrifti , prout ei

1N

P:ar, [

1 (u

pretium a Dei acceptatione & promiffione dum-

taxat conciliatum fuit ; fed prout fecundum fe,

n

jl

/

& valorem füum intrinfecum fpectatur.

VA

Prob. 2. Ratiome a priori.

Sicut gravitas

du

offenfionis crefcit ex dignitate perfonze offenfze:

"

ita fatisfactionis valor & dignitas maxima fümi- V uj v

tur ex perfona fatisfaciente.

Atqui Chriftusq, im h.

fatisfaciens erat perfona dignitatis infinite: pre-

EM

tium quod obtulit, erat valoris infiniti , utpote

(

4

Uf D

vit

& fïningu is D

ei. Ergo Satisfaétio a. Chri- "inifp.

8.

vítira fecundum fe, & ex pretio fuo in- gj

L

[^o

]

Vzgn21 Diviwr.

142

zh'quïs QU

trinfeco -exsquabat, & füperabat debitum

1 dWfi fül,

omne ex offenfione, ut ut infinita, contractum.

Mitditg,

Quare cum Apoftolus Heb. 5. v. 7. de Chri-

DN

fto feribit : Qui preces fupplicatiouesque. offereus.

Qtendit;ur

exaudituseff pro [ua reverentia , Chryfoftomus

Imum fuf.

hom.8. Theophyla&us, Oecumenius , Anfcl-

0nem, &f

mus,aliique ajunt, quod Chriftus a Patre ex-

T0, 1ta entn

auditus lit, non tam gratiz fuiffe, quam dipni-

Aatont

tatis Chriíti ; tantamque fuiffe Chrifli erga Pa-

itra cotur

trem reyerentiam ; ut eum Deus Pater etiam

tObat, fin.

revereretur; nec poffer ei quidquam negare.

Qd finminr

Confirm. - Patres unanimiter docent ; ad aequi-

wkübïleoeraf

tatem juftitize fervandam, & ad condignam pro

Ine t

peccato fatisfa&tionem ab homine praeítandam ,

Oa ronid

neceflariam omnino fuiífe unionem hypoftati-

cam: ergo exiftimant, Chriftum Deum homi-

Toniten |

jo Apoftd:

nem potuiffe ità nos redimere ; . ejusque operi-

) atfetri p

bus proprium ineffe pretium. — Zzzecedens prob.

1 D0nn

Leo M. ferm. r. 4. & 10. de nativ. $, inquit,

, ptou e

uon effet Deus, von affervet vemedium. — Achanaf.

fione dun

l. de Incarn. . Cum Patris fit Ferbum , & fupra

undum 1';—1"'

omues, mevito etiam folus ommia vecupevave . potuit y

.

'

€7 idomeus fuit, qui pvo omuibus pateretur... . Cy-

t gv

rilus l. 1. de fide, ad Reginas. cap. quod mors

ve ofen

Chrifti &c. /olus fufficit, qui.fuper omues fl , es

xima für

Deus efl, morte fue cavuis a tmundo depelleas car-

a Chri

(ht

wem. Auguftinus Enchirid. c. t08. — /Vegue per

]

Yinite: J*

ipfum liberavemur. snediatovem bomigem Chrifünn ,

"i effet Deus.

Darmaícenusl. 3. c. 15. & 19. ait;

ii m

£to 1 AT

ideo actionem & paífionem Chriíti (alutiferam

fuiffe, quia erat divina: zeque egím , inquit , con-

d m'

*

,

l

verire peterat achiom bumaue , id efl , puvi bominis.

a

Q;.

-—

[

j

Dz INCARNATIONE

"r H

148

N

I

(e8

OB;. x. Satisfactio preeftita fuit 4 Chrifto ut

u

|t

"homine: atqui Chriftus ut homo nón eít rantee

s

dignirátitis ac Deus.

Ereo non fervatur ex-

'àtfa proportio & sequalitas inrer-offenfum ; &

Id

j

(5

fatisfacientem. — X. 2Dif. Maj. Ita ut humanitas

füerir dumtaxat principium 410 C. ut. folà hu-

W

yl

'manitas etiam fuerit principium quod fatisfacie-

j

"bat N. Perfona farsfaciens, feü principium

"x

I

JM

"qued operabatur actiones

Mediatoris fatisfacien-

*

g

Ü

^tis, non fuit Deus folus , nec homo folus; fed

f

complexum iftud fimul; h.e. Verbum incarna-

$ m gX 'u;ll

'.

!

^

tüm , Deus humanarus , '0 Ütavd goc. Princi-

A

& w

( 4 n

pium tamen 44 illa opera fatisfa&toria a Media-

tore fiebant, erat natura humana ; non divina.

eqins i

"l'ametfi enim Deus incarnatus eràt qui orabat,

At

atiebatur, obediebat, fatisfaciebat : tamen' heec

"es Chil

:

omnia faciebat fecundum formam fervi, non

VM

fecundum formam Dei.

[//

/

deftrüctivum de fe

-Tufl. Peccatum, utpote

is n q

bonitàtis divinze , non minus Deo difplicet,

st

quam placeat boniras propria ; quantum enim

li

aliquid amatur, tanrum odio habetur deftruens

qu

illius:' atqui non tantum Deb placent. Chrifti

M

l

[

opera, quantum propria Deé bonitas. Ergo

!f

n

ofenífa Dei non fuit compenfata fatisfattione

I

equali, ne dum abundante. — . /V. Ma. Pec-

j

catum non eft proprie ac vere fecundum fe de-

d€ü)

y

ftrüi&tivum bonitatis divine , fed peccator fo«

Ui

lum affe&u & morali quadam imputatione ita

Ti

ii

fe gerere dicitur, ac fi Dei gloriam &

L.lj e H-a-

tem velit deftruere: cum

tm

eMrenm

duteiil c

u co

(ftn

n

U qi

trario C

hriftus

nnes j

ra

t

ÀN

ALALUA

m volun

t&te3.

l

L

VznBbI Diviwr.

149,

tates infinities füperaverir, magis divinum effe

U Chrifoy

D0n efl t

ac perfe&tiones amando , ac de iis plus gauden-

do, quam illi ea oderint ; Chrifti opera fine

ACPVatUT ei

dubio magis Deo placuerunt ; quam difplicue-

fetfim,

rint peccata.

1t Domri

Obj.. 2.. Operibus Chrifti infinita quzedam,

: üt foli f

bonitas accedit ex objecto, Deo; eisdem digni-

ld tsfc

tatem infinitam confert períona Verbi: atqui

Dribcipt

5 fatisfici

peccato etiam infinitas quaedem obvenit in ra-

tione malitiz & offenfie tum ex objectoinfinito,

o folus,

Xim tncatni

a quo avertirur peccator ad creaturam conver-

füs, tum ex vilitate perfonze fue infinite a Deo

W. Prnc

diflante. . Ergo cum peccatorum cumulus mul-

ais Md

5 n d

to fit numero major, actionibus Chrifli , ne

gequalitas quidem inter utraque fervatur. . d

t Qu t

"Autecedens, mon effe paritatem inter fatisfactio-

1L ^bf h

nes Chrifti; & offenfas peccatorutn.

iNam ad.

Ti

offenfie gravitatem perfona offenfa tantum con-

currit per modum tevmini extrin[eci habitudinis

dum def

illius, cum qua peccatum fertur in Deum:

0 difpice

econtra períona fàtisfaciens multo aliter operi

mtum &i

fuo valorem tribuit, videlicet per smodum forme

v defiruer:

intvinfece , quee fi fuerir infinita, neceffario in-

t Chrf

finitüm pretium & dignitatem actioni impertit.

us Ent

Jufl. I. Si offendens & offenfüs zequales fo-

atsfa r

rent , &qualis falem perfona requireretur ad

farisfaciendum.

Mu Pe

Ergo cum perfona offen-

gdum

fl'- ]

dens longe fuerit inferior Deo offenfo , ad

atl

rollendam inequalitatem requirebatur períona

eIn

fatisfaciens major offenío. m« JV. cozf. Pecca-

pü[

nà

toris offendentis vilitas erat tantum infinita fe-

«

]

cundum quid; & comparative, Deiintuitu:

mv

3

econ-

u

V

150

Dz INCARNATIONE

J docum

econtra fatisfacientis Verbi dignitas & exeel-

du

lentia fümma eft , ac fimpliciter & abfolute in-

i

x

finira: quocirca illa improportio , qua inter

j

yyn

peccatores: & Deum intercedit , abunde com-

; fit

f

1

penfatur per infinitatem , períonz fatisfacientis

jl

in fe ipía.

Infinities enim excellentius & in al-

u

tiore quodam gradu & ordine fatisfactionis ha-

d

bendum, infiniram perfonam humiliari ac de-

V

[

ls

«

Jici, etiam proprer gloriam Dei, quam fit hor-

rendum ac deteftandum ,. vilem homuncio-

I

lm

[

(j

nem Deo injuriam inferre.

Hinc Richardus

qquu.

Lïrïän

Vick. l. de Incarn. ait ; cum Chriftus proprer

divinum honorem opprobrium peccatorum

Qu du

toyode

hominum evafíit, fervatam in illa difpropor-

.

tione fuiffe formam sequalitatis : quia ficut per

D

C etam

peccatum infimum elevatur füpra füummum ;

j0 100 Q

ia per Chriíli fatisfactionem fümmum depri-

u r

mitur fübtus infimum.

a, t

a as o

Infl. 2. Si per impoffibile Chriftus peccaret,

non poffet condigne pro füo peccato fatisface-

m lo

re: ergo multo minus poterit pro alienis. — &

ltg:fedoncm

Si peccando unione hypoftatica natura huma-

( h,

na excideret , non manerct idem füppofitum:

Vinptr

Si retineret unionem , poflet fatisfacere homo

t&fpïe:es tü

,

ile, utpote Deo infinite gratus & Deus ipfe;

W q

1

non poffet, quia inimicus. LHinc conditionalis

illa eft indigna ; quee affümatur , & impoffibi-

d

Áiptinis

lis, ex qua quidlibet fequitur.

Qbi. 3. Diis & parentibus non poteft re-

(f

endi par eratia pro beneficiis acceptis, ut ha-

MT GN

b

etur $. Ethic. Arift. c. 13.

Ergo neque Chri-

« Dl

ftus ut homo hoc poterat; ac multo minus pró

4 ! ts

offen-

]

VzrnPrI DivixNr

151

.

. J. Vega l.7. in

5 x u

offenfis aliorum fatisfacere.

il

"T rid. c.9. ex S. T h. & aliis, JV. conf. quia inter

- QU& inte

homines funt beneficia majora in füo ordine;

Ande qon.

quam fint injurie in fuo ; ideo pro his poteft

itifciens

fatisfieri , licet pro illis par gratia reddi nequeat,

U5 & ind.

ut conftat inter filium & patrem. E. /7. cum

ïa&ionis li

"Thomiflis, .N. couf.. Chriftus propter dignita-

lii a d.

tem perfonse füze potuit condignas Deo gratias

m (itho.

age

re pro beneficiis humanitati füee collatis.

10muncio.

lufl. Satisfa&ctionem Chrifti non tenebatur

Rchardos

Pater acceptare ; erg

o valor illius a gratuita ac-

g. Tvans. Jdnt. IN. conf.

U ptopter

ceptatione oriebatur.

-

Qetoitomm

Qui rem füam non vult vendere ; nec cum

m ; l-

l üm ïopor.

tero contrahere, poteft oblatum pretiu

Valor er-

yia üicu M

[

cetetiam excedens, non acceptare.

fed prefümi-

t fümmum;

go non oritur ab acceptatione ;

nut d.

tur, ut juítitia intervenire pollit.

Ex bis ap-

paret , nihil dignitati actionum Chrifti detrahi ,

ISpecctet

quod Deus exfecutionem juris füi , quo pote-

rat omnes homines damnare, omiferit: quod

o faisface-

ln B

Incarnationem . liberaliter decreverit : quod

ya hümz.

Chriftum generis

humani caput conftituerit ,

ac redemptorem;

adjecta promiffione, fore ut

politum:

& fàtisfactio admit-

ere homo

ejus preces exaudiantur ;

tatur: nam conditiones iíte fàtisfactionem

J ipft

ditiondlt:

'lheandricam antecedunt, faciuntque , ut fit

efficax in a&u fecundo folum , que de fe ett

impoflb-

füperabundans & efficax in actu primo.

Deus adhuc a poenitente fatisfactio-

poreü [

Ob. 4.

üs, il

nem exigit, ut docet

Trid. feff. &. cap. 14.. Er-

g. difi

paue Onr-

go Chriítus non fatisfecit abundanter.

&ionem, qugfit com

jmaspr

Zut. Dgus exigit fatisfa

4

D

-

Qret- .

/

Dz INCARNATIONE.

152

xv t

4j

plementum Satisfactionis Chrifti N. quee fit ejus

l^

r

applicatio C. Fioc fe

ilu Z

DI

^poftolus ad Coloff.

UM

iM

inf

I. V. 24. adimplebo, in

quit, ed, que defiut. pa[-

[

g

Jfiomum Chrifli i cavue mea pro corpore ejus , quod

il

^

eff Ecclefia.

Neque Chriftus aliter pro nobis

COU

fatisfacere voluit , aut Patrem pro nobis roga-

[l

vit, ut homines in officio continerentur; atque

r

iil

ut ipforum gubernatio non fit otiofa.

Quod

tamen non obfíist , quo minus ipfi totum re-

demptionis negotium adfcribamus:; habet enim

|

i

T

iU

fe ut medicus offereps medicinam, velut is qui

st u

n

alteri vincula folvit , carcerem aperit; aut.ly-

[5

trum captivo füppetitar, ea folum lege , ut

l

N

medicina utatur , fupier e carcere, aut domino

Bu

! tem hum

pretium redemptionis numeret.

f

D

Ti

ARTICULUS IV'.,

| dum, ii

Utrum [atifatiio Chriffà infinita fuevit ?

Fc-:ur»ämk'

lf

Ota I. Cum Scotus cenfeat, non plus va-

loris in operibus Chrifti effe, quam bo-

Q

num ilud ad quod a Deo ordinantur; & ac-

ceprantur , concludit ; illa non habere valorem in-

] »

n

finitum, eo quod revera non acceptentur, nifi ad

]

Vi

compenfandurm aliquid finitum.

Imo Medina,

]

de Peenitentia , iract. 3. de fatisfa&ttone ;- q. 1.

Ü

;

addit, magis efle infinitum peccatum - ho-

QU

minis, quam fitin füo genere infinia fatis-

J

ndi

Y

factio Chrifti.

Hoc tamen fetentur omnes,

SC n

N

fi Chrifüi actiones fecundum efe fium . phy-

DI2 Inf

ficum fpectentur , prout fünt effectus creati,

!æ

Qui.

fuiffe fi-

J il

QTf

viribus humanis produ&i ; fimpliciter

: nitas.;

—

e

Vrm»i Diviwi.

153

kl

nitas; intendi enim poterant, aut edi remiffio-

res

Quaritur ergo folum de pretio illarum

( (

f,

j Tn

quoad moralem eeftimationem, an tantum fue-

^^ m

rit, ut nullum excogitari queat praemium; quod

pro nol!

non mereantur; nulla peccatorum utcumque

l0bis 1'ogg;

enormis deformitas ac multitudo , p

-

ro qua HOFL.

TU df

PQ[ïïnt fatisfacere?

l,

w]

2. A&tionum C

hrifti pretiüm infinitum non

totüm re.

oteft provenire ex fpeciali quodam phyfice

habetenim

influxu divini Verbi in eas : nam cum actiones

vettis qu

externee fint toti '"'rinitati communes ; non ap-

lt qutiv.

paret ; quomodo tal

is influxus Verbo magis,

L ge ;

quam Patri, aut Spiritui S. tribuatur. Errant

At domim

igirur Monotheletarum quidam , qui volunta-

tem humanam Chrifti putabant moveri a vO-

H

luntate Verbi, ut inftrumentum ad operan-

dum, itaut ex utraque voluntate confletur una

fecundum fe infinita,

W ?

Neque infinitas Chrifi operum oriri pote-

Y plus vt-

rata fün&itate fübftantiali Deitatis & Verbi:

qum bo

hac enim non eft'principium operandi; &li-

i5 &«

cet illa abftrahatur, pretium . tamen.infinitum

doremin- |

a&tionum. Chrifti adhuc:a perfona Verbi naíci-

tur.

ur, ol d

Multo autem minus fanétificantis gratiae

) Medini

& virtutum fnpernaturalium habitus conferre

]e q.I

dignitateminfinitam a&tionibus Chrifti poterant;

atom Do. |

cum accidentalis ifthec -habituu

m, infuforum

:

j f

fànc&titas ex fe finita fit.

URU

rmaiitef ac-

Sed neque unio hypoftarica fo

um p-

cepra infinitatem in Chrifti (atisfactiones refun-

ehy atl

dit: quia unio illa érfi conditio dumtaxat , eít

vfef-

quid creatum & finitem; noneftergo fine

Ver-

- be

Titi;

« $

r]

l

154

Dr INCcARNATIONE

.

bo id; quod formaliter immediare inducit infi-

pj üæ[ 10l

2

j

niratem.

nitüm

GUl

-Denique in aperto eft, pretium infi

Á

fatisfactionibus Chrifti non comparari ab ob-

I H

d

jecto infinito, quod actiones theandrice refpi-

ciebant: alias B. Virgo vel (àcerdos. Chriftum

(xigrim,

s m

manibus offerentes infinitam Satisfactionem ex-

W

hibuiffent: aut nofter in Deum amor effet fim-

Iw

Wwi» Ul

fhr

Mil

f

pliciter infinitus.

Nam. octje&um, etíide

fe infinitum, fi tamen extrinfece tantum influ-

D

i

m

at; limitatur a modo cognofcendi etiam ipfius-

das m

Deindes Chriftus

t nf ?

inet Chrifti, qua homo eft.

acceptando humiliationem propriam , habet

f Ut q

objectum infinitum: ergo propria hac humi-

$m ]

liatio, quae acceptatur, jam antea prafümitur

n mere

eíle infinira.

M u]

Jica.

Satisfactio Chrifti fuit Simpliciter

1 & df

infinita ex dignitate perfonz "Theandricz ope-

, Ts A

rantis.

Ita S. Th. q. 7. a. 11. ad 2. Alexan-

Nj

[^

der, DBonavent. Richardu

p

DI

7'.

T

J

communer.

81 Aufelmus & T. T.

Tij

ii

Prob. E.. Chrifli fatisfa&tio Pf. 129. dicitur

fl

Til

copiofa vedemptio.

1. Cor. 6. v. 20;

dicimur

(

einpti pvetio maguo: & x.Petr. i. v. 19.. fretio-

ER

fo fanguine.. 1. Joan. 2. v. 2. dicitur Chriftuseffe

591

jropitiatio, nom pro peceatis. moffris tantum , ed

[

3j

etiam pvo totius mundi. Hinc in illd Pf. 48.

lu

v.8. Prater non vedimit , vedinet bomo , Bafilius

4 j

p

M. ait, pretzum boc fuperave omuem vglovem: &

tradi

W

A

Ambrof. pref in Pf. 55$.. Ponum, iuqui, au-

W5 p

sum Janguis Chrifli, dives: ad pretium; profluens

f Quod

d lavaudum omie peccatum;

Que quidemlo-*

/

Cutio-

HS d G

i

-

[

[

.

VznzI DriviNi.

155

du t

eutiones licet non expreffe infinitatem afferant,

indicant tamen valorem quemdam inafítimabi-

? infiituy

lem ac fine rermino.

Afl db o

Prob. II. Clem. VI. Exravag. Umigenitus.

lice rf

de Panit. & remiff. fcribit, unicam fanguinis

- Chriun

Chriíti guttam, propter unionem ad verbum,

tIOnemey.

F effe fim.

pro rotius humani generis redemprtione fuf-

feciffe: Chriftum fuis meritis & fatisfactioni-

n etf de

bus acquifiviffe Ecclefize infinitum thefaurum ;

m jnfu-

de cujus confümptione feu minutione non effe

hum ipfigs.

aliquatenus formidandum, propter infinita me-

b hr

rita Chrifti. P. P. ajunt; ideo falutarem fuif-

m hie

fe Chrifli operationem , quia erat évégysu

x hu-

Seasd'oixn , Deibominis fuutiio, qui humana

qralininr

non mere humano modo, íed ut Deus efficie-

bat

Ita Damaífcenus l. 3. de Fide. c. 15. &

Simplicint

19. & infra appellar eam JDezate pevfufam.

drice op-

"Theodorus Ancyranus, tom. 6. Concil. Ora-

, Alexan-

tione de Netiv. Dom. in Conc. Ephefino, c.

g& T.T.

10. ait; Ferbum vim divinam illis a&ionitus zri-

buiffe: mors mamque ipfius , que propria Dei fa-

. ii

Ga efl, mortem. demolitur: mam . qui moriebatur

dicimur

Deus fimuleg bomo erat ; idque exemplo Regice

j pwm-

dignitatis accommodate explicat.

xilusele

Prob. 127. . Eamdem | P.P.' vationem — de-

um f

ducendo.

Soli fuppofito toti, & fingulari tri-

x PA

buuntur actiones & paíliones , ut ipfe eti-

T Balls

am

Ariftoteles in Ethicis

Politicis fzepe

gl & |

D

tradit: non quod totum füppofitum fecundum

i

omnes partes fuas influat phyfice in. action

,

fed quod natura non agat, nifi exiftens, fi

yjmo-

!

pularis & completa..

Atqui cui tribuuntur

at

actio-

156

Drz INCARNATIONE

.

actiones, ab eodem petendum eft earum pre-

(

A

tium.

Ergo ex fuppofito infinito Deibomi-

Ti El.

nis orirar pretium infinitum. actionum Chrifti:

' l

f"L'OGd f !

eít enim Verbum dvinum , frizcipium quod

d

operans , ac fingulari jure poffidens unitam

[*

fibi humanitatem , adeoque aétiones omnes

Nonit

füppofito "T'heandrico tribuuntur: perinde ac

Ti

in creatis folum fuppoficum eft habens natu-

c!

|

ram,& principium operationum, eftque fübje-

vt m

é&um denominationis; & retftus omnium con-

1

cretorum, que fignificant haturam & princi-

Q

pia operandi.

"Afumptio declaratur pev partes.

J

IQ

Imprimis ex dignitate operantis morale opus

.

| CY

dignius redditur : non enim eft paris dignita-

4 onà q

tió deprecatio injurie a Rege, & a plebeio fa-

&ta.

Deinde dignitas operantis etiam forma

13 Df

| tintinpe

eít actionum intrinfeca & immediata: quia ea-

| anfotum a

dem períona, que actiones clicit, easdem re-

! 'x W ff/)z:,

cipit, ut conílat exempto Regis fe humiliantis,

st

- Denique forma itumediate ac intrinfece affi-

U

p

ciens fübjectum fe neceflàrio ei totam commu-

nicat, cum nullo medio limitetur.

Atqui di-

IU

Q

gnitas iafinita perfonee Chrifti intrinfece ac im-

i

TA

mediate ejus opera afficit5 ergo íe toram com-

]i

l

municat. Ergo actionum Chrifti digniras ex

eo capite crefcitarithmetice fecundum propor-

LU

Ti

tionem sequalem perfone Satisfacientis: cum

econtra indignitas & turpitudo peccati creícat

; ]:

tantum geometrice, juxia proportionem per-

| nj

fonse offenfe; eo quod hac applicetur tantum

m [ped

mediate, pro modo limitato cognitionis, quam

.

tlter i

peccator de Deo concepit.

! Rn eyte

Ob :

€

—

L

LI

VzgnBI DIvANI.

um

157

p

0 Deih

Omy.

-Ok. 1. Bonitas moralis actionum Chrifti

m hi.

eft finita. Ergo actiones Chrifti non fünt in-

finitae quoad fatisfactionem. . DifZ. /dnt. Bo-

TL (j

T5 Unitam

nitas actionum Chriftimoralisobjectiva, prout

I$ Omng

fünt in penere virtutum, eít finita . Actionum

*

Chrifti bonitas mc

2

ralis. períonalis , petita a

perinue LA [

XCDS. Dtll. -

dignitate p

erfonze operantis, eftfinita. IN. Bo-

-nitas triota

lis eft fnera conditio & fubje&tum,

que fb

Imm con.

non vero menfüra valoris infiniti; quem per-

& princ-

-foga operans actioni tribuit.

Juft.

1. Si principium infinitum cum fini-

^ at parig

tis concurrat, illud ab his limitatur.

Ergo ut

Yue O

'concrettm actionis Satisfacientis fit infinitum ,

t p

'omnia ejus principia debent effe infinita.

i plbon i |

etum form,

&. Difl. dut. Si ejusmodi principia concur-

rant in pgenere cau£z efficientis C. fi principium

h: qui e l

&O -

Anfinitum concurratin genere cauíz formalis

e&us fatis-

QR

"N IDiff. etiain conf. Ut concretum

Kacientis fir. infinitum in omni genere, debehr

nece aft. —

Qommi- -

'omnia ejus principia effe infinira C. ut fit tan-

tum infinirum ingenere bonitatis mmoralis pef-

Atqui d

'

fonalis N. confeq. fi forma infinira albedinis

&ce aC II |

eflet in pariete finito, nihilominus effcétus for-

ram com- |

"malis albi infinitus effer.

pms &X |

Juf.2. Si a&iones Chrifti fant infiniti pre-

n propor-

nris: qum

'tii; erg Singule eequiles füunt omnibus, &om-

nesfinpulis. . Diff.illar. Sunt ita fibi eequa-

i adat

les intenive, formaliter, & in ratione infiniti

Q p* |

C. extenfive , materialirer, fecundum bonita-

m m

tem ípecificam, intrinfecam ,

effentialem , &

tioni-')qm

s aCibus , fecundum

-realiter inhzrentem ipfi

& intendi IN. A&tus

(j

quam extendi peflunr ,

enium

.

158

Dzrg INCARNATIONE

gt Y

enim caritatis in hoc genere bonitatis finitus efl,

g r

& preílat ceteris: Sicut due plumbi librae

eequales fünt. duabus auri libris pondere, non

[ ;ggoremiï

materiz preftantia.

£

s te u

9

dnfi. 3. Si actionum Chrifti dignitas fit in-

ä

gj m

i

[

«l

finira; ergo aeque placent Deo, ac ipfüm Ver-

bum, Deoque necefliratem afferunt ad amo-

)

sits f

rem fui practicum, & conferendam ipfis exi-

d om

ftentiam ; qua íünt abfürda.

EK. /V. /Jllat.

TL

Actus Dei increatus & Verbum eternum eít

:,'z;;jm:. 5?

fecundum effentiam füam intrinfece ac neceffa-

m

D

rio bonitatis infinite; Deumque ad íüi amo-

QU

iu dU

n

rem & productionem neceffario determinant :

h,»gæüügü

actiones autem "Theandrice íecundum íe &

-

du dl

füam moralem, intrinfecam & effentialem bo-

& a,

nitatem fünt quid creatum, humanum finitum

fuiam

ac limitatum: quod autem in genere meriti &

ib dine

tbuxe (if

Sarisfactionis contineant bonitatem fimpliciter

& abfolute infinitam, hoc ipfis eft contingens,

T

extrinfecum & adventitium a conjunétione

Tonertum,

Verbi divini, que nature humanze, a qua

bX

actus ilii eduntur, non debebatur.

3 r

Ob. 2. Merito infinito debetur premi-

s

T

um infinitum.

Chriftus autem non accepit

)

nifi premium finitum; ergo pretium actionum

Ws

ejus eft folum finitum....&. i. Maj. Merito

ïlä

li

VA W

|

"

infinito debetur. preemium infinitum actu & ca-

m

N

tegorefnatice IN. praemium infinitum potentià

& Syncategorematiee C. Sicut divine omnipo-

(j

^V

tentie fimpliciter & actu infinitee refpondent

x

Yone (

effectus infiniti potentià tantum & Syncatego-.

rematice, nam alterum infinitum creatum re-

Wïem Of?en;

" Aunien

pugnat:

[

"-

L)

D

VzmBI DiviNt.

159

ii

pugnat: ita infinito actionum Chrifti pretio

lnbi fs

debetur premium infinitum in actu primo &

l W65 hg

fyncategorematice , h. e. non tantum , quim

Ex eo autem;

plus petere Chriftus. poffit.

ts i j

quod praemio finito jam relato acquiefcat, per-

iüm Ve.

peram Adverfarii concludunt; actiones Chri-

L d am,

íti dignitatis finire. dumtaxat efle; alias etiam

Lipfs ey.

dicam Dei omnipotentiam virtute finita limita-

- M. d.

ri, eo quod ozza in merfura; €g mumero&g pon-

eum eft

dere difponat. Sap. 11, v. 21.

Igitur Chr:ftus

iC nece[f.

omnia ex merito & infinita actionum fuarum

| f .

dignitate obtinuit, quorum pratia venerat;

Ietmünant:

03

nempe Ori

€

inalis peccati remiflionem; & me-

Qu ( &

dia pro abí

il

ergendis actualibus: gratias item

xdem D.

& cetera, quibus modo fruimur beneficia.

um f

Quid enim Chriftum alterum petat, qui folus

€ merii &

ipfe divine füzque glorie, noftreque fàluti

fimpliciet

abunde füfficeret ? Continustio vero unionis

J

I9en

Hypoítaticee debetur amicitiee.

Denique no-

i

U

jund

vum meritum , utpote laboriofüm ac füperflu-

"

um, non habet rationem pramii.

Iuf Meritum füperabundans etiam eft fu-

preme

erfluum; ergo repugnat Sapientie divinse.

| axpt

E. AV Conf. Liberalitatis & magnificentie rantà

Kionum

Ne-

Domini eft plus dare; quam neceffaria.

. Mento

que etiam poterat condigne pro peccato; nifi

u &ee

ex meritis perfone infinitee fatisfieri : unde

| pot;nri:'

[

abundantia pretii hic fe habet per accidens.

: m

Ob;. 3. Offen(à peccati eft folum finita; quia

perfonee offenfie applicatio eft finita per cogmi-

efponäenz

r

tionem offendentis :

ergo cum unio Verbi ad

o

um r

humanitatem Chrifli & ejus actioncs fit tantum

Pugnäll

n

i6o

fDF. INCARNATIONE

*

u!

yC g

finita , etiam finite folum In illas. refundetur

p !

9l

dignitas. Verbi.

E. 4V. Conf.. Ratio dift. eff £.

vghos MU

Cognitio peccantis applicat Deum extrinfece

4l"

il

dumtaxat: unione vero Verbum intrinfece per

, 01

fe ipfüm ac fecundum totam fuam infinitatem

p

igiimis d

jun&tum eft humanitati ,. Pabitatgue in Chrifto

omnis plemitudo divinitatis corporaliter , Colof. 2.

vo n

| u um

v.9. . II. Offenfio non eft actio Dei, nequeeft

paluin

in offenío , ut perperam & contra Philofophum

E

a mulris jaCtatur, fed eft actus peccatoris offen-

w n

dentis: ,Satisfaétio autem Chrifti actus eft per-

fonz divine. IlI. In offenfa contemnitur Deus

[urimo g

]

tik o

tantum ut eft rerminusin cognitione finite repre-

jored vt

dentatus: in SatisfaCtione autem Verbum prout

openitet

eft in fe agit per füam naturam humanam. Un-

de Ephef. 5.v.25. feipfum tradidit.: Philipp. 2.

tbfardüm: |

lmgrum

v.8. Humiliavit [emetip[um ,. non humanitatem

inabítracto ,. fed homunzem Deum in concreto.

At Chril D

Licet ergo unio , prout eft modus qualiscum-

TU

que humanitatis, fir quid finitum fimpliciter,

ET

(

li

J

m

elr l

dhi

& tanturm fecundum quid infinitum: tamen ex

parte períonae & boni communicati ipfi huma-

| i

mitati, eft res fimpliciter infinita: ac propterea

j lm «

quod illa perfona conferat valorem actibus

| hii

Chrifti; quatenus eft unita humanitati; eft res

Wt

"j

fimpliciter infinira ,. nihilque ideo de actionum

j Mu

U T

T

illarnm pretio imminuitur.

JAufl. 1. Suppofitum Chrifli concurrit. ad

btins

operationes rmediante humanitate ramquam

"r

DT

T1

principio illarum : ergo Verbi dignitas nonaf-

mli *'ï

ficit immediate a&tiones 'Theandricas. $. 2D;ff.

| Uctrri

«dut. mediante humanitate tamquam principio

. ] F eddl[ a&

quo

e

-

*

l:

D

Vznzi DivINI.

16í

li €fundem

quo C. tanquam principio quod N. A&iones

h df dl

funt füppoliti; non narure.

Hinc Philoío-

1 Gutrinfe.

phus locis laudatis : Non anima, inquit, iraíci-

It

tur,; fed homo ; quamvis anima fit principium

Afj

elicitivum, quo irafcatur homo.

KEodem 1nodo

?i Chif

unio formalis dicitür mediare tantum w qu0,

^; Coldf;

tamquam cóndirio fine qua ion,' fed non u£

l; heqüed

quod , tamquam forma dignificans actiones:

hilofophuu

nam & unio preftantiam füam a Verbo hàber.

toris offer.

Jufl.2. Etiamfi gratia Sanctificans homini

lts ef a

veram eXcellentiam fupernaturalem conferat,

vutur Dets

conftituendo ipfüm filium Dei, dignitas tamen

"nn'ueremæ-

talis perfone non àuget meritum; alias opus

exbumprout

intenfüm ut unum ;jufli ut. octo, praftaret

mangin. Ut

operi intenfo ut. octo juíti ut unum ; quod eft

: Dülgp.

ebfurdum: Deus enim veddit umicuique. fecun-

TUmatitra

dum opera ejus, Math. 16. v. 27. Ergo digni-

I concreto

tas Chriíti operantis nonauget fe totà meritum;

Qualscum.

&. /V. Conf. Habitus grati&, qua juítificamur;

implicit

eft fanctitas folum accidentalis, qua numquam

famtnar

imoraliter influit in aCtiones, nifi quae per ha«

bitus füpernaturales virtutum producuntur ab

pl home,

PïOPICI'Cä

juftis libere, ac pro majore vel minore ipío:

adbus.

rum conatu intenduntur: imo inrerdum nulló

ti, elt r

inodo concurrit , quando homines jufti actio-

nes morales mere naturales bonas, aüt etiamà

atontt

i

malas exercent.

lgitur gratia Sanctificans ha-

bet fe tantum accidenraliter ad actiones noftras;

jurtt d

,

)

preterquam ad eas, ad quas pef. fupernatüra-

T

pltu d-

les habitus phyfice efficientes actionem , ipfá

concurrit moraliter.

Sed nec peccatoris fta-

s Di;

tus reddit actienes malas , nifiillas quée iraSan-

7 principlo

etad

qu

|

1623

D& INCARNATIONE

*

1

Qvi

étze fünt, ut neceffario in ftatu pratiee peragï

j

000

jubeantur; ad eeteras indignitas perfone íeé

haber per accidens. .Ecogtra cum Chrifti per-

n [ü]

fona fubftantialiter Sanéta fit & prata, ejus

à

digniras infinira, quze eft perfona ipfà , necef-

1Itil

fario ad omnes actiones tamquam harum for-

li

ma influit, & infinitum ipfis pretrum confert,

(e

eo quod actiones fint fuppofitorum.

Qu

LUA

Juff. 3. Satisfa&tio eft redemptio: atqui in

emptione non attenditur ad dignitatem emen-

u

tis.

Ergo. m. Difl Maj. Satisfactio eft re-

li OO

demptio tantum N. eft fimul reparatio injurice

perfonalis C. In hac multum crefcit, aut defi-

à

cit pretium ex conditione perfonæ.

N/li'll-/i i.f)

inquit, Ariftot. 5. Ech. $.. quz magiftratum ge-

h

vit, alium pevcutit , uon eft repercutiendusz at fi

|

ul

:|

V

quifpiam eum pevcuffevit, nom folum vepercutien-

1

[ij mgz

dus ef , verum etiam fupplicio afficieudus.

/,

Iufl. 4. Ex Dei Perfona praemiante non red-

1 (

i

ditur preemii zeftimatio fimpliciter infinita, fed

aliqualem dignitatem acquirit: erpo neque fa-

Bd r

tisfaéctio Chrifti evadet ad valorem fimpliciter

btne

infinitum a divina Perfona (àtisfacientis.

E. JV.

I

Conf. Praemium eft effectus folum extrinfecus

1

f

& obje&tum donarionis in donatarium tranfi-

Q t h

ens, cujus utilirati atque etiamegeftari, fübin-

j

n

de confulitur, ac refpectu cujus remunerator

i

fe dumtaxat habet ut principium activum: ne-

]

-

[LSIU

que nos actionibus Chrifti prout fünt. ejus

l

l$ COmy

fectus extrinfeci, infinitum valorem vel &«

, Quydi

tatem adícribimus; alias etiam creator:

:

'JWI ) Cütj

& Deo producatur, infinite dignir

C,ï

d

* j nj

e

.

Vzrnri DiviNr.

165

Wt p

Sed tota ratio valoris illius infiniti petitur a for-

Derfong i

mali unione; ob quam & ip(à perionaactionibus

:hllfh PET

"Theandricis quodarnmodo afficitur per naru-

, Q

ram unione fübítantiali

ia

/t

34; Decid

&tam fuam, il asque

viciffim afficit & dignificat.

Hinc 1in fatisfa-

rütm for.

étionis actu infinita Chritti fe humiliantis pcrio-

1 confet

na non folüm eft principium activum, íed &

paffivum humiliaüonis; eít fimul fübjectum

: du d

quod denominationem fe fübmitrentis recipit ;

CID etmien.

eft etiam forma,. dum actioni dignitatem fuam

10 efl re:

ib nj

toþam comiunicat.

5 Wt df

ARTICULUS V.

Ymf

sfram g

z Chiftus ex. juffitia. Jatisfecerit ?

imar: aj

ofa [. Juftitia, de qua hic fermo, eft vir-

Ia

N

tus moralis, feu perpetua €9' couflans vo-

7j

luntas jus fuum cuique tribuendi, ut defcribitue

e non d-

L. Suflitia.ff. de ]. & ].

Jbi vó 9as, idem

fiità, d

eft'ac juftum zquale debitum alteri, & com-

eque f

menfüratum juri ejus aCtivo, quae eft poteftas

mplicit

lepitima obtinendi rem aliquam ac de ea pro

$ hN

libitu difponendi.

Poteft autem ejusmodi ex-

tribfeous.

equatio jurium tripliciter contingere.

1720,

m trantt

cum tota communiras paàrti cuique tribuit;

i, fübin |

quod ipíi competir, quod juftiftià. diffributivd

nünetatot

reftatur, preemia & communia bona diftri-

b

Vurm: F)

uendo: 240, cum partes fingulee bonum to-

tius communitaris ira fpectant, ut ei contribu-

t fjuf t

W

ant, quod debent, & hoc eft officium juftitice

legalis , curans, utleges, quibus bonum com-

iune nitütur, in fuo robore conferventur:

l' ï

x

l23

3;1-93

Drg INCARNATIONE.

*

164

igígc

4tio, cum pars alteri tribuit, quod ei debet

m

tamquam fuum ex commrutatione ; emptione

&c. contractibus , unde oblipatio partis ad par-

g k

r N &

tem confürgit,. quam fpectar juftitia commuta-

n

|

Zies, exequando & extinguendo jus flrictum

fl*

gt a

proprietatis alterius partis, in cujus privata

T

commoda precipue ordinatur.

IL Ex modo dictis liquet, fatisfactionem

J ion

Jl

Q

a Chrifto pro peccatis factam , non efle ex ju-

J

t d

flitia generali, qua /egals appellatur, neque

etiam ex juftitia diffributiva.

Reftat ergo fo-

J

j

j (gä gen»

Jarumfan.

lum, utdifpiciamus, utrum ad alteram jufti-

tie particularis fpeciem, quam commuzatzvam

D

diximus, pertinear.

Affirmant Suarez difp.

proi den

Gonet , aliique recentiores:

11

« Se8t. $.« 6.

nepant vero Vasquez difp. 7. 8. & 9.

Beca-

! Adm, n

nus, Gormaz, Grandin, cum Veteribus paf-

; lum ropri

fim; cum quibus.

Inj. ;

JDico.

Satisfactio Chrifli non fuit perfecta

|

fb//

37

ex juftitia commutativa ftriéte ac proprie ac-

cepta.

Prob. 1. Homines ratione peccati non

T

ftil

debebant Deo fàtisfacere ex juftitia proprie ac-

"t

! |

r

A

cepta: ergo Chriftus, qui debitum fatisfacien-

lm

di, quod hominibus incumbebat, in íe fuíce-

It

perat, non potuit ex juftitia propria fatisface-

re: quia fi non erar materia füfficiens ad talem

lU

fatisfaétionem hominibus, nec Chrifto efle po-

lu

terat.

Prob. J4nt. Obligatio fatisfaciendi ex

j Qm l

juftitia proprie tali, femper oritur ex juf':a

l

a-

Qrtpy

violata: atqui homines peccando non ?

5 Dropt

E

A flumpt

U.

runt juftirism proprie. ergo.

AU g |

Peccar

aTM

" gio ommHes pece

at

! &i

D

Vrn2i DriviNi.

165

;d j dde

erat fuperbia, nam Tob. 4. v. r4. Eccli. 10.

» tInptior

v.IS5. initium ommis peccati $9 pevditióuis effe

UE

dicitur: & SS. PP. confenfu communi cum S.

àLnmyg

Aug. l. 14. de Civit. c. 3.1. 8. de Genefiad lite-

i fridm

ram C. I3. & 14. id affirmant; quos fequun-

J5 privi

tur 'Theologi cum Magiftro in 2. d. 21. & 22.

& cum 5. Phom. X..2. q..163. & .T. X 3.

SfiCtionem

Vide Bellàrm. l. 3. c. 4. de amiffione gratie:

ef x [

Atqui homines actu illo füperbiee non pecca-

U! neqie

runt contra juftitiam fpeciatim ac proprie erga

t eo f

*f

Deum fed generali quadam ratione, que e

um yii-

circumfítantia communis omni peccato, ficut

mtfatiooy

inobedientia, itreverentia & alig id genus,

yuuer df

prout diferte monet S.'Th. 2. 2. q. 59. a. 1. a

TeCenores

Ergo nec

I. & q. 105.a. I. ad 1. & a. 2. ad 3.

TE

Adam, nec in eo cateri homines contra jufti-

Verbus pá

tiam proprie peccaverunt.

Prob. 3. S.'Thom. L. r. contra Gentes. c

jtperfe

93.n. 7. Sfuflitia, inquit ; quoad commutatto-

oprie àe

35 a&hum Deo . competere non poteft, eum ipfe a

eccati non

nullo aliquid. accipiat. & x.p. q. 21.a. 1. nega

'prie ac

Deo convenire juftitiam commurativam , juxte

C2

Visfacien

illud Rom. 11. v. 34.. Quis prior. dedit ill,

C

fe füfces: F

verribuerur ei ?. Quod idem affirmant Augufl.

fuisface-

l. 1. Confeff. c. 4. & l. 3. de libero arbit. c. 16

ad talem |

Anfelmus Profologii c. 1o. Bernardus Serm-

io efpo-

I

in feffum Annunt.

Et vatio ipfa fuadet

soendi d

Quia Deus ratione íümmxse perfectionis &

ex ilb

omnipotentie füue abfolutum & inabdicabik

[

f1of

jus proprieratis in omnia creata habet.

j

Jpofitis itaavgumentor: Períona divina afficit mo-

(f

raliter actiones ab humanitate productas ; queis

3

ls

166

DrzIÍNCARNATIONE

.

" Irämfï

Chriftus 'heander fatisfecit: atqui Deushabet

]i

ä

eff.ntialiter jus proprietatis in actiones illas;

Ql

nam quidquid Cbriftus eft vel Deus eft ipfe,

vci res Dei, & quidem magis quam fervus

fit (ai domint

res autem domino fuo fructifi-

Cat; Ergo Chriftus fatisfecit rebus, qucantea

ii

jam (unt inabdicabilirer ipfius Dei. Ergo non

!

erant duo jura diftinéta Dei & Chrifti utcum-

0i

que fpe

vUVcL

a

ur.

Ergo Chriftus non fatisfecit

1Do

ex'bonis propriis & indebitis creditori.

Ergo

dl

þ

m

neque fua farisfactione ira torum jus Dei'erga

peccatores & (eipfüm extinxit ; ut non potue-

ists

N

rit alia & alia opera Deus exigere, quin ulli in-

Qua: tamen conditiones

i

u

juriam inferret.

omnes,ad juftitiam rigorofam & commutativam.

àl

IU

j at ]

proprie ralem requiruntur.

VFU

Tim, [a0 I

JDico. 2. Satisfactio Chrifti fuit ex juftitia

J

latus accepta, qualis Deum inter & hominem,

?tzïm l

l

Y

teíte S. Scriptura intercedere poteft.

Probr.

[^]

Ad conftituendam juftitiam talem duo poriffi-

mum requiruntur.

1. Ut fit inter duos, eti-

am4 alter illorum non fit fui juris & poreftatis.

IG

[ti/t

2. Ut alteri praeftet aequalitatem, etiamfi alter

b

alreri ex juftitia non fit obligatus.

Atqui fa-

tisfa&tio Chrifti hafce duas conditiones habuit.

ergo.

Prob. Min. Imprimis actio. erat inter

D!

duos: quia Chriftus in quantum homo eft, rea-

lirer a. Deo dilïinguitur.

JDeinde inter Deurmr

j 9

In

]

& Chriftum pro nebis fàtisfacientem fervata

Tif

0

Qd q

fuit eriam aequalitas rerum, quam efficit jufti-

tia: Chriftus enim tam perfecte, exacte, &

| Vs df

'

abunde f.

atisfecir; ut fecundum rigorem jl;fäi; |

!

n ydo

E N

e

*

$

D

VrnBi DriviNwr.

167

Dushi

tie , fi rem fecundum fe fpectes, plus ab eo

i0nes ]liy

exiginon potuerit, qui fatisfactionem condi-

hibuit & infinitam.

t5 di a

?

1

gnam ex

Qim fery

Oh;. x

Contva 1. Conclu[. 1. Joan. 3. v. 4-

lU0 frudif

Qmnuis qui facit. peccatum , &9. iniquitatem facit:

? QUeanta

e? peccatum ef iniquitas, íeu injuffüiria: & fu-

z

-T00 noy

pra fiepe dictum fuit, peccando inferri injuri-

ifti utgim.

am Deo:.

Ergo peccatum pugnat contra jufti-

n fatisfec

tiam; & hoinines tenebantur per juftiam

o Emo

ftri&am Deo fàtisfacere ; ac. proinde etiam

s Dei m

Chriftus. m. JDifl. Zlutec. Peccatum eft inju-

íliia generalis C. Specialis, commurativa N.

00 potte.

In Greco textu ha-

quin ul

Tta S. 'Phom. nuper cit.

todinons.

betur dvouíg , quod non proprie zzquzatem

YOratatan.

aut izjuflisiam , íed praffwicationem legis fignifi-

cat

Ipitur Adamus intulit quidem Deo inju-

riam, fed non mapis contra juftitiam commu-

i ex jf

t hominam,

tativam flricte fumptam peccavit, quam con-

L Puh,

tra virtutes religionis, obedientiz; Caritatis ;

LJ

fidelitatis, gratitudinis.

ito potif

qduos, eti

Jufk...1.

Deus vi domini proprietatis,

in res omnes babet,

facere potuit ,

poteftats

quod .

amfi lr

ut acus, quos imperat, debiti fint titulo

Mi -

juftitie: commutativee ftritte fümptee ; ufüm

item facultatum in malum eodem titulo potuit

vs habuit.

etat ntd

prohibere.

Ergo itafeciffe recte preefüinitur.

dat;

mo d-

&. AN. Conf. Licet Deus imperando £epe ad

Ego Dominus, non tamen innuit, fe uti Do-

nrer ,

minio proprieratis, fed folum jurisdictionis,

em at |

df jit-

quod ex proprietate perfectilima naftitiz.

Ufus autem. dominii jurisdictionis obligat fo-

ed;

Wi

^lum vel obedientie titulo; vel ejus virtutis,

2

C ]

L 4

f

1

.

Y68

Dr INCARNATIONE

ad quam res precepta vel prohibita fpectat.

ts qm-?

Ya üiius, famulus, religiofus contra patrisfami-

gt

lias, aut fuperioris pre&ceptum vefcentes car-

g p

nibus, non dicuntur injufti.

w CU

Jif. ?. Offenfà non diftinguiturab injuria.

i n»eP()(en

toni

Ergo. & JV. Zyt. Filius non parendo patri of-

fendit, quin injuriam ei ftriéte talem inferar.

[

Vi

ljfl.3. Chriftum propofuzt Deus propitia-

zionem per fidem in Jauguine ipfius , ad ofteufienem

; (

juftitie fue , peopter. vemffionem. preecedentium,

QR

CU

delitorum &c. Rom. 3. v. 24. — Proclus Cyzi-

l

'u

cenus tom. 6. Conc. Oratione in Conc. Ephef.

.1u* N

m

P

&y

hahita, c. 7. /Veceffavium erat, ait, wt ejusmodi

d

pretium. pendevetur , quod' exatum . delitum ad

DN

amulpn ufitie excequaret.

Similia paffim ex S.

l" commi[ïuz

Scriptura, & PP. proferunt, qui Chrifti fatis-

(

factionem ad juftitie rigporem exactam fuiffe

wed [

tuentur. Ergo. &. Diff. Conf. Ergo fatisfactio.

(üli

Chrifti fuit exacte ad rigorem juftitiae commu-

Jl

tativat, qui & (lrictam obligationem perfonee

d

li

ad perfonam íüi juris, & sequalitatem rei ad

m iK

rem includit N. ad' ju(tirize alius rioorem, qui

l

Q

folum continet exactam rei ad. rem aequalita-

V

x?i[

tem. C. Quantz maliri fuit peccatum, rantee

W

QR

bonitatis , imo infinities majoris ex adverío.

Mi

erat fatisfactio a Chriíto exhibita.

Phratis ifta;,

»

W

ex ïiggrc juftitie , a tempore folum Aureoli,

m

teíte Capreolo, originem traxit.

Parum er-

)

ï/

[ J

L

go antiqua eft fententia ifta. — Sed' & Suarez d.

-/Mf l.L«

4..deC. 5. alique proteftantur, virtutem,

T0 Don

qui Chriftus pro peccatis fütisfecit, non effe,

WH, mmu

ejusdem rationis cüm , juftitia comrmutativa. ad

3 & bæfes

homines

*

j

D

Vrn»i Divint.

169

homines , quia jus divinum eft altioris ordinis:

itrisfni

unde quidam illorum putant efle religionem;

Ccmes [ri

uidam peenitentiam.

He autem & fimiles

virtutes cum non finr juftitize partes fübjectivee

^0 injri

íed mere potentiales; confequens plane eft,

10 patri df

Chriftum non fatisfeciffe ex juftitia proprie &

m dnfery

ftridte tali; neque ex rigore juílitie: Sed ex

4! Drüfiy.

fpecie quadam porentiali juftitie, cujus obje-

"rf

é&tum fit, delere offenfam & injuriam alieno

'cgæ(/.wfmm

eccato commiffam in Deum, prout eft pri-

A5 yzi

ma bonitas & honeftas

ac radix omnis legis ;

A. Bof

quam ledit peccator tanto gravius, quanto Deus

DETTM

omni lege ac legislatore major eft, cuiob füm-

ht a

mam auctoritatem competit punire, quod in

To

fe commifTum eft.

Cl ts

Obj. 2. Nondedecet Deum obligari crea-

hm fl

ture ex fidelitate; ergoneque ex juftitia. . /V.

V ftisfacio

Coif. Oblipgari ex fidelitate eft folum ex libera

t CODQITIU-

determinatione teneri ad exercitium dominii ,

perfonz

prout veracitas divina, non vero jus alienum

m rei i

'exigit: nam fideliras eft velustas conformauds

Si ve-

'em, qii

Jatla didlis; quod Deum non dedecet.

equit

ro Deus obligaretur ex juftitia proprie tali,

f tante

careret aliquo rei createe dominio, &alieno ju-

edverfo

repravaretur, quod & dedecet Deum, &im-

brafisi,

potlbile videruar: eoquod creatura quelibet

hur

ï

cum füis emolumentis & omni, quod fingi po-

arum d-

teft; jure tota fit ferva & res Dei.

l

]

u

Jnfl. y. Licerinter Dominum & fervum qua

virtütiy

j

talem non poffit effe amicitia & jus ad haredi-

fgrem, tamen poteft homo efle Dei amicus;

m

qa

flius & heres. — Ergo ctiam poteft inter ho-

domn

(5

ininemm

Dr INCARNATIONE

.

170

l $u

minem & Deum intercedere juftitia commuta-

riva., X« (/V. Conf. Servitus humana qua homo

[

i

. Do

homini fübeít, cum íit contin

[

gens, a leoe ci-

lii )

at

vili certis titulis tollitur, quales fünt amicitia &

t

jus ad heereditatem: econtra cum creaturaefint

10. |

eflentialiter fervae & res Dei, licet homines in

amicos & filios a Deo adoptentur, manent ad-

i

..... u)

r,0)

i

huc fervi, merentur premia, & adeunthere-

u

ïi

d

ditatem ex Dei fidelitate & liberalitate, non ve-

ro ex juftitia commurtativa.

[ ;cei f0l

Jufl.2. Promiffum füb conditione onero-

g

fa, hac impleta, oblifhr ex juítitia commuta-

qu pdit ]

tiva: atqui Deusplura cum raliconditione pro-

mv

mifit, e. g. Chrifto morituro hominum fàlu-

verisn

tem , hominibus pie viventibus beatritudinem

rebentic

eeternam.

Ergo Deus manet oblipatus ex

li decir

juftitia commutativa.

x. Dif.Maj. Si pro-

h4

miffor po(lit, aut velit ita fe obligare C. Secus

hum lum

N. Deus jure fuo abdicare fe non poreft.

t Erg(

Quin etiam füperior relieiofo promittens ufüm

ii

libri, non ideo ei-obligatur ex juflitia.

INeque

MN

li

A

continuo dixeris tales Dei promifliones non

TL QdRUI

diftingui a propofito fimplici: hoc enim & in-

]:ä

ternum effe poteft, ac fine conditione adjecta

n

declarari.

Promiffiones humane, cum men-

!

daces effe potfint, aut infideles, vim habent

inducendi neceffitatem moralem, quz fit loco

o1

i

neceffitatis phyíicee; in Deo vero fümma ve

ld t

racitas & fidelitas abunde preftant, quidquid in

(/

m

promiffione aut juramento debiti, obligatio-

ïquimm;ml':

nis aut firmitatis poteft excogitari, ut poft S.

Bonavent, Scotum & JDurandum , fatetür |,

U'Od &«

L]

*

j

.

Vrnzi Diviwr.

171

i COf

ipfe Suarez opuículo de libertate Dei difp.

1 ua loy,

2.

54 lïgc j

In/ï 3 Poteft divinum jus adaequari vel

C dnicitgd

extingui, fi homo fecerit quod Deus przci-

Teatürelr

pit; 2. Si pereat creatura, aut peccatum remit-

ORUTs j

IDAfent a.

tarur. Ergo. B. AV. Affumpr. QL.li facit quod

precipitur, obedit quidem, fed jus Dei non

leunthen.

extinguit, cum alia & alia mandare Deus pof-

* Donve

fit

$i perit creatura, nihil divino decedit ju-

1i, quod non eft, nifi in aliquid.

Denique

t Onero.

remiíIio peccati magnam partem inde pendet ,

QQyta-

quod nolit Deus in miferum pro füo jure

]ye m

minm (l

animadvertere: non ergo amittit jus fuum ad-

verfüs peccatorem habirum , fed alio utitur ju-

eititd

Hl eli

re benefaciendi male merito; & mifericordiam

obfiga:us [

fuam declarandi.

Zyï $m

Infi. 4. S, Scriptura, C..C. & P.P. ajunt,

re . Stay

Deum juítum effe in reddendis preemiis meri-

n potd

torum.

Ergo juftitia commutativa Deum in-

( ul"umA

E. JV. Con[.

ter & homines negari nequit.

4 Mu

:

Virtus quz fine imperfectione non poteft con-

10D6S n0n

cipi; non datur in Deo: juílitia autem com-

m & i

mutariva non ita defzcata ab omni imperfectio-

te dj

ne cogitari poteft; indignum enim Deo fo-

um m

m haet

ret, fiqua creatura rei cujufpiam dominium

proprieratis adverfus ipfum haberet,

Eft er-

ye ft )

(

o in Deo juílitia, non illa formalis quidem

Camma -

;

c

d eminentialis, poreftativa, providentialis ,

j d

jid

,'

gubernatrix, ut fecundum fapientiam füam ; &

d-

equiffimam voluntatem ífemper procuret id

ts

.quod expedit bono communi , & quod eft

l Tateur

Sc- Is

p

COR-

ïl/ juxta rerum exigemiag, ut inquit

17

Dz INCARNATIONE

134

conclufione cit.

uo folum fenfu vera funt,

J

qua: ex S. Scriptura & Patribus pro. juftitia

jDhost

UQN

divina erga homines aflerenda proferuntur,

M

"

Unde Trid.Sef/6.c. 16.. Cumdejuftorum me-

[

ritis agens, illud Apoft. 2. T'im. 4. v. 8. ad-

00 0

duxiflet, vepofita eff smibi corona quftitie &c. to-

tum divinz oblieationis conceptum in eo fta-

I

&A

tuit, quod infideliter aeere non poffit.

PL

Q 3. Fur, reftituendo centum aureos

&fe ablatos, exercetactum juflitie commutati-

"

!

WW

J

a

iV

ve : Cajus pecunià fibi a Titiodonatà, expun-

gere poteft nomina apud eundem Titium con-

m tm

tracta.

indtis 0s

Ergo etiam Chriftus actionibus, que

Dei dominio fübfünt, poterat fatisfacere ex ju-

, ioty

te fs

flitia commutativa.

B« NÀ Corgf Cajus &

quivis alius funt capaces duorum jurium diftin-

Jtfa Créga n

.

étorum: Caji jus poteft adequari & extingui

.

Jfs ?

Jra n

Cajus poteít aliquid alienare; quee . omnia de

Deo dici nequeunt.

"Adhac fatisfa&tio pro in-

'sifivn.

j 0 Créf

juria períonali differt & folutione, quod illa

1 [

[

neceffario fieri debear ex bonis, que offenfus

antea non habuit.

d

(

Infl. 3. Peccando ftrictam Deo injuriam fa-

/

TUl

cimus : probabile enim eft, quod Deus obli-

Mae ]

M

get nos ad actionem vel omiílionem ex jure

proprietatis.

Ergo potuit ac debuit Chriftus

A FWO

G

fidejuffor pro nobis fatisfacere ex juftitia com-

znutativa.

g. Omif. 4ut. IN. Cogf.. Ad injufti

]/lff [

ul Y

h

tiam füflicit non agere, quod ex jure alieno

xïsäisfacien&m" |

proprietatis tenemur: ad actum vero juftitiee

n

commutativae opus infuper eft, ut homo ex-

: Jütütg f

dnguat fuo actu jus proprietatis Dei contra fe.. («

hbera [

Atqui*t.

*

|

.

VzR21 DiviNi.

173

IT Atqui jus Dei contra peccatores & Chriftum

DOA

fatisfactione "T'heandrica non ira fuit extinctum,

gere.

TOferuny

quin Ifeus alia ex aliis potuerit jure exi

D]

Ofüumm,

Jufl.2. Verbum, «ut fübfiftens in natura

AB:

humana, fatisfecit fibi ut fubfiftenti in natura

litá.y divina; ergo ex juftitia rigoroía: perinde ac

inef; " tutor ipfe fibi fatisfacir ex bonis pupilli debito-

If

ris füi.

Tutor &

R. V. Conf. €9 pavitatem.

imam pupillus poffunr adverfus fe mutuo habere di-

Contra Chriftus non

mmni' verfüm jus proprietatis.

hep poteft acquirere jus proprietatis adverfus De-

lüma.. um, cum totus fit adaequate Dei: nam perfo-

nalitas eft Dei per identitatem; humanitas ve-

Yibus que

fire a

ro, unio hypoftatica & actus fatisfaciens , ratio-

[ Og (

ne effentialis dependentize fuze, fünt; ficut cae-

mmm dii.

tera creata inabdicabiliter Dei.

& extin

Iufl. 5.. Perfona Chrifti eft diftincta a Per-

TO

fona Patris.

Ergo Chriftus poteít acquirere

lpok, us diftin&um adver(üs Patrem.

g. V. Conf.

Jus, quo creature dominio Dei fübjiciuntur;

quod il

? offenfis

undarur in natura divina, fíecundum quam

Filius non eft diftinétus a Patre: unum ergo

juriamfa. .

eít & indivifibile, ficur actiones omnes creata

Jeus obli

a íola Deitate indivifibiliter producuntur &

;« *confervantur: nihil enim reperitur in Filio;

Cis, nifüi perfonalitas; quod non fit Patri identifi-

cacum.

(iti Q? ,

id iil

Jufl.4. Humanitas Chrifti libera erat ad

ure d

?*,&' farisfaciendum per actiones illas; ergo illarum

us

erat domina , & facta Dei promiflione, poterat

10)

[

g Difl, Jut.

lono d-

ex juílitia ftricta fatisfacere.

erat libera tamquam inftrumentum liberurm a

m

;

fer-

4

Auqi 'fl

:

174

Dz INCcARNATIONE

fervitute & dominio proprietatis Dei N. liberà

"g:guezþdinf

erat, ut inftrumentum ita fübjectum C. exem-

plum prebet nobis fervus quatalis, minus fub-

J

je&tus domino füo, quam humanitas Chri-

i4

M

íti Deo.

Q

&

CAPUT i1ll.

non

De Fiue myfleriüi Incavnationir 2

XAR'TTICUEUS L

)

n finis unicus Iucarnationis vedemptio generis

u

J

li

bumami fuevit?

Ms Chrhum

oia [. Nemo nepat, potuiíle divini Ver-

st ( o

].'

J

N

bi Incarnationem a Deo decerni, quam-

.?2

vis nec Adami, nec alius hominis pec-

II

í 'Pw

M

tum fuiffet committendum.

!

Neque hic di-

I

Íceptatur de motivo quodam fecundario &

lr

i

cormirante, cujus quidem pratià effectus inten-

)u

J/T)r:n

ditur, nec tamen ideo hic intermitteretur, fi

I

Af

illud folum deficeret.

Igitur inquiritur dum-

ngfap

taxat in motivum Incarnationis praecipuum ac

I

primarium, quod Deusinpreefentiarum habuit,

Chriftum decernendo, & cujus defectu Chri-

t

ftus non veniflet.

J

Á

11. Motvurn tale Incarnationis putat Sco..

|

tus effe folam Chrifti excellentiam , ita ut

—

L

' l;./H)

J

J

Chriftus venturus fuiffet, etiamfi Adam non, ;

[

peccaffet. Ejusdemopinionis fuerunt Alexan- : j:

i

1

[

J

der, Albertus , Catherinus & alii nonnulli.

]ij

Econtra SS. 'Thomas & Bonaventura & Maxi-

1 Deces

Bl

n

li

ma pars 'l'heologorum , quos recitat & fequi-

Vg

turx

*

*

.

Vrnzi Drviwi.

175

u N, Hber;

tur Vasquez difp. ro. c. 4. exiftimant, moti-

iC CX

vum Incarnationis precipuum fuiffe folam ho

mitus (

minum redemptionem a peccato , ideoque

lts C

Chriítum minime venturum fuifle ex decreto

prafente; fi Adam non peccaffet.

Suarefio

hec ambo motiva videntur primaria & ad-

equara fuiffe decreri Chriftum mittendi; ita

M

ut AÁdamo non peccaturo Chriftus venturus

fuiffet vi decreti preefentis inadzequati, autfal-

tem alrerius, quod füfpicamur Deum habitu-

rum füiffe.

Ti t

Dice. Motivüm pracipaum decreti, quo

Deus Chriftum deftinavit in mundum miittere,

edvVe

erat fola hominum redemptio a peccato origi-

Gu

nali.

Prob. [ /vgumento quo utitur S. ].

Vonins p

i i. 5.

Quasal

——

ibero Dei arbitrio pendent;

sque hic i

non poffunt nobis conftare, nifi ex divina re-

nundario d

velatione, fecundum quam folum de rebus illis

xdus intet

nobis eft afferenduim.

Atqui S. Scripturae

terctur, l

ajunt, Chriftum tantum veniffe, ut hominesa

ritu dum

peccato redimeret.

Ergo. AMin. prob. Impri-

ipuum &

mis S. Scripturz ajunt, Chriftüm veniffe ad

m abult

tollendà peccata. Luc. 19. v. 16.

Fnit Fil-

du Chr-

us bomins quevere , eg falvum facere. quod perie-

,"rat. 1.Joan.3. v. $.. z Dboc appavuit. Filius Dei ,

waSe — at difolvat opera diaboli&c. 4. v,10.. mifit. Fili-

y i u Va fuum propitiationem pvo

eccatis ioflris 1 Tim.

hn g. V. 15.

3. C. venit in

7

unc mundum peccato-

wder . Yes falvos facere.

j al V

Deinde ezedem fcripture declarant, reme-

si)lx- | dium peccati fuiffe unicum ac precipuum fi-

uf y nem decretae Incarnationis. Joan: 3. v. 16. cum

Pl

Chri-

)

.

J

e

f..

176

Dsg INCARNATIÓNE

n

Bul

Chriítus dixilfet : Szc Deus dilexit mum?um-, [//2

)

l: Ibfe [

Filium [uum unigenitum davet.

.. Mox fubjun-

it: JVon egim mifit Deus. Filium fuum im mun-

I]I:

l

f

dum ,ut judicet mundum, féd ut falvetur mundus per

:

1

ipfum. h. e.non tam propter gloriam Filii; quam

]

n (

|

giaz d

y

ropter falutem hominum. Mat. 9. v. 13.

ANon

l

n

veut vocare 3ujlos , fed peccatoves. Maat. 20. V. 28.

m us

!

Ü

il

:Um (

JFilius bominis uog venit minmfhaít, [ód mim-

zcyo;þ

Vave.

T

lss

i

li

Prob. 1. Eodem confentiunt SS. PP. fidif-

j

fimi interpretes divini Verbi.

Irenzeus l. r;

as v

axderam d

[

!

:

advers. heres.€. 14.. Si mon. baberet cavo [alva-

aquam Ferbum Dei caro fa&tum effet: €9

f n

yi, nequ.

f mom babevet [anguis qu[lorum inquiri , mequa-

Á

je g

Athanafius

iDropte r

quam [anguinem babuil]et Dominus.

Ser. 3. cont. Arian.

AVeceffitas indigentiaquebo-

d monm

muünwm apterior efl, qua fublata cavnem uom in-

Jrinopde m

euifJet

Non igiur pvopter feipfum, [ed

!L (d qudt

RfTQI,

proptev soflram. falutem, &2 demolitionem mortis

advenit.

Origenes homil. 24. in Numer. i

| m

non fuilfet peccatum , ananfi[ét boc quod in. princi-

dir

io erat Dei verbum. — Gregorius Nazianz. Orat;

D

36. Qu bumanitatis a Deo proptev uos fuüfceptaa

l IH

cauffa ex[litit ? profeto ut nobis falus pavavetur.

2

Chn

1.

lY

;

1

"

|

Quid euim aliud cau[fce adfervi poffit * Ambrofius ,

|

!

f

leU |

l de Incarn. Dom. Sacram. c. 6.

Que erat

I

!

eauja Iucarnatiomis, sifi ut cavo. que peccavevat y « . p

Lj

ger fe vedimevetur ? Chryfoftomus homil 27. i

.ï'.,""S Iiiy

Z

G

*

Math. — Jec cuvatiomis [ola cau[a efb , pvop

a

m

i

x

:

um in bunc mundum defcendit,. Auguftinusfü-.— ü jj

à

per verba Apoftoli Ser. 8. .5j bomo uon peri:

' 7 i

4

ifjet, Filius bominis uon veuifft. Ex Serm. i:elzlïsx

ïïr:um, /,m

:

i

.

Vgssr DiviNk

177

| """71]14"1; l

AVulla caufa vemiendi fuit , mfi peccatoves. falvos

MO fu.

facevet : tolle imovbos, tole vultera , eg mulla

MT 1 .

cauja eff.

! du

Igitur cum Patres hanc unanimem & indu-

l Fi]ü) qua

bitatam doctrinam in íola S. Scriptura nuper

V5 N

recitata fundaverint, certum eít, ex S. Scri:

li 20 j

ptüra juxta fenfüm Patrum explicata ;; unicum

» fl n

ac potiiïimun'ï decreti Incarnationis myfterii fi:

.nem fuiffe remedium peccati;

]

]

3 DP. fdí

Ex bifte Col

f

engus ]. :

o.4 Motivüm primarium;

cur Chriftus paí

1

b

ilis decretus fuerit;: non eff&

tt m rb

excellentiam & gloriam Chrifti: nam patfio

m dr:

fecundum fe non eft amabilis; ergo non poteft

l(lllm y hifte

expeti; nifi propter Satisfa&tionem, rion vero

— Mhus

propter Chrifti gloriam:

Ergo oloria Chrifti

gt

eft motivum Secundarium dumtaxat & minus

220 0

principale propter quod decreta fuit Incarna-

fifm, )

tio: Id quod tantum evincunt ar

J2 10

verfariorum.

gumgxïta ad-

Numer, 1

lL Rédemptionémi a peccatis actualibus

yd i p

hon poffe effe motivum principale Íncarnatio-

7ianz, Ort

nis ac primarium prout Chriftus eft paffibilis?

to fifti

nam poterarit illa omnia vitari ex tneritis

pat-

: havartt.

fionis Chrifti : Er

o heec ante praviía fuit;

Ambrolu

quam illa abfolute furura: ergo ad illa tollenda

i

g us

non poruit Chriftus paílibilis primo ac przci-

a. pte decérni.

Suntigitur & illa motivuii tüi-

ormil 274

nus principale Incarnationis decretee & Chrifü

di, i. patfibilis: eft enim morrüus pro peccaátis om-

yolinsd

5

nibus, ut habetur 1. Joh. 2. v. 2. Zpfe eff pro«

pitiatio pro peccatis moffris ; uom pro nofivis. autem

;yïo [7] p?'l-

is

;

:

füntum , fed etiam jro fofm mundi.

II

A,

L

?

178

Dr INCARNATIONE

.

yh []On ]

II Solam redemptionem a peccato origi-

[Erj" fii

il

nali fuiffe primarium ac principale motivum ;

cur Deus Chrifftum venturum decreverit.

j d

I

'INam capite 5. ad Rom. a Verífu r2. usque ad

gt

»

i

l/

finem; continenter redemptio Chrifti peccato

Adami opponitur, diciturque, per unum ho-

qupno

minem fuiffe omnes juflitie ac vite reftiru-

tos: Sicut per unum ornnes peccati in

ortisque

Chriftus

rei effecti funr. Et Joan. z. v: 29.

pejräi

(

m

dicitur /Zgzus Dei, qui.tollit peccatum anundi:

Quod de peccato originali explicant Irenzeus ;

j ( |

Cyprianus, Auguflinus, Profper ad capitula

Vincent. aliique PP.

lii h

IF. Vi decreti prefentis Chriftus nonerat

d

venturus, fi Adam folus peccaffet; neque po-

fnat (

fteri idem peccarum contraxiffént, etiamfi cri-

pius Conf

minibus actualibus fe contaminaffent.

Utrum

witid o

4utem tunc vi decreti alius. venturus fuiflet ;

wl &p

non conftar.-

nimo modo

F. Etiamfi pofteri Adami nulla peccata

st nf

-

s

Ms

actualia commififfent, modo contraxiffent. ori-

VVR

t

iamnm)

ginale, tamen venturus Chriftus fuiffer: namy

juxta Corollarium 2. peccata actualia funt mo-

—Fr,».ïw.a';;ï. WF

tivum tantüm fecundarium ; defectus autem

T

motivi minus principalis finem intentum mini-

^[

J

me impedit.

qi

DA

l

V dl

ARTICULUS IL

AW

Dz]þlvuzzt(ur objetlienes €9. evafiones. Advev-

n

$(

GYZoYUtH.

xlgm

Aríd

l] Nv

Obj. . Dum S. Seriptara & Patres ajunt, i

m foif

m

lam redemptionem'à j

Chriüum veniffe ob ío

TIDpto

peccans,x;

.

Vzxmnsl DiviWi

179

Ceito orägi.

peccatis; rion intelligunt abfolutum adventum

otiyn.

Chrifti fed tantum . czeumpflantiam cargis pa[fibi-

&CTeVert

li. Quare etiamfi Adam non peccaffet, fuif-

. Ut

fet tamen tunc venturus Chriftus in carze ii

U Detoar

palis.

e. IN. "dffimnpt. Vrigida hac explica-

nom ;

tione propofitiones omnes etiam clariffimas fa-

:'itæ refin.

eile elufero.

Certa eft omnibus hec enuntia-

LOT

tio: fi Carolus VII. Imp.non fuiffet mortuus;

Chri

Ordines Imperii Francofordiam non veniffent;

11 Ut

Quis autem ferat hanc diflin&tiunculam: 707

it [rengas

veniffemt quidem cum tauta pompa eg famulitio. C.

4l apini

1102 veniffent eo finpliciter. N.

Infl. 1. Poteft Deus decernere aliquid ex

]s noner

duplici motivo torali.

Igitur totaliter ac pri-

t I

tnario decrevit Incarnationem ex complacentia

; D d

ipfius Chrifti ante previfüm peccatum ; &

m Ums

pott illud conditionate prxevifum decreviteque

uros fatfa

totaliter ac primario eandem Incarnationem

optimo modo fururam.

Adamo ergo non

a peca

peccaturo veniffer quidem Chriftus, íed non

vfent on

vi ejusdem decreti.

Ita fuar. & quidam alii,

ifet: nat;

qui tamen in módo ex plicandi inter fe diíTident.

fünt mo-

E IV. ^dut. Difputatur hic; non que Deus

ls auem

potuerit decreta concipere; fed ex quo fine

um qin

decreta fuerit Verbi divini ceconomia.

At-

qui S. Scriptura & Patres abíolute pronunti-

ant, Chriftum. venifle propter peccatores; &

ideo folum veniffe.

Sed & fubíftantia Incarna-

tionis defignatur per verba mzi, & , ceuire

; At :f

Chriftum: Scriptura autem femper ait; Chri-

p t '

ftum fuiffe miffum , & veniffe propter falutem

yimi, & redemptionem noflram; nufpiam autem

M.2

Peccatis,

l

propter

1895

Drz INCARNATIÓNE

D

]

iil

propter fuammet excellentiam: Gal 4. v. 4. $.

Mifit Deus Filium fuum , ...

ut €os qui fub lege

i o d

eraut , vedimeret.

oan. 10. V. IO. Égo vezi ; u£

p

vitam babeant &c. Ec Symbolo PP. Quwi pro-

gar,

ptev nos bemines €g' pvopter noflram. Salutem . de-

(j M

Jeendit de. caelis.

Subflantia e

rpgo Incarnationis

ag

[

decreta pracipue eft ad tollendum peccatum.

4

D Sgpiet

Jufl.2. Patres folum loquuntur. de adven-

i

pb

h

tu Chrifti in carne paffibili, motiva ceetera dií-

!

l

fimnulant.

NU

&. Quia nonaliter Chriftam ventu-

rum noverant, hincitaloquuntur: imo ne-

:L*'oiocava.i

gant , alias fuiffe venturum, fi Adam non pec-

deedl

caflet? Zünc iuevzo exploditur. Scoti commen-

am n n

tum, qui omnes auctoritates eo poffe, ait,

jIcamz, f

explicari; quod Chriftus non veniffer ut re-

D

demptor, niíi homo cecidiffet: an enim ex

Tüm füorum

Scriptura dicere debebamus , non dari re-

u t

emptorem, ubi nemoredimenduseft? Quid?

st frim

quod in Scoti opinione falfüm effet , quod

&t ( conen

Chriftus propter nos homines & propter pec-

M

catores miffus venerit: nam Deus factus eft

emdr

homo per actum illum; quo primo decreta eft

1

trüre

Incarnatio; hec autem , ütaitScotus; decre-

là

um f

AU

ta eft tantum propter excellentiam Chrifli,

Qd

non vero propter hominum íalutem. — Ergo

* Tinp t

Chriftus nec nüffus eít, nec venit propter ía-

.qu& o

]

lutem. hominum peccatorum.

Berinde ac

KL EAT.&

medicus folum nuptiatum caufaà hinc Moguna,

ICOI'M.

tiam profectus, fiibi Cajum eegrotum fortui-

EU

to reperiat & fanet , non dicitur Caji gratia

i

At As

N

Moguntiam profectus: aut Rex in civitatemi

& ftip&-

-

1 Drad

aliquam cum ingenti pompaaulicorum

toru

[

*

I

.

Vrnbi Drivixr.

IB8I

TM

torum ad oftentandam majeftatem fuam inpref-

trnu fj lf;'

füs, non dicitur amore civium eo venifle ,. fi

dowtj g

incendium, aut feditionem ; qtyæibi forte ori-

* (

untur, extinpueret.

MR d

fententige f'oiida

Ttnationy

Ob;.2. Affertores hujus

Scripturarum SS. auctoritate nituntur.

Prov.

Deccatum,

' deadya

8.v.22. Sapientia eeterna ait: . Dominus. poffe-

dit me'in imitio viarum [uavum , antequam quid-

! Cfera d

lm venn

quam facevet a. principio. &c.

W. IV.. Affumpt.

Quid de lectione Graeca LXX. Interpretum in

* qmo né

illo loco Prov. 8. tenendum fit, ediximusfup.

O not «

c. I. a. 9.ad inft. r. Obj. r. pag. 91. Undeet-

QILCORITED

am conítat, non accipi illum textum de verbo

| ol a

Incarnato, íed de Sapientia increata, quam

nf u x

elim Deus poffedit. principium vie fue feu ope-

: 4l enm q

rum fuorum , azze opera fua ab eteruo.. 4 fce-

Ton dar t

culo, feu ab serernitate, principatum temui , aca-

st Qui

fpite ante primordia terre , ut. hebrea lectio ha-

dfit; qui

bét: & confentiunt illa Joan. 1.

Jn principio

fopter p

erat. Vevbum .

; fadus d

Omnia pev ipfum fata fumt.

Quodfi eundem textumad Sapientiam Incar-

decretaed

natam trahere velis, dico, Chriftum fuiffe

i5; d.

Principium feu caufam reparationis & falutis

? Chifti

noftre, quod eft opus Dei nobiliffimum: fuif-

m, b

Íe virtutum omnium prototypum & viam;

ropter l

qua nos ad Deum atque immortalitatem ad-

Jefinde &L

ducit.

Eamdem Sapientiam ; 'ut habetur

x ar.Cor. 2.

v.7. puedefmavit Deus. ante. fecula

Yrom iort«

àn gloriam noflram ; íed de Chrifto erucsfixo pro-

(j gmia

teftatur Apoítolus fe loqui, qui quidem ab eter-

n at

nofuit predeftinatus ; fed non nifi poft lapfüm

of

Adami pradeflinari poterar.

torum

M 3

Tuft. 1.

Drz INCARNATIONE

D

182

gt h 0/'.'

Infl.1. Eccl. 24. v. $. Sapientia dicitur

priümogemta ante. omuem. creatuvam .Colos. 1.

v. 15. I6. Chriftus appellatur , przmogemtus

| l i

(v

ln

i.

ommis creatuyce: quomiam i ipfo condita. fumt umi-

verfa &c. Rom. 8. v. 29. primogenitus ex anul-

u

ell

zis fratribus, &c, . Exgo $. N. Conf. Ambrofius

TO

l. 1. de Fide ad Gratianum , c.6. ZLegzmus ; in-

quit ; gemitum , quia Pater dixit: Ex utevo ante

(

luciferum genui 165 legimus primogertum Filium,

n

legnnus . unigetitum : primoyemitum , — quia, uemo

aute ipfum: unigenitum quia uemo pof! ipfum. . Ya

| d

NI

etiam exponunt Epiphanius , ''heodoretus, &

(s

PP. alii plures.

Qui vero cum Hieronymo

1303

[

putant, ifta de Chrifto homine dicta fuiffe,

quht, (

U

vocant eum Primogenitum excellentia, hono-

mf

re ac dignitate: ficut Ifraél Exod. 4. v. 22.. Et

C 214f m

David Pf. 88. v. 28.. Item Ephraim. Jerem. 3 t.

fiturum &il

F u

v. 9. Et Job. 18. v. 13. dicitur prmogenita mors,

i. e. funeftiffima. Ifai. 14.V. 30. primogeniti pau-

f T

Dicitur item Chri-

erum , h.e. pauperrimi.

Q at

ftus pvimegenitus ex multis fratvibus , quia ipfe

W

[

i

eít filius

b

ei naturalis, ante omnes homines

i

i

predeftinatus ad filiationem , dnionem cum

..:Jmhüy

Verbo, ad gratiam & gloriam, eftque exem-

f

A

n

plar & finis electorum. Auguft. L. de predeft,

"

A

Ganéb c.^15;

T

Jufi 2. :Chriftus dicitur finis omnium 4

jü

creaturarum: . Hebr, 2

Propter quem omtia as

Ev Coloff. 1. v. r6. ubi Vulgata habent, ormia

i hum

per ipfum &9 in ipfo condita funt , Greci ita le-

A

"

ü

nt: u 7rávra, d'i auroU 9] eio avv Ex Tig at

h OPOIRS;

] Q & n

É

rgo Chriftus prius intentus fuit, quam res ;

cecterae.

) If

*

i

D

VengBI1 DiviNr.

183

It ii

cetere. Bs Difl. , Aut. Chriftus eft finis rerum

) ,COIOS. l

roductarum C. productionis rerum N. Decre-

Drthtee,

tus fuir Chriftus primo proprer hominum fa-

Hf

lutem:; poftquam vero decretus fuerat, ne-

VAUE ey m

ceflario caput hominum & Angelorum extitit ;

Aebrofs

eo quod eíles Dei Filius & haeres Patris.

HAfimg;i

Qu fola mens erat Patrum Sardicenfis Con-

A MY g

cilii qui contra Arianos potiffimum contendz-

fit F

banr, Chriftum non efle mneram creaturam,

(l t

fed verum Dei Filium Patri confübftantialem;

fun. T

& ab &terno penitum.

1. Ireneeus

us &

Qbh;. 3. Au&toritatem Patrum.

'&TOR&'IUO

l3.c.3. Cum, inquit, preexifleret faloaus,

d& Cf

oportebat , quod e [aloaretur fieri, ut mom vacu-

lenüa, hono.

um fit falvaus.

2. Auguftinus l. z. de nuptiis.

4* 2l

€. 21.ait, matrimonium etiam ante peccatum

i Jeremar

futurum fuiffe Sacramentuim maggum 1n. Chriffo

p m

? Ecclefiz, ut dicitur c. $. v. 32. ad Ephef.

'mogaz//!z])fmn

Cyrillus Thefauril $.c.8. Prefundatur , in-

'jem Cl

quit, agfe 7os Chriflus, €g im ipfo mos omnes [u-

; qua ii

peredificamur. idque ante umtium mundi im pre-

5 hominá

fcientia Dei , &c.

Ergo' . JV. Conf. /4d 1. .

S. Ireneum hoc loco folum de Chrifto ut Deo

m CUt

que d-

loqui: diferte enim l. . c. 14.. docet; Chri-

ftum nullo modo venturum fuiffe,.íi Adam

je prædeit-

non peccaffet.

Igitur S. Doctoris fenfus hic

s omnium;

eft; cum, previfo lapfu; fuerit ab zeterno de-

( awu.mlï

Acretus falvans, atque etiam ab eeterno extiterit

enr, o

Verbum cauíà omnium & potens omnes falva-

j ia

"

re, oportebat ad executionem aliquando pro-

YVl

[

&edere,; & mundum, hominemque qui falva-

u

l Qam FCS

,retur, fieri.

Hanc effe lepitimam interpreta-

a

M 4

tioncm,

.

"8

Dzr INCARNATIONE

.

P

tionem, liquet ex Adverfariorum' doctrina,

.-lm

Q p

qui tenent; Chriftum ut falvantem , non prz-

Ti

I

Ti

extitifle; neque in carne paffibili decretum fuif-

n Ni

Íe ante decretam mundum ,. aut previfum

li

peecatum.

|

Z4d 3. X S. Doctor ait quidem , conjugi-

l

PT

l

um in ftatu innocenrie fuiffe vinculum viri &

fcmine, quod poílea Paulus Sacramenmtum

magaum ii Cbriflo 67 Ecclefia, appellavit: non

r

]ym d

|

tamen ait: Auguítinus, matrimonium füturum

fuiffe fignum conjunctionis Chrifti & Ecclefiz,

J

t

fi homo non fuiffet peccáturus.

' plüatm q

i

"d 3. &.. S. Cyrillus vult; Chriftum pree-

f tT

fundatum effe ante nos, quia definitus eft. in

finefne nl

n & b

divina providentia, non ante previfum no-

ftrum peccatum , fed antequam ac&tu peccare-

edlur,.

mus, & eo folum fenfu benedictio maledictio-

telanti; X

nem antecetfit.

Unde quod poftea utitur fimi-

t qül

litudine architecti ponentis firmum fundamen-

m, & hr

rum, in quo domus, fi ruat, recdificari pof-

p

fir, non vult ipfum decretum effe ante pecca-

4 Vi

tum (ibi enim agit de Chrifto quatenus per

t dban

eum falus humana reparari debet, atque adeo

| i f

"

ut paífibilis eft, cum tamen hoc adverfarii

;h

i

:

nolint) fed tantum ita fundamentum fuifTe no-

(

i

As

Íftree primze juítificationis, qua per gratiam a

Deo liberai fümus, ut filaberemur, repara-

| m

Ia

N

i

riin ipfo poffemus: £ //, inquit, zm ipfo pre-

lt

varicatioe cadevemus , — im. ipfo vuvfus veuevave-

Bu

3.

Sed paucis verbis totam hanc quafítio-

j [

nem decidit idem Cyrillus l. 5. de Trinit. ante

1 -T ilim.

3

4

medium: S; gou -peccrl[eng , üeque fathus e[fet

FRCR n

oU5

x

*

|

J

|

L]

Vznmsi Diviwir.

185

Eece

u dO&ring1 ,

wobis fimilis ; ueque. fuffimuiffet. crucem.

h ROt p

utrumque negar futurum fuiffe , & fübftan-

"Eetum ff

tiam Incarnationis , & patlionem,

Ruperti

- D'viftn

fuffragium Reinaudus notat hic non effe cu-

randum, cum fit unicus, in hoc pun&toincon-

b tonj.

ftans, & PP. füpracitatis multo junior.

lum v

Ob;. 4. 'Fheologi fiepe inveftigant. finem

CH

myíteriorum , qui'a Deo revelatus non .eft.

ivit: g

Ergo falfüum eft argumentum 1. conclutionis,

t füurm|

nihil de myfteriis afferi oportere, nifi qued re-

Dodelg, "

velatum fuerit.

x. JV. Couf, Quando S. Scri-

tura finem nullum operum divinorum expri-

ttum p

mit, recte Theologi aliquem indagant; cum

Ws el i

fine fine nihil a Deo fiat.

Cum vero Scriptu-

vevum m.

ra & Patres finem aliquem myfterii clare

i r

edifferunt, & eum íolum fuifle &nem pro-

o maledidi

teftantut ; bona methodus exigir, huic revela-

itttar r

tioni acquiefcere, & non alium comminifi fi-

fundam-

nem, & hunc ill

ferre.

i adequare, nedum pra-

:

iücari p

& D

Jufl. Scriptura & PP. illum folum finem

ATEDUS Ddf

volunt ac debent exprimere, qui nobis finere-

tque adeo

velatione fpeciali innotefcere non poterat.

adverfti

Atqui fine fpeciali revelatione poterat innote-

faiffe : |

fcere, excellentiam hujus myfterii fuiffe inten-

mtam 1

tam ut finem , etiamfi Adam non peccaffet:

N

Ergo non erat opus hunc finem a S. Scriptura

ifpay eexprimi. E excufationem iftam frivolam me-

j r

zito Haunoldus appellat, & JVegaz sziz.. Excel-

lentia Incarnationis nihil neceffitatis Deo intu-

x u- [

"Tron n

.it, ut illam decerneret, aut omitteret: Sier-

(f ,goexila raione decrera fuiflet; non.poterat

u ve

M5

nifi

186

Dz INCARNATIONE

*

i

nifi ex fola revelatione nobis conftare.

At-

j

u

i

enim S. Scriprura & Patres folum peccati re-

medium ur finéem Incarnationis nobis incul-

[

]ror

cant, ac preterea negant omnem alium finem.

M

p

Ergo evidens indicium habemus, finem pri-

marium alium commentum effe.

yetm u

pre

Ob s. Non prudentrer ordinatur majus

| gr leï

j

UM

It5f

bonum ad minus: Sed Chriftus infinities ex-

cellit omnes homines ; ergo non potuit tantum

j äïuerig.

n

propter horum falutem fuifle decretus. & Df

À4. Non prudenter majus bonum ordinatur

às QU

ad minus tamquam ad finem ultimum C. ram-

A dQ Q

quam ad finem intermedium N. Finis ultimus

| niràt, u

eft gloria Dei, ad quam Chriftus ip

1 nienmm

natur.

ife ordi-

lum Pa

Iufl. x.. Medium minus amatur quam finis:

j quaolum

at non poteft dici; quod Chriftus a Deo mi-

nmpini

nus, quam falus hominum ametur.

.« |

&. Dift.

|

tf d

I. Propos. Minus amatur quam finis ultimus

M4 h

fimpliciter C. quam finis intermedius fu/diff.

t m

]

fi fit medium ex natura íüailli fübordinatum

C. fi fit medium , quod ex abundantia clemen-

W

lul

Jl, )!

q

tic ordinatur ad finem divinz pietatis & alia-

quí

rum perfectionum manifeftativum , minus

Qd

amatur, quam finis ad quem conducit N. Ita

X

&

fit

Deus Angelos ad noftram cuftodiam deftina-

li

vit: medicus pauperi zegroto fervit : Rex per fili-

NT

um füum oppreffze provincise füccurrit.

* 6p

Jnff. 2. Exgo adventus Chrifti effet bonum

g

occafionatum : Chriftus paudere Ípeculative — g

V

]i

BN

i

poffer de peccato ; quia fine hoc ipfe nonfui& : ij

A

4f

bfurda '

fer fu;urus: hec autem Catherino ita a

viden- «

L

D

VrnBi Diviwr

187

i d

videntur, ut fcribat, effe indignitatem abomi-

Pt

nandam , dicere, quod Chriítus jroptev 3os

0bf ingj

bemines €g. proptev moftvam . [alutemtit productus.

m finen

pB./4d.1. Íncarnationem non effe bonum occa-

lm pr.

fionatum proprie, quaíi fortuito & preeter

mentem agentis nobis obtigerit: Sed impro

c

ür m

prie; quod previfo Adami lapfü Dei Sapien-

TLl G

tia & bonitas miferiam noflram tali medio fub-

AUE fantüm

levare. voluerit.

Unde patet Ye. ad 2.

Quod

: &j

Chriftus leetari debeat de Sapientia & bonitate

ordinatür

divinay cui füam miffionem debet; non vero

m C em.

de peccato; quod Deum magis ad vindictam

us utimis

movebat, quam ad bene faciendum. — Catheri-

s t od

ni cenfüra non tam nos petit, quam fymbo-

lum Patrum.

Illi B. Bonaventuram oppono,;

Fquam f

qui noftram fententiam judicat effe mapgis con-

a Deo m

fonam pietati fidei, magis quoque devotionem

2

accendere, & Deum plus honorare.

Qs vlrimi

Jufl.3. Ordo exigit, ut prius eligantur,

ios iij

que fünt propiora fmi: atqui Chriftus pro-

ordinatun

ius ad Dei gloriam accedit; ergo prius de-

ja dlemet-

ebat eligi , quam cereata cctera.

Bo Dljf

j & dii-

Ma

quz fünt fini propiora ordine cau-

, fs

falitatis C. ordine dignitatis IN. Porerat Deus

i N. T

velle gloriam ífüam, quae ex noftra confequi-

n delun:

tur beatirudine , eoque noftram juftificatio-

nem, tamquam medium propinquius referre;

x

i.

T

»ac poftea Incarnationem decernere: que licet

ex fe perfectior fit, eft tamen medium remo-

(er um |

pv

tius ad divinam eloriam per hominum falutem

i

fui 1

j

|

- .obtinendam.

fenon

j d

ARTI-

Af :

|

Drz

188

VCARNATIONE

lum

ARTPICULUS'IIT.

n

H

)

.arqläf

Ya

Decretorum. divinorum. quoad. Ferbi econo-

L

Ü

miam . ceovdinatio.

1 [ril

?Eïä

Ota. Quamvisexfiftentia Chrifti, hominum

j [ D

Y

W

Af

& Angelorum uno inftanti a Deo. decre-

hp

ta fit, tamen juxta noftrum cogitandi modum

Sumd

^

in divinis decreus diftinguimus figna rationis

o

aliaaliis priora, non quidem ex ordine, quem

Dei decreta inter fe habeant; fed folum ex eo

stv

ordine quem inter fe tenent res a Deo decre-

M

freben

tw, ita ut id a quo aliud pendet, dicatur prius

decerni, & quod ab illo pendet, videatur in

(ido i

pofteriore figno decerni: quod vero non pen-

ned

| .. (giit

der ab €o, cum quo eft connexum, decerni di-

catur in eodem figno.

Nos ordinem figno-

fentits n

rum iftorum in decreto Incarnationis ex fen-

! nop if &

tentia S, Thome breviter exponemus.

v 4cm1 Det

Dico. Ordo decretorum divinorum quoad

j fuj[ l

Premif-

!

W

ceconomiam Verbi eft, qui Sequitur.

J

fis iis quae Deus per Scentiam . atelligentie fim-

iv

'à ]

jlicis precftare ac permittere fe poffe novir : &

E?nl;

fhm

quce per Sczeztiam Mediam ex his vel illis cir-

mpgl

cumítantiis in materia prefente conditionate

I

T

lj

furura vidit, decrevit L. creare cum hoc Uni-

"u

AU

B

verfo Angelos, Homines ad finem füpernatu-

«Ior

ralem: Adamo caterorum hominum capiti le-

Tun i

gem peculiarem ferre, cujus obfervatio aute U

A

violatio omnes ejus pefteros bene aut male af-

Il

ficiat: permittere peccatum Angelorum &

"Q Præfdm

Adami commune humano generi.

II. Scienia,

(s

vifions Deus intuetur ruinam & damnationem.

'a] Virg(

CcacQ^

[

Vznsai Divixi

189

cacodemonum, prevaricationem Adami ejus-

que culpam pofíteris ipfius omnibus etiam

li tj

B. Virgini Marie imminenrem: item eerumnas

cnasque cateras genti humani inde even-

i) hominum |

turas. III. Deus humanigeneris mifertus Chri-

80 d.

fturn in peccati medelam decrevit.

IV.B. Vir-

( modtm

l

inem Deiparam decrevit ex meritis Chrifti

11 Tationj

j

ii füi eximere ab originali peccato; quod

Ine, quem

ceteroqui debebat incurrere.

V. Reliquos ho-

Ài er .

mines peccato oripinali inquinatos videt, ac

)9 decre.

B. V. Deiparam Chrifti gratia preeventam &

dcm yis

finelabeconcepram. VI. Intuetur fatisfactionem

vilur

a Chrifto exhibitam & remedia lapfis homini-

1 Wg.

bus parata. . Éx /ifce

; m

. Conficitur L. Gratias Angelis & primis Pa-

dinem s

rentibus noftris ante ipforum lap(um collaras

non fuiffG ex Chrifti meritis: nam cum . illee

Is ex &t

J»

Adami peccatum, ex cujus occafione Chriftus

um quod

decretus fuit ut paffibilis, anrecefferint, etiam

Dremf.|

preedeftinationem venturi Chritti patlibilisantei-

(gaz!iæ f

verunt; quire ipía nihil meruit, nifi paffibilis.

: novit: &

II. Eamdem tamen primam oratiam pecca-

d lls ci-

to amiffam, poftea primis Parentibus reftitu-

mditiontte

tam eX Chrifti meritis fuiffe: nam oratice illius

| hoc Unt- |

reftitutio peccatum ipforum, & previfa Chri-

[upernatt

fti merira ac mortem fübfequebatur.

Nullum

n apiil |

igitur gloriee gradum Adamus in czlo habet;

m z aquam Chtifto non debeat.

r mtt

7/. Iucarnationem a Deo praefinitam fuiffe

yelnm &

ante prefcientiam peccati originalis reipíà

T jura

fingulis contracti, a quibus contrahitur: ficut

amtonet

tnim D. Virgo per gratimm Redemproris àb

«

grigt-

199

Drz ÍNcARNATIONE

.

originali peccato przefervata fuir : ita alii etiatii

i

gdgn

j

li

preervari potuiffent.

Ergo decretum re-

Aemnym i

demptionis prius erat , quam peccatum primi-

l

genium contraxifle preevidebantur.

[ ll

m

(

Qbh. Ex hac decretorum . ferie' fequitur;

u

Chriftum effe ultimum predeftinatorum; cum

!

tamen illorum fit caput. — Probr. feg. Finis eft

Adam

prior mediis: atqui Chriítus eft tantum decre-

tus ut medium ad predeftinationem hominum:

«t

ergo horum pradeftinatio prior eft Chrifti

frimi

m

predeftinatione.

B. IN MHlat. 74d probat. difi.

inin. Chriftus eft. decretus ut medium ad ho-

iütcola

ininum predeftinationem acceptam improprie;

j CX

quatenus dicit praeparationem mediorum uni-

Tiim

verfalium ex generali , antecedente & ineffica-

L

ci voluntate Dei falvandi omaes profectam C.

i.

ad predeftinationem proprie acceptam, prout

WUTTU

complectitur gratias victrices & decretum efhi-

lu G.

D

cax falvandi electos IN. Deus quidem prius vo-

TUIYQUS Veff

luit redemptionem & falutem hominum gene-

i

du

ratim, quam Incarnationem ; fed voluntas ifta

j

n lu

eft antecedens & communis toti humano pe*

^ (

yilit

neri.

Econtra preedeftinatio eft efficax & par-

1

n

ticularis ozdinatio , qua certi quidam homines

ij

(l

ad vitam seternam deftimantur, qua. quidem

»

MU

poft decretam Incarnationem demum ftatuitur.

j

Ieitur in divino confilio 1mo decreta fuit hu-

i

M

mani generis redemptio.

2do. Incarnatio feu.

Ü

predeítinatio . Chrifüi.

3tio. Pradeftinatio

Uü änhr

quorumdam hominum.

Chriftus itaque pree-

t nols

A

&eftinatus eftante omnes homines; non tamen

of

"Mi

ante Angglos.

Quamquam etiam horum irt:

Aito cm |

quitr

z

[

V

Vrnai Diviswir

191

ld j

- n.:xitu vere dica

tur primus prede[tnatorum,quoad

Tetüm s

' excellentiam; Chriftum enimeffe , & effe pra-

Tüm priy.

deftinatum idem eft: cum Angelorum praede-

ftinatio gratia fit alia ab illorum exfiftentia.

£ frqti.

Juft. 1. - Secundum Apoftolum .Ephef. r.

)rum; [a

V. 3.

Deus "beuedixit. nos. im ommi beneditlione

j. Finisdi

Jpirituali i. éeleflibus in Chriflo. . Atqui. gratia

füm deqr.

innocenti Adamo collata fuit benedictio aliqua:

honainum

eroo hac etiam in Chriflo fuit nobis collata.

[e]

&F Chri

E. Explic. verba J pofl. benedixit nos in Chri-

f:'ï(]//i?f j djt

fto omni benedictione, que ante maledictio-

um « ho:

nem fuitcollata IN. quae fuit data poft maledi-

Linpropts

&ionem C. Mox enim fübdit: 7 quo babemus

Aüprm rj

vedemptionem pev. Sanguimem. ejus.

Secun-

t & ndin:

li

[f

[

"

dum beneplacitum ejus, quod propo[uit im eo: in

pn

dz'qufz/?ltz'one pleuitudinis | temporum , iuflauvave

f p

TCCU Gl

omuia im Chville, quee im celi $g que in f"

fant.

Grec. dvaxepaAaidoaSai. quod Hie-

m prüsve|

ronymus vertit, veczpitulave, renovare, re-

Inum pcns

dordiri , reftaurare; dvaxTíGaw ,. &xaya^ a d -

olpntas 1

y&v.. Hinc Aug. Enchirid. c. 6». — z Chriffo

Imano gt

anftauvantur , que im celis funt , cum id quod in-

ax Arpit-.

de im J4ngelis lapfium eff, ex - bominibus vedditur.

) liomines

Jnflaurantur autem que im tevvis fuzt , cum ipfi bo-

g quem

tmines, qui predeftinati [unt ad eternam vitam, a

; r

covrüptionis vetuflate renovantur.

x für i -

Infi. 2. Sententia ifta videtur repu

nare C.

amatoft

rident. Secundum quod Chrifti

gloria eft

;

xdelinzo

cauía finalis noftre juftificationis.

Bt.'N. U]t7f.

qugepe-

Ex noftra fententia, juftificatio hominum eft

monaimel

finis exfiftentiee Chrifti,' ubi homo eft finis cui,

od

jüftificatio ejus

hrifti

s p

.

ïfinis 4ui: deinde gloria.C

finis

D& IxcABNATIONE

.

105

j

qm44

finis eft noftre juftificationis, nimirum Chri:

al 1

ftus finis czi ,

loria ipfius eft finis quj. Itacum

u

medicus aliunde accerfitus ad curandum Prin-

[ L.Jmä

cipem venit,.alias non venturus, finis cuz hu-

[

jus adventus eft Princeps; finis qui falus Prin-

y

fi

j

cipis: medicus viciffim ex hac curatione fpe«

rat pingue honorarium, quod eft finis qui , ipfe

s Clv

i

9 l

vero finis cur.

Ubi duo fünt fibi muruo fines;

n

W

u

fed refpectu diverfo.

Infl. 3... Chriftus etfi pofterior Patribus Vet,

üi

.'J*CICT-'."JHN

|

'Tett. eis tamen oratias promeruit? ergo etiami

f m

o

[oy

ratiam Angelis & Adamo inno-

h

potuit mereri

] Sïm

JM

j 1

centi collatam.

R. IV. Ceuf. . Gratiee Patribus

^ tin, v

fuerunt datz poft lapfum, & intuitu Redem-

| lionem ay

ptoris jam. decreti, qui folum tempore erat

Tsinfpor

pofterior: econtra pratice Angelis & Parenti-

al Pa

bus ante lapfüm datee non tantum precefferunt

Chriftum exiftentem in tempore, fed etiam

i fyore i

RT U

ut exiftentem in Dei prefcientia & predetti-

i, u

natione.

Quapropter cum S. Fulgentius]. 2;

!

ad Thrafimundum, c. 3. & S. Bernardus. ferm.

TUCTI

22.in cant. ait: Qui erexit bominem dedit flamti

"4npgelo , ue laberetur , hoc folum volunt, quod

Chriftus, qui ut Homo Deus hominem re-

"1

!

flauravit; Angelum ut Deus a lapíu fervavit.

10d clarius exprimit idem Bern. Ser. 1. de

||

di[lm'. ü;fj &I

Circumcis. Jem €9 .4ugeli falvatov £ bomitüis;

fid bominis ab. Incavnatione , "Augeli ab initio creaa

1 COH!'CQL[; Y

* atl

?ure: ergo fecundum Bern. non eft falvator

Rn As

Angeli ab Incarnatione.

Jufl. 4... Adam adhuc innocens fidem e& re-

(ütndo, at

velatüone habuit Chrifti venturi, ut tradit S.

o Qu

"Fhorm:

z

VrnBlI DiviNi.

193

ittt C

;17."h0m. $.2

U. lag

.Q: 2:a. 7. & 3. p. q. 1. à . ad $.

Ergo etiamfi non peccaffet, Chriftus venturus

um Dris

fuiffer: nam revelatio illa non poterat effe fal-

nis oj

fa; & cum Adami fides a futuro peccato non

fülos B.

penderet, poterat non peccare; & tamen in

ra;ione f

Chriftum venturum credere: & confequenter

ts qj, p

caufa Chrifti venturi non erat redemptio Ada-

luruo fins

mi peccato lapfi,

R. 7. .4ns.

Nam utrum

Adamo tunc Chriftas revelatus fuerit, admo-

tibus Vi

dum incertum eft.

Merito Gen. 2. v. 21. illud

&t00 m

Hebr. 201m Vulgata, Soporem, reddit &

(dmoinmo:

Q Pab

Symmaáchus x4gor & licet LXX.. Z1eaci , ver-

um Nedem

tant, vox ramen 9raca écf/a//t, proprie emo-

ïQmPOVQ Rn

tionem aup alienatiónem mentis fignificat ; qua-

Is & Pa

lis in fopore hominibus fólet accidere.

Quare

Dracefenot

ad Patrum auctoritatem füfficiet dicere, Adamo

in fopore illo cornmunicaram fuiffe confufam

« d ein

& pradeli

quanidam cognitionem füblimis cujusdam my-

flerii, & aréte conjunctionis Dei cum homi-

Bentits l4

düs, fern.

ne, ab(lrahendo ab Incarnatione.

Quod fi

dt'dlf fdii!.;

etiam iíta fuerit illi tunc revelata, zibilominus

ANegamus, Coufequent.

Adamus & fortaffe Ari-

ant, quo

nnem Ie:

geli aügmentum gratie acceperunt per fidera

in venturum Chriftum , non uf hic erat cau-

j fv

fa ejus meritoria, fed prouterat objectumcre-

Ser. 1. &6

ditum: Quo fenfü augmentum gratiz etiam

& hum

coníequi poterant, credendo venturum olim

j initiu t

* ^ Antichriftum.

Licet ergo fides im. Chiftum,

eft f

!

[

quam Adam in ecfítafi accepit, fimpliciter lo-

uendo, ex Chrifti meritisdari potuerit; cum

hn

zuls

-wenturo Chrifto quadantenus fuerit pofterior :

!

.

Thor.

pro-

Dr INCARNATIONE

.

194

(f

f poüül

probabilius ramen illgex mera Dei liberalitate ;

&

fine intuitu meritorum Chriíti illam fidem &

lonittt

confequens

o

O

ratiee auginentutm nactus eft.

Chriítrus enim nihil mereri voluit nifi ut re-

i gucqnver

ldv

t

p

demptor, quia hic folus adventus ejus finis

qU€F

D

erat: non poterat autem mereri ut redemptor

flerant :

narni

dcoent

pratias, qua' peccatum prace

gl dub

quidquid praecedit peccatum; et

jam gratia'm ü

Ceterum fides

J o

peccato liberantem antevertit.

f

illa Adami bon pendebat a futuro peccato tàm-

vU

quam ab objecto, eo quod Chriftus venturus

T LURLM

at t

folum illi revelatus fuerat, abítrahendo ab ad-

ventus hujus caufa & occaáfione: erat nihilo-

J u

Tnem b ln

ininus peccatum conditio , fine qua revelatio

de venturo Chrifto facta non fuiffét.

Pldlen.

Deo conian

Comventnt

ARTÍICULUÜ S.IV.

; .*m D

Utnrum Incavnatio fuerit conveniens Deo -

t j )

IOra. Hic non difputátur , urrum Incar^

IT

j

natio Deo negative convenerit, hoc eft

U 1f

nullam ei indecentiam adfetat: nam quod füm-

1 CH

ma bonitas & Sapientia ftatuit & exíequitur ;

non nifi honeftum effe por&ft.

ANeque iamen

BU

ideo convenit pofitive Deo, hoc fenfuü, quod

[

1 Ti

ei novam rationeni boni dele&abilis , utilisaut

h

I

honefti conciliet: ex füa enim natura fatis bea-

m

tu$; ac propter perfectiones fuas intrinfece

$U. d.

laudabilis, nullius boni acceffione poteft auge-

3

(mumJ bfj "

ri; ut Auguftinus in P. 15. commentatur.

Ti

lpituv effe&tus. conveniens hic effe dicitur,

VO

quem preeftari ita decet ; ut fecundum rectanr

tatlo--

; üot

V

Vzrn21 DiviNi.

155

h'beralirattf

rationem pofitus fuifle , optimis argumentis

1 fem (

poffit oftendi. Quodfi argumentis à propria

Dd di

effectus bonitate & excellentia petitis id probe-

Tif üt x

tur, ejus convenientia abíoluta dicitur: fi vero

! ejus fs

ad finem aliquem extrinfecum confequendum

Tedtinpi

videatur utilis effe ac neceffarius, erit refpe-

Tant: ng

&ive conveniens.

Utramque decentiam iftam

1 Qratin,

arriculis duobus expendemus. '

atertim Ri

JDico. Incarnationis myfíterium Deo fuit

XccitO t

pofitive & abíolute conveniens.

Ita T'T. cum

5 Ventüri

Probr. Manifeftavit Incar-

S. Ihiqet .T.

ktdo a«

natio bonitatem divinam caterasque Dei per-

- ttat Qul

fe&tiones: atqui hoc modo attulit Deo ratio-

qu z

nem boni honefüi, faciendo ipfum extrinfece

if

laudabilem.

Ergo Incarnatio fecundum fe

Deo conveniebat.

Prob. propos 1. indutlione.

V

Convenienter manifeftat. bonitatem. divinam,

i Dw!

quae ; uti.omne bonum eft füi communicati-

—*

vum, juxta Dionys. de div. nom. c. 2. pofiti-

Tüm [rncy.

ve quodammodo inclinat ad füi communicatio-

i hic d

nem. Atqui [ncarnatio eft inter communica-

quodfüm-

tiones Dei extrinfecas fumma, tum zzfezfrive,

x g,

ratione majoris boni feu perfonalitatis divinze

i n

quz fübftantialiter ac phyfice communicatur ;

fü, qui

tum ex/ezfivé, ratione plurium quibus com-

, at

municatur: in homine enim tanquam in mi-

crocofmo, toti mundo confertur hoc benefi-

j fs o

; inmi

zjium.

Ergo cum inclinatio fit propenfio in

|

yelt 4

|

onum , bonum autem & conveniens idem fit;

hr

|

cum Deus inclinarit ad Incarnationem , eaerit

:frc älCIF llr) '

ipfi conveniens: vergit enim ad Dei cognitio-

II. Convenit

ii

Hém, amorem , & laudem.

"

&t

.

N a*«

etiam

Y*

196

Dr£ ÍNCARNATIÓNE

J

j AM

) M

etiam reliquis Dei perfe&tionibus: amori; cii-

fon

jus eft; uniri amato, Joan. 3. v. 16. Sic Deus

gsC Ü

dilexit. amundum , ut Filhum| [uum umigemitum

i

davet. Tit. 3. v. 4 "dpparuit lenignitas g. bu-

*IIU']dW

manitas ( QuAavSearmmía,) falvatovis uoffri.

Con-

um

venit item juftitie diving, cui hoc modo fa-

tisfactüm fuit: Sapientiee: quae tam opportu-

s o

m

pnum invenit medium.

Hinc PÍ-84. V. 13Tn

g n

Mifevicordia & vevitas obviaverunt. fibi : juflitia

x ofculatee [uit.

allib lz

prg

b

I

Si incarnatio eft Deo converiens,

f at (

ergo non incárnari dedecuiffet Deum.

E. N.

a

lj O

Jilat. Hoc folum fequitur: ergo non incarna-

to Verbo, perfectiones divinc niodis iftis non

quitynx

dulb

manifeftarentur ; quod Deo arbitrarium fue-

rat, ut oftendimus c. 2. a. 1. & confirmat S.

vtl mijrt

[

Auguftinus l. 3. de lib. arbitr. his verbis: AMul-

volunic g

zn Deus decermit, 7 cougrue facit aut omittit ,

Qrà pis a

que fi vel nou facevet , vel non omittevet , decentis-

W

Qu

!l

Miliste

i

fime & congvuentiffane e baberet.

lufl. . Non converit, Chriftum innoceri-

lU

ii

tem pun

iri; & homines nocentes dimitti: er-

df

O

m. Difl. Antec.. Si Chriftus fe fidejuffo-

AA

rem ríon obtuliffer C. cum fuerit melieris teffa-

|

Tiv

menti [pon[or fa&us.. Hebr. 7. v. 22. IN.. Pofuit

Qu

&i

Dóminus in eo iniquitarem omnium noftrum.

o

IU

It

oblatus eft, quia ipfe voluit.. Ifai. 5 3. v. 6. 7.

luf. 2. Si Adam non peccaffer, Chriftug

[ //;P,"V

lt

probabilius non veniffet, jam autem poft pec-

du H )X

catum veriit.

Atqui non decet, Deum fe ma-

ntblipt

gis communicare natur

v noeenti & indigna,

Ts k

quam innocenti & digniori.

Ergo. X Difüinp.

B :!4 .Uil 7?21774

L M 4/[&/&

Vzn21 DiviNt

197

amori, q.

Affumpt. Natura nocenti & magis hoc reme-

& fs

dio egenti non decet fe ita communicare N.

1 Mpj

Etíi vero

Secus C. Omnis mifer miferabilis.

Ditas 9 d

natura humana propter culpam, ranto benefi-

r (

cio fuerit indigna; mifericordie tamen eft, (ab-

C modo f

venire etiam fua culpa miferis; preertim cum

m oppon

peccarum originale aliena voluntate perpetra-

L 8 v

tum indignitatem iftam in Adami poíteris ele-

varet. Sed naturainnocens etiam, etfi inzfli-

! !T'þl l jUFL:]J

mabili illo Incarnationis beneficio indigna pofi-

CODYentt

tive non erat, dignam tamen fe reddere num-

um y

quam potuiffet.

) o uncgre

Jufl. 3. Convenientius erat, Angelos lapfos,

VE

quam homines multo viliores, tanto beneficio

VE

inftaurare.

g. IN. Zffevt. Rom.9. v. 18. Cujus

& confrme

vult enifevetur.

Perierant homines omnes, &

6 verbis: J

voluntate quidern aliena: periit vero tantum

27

tertia pars angelorum, & fineuli voluntate

i, d

propria. Quare mifericordiz erat; illosunius

vitio in peccatum originale, & in actualia per

am imnoct

concupifcentiam actos per unum hominem

dimitti: e

Chriftum reparari: econtra juftitize fuit, natu-

k fdeju

ram adeo füblimem & illuminatam contra crea-

vluri if

torem libere fuperbientem pracipitare. Qunam-

N. Dofüt

quam lioc etiam. Angelicae nature beneficium

m nolimin.

obvenerit, quod ipforum ruing per homines

av er

redemptos farciantur.

,

Infl. 4. Chriftus dicitur peccator & pecca-

, Cirfi

m ol p

tum, If 53. v. 12. 2.Cor. 5.v.21. Exinaniffe

Dun eme

femetipfum formam fervi accipiendo. Philip. 2

i od

MT G.

Atqui hec Deum dedecent. E

roo.

&

us

» DMT

Si vere ac proprie fa

[ Dz'/i: Afmp.

3

fuiflet

n ;ï-ï

D

D

198

Dzg INCARNATIONTZ.

fuiffet peccator & peccatum, & humanas mi-

"m

i

ferias ex neceffitate tuliflet C. cum .peccatum

Ti ,dfa', ium(

& peccator fuerit tantum improprie, & hu-

g p

manas miferias fponte tulerit, üfcipiendo

5 m

quod non erar, non vero mutando quod erat,

AMAA

f;«ï:ndü dmmï

hec Deum dedecerent N. Dicitur peccator ,

mnrel&

quia vadem fe pro peccatoribus ultro ftitit:

j

)l

peccatum dicitur, quia hoftia pro peccatis ma-

Ti

&U

élatus fuit; metonomica locutione, ut Ofeg 4.

y nenn

4 t/m..

ii

V. 8. Sacerdotes peccara pojmlz' mei comedent.

Ob;. 2.. Si Deus Pater fuiffet incarnatus,

ä:]*amafbuimx »

Ka

non tot errores oriri potuiffent hereticorum

negantium Chriftum Deum effe.

Ergo ma-

)

is decebat Patrem , quam Filium :.icarnari.

E. Cum. $. 75.4.3.4.8. 7N. Corf.. — Nihil tàam

[um).

fanétum , quo bereticorum malitia non abu-

tatur.

Annon in dicta hypothefi dicere pote-

yt 1.

rant Filium non füffeciffe ad reparationem ge-

neris humani?

J

namr;*.bz

Jufl. Yncarnationis effectus eft recreatio

fh

l

Nut

dU

mundi per remiffionem peccatorum. ad Gal.

enim ult. v. 15. dicitur zova creatura; & Mat.

dÉ

4f

1.v. 21. Salvum faciet populum fuum a peccatis.

j

Í

&il

i 'D»l f

Atqui creatio eft opus Dei Patris per Spiritum

S. L1.193.V:50.

Emittes. Spivitum. tuum . €9

i

D)

creabuntur: Sicut & remiffio peccatorum Spi-

ritui S. tribuitur. Joan. 20. v. 22. 74ccipite Spi-

]

ub

«.

vitum $. &c. Erg.o magis conveniebat , Patrem?

-ifudmemd

aut Spiritum S. incarnari, quam Filium. | . /V.

* Fidim d

Conf. Sicut Dei Patris potentia per Verbum

;;;;?n't fifagg

omnia creavit; ita per idem decebat omnia re-

Mftt i,

creari; ut notat Apoft. 2. Cor.5. v.19. Deus

b

eva£

e

]

D

VznB51 DriviNui.

199

ATR

erat i Chriffo mundum vecoucilians. [ibi.

Nam

1 Deturg

unio eft inter fimilia, Verbum autem divinum

X h

eít idea, juxta quam & per quam omnia facta

QiCprt

funt: igitur conyeniebat, per illud hominem

refici; eumque, qui a ferpente feductus , af-

! od er

IT Deccato

fe&ando divinitatem , & rerum omnium fcien-

ultro ff

A

tiam, mente & jure filiationis Dei exciderat,

peccatis ,

erudiri a Sapientia eeterna & Patris Filio natu-

x üt Og

rali, ac denuo in Dei Filium adoptari.

Neque

XCOTeXA]),

aliter peccatorum remiffio per Spiritum San-

L Icatngt

étum tribuitur , nifi prout hic eft donum Filii

fereriora

& Patris. V. S. Th. loc. cit.

B

m L:

ARTICULDUS- V:

a

fita non d

Qmmmb Jucavnationis leneficium. cveatuvis

convenieng fuerit ?

| dere p

ico 1. Incarnatio pofitive erat convenlens

Fiiünem

D

nature& humanae, ac toti etiam Univerfo.

[| recren

Prob. J. Natura humana per Incarnationem

m. ad GÀ

tiriplici bonorum genere aucta fuit.

Fuit ho-

1. & Mit

neíta humanitati illi, quee in füppofitum Thes

T /Jamzf/f.

andricum eft affüumpta: per quod homines re-

liqui in Dei Filios & cognatos adoprantur.

v pitim

1 H C

Fuit jucunda & utilis, eo quod genus noftrum

ab eterna damnatione vindicatum in filiorum

m $p

Deilibertatem per gratiam & zeternam beati-

Acipit -

»tudinem afferatur.

Í

" Et quoniam homo com-

þat,Parrem;

|

pendium eft totius univerfi; revera JDeus pro-

li

üm. &

er Md ]il

Te

pofiit inflaurave omuia in. Chriflo, que in. calis;

at onna t

£? que in terva [uzt. — Ephef. 1. v. 10.

ff

nitas Chrifli multa fibi bona co-

n

!

([/Humm

TU

N 4

gno-

400

D

|

D& INCARNATIONE

rc..:f

yeu m

gnofcit ex hypoftatica unione obvenire: cate-

) guiäcm n

ri item homines aenofcunt, nature noftrc

ex eadem Incarnatione accedere elevationem

]

oníi n

"(f

Mü il

fuper Angelos, confanguinitatem fübftantialem

cum Deo, fraternitatem cum Chrifto, & de

[f

(ifà

hifce bonis fümmopere delectantur.

Atqui

o

hoc gaudium eít inclinatio elicita & ordinata,

Ergo Incarnatio conveniens eft inclinationi na-

pge]

(

j

| ul

n

ture humange.

Consfirin. Sicut datur unica natura in perfo-

DC

na unica infinoulis fübflantiisSpiritualibus crea-

Xm! ?

MI

tis, & tres perfone in natura divina unica: ita

congruebat, dari in Chrifto duas naturas in

ATR

Y

IU

perfona una.

Ft ficut dabantur tres modi

T m n

producendi, quorum prior erat fine

atre &

fem od

marre ; ut Adami productio; alrer ex patre &

fitis n Dong

matre, ut paífim contingit; tertius ex patre

fi ii

fine matre, ut generatio Verbi szeterni: ita

lol ind

:|

conveniens erat quartus, quo. Chriftus ex ma-

MT

tre Virgine fine patre nafceretur, prout argu-

lu

mentatur Leo M.

VEU

JDico 2. Incarnatio etiam tempori quo fa.

Wa

€&a fuit conveniebat. Probr, Ex dignitate Mef.

l

fiae erat, ipfum praedici ac prefigurari, hori-

;

nesque humiliari, fuique lapfüs goravitatem

Vil

agnoícere: quae non accidiffent , fi Chriftus

AR

hi

continuo fuüb mundi ortus veniffet.

Quodfíi

11

li

ad finem usque mundi traxiffet moras, dilata.

«m j

mali medicina, invaluiffet morum corruptela;

Mamg,

& tanti beneficii fra&tus quam pauciflimis con-

Bu«

ducere potüiffet,

Igitur preftabat eum veni-

LT

re, ut Habac. 3.v. 2. dicitur, füumque opus

vivifi-

suüge lca' h

D

Vzrn2i DiviNi.

20I

Tife: ca

vivificare ac notum facere zz medie ammovum,

t noff

non quidem mathematice, fed moraliter; ut

MeVatQnon

tamquam íol in medio planetarum, priora fi-

ID

mul & pofteriora tempora illuftraret.

QU

Gbj. 1. centra 1. Concl. Yncarnatio meritum

L. A

humane nature & exigentiam longe excedit:

Y ordi;

ergo ficut non eft contra illius inclinationem,

inationi n

ita neque juxta ejusdem inclinationem effe vi-

dfetur.,

W. difl. covf. Non videtur effe juxta

ttin perf

ejusdem inclinationem naturalem C. non vide-

ailbuscres

tur effe juxta ejusinclinationem obedientialem &

n

elicitam N. inclinatio innata & naturalis eft necef-

Tatürag z

faria (übftantize propenfio inbonum füum, quam

L U m

res etiam fenfü carentes habent : inclinatio au-

fre pv

A

tem obedientialis & elicita eft propenfio volun-

terpami

tatis in bonum füpernaturale, ad quod fubftant-

Etde

]ij er piz

tia intelligens elevatam fe effe cognofcit.

&ferm: )

hacfolum inclinationeloquitur S.T'hom. q.1.a.r.

[ls ex m

ad 2, Quodq. 4. a. 1. G). explicans, ait, aptirudi-

nem nature humane ut affümatur in unionem

TOU dl

hypoftaticam non quidem accipiendam effe fe-

Yi quo f

cundum potentiam paflivam naturalem , qua

ytate Mef

fe non extendit ad id , quod tranfcendit ordi-

rj, homi-

nemnaturalem: nihilominus hypoftaticamunio-

TiNititrm

nem humane nature magis congrucre; quam

i Chiits

nature irrationali vel Angelicee: nam congruen-

od

tia ifta in natura humana fpectatur vel fecun-

u,üm, «dum dienitatem, prout verbum poteft cognofci

compdl

velamari, vel fecundum neceffitatem, quate-

ifinsca

nus natura eget reparatione : in quorum priori

m n

deficit natura irrationalis ; in pofteriori natura

g Oi ) Angelica.

Hac igitur & fimiles objectiones

-

nihi]

d-

$

D

V

202

Dz INCARNATIONE

nihil probant aliud , quam quod hurmane nas

:firlorerïe&usc

turz Íncarnatio non fuerit ullo modo debita.

gjeort

Obj. 2. contra 2. Concluf. — MetTias dicitur

ag Orat

00

l

i

venturus in novillimis diebus, & in confum-

matione faeculorum , Gen. 49. v. 1. Ifai. 2. v. 2.

4nifh

d

Heb. 9. v.26.

Ergo non in medio annorum.

&. difl. /4nt.

Quaíi omnino usque ad finem

"N

ramnlgdf

mundi ejus adventus effet differendus N. hoc

MUAV

eft in ultima mundi aetate C. fecundum S. Au-

T

fhan Ürpen

guftinum prima mundi etas fuir ab Adamo

m

condito 1656. annorum. 2. A diluvio ad Abra-

d dTR

hamum 322. an.

3. Ab Abrahamo ad David

ww tyy

9A1. an.

4. A David ad captivitatem Baby-

t ag

lonicam 476. an.

$. A Caprivirate Dabylonica

vel hunynit

ad Chriftum 600.an.

6. Etultima erit a Chri-

fibütnsm

fto ad finem mundi. lgitur fecundum hanc ra-

, pertit, po

tionem temporum, quam Cornelius commen-

- ^ DIopnomer

tariis in Genefin praemittit; Chriftus natus eft

Rifs, d

A. M. 3995. SS. Hieronymus & Auguftinus

At a

m

füb annum mundi 400oo. Chrifti natalem ponunt.

Martyrologia autem Ecclefiaftica annum 5 199.

M re]'n',

I Gl

ex calculo LXX. Interpretum fcribunt.

mma

10

Af

D VPUT-TV,

4l

De cau[a mevitoria Incarnationis,

IX CU

ARITICULUS.L

[

M

1

í

MT

A

n Chrifli bumamtas Incarnationis . beneficium, ,

db mevuerit 2

quo

"

mch

Qta 1. Photinus, Nefítorius, aliique he-

il

MKX

retici olim docuerunt, Chriftum purum

N

"Mtor f hi

r

E

hominem ex Maria Virgine natum; cum

adultior

1(0. HUm«

E

.

V znRBI DriviNr.

203

hme s

adultior effectus effet,fan&titate morum unionem

Odo d

elfas diiy

cum Verbo meruiffe, fed accidentalem folum &

moralem. Origenes vero, qui putabat , animas

un gonfum.

l. ]. o

omnes initio conditas fimul fuiffe, fertur dixif-

10 annon

fe, Chrifti animam jam ex illo tempore operi-

bus moraliter bonis meruiffe , ut in unionem

U ad z

hdus N. r

hypoftaticam adfumeretur. 2. Periarchon,c.6.

fed Suarez difp. 10. fe&t. 2. ait,. (& doctrinam

m $.

t db Adin

iftam in Origenis libris non invenire.

2

am non queeritur, an fi humanitas Chri-

l10 ad Ab:

fti alteri divine perfons prius juncta fuiffet,

mo d D

unionem hypoftaticam cum Verbo mereri tunc

um Bj

ex condigno potuerit! Neque etiam , an anima

i Dbyr

merit a(

vel humanitas Chrifti, que fubfiftentia propria

fübfiftens gratiaque divina liberaliter fuerat im-

indum ha

ls COR

pertita, potuerit in fenfu latiore & valde im-

proprio mereri Incarnationem per actus füper-

(losnatus d

narurales , ad quam nec fuerint impetratio nec

Aupultis

difpofitio preparatoria , eflent tamen conditio

lm pontut

negativa, vel non impedimentum illius. . So-

Inum $159

1f

lum ergo hic difputamus an Chrifti humanitas

primo momento, quo erat unita Verbo divino,

unionem iftam mereri poruerit per actus bo-

nos, quorum valor ac pretium nullo modo ab

Ql

eadem unione cum Verbo penderent ? aut an

faltem dicto modo ad gratiam unionis difponere

fe potuerit ; perinde ac peccator eodem inftanti,

ppafüs — .

uo caritatis elicit actum ,. meretur congrue

í

anctificantem gratiam , quam ipfomet hoc in-

i -

ftanti accipit , ita ut actus charitatis natura tan-

um um

tum prior fit habitu gratice?

ngn, a

L/ico. Humanitas Chrifti nec condigne, nec

«l

con-

Dr INCARNATIONE

D

204

Ita

!d

"

Ü

j

;

congrue unionem hypoftaticam meruit.

S.Th.q. 2.a. 11. Prob. . A&ionesfuntfingula-

g ubl

1

51LH'«

D

h

vt

rium íeu füppofirorum. Ergo actiones Chrifti

prefümebant fübfiftentiam Verbi priorem fe-

i Dt mïf*

,N PC

ipfis: Atqui quod eft prius meritoriis actioni-

!

& 1

bus, non poteft effe objectum & effectus me-

TT

riti, juxta communem paroemiam T'T. Przuc-

U

d

[

l

j

)

i

]i

um meviti gon cadit [ub mevitum ; ergo nulla

j

umanitatis Chrifti actio ; etiam profecta ex

Ri:&ä p

pf

gratia fine intuitu ad unionem hy poftaticam col-

lata; poterat mereri unionem hypoftaticam.

prtacpim.

A

LI. 'Valis actus humanitatis, qui nec ab unio-

T od

ne hypoftatica, nec ab ulla gratia dependenter

ab unione data acciperet valorem , perinde fe

qu paud

v R$

haberet, ac actus pura creature, vel humani-

tatis Chrifti feorfim ante unionem fübfiftentis:

Im;itgit

atqui nullus ejusmodi actus , etiam füpernatu-

a, fj

ralis, vel de congruo mereri unionem hy-

p b

poftaticam poteft. — Ergo. Prol. min.

Ordo

| r r

unionis hypoftatice magis excedit ordinem

/

ïïïï&flll [

gratig , quam Ordo gratie ordinem nature.

z

77

Wy

[

Ergo fi actus naturales ,non habeant congruita-

tem ad acq-irenda bona füpernaturalia , neque

T

M

|

hec congruitatem habebunt, ad merendum

äj

W

l

unionem hypoftaticam. /4zteced. conflat. Ex

A

M

doctrina S. "'home ,. gratia hypoftaticee unio-

Dtb Vl

al

nis eft (nper omne genus , ficut ipfà perfona:

POM'.. n C

atqui perfona divina infinite excedit omnem,

o

l

gratiam habitualem, & quidquid fingi creatum

g Vg

oteft: ergo multo plus excedit gratiam , quam

li Pp

í

JAN

Ji

j

eec excellat bonis naturalibus.

1

Confirin. 4.. Beatitudo cft eequale premium

D DI or

meriti$

.

Vrnzi DiviNi

205

Mu

imeritis füpernaturalibus fübftantiee create. At-

ünt nj

qui unio hypoftatica plurimum excedit pra-

Ines Cheft

mium beantudinis: nain hec eft conjunctio

Xriorem f

cum Deo mere accidentalis , unio hypoftatica

tiis aCl

vero fübftantialiter naturam Deo jungit ; ergo

fs m.

inter hanc & meritum quodcunque creatum

TT.Pri.

nuila eft conprtuentia.

erp0 nj

Coufirin. 17.. Nulla creatura condigne me-

X ofe£h

reri poteft peccati mortalis remitfionem , ergo

hticamcy.

minus reformationem torius naturee lapfie; cu-

fhticm,

jus principium eft unio hypoftatica. Recte igi-

Wa

tur S. l'homas nepat, unionem , cum fit omnis

tpendontr

meriti principium , poffe füb merirum cadere:

» vf

quia grat;a €j veritas per j'e/itm Chriflum , Jo. x.

; velhumai

v.17. Et S. Auguflinus in Joannem; zeque ;l-

m fübfien

lam , inquit , fafceptionem bominis merita ulla pra-

m (ipemi

cejevunt , fed ab illa fu|ceptione merita cuncla ce-

inionem h.

Peï unt.

Et, lib. de Predeftinatione SS. c. 15.

n Ort

Quisquis in capite nofhre preecedeutia mevita ilius

t ordinen

genevatioms inveuevit , ipfe im mobis monbris eyus

m atura.

precedeutia anevita. multiplicatee vegenerationis t«

quirat.

r congruire-

jio, neque

Obj. 1. SS. PP. prefertim. Hilarius & Au-

merendum

puftinus illud Pf 44. v. 8. Dilexifti juftitiam, &

odifti iniquitatem ; propterea unxit te Deus;

oft. d

j

auce Ut

L

Deus tuus oleo letitiz ; explicantde unione hy-

poftarica, qua Chriftus unctus fuit. — Erpo fe-

fà p

xXüt omra

D

cundum PP. humanitas Chrifti gratiam hypo-

inpi r

Íftaticee unionis propter merita obtinuit. E. Ex-

n m

plic. PP. diflin&. A4nt. Tta ut «à, propterea figni-

ficet rantum caufam finalem C. ut indicet cau-

u

j .fam meritoriam ; fu/djfi. intelligendó per ole

at

'exulta4

V

206

Dxz INCARNATIONE

D

exultationis, quo Chriftus inunctus fuit, unio-

yliemnd

»njuem C

nem hypoftaticam N. intelligendo oloriam re-

furrectionis , afícenfionis ,. celebritatem nomi-

M

nis C. Auguítinus in verfüm laudatum ita com-

| Mi hADJ

3005 CU

Q C2t

mentatur : U: diligeves juflitiam , te Deus unxe-

t

en

00

Vat.

Confentiunt. Athanaf. Orat.

-

,

contrá

eyliens.

Arian. Hilar. l. 11. de Trinit. & PP. cer. fecuti

doctrinam Apoftoli ad Hebr. c. 2. v. 9. ita enun-

n

w

Jj R

tiantis : Z'idemus S'efum , proprev paffonem mor-

X4t O

Tit

2i5, glovia Q9 bonove coronatum.

st

,

QHh.. 3.

Etfi actus caritatis connaturaliter

"

;:IO W

A

produci debeat ab habitu infufo; tamen Angeli

primo inftanti auxiliis tantum gratie moti eli-

vl p

df Q t

cuerunt actum caritatis, quo merebantur habi-

tum caritatis quem ceodem inflanti babebant:

futici t

erpo licet actiones humanitatis Chrifti conna-

matitans Ch

lum non

turaliter- elici nequeant, nifi prafupponant

perfonalitatem ; poterat tamen eadem humani-

| Mi

tas aliunde per gratiam fanctificara , elicere ex

Lpno/"i(o,.

(ió

hoc habiru gratie , a&ctus , queis unionem hy-

a

10 D)

llsl

M

[

;

poítaticam prafentem eodem inftanti merere-

IT

tur. R. V. Coff. Habitus gratiee & caritatis eft

W

050 t

principium, quo connaturaliter eliciuntur actus

Ri (

fupernaturales , quod fuppleri poteft auxiliis

PUR

grati tranfeuntis, & confequenter habitus cari-

"gt w

tatistamquam effectus natura pofterior effe actu;

[FS QPWG: Q

(

aquotamquam eau(ía congrue meritoria pendet;

CM

7

ac eidem fimuleodem inftanti coéxiftere. Econ-, .*ffmal

M u

|

trà fuppofitum non tantum requiritur ad agen-

E

ODGS d

[

D

dum connaturaliter , fed ad apendum fimplici-

,errloreg ï

ter: hinc femper ac neceffario prius eft actio-

Vf

ne; in quam fuapte influit tamquam friticipium

A

VARNOR

quo

]

.

VzrR2Ii DiviNr.

207

Áüt i

(uod denominarur agere ; & quod actioni (uam

DOtam n

dignitatem.communicar. Hinc appatet evidens

J

contradictio , qua ex AA hypothefi fequitur.

Im jf n

. 4ufl.i. Habitus gratiee eodem inftanti exi-

ATT

Ítens cum füi ceuía , contritione , hanc támen

- 2. COntt,

dignificat : ergo etiam unio hypoftatica primo

Cet. (tci

inítanti exíifteris cum opere hutnanitatis Chri-

2. If eny.

Íti; hoc idem poreft dignificare , & tamen ejus

fogm a.

pramium efle.

W. JV. Conf. Habitus gratise

dignificat contritionem , folum ut fit actus ido-

Yttüraltet

neus ad inerendum preemium s&ternum , non

Iv Angel

vero ut illa fimpliciter exiftat , quam affeclio-

t myi d

nem illi praeftare poteft ; & nibilominus ejus

buvir hd

effectus & natura pofterior illa: econtra hypo-

i hibeba

ftatica unio neceffario prior eft operatione hu-

drit cony.

inanitatis Chrifti, quam ut "Theandricam hone-

teüppona

Ítat; ergo non poteft fimul ejus effectus effe.

&m hum

Jufl. 3. Paffiones eoódem modo tribuunitur

- eicete d

uppofito , quo actiones: atqui paffiones non

ionem J

neceflario pofteriores funt fuppofito; ergo riec

I merere

actiones.

R. difl. Maj. Paffiones acciderirales

aritatis l

eodem modo tribuuntur füppofito , que actio-

tür4dus

nes C. paíliones fübítantiales N. Paffiones fub-

[l auxilig

ftantiales ad effentiee & exiftentiae complemen-

bitusctn

tum pertinent, ut generari, ideoque funt prió-

reffexd

res füppofito, quo pertiner emanatio fübfiften-

napent

ti:e in fenfü mnodiftarum : paffiones vero acci-

dentales , ut calefieri, amare, irafci & omnes

ere Entt

at

actiones a füppofito ipfo orte, funt utique illo

i |

potteriores.

Utreque fuppofito tribuuntar ;

5 Ó ,l

ed diverfimode : hae enim tribuuntur ei quia

j

M

ji

1

eft, illa vero ut fit-fpiratio a&tiva inadequate;

.

"

f

Dz INCARNATIONE

190

& prout in folo Patre divino fpectatur prioreft

PT l

ii [) gan-

perfonalitate Filii; non vero adeequate fpectata,

& ut eft in Filio tamiquam uno indivifibili prin-

i at

cipio cum Patre.

p p

l

d

4n[l. 3. Variato

fuppofito non variatur actio:

inm

ergo fuppofitum per accidens ad actionem fe

dedtn d

l

habet.

Atj f

X«. diff. cogf. Suppotitum aliquod . de-

terminate f& habet per accidens ad actiouem C.

Suri Cuin

füppofitum aliquod disjunctim N. (üppofito ali»

pomïzlncarn

li. Q

quo ad agendum opus eft , licet hoc determi-

nate non requiratur.

DI

ib Trnt, Q

ARTICULUS II

uml

n Chriflus ipfe mevitus fi. Incavuationem ?

i pf

Ora. Meritum ; de quo hic agitur, aliud

mutir a

! eft induétivum ; aliud compenfativum.

d adhi t

Indu&iroum [cu attrativum ett moralis cau(à ob-

lorüti r

ligationis ac debiti , quo alter tenetur ad com-

n

penfandum :-tum vero comper[atrvum natura &

s ij F

tempore fequitur preemium per modum folu-

tionis , compeníando rem , quee anricipato in

Mp

Hoc meriti

j Pïübu I

pramium improprium data eft.

:f (

genus non inducit ; fed deftruit obligationem

. Tint opm

&c debitum in nobis , quotenebamur compen-

- Iet0 pre

fare beneficium titulo gratitudinis, ac beneficia-

rius; exhibira condigna gratitudine, incipit be-

!ttpo eH'e'f

: Dolint f

neficium poflidere quafi titulo quodam juftitie

Doltioy,

improprie, quod ante grates redditas poffide-

bat folum titulo quodam donationis gratuitse.

« us o

Exemplum apparet in mercede, quee licet poft

j mtren:;:l

laborem pendi foleat , poteft ramen ante labo

Hoc tamen inter utraque

9t Dfel d

gem etiam dari.

intei«

VC

Vgn81 DiviNrL

509

l

lt Drig

LLv

"

inteteft quod merces ex pacto folvatur, & in-

Qucat obligationem vel laborandi, vel merce-

llbl

l)

dem acceptam reflituendi ; prermium verà

non ex pacto, fed liberaliter conferatur. Ve-

TIatUr a

Cl

rüm difcrimen iftud in S. Scripturá fiepe non

Al

obfervatür, que praemium & mercedem (ape

dl deu

folet confundete.

Hoc modo compenfativo

Küoen(

Suarez, Conink & Granatus pütant, Chriftum

IDpolio

otuiffe Íncatnarionem imereri.

(c determi

DiCOi

Chriftus ipfe Incarnationem huma-

fiitáti fuee nori meruit. . Pro/, 7, S. Hilarius 1 11,

de Trinit. Confequens, inquit, £9 poffevior cau[a

sumquata vefertur €g priev fit ?. quia merui[fe ali-

quid poflevius eflh , quam e[fe, qui pofrt merevi s

mereri enim ejus efl, quà febà ipfe ineviti acquivena

di au&lov. exfiflat.

Auguftinus l. 2. de pecca-

MU

torutn rerit. & remifs... AVeque eititns inquit, 69

ipJe ita Vevbo Dei. conjuntlus, u ip[a cosyuntlio-

üm i

ne um Filus Dei,eg i[e um Filiut bominis

fevet, pracedentibus fua volutbitat:$ mevitis fecit,

1CID)

Ho

Prob. Il Si metitaChrifti non hobent pre-

C VJIICET

tium füum ab unione crm Verbo; ergo non

PUL

fuünt opera Chriíti, nec tanto premio digna:

l cbmpcn'

fi vero pretiüm ab unione hypoftatica habcant;

K bm;ü;xz

1pIC D

ergo effectus funt Incarnationis ; ergo non

ial

poflunt effe ejus caufa, ne fint fimul priora &

(am jui

li

pofter:ora feipfis, prout 5. Hilarius nuper lau-

datus argumentatur,

"

nis 0T.

Confirm. Principium teriri indifferens eft

q]

Qs

ad merendum, & von merendum.

Atqui ni-

y

J

hil poteft ad feipfum effe indifferens. " Ergo

nihi] poteft effe principium meriri refpectu

yu

B

2316

Dre INCARNATIONE

|

j

füiipüus: "& confequenter, neque. Chriftus

|

Á

füammet Incarnationem - mereri.

ju

!

if

ff

Olj. I. Poterat Chriftus mereri continua-

tioem unionis hypoflaticee ad tempora fubfe-

qur

"

!

UT

quentia & ad acquifitas partes novas fubftan-

tie fui corporis :

ergo poterat etiam primam

W polffäï dh

gvünas; l

Incarnationis exfiftentiarn mereri, m .2fzr.

N. Conf. In hac hypothefi principium merici

As p

"r s

ante illa premia jam perfecte exfifti. Reve-

ra tamen Chriftus ejusmodi przmia non me-

Teebtitt

1

ruit: nam quz alicui vi ftatus debentur, non

L us

aiteiot

funt objecta meritorum; continuatio. autem

eh

-

A

Y tf

.e

unionis hypoftaticae ex natura fua incorrupti-

[es hm

bilis, vi primae Incarnationis Chrifto debeba-

p &

rür, quamvis ad eam nihil cooperaretur : ergo

4 af

.T ndem mv

non exponitur in premium. : Exemplum pre-

3

1

bet vifio beata, que vi meritorum; quibus pri-

1

! Firiseufa

mo conceffa fuit, fine fine protrahitur.

San-

qia dl d)

&um enim in Philofophia eft proloquium :

:

( qq

" Tamdiu ves à Deo exigunt con[ervariy dum. on. A d)

ffat früffra, h. e. dum in eum ftatum rediga

DC ménua

"

inem i

V

tüur, i

n quo fi

füum connaturalem & pro-

n i

ximum aífequi amplius nequeant.

1 0 &f

Infl. Npoc. j. v. 12. dicitur : Digmus eff

q ^ntm m

ZLgnus qui. occifus efl, accipere virtutem €9 divi-

| cxüüemm

nitatem &c.. Exgo Chriftus per mortem fuam

l

] CXflffem

merüitIncarmationem, — &. V. cozf. Seníus hic

tll nl

tantum eft de manifeftatione divinitátis, ut Ru-

ht

pertus, S, Thom. Dion. Carthuf: Lyranus ali-

que exponunt,

& caetera in eodem capite reci-

UT

Sed & Greca lectio

W

tata praemia indicant.

berae

It jj

habet: ej wAföfrav, ey" divitias : hinc Ri

vide-

l1 af

VgngI DiviNt

211

t Chrihy

videtur, librarii feftinatione pro 4ivifias, irre-

pfiffe, divinifa: ; quem foloecismum alii corre"

L continy.

&uri fübfliruerunt, div/gitatem.

20na fs.

Obh;. IL. Deus previdens bonas a&

.iones

16 (ubfg.

exercendas ab hutnanitate tali, fi. Verbo unire«

I primum

tur, poterat illi unionem eapropter decernere;

. T. h.

non daturus, fi tales a&tiones ron forer elici«

m meri

rüra : ergo Chriftus habens unionem in inten-

L Reye.

rione Dei; mereri potuiffet eamde:m unionem

| ROT. f

in exfecutione ; quo modo principium meriti

Itüty n01

in intentione, fuarnniet exfiftentiam in exfecu-

10 autem

tione rnereri poteft. —5 dijfl."4orec. . Poterat

Yormpi.

Deus humarnitaii Chrif(ti unionem decernere

ilo db

propter actiones conditionate futuras, tam-

SUOIGUU

uám caufam finalem C. tamquam caufam mo-

frplmpe. -

ralem meritoriam V. Zfntec. &9 utvamq. con[eq.

quiu p

Finis cau(at ut fit: caufíà autem moralis caufat;

Itf Sau-ä

quia eft abfolute pofita, pertinet enim ad fpe-

vloqtiün::

clem cauíz efficientis.

Non

offunt autem

j dum t

a&tiones Chrifti actu effe, nifi Chriftus actu fit;

n redipe

nec merita .ej:s abfolute aétu exftitura videri;

m & pre'

nifi Chriftus actu ante exftiturus preevideatur;

ergo actiones Chrifti non poffunt ejus exfi-

ftentiam mereri.

Conditionata autem illarum

r d

» C du

exfiftentia non poteft mereri abfolutam Chri-

vem fiom

|

fti exfiftertiam; cum conditionstum ponar in

Senfüs l

ï

efle nihil.

ris u

fh

In[l. 1, Rex poteft duci arma donare, quia

| ranUH*]l!'

|

his fcit eum victoriam reportaturum ; alioqui il-

qupitrt |

lanon daturus. Ergo principium meriti prout

P

exfiftit in inrentione poteft mereri exfiftentiam

jc t

fuam in exíecutione. m. difl, J£niec, wt ante.

Oa

[:

u

212z

Dr INCARNATIOMXE

.

Ut bonus armorum ufus fit finis donationis C.

(abs t

ut fit caufa ejus meritoria IN. Arma talia non

qu g

darentur in praemium, fed pratis, cum condi-

i (l

tione operum füturorum, quibus praftitis du-

,I'L', Gïfar;f p*

ci cedant : Secus; Regi reddantur.

Dantur er-

attmem p

go duci, utmereatur, non vero quia merue-

rit m

rat.

x lat

In[l, ;. Sufficiunt. merita abfolute futura,

(v a

"t

lii

licétnondum exfiftentia phyfice : atqui ante ex-

fecutionem Íncarnationis pravidentur abíolu-

m

Y

i

te futura; ergo fufficiunt ad movendum De-

ET

um. B. d/f]. min. Ante exíecutionem Incarna-

As mv

tionis in tempore faétam pravidentur abfolute

LTW

futura C, ante exfecutionem Incarnationis ab-

fe w

folute decretam previdentur, abfolute futura

tirio OLTY

N. Ante decretum exfecutivum videt. Deus

frntefe

tantum quae poffent fieri: quse autem poffent

f euft

fieri; neminem nec laude nec vituperio, nec

| iete praf

poena nec premio dignum reddunt, — Deizde

! ton hgber

fi Chriftus per actiones futuras mereri pore-

metti o

rat, cur ergo Suarez negat; datam ei fuiffe

mnediom

unionem ex meritis, cum tamen ipfe dispüt.

exfftng

10. Se&.3. in princ. dicat, perfectiorem effe

ipum fr,

modum habendi dona ex meritis, quam fine

fe efclen

his, & credendum effe; omnia dona gratiz, et-

1 ve pr

iam ipfam unionem, perfectiffimo modo col-

tf0 ny]a

lata fuiffe Chrifti humanirati ?

potet:

Infi.5. Poteft Deus alicui abfolute & gra-

^ ltütg Ef

tis intendere gloriam, quam tamen non vult

] Mij D

dare, nifi ex meritis:: quo in cafu ordine qui-

dem intentionis gloria non cadit füb meritum,

1 Drem

fed quoad ordinem exíecutionis. Ergo etiam

vt d

Chri-

* Df

.VgngI Diviwi.

$13

Onátionis

! li

Chriftus, licet non potuerit mereri Incarnatio-

nem quoad ejus intentionem, potuit tamen

Clim conj

eam

miereri

exfecutionem,

E.

lts d

quoad

A. Con[zq. . Praedeftinatus exfiftit ante exfe-

TOE er

Mi mtery.

cutionem glorie ; erpo hanc poreft flri&te

mereri, cum hac non fit principium meriti :

econtra. Incarnatio eft principum meriti;

i fu,

Chriftus autem ante exfecurionem Incarnatio-

]Ul nfe e.

tur aol

nis non exfiftit, neque anre decretum illius ex-

fecutivum videri poreft ut abfolute exftiturus ;

indum [

ergo ante neque poreft mereri; neque videri

m lum

abfolute meriturus.

murab(ote

Infl. 4. Effe&tus poteft effe caufa füse cau-

tijoris d

folt fütm

fie in diverfo cauf& genere; ergo etiam ope-

ratio ut meritum, & unio ut dignificans pos-

1 Yidtt D

fünt effe caufze mutue. s. difl. Zntec, poteft

üem lst

effe caufa mutua quoad illud effe; quod ha-

RTO J

. Dui

bere prafupponitur N. quoad aliud effe quod

non habere preíuümitur C, Finis tantum ut

61l pot

menti obverfans caufat realem exfiftentiam

1 ei fül

mediorum, qua deinde caufant realem finis

fe digp

exfiftentiam : econtra meritum non caufat ut

orem efe

ipfum fit, fed quia ipfüm eft per modum cau-

yum fie

fie efficientis; " ergo vel debet abfolute exfifte-

Ts t

re, vel pravideri abfolute exftiturum. — Sicut

nod0 d)*

erpgo nulla operatio exfiftere ante operantem

oteft: ita neque poteft prafciri abíolute ex-

u

ftirura ante previfam exfiftentiam operantis.

f non Vl!lf

Denigue premium debet diftingui ab actione

ordin: qu

digna praemio; ergo actiones digne Chrifti

b m

diftingui debent à praemio illis debiro : atqui

[ eiam

cat wf 4uo aciones

mnio hypofítatica digqiü

2

»

hri-

* Qre ;

,

214

Drg JNCARNATIONE

d

]

Chrifti, & perfona Verbi eft veluti forma qu

l p

illis dignitatem & rarionem movendi ad pre-

'1

mium dandum tribuit; ergo non potett eíTe

^ jf

4pfum przmium aétionum Chrifti, ne quidem

4 [ t

|

merito compenfàativo merituri,

4

"

tf

f H

ARTICULUS IIl.

T

l

/

!

!

Fet. Teflam. Iucavnationis bene«

pioott

djz Patres

ficium meriti ffni ?

E

;

i iend T

iro ]. Progenitores Chrifti aliique jufti in

du I

Vet. 'Teítam. Incarnationis beneficium

!

»

d

: [

quoad fubftantiam neque condigne ,. neque : Nisgti

conprue meru erunt.

Prob. ]. .S. Scriptura* | gj

Incarnarionem folius Dei miferentis opus pr&- —

dicat. Luc.r.v. 4. Sufcepit /[vael puerum fu-

j g

um vecordatus mifevicordie. fue. . Jo. 3. v. 16.

]

uj

Sic Deus dilexit mundum, ut Filium [uum unige-

| -pritdph

4ntum daret.

^] nisfübf

Prob. II.. Chrifti meritum eft caufa omnis

fcobgd

meriti hominum poít Adami lapfum: ergo

| Qo

|

merita juftorum V. T. funt pofteriora Incare

]

Tendum

natione, qua prior eft meritis Chrifti,

| a

Deinde merita Chrifti ut condigna coníti-

; " tdinis f

tuuntur formaliter per unionem hypoftaticam:

j Ohpmi,

fed horum Chrifti meritorum premia fuerunt

merita juftorum V. T. Ergo unio hypoftati-

Qj

4 Gitmt

ca non potuit effe preemium meritorum juíto-

* ptofipr

rum V. T.

^ lrl non

Denique nulla eft proportio inter quodcum-

ILTUM

que meritum humanum, & inter unionem hy-

! nm Ver|

poítaticam, ut art. 1 probavimus.

*

JDicó

:

|

Vrns: DiviNx

oMg

| fomm

W

Dico ]. Pawes V. T. de conpruüo fne-

il qi

Tà

rüerunt circumftantias aliquas extrinfecas In--

Ptl d

carnationi ;:eique - per accidens. conjunétas.

Ql Qul

Prob. "Tres ece potiffimum fünt, flirpis, loci,

remporis, l, Abrahamo, Gen. 22, v, 18. di-

&um fuir: Benediceutuy in [emine tuo omtes gen-

Davidi, Pf. 13 1.v.11.

7es, quia obedifli voci me«.

i J

De frutdu ventvis tui ponam [upe

v fedem tuam :

& ftudium z-

nempe ob ejus manfüerudinem,

IIl. Circum-

dificandi Templum. 2. Reg. 7-

uj

(tantiam loci videtur. meritus effe David; ut

lenehum

nafceretur Bethlehemii in civitate David. . HI.

As u-

Aliis proprer inftantes preces & fufpiria my-

$ Wripur L

flerii hujus acceleratio indulta fuit. — Dan. 9.

iStpu

v.23. Pf xr.v. , Propter miferiam inopum 3

il um f

gemitum paupe

vum nunc exuvgam.

J $d

Cozferm. Circumftantie ifte non erant

um

principtum meriti; neque enim ad Incarnatio-

nis fubftantiam pertinebant: ergo poterant es-

a otr)

fe objedum meriti, non quidem condigni ;

um ad me-

m:

quia opera bona ordinantur tant

Ona [ncih

is, non ve-

rendum augmentum gratize & glor

] Chriftum

"

ro ad ea que fpecia

tim pertinent ac

n conf-

ordinis fupremi:; ergo erant o

'

bjectum meriti

oftrcim -

congrui.

ia foeru "

ic, Deus ab cterno efficaciter definivit

Ój

bypolt

certum tempus C

hrifti nascituri, locum item &

pPp. Ver. Teftamenti ifta ine-

mmwmä

profapiam : ergo

reri non poterant.

g. difl 4ntec.. definivit

& defideriis jufto-

rquodcum. l

ifta depe

ndenter à meritis

rum Ver, Teít. C, fine his N, Qua

re illi non

m h i

Tnéee

4

Difo;.

216..

D& INCARNATIONE

(jj[gnü "

merubrunr, ut Deus decretum mutaret, cum

hoc unicum & non aliud conceperit,

nl Qu

quon du

Inft. S.'Thom. 1.2. q. 98..3. 4. in O. ait,

Chrittum natum -fTe ex femine Abrahe , non

st

s

propter hujus merira; fed. propter gratuitam

Dei ele&tionem. & ^ explic. $, D. ait, electio-

t

nem quidem in progenitorem Chrifti gratui-

m p

tam fuiffe, f-d Abrahamum tantamfi i fanétita-

ul

tem meruiffe, ut congruenter Chrifti pater es-

i n

fet.

gon o

Nam, 3. 9. q. 2. a 11. in O. ait, Patres

congvue meruiJe. Tncaraatiosem, deffdevando €9. .

. tio

getendo ; congruum enim evat, ut Deus exaudivet

r

€os, qui ei « Jedvbant. . Quamquam ne hoc qui-

i

st

dém erat merirum eongruum, fi Incarnationis

vowr )

!

fubftantiam fpectemus, fed quafi dispofitio, vel

fram d

conditio nepativa, prout illam nonimpedierunt ;

4 41

alibi enim idem S. D, ait, nullo modo poteft

| o hdle

unio Verbi cadere füb meritum, nifi large me-

| ütex fedc

rirum dicamus omncm praparationem ad ali-

4 ttüm pr

liquid habendum,

!t prom

Quomodo autem jufti in Ver. Teft. grátias

Ddv

ex Chriíti meritis acceperint, queis aliquas

ts

Incern :tionis circumflantias meriti fünt, dispu-

pernarury

tatione IV. examinabimus, ubi Chrifli merita

Quls «di

pluribus explicandi locus erit.

Tum Dber

; fatem Mä[»

ARTICULUS IV.

Rillone

4fn B. ,Vzrgo. Maternitatem Dei f«evit promerita ?

* P j

d Wü [

ico J, B. V. Maria nec merito condigno;

D

!

^

LT

nec proprie loquendo, merito congruo

Atrgoneqæ (

obtinuit; ut Mater Dei fieret. — Proj. 7 pars.

RO um

eri

:

Vzgns»r DiviNvx,

213

Ifeb

Merita B, Virginis erant quidem praftantiffi-

ll

ma, non tamen valoris fimpliciter infiniti ; er-

h if] O' Eïïw

go non erant ejusdem ordinis cum unione hy-

poftatica.

Deude ad meritum condignum

F Britül

requiritur promiffio remuneratoris. Deus au-

ET

tem tantum munus nulli actioni humang re-

DI onnj

endendum promiferat.

rl: Lf

Prob. 17. pavs,

Ad meritum congruum

! Diler «s

flricte & proprie rale requiritur, ut opus bo-

tit, Pt

num, licet non habeat equalitatem moralem

Ltmyh (j

cum praemio, aliquam tamen habeat cum eo

Mrerudira

proportionem ; itez ex parte Dei acceptatio

ithoc ii

talis operis & p romiffio praemii ; quia a&fo z10-

Amnoni

flva non babet vationem meriti, viff ex. pva[uppo-

df

fitione. divine avdinationis , inquit S. Th. 1. 2.

impeden

q:114. à. r, ad 3, ^ Atqui a&iones D. Virginis

modo pt

non habebant proportionem aut congruitatem,

(( lrpe s

utex fe ac propria fua bonitate referrentur ad

nem d d

tantum premium confequendum, nec ulla di-

vina promiílione illó ordinabantur.

Ergo.

L prità

Prob, min. Opera meritoria B. Virginis erant

i aliqud

ejusdem fpeciei & ordinis cum actionibus fu-

It Qpl

pernaturalibus ceterorum juftorum. — Atqui

jl merid

nullaactio füpernaturalis caterorum juíto-

rum habet congruiratem ad merendum digni-

tatem Marernitatis DEI ; nec ulla Dei pro-

miífione ad tantum premium ordinatur ; nam

attus cujurcumque vet non ordinatur divinitus ad

tpromeri!u? !

aliquid excedens. proportionem virtutis, que «f

y d

priucipium actus ;; ut habet idemS. D. a. 2.1n O.

jo qng?

Ergo neque opera meritoria B. V. M. Dignitas

u L

enim maternitatis Dei eft infinita, qua major

Mate |

O ;

pura

Dr INcARNATIONE

518

1icium; !

purze eresturze conferri non poteft, ut probant

jui

:

n

SS. Thom.:.p. q.25. n. 6. ad 4. Albert. M.

f

Antonin. Anfelm. Bonaventura, & alii.

:

yn j

Itf Päl

]

Confrm. Humilima Virgo ad tantam di-

u

|

Pa

gnitatem numquam afpiravit, turbata enim eft

g Crhlc

ad fermonem Angeli, tantum ipfi beneficium

annuntiantis, Luc. 1. v. 29.

PL

WT

Dico ÍT. B. V. Maria Dei tnaternitatem

4 üpcann

sliquo modo congrue meruit, hoc eít non

meruit maternitatem ipfam proxime fed re-

Em

3

mote, proüt dispofitionem ipfam, hoc eft

Ti if

- dntts

|

ia

infignem fan&titaus & puritatis. gradüm me-

OM

ruit, ut digne ac decenter prae omnibus. DE

3

lst

Mater fieret.

Prob. ]juxta doctrinam Pa

5

trum, B. Virgo Maternitatem Dei merita eít; ii

astqui non eít eam merita condipne , "nec, n

Tnerito congruo proprie accepto, ut nüper

; hs ntque

! reddilum

vidimus ; ergo merita illam eft merito con-

ruo latius fümpto, hoc nimirum fenfu, quod

1 & Thon,

diitrm

cum graria fibi data eum fanélitatis & puritatis

gradum condigne meruerit, quo reéte eífet

EETT

j

f

dispofita; & idonea prae aliis omnibus mulieri-

1 Higad

bus, ut Deus qui erat incarnandus, ex ipfa po-

tius, quam ex alia ulla muliere carnem affume-

Tet.

Major conflat indu&l. S. Bernardus hom.3.

-

fuper, Miffus eft, izveziz, inquit, Maria grati-

em quam quarebat. — S. Pewus Damian. Serm. 2.

Dfiw

;

de Affümpr. Sisgulavis ejus. Santiitas boc pro-

mevuit, quod fu[ceptione ffngulaviter digna eft ju-

dicata.

Hieron. epift, 22. ad Euftochium :

UL

;

Tante, inquit; puritatis Mavia ex[litit, ut mere-

lm i

setur effci Matev. Filii Dei, ^ Ambrof. epift. 22.

&

a

?

Vrs5i Diviwi.

219

Lt

ad Syricium, ait, Zirgizem. Maviam ameruiffe à

Rtt V

Deo eligi, ut. eJJet corporale Dei Templum, . Aug.

ii

Serm. 33. de Sanélis.

Epiphanius Serm.

e

] t :

Virgine Deipara; Prudentius in Cathemerino,

XX enm d

& PP. alii hoc idem confirmant ; & tota Ec-

| benefris

clefia Catholica canit: uf dignum Filii tui bali-

taculum effici imerevetur.

Patettitye

Q/j.. jufti in Vet, Teft. aliquas Incarnatio-

OC fl n

nis circumítantias de congruo meruerunt; er-

me d n

go multo magis B. M. V. Miria Maternitatem

; lo d

Dei.

R. diff. Zfutec. meruerunt illas circum-

mum m

Ítantias de congruo proprie vel improprie

iib DD»

fumpto C. de congruo proprie fu/Zif/. quan-

Xirinem Pe(ï

do preces & defideria fua ad tales circumítane

k ment d

tias referebant C. fecus N. Ita S. Thomas fub

wp,r, finem artic. preced. citatus. « D. Virginis actio-

nes neque ex fe, neque fpeci:li ipfius directio-

0 Ut D

fhetity (

ne ad illam maternitatem dirigebantur. idem

fenfüy u

4.4- homa q«a« e; uT, ad 3. 5, Firgo, inquit,

d punte,

dicitur mevui[Je poytare Dominum omnium, quia

rede i,

meruit cx gvatia [ibi data illum puvitatis g Sandhi-

)j muh'eri»;

Tatis gradum, ut. congvue po[Jet efe Mater Dfi.

Y pf po

maflomeo.

DISPUTATIO II,

lh

firia i

n.Serm

De effentia Incarnationis.

"TUÀ

i

tir h

d

/

gï:'x iis, quae hactenus disputavimus, appe-

vllchin :

ret , Incarnationis divini Verbi myfteri-

E

llV

n

um in plenitudine temporis peractum

gd

[

- fuiffe ; eamque bonitatis Dei Oeconomiam

ex-

220

D& INCARNATIONE

'expianda hominum crimina fuiffe neceffariam ;

ac inventum iftud eximium (àpientiz infinitze,

quo ima fümmis jungere, & peccatorem of-

m

fenío creatori conciliare novit, Deum decuis-

! z/f lh

fe; & naturam humanam denuo erectam mire

il

exornaffe, totique univer(ío incredibilem fplen-

dorem attuliffe, ^ Quamquam hec omnia foli di-

!ul

vinz gratie ac miíericordie in acceptis refe-

renda fint: vereque cum Apoftolo, Tit. 3. v..j

5

v k

i

|

(rih

äï

dixerimus: Zppavuit benignitas €9. bumanitas

Salvatovis nofiri Dei ;' uon ex opevibus juftitia,

Jirin t

u« fecimus nos; imo RBec ex operibus , quae

Jj w

hriftus ipfe perfecit, fz2 fecundum [uam mi-

Mif

Jei Doilhn

Jevicordiam falvos uos fecit. — His pro inflituto

noftro breviter expofitis, ad magnum illud Sa-

n tj

cramentum inveftieandum digredimur, quid

|huon d

Incarnatio fit? Sed argumenti füblimiras tanta

fs Id

eft, ut ab eo abílerritus Doctor Mellifluus

pf

(Serm. 1, de Annunr.) füerit: quod igrellectus

l& e K

fintum exc

sny[levio, $9 ipff quoque intelle&tui vevba dee[fent.

Nos Deo freti, duétum Angelici Magiftri: fe-

t

€J0s pttes

quentes, prefenrem disputationem in capita

quinque difpefcemus.

1. Pev[onam a[fumen-

qubusdm

DEOprie p

tem. contemplabimur. |2.. De bumauitate a[Jum-

pta; que e[l alzevum Tucarnationis extremum, dis-

Betonm

C3P3X: QJMS

Jevemus, 3. Unionem bypoflaticam de[cvibemus,

tamquam terminum formalem Tucavnationis. 4

VO lt

Tra&labimus de . termino . Incavnationis totalo,

1hus Gü, u

puta, de compoftto Cbriflo.

j. Demum trade-

"ais &

muj, que fit cemmutiicatio idiomatum utriusque

v

aature.

m

!

D

|

u

—

CA-

j

L

J

Vzns1 DiviNxt,

221

Decefris

Vi nf

C OAT d q

"atOrem tj

De

rimo, Incarnationis extremo, que

t den

Tedam nj

eff Verbi Perfona affumens.

ARTICULUS I.

Tiid fli i

De | bypo[laft feu . fubfeflentia . cveata.

CODIÍS f

,) Tl[. 3. I

014,

Ad

ercipiendum quae deinceps de

N

Chrifto

!

? frmiritg

cturi füumus ; obfervari oportet

ht af

difcrimen harum vocurm, zatura, Pypo[lafrs,

tbits qu

Jubfiflentia, pevfona, fuppofttum... Natura. idem

m n wj

eít ac e(Tentia feu ratio fpecifica fübftantiee; uri-

ol

de à Boéthio dicitur, wzamquarmque rem itifov-

um df

mans [pecifica diffeventia : initio lib, 2. de natur.

Vimtt, qi

Perfona eft nature vationalis iudividua fub[lan-

Dlimius t

3. Id. eod. l. Juxta quam do&trinam tria &

* Melliun

períonam requituntur, rmo. ut fit fub/lantia,

NT

h.e. ens per fe exfiftens: qua conditione non

Ya df

tantum excluditur accidens, fed etiam partes

compofiti fubítantialis, ut corpus humanum,

liil

) in li

ejus partes, anima íeparata, qua& dicuntur à

iif

quibusdam fuppofita incompleta, vel tnapis

proprie partes aut aliquid füppofiti. . 2do. Ad

hu ij

amm, d-

perfonam requiritur, ut fit fübftantia rationis

capax, alias dicetur dumtaxat fuppofitum, quae

jb

ii 4

vox latius pater, quam períona. . 3tio. Denique

jwir du*

opus efl, ut períona fit fübítantia individua feu

at

fingularis, & pluribus etiam realiter diftinctis

g umf

incommunicabilis per identitatem : quare non

tantum fübftantice univerfales, quas Philofophus

fecundas appellat; fed ipfa quoque natura di-

(

vina

222

Dg INCcARNATIONE

n MU

;

vina non fünt per(onas eo quod pluribus reali«

fI&

ter diftinétis communicantuür.

T

Eodern fere modo perfonam definit Joani-

ilicde

nes Theologus in Concil. Florentino Se(s. 19,

"

at

6. Quoniam non me. vel $. In genere autem

humano: Perfoga dicur e[le matuva vationit

tl

d

capax , inconmnugicabiis exftlientia, conceptu

gl

W

comrnuni perfonse increate, qua Richardo

M

Victorino l, 4. de Trinit. c. 22. dicitur zatuv

o

divina iuconimunicalilis exfrfentia.

?

k'll

Ó

qhanfor

Hypoftafis apud Gracos quandoque natu-

ram, quandoque perfonam fignificat : hinc or-

r u

glünmtum,

ta olim fuit inter Patres conrentio, aliis unam

d irauy

tantum in Deo hypoftafin admittentibus, aliis

jrr um

afferentibus tres in eo hypoftafe:, utraque par

te recte fentiente,

sque coh

Poftmodum lite compofi-

tà, obtinuit, ut nomten hypoft.fis in fübítantiis

jut; hice

int n f

rationalibus tantum ufürparetur pro nerfona.

Quamquam aurem hypoítaíis & latina vox

mtod ne di

jl

fubíiftentia pro toto fuppofito a Theologis ve-

teribus fcepe accipiatur, tav;en hodie paílim in

ï. m

dily «t

fcholis ufürpatur in abítrracto pro forma vel

ultimo cotnplemento forma denominantis rem

Puj, ]

odos redj

fubfiftentem. — Unde nate funt voces fuppofi-

talitas & perfonalitas, quz eft ratio per quam

,

l

Ptf n

3

aliquid fübfiftit in füppofito vel perfona. His

i CC .

communi confenfü pofitis. . Quaritur, an füb-

|

ol j

fiftentia creatis (übftantiis novam entitatem rea-

s'üpulfim

Atltifg DÀ

lem pofitivam reipfa di(tinctam adjiciat? an vere

in eo folum ftáruenda effe videatur;quod fübítans

vt cenp

Wt rl

tia integra feorfim ac nulli alii unita exfiftat,

Dico 1. Sub(üftentia creata non eft modug

"gt

puy*

j

D

€

Vgngi Diviwx

223

"ism phbyficus, feu res phyficé realiter füperaddita

Prob. ]. Nullus eft effe-

fübftantize integrae

^iit|u. étus formalis ejusmodi fübfiftentiee pofitivae ac

054 - realiter diftin&te ; ergo omnino redundat. acvi-

W. detur repugnare, ficut & ceterae ejusmodi enti-

11] tatulee noviter invecta. — Prob. /£zt. Modulus

Owwy! talis non facerer naturam exíiftere aut exfi(tere

Nidgy! perfe, quia hochabet natura ex eo quod fit ens;

lr jj & fubítantia.

Deinde necterminarét naturam,

qua fecundum íe creata & finita eft.— Prare-

Wtmp, Yea non conforrat naruram ad fubftandum acci-

'limg! dentibus, que ex fe füfficit ad modulum iftum

lisug| füftinendum. 42 Z«c neque roborat illam: ad

rbos u doperandum, quippe qui ex fe non eft activus,

u)

, Porro illam non complet in ratione fuppofiti,

t compyl

neque cohiber, ne in alienum compofitum ex-

Mi eat; hoc enim fola divifione preftatur. .De-

nique von reddit naturam incommunicabilem,

ynetnt

ht vox

'quod ne diving quidem hypoftafes preeftant.

ülogis Ye«

rgo non eft opus tali modo realiter fuperad-

alim i*

iro, cum fineeo 70 fu//flere, multo commo-

ius explicetur.

m v

vob, I1.. Si

fubfiffentia creata effet ralis

Antisrem !

modus realiter füperadditus fübftantie, deeffet

fippt

l:

perfectio naturalis humanitati Chrifti. — Atqui

*

p U

uxta CC. & PP. Chriftus habet fübítantiam

jw, Bs

Ite

,uhänf" "

no

ílram indiminutam absque peccato.

Tatemr p

Auguttinus Enchir. c. 34. ibil, inquit, buma-

ne natuva im ia fu[cepttone fas e[l dicere defuiJe.

wiuté

Damafcenus Orthod.Fid. 1.5. c, 6. ANeque enint

dl

Deus Ferbum quidquam eorum, que cum nos izi-

tio fengerer, nature noffre inferait, pratermifit :

u modqs ,

[4

WE

224.

Dg INcARNATIONE

fed omnia afumpfít, b. e. corpus, animam iritell-

gentem, & vatione praditam, eorumque propvieta-

26.. Quam eamdem S. Joannis Damaíc, aucto:

li

ritarem pro fe adducit $. Thom. in 3. d. 6. q, z.

8,2. arg.$. 'Bt 3. part. q. 4. a. 2. arg. 2.

Dico. II. Subfiftentiacreara praeter naturam

T

""

aut fübftantiam compleram nihil addit, quam ne-

gationem unionis füb(tantialis cumalia, ItaSco-

tus cum fuis, Pallavicinus & plures alii, quibus

preivit S. Thoras,

Prob, L Boéthius cum

omnium approbatione definit perfonam quod fit

vationalis paturedadividua iubflantia Atqui hujus

definitionis fenfus alius effe non poteít, quam

quod períona fupra naturam rationalem addat

Íolam negationem unionis.

Ergo juxta vete-

res, fübfiftentià füprá naturam dicit tantum ne-

!

tionem unionis,

Prob. min. Boéthiuserudi-

li

l

tus Philofophus Chriflianus profit; batur, hu-

manitatem in Chrifto diftin&tam effe ab omni

W

alio ente; nec tamen eff» perfonam humanam :

ergo per fübílantiarn individuam non intelle-

xit naturam folummodo diftin&tam ; ergo in-

tellexit natutam feparatim ftantem, divifam

a u N A. —

phyficé; incomrunicabiliter ftantem, nec alte-

ri unitam fübftantialiter.

"m

0

M

Prob. 1l Hypoftafis feu- füppofitum in

|

fcholis definitur fübftantia completa, fingularis

incommunicabiliter exfiftens per modum toti-

us. Sed hoc ipfüm habetur ex eo, quod alteri

non fit utita; & hoc per unionem cum alio

tollitur,

.;;

Ergo. Prob. miu. indu&. Due aque

NU

Wilt;ülj

tll!

in valis feparatis contentze, funt & dicun

ue

Q patü

[:]

j

Vgnhi Divisr

24f

li M

WH f

duo totàá: quamprimum aütem in majus vas

confunduritur, definunt effe duo tota, & fiunt

If aj

unum torum: igitur per divifionem erant an-

n3 j d' 6' qu l

tea duo tota, & per unionem definebant . effe

10,1,

duo totàa.

Eftgo negatio unionis eft (ubfiften-

Tf i

tia: quia unio nihil tollit formaliter, quam ne-

ll Quamn,

gadonem unionis, Suppofita item moralia,

llia.' lts

quz inftar naturalium habentur, füper effentias

d i

nihil addunt, preter fepárationem ab aliis: fie

RQUUS cor

provincia regno junéta in illo fubfiftit ; avulfa

ámuod

vero dicitur aliud fuppofitum,; quia feorfum

Aqgihuy

ftat, & füas fibi res habet,

Qd que.

Prob, 1ll. Patres ut contrà Neftorium

Wem äddl

unam in Chrifto perfonam ftatuerent, éo incu-

x uv

buerunt, ut inter Verbum & humanitatem

Lt fonum

Chri(ti unionem fuübftantialem fuiffe füaderent,

éthüseni

qualis eft inter animam & corpus hominis :

i u

hoc fi eviciffent, rati, unicam non polfe negari

efe ab um

Ipfi etiam Eurychiani

in Chrifto perfonam.

dhomani.

Neftorianis ex adverío oppofiti, ut unam per-

non intd.

fonam affererent, ex duarum naturarum üniO«

; epo

ne effectain efle dixerunt ünicam naturaám; pue

y, diviam

tabant enim, fi Chriftus eíffet uaa natura, eüm

; tec al

quoque ünàára fore períonam.

Ergo eX tnene

te oimnium. antignorum tam Catbolicorum;

goümm !

quàm hzreticorum, perfona non addit füpra

s ngui

naturam, nifi divifionern.

podom t

Pvob, 1F, | Hac i fententia vere & facile

j quOd B]fw

éxplicatar, quomodo à Verbo affumpraá fit nà-

m om

tura hurana, non taméen pe'rfona, & quomo-

) [ueant

do in Chrifto fit unica Verbi perfona: nempe

ljumana perfona prohibira eft; ne effet, hoc

l]

le

ipfo

2566

Dr ÍINCARNATIONE

ipfo quod natura fuerit affomptaà perfona Ver-

n

r

jl

(

bi. Quapropter eadem natura continuo per-

fona humana effe inciperet, ut primum unio

g d

i

[

cum Verbo folveretur.

Ita S. Cyrillus in epift,

n

ad Neftorium, que habetur apud Binium, act. 1.

j A

Til

Conc, Chalced. ícribit, 42od Pzlius Dei factus

Ti

f bomo , & sumcupatus fit etiam Filius bominis,

7z.0n 14da tamtummodo voluntate, [ed nec a[Jump-

VWW

a

ziome fola pevfons ; [ed. quod diver[e quidem na-

ii

2ure in unum comveuevint . ..

er avrcanam

DN

ilom inefflabilemque . copulationem.| ad. unitatem.

f m

i emlom

"Theodorus Hapgiopoletanus in disput. cum

NNeftoriano, qua habetur Tom. 2, auctarii Bi-

li, N

blioth. PP. fic ait: quia igituv pavs Chvifli eff

d

'

a[[umptum corpus. auimatum , idcirco non e[t by-

j pia

fs

go[lafrs, fed. bypoflaticum.

!t Tlheodo

Voaone Cott

ARTICULUS II.

41 t d d

l

L

u

fintor ur

Sarisfit avgumentis contvavüs.

]

home l:

l

]. . . Si creata fubfiftentia confiflit in ne-

Mhro ;

Ob

gatione unionis perfe&tiva cum alio, er-

|

phyliam

l

go definitio Patrum in C, Ephe(íino contra

cum Varlg

iNeftorium ftatuentium, quod Verbum affump-

Wi

ferit naturam, non perfonam humanam, fuiflet

f C

ridicula: quid enim mapis ineprum, quam di-

il dtertm

:

cere; quod humanitas Chrifli unita Verbo, non

|

Tüm, ]

habeat negationem unionis? &. . /l/az. Ne-

æ!rur. li n

ftorius docuit, humanitatem Chrifti non vere,

JRtOres (j

phyfice, proprie ac fübftantialiter fuiffe unitam

if ITOT6S

Verbo, fed tantum moraliter, improprie; tro-

,W K difcr

tiam,

. pice, affectivé,ac propter fpecialem amici

qu

t: MT

ji

V ERBI D.IVINI.

227

tefo,

que inter ipfam & Verbum intercefferat, am-

'OD[inuo i

bos conjunétos in unum fuifIe, perinde ac ami-

)Timum uï;illï

corum dicitur effe cor unum & anima vna :

l

F' iuUS n D

ex quo legitime inferebat, in Chrifto duas effe

Inum, 2&.1

Adverfus hunc herericum . Patres

perfonas.

! D f

definierunt. przmo , humanitatem Chrifti vere,

Tl lon

phyficé proprie ac fubftantialiter fuiffe unitam

D agumil

Verbo, ficut corpus hominis anima& : inde íe-

& [idog g

quebatur rite propo/7io altera : ergo in Chrifto

D artang,

fuit tantum una perfona.

Hoc fi ridiculum

( jfofoy,

eft, omnis argumentatio erit ludicra: confe-

IRDU. etm

quens enim femper in antecedente comprchen-

, t sri

ditur.

Narrationem autem noftram veram es-

hm Oi d

fe conftat legentibus acta Conc, Ephefini, cu-

DLT

jus prafes Cyrillus Alexandr. in apolog. con-

^

tra Theodoretum ícribit ; 27 fzeundo €g' tertio

l

cauone Concilii Epbef. eamdem vevitatem 1vadi,

eumdem errorem . damnavi.

In fecundo autem

definirur unio fubftantialis, in tertio abfentia

(j

humang perfonz. Quin idem Cyrillus palam

Yfltt i

eftorio pacem cum Ecclefia ob:ulir; modo

im dlio &

phyficam & fubítantüalem nature humane

(Ino contr

cum Verbo admittat unionem

m flump-

In]l. 1. :Sc Thom n 3.- d. 6. q. 1. 8.1. ad3,

m Euiiï;ï

ait, à C. Ephefino duos errores damnaros fu-

» qun d

iffe, alterum, quo unio realis negabatur : alte-

Verontl

rum, quo hac aíferta duz perfonæ aflereban-

tur

N, ]l Nf'.

Ergo. E. difl. Z4mr. ait, damnatos fuiffe

Qi non t

errores duos formaliter & in terminis C, du-

faife nj

os errores realiter N. fiquis, admiffa unione

progré Y

phyfica, dicerer nihilomiinus duas effe perfo-

aml

Das, reipfa erum negaret unionem phyfic

e

eidi

qi

—

(*.

228

Dr IN(.:ARNATIO'NE

etfi verbis eam affereret: perinde ac fiquis fe.

! 'W; [ M

cundam períonam Filium Dei affirmaret; &

Qu

nihilominus inficiaretur, ex vi fue proceffio-

rijusi

nis ipfüm ejusdem cum Patre nature effe,

Sed audiant Thomiíte S. Doétorem füutn, ubi«

(l ,r(t

que ipfis in hoc argurmento adverfántem ; &

[j)

J

|

pro parte noítra pronuntiantem, 3.part. q. 16,

!]

tuldtil

Il

3. 12.. Humanitas Chifli, inquit, non eff per[ona

ï

W

pumana , quia tom eff per fe. [eorfem fubfrflens. d

.

divina natuva , quod vequivit vatio pev[oue.

t

D

j

l

ibid. q.4.a.2. ad 2.. Nature affJumpte seti dee[

umm

l ü

prepria pev[onalitas pyoptey. defeétum.| alicujus,

|

hn Aqui

quod ad pevfe&ionem bumana nature pertineat,

|p st

Jtd . proptev. additionem alicujus , quod ef. fupva

, Y

gaturam bumanam, quod eff umo ad per[omam di-

lo n T

vinam, Etq.2.2.2.ad 3. Non quodlibet indi-

jrbw f

viduum in geneve fubflantie, etiam rationalis ua-

jetfind f

zure, babet vationem pev[one, [ed folum illud quod

itOnft a

per [e exfrflit, uon autem illud quod e[f im alio per-

pl d

feiore, ' Et paulo poft. Lice? evgo bec bumana

IDITIT

natwra fi quoddam individuum im geneve [ub-

| ( tj W

flantie, quia tamen non per f& [epavatim exjoflit,

n

Jed. in quodam pevfetliore , [cilicet in per[ona di-

lil éscom

viti evbi, confequeus e[H j quod non babeat per-

130 d

fonalitatem pvopriam. . Et in 3. dift. 6. q.1.4:2,

'indido

ad g. Hoc quod facit cozjun&um ex. anima $g

'formas in

corpore efJe bominem, mon ef? pratey covpus, ari-

;!Um Áipen

mam &g unionem aliquid pofetive ; fed ex boc

- "tisques

ip[o, quod compofrtum ex amima €$ covpore non

& ff(büdäm |

adjungituy altevi [ubfiflenti in natuva compofitas

Und

f [

"o

cj

wituY, quod compoftum fft bouo.

vifus naturam bumatam, quam a[fumpfét, de-

i

"t lomin

"Ttpredin

pone-

*

.

.

T

Vzrn2I DiviNr

229

.'C tcfi Ql

?äfmmbz

0

uevet, ex boc ipfo e[Jet' bomo illud conjun&tum.

5

t lr. contra Gent. c.25;. Hoc (quod dicatur

I Drogfr

Titütg ii

aliquid ens per fe) som videtur importare , uif£

negationem . tantum ; dicituy enim ens per fe ex

;m,fuum; D

Tnfem, f

boc, quod non eft in alio, quod ef! uegatio pura,

Et q. 4. de potentia, a. 1. ad 4. ait de fubftan-

p g

t d i

tia, quod dicatur fubffflere, im quautum non e[t i

0.

j /WWH [

Iu[l. 2. Idem S. 'Thom. de potent. q.9.a.2.

tf D

ad 2. ita fcribir: Perfoga figificat naturam eumn

MT

quodam modo exfflendi ; qui inodus eft per fe ex-

n d

fillezs.. Atqui nulla negatio per fe exfiftit.. Er-

At od

go modus naturz, qui eft fubfiftentia, non eft

iui d jup.;

iW t )

negatio, B. Verba illa; qui modus &c. non

legi in S. 'Th. ira autem l. c- habetur: zomez

Bd

nl

pev[ona. [olum naturam vationalem [ub tali modo

ex[rlendi frgnificat. & ad 13.. Humana natura

i ia

d'irdug

n Chriflo, cum fet a[[umpta in per[onam divinam,

non potell dici [ub[lantia individua, que efl bypo-

7217

flafés, [icut nec manus, nec

e$, nec aliquid eorum

um j

;

que t5 fubfifhuut pev [e a

aliis fepavata.

t j

Iufl. 3. Aliis S.'Thoms fententiis, m. Ni«

du d.

hil eis contra nos effici. Nam I. dum p. 1. q. 3-

libal p

a. 3. O. ait, in fübflantiis fimplicibus, in quibus

[ 107

x at (

individuatio non fit per materiam, neceffario

formas ipfíàas effe fuppofita fübfiftentia, modu-

cotp i«

TET

lum fuperadditum plane rejicit: addit autem,

in iis que materia & forma conílant, naturam

? Corhore l

& effentiam differre à fuppofito feu à fübftan-

ia

tia fingulari & individua ; nec enim in defini-

. )

tione hominis has vel illas carnes, hzc offa,

MA j

hanc nigredinem comprehendi, fed naturam f&

POW' j

3

abe-

]

|

|

230

Dr INCARNATIONE

habere per modum formz, que de füppofito

';':z g lt

ireu m

Íeu finpulari predicatur.

Quas omnia vera

funt, fed nobis non adverfantur: duo enim

jl

jonpdt

complectitur fuppofitum, alterum eft indivi-

gpigpit

duum & fingulare quid, & hoc fe habet per

modum fübjeéti refpectu naturze, quze defini-

n d

ii (

tione explicatur ; alterum eft eadem narura fe-

!

"

l

!

orfim ftans, cujus mentionem S. 'homas l. c.

[

1j

UX

non facit, neque id facere opus erat.

piij EU

JL Dum lib. 4. contr. Gent. c.43. ait: f£

TA fed (

vevo bypo[lo/s vel perfoma illa mon vemanevet in

; Quren

ia m

ea natura, in qua ajumenda d. F'evbo praex[fitis-

Je boc ffae corruptione accideve mom porudJet,

i.

S. Doétor corruptionem improprie accipit; pro

tonpen

murarone in aliud. fuppofirum : nam ibidem

Quim con

addir, naturam humanam etiam corrumpen-

du e

ton tollte

dam in eo cafü fuiffe : & p. 3. q. 4. a. 1. ad 3.

refert quorumdam fententiam opinantium, na-

Bu

itresdio

turam angelicam non poruiffe affumi à Verbo,

€o quod non fit obnoxia corruptioni : & hanc

CIeQ0ne )

opinionem rejicit, & ait; poffe ejusmodi natu-

It preig

yam recens creari, & fimul uniri citra corrup-

TOtgle ! Q

tionem, ubi corruptio idem videtur effe ac

165: d

Inperitong

muratio : ita ternio corrumpirur, dum unitatis

additione mutatur in quaternionem.

hi,

Obj. JI. Secundum Patres, períona huma-

DEU

na per Verbum confumitur, deftruitur, perit &c.

, h(

Ergo hypoflafis eft. quid pofitivum. s. 4fl.

* tione [j

i

4Intec. cum S. "Thom. q. 4. a. 2. ad 3. perfona

Jj

Mi N f |

hurmana confümitur &c. pofitive, quafi aliquid

Paentm

quod ante exíliterat N, negative, i. e. impedi-

tur, prevenitur nefit, vel fuerit umquam G.

'W U5 ;

Ita

.

e

J

Vzni Diviwri.

23t

n hi

Tta lux deftruit tenebras.

Ita etiam perfona

ORjj w

divina humanam füpplevit, bonum quod hec

: (ip E

ànte habuiffet, ipfinities meliore modo exfi-

1 d nj

ftendi compenfando. — Quo etiam 10do huma-

€ hb K

num füppofitum à natura realiter feparatur, non

QUi cefr

quidem fecundum rectum, amiífione entitaris

T r f

phyfice ; fed fecundum obliquum, enis alius

Omss | «

additione. /ta ;2 Chriflo períona humana ne-

f

)

gatur, non quod abfit aliqua entitas ab huma-

:

na natura, fed quod ei ens perfectius acceffe-

$. Hil.')

ETE

f

[j

ri. Quare in homine puro perfona à natura

i |

l

non nifi fola ratione difünguitur.

!

*

D]

[

uU

Ü

Infl.1. Addirtio nec feparat, nec tollit

v

pR

complementum : per eam enim natura fit plus

- m dde

quam completa. Ergo perfona humana non

] COHUHIICEI-

Íeparatur additione. E. difl. ^4mtec. Additio

4418

non tollit complementum, reddendo naturam

Dantim t

imperfectam additione entitatis C. non facit,

f à Vert

ut res alio modo fit completa N. fic homo ac-

ni: & lts

cretione partium definit effe parvus: regnum

modi nd

in provinciam redactum ceffat effe füppofitum

morale : ditiffimus acceffu ditioris fit minus di-

T COrt

Vr elfe &

ves: deftruitur harmonia fuavis per cantorum

m unitdis

imperitorum fonos interftrepentes.

,

In[l. 2. Chriftus ita coalefceret ex duabus

ona hum

naturis completis; ergo effet unum per acci-

dens. E. diff. 4ntec. ex naturis completis in

I, peritö':, ,

n X (M

ratione fübflantize C, completis in ratione füp-

|y pf

pofiti N. fi modulus Adverfariorum ad com-

plementum fübftantiale aliquid confert; ergo

yul d

huma-

p imPf u

Chriftus non habet integram naturam

4

[mqüäm Ü

nalfq $

li

232

Dz IucagNATIONE

I j

nam ; fi nihil confert, argumentum Adverfariis

| Il

ipfis folvendum eft.

V y

|

Ini. 3.

ui babet omnía que conftituunt

lj

intellectionem, intelligit. Ergo etiam Chri-

DA

P

ftus humana períona fubfifüt, quia habet om»

nia qua conftituunt perfonam humanam. $*

|

un at

pyu

I

N. feq. Equs cau[al. difl. Chriftus habet omnia

TU

B

materialiter, & (&cundum rectum, quae huma-

W

nam perfonam conflituunt C, habet omnia for-

L

!

maliter, fecundum obliquum feu modum exi-

ftendi, qua perfonam humanam coniituunt N,

T N

Ad intelle&tionem humanam certus exíiftendi

a:.w 4!?1id?ïh

!

modus non requiritur, ut ad hypoftafin,

! o UH

Obj. /II. Yn divinis perfona eft aliquid pofi-

| J

"

tivum ultra naruram ; ergó etiam in creatis,

i

i

& [V. Cozf. 1. In unica narura divina funt tres

m Vg

hypoftafes,

2. Divina fubfiftrentia non tantum

perfor,

xealiter eft eadem cum natura, fed ab hac om-

Q pedi

nino etiam infeparabilis,

3. Subfiftentiz divi-

&dhuc js

na fundantur in pofitiva & reali relatione pro-

pene

ducentis & produéti.

4. Hypoftafis divina

FWIIY

afficit quidem naturam divinam, fed alii adhuc

frti of

tommunicabilem,

En di(crimina.

Poreü 8

Infl. y.. Si natura non diftinguitur à perfo-

la (ant

na, ergo non eft falfà hxc propofitio :

Petrrus

t

V£ cum;

eft (a humanitas

E. difl. [eq. heec

ropofitio

non eft falfa in fen(ü reali C. in fen

;

u formali

spltol d

Tiqui, (]7

N. fuüppofitum ratione diftin&um, alium facit

4 : f

modum fignificandi in fenfu formali,

SS. Ba-

E .Fff/fwzfmjg

filius & Jo. Damafcenus ita docent : Quam ba-

| ii M/fuä

m v ge-

bt dgfkrenriam- comtmuue €g pvopviu

PA

uuts

|

|

[

Vrn21 Diviwr,

233

mAdVCrfr

i

sus, fpecies eg individuum, eamdem babent. [ub-

fiautia & bypo[lafrs.

3 ConRimug

Infl.2. Verbum &

que unitur humanitati ;

etiim ()

].

1 ibgt

ergo non apparet ratio, cur perfona humana

porius deftruatur, quam divina. E. 4/fi. Znt.

TOanam. i

Verbum aeque unitur eadem unione C. eodem

Mibet o

modo N. S. Them. Opufc. 3. c. 6. hanc. dat

que hon;

disparitatem, — /Voz ompis fub[lantia. dicitur by-

L Ompiafo.

poflafts , fed illa tantum p ab aliquo principa-

Todun) e.

liore 202 babetuv.

Et in 3. d. 3. q. ?. Zonum

Mu N

ereatum, ait, fe babet ad increatum, frcut punthum

VN

ad lincamy cum unmus ad alterum. mulla frt pro-

ytin

0YZi0.

Unde frcut puntlum additum linee mon

| ü&gn'xd n

adt majus ; dta nulium bonum cveatum additum

I 1 (f

àu per[ona bona increata , facit melius, — Infero :

vt s

'

ergo Verbum ab humanitate fibi juncta non

T 0n tntt

pérficirur, non pendet, ei non fübordinatur,

1 bicto

non perdit ab ea fuam totalitatem, fed habet

[lenti

adhuc jus abfolutum proprietatum. — 447 b«c

htione p

erfíong diving funt veree relationes reales &

lls dv

a&ive ; ergo nullius fubftantise additione de-

daliadha

ftrui poffunt, quod contra hypoftatibus creatis

oteft evenire; qua confiftunt in natura feor-

iri pl

Ííim ftante, five in negatione unionis perfedti-

va cum altero,

Ideo Conc. Francofordienfe

) Pem

propoüzia

epiftola ad Epifcopos Hifpan. 7u Deo bontiue,

Ya form

inquit; eff gemira fub[lantia, nom gemina pev[o-

na: mam pev[ona pev[ouam conf[umere pote[l, zon

j, SIe

fubflautia fubflantiam : quia pev[ona ves efh. fui

« um

juris, fubflantia. autem ves eff natura.

TO

In[l. 3. Negationes fpecificantur ab habi-

IN

fudine ad terminos.

Ergo .fi fubfiflentia fit

talis

P ;

*

234

Dr INcARNATIONE

talis nepatio, unius hominis hypoftafis ex plu-

|

"

|

ribus negationibus conftabir.

R. d. Antec.

(

if

("

Negationes fpecificantur ab habitudine ad ter-

|

i

minos tantum N. ad terminos & fubjecta C.

Hinc ejusdem nummi alia eft privatio in bur-

fà Caji, alia in burfà Titii.

Petri fubfiftentia in

M

abfítracto eft negatio unica unionis perfectivee

il

cujuscumque, qua hoc folum fübjectum afficit 2

non entia enim non faciunt numerum.

ARTICULUS II.

ï':riumvrf& |

Urrum fole Perfona fecunda bumanitatem

affumpfevit ?

[j

Al

3

!

l

|

100 :7. .Ex

erfonis divinis fola Perfona Fi-

j o term

D

lii affumpfit naturam humanam. — Pro?. 7.

1

| epo qur

SS. Pagine de folo Verbo divino loquuntur;

ul utt

nuspiam autem de Patre aut Spiritu S. quod

mune i,

fuerint incarnati : ergo evidens eft argumen-

tum, folum Dei Verbum incarnatum effe,

1 um i

| lo eim

Argumento hoc utuntur CC. Chalcedonenfe,

| p

adt. 5. Synodus V. Collat. 8. can. 4. & 10. Sy-

| g n (

nodus VI. act. 4, Conc. Lateranenfe füb Mar-

tropafian

tino l. con(ult. 5, Carthaginenfíe IV, can, $.

trüm Gm:

Lateranenfe füb Innoc. III. & habetur cap. Fir-

tniter,

De fümma Trinit, Toletanum VI. &

fauriore

01

XI. in Profeffione Fidei

Profefi. Fid.

, & Wormatienfe in

CAfhdtOn;

!

períong

Dico I]. Formalis ratio, per quam Ver-

D efícen

bum primo ac per fe terminat humanitatem,

eft proprietas ejus relativa, non autem fübfi-

065 pip

-

Áide (

ftentia effentialis-& abfoluta diviriee naturae, fi

*

qua

| "i

;

VERABI Divi1NI.

235

Ms n

qua datur, Eft S. Thomee, S. Bonav. Alexan-

f]l/;- /izit;;,

dIDe d f

dri, fcoti & aliorum paffim contra Durandum,

Prob. [. CC. 'Folet, VI. & Xi. in profeífione

QOjee

fidei ita habent: Juzcavgatiogem Pili Dei tota

ItiO i.

Timitas opevata effe cvedendum efl : quia im. fe-

Itenti a

povabil.a [unz opeva "qvinuatis. Solus tamen Fi-

petfedtis

lius fufcepit bumanitatem in. ffngulavitate per[o-

um d

i

Ti

72.4, 1011 in unitate drvine matura, 18 eo quod pvo-

prium efl Filii, mon quod commune eff Tvimtati.

Et Synodo VT. act. g. fub finem dicitur folum

Verbum effe incarnatum : quia Pater $9 Spiri-

TU !

zus S.-mibil in Facavnatioue babeut commune, nift

benignif|mam voluntatem.

Prob. I1. Ratione.

Si hzc unio per fe pri-

M

mo terminata eft ad fübfiftentiam effentialem,

i, Ill

ergo qui primo faétus eft homo, fuit hic Deug

0 loquim;

ut fic, ut abftrahir à perfonis, & eft quid com-

du5 d

mune illis.

Ergo vi hujus unionis tam Pater;

um

quam Spi:itus Sanctus eft homo : erpo hi am-

um efs

bo etiam communicant idiomata humanitatis

cedonent

pati & mori, quod repugnat doctrinz Catho-

o Sj.

lica in Conciliis declaratz contra Noétum Pa-

füb Mar-

tropaffianorum auctorem Seculo tertio, & Pe-

] & $.

trum Gnapheum Antriochenum Ep. eorum in-

a. Fir

ftauratorem Saculo V. Socrat. l. 2. hift. c. 19.

m VI. &

ODj. I. Non poteft una perfona efficere In-

qtienfe i,

carnationem fine alia: ergo neque poteft una

períona incarnari fine alia. * W. Cogf. Ra-

qum N

tio efficiendi eft una & eadem in omnibus per-

rnanlt

Íonis; nihil enim extra fe producunt ut di-

J fife

ftin&ze, fed ut unum: ratio vero terminandi

TAU Á

eft relatio, qua realiter diftinguuntur ab aliis,

qi

Dsz INcaARNATIONE

236

y i qüfdem

& qua perfona una terminat, ut diftin&ta ab ali-

li þumszäb

is.

Fallirur autem Giabriel, dum fcribit, nul-

vitr

lam poffe reddi rationem, ob quam poffit re-

] LL[ q [IICdU

latio divina effe ratio terminandi-unionem, &

qohte

non efficiendi, putatque, hoc fola fide reneri.

gt

INam ut in omni re principium agendi eft ipía

1

z

l

l

m

[

WU

t

natura, ita & in Deo, cujus, utpote fübftantize

l

inrelle&ualis, operatio omnis ab intelle&tu 2

qumömoäum

|

wudsd

voluntate quodammodo procedit. Quia eígo

in tribus perfonís eft una communis nat/ca;

as gt

PT

idem intelle&tus, & voluntas, una quoque eft

lfs f

omnipotentia: proinde' Incarnatio, maximum

n i

omnipotentig opus, ceterique effectus omnes

! Qüm us

funt communes tribus períonis, nec ulla rela-

tio etiam jnfinitae perfeclionis in füo genere,

| Copiliion

| lunttsp

poteft ex fui praecifa ratione principium effici-

ens illorum effe: non enim habet ex propriis,

| juide, j

diuing fe

ut fit ratio agendi, fed ur conftituat füppofi-

tum a quo actio procedit; habet ramen ex pro-

feons (

tioe ini

priis, ut fir ratio terminandi, quia ex fe eft in-

communicabilis fuübfiftentia,

us r

Infl. 3. Non poteft una perfona objective

l qmil C

terminare vifionem claram íui fine alia, ergo

tityo f

nec terminare humaniratem. g, Tranf. Ant.

1 düri

quod Scotifte negant.

um nqqy

ANego Con[eq. Relata

majorem inter fe connexionem habent in or-

Ditur) di

dine ad fuüi cognitionem, quam ad unionem

Crrilgi

phyficam, — Ita accidentalisrelatio humanee pa-

[ /1!3/],30 ,

Dd üntm

ternitatis non poteft cognofci fine filiatione;

fcientianon poteft coenofci fine objecto fcibili ;

m

poffunt tamen hac fubjecta uniri feorfim a fu-

*lfüns

iS terminis,

Hinc etiam una relatio divina

Nitim f

poteft

*

Lj

t

Vgnnant Diviwi.

237

Ti

poteft quidem fine alis; a qua realiter diflineui-

(rli v

tur, humanitatem unione reali terrninare, con-

ïm' Boff .

jungitur enirn fecundum quod in fe eft; adeo-

JmonemA r

que per modum abfoluti; videri autem fine

o

alia relatione non poteft, quia videtur fecundum

*tdi d il

quod exercet habitudinem ad hanc tamquam

t füblan

ad fuum terminum, a quo juxta noftrum lo-

Dtclfefh L

quendi modum fpeciem fümit : non poteft ve-

ia hx

rfO res clare & quidditative cognofci fine his,

Is gj

cum quibus habet intrinfecam connexionem in

quqe df

fua fpecificatione.

» um

In[l. . Quod convenir nature divine,

Qisomy

convenit etiam tribus perfonis: atqui fecun-

TC d

Qüm Patres; in Chrifto natura divina ine£fabili

lo p

copulatione conjunéta eft humanz ; ergo et-

iam trés perfonze naturee humanz funt ità con-

tipum d

Q proyr

jun&z. B. difl. Maj. Quod convenit natura

divine fecundüm íe, convenit etiatn tribus

Ut p

TI6n CX It

perfonis C. quod convenit naturae tantum ra-

tione unius proprietatis relativae, convenit tri-

Y feefti

bus perfonis N. Hurnanitas dicitur natura Ver-

bi, quia dependenter ab hoc tamquara füften-

objedtie

tativo fuo formali ex(iftit.

Quo quidem fen-

iliy ergo

. At

fu dumtaxat dicitur, Verbum eífe perfona dua-

rum naturarum ; haeque unum in perfona, &

j, Nütt

naturà divina in Verbo unita & Incarnata. S,

ant n 0t

|umona y

Cyrillus in epift, ad Neftorium, qua incipit :

m j*

Jutelligo quosdam. ait, duas naturas in una per-

Íona unum nobis JEfüm Cbriftum & Filium

: i,

conftituiffe.

efati

Cum aurem PP., docent, non du-

as naturas, fed unam naturam divini Verbi in-

m

gj n

carnatam fuiffe; volunt, Chriftum non eífe

?

duas

m .

^

J

238

Dzg INCARNATIONE

duas naturas discretas in recto, fed unam na-

j fD

fsf

&Al

turam Verbi divini humane| junétam hypo-

v poml.h

ftatice, proindeque unam in recto, nempe di-

,

rli

vinam, & alteram in obliquo, videlicet huma-

W

«.

;

iav (

)

i

MP

(

nam, atque ita Chriftum non effe duos, fed

M

ll

0l

unum, puta Verbum cum fua divina natura ha-

T

bens humanam , quacum uno fupremo cultu

Á

1 nof

uï

m

adorandum efít.

Hinc etiam quando in Sym-

bolo Athanaíiü Incarnatio compararur unioni

k

Tl

corporis & anima humane, tantum vera &

1l

ilv

U

fs.s&&us (

fubftantialis Verbi cum humanitate conjunctio

afferirur.

lj N

Ob. I[. Quando intelle&tio effentialis

a

| trem s w

prout determinata per relationem Paternitatis

dicitur generare, non fequitur, quod tres per-

immei

Íone generent. Ergo fi fübfi(tenria abfoluta

j Unifenur,

[

prout determinata per proprieratem relativam

y A rj

Verbi, fit formaliter unita humanitoti, non fe-

prim Ver

quitur, quod tres períonz incarnatee fint,

RI

ti ol

maowm, 4

N. Conf. ldeo principium produ&tivum ad

intra non potelt effe commune tribus Perfonis,

Tettin: $

fed eft efentia determinata per relationem uni-

te;m'mat 1

cam, quia eft conílitutivum períona, eaque

dis: ii

prius origine: at vero hypoftatica unio divi-

tl per

nam períonam non confílituit, fed eam jam

titnt j

conftitutam przfümit, |Erpo fi effentia imme-

HQ,A & jH ]]k

diate unitur, principium terminativum unionis

Ujreny,

1]f 2

hypoftatiez eífe nequit eífentia. dererminara

hi

! 4

per relationem unicam rantum,; fed debet eíTe

C ner

commaune relationibus tribus: ommzia emim m

'tperong

DEO eadem [unt & communia, ubi non obvi-

"tporet f

«t oppofífio velatiomis produceutis Q9 produtti.

Dein*

*1 M0 vi

j

Vzgnz21 DiviNr.

239

fs at E!-'

Deinde hic Deus, ut abflrahit a perfonis, non

m l,

generat, fed folum, ut eft Pater: at vero Du-

(?) Diem BAQ.

randus ponit, hunc Deum, vt abítrahit a Per-

qreiicut dup,

fonis, per f& uniri.

Cum ergo unio non fit

i& QU0S

)ll

T Datürap.

actus notionalis, requirens ordinem originis, fi

communicatio fieret per effentiam, & non per

Dtemo cu

relationem, non eft, cur requirat relationem,

do in $jn

ut conditionem neceffariam, vel cur non fe ha-

FAtUr ünjny

bear indifferenter ad omnes.

Alias idem di-

m Verg (

xero de efficientia unionis hypoftaiicee, aut ali-

: Cnjundlio

us effectus creati,

Inf. 1. Natura divina, media relatione,

I efentidi

humanitati tota unitur, nec tamen fequitur, Da-

m Daermius

trem effe unitum ; ergo licet divina natura

quirsye

immediate per fuam fübfiftentiam effentialem

L00

!

MUU

uniretur, non . ideo Pater etiam effet unitus.

AL 60

& AN. Conf. Nunc vinculum unionis eft pro-

fl n0n k

prium Verbi, & non commune: nec fübfiften-

xte fint, Y

tia abfoluta terminat fecundum fe naturam hu-

i vum &

manam, fed tantum ut inclufa & modificata in

us Períoi

relativa: Sicut ergo fubfiftentia relativa Filii

'onem n

terminat naturam divinam, & non períonas

g, lgt

alias: ita unit illam naturz humane, & non

) unio d«

alias perfonas.

At vero fiunio fieret in aliquo

] em m

effentiali; jam vinculum unionis effet commu-

ntia vmme

ne, & in illo natura humana omnibus perfonis

wm vninti

uniretur.

deermitti]

In[l. 2. Relatio divina fecundum fe non

1 diud

dicit perfectionem, ergo non continet eminen-

yia um

ter perfonalitatem creatam, ergo hujus vicem

li a d

non poteft füpplere, nec terminus unionis es-

Ej »i'üxil(t [

íe; ergo vim terminandi formaliter habet a

fub-

Dein'!

D& ÍNCARNATIONE

"

240

fubfiftentia abfoluta, m A. r. propof. Relatio

at

jn t

divina ex proprio conceptu includit fübfiften-

fs

tiam relativam, quie in füo conceptu dicit infi-

p

nitam perfe&ionem, etiam relativam ; igitur

g d d

eminenter continet quidquid perfectionis cft

D H» h

in perfonalitate creata.

ii p

Obj. III. Si humanitas Chrifti terminatue

per relationem Verbi, ergo per h:

:ine Chriftus

Luw "lïa

. Ni

nl2 t

ut homo neceffario refertur ad Patrem.,

QU

féq. Chriftus ut eft individuum quoddaám hu-

j m

mane nature eít aliquid abfolutum: prout

autem in humanitate fübfiflir, eft períora relas

i di, q

ginicm

tiva, formaliter loquendo de ratione perfonas

Unde nec humaniias, nec hic homo refertur

D

ia

ad Patrem, íed íolum hec perfona: Sicut

il DuUr

quamvis relatio terminet deitatem, non tamen

Ts D

Deitatem ipfam, neque hunc Deum ut fic, ad

'

i non (

Patrem refert, fed perfonam illam,; ut fecun-

dum fe talis eft. — Deinde relátio illa non üni-

coqtingent

Uj cóm

tur per modum form« informantis, fed folum

(j

per modam termini quafi fuftentantis nataramy,

s hr

ergo non neceffario refert naturam ad aliud,

DI

ARTICULUS IV.

(s pio

Tünc veri

Compavatio terminorum po[[dilium bypo[fla-

int ünyr)

fic& deonDis.

Tm,

jl

] T fOfm

TWeo À—CTres perfone divina poffunt affu-

mere eamdem humanitatem,

Ita contrá

Vil

Albertum , Scotum,; Richardum, Paludanum;

"Pt ls

S. Thomas q.4. a.6. Alenfis, Henricus & pas-

LBY

t

fim ali; — Probr, Neque natüre credtac dee

.

capa-

l

VznEi Divixi.

24i

thj. g

capacitas talis, ut poffit faltem fupernaturaliter;

d fijffe

ad iftam unionem elevari: neque eft incomipo-

At d

fibiliras divinarum hypoftafeon ad terminandum

AIY: p

eamdem naturam, quippe qua íe ab eadem

&Qin; 4

natura divina non excludunt.

Dico 11. Neque repugnat; ab una perfo-

ermityy

na divina plures naturas creatas; etiam diver-

tic Chrlh

fas affümi.

Ita $. Thom. art; 7.

Proby. Plu-

" gl

res natürg create funt ex fe rerminabiles; &

oddim h.

inter fe abfolute compoflibiles: nec enim ma-

m prout

pis ab fe mutuo diftant; quam nátura humana

iont d

& divinà; que amb:e in Chrifto una Verbi

R r

perfona rérminantur.

Deinde perfonalitas di-

Qmo t

vina , utpore infidita; nomn ita exhauritur ter-

V: n

ininatione eflentiee diving; utnon potlit etiam

1 RO t

alis raruris adjungi: Sicur intélle£tus & vo-

Uti Q d

lüntas Dei cognitione & atnore propris effen-

E

7; üt f

tie non tantumi exhauriüntur, ut ad objecta

li non t

contingentid nequeanf extendi.

Ergo nulla

yfed foit

hujus compofitionis repugriantià apparet.

15 DAtotar

O5j. l.. In cafü 1. Conclufionis nec effet

unus hómo hec plures. Ergo. m. cuwn $. T.

4d dlid

ad 1. Effent tres perfonee unus homo fimpli-

citer; propter unarii naturam hutnanam: ficüt

tunc verum eft dicere ; quod íres perfonc

lo

A

h

fünt unus Deus, propter unam divinam natu-

ram. | Quia terminus fübftantivus; v. g. ho-

ofv j

mo, formaliter fignificat formam feu naturam;

üt inhabente illàm: & ideo, ut fimpliciter dica-

Ti o

tur unus homo, fufficit unitàs naturce.

Puucini

/

nusd

Iu[fl, Natura divina eft perfonis intrinfeca

;

|

.& connaturalis; natura autem humana effet

J 8

divi-

g

L]

!

548

Dr INCARNATIONE

"

divinis perfonis adventitia & extrinfeca; erga

Flhlh t

z. /V, Couf. Hoc non va-

n

|4

/

non eft par ratio.

riat rationem nominis nec vim ügnificandi illius:

J

ii

fam etiam Chriítus abíolute eít unus homo

Ípecie cum aliis hominibus, propter unitatem

hontifid

ípecificam nature ; quamvis fuppofira plus

quam genere differant. Ergo pari rarione tres

ï

perfonz erunt unus homo numero; propter

]

E

unitatem numericam natura; etiamíi perfonae

diftin&te fint.

Dixi füpra, ugus bomo fémpli-

/, )

E

cifev; non vero uzui fémplicitey : quia unus

i

homo etiam abfolute & fimpliciter dictus, non

Q

I

dicit unitatem perfonz,; fed nature ; at vero

TARU

u

unmus ab[olute ; dicit unitatem perfonz: ficut

tf i;lïlþtQiï

tres perfong dicuntur us Deus

Ts ft o

; non tamen

upnus ab[olute.

z

pereci

! Ob. H Affumptio h

ypoftatica NI

j petnisd

tur ad unitatem períone: atqui in dicto cafü

piur; di

Tübfendi

non effet una perfona; ergo. E. diff. Maj.

Aflfumptio terminatur ad unitatem. cujusque

Ti &o

perfonz affümentis C. ad unitatem 'períonze

] Dotentm

unius rantum N- " Hoc íolüm de ratione af-

] quibet

fumptioris vel unionis eft,. ut quor funt perfo-

fibllend

nz aíffümentes, in fingulis earum ad unitatem

'

(j ]

perfone rerminetur: -

fure fm

f(

Infl. i. Ex unione hypoflatica oriretur

TDitoram d

i

comiínunicatio idiomatum tam inter Deum &

reCUHdæ (U

homiuem, quam inter perfonas inier fe ; ut

U5 Ditur

colligitur ex S. Auguft. l. 1. de "Trinit. c. 11.

ATE (s

&íqq. & S. Joan. Damafceno. l. 3. de Fide;

" D

C. 3. & 4.

Ergo in dato cafü poffet quis dice-

sfb f

re: Homo eft ingenitus: Filius efthomo; ergo

* Dd

s Fi,.iiu's

i

:V;ERBI DIVINI.

243

f[ïinf&cü "

Filius eft ingenitus; quod. efít abfurd

um.

Jx. difl Zntec. Orxiretur talis communicatio

lcand i

idiomatum in communibus & effentialibus C.

Uni N

in notionalibus feu perfonalibus, fu54iff, inter

DT nj

hunc hominem & . perfonas fingulas C. quoad

IDpofra x

!L tOne

períonas inter-íe IN. Talis homo pro fingulis

quidem perfonis fupponeret, nonautem unam

10, Drtne

proalia. Hinc in addu&o fyllogismo comit-

i pery

titur fallacia fipurz diétionis; vel accidentis.

W il

Jufl.:2.... Sol

4

a naturá divina, urpote infini-

: QUa ünns

tà; poteít fübíi

ftentiis.-pluribus terminari, er-

: Qs n

go nullà natura creata. E. V. 7faz. Hoc folum

U: t vet

naturz üivirige ex (üà infinitate convenit, quod

pione: f

1);- 00

tria füppofitá poftulet; & cum eorum fingu-

lis fit omnino eadem, unitaté ac fimplicitate

perfectitlima.

Creara vero natüra adhuc a

fitia temi

perfonis divinis; quibus fübftantialiter conjun-

Lin dido dd

gitur, difüingueretur tealiter: nec modus ille

? M M;

fubfiftendi effer illi connatüralis; fed per gra-

m CUjusq

tiam & omnipoteritiam Dei : 'cumque habeat

m pen'br.»;

potentiam ' obedientialem — ad . fübfiftendum

» fatione

qualibet perfonalirate divina, etiam habebit ad

Lfuntperi.

fubfiftendum omnibus fimul: .

d unitatem

. Obj. 1H.. Si trés perfonee divine uni na-

tur& humang unirehtur, propter hanc unam

o Ortet

naturam effer unus homo: ergo Ííi in caíü

o Dam d

"

fecundze conclufionis, üna perfona divina tri-

uer f;£

bus naturis humanis uniretur, ob has dicendi

[nit c )

eflent tres homines. . Richardusin utroque

'

d Fit/

cafa putat; nequeunum, neque plures homi-

[TC[ guisd«»

nes effe; fed utrumque fccundum quid.s, Sco-

Luno; £?

tus ; Durandus, Altifiodorenfis, exiflimant ;

Bu

£02

unalïi

244

Dr INCARNATIONE

unam perfonam pluribus humanitatibus juri-

apr p

"

€&tam plures homines fiimpliciter effe dicendos:

g m

quibus affentit S. '"T'homas in 3. dift. 1. q. 2. a.

nl

$. ad 2, 6 3.

Verum fentenrtiari hanc retra-

Í

&tavit hic a. 7. àaitque talem períonam fimpli-

;

CICUDIU

citer effe unum homineim appellandum, cum

Ui

ä

fit una perfona & unum füppofitum : ex com-

ve 00 DUT

muni enim ufü loquendi, nullum fuppofitum

iN

(U

"

'er

W

dicitur fimpliciter plures fab aliqua appellatio-

Tii

D

ne feu forma, etiatgfi harum rationum habeat

;(lnr.'irommel-,

plures, a quibus illa denotninatio fümi poffit:

nits, q

ita dicitur unus artifex; unus pater; qui plu-

lss d

res artes habet aut paternirates: & Deus Pater

m «v

eft unum principium Fili & fpiritus fancti;

quamvis habeat plures proprietates feu relatio-

g, «s

nes.

lia

Et Chriftus ipfeduas habens natüras füb-

Í hunz

nith

ftantiales, fimpliciter eft üna fubftantia & nori

Tinm

lures:

Dauas voluntates þrædicamuu áit S.

Una homnt

Athanafius; fed unum volentem;. uec jam funt

duo Domini, fzd unus Dominus efus. Chriflus.

iplm: r

1. Cor. 8&. v. 6. & in fymbolo Credirmüs z5

humanitt

terminm

unum Dominum 9. C, — Nec alius ex . Patve,

hibente

alius ex P'ivpine, ait S. Greporius.

Neque al-

zev Deus,alter bomo,

) Qs

Jed idem unus eff Cbriflus;

Tefat o

inquir S. Fulgentius.

/Infl. 1

Ad unitatem fübftantivi füfficit üni-

lt cxemt

ta$ forma ; ergo & ad illius pluralitarem fuffi-

Y uj

Untonemi

cit harum pluralitas : Nam oppofitorum ea-

dem eftratio. & . Conf. Juxta communem

feminpg

modum concipiendi & loquerdi, «à pluves, &

m pl

alie vgces numerales multitudinem fignifican-

um (jyi

tes; applicatee terminis concretis, non fignifi-

"ts n

cant

TT

"

!

1

VznB2I DriviNIr.

245

ib

' dicfndos: |

cant rantum plures formas, fed femper impli-

d I.q. 2-3. [

cite. multitudinem füppofitorum, diftinguunt

lanc Itr,

enim hominem unum ab alio: per terminum

:|

m fim.

vero fignificantem unitatem füppofita , licet

l

plura, dicuntur aliquid unum , quatenus in

Ufm, qum

* & eom. !

forma aliqua aut ratione conveniunt.

Quam-

vis ergo plures períonze dicantur wzus bomo,

JDpoltumi

iDpellno. |

propter convenientiam in unica forma feu hu-

m habest

manitate: una tamen perfona non poterir dici

pluves bomines, propter plures formas feu hu-

Ti poff: |

Qu ph.

manitates, quas habet.

Nam perfona fübfis

Ítens in pluribus naturis, eft tantum wuf ,

)éu Pa

It fnfi |

unum ens fimpliciter, per fe; abfolute & fine

addito, ergo & unus homo.,

feitéin.

hat

Infl. 2. De tribus perfonishabentibusunam

1ta & noi

humanitatem dicitur, ugus bomo, quia per ter-

minum unitatis folum numeratur formaliter

li/; d $.

, j/zw 17)

|

una humanitas in habente, non vero habentes

ipfam : erpgo etiam de perfona habente plures

ht

|

dimus il

humanitates dicetur, pluves: bomizer, quia per

terminum multritudinis numerantur forme in

Y Patrt,

habente ipfas, ron vero füppofitum habens.

Niua.

z

R. V. Conf. 'l'erminus unitatis non femper nu-

n

merat unam formam folam, excludendo alias,

ffrirün-

ut exempla obj. 3. oftendunt: requirit. ergo

vel unitatem forma, vel faltem formarum

rem Tif

orum -

unionem in.eodem füppofito.

Cum econtra

terminus f/uves & alii numerales multitudinis

ymmunem

etiam plura füppofita fignificent: multitudo

p

enim divifionem, & negationem unionis feu

fpifcan-

j

unitatis fignificat; unde ut aliqua fint plura, re-

j [pni-

at

quiritur ut abfolute & fimpliciter' dividantur ,

3

&

546

Drg INCARNATIONE

& non uniantmur ad componendum unum.

gt

Quia vero unitas formaliter fignificat unionem

[ Li[ïlb'i d

"

Rol

a

feu indivifionem, ut aliqua fin; unum füb qua-

dam ratione, füfficir, ut füb illa ratione unian-

f Nd

tur.

V

uoniam ergo /plures humanitates af-

fumpte ab eadem períona , conjuneuntur in

W

uuqm

illa ad componendum unum; ideo non poffunt

dici ex illis refültare tres homines, fed homo

s hii

|

1f

unus. EHincíi verbum fimul affumpfiffer hu-

il

ïl

manitatem Joannis, verum effet dicere, Jefus

eft Joannes; ficut jám , vere dicitur,

Verbum

COR

u

YO

eft fefüs: er

go hic homo non effet alius ab

rimïmäï

illo; quia hic effer ille: crgo ; non effet plu-

res.

.

Ex batlenus di

?zlfzzfiï fequngia Povigmrgf

L77 c'onjï.:iumur. :

]. Si tres perfone

divinze üngulää ümul

easdem tres humanitates affümerent, effent

Df &

tres homines,;; comparando finpu

las períonas

ad fingulas humanitates: & effet. unus homo;

comparando tres

perfonas ad eamdem humani-

.

tatem , vel

Qumá

fonam.

plures humanitates àd eamdem a

j

I. Si dimiffar a Verbo hürnaniretem Pa:

IT

ter affüumeret, nihil

ominus maneret idem ho-

pti

mo:

N

^

licet enim non maneret eadem períona

humana, taneret tamen fübfiftens in eadem

tl cont

humanitate.

Econtre fi dimiffa hac humani-

Dlenrà

tate; Verbum affümeret aliam, maneret nihi-

| Flter dj

lominus idem homo: Sicut fi Petrus ac

quirat

Ü &t x

unam albedinem, &amittar quam hal

bebat, ma-

li [leque (

net idem album, & idem e(t in omnibus mu-

ftx'mmgm) l

ääïiOH;þusä qua fingi poffunt: quia eadem ra-

1: um D

üuo

Vzrn21 DiviNL.

247

D Qs

tio eft five intelligantur plures maturz feu for-

F üipnen |

me fimul effe in eodem füppofito, five füc-

nxfub quä.

ceffive.

Qe nign.

]. Non dubitatur, potuiffe naturam An-

lMtates w |

elicam a Verbo affümi: quod Patres & inter-

Duntür j |

pretes paffim colligunt ex illo ad Hebraosc. 2.

D poffun:

v. 16... Nusquam Z4ngelos apprebendit , fed fz-

d hom, |

men Zbvabe apprebeudit. . Quodfi ponamus

Yiffer hu

Angelicam fimul ;: aut plures humanas naturas

It Iefug |

affümptas effe; eidem füppofito propter diver-

Verbum

fas aut plüres naturàs praedicata cornitraria , aut

EUTS

contradictoria , fine ab(urditate; per commu-

s pli-

nicationem idiomatum cónvenirent.

1 furism. |

w

CAPUT II.

t

fulæ ümui l

, eftnt

De extremo altero. Incarnationir . qu

od ej?

pernas *

Hüinasntas afJumpta.

: liomo,

ARTROULUS I

Dumae |

kmper. |

|

Quomodo Clirfti Dinotitas exffat $ uf

« pä-

*jcö [. Hümanätas Chrifti a Verbo affum-

em ho-

pta retinet propriam exiftentiam diftin-

D

Ita fuarez &

peïfona

&am ab exiftentia. Verbi.

- exdem

alii complüres contra Thómiftas, quibus fuüb-

hüman

fiftentià creara eft. rerum exfiftentia. diftincta

Yet f

réaliter ab effentia. , Probr 7. Effentia, crea-

agurat

ta eriam, non diftinguitur realiter a fua exiften-

dhutfna

tia: neque enim hee ambee. duplicem actionem

bus m

terminant, uf íàtis in Philofophia demonftra-

jm f« !

ur: cum ergo Chrifti himanitas habeat eticn-

'tlaln

t

4

1

248

Ds INCARNATIONE

tiam diftin&am ab eflentia Verbi, habet etiam

i

agl

J

diftin&tam | exí;ftentiam,

J

atiiet u

Proby. 1/. . Exiflentia creata & increata ne-

dj

cefTario diftinguuntur realiter: atqui exiftentia

(), i,

4

Verbi eft increata, zterna & neceffaria a Patre

|lgrrtt

folo; exfiftentia humanitatis Chrifli eft creara,

conüngens, libera, productaactione commu-

.Ego j u

ni omnibus SS. Trinitatis perfonis, cooperan-

| at

te B. V. Maria, quorum actio minime termi-

1;ro;'t€hone:

natur ad exiftentiam Verbi,

Eroco.

[ u

j

J

n[&&

Dico H. Affumpta Chrifti humanitas folà

Verbi hypoftafi fübfiftit, adeoque non recte

n D mll

dicitur, a Verbo affumptus effe homo.

J &tl

Probr, l. CC. Ephefinum & Chalcedonen-

j C

fe unam tantum jn Chrifto perfonam divinam

ne g

effe afferunt: & C. Generale VI, approbat,

BWT

que fophronius in epiftola dixerat, Pumaniza-

extlbet,

zem in l'evbo Dei,

1

non in feipfa babere propri-

hii

am exfeflentiam.

fatorm h

Probr.. 1.

Datur mutua communicatio

] proyrm,

idiomatum inter humanitatem & divinitatem

mitum h

Chriíti; homo enim dicitur Deus, & Deusho-

fimplcier

mo: talis autem proprietatum ac denominatio-

lI Quo N,

num communicatio non daretur, nifi deeffet

Dlto con

humanitati perfona

propria, ipfaque excidiffet

Amanits

jure propria familie, adlecta in. confortium

;

fenü non

|

divinz, effe&a domeftica Verbi, contuberna-

!

Charitim

lis Deitatis, in familiam eamdem infita, com-

l

tlQUs n

munem habens hzereditatem, tamquam unum

eum illa füppofitum. Ergo.

|I 1 Obj.l

L

Probv. I1[. fübfiftentia creata eft. fübftantia

U5 00n j

integra feorfim fans nullique alteri phyfice

| ïIUPfiam [uaI

juncta:

VERIBI Drivrur.

249

liber v

m F

jun&a: atqui humanitas Chriíli eft realiter ac

mcreata r 1.

fübftantialiter unita. Verbo: ergo non poteft

dici fübfiftentia humana.

æl eXi&eHm Í

Obj. 1. Cont. y. Concluf. S. 'Thomas di-

Vi D

ftinguit realiter in creatis effentiam ab exfiften-

& Cregi

tia. Ergo.

R. dif]

realiter ef-

. Ziit. Di&ingueä't

um N. fe-

fentiam ab exiftentia fecundum r

CO0pergn.

cundum obliquum C. Eflentia prout-connotat

TE Cermi.

fui productionem in tempore determinato, fe-

cundum hunc obliquum diftinguitur realiter

as (f

ab effentia preecifive & objective fümpta. — Hinc

n Tede |

in Deo nulla eft diftinctio inter effentiam

t hm !

& exfiflentiam , quia fineactuali exfiftentia con-

sicedonen.|

cipinon poteft: econtra entia alia formaliter fi-

m dirinm

ne acu exfiflentia repraefentantur, eo quod

- pprolu,

in fua definitione exiftentia

LURU

m folum po(ïïbilem

f

exhibent,

7 frore

Infl. y,. Atqui idem S. Do&or f&pe ait,

naturam humanam in Chrifto non habere effe

nunicatio. F

proprium,

& explic. $. D. difl. a[[umpt, ait,

Vinitatem

naturam humanam non habere effe proprium

['eusho-

fimpliciter, & ut quod C. fecundum quid &

minatio- |

ut quo N. Habere, poflidere, acquirere , fup-

i deefler

Eatenus. tantum dicitur

pofito conveniunt.

xcidillet

humaunitas Chrifti non'habere exiftentiam ; qua-

nfortiom f

tenus non exiflit fola per fe, i. e. non per fe

xubernae |

feparatim ftat, ur S. 'Thomas fiepius explicat,

(2 QUf

aliquas ejus fententias repete cap. praeced. ar-

Ym ünum

tic. 2. Obj. r.

Infl.2. In Chrifto eft unum effe tantum,

(ojfunta

alias non erit perfecte unum: fed fi humanitas

j pyi

propriam füam exfiftentiam habeat; e

runt duo

Q 5

effe;

n .

450

D1: INCARNIATIONE

effe; ergo.

xR« difl. Maj. eftunum tantumcfï'c

$tAt EI'

Tonni

ol

torale, perfonale, & ut quod C. eft unum tan-

tum effe partiale; fecandum exiftentiam & ut

(j o t

J

Q9 Dra

quo IN. ficut ex corpore & anima fit unum ef-

)

íe hominis exfiflentis ; etfi «o

rpus & anima

«t

ul

habeant diverfas effentias & exfiftentias

,

1taex

exfiftentia Verbi & ex humanitatis exfiftentia

'of

ei adjunéte exfiftir unus Chriftus: neque enim

j

J

ex effentia & exfiftentia vel fübfiftentia emer-

git compoimo phyfica ; fed mutaphyüca tan-

.lqu

tum.

zi Em

Infl. 5. Soh füppofito convenit effe; ergo

afur v*

fi Chriftus habet duo effe; habet duo füppo-

emdhr

fita.

. difl. 44at.. foli

füppofito convenit effe

Tithypul

fimpliciter, primo., períe, & wut quod C. ef-

lif.

f& (ecuhdum quid. & ur quó N. Hoc effe par-

Quee qonye

tiale eft e*mcmomm, Jllud vero eft toralefüp-

Wt E

pofiti.

ftt, erpo«

z2 Infl.

Erao eoucm ]ure dlcam , X dua—

OVentant

bus fubüüentns partialibus conflari unam to-

C

talem... . /V; /Il]at. Dictum jam eft, fübfiffen-

Ontrxi

tiam creataím in ,negatione unionis "confiftere.

moenm (

Igltur eo ipfo auod. alteri ünirur nature , defi-

0 & m

nit fubüfïenna creata. ,

In/l 5., Terminus generatlonls Marlæ V1r-

gmls éft humanitas Chrifti: ergo (i haec hu-

manitas non habet effe d1vmum B. VLI'O'O non

At j

erit Deipara.

3. difl. 4fnttec. Humamtas Chri-

"u eft terminus formalis generationis Marize Vir-

|

W-'Z N

pinis C. eft terfninus totalis N. Hic eft fuppoü—

tüm , ad hocenim generatio rerminatur: füppo-

4 H difcip

Fiimpyl

fltum autem eft habens naturam divinam &

huma-

1 Mij

|

Vzrn2] DiviNri.

251

l intomef

humamm Elgo B. Virgo eít vere Otoróxoc;

nümts

tiim &UL

Deipara.

Obj. 2. torit. 2

Cencl.

Recte dicitur efï'e

L üngm d

l5 ( an

hic homo plædefhnatus, uggeffer Filius Dei,

eroo etiam recte dlCltLlI'

hic homo effe affüm-

Dftas: je

[LIS

exfillent

g. NV. Conf Plædefhnano ad unionem

j

ypoüancam 1equ1r1t, ut homo PI'IUS rmone

lequeenim

TDtíà eme

in bypoftafi aliqua vage fübfiftat : affumptlo

qutem 6*(10'61€t, ut humamtas prlus naturà

h) Áica tin

exifteret in ahquo füppofito fingulari ac deter-

mmaro

" Ergo homo hic pote1at quidem pre-

die: erog

de[hmn, ut effe. Filius, Dei; non potuit au-

W fuppo

Onvent efe.

tem affümi ; nifi, ahquo temgore prlus habue-

rit hypoftafin creatám.

P

u C

ovl PL"ïidlcata funtlra

füppöf jtorum, ; ut

lo efen

que. convenlunt mr;uræ, tribuantur etiam füp-

qura

pofito : atqui. humanitas Chrifti dicitur affum-

pta; elgo etiam homo.

. difl. M.

Si non

& dim

conveniant naturz ur contradiftin&ze a füppo-

ünam to

firo C. Secus N.:Affumi convenit, naturae ut

fübüiflen

contradlfhn&æ a Verbo, uti eriam uniri :

nes-

onliffere

mo enim dneut ; quod homo uniatur füppofi-

, del

t0; & cum eo natüram componat.

àtie Vit

ARTICUI US II

, hec hr |

l 1F0'0 100 |

n Vexbum animam 7 covpus bumamm

its O

ajmnpfent T

larie Vit-

Tota J. Seculo II. Saturninus Simonis Ma-

[rppot-

gi difcipulus, cum Bafilide, alisque id

fupp()

pgenus 1mpoüoubvs docuit, Chriftum goz car-

*

xlï (am

!

aem bominis veram «5 animaim accepil[e , fed cum

fs

4

Ds INCARNATIONE

252

*mlhf )

I

qr

fola bominis figura. atque effigie veni[e, omia-

que ab eo [pecietenus. pevfe&la ; cujusmodi funt

]

Ini(i

n

li

za[ci ,

ambulave , videvi, pati: ut teílantur

| p*nk

Epiphanius l. r

adv. hares. c. 23. & 24.

1

s

"Theodoretus 1.

$

heret. Fabul. c. 4. Phila-

?;MC«JJ'I

,

n

ftrius in catal. 2.

i, M

4i.

Valentinus eodem fzeculo tradidit,

)mmjym'qn t

Chriflum in. fub[lantia covporis noflri non. fui[fe ,

Jfed fpirituale nefcio quod covpus de c«lo defeven-

hij t

ütiintia

tem, per Maviam. l'irginem transmea[fe , mbil

inde vel accipientem vel mutuautem.

Íta Ter-

n f

j a

tulianus, l de Pracriptionibus advers. he-

ret. C. 49. & 50. ubi ei Ptolemeum, Secun-

N t

fs ln

dum, Heracleoném, Marcum & Colarbafüm

!inariem

impietatis focios adjungit.

//I. Seculo eodem Cerdon Saturnini difci-

ftrids

pulus e Syria Romam venit Hygino Papa, &

lt fr

| li came fi

magiftri fui haerefim, quam Íipe ejJuraverat ,

V.t tefls

Marcioni afflavit.

Fuit hic Marvceioz Pontihis

ibim, c.

geneve Epi[copi filius, propter fiuprum cujusdam

H À

l/'irgittis ab Eccleffe communione abjellus afuo-

met patre.

di&us;

n

Terrullian. ibid. c. 51. Epiph.

hzer. 41. Hic prima Luce capita, quz funt

i T0j

i Heroms

de humana Chrifti generatione, expunxit. Ire-

neeus l. . contra heeres. c. 29.

b IV li

&i qud d

I/. Cerdonis & Saturnini nequitiam pro-

feffi funt Lucanus; fyneros, & Apelles. Ve-

Büoraj

|

T? & [&

rum Apelles deliravit , Chriffum ipfo defcenfu

VWl

AVL

fídeveam ffbi carnem u a&rcam contexui[fe:. 8

$n vefurvetlione ffngulis quibusque elementis , qu«

T

CTiptr

in de[cen[u [uo mutuata

fuiffent , im afcenfu ved-

| AT Coy

* didWe, 9 ff difpevfis. quibusque. corporis fui

1 üng v

! paï.

E

Vzrznz] DiviNi.

253

Wf: Uj

partibus , im/ c«lo fpiritum. tantum veddidi[[e.

"Tertull. loc. cit.

Vttod

Ut tel

F. Manichs&i affirmabant, Chriftum fuifle

0. &y

ferpentem illüm, a quo primi parentes noftrà

* 4. Dlb

in Paradifo deeepti fuerunt: eumque movi([onis

liberandas.

zempovibus veni[Je ad. auimas , mon ad covpora,

0 tridij

Nec fuiffe i cavne vera , fed femu-

!^fitj) f"W:

latam |peciem cavais ludificandis bominum [enfi-

d d.

bus prabuile, ubi non folum wmortem , vevum

etiam ve[uvvetlionem mentivetur,

Áuguftin. de

tife, ul

hares. n. 46.

Horum . auctor Manes fzecu-

ts Ter-

Nets, hg.

lo III. cum Perfarum Regis filium; expulfis

m Secon.

Medicis, a quibus fanari potuiffet; precibus

Colbin

füis fanandum fpoporidiffet, infante mortuo,

in carcerem conjectus, ac poftmodum e fuga

rmini d

retràctus ; Regis juffu vivus cute exutüs, &

0 Pips, (

i

poftea feris obje&tus interiit.

Eadem de Chri-

fti carne fentiebant Prifcilianifte fzeculo IV. &

cJUrayet 1

V. ur teftis eft S. Leo M. epift. 93. ad Tur-

1 P'onttie

ribium, c

TO

]uf afuo.

VI. Apollinaris , Graeci$, - Aero^ouvdpiog-

dictus, Apollinaris Presbyteri Laodiceni filtus,

, Epiph.|

ipfe veroejusdem Ecclefiz Lector, non vero,

Que fünt

yxit, Ire

ut Hieronymo vitebatur, Epifcopus, Secu-

lo IV. literis humanioribus apprime excultus ;

fed quod effer "T'heologie ignarus, & prom-

tiam pro

ptior ad fcribendum, orbem libris fuis imple-

les. !

vit, & Ecclefias erroribus fuis haud parum

ff

f

4j

1

nj Ü

contriftavit; ut SS. Bafilius ep. 72. & Hieron.

TE LA

l. de fcriptor. Ecclef. teftantur.

ii

Initio ajebat;

Chriftum corpus ex Virgine quidem fumpfiffe,

[m i i

fed anime vices. Verbum füppleviffe. Poftea

orporis 'Af

Catho-

".

254

Ds INCARNATIONE

hi i

Catholicorum fractus . argumentis , animam

:

gih

V natus

etiam Chriíto tribuit, fed fine mente,. quam

Gra&ci vo)y appellant: eo quod animze rationa-

hi

[

,

j

h

tn p

:

1]

[

lis loco Verbum ei fit.

Deinde eo deflexit , ut

Ícriberet, Verbum e c«lo conpus füum artu

Jun

1

j

(f

$

liffe, quod per uterum Virginis tamquam per

, Q

canalem transmearat: hanc carnem Verbo ipfi;

j

imo toti Trinitati confübftantialem effe: Verbi

QU

divinitatem circumcifam, cruci affixam , paf-

fam,; mortuam, & poft triduum a Patre fufci-

]

N

la

tatam fuiffe.

Hszc autem myfteria corpori

ii

Ws Seü

Chriíti folum apparenter & in fpeciem obti-

giffe; eo quod eflet impatfibile, , Ab(urditfimae

TR

Toa d.

hujus & contradicentis fibi doctrinz nuncupa-

bantur Apollinariftee ; fyzwfafle ; quia unicami

corum oj

in Chrifto naturam divindám ftatuebant: item

phdim;:

JDimoerite ; quod initio corapofitum "Thean-

Crili d |

dricumiex folo córpore & Verbo tanquam dua-

c

gudmn. n

bus portionibüs conftare dicetent;

nj fl f

Dico 1. Verbürti divinum animam & cor-

Atbl at

pus hurnanuüm immediate affümpfit..— Par; /.

fuwd; o

probv. Chriftus a S. Scripturá & Patribus dici-

donenl;

tur effe verus homio: ipíe Mar. 26. v. 58. ait:

?1//; rj

d jj

Tuiflis efl auima nea usque ad snovtem: legitur

habuiffe varias affectiones gaudii; iree; amoris;

Jurulq d

odiü: dicitur Ifài. 7..v. 16.

"Intequam. fciat

110

veprobare malum , & eligeve. bonum: . efürivit;

W E

jl

fitivit, fatipabatur, doluit.

Atqui fine anima

. Ill à

nec potuit effe homo; nec affectiones tales pa-

j

i [

ti: ergo Verbum vere affüumpfit animam hu-

Hd €m t

Nazianz.

manam , ut argumentantur Gregorius

75 Tem

epiítola

Gf

ä

"

D

Vzn2i DiviNr.

255

F

" anïma];

[

"

piftola duplici ad Cledonium

?EHIG, qm

. 8 Con&anri-

nus Pogonatus in edicto Fidei.

AT ratis|

Prob. 1. pavs. Jo; 1. v. I4. dicitur, Zr-

) GHGX:J; T

um cavo fatium, Mat. 1. v. 1. & 25.. Luc. 2.

1Anz* v.7. Rom. r.v.3. Galat. 4. v. 4. diciturFilius

Tiquam pe

Dei factus & natus ex muliere Virginé fecun-

| Verbo il

dum carnem, cx femine David, filius Abra-

efe: Vr

ham & David. z.'l'imoth.2. v. s. & alias dici-

[

;

MD, p

tur ab Apoftolo eíle 5omo (inilis nobis, &

Patre of

tentatus per omnia absque peccato: legitur in

if Corpori

Evangelis fuiffe paffus, mortuüs, faétus re-

Xiem obi-

divivus; ' Sed hacc omnia falía effent; fi appa-

bïgï&üïxmæ |

tentem.tanrum carnem affümpfiffer, aut a no-

y füncip.

Ítra alienam. ^ Ergo falfa eft illorum Haereti-

qui unic

corum doctíina , & merito damnata a .CC;

Itt: il

Ephefino j actione L. Ubi approbatur epiftola

üm Then.

Cyrili ad. Neftorium, quz incipit: /uzelligo

um du

quosdam. in qua ira legitur : Zffevámus F'evbum

anitá febi fecundumi bypoflafüm covue animatá va-

m&or finali animá, zmexplicabili, incomprebenfebila-

. Purt]

que mode bominem facfum. item a C. Chalce-

idd, doneníiy actione 6. in fidei expofitione: oce-

; 3p. dit:

mus, eumdem-Deum verum , eg bominem veyum;

;kpur eumdem.ex amima vationali $g covpove. .confub-

;uui flauialem Patvi [ecundum Deitatem , cou[ub-

um d

aptialem . nobis eumdem. fecundum. | bumanita-

eun; - Zem.

FEadem repetuntur in 'C. Conftanti-

fine animi

nop. II. & NNiceno IL a& 7. '"Tlolerano L

e5 [ Di«

Hifpal. II.

;

inm lu |

l

Eadem tradunt Athanafius lib. de Incarnat:

E

; r

Verbi , 'Tertullianus lib. de

&

Cfame Chrifti ;

4

V,

g

3j

PP cfæteri.

Con-

|

256

D& INCARNATIONE

Coufirm. 1. Expediebat, ut Deus peream:

jj

i

dem naturam daemonem vinceret, quam ipfe

gt r

in Adam vicerat. lIraAug.l 13. de Trinit. c.

18. de effentia autem humana eft corpus.

fl Den

2. Chriftus in corpore noflro debuit pati;

i n p

exempla virtutum nobis oftendere, & corpus

gn n

noftrum debet confisurari corpori claritatis

gmul d

ipfius.

lgitur finis, ob quem miflus fuir re-

sisano:

demptor; tale corpus exigebat: nec enimi

p m

1

animas íolüm ; íed corpora etiam erat re:

Tibn at

dempturus;

masdnp

Dico [[. Quóoád affüniprióném partium

d r

li? aliis fünt priores ordine nature: eo quod

um ld

aliquae fueririt aliis quafi caüf&e ; car Verbo uni-

E

tz fuerint. 1deo a S. Thoma q. 6. triplex hic

&anim,

ordo flátuitür. I. Ordine cohngrüitatis anima

eum dl

rationalis prius affurnpta fuit, quari cáro: hoc

fen

enim ordinre naturà priusunitur quod eft caufa,

Vinione i

ut congruum fit uniri aliud: atqui non decuif-

Vnio um

fet, uniri Verbo catnem, nifi forer. humana ;

inone pa

neque animam, nifi forer intelle&u praedita ;

Titit Qun

ut habent Synod. VI. act. 18. Edictum Con-

ftantini Imp. — Gregorius Nazianz. Orat. 35.

0j i

& 51. Damaícenus l. 3. de Fide, c. 6. Hinc

Ti fatio

ficubi legeris; carnem mediante anitma fuiffe

p ]

r A

affumptam; hoc dumtaxat fenfu id accipies

quod prius natura convenerit, aífümere ani-

«( r

inam, quaim corpus.

[j

MLAT|

Í

IL. Secundum ordinem intentionis, natu-

, t f

rà prius aíffumpra fuit tota humanitas, quam

|Lunig V

j m i

ejus partés: hoc enim ordine naturà prius uni-

tur, quod eft caufa, cur Deus voluerit unire

Ul

aliud:

j

Vzn?1 DiviNi.

257

T5 Deren.

aliud: atqui Deus primo & per fe voluit, Ver-

bum fieri hominem , & proprerea partes hu-

. Qun jj

€ LTl (

manz naturz intendit. Ergo.

"us

HI. Denique fecundum ordinem exfecutio-

eDuit Y

( Co

nis, naturà prius unitrum Verbo fuit corpus,

quam anima: ita enim narurà prius illud extre-

Ti daritas

Us füi r

mum unitur, a quo actu pendet extremi alte-

rius affümptio: atqui prius, quam creetur ani-

TC enim

D R Ts

ma, corpus debert effe difpofitum & fübfiftens.

Eodem exfecutionis ordine partes humanitatis

priusaffümptee funt, quam ipfa humanitas , id

Ti partuni

eít, prius unitz fünt Verbo , quam inter fe:

* eoqud

: Vethoun-

nam fübfiftentia humana, fàltem partialis, cu-

jus vices Verbum fübit, prius daretur corpori

S trplac

& anims& , quam ambo inrer feuniantur: prius

Qubgis m

enim eft, rem in fe completam effe, quam effe

T 64t0: hv

eam cauíam compofiti.

Imo ceffante partium

Odell t

unione in mortis Chrifti triduo manfit illarum

100 decuif

unio cum Verbo; ergo hac non 'pendet ab

- fiomaint;

unione partium inter fe; nec ab unione huma-

| precit

nitàtis cum Verbo.

tom Con-

Obj. 1. contv. 1. Concl. Si Chriftus ani-

Otit, 3.

6 Hinc

mam rationalem habuiffet , érgo fuiffet capax

ima fafte

peccati. Íta opponebant Dimoerite , ut teftan-

tur SS, Athanas. l. deIncarn. Verb. & Ambros.

p

l. de Incarnationis Dominicae Sacramento. c. 7.

imere d-

h. difl. Seq. fuiflet capax peceati, fi animafpe-

étetur feorfum, utfibi relicta C. fi fpecterur

)nis, Jtd-

jus, qum

ür unita Verbo . hoc in ftatu Chrifti huma-

nitatem impeccabilem fuiffe; difpuratione III.

iprisun-

eftendemus.

.

jet u

R

a

Ob 2.

&/'

Dr INCARNATIONE

258

Ob;. 2. Apoftolus 2. Cor. $. v. 16* Et ff

hii

juh

ait, cogmovimus Cbriflum [ecundum cavnem, fed

&

jum nom movimus: hoc eft, initio exiftimavi;

Jl

MM

Chriftum habere verami carnem, poftea vero

MT

Ita Fauftus Manicheus;

gt

aliter comperi effe.

& ad firmandum etrorem füumi , adducit il-

at t

iprisan

lud ad Philipp. 2. v.7. /z femuitudisem bomi-

zum fa&us.

&. N. hürnc effe fenfüm Pauli.

ingi, M

Ante modo dixerat: Ex £oc (u7r8 voU vov ) ue-

H

I;Ffli

W

1-" r

T

mmittem tovitnus. fecuttdum. cavtem ; 1d eít; nihili

1

Q

zeítimamus mortales & mortalia; puta hono-

WT

res, Opes, voluptates. Quin & ipfum Chri-

QUi

" æ.:mäxü& |

ftum licet aliquando noverimus fecundum car-

nem; doloribus obnoxiüm, ac deéo tamquam

f o

tuis, T

gentili noftro gloriati fimus: muze tamen mor

zovimus, nifi. impaflibilem , immortalem. &

c4. &

Ita

beneficiis fpiritualibus nos profequentem.

hi.

Chryfíoftomus;, "'heodoretus, Anmibrofius, &

Chríts h

Synodus Gen. VII. act. 6.

(; 0b dig

Quod ad Philipp. Cliriftus dicitur 2g femi-

Ong $1. 4

litudinem bominum fa&us, non excluditur ve-

V. Dai

Q

ritas: nàtm Geh. 2. v. 18. dicirur Heva fitnilis

Viviie, H

Adamo i & c. 5. y. 3.

Genuit ad 1maginetn. €g

(]UCUUHCO À

Tta Clemens . Alex.

ffimilitudinem fuam . Setb.

1 UR DO

l. i. Pedagopi, c. 2. ait; veniffe Filiam Dei

Armin

Qaodfi etiam veritatem a

in figura hotüinis.

QT

fimilirudine excludi/conrendas , refpondet S.

hf

E

|

Chryfoftomus, Chriftum in fimilitudinem ho-

V Crilot

minum peccatorum veniffe, quomodo idem

äuïokgamzmx

Paulus Rom. 8. v. 3. miffüm; ait; zz J£militu-

&tl i

P

dinem caviis peccatz.

P 16 EI'O(]

Infl. 1. Idem Apoft. 1. Cor. 15. v. 47. ait;

Wtj qnn

Primus

e ^*

4

j

Vrnsr: DrviNi.

259

V1 E, f;

Piimus bomo de tevva , tevvenus:. [ecundus bowo

Firtem, d

de celoy c«le[lis.

Ergo Chriftus habuit corpus

ccelefte;

&i ingi

i. N. Couf.. Plüribus inodis Chriftus

DOA2 veto

homo coeleftis appellatur. L Ut àdvertit Ter-

L'Ianichæu;, '

tullianus l. de carne Chrifti quia. celeftem vi-

ádduc j

..r

tam duxit; & impeccabilis fuit; hinc de imi-

ittm hwj |

tatoribüs Adami & Chrifli inox fübditur: Quaeli$

Uni Dayl

Tevvenus, fdlé$ Q9 revveui: &g qualis celeflis,

10 ) p V

II. Sicut Adam dicitür tetre«

zales &9. ceelefles.

«ll nl

nüs propter inortalitátem, quam peéccando conr-

tta lono«

traxit: Ira Chriftus dicitur honmio ccleftis;

fim Chi.

propter gloriam ; quafn a principio habuir ; li-

adumerr. .

cet autem illà ante refürrectionem in corpus fe

O tmquar

fe non diffuderit, debita tamen eràt & conna:

n tf

iuralis.

Itaà idem Tertull;l; de refürre&t. carn.

nortaem & |

c, 49. & íqq. Chryfoft. hom. 42. in 1. ad Cor.

ntem, ]i

Aueuftin. l 13. de Civit. c. 23;

III.. Dicitur

brofus, d

Chriftus homo coeleftis; & qui de coelo defcen-

dit; ob divinam perfonam. — Gregor. Nazianz.

t d fii-

Orat. 51. Aug. epift, 57. ad Dàrdanum, q. 5.

ditur ves |

IV. Denique ob ineffabilem conceptionem ex

va fimils

Virpine. Hilar.l..10. de T'rinit füub init. . Ne-

que illico Adamus homo cceleftis dicetür ; quod

m G

s Aler.

à Deo proxime creatus fuerit: ípecies enim

im Dd |

liumana iii primo individuo füo produci alite£

riatema [

non poterat;

D

ondit $. |

Infl. 2, Bene

di&us Il. vetuit dicere, quod

finemho- f

in Chtiíto fint tres fübftantie ; ut refert Conc.

odo m

'T'oletanum XI. & confentiunt Paülinus Aqui-

Ti

leienfis in libro Sacrofyllabo, & Darmafícen. 1.

3. c. 16. Ergo Chriftus non eft complexum ex

/, 4'. aif;

vinitate. & explic zdlztec:

Drinut

corpore ; apima & di

R $

dift,

260

Ds ÍINCARNATIONE

dift. vetuit dicere quod in Chrifto fint tres füb-

ffüf qllæ i

of

ftantize proximee C. remote N. In compofito

partes proximae folum

atrenduntur, ut obfer-

ldu

vat idem Damafcen.

Hinc Bened. Il. ita lo-

ss

1 p

quitur: /dem Cbriflus in bis duabus natuvis, tvi-

[ior. &t

ia d !

bus conflat fubflantiis, V'erbi, quod ad folius

Dei e[fentiam vefevendum ef! ,

corporis €9' anime,

hfwügüz lut

g um at

quod ad verum bominem pertinet.. Ex Àu ufti-

kioan

nus l. 11. de Trinit. c. r7. £x dualus , inquit;

fleim u

fulflanzüs una per[oua ; ac per boc jam ex tribus,

Deo, auima, &9 carne.

at

f

ARTICULUS

I1.

qyts

pirbis:

Quomodo pa

vze$ folida covp

oris fgerint a

pürs g

F'evbo a[Jumpta ?

confür u

.

Ota. Aliud eft; partem humanitatis Chri-

frpp.

(tia Verbo affumi in hypoftafin, aliud;

tum ibl

affumi fecundum hypoftafin: Secuzdum bypo-

u &

prpra h

flafin , feu proxime, immediate ac per fe affu-

mitur pars, qua vel immediate exiftit per ip-

fit, f

fammert exiftentiam períone affümentis, aut

js df

eujus falrem exfiftentia a Verbo ipfo immedia-

Q loce

teterminatur: /g bypofleff vero , feu tantum

füt dl

Din ;

mediate affümirur pars illa , que quidem non

habet immediatam cum Verbo unionem, na-

p

turaliter tamen in fübítantia affümpta inett.

lypofin

Cum autem corpus Chrifti conftet ex offibus;

Uguiu:

nervis; carne , fanguine, dentibus; unguibus,

u-

A Vebtn

crinibus, & aliis partibus integrantibus;

Weprtaem

bitari non poreft, hafte omnes in hypoftafi

fTf

Verbi fuiffe affumptas; folum itaque hic inqui-

VU r

rituE;

ON,

L

VznB1I DiviNri.

261

Ínt ts fj

h

ritur, quenam illarum fecundum hypoftafim

l COmpo

f

JA]

Verbo fuerint unite? De fanguine & humori-

^; i olf.

bus aliis art. IV. differemus: nunc de partibtis

-l .

viventibus

Paf .

Dico 1. caro, offa, nervi & ceeterae. partes

1 il fl

organice, a Verbo immediate & fecundum

E*' U atim,.

hypoüqu funt affumpte. Hec propofitio cer-

1 Augufü.

ta omnino eft.

Probv. / Verbum immediate

Al iDqui

& fecundum hypoftafin non folam animam;

UD77171

fed etiam corpus affümpfit: atqui non potuit

fecundum hypoftafim affumere corpus, nifiaf-

fumendo partes, ex quibus corpus precipue

conftat; nec enim corpus aliud quid eít a íuis

parübus: ergo fecundum hypoftafin falrem

fur a

partes organicas füpra dictas affampfit, quas

coníftat certo, informari anima humana.

Ma-

Titihs Chri-'

jov propos. cou[lat: nam Verbum divinum to-

iln, alid,

tam fübfiftentiam creatam humanitatis impedi-

tim bj

vit, & per fe ipfum illam terminavit: atqui in

x fe ll !

ropria humana perfona nonfola anima fubfi-

fitpetip-

ftit, fed totus homo, feu tora humanitas, cu-

ms, dl

jus effentice phyficae pars prior eft corpus ; er-

immedie |

go hoc etiam a Verbo fecundum hypoftafin

Q tantum .

fuit affumptum.

lem non

Dico 2. Eriam dentes, ungues , & capifli

nem, nt

probabilius affümpti a Verbo fünt fecundum

yotà ndi

hypoftafin.

Prvobr. ]. pars de dentibus &

x oflus !

I

ubguibus: perquam' probabiliter informantur

ungüiblll,

& vegerantur anima rationali; pertinentque ad

Q] d

|

[

integritatem ; ornamentum, & ad actiones plu-

podd|

res neceffarias hominis.

Pavs II. de pilis, et-

rofio,

:h]c mgUl- L

fi minus certa, colligitur tamen ex Amb

TU

3

L. de

262

Dzr INCARNATIONE

(j

j 4 (l

|4i

L. deIncarn. Dom. Sacram. c. 6.

Athanafio ,

epift. ad Epicterum, quam refert Ephiphan.

I

'lh "

:":uni

hg

heres. 77. quiherefeos damnanr, qui affirma-

Jias 4

bant, divinitarem & carnem Chrifti effe ejus-

dem fübítantie, confequenter fuiffe dicturos,

Ti ptin

fïi

Verbum in carnem , capillos, fanpuinem &

;lngzeriæ

J

,

I

li

offà converfüm effe.

Ergo Patres illi mani-

D

M

l

Q 'flüï

AITUH

feíte füpponnut, Verbüm eodem modo uni-

T.

ii

tum fuiffe capillis, quo carni, fanguini, offi.

fi.f.ali

g

bus.

Praterea ferviunt capilli ad. tuendum,

Ui

i

us d

ornandum & perficiendum corpus humanum,

quapropter etiam in refurpentium corpo-

] u dl

N

vintte cWt

ribus eos fore, fentiunt S. Auguft. l. 22.

]

de Civit. c. 19, & Enchirid. c. 88. & Theologi

lt a

Z

cum $. Thom. in 4.d. 44. ubiq. T. a. 2. q. 3.

] idenden

ad.3. etiam putat, eos anima rationali infor-

pità nur

mari,

Ergo immediate uniti videntur effe

fitm m

Verbo.

fiinis,

Oj 1. cont. 1. Concl. Caro fiepe inSSS. Literis

Glig.

damnatur & e regno celorum excluditur, ut

Iterceft o

1.Cor, 15.v.50. &ad Gal. 5. v. 17. cavo concupi[cit

] guiscoro

advevrfug Spivitum: atqui indignum eft, talem

100f

carnem a Verbo affümisErgo.

y.. Dum Apoft,

Dicorpi

ad Corinthios fcribit: earo &2 fauguis vegnum

ibiem qre

]

Dei poffideve mou . po[[Jumt, homines intelligit,

ts nj

vitiis carnalibus deditos; quae ad Galatas loc.

fo tf

cit. mox recenfentur; de quibus etiam Gen.

x d- d

6. V. 3. ait Deus: soz. pevmanebit. fpivitus meus

1 mum)fï&

m bomiue in ctevnum, quia cavo efl. Neque

1 MU ut j Ji

caro fecundum Ííe concupiftit adverfüs fpiri-

"upncingg

tum, fed caro oricinali

Ne!

peccato v;tïata ; qua-

b 0,' L h

lis a Verbo affiimpta non eft,

Oj.a.

Vznz1 Drvinir.

265

Athanaüo!

Obj, 2, contv. 2. Concl. 'evbum quod [emel

Dütphus

a[Jumpfét , mumquam . dimifft, «t fertur com-

V df

muni Theologorum paroemia, ex l 3.c. 27.

leffe qu.

Jo, Damafc.

Atqui, fi ungues & pili fecun-

t didum.

dum hypoftafin affümpti fuerunt; non modi-

Yuinem 4

ca máterie portio füccefIn temporis Verbo uni-

J m

ta elt; ac dimiffa ab eodem; ergo partes dictee

modouri.

non fünt aífümpte , íecundum hypoftafin.

iini, off.

g. explic. adagium: Verbum numquam dimífit,

tuendum,

quod femel per fe affumpfit, ut funt partes füb-

ümangm,

flantiales & effentiales C. nunquam dimifit,

n eotpo.

quod affümpfit ut partem corporis, qus ve-

d ln

geratione continua amirti a quovis homine fo-

'xTheologi

let & :acquiri IN. Sic magna portio rnateriee

& 12 04

identidem recens acquiritur & amittitur per-

Onal nf

petua nutritione ac refolurtione parttaum. om-

feotur df

nium,etiam perfectarum , & prefertim ipfius

fanpuinis.

$s Literis

Collize J. In partium affümptione nullus

ditr, Wt i

interceífit ordo temporis; nam cum de B. Vir-

teupi

ginis corpore fübítantize portio purior in ute-

t falem

ro colle£ta , in organa & lineamenta huma-

nApolt

ni corpufculi divinitus efformata, animze tunc

ibidem create uniretur, hoc eodem efforma-

FTRU

nteligit,

tionis, unionisque partium phyficarum momen-

Vatas loc.

to perfona Verbi humanitatem iftam fibi ad-

um Go d

junxit.

Ita Concilia nuper citata contra INe-

r m

ftorium, ex S. fcriprura Luc. 1. v. 35. quod ge-

feetuv. ex te fautium , vocabitur Filius Dei. . Et

gt |

i i

|

|

Auguítinus l. de corrept. & gratia. c. 11. in il-

j qu

|

Vevbum caro faB&um e[l , ita fcribit :

lud ]0-'.1.

D

Nam

,

4

45

14l

—

I

264.

Dzr INCARNATIONE

] o

Nam uli boc fa&um efl , niff in utero 'ivginali,

atl

ubi fuit initium bominis Chrifli?

/I. Cum corpus humanum, & ejus partes

p m

:ïe( W

que vita carent, Verbo immediate uniantur,

g'g«;fïenagl

Ya

non male inferr:, corpus quodlibet, etiam ra-

K

fl n

tione, aut fen(íu deftirutum, ratione fübftan-

tig füsz capax effe unionis hypoftatice cum

V

Ils

vino, 8

Deo; ut S. Thom.in 3. d. 2. q. 1. a. 1. Scotus,

ac Theologi communiter opinantur.

Unio

ifine

enim hypoftatica proxime & per íe ad (übfi-

fs qi

Ítentiam terminatur: quzlibet autem fubftan-

v um

tia fübliftentie capax eft, ergo & hujus unio-

iC

nis.

Sed & Chrifti corpus in triduo mortis

Ti &

Verbo adhuc hypoftatice unitum oftendir, in-

Qu g.

formationem anima non effe fimpliciter necef-

cu M

Dom. $i

fariam ad hanc unionem. — Confentit huicopi-

nioni S. Augufítinus l. de vera religione,c. 16.

&gra[. (

& Gregorius Nyff. Orat. Catechet. c.27. pof-

fe, ait, Deum fine indecentia quamcumque

naturam fümere, quia omnes a Deo infinite

diftant.

Neque S. 'Thomas hic q. 4.a. 1. fen-

Unm.

tentiam mutavit: non enim negat ; creaturam

7)

irrationalem effe affumptibilem, denominatio-

ne intrinfeca petita ab omnipotentia Dei, cui

Tran

reípondet porentia obedientialis feu non repu-

Theologi«

gn

antia; fed folum, ait, in natura humana ef-

medir Y

|

fe Intrinfecam congruentiam ut affümarur, ex

$

dipgnitate rationalis potentiee , quae capax eft

ttído fj

ipfius Dei , & per operationem ipfum attingat,

; rf

unde Deus nihil corporeum affümpfit, nifi in

Würtm jf

erdine ad naruram;rationalem.

] trtem jf

III- AC'"

W r

Vrzmns1 DriviNs.

263

VP

III, Accidentia humanitatis non effeimme-

diate & fecundum hypoftafin a Verbo affumpta:

ts as

unio enim fecundum fübfiftentiam intrinfece

& effentialiter fubítantialis eft.

£ Ut

Igitur formas

» &my.

accidenrales Verbum dumtaxat affumpfit in fua

ne fübhn.

hypoftafi; media humanitate: nam accidentia

Ace Qu

varia pertinent ad naturalem ítatum , confer-

].

l 5c0ru;

vationem , & perfectionem humane natura:

Uno

atqui Filius Dei affümpfit naturam noftram per-

? ad abf

fectam, & quidquid in ea plantavit, fuitque

m fübftn

nobis per omnia fimilis fine fordibus peccati,

Yljs unio.

utloquitur C. Chaleed. a&t. $. in 2. definitione

o morts

Fidei. & Synodus Vl.act. 4.& r1. Greg. Nez.

Yendt, j

Orat. 51. & 52. Damafc. l. 1. de Fid. Orthod.

licter nect

6p o13]56::225 23

Ambros. de Inc.

mirhuicopi.

Dom. Sacram. c. 6. & 7. Fulgent. de Incarn.

Bne,c 1f

& grat. c. 6.

I

AR CUmQue

ARTICULUS IV.

eo infinie|

Utrum pavtes fluide covpovis immediate a Per-

AT. ftn-|

Creatüram

£o affumpie fueviut *

ominatios |

Ota. Durandus in 4. d. 10. q. r. n. r9.

Di, cui

N

Franciftus Maironis, QGabriel ;; aliique

10n rCpu.

'Theologi docent, Sanguinem Chrifti rantum

m e

|

mediate Verbo uniri.

Ínter hos Richardus in

maur, e f

3. d. 1. a.2. q. 1. negat, Sanguinem Chrifti in

triduo fuiffe adorandum latria, quie son ejJet

T d |

m

pavs e[Jentialis covporis. Ex quo, aliisque Do-

&orum iftorum argumentis conftar , ipíos in

;üf, fl i |

errorem iftum impegiffe, quod de fanguine

Il k

non recte in phyfica philofopharentur.

His

j

a VC!.'-.

[

266

Dz INCARNATIONE

adverfantur S.'Fhomas q. 5. a.2. item quodli.

a Ü

beto 5. a. $. Albertus M. tract. de Sacrif. Miffze.

bnwmm"mæ

Capreol Major, Sylvefter, & potiífima pars

quit Ti

"i

: "Theologorum , quorum fententiam Suarez hoc

tempore tam certam efle enuntiat, ut contra-

s o

ria non poffit fine errore defendi,

jj

m

;IïHC

]

eN

Dico /. Sanguis Chritti Domini

Y

'OxXime

E"

& immediate fuit unitus Verbo Dei.

P

vobr. F.

!

iif

S. Scriptura tribuit redemptionem . noftram

gp.qnmquadir

gt

Chrifti fanguini tamquam — pretio condigno.

Ephef. 1. v. 6.. Habemus vedemptionem per San-

TURIA

gumem ejus. Colos. 1.

RA d

Pacificans pev. [augui-

pem cvucis ejus. Hebr. 9.v. 14.. Sauguis Gbri-

Bragi

Jf emuudabit. confcientiam. nofIram, |. 1, Petr. 1.

f r

v.ig. wedempti eflis pretiofo f[anguite, - 1. Jo. 1.

diaur, v

V.7. dauguis Sefu emundat os ab omni pecca-

Sunpünem

£0. atqui S, Scriptura hiíce teftimoniis indicat,

Catnem

non folam effufionem propter dignitatem pa-

al C

tientis, fed ipfummet Sangu'nem propter per-

fra VL

fonam illi jmmediate conjunctam , fuiffe infini-

Q: qu

ti valoris. Ergo.

Prob. AfJunpz. Chriftus eo-

t ff

dem modo ait , fanguinem effe datum in remif-

Utieti

fionem peccatorum , quo corpus füum. . Mat.

fitaa

Q6 o2 du 22. Vi 19

1. Cor. 11. v. 24.

m

Corpori autem Chrifti pretium accidir ex unio-

W. D

ne immediata cum Verbo, ergo & faneuini.

t f

|

Deinde Apoftolus Hebr. 2. v. 14.. Quiaergo

V QU D

inquit, puevi communicaverunt cavui eg Sangui-

uI

zi, t9 ipfe femilitev pavticipavit. eisdem ; . ut pev

Bf db It

'mortzem deflruevet eum; qui babebat movtis impe-

J

l

Af

twium: Hic Apoftolus ait , Filium Dei zque

b

1. hy.—

partifipa[ä carui $9 Sanguini per unione

ET

poita-

!

Vrmxi Diviwr.

267

'l'me Qux|

oftaticam , alio enim modo nature noftra

icrí Mf

non communicavit ; Sicut erpo carnet fibi

tf Ia paü

roxime univit ita & Sanguinem.

Ita. Cyril-

oater b

lus l. r. de Fide ad Reginas, longe poft medi-

lt conr,

um, hec verba tractans ait: Zevbum ex Deo

avticeps fattum eff cavuis &?. Sanguinis.

Et

lI prorin,

epift. $. ad Neftorium, circa finem, ita expo-

Prhy]

nit illud: Zerbum cavo factum efl: Nibil alíud

1 noürgm

efl; quam quod in cavue &$. Sauguine mobis com-

condimi

guunicavevit.

n per ag

Probr, I1. C. Ephef. can. 5. eit; Verbum

ht futgu,

eque ac nos communicaffe carni & Sanguini.

itur i.

Et inepift. Cyrilli cum Conc. Alex. qua re-

A

fertur & probatur in Ephefino. tom. 1. €. 14.

1 ha

dicitur; verum naturalemque Deum carnem &

MU t

Sanguinem affumpfiffe,

Quam Cyrilli expli-

tj jtdioi

cationem referunt CC, Chalcedonenfe, a& r.

Tlatem pa-

adfin. & Conftantinop4lI. act. 6. longe a medio.

opter per

lfc infi-

Erin VI. . Synodo damnatur quidam hereti-

cus: qui dicebat, carnem & fànguinem in

riftuseo-

cruce fuiffe dimiffa,

Clemens V]. Extravag.

in remi- |

Unuigenitus. De poenit. & remiff. ait , Unarn

) Mi |

uttam Sanguinis Chrifli fai[Je fufficiens pretium

LV

vedemptionis uo[lve, pvopter unionem ad Ver-

exunio-

F

bum. Ejusdem Clementis, & Pii II. juffu re-

:

finouini

tractata fuit ut heretica, fententia cujusdam,

Quiatg

ï

qui Barcinone docebat, in triduo non fuiffe

? p

Sanguinem Chrifti unitum Verbo; & affertor

y Mp

ipfe ab Inquifitoribus füit damnatus; ut habet

yti ii«

Directorium Inqui(itorum 2.:p. q. 10.

EtSyl-

Et Do-

]u aq

|

vefter in Roía aurea tract. 3. q. 30.

jpan h-

minicus de Dominicis:l. dé Samguine Chrifti.

S. Leo

u

1

268

Drz IN&ARNATIONE

Wm;æperd

$. Leo epiít. 10. c. 5. ait; per hec verba r.]o.

$. v. 6. Hic efl , qui venit pev aquam €9 Sangui-

fugig

viametum

nem , ait fignificari divinitatem, quee ab huma-

nitate non Separatur.

Greg. Nazianz. Orat.

hr um

50o. Perbum , inquit, cavo fu&tum e[! , non puta-

tive , fed veve: quia a[fi

^

Dud i

uimpfet corpus. ex cavue;

um

MU

w

o[[;.bus eg fanguine coz[lans.

rgoräs

Confirm. In Eachariftia Verbum non minus

N api

H

p

j

per concomitantiam efít füb Speciebus vini,

at

t

sj

quam füb Speciebus panis; ergo non minus eft

unitum fíanguini, quam corpori.

Prob. con[.

ie, g

Juxta Trident. Sef! 13. c. 3. vi verborum con-

po[u'u, N

fecrationis fecundz , tantum eít fànguis füb

s;

um u

Ípeciebus vini: ergo ífi fanguis ille non

effet immediate unitus Verbo , non effet

fl la

Verbum fíüb illis fpeciebus per concomitanti-

fium, a

tanteS, i

am, faltem immediate, fed ad füummum media

carne & anima.

Atque adeo, fi in triduo

dis omnin

Dito]

mortis Chrifti confecratus fuiffet íanguis,

ne per eoncomitantiam quidem ibi Verbum

dute afur

fuiflet: quod omnino abfuürdum effe videtur, &

peuifi

contra effatum Chrifli, dum Jo. 6. v. 57. eque

I &

de íanguine ac de corpore fuo afferit: Qui Ji-

Jettinent

Tittem ng

bit meum [anguinem , in me manet , &9 egotn illo.

Prob. 17/.. Ex modo dictis art. 3. Verbum

fur d con

immediate ac fecundum fübfiftentiam affumpfit

m m

partes omnes integrantes humani corporis: at-

V Hnc a

qui fanguis eft una ex precipuis partibus inte-

It (ofhy

grantibus corporis; ergo & hunc immediate

f?ll/nre: ll

aflumpfit,- - Prob. 24fJumpt. S.'Thom. q. 54. a.

t6Vfb

2. ad 3. & in 4. d. 44..q. 1.!a.2. q. 2.ad 3. ait;

[l

16 & Op

fanguinem ad veritatem & integriratem huma-

* (rfy

ne

d

VzrnBI DiviNt.

269

C Vetbo

nai nature pertinere.

Ob.quam caufam omnes

o fapi

'Theologi docent, Sanguinem in corporibus

EX

reíurgentium futurum effe.

Ariítoteles l. 2.

Áat?, (ny

de Part. Animal. c. 2. Sanguinem inter partes

Yf j

animalium numerat.

'

7

Deinde fanguis eft ex precipuis partibus

humani corporis: narn fine illo nec integer ef-

Tonminiy

íe, nec naturaliter effe quidam homo . poteít;

ebus ii

quapropter Levit. 17.v. 11. dicitur apimacav-

1 minef

zisin[anguime e(le, hoc eft, vita ab illo pen-

"n caf.

dere, ut Auguftinus, queft. 17. in Levit. ex-

Orümcon.

pofuit. Nectantum requiritur ad confiftentiam

ïanguis f

corporis, ad fovenda membra, ad confervan-

$ ll nm

dum calorem naturalem maxime neceflarium;

; n efi

fed eft generale animee organum, ad ufumfen-

Jomtar

fuum, ad paffiones, aliasque functiones vege-

mum midi

tantes ;animales & rationales naturaliter obeun-

[ in n

das omnino neceffarium.

Dico /I. Probabilius etiam a Verbo imtne-

- fantis,

Verbum

diate affumpti fünt tres humores alii,: fanguini

Tdetur

permifti.

Ita Cajetanus, Silvefter , Sotus, Sua-

7. ag

rez; & plures alü. — Pro/v. eadem vatione. Quia

: u -

pertinent ut partes integrantes corporisad ve-

ritatem naturze humane , & per íe requirun-

t [/)

Verbom. |

tur ad convenientem ejus ftatum; ac ideo eti-

sffumpl

f

am in refürgentium corporibus manebunt.

pori: d-

i

Hinc Joan. Damafcenus l. 2. de Fid. c. 12.Ícri-

nbusinte- |

bit, corpora animalum ex quatuor bumoribus

pmmedute

con[lave: horwm enim crafis, nomine fangui-

T 54'.8'

nis vulgo cenfetur, & ad confervationem cor-

poris, & operationes vite prorfus neceffaria

5 d

n mma-

e(l. Confirm, lngocentius III. c. /u quadam.

[

£

P

|

270

Dr INCARNATIONE

De celebr. Miff. ait, de latere Chrifli exi[fe fans

m

Qu

) :

dUv

puinem €9 aquam; ut effet frgmum, covpus il«

jud con[lare ex quatuov elementis ; 9 babeve

Ms

Vgt

ü

mljh

quatuor bumoves ; quod efl de vatioue €7 compos

2

Jftioue veri. covporis bumani, quale V'evbum a[-

li

jl

fumpfat.

lt

d 'rlïuï,c |

Obj. , Conty. 1. Concluf. Verbur tanturn af

fümpfitunam natuiram humanam, quze fit unutii

vt

[

i

per íe: unum autem tale per fe conftat ex par-

ngust

suitm

tibus, una forma fubftantiali informatis: ergo

«

cütn fanguis non informetur hac una formá

;/*

VMU

I

i, Ut

fübftantiali; five anima rárionali ; non pertinet

ad compofitionem corporis; ut pars: ergó nec

temoug

fhordier d

aflumptus fuit immediate a Verbo; aür Ver-

bum affumpfit duas naturas.

E. difl, Zfntec.

port: Y

Verbum aí(ümpfit unam :náturaim ; quaé füt

fingunsq

tur hilonis

unum per fe omninó fimplex N. que fit uriütii

per fe; complexum ex partibus heterogeneis

Dulls confi

fübordinatis ad unum finem a natura intentumi

du g.

C; Ipfüm- T'ridentinum füp. cit. dum ait ;; fan-

Tifndum (

guinem Chrifü effe füb (peciebus panis ex

COv netun

vi illiu$ coguexiouis, qua pavtes covpovis intev

pore Pf

f& copulautur , (àngüinem Corporis pártem vi«

(fj1

detur dicere.

0-3-&1.3.5

Infl. 1. In prima confecratione, vi verbo-

füm xitmy

rutri: Flocéff corpus meum; non ponitur fan-

Tüterm t

'uis; hifi concomiranter: ergo farigüis non eft

V as

pars integralis corporis humani. — g. Diff. Conf.

lf ij

Sanguis non eft pars integralis hümsiani corpo-

Sotnyerfy

ris viventis N. non eft pars corporis; ut coti-

"Fteri,

tradiftinéti ab anima, & indifferentis ad vitam

1 li

& non vitam C. Per primam confecrationet

COI-

"ts n

e NU

Vznsri DiviN£

a7t

m i

T

corpus Chrifti ponirur, non przcife ut vi-

)

? üürfyy

vens, fed ut victima pro nobis mactata,

ij

H

Iufl. .2

Verbum quod. femel affumpfit;

Mu

Q (0J

numqüam dimifit: atqui multas fanguinis par-

fïþl(m i

/

ticulas fpinis, (ündoni, aliisqüe corporibus

adíperfas dimifit: ergo fanguinem non affüm-

C&f türn sf

prit.

m. Huic inftantie? Jam fatisfactum efle

* fitunyr

articule proxime precedente. — Nimirum par-

lat ex pa-

tes integrantes a corpore quidem feparatas in

lis: 90

paffione, poftmodum atütém eidei iterum re-

It formd

füitutas, Verbum non dimififfe

Cuin vero

1 pettiner

dicitur; omnem in patfione effüfum (angui-

* T0 n

nem corpori gloriofó poítea redditum fuiffe, id

; t Ver.

rmhoraliter de míaxima ac fete omni fanguinis

iif, dn,

portioné accipiendum eft: natü aliquas Sacri

l; qu f

fanguinis puttas variis in locis' affervari, tradi-

& fitüri

tur hiftorus Ecclefiafticis, & . SS. Pontificum

ftüpene

Bullis confirmatur.

Ex his refert. Baroniüs;

Anfentum !

ad ann. 84. n. r. fanguinem illum, ad quem

at ; fin:

vifendum Carolus M. & Leo III.

Mantuam

Xl a

convenerunt, ex Chrifti corpore fiuxifTe tem-

"n inw

pore Paífioriis.

tem Vi« |

Obj. 2. Ariftoreles l. 3. de Partib. Animal.

€.3.& 1.3.c. 5. ait, fanguinem effe alimen-

|verbo: |

tum ultimum in venis tamquam in vafe, efle

mr n |

materiam totius corporis, & quafi irriguum

snod! l

per vetas: atqui alimentum eft alterius fub-

T

flantie avivente; nutritio enim eft fübftantia-

1. |

lis converfio, ut idem Philofophus differitl. 2.

T! ( |

de generar. text. 27. & 38. & l. 3. de Anima,

"DN

tex. 45.

Ergo fanguis non eft pars humani

cgrporis, nec unitugimmediate Verbo. 5 Ex-

noreta |

o

j

plic.

7^ e

D& ÍNCARNATIONE

:

272

|:

plic. Senjum Pbilo. Sanguis eft alimentum ulti-

E

mum, mareria, & irriguum partium folida-

rüm, & viventium, atque ita non eft parscor-

gt

poris folida & animata C. non eft pars corpo-

g igdidis

ris fluida & inanima N.

sls Ya

Fufl. 1. S. 'Thom. hic q. 31. a. $. ad. r. ait;

iiv i

fauguinem non effe a&hu pavtem , adcoque ; quam-

M)W»ö

vis Chrifti corpus fuerit ex fànguine D. Virgi-

u d u

nis formatum , nihil fuiffe ablatum ex hujus

corpore, quod actu pars ejus cflet.

E. £x-

m

plic. eod. node. non effe actu partem viven-

tirs vt

tem & folidam C. fluidam & inanimam N.

Qd

Hinc 1. p. q. 109. a. 1. ad 3. ait,

fanguinem

Ib N)W

fcd adhuc

nondum accepiffe natüram fpeciei;

fs t

effe in via, ut vivat: nimirum poteft adhuc

Tiols, d

converti in partem folidam, & viventem.

In[l. 2. Videtur S. 'Thomas, Quodlib. 5.

0j

a. 5. diftinguere fanguinem 1u nutrimentaletr ;

Diri n

minus coctum, & vitee expertem , a fanguine

aindc. 1

perfecto, virali & animato, atque hunc folum

Tl düfem

immediate affumptum fuiffe a Verbo, ac pro-

produm

pterea effe falubrem, atque valoris infiniti; il-

|

i um

lum vero falubriter effe effufüm tantum pro-

] Rrtpans

pter dignitatem füppofiti, ficut fuit. effufio la«

h Hllm«

cryiarurm.

Ita Cajetanus q. 54. a. 2. &Syl-

vefter in Rofà aurea, q. 3r.

E. Gratis hec

| t pet

j

excogitari: neque enim phyfici fanguinem ità

V rtad

diftinguunt , aut ei vitam tribuunt.

Igitur

cum Concilia & Patres de fanguine Chrifü in-

f

definite loquantur, & locutio indefinira, nifi

aliunde reílrinpatur, in dogmaticis . zqui-

!

mncrp

| d 8

valeat uniyer(ali, reéte concludimus, o

i

)f

ngur- |'

D

e^*

Vzmi DivisNi.

Mtfümi:

273

m k

fanguinem a Verbo affamptum füiffe. . Tho«

um f

A

mas autem locolaudato & alias interdum 1o-

&i Dars cor.

Vs COFP().

quitur de Chylo fübtiliore, ícu Chymo; qui

ex digeftis cibis expreffus in ventriculo & in.

teflinis, per venas mefaraicas & lacteas mifcetur

« 1d,

fanguini vero; & cum hoc deveétus in hepar,

que; quan.

cor , glandulas, & alias corporis partes, & va-

e B. Virgi.

"

Íà varia, ubi tandem multimoda elutriatione ;

1 x li

Q

percolatione ; aliisque fecretionum modis. de-

- h B.

puratus, in fanguinem, & huic cognatos hu-

m viven-

mores vertitur. Damusigitur,quodante hanc

mimaqm N.

faoumem

converfionem, dum Chylus & Chymus ma-

nebat, nondum a Verbo fuerit affumptus ralis

I educ

fuccus: neque enim idem in corporibus glo-

xtel d

riofis, ob nutritionem tunc ceffantem; ampli-

IVentem,

us réperitur.

Quodib ,

- Obj. 3. Contr. 2. coucl,' Ariftoteles l. 4. de

Tunentyt

Partib. animal. c. 2. bilem, & l; 1. de Generat.

4 linguint r

animal. c. 18. pituitam vocat excremenra: Spi-

unc olnm

ritus autem virales funt in continuo motu; quo

) & p« p

producuntur, ac deficiunt ; ergo licet homo

nfnib; i- f

line humoribus iflis non viveret ; non ideo

tüm pro- V

fünt partes hominis, ficut neque acr. — & IN.

affufio lee |

Corf. Humores illi magna ex parte inrerdum

, &

funt fuperflui, ac ideo ramquam excrementa

jrtis ht

ejiciuntur, ut & ipfe fanguis, qui identidem

guinem W

erefcit ac decrefcit. | Quare ex hoc capite fpi«

r du

ritus virales & animales; qui probabilius defae-

Chllhl in: |

catior fanguinis funr portio, a confortio par-

€6mm ) nilh

tium corporis,: & immediara cum Verbo con-

j aQ L

junétione excludi non debent.

De aére non

j omncm !

elt par ratio cum hic non conducat ad corpo«

n

rum

^*e

Dz ÍNCARNATIONE

274

rum ftabilem compofitionem, fed -medium fit

(

commune omnibus animantibus.

Ejusmodi

dub

paulo curiofiores inquifitiones non fàtis Au-

d p

guítino probantur, dum epiíl 205. al. 146.

dj 0

Confentio ita refpondét: Urgebit nos mole-

iire, d 1

itrom (

füor- perfcerutator ; & dicet: $7 famguis, cur

|

not €g' pituita, cur uon €9 fel flavum , &9 fel mi-

d

tin; J

grum; quibus quatuor bumovibus naturam cav-

if tempevavi, etiam medicine di[ciplina tefla-

s lm

zuy ? Sed quod libet quisque addat; corruptionem

jy i

addere caveat , ne fua fidei [auitatem. ca[hitateimns

litem q

q:e corrumpar.

Dug, V

EU

CAPUT I1ll.

f qivo

dicunt ul

De termino. formali Incamationif, que ei

T

)

d-

, ]

1

i

)

uuio bypo[latica.

f diitae

AXTACULUS.f

hniniti

M velun

"fn Verbum bumatitati immediate uniatu ?

funiind

Ora L. In argumento pravfente ufitata SS,

friim df

N

Patribus & Theologis vocabula ; A4fJum-

jm, x

ptio , Unio, Incavuatio ,. fnbumanatio,

Deificatio, Actionem quidem eamdem expri-

fifiris; (

l denmm

munt, quatamen ratione, & modo fignifican-

'ebim, ]

di & concipiendi diftinguitur.

"Allumptioindi-

l. Cs

cat naturam, quze ad fubfiftendum in alio affu-

V d.

mitur, & connotat terminum affumptionis ex

parte períonse agentis feu affümentis: verbum

0j Qu

T?ijj( -

enim , JZffumo, fignificat, ad idem füppofi-

tum terminari unionem , a quo eít actio uni-

E L

t g

endi; quia a[fumere , eft ad íe fümere. - Uuio

active

9 KdOni d

e"^"

F

j

Vzmnzi DiviNi.

273

Dedmg

adive accepta,. & que, Umrio, appellatur,

Jtsmj *

eft eadem actio uniendi, fedabfolute & abítra.

D ftis A. .

&im fümpra, prout dictüm terminum non in

j d W j

cludit; & ideo Pater & Spiritus S. dicuntur

s mj

unire ; non tamen àaffümere ; Verbo autem

EULT

ütrumque convenit. Vox eadem, Uro, ut

» & fün.

eft nomen non denominat unientem; fed uni-

AIV29 g.

tum: Erimportat velationem. quamdam diviite

Jina t

nature €9 bumane fecundum quod comveniugt in

ubf

una pev[ona, ut docet S. Thomas q. 2. à. g.

Bj

Patet ergo; quod natura humana folum fuerit

affumpta, Verbum tantum affümens , ainbo

aurem extrema vere dicantur unità. — Deifiza-

i

?i0; quà voce Patres carnem feu humanitatem

fi.f) qw fp |

D

diceunt fuiffe Deifcatam; id eft, Deitati uni-

tami, fipnificat eamdem actionem unitivam ;

fed deitatem ut terminum illius unioniss &

]

E

hurmaniratem ut fübje&um. — Econtrà /zcarza-

i?

1io velbumanatio, exprimit eamdem actionem,

fignificando tamen humanitatem tamquam ter«

Iftata 99 f

iinum ilius unionis;, Verbum autem ut füb-

, Af. |

je&um; non quidem inhzfionis; fed denomi-

imanitib,

tiationis: quia licet tota mutatio fir in humanitas

1 eyprr-

te, denominatio tamen redundat in ipfüm

pnifane [

Verbum. |Damafc. l. 3. c. 11.

1ptioïndi- '

II. Cum actio ifta unitiva it vera quedam

;

dio li«

effectio; & proxime verfetur circa humanita-

,pt'mnis a

tem, quam aliquo modo immutat; & in qua

; verum

recipitur, neceffarium effe videtur, per illam

J ü]ppOfi

aliquid fieri: quid autem hoc fit. in prafenre

a(io u

capite inquiritur.

Ac termihütn quidem tota-

g Ün

km actionis hujus effe Chriftum ipfum, feü

iv

2

pet-

ei

276

Ds INCARNATIONE

J

:

perfonam compofitam ex natura divina & hu-

f u

imana, inde patet, quod hic fit zevmizus quiin

]

) yint HCU f

Incarnatione per fe intendirur, & in quo actio

glonait

incarnativa ultimo fiftit: Sicut zermimus qui ; fi-

fgits, 0 2

ve totalis actionis generativse humane eft to-

efiles t

tum compofitum ex corpore organico.& ani-

ln die !

a rationali refültans , quia illud eft, quod

vt

per fe intenditur a generante, & in quo actio

us t

tota conquiefcit ultimo.

j

Igitur inveítigandus

D

x

eít adhuc actionis unitivae ferminu$ quo, feu

i al

formalis, qui habeat rationem actus & perfe-

un, &d at

étivi; quo , vel propter quem conftiruitur

minus toralis.

/

quir v

ter

divno w

III. Gabriel in z. d. 30. q. 4. & in 3. d. r.

qubi

q. 1. & 2. putat, per actionem unitivam fieri

"

Di,"

in humanitate qualiratern quamdam fuperna-

Vojurrn

-

turalem, qua&

ratia unionis dicitur, qua na-

Prlr.T $

tura fua vim habet uniendi humanitatem Verbo.

b

Sindm,

Verum opinionem iftam dudum jam rejecerunt

t& d dii

SS. Albertus M. Bonaventura, Alexander; &

ht 07

S. 'Thomas q. 2. a. 10. tamquam omnino fal-

íam, improbabilem, & ad errorem Neftoria-

ht tj

Uige $]

num pertinenrem: ponit enimqualitarem iftam

Tiütürin

|

non tamquam pr&viam ad unionem, fed ut

mmm'

i

formale vinculum ipfíius unionis; ergo facit

unionem ipfam accidentalem , neque enim unio

IN in

BI

mapis accidentalis eft, quam qua formaliter

fit t wj

per aliquod accidens fit; quale eft habitus gra-

Mif j

tiz füpernaturalis — Atqui in fynodo etiam V.

collat. 8. can. 4. damnantur dicentes, unio-

Bul

Bd

nem hanc factam effe fecundum gratiam.

t fs

D imr, "

E

]

]

ï

[

VzrnBIi DrviNr.

i [

277

; '

Mi aj

- IV. Suarefio difp. 8. Se&t. 2. videtur, retio-

ne unitiva fieri modus quidam fuübftantialis ipfi-

f? Quo a&io |

I (j .

us humanitatis, realiter ab extemis unitis di-

füné&us, quo humanitas in Verbo intelligitur

g ef t

exfiftere.

Sententia ifthec etfi ex omni Theo-

Q d .

logorum claffe multos patronos numeret, ei

€lis quo]

- Quo ao

tamen acriter obnituntur Scorus, Durandus , Oc-

camus, Gonetus cum 'Thomiftis veteribus &

lipudis »

Scotiftis, ac pluribus aliis DD: qui contendunt,

!u f t

unionem nihil effe extremis unitis füperaddi-

& pef.

nlumr

tum, fed naturam humanam feipfa absque ulla

qualitate vel modo realiter diftincto ; Verbo

divino in unitatem perfoag conjungi: cum

LhydL'

,

tvam f !

quibus.

Dico.

Verbum & humanitas fibi mutuo

m lp

uniuritur immediate, citra modum diftinctum.

I QU 0b

Probr. T. S. 'Thomas in 3. d. 7. q. 2. a. 2. q. 1.

tem Verbo, j

Tejcernt

Sciendum, inquit, quod inunione buman« natu-

v& ad divinam uibil pote[l cadeve medium fovma-

ader, & i

inino . |

litev unionem cau[aus , cui pev prius bumana na-

1ura conjungatuy, quam divine pev[one. — Alias

Neflori- |

ubique S. D. tradit, quod nihil creatum repe-

em iftam [

riatur in hujusmodi unione, nifi relatio huma-

, fedut |

Unio,

nitatis ad Verbum.

Ita hic q. 2. a. 8.

o t |

inquit; £mportat velationem quamdam. | Et in 3.

mimumo L.

formalltt

d.5.q.7.a. 1. U»io efl quadam a&lio vel pa(fo,

ua ex multis efficitur unum, €g banc actiozem

ts gr

[2

[

quitur b«c velatio, que e[fl unio. . Unde S. D.

) etum Y

pro fündamento talis relationis nullibi admittit

; 00f

modum realiter diftinctum, fed íolam actio-

;rariam.

nem affüumptivam pramittit; qua humanitas

evchitur ; ut fit Verbi.

$3

lL Per

278

Dzs INCARNATIONE

1

qu |

II Perillud Verbum & humanitas forma.

1:9.0; 1

n

liter uniuntur, per quod fiunt unum in perfo-

i

Veri

na: atqui per folam Verbi fübfiftentiam fiunt

Pl)gm[;

j

unum in perfona, ergo non per modum crea-

j

y mud

1

tum. - Prob. mig. Verbum divinum communi-

y

?(m d

"U

n

|

catur humanitati per modum füb(iftentie : ar-

quoa m

M

muen t

l

qui fübfiftentia per feipíam communicatur na--

ture, & non per modum ullum realiter. di-*

Ü h

fünctum: Sicut per feipfàm eft fübfiftentia, &

yast V

p d

non per modum realiter füperadditum: ergo

cum Verbum per feipfüm íit terminus & per-

Vi Vebun

m v

fona humanitatis, per füam fubfiftentiam, .&'

non per modum realiter diftinctum illam termi-

] monye

jhanen

nat, "Corfrm. Nihil creatum poteft effe actua-

le exercitium, & actus fecundus virtutis termi-

Tnom 10

nativee Dei , ficut nec virtutis ejus productivaez

capac r

ergo ficut Deus res producit per fuam fübftan-

hfim, a

Qniaor h

tiam, Ííine actione diftin&ta: ita perfona divi.

na naturam humanam terminat per feipfam

ais n

immediare , & non mediante aliquo creato,

für: qum

Hinc S, Thomas q. 3. de Potentia. a. 3. uter-

Conpir,

roneam repudiat fententiam dicentium, crea-

lt a

tionem eíle medium quid inter creatorem &

fislindi

creaturam: fed ibid. & r, p. q. 45. a. 3. &it:

itrinfce

creatio active fiefiificat a&ionem divinam, que

frm uri

eft ejus effentia, cum relatione rationis ad crea-

TR

turam: paífive vero eft in creatura relatio rea-

-1

RU

lis preedicamentalis, feu habitudo creature ad

4 at

creatorem , cum quadam novitate feu inceptio-

ETRT

ne, confequens operationem Dei.

TART r

III. Modus unionis non communicat effe-

"f

&um füum formalem; qui eft unize, nifi füb-

j?&O;'

[.

Vznszi DIVINI.

279

t fotr. ; iecto, in quo recipitur: atqui repugnat, eum

mpety, .

fubjectari & recipi in Verbo divino: ergo re-

"m f

pugnat, Verbum divinum & humaniatem

OR Cf

uniri per modum realem & diftinctum.

M:Ma-

'Oftmun.

ï

x

jor propofftio eít. Adverfariorum, qui tradunt ;

Qlie : g.

quod modus' nequeat conferre effectum for-

ICItüt n

!

malem humanitati , nif1 in ea recipiatur.

ilier d

Obj. 1. Humanitas Chrifti eft indifferens;

entit &

ut uniatur Verbo vel non uniatur: ergo ad

1: t

unionem. debet determinari per aliud quid.

s pet-

]

&. 4. Verbum eft indifferens, ut uniatur hu-

m &

manitati; vel non uniatur; ergo debet deter-

m tetm-

minari per modum realiter diftinctum fibique

.

inherentem.

i dicunt 444. Non effe legiti-

tOR r

mam retorfionem, . eo quod Verbum non fit

vodudive

capax recipiendi modum talem füperadditum:

míübfn

.. Jnfevo, ergo Verbum etiam non eft capax ; ut

(s diri

uniatür humanitati , fi modus realiter fuper-

- fepm

additus indifpenfabiliter ad unionem requira-

) C'dt0,

[

tur: cum fieri non poffit, ur vinculum duo

j ütet-

connectat, quod alteri folum extremorum ad-

1, Cl«

haeret. B. 47. Difl. 4utec.. Hiumanitas Chri-

Ym &

fti eft indifferens, ita tamen ut. habeat omnia

.j at

intrinfece requifira ad actum primum proxti-

m, quæ

ir

mum unionis C. ut horum ei aliquid defit N.

sadctei-

Humanitas ex fe eft naturaapta produci &con-

Jario at

& fervari dependenter a Verbo ut formali suo fu-

ftentativo.

u d

Difling. etiam Cozu[. Ergo debet

determinari per alind, tamquam per formam

ia

realem intrinfece fibi faperadditam N. peraliud

tamquam connotarum extrinfecum neceffario

jude

j j

imum proximutm pro-

reqt/xiümm ad actum pr

S4

xime

ie&O)

280

Dz INcARNATIONE

ximeexpeditum C. Connotatumiftud eft decre.

Qu

tum divinum, producendi & confervandi hu-

: U

[S

i

i

i

n

gmanitatem dependenter a Verbo, ut füftenta-

tivo formali: ita enim producta humanitas fe.

vj

ipfà formaliter incumbit Verbo, ac eidem im-

k Jc4]

mediate ac füb(tantialiter unitur.

j n

MM

/n[l. 1. Indifferentia humanitati eft intrinfe-

fs

miti

ca: ergo deber per modum intrinfecum tolli.

vdnsi

z. difl. Conf. Debet tolli per intrinfecum mo-

extxt

dum diftinctum N. inditin&um realiter C. In-

fpetliNa

differentia illa- aliud nihil eft, quam potentia

ln

obedientialis paffiva, feu non repugnantia na-

CAb

turae humanee ad hoc, ut per Verbum divinum

d

fübfiftat & terminerur; quare, pofito divino

Advrints

decreto per ipfám Verbi divini actuationem,

(tre dl

fonditis

feu a&tualem terminationem. fàtis expletur, fi.

cut & quzelibet potentia per actum feu formam,

DUU(ZE

quam in fe recipit.

Quinetiam , juxta adver-

lm prtcur

farios, humanitas, quse non ex natura fua, fed

lfs

folüm ex potentia obedientiali ad modum illum

| fs (

indifferens eft , non indiget alia entitate füper-

Wrüsue

addita, ut determineturad modum illum reci-

Qisrealte

piendum, fed füfficit actio unitiva Dei, que

Lb

illum in humanitate producar,

pite d

Jufl. 2. Non poteft resindifferens ad alter-

Vtodbcrs

utrum contradiétoriorum tranfire, quin fiat

Qietym

in fübjeéto mutatio: atqui cum humanitas uni-

,0

Cf

tur Verbo, aut fi unita dimirteretur , fübjectum

Lorn

indifferens ad contradictorium aliud ab. alio

Kdo, i

tranfit: ergo neceflario debet recipere , vel

amittere modum unionis realiter diftinctum.

Pa

W. 1. Verbum tranfür a contradictorio noa

"

uniti

i!Vcrbo (

H

|

VERBI Drvm!.

51

Jde&dm

uniti ad contradictorium uniti, quin mutare-

TVanji f

lE

tur füfceptione previa modi illius realiter fibi

t fü&enra.

füperadditi.

Non ergo hoc Adverfariorum

lmgnj[as É

proloquium tanti effe videtur, ut eo victum

MIdem ,

Occamum dicant fententiam muraffe.

U

5

5

difl. Maj. Non poteftíine mutarione reali fübje-

dlinrif

&italis tranfitus fieri in rebus ab(olutis C.ín rebus

um toll

I-,

refpectivis & modalibus, fusdifl. nifi fiat mutatio

C mo.

entitativa accefTione aut ami(Iione modi realiter

ker C fn.

füperadditi IN. nifi faltem modum aliquem pecu-

! potontig -

liarem intrinfecum exfiftendi acquirat vel amittat

funti i.

C. Verbumuniri humanirtati, eft illam terminare

tdivivm

& reddere fübfiftentem: hocofficium fi ,. juxta

itx divim

Adveríarios, modus ille & medius nexus pre-

XOsfinen,

ftare.poflit; quanto magis id fubfiftentia & per-

yleur, d

fonalitas Verbi per feipfàm immediate poterit

MU forma,

exercere, quippe quze eft actus purus, necul-

x adyer.

lam patirur in fe indifferentiee potentialitatem ?

1Ían, d

Infl. 3. Poteft efíe Verbum, & eadem hu-

um um t*

manitas, & tramen non effe unita: erpo ad

tefüper-.

utriusque unionem requiritur aliud: ergo mo-

T

dus realiter diítinctus.

W. difl. 1. feg. requi-

&i; que ,

ritur ad unionem aliud ex parte recti N. ex

parte obliqui C.a'iud hoc eft humanitas ex di-

qider. 7

vino decrero fe ipfà formaliterVerbo incumbens,

nf

qui eft purus humanitatis modus fic fe habendi:

niti U

hoc ipfo enim; quod illa intelligitur exfiftere in

ibjdim [

Verbo ad modum, quo accidens exfiftit in fub-

TT

je&to, inrelligitur fübfiftere in Verbo , effe ve-

at v

reac proprie Verbo intrinfeca, effe organum

(indum,

quoddam & inftrumentum Verbi intrinfecum ,

j n

inferi Verbo , & ita cum divinitate in unam

u r

85

per-

£.

282

Dz INCARNATIONE

Y

períonam concurrere : eífe vere, proprie & .

" fgg[enmml

intrinfece naturam Verbi, quod proinde eft

a m

aliquod

complementum illius fubftantiale,

m nl

ipfamque fübftantialiter terminat.

quimid

Juff. 4. Humanitas unita Verbo alia eft, ac

g t

]

non unita: erpgo per modum realiter diftin-

gl

étum.

EK. diff. 4nt. Humanitas unita alia eft

emim m»myh

fecundum re&um, quam non unita N. alia eft

ww n

quoad obliquum , & modum exfiftendi, quo

;omwohuma

careret; fi non effet unita C. fi non effet unita,

puanrdun

exfifteret Seorfim citra fulcrum, & ut fui Juris;

qrur, qin)

Jam vero exfittir de

rlb um

pendenter a Verbol,- ut 'fu-.

Ílentativo formali.

quiqys:

Qj. a. Unio eft actio realis pofitiva, quee,

js; p

ficut & aliee actiones, requirit terminum rea«

fermins

lem pofitivum: atqui talis terminus tantum po-

t Verbr

teft efíe modus unionis intrinfece realiter füper-

fenusantem

additus. Ergo.

x A. Zf]unpt. . Modus purus,

ferminm

contingenter fic fe habendi eft terminus realis

quantum u

-

& pofitivus unitionis tamquam actionis realis &

fibjum|

potitive , etíi realiter fir indiftinctus ab huma-

Vi U

nitate fic fe habente

; & ita Verbo incum-

u hit,

bente,

&ATGa Qt

Infl. 1. Omnis a&io realis pofitiva produ-

hus termim

cit terminum aliquem, qui fit entitas realis ac

Ws

diftin&la : atqui unio hypoftatica eft actio rea-

férmini t

lis pofitiva: ergo ad ejus terminum non füffi-

po äïfca, ü

cit meratalis modificatiofübje&i. g. difl. Maj.

] nais d

Si fit actio creativa, aut alio modo vere produ-

Ti iaf

€liva C. fi fit actio unitiva tantum 'aut modifi-

cativa N. — Huic füfficit terminus ad quem ten-

M

BO Quj f

dar: irà; juxta admodum probabilem rmulro-

rum

MT

]

v

Vsnsi DiviNt.

283

! Pfoprie'&;

rum fententiam, vifio beara non producit fpe-

ciem expreffam, feu verbum mentis tamquam

; all[iaJe) r

terminum realiter diftin&tum , íed vitalis ran-

tum tendentia eft intelle&tus in objectum fum-

) ïdia eü) M

me bonum.

Pariter actioni unitivee - füfficit

lter df

certus exfiflendi modus, quem fubje&to íeu

nit? ia j

l

termino tribuit, qui tamen modus eft termi-

N daei

pus vere realis & poiitivus; ut contingit in

Idl quu

compofito humano, ubi pcr unionem corpus

Metuni,

& anima alium effendi & exfiftendi modum ac-

Itf orss

quirunt , quin producatur nexus realis medius;

o utfi.

realiter ab utroque extremo diftinctus.

Igitur,

quod previe nuper adnotavimus, actionis hu-

üt,ïva, qu

TIDURT fl

jus» prout jZffumptio, ac Deificatio dicitur;

terminus formalis eft Perfonalitas feu fübfiften-

! tanrumpo.

tia Verbi prout communicata humanitati: qua-

dierfipr.|

tenus antem dicixur Zgcarzatio vel Flumanatio;

Xlspünus

terminum formalem habet humanitatem in

us redls

quantum unitam Verbo , quod hic fe habet ut

sretls & !

fubjectum faltem denominationis : denique quia

ib homi- |

Uuio íeu Unitio eque íe ad extremum utrum-

) ]ncume |

que habet, ejus terminus formalis fünt ambo

extrema ut unita.

N

j

am in ejusmodi aétioni-

prodie f

bus terminus formalis dicitur, qui habet ratio-

redis at

nem actus, quo vel(pgo-pter quem conftituitur

o -

terminus totalis: atqui in conjunctione iftahy-

non füff

|

oftatica, ut eft A4//umptio & Deificatio, hu-

ii |

manitas eft fübjectumn, terminus & quafi for-

ma eft Períona divina: ut autetn eft /2cavaatzo

feptie

ymde |.

ac Humanatio, fübjectum eft Verbüm, termi-

Qem tl i

nus & quafi forma eft humanitas: ac demum

m ao« de

anitas

ut *.Um'o & Unj!z'o eft, Verbunlx & hum

vicif—

|

284

Dzs INCARNATIONE

4

z p

viciffim dicuntur unita. — Ergo ationi ifti pro

du i

varia ejus acceptione termini. diverfi affignandi

If

yim

funt: inter quos etiam recens ac vere produ-

N

étus exftat, fcilicer humanitas: eo quod actio-

M

X.

du 903535

ne realirer unica [ncarnationis, forraliter ta-

w df

men duplici; produéta quidem fuerit huma-

sl

nitas, fed dependenter a Verbo, ut füftenta-

wbunm

tivo formali.

Quamquam Perfonalitas & fub-

f

fiftentia Verbi ut communicata humanitati

reipfa potiffimus terminus formalis haberi

s p

ia C, n

debeat unionis hypoftatice , cum habeat ratio-

nem actus & perfectivi, humanitas vero ad

ii vermind

:

N

ilam íe habeat tamquam material

e aliquid

& perfeclibile.

fs m

Hinc S. Thom. q. 3. a. 1. &

- tV

2.ait; Affumptionis hujus principium effe na-

turam divinam, terminum vero Perfonam.

modum x

hi, f

In[i. 3. Potuiffet eadem natura produci,

nec tamen uüiri; ergo aliud eft productio, ali-

ud unio humanitatis.

B dif]. /Jntec.. Potuif-

Á

fet produci dependenter a Verbo ut terminan-

O )

te; nec tamen uniri N. Potuiffet produci ci-

Wt

tra decretum hujus dependentie, nec tamen

uniri C. Ergo aliud eft produ&tio dependenter

peride, a

lts ex C

a Verbo ut füftenrante, & aliud unitio huma-

nitatis N. aliud eft humanitatis productio inde-

(

veot,

] tüits

pendenter a Verbo ut (üftentante, & aliud eft

!

|

Vr p

unitio C. Sicut creatioanimz in corpore bene

Jrilis .

difpofito , cum decreto concurrendi actione

- t j

communi & indivifibili ad operationes homini

convenientes, eft ipfiffima unio phyfica: ita

Wüg, )

D g

, 137,

productio humanitatis dependenter a Verbo fub-

üentante eft ipfiffima unio hypoftatica; & fi-

"

!

PT

cut

4

J

VERBI DIV'INQ.

;

285

iioni if

l

cut non ita poteft creari.anima & nen uniri

!

:

. phyfice: ita neque produci ita poteft humani-

il aïEgn

n

VRT prod

-.'

tas, & non uniri.

QUod d.

Iu[l.3. Si humanitas prius tem

Bfä exi-

ererunio

I'rndliter

ílens, poftea a Verbo affümeretur;

derit Dum.

hyfica & fübftantialis, .nec tamen Verbum;

üt füften,.

nec humanitas fieret; ergo fierer modus reali-

[ &ib

ter ab extremis diítinctus,

R. difl. Antec. ..

Umaning

fieret tunc unio phyfica per actionem produ-

lls bir|

ctivam N. per aétionem unitivam & modifica-

tivam C.. Zgtec. £? IN. Con[. Fieret decretum

Doit T. ís

S WeQ ls

aliud terminative virtualiter; quo humanitas,

quz ante feorfim fübfiftebat, fui juris fuzeque

d diqil|

fpontis fuerat, nunc fübfifteret , exfiftererque

ql'S'a'I-& 4

tantum in Verbo, ei formaliter incumbendo per

um n

Jeronam,

modum accidentis ,. nec amplius fuas fibi res

haberet, fed tota Verbi effet.

rt prodi

ducli, d. |

ARTICULUS 1I.

i. Botu |

Quid fft Unmio bypo[latica?

fefrnimpn- .

Ota. Naturam humanam Verbo divino

rodixi c -

r

vere ab fübítantialiter copulatam fuiffe ,

perinde, ac anima corpori hominis fociatur;

endenter :

i hume-

fàtis ex Conciliorum definitione conftat.. Quid

vero fit, humanitatem Verbo vere ac fübftan-

"Ro inde-

d dl

tialiter conjungi, arque in Verbo fübfiftere,

clre explicari a nemine poteft: hoc enim S.

ore b

í

d edtone p

Cyrillus füp. c. 1. a. 1. appellat faétum effe per

arcanam illam, ineffabilemque copulationem ad

es homini

unitatem, — Hic ff vatio quevitur, ait Augufti-

hyüca: [

nus, ep. 137. alias 3. ad Volufianum ; gor erif

Varbolüb-

mivabile: $j exemplum po[cirur , uon eviz fengu-

j

a

ff 6s

|

286

D& INCARNATIONE

lave.

Denus, Deun aliquid poffe, quod not

WM fd/iü"l

ilittl

fateamur inve[fligave uon po[Je. — m tali

u$ vebuj !

£ota vatio fatii efl potentia facientis,

Exfi au«

PTO

^

] n a

tem 'S. Thomas opufculo

2

c. 6. hoc idem

Unionis hypoftatice myfterium humano intel-

lnantsam |

LL

j

lectui incomprehenfibile atque ineffabile effe

i

m ii

pronuntiet; fhihilominus l. 4. cont. Gent. c. 41.

[

It

& alibi fiepius illud utcumque declarare cona-

Va

UL ) M

It

tur, uti & Joannes Scotus, ac Durandus. Qui

If

quoniam infignes "'heologi hoc in argumento

jan d

convenire videntur; íatius fore credimus,; fi

ex Magiftrorum illorum fententia in abftrufiffi-

ts

ttio t

Ó

A

M

mo ifto myfterio philofophemur.

Dico. Unio hypoftatica eft tranfcendenta-

ex hod

für , y

lis relatio humanitatis, ut dependentis atque

formaliter füftentatee a perfonalitate Verbi,/ Ex«

formiis p

fhntils n

plicatuv bec affevtio. Y Eft relatio3 quod Sco-

tusin 3. d. £. q. r. ita probat:

uia unioó 7on

] perone Ve

tnfcenden

intelligitur ad fes. cum tton fet mibil , [altem dicit

velationem , noncommunem quidetn , mutuam;

fütyumut g

Tl W

& squiparantie: nam pevfoga affumens tullam

balet velationem vealem ad matuvam: cveatam,

jettit,

ErS. Thomas q. 3. a. 9. O. Unio efl velatio

] lat a

titis & d

quedam, que confidevatuy intey. divinam natue

vam €j bumanam [ecundum quod comveniunt. itt

intini d

$icut autem omnis velatio iuter

&tl fl

una pev[ona.

Deum $9 creaturam realitev quidem efl in cvea-

q U lfu.

£uva (per cujus anutatiogem talis velatio innafci-

JH ii

fuv) nom autem e[] vealiter i. Deo ,. fed fecutts

T ij

wm vatiogem fautum: quia mom ámnafcituv fe-

ET

cundum mutationem Dei: Sie b«c unio mon e

ï" W(]IIJ' /((tm

in Deo vealiter. (fcil. prout eft relatio realis) fed

[ecuti-

1 tlk;þe

N eani rv

287

!

(eeumdum vationem tantum: - in bumana autem

lil y

Ailj

.

nl

natura vealiter e[l : ex boc quod cveatura eff vea-

i Etü aIJi'

litev unita Deo abque ejus muratione,

OC lt

IL Unio ifta eft velatio tranfcendentalis :

fndrio .

huümanitas enim in ea fe habet ad Verbum, non

tbl dl

ut ad purum terminum , fed ut ad formale fü-

h, 64

um füfítentativum. —Quodfi etiam concipere-

I'fe Qu

]

tur relatio quaedam categorica humanitatis ad

idi,

ll

Verbum , haberet illa pro fundamento unio-

TOUrTen(O

üem: unitum enim üon habet relationem cate-

Vis, f

poricam ad alterum extremurm, nifi quia cum

iif

eo unitur; ergo talis relatio categorica non eft

unio hypoflatica; fed hanc unionem prefumit;

f

ex hac refültat; & in eadem fundatur.

Igi-

tur unio; prout eft áctionis unitivae terminus

tnts u

Vetb Bs

formalis proximus &immediatus, qui eft füb-

ftantialis nexus, quo humanitas eft & manet

quio.

i o t -

perfone Verbi juncta, pertinet ad relationes

i d

tranfcendenrales & effentiales ; refpicientes ter-

minum ut caufàrm vel effectum.

Intüam,

yt tuum

IIL lIdeo dicitur velutio butmanitatis u? de-

Qrdtt

peudentis, atque. fovmalitev fuflentate a. pevfo-

7770

zalitate Vevbi,

. Relationem iftam fübordina-

4f (f0lfe |

tionis & dependentiee Scotus comparat fübor-

vt d

dinationi & dependentiz ; quam accidens ha.

et ad' fübítantiam.

TOR

"lccidens enim , inquit ;

i t

h

ad fub[lantiam duplicem babet babitudinem , fci-

7

licet iuformantis ad. informatum: $. ifla necef-

Jario includit: impevfe&iouem in fubje&lo. infor-

jj

j

mato ; €o [zilicet quod potentialitatem babet. ve-

fp i t

[petu a&us fecundum. quid fcilicet/ accidentalis.

«is) J

M

4Lliam babet u po[levius paturaliter ad prius , a

[

I

que

[:e

1

Drz ÍNCARNATIONE

288

ij atl

quo dependet , mou ut ab aliqua cau[a; quia f

balet [ubjehum. pro aliqua caufa ; balet ipfum

dl! qugd DCUSJ

jravetp

pro cau[a mateviali, €9 boc ef] im quantum in-

fovmat ipfum....... . Poflerior bac accidentis ba-

ao

« Qu

bitudo gullam impevfz&ionem mece[Javio ponit in

[ubje&lo , fed tantum priovitatem natuvalem, e$

g ul

Juflentarionem ve[pe&u accidentis.

Huic fimilli-

tun prorun.

ma efh ifla babitudo , qu« efl dependeuia natura

i unttsu

b Emi

bumate ad per[onam. divinam , que. efl extva

omuem dependentiam caufati ad cau[am.

[/1

(f i, Qu

IV. Eftrelatio haec dependentie füfficien-

tis ad hypoftaticam unionem.

Sicut enim ac-

sj t n

f

cidens proprie & intrinfece eft fübjecti, eo

ipfo quod ab eo füftentetur formaliter: ita hu-

iYeo; u

manitas eo ipfo vere proprie.& intrinfece eft

Ài Q

natura Verbi, quod formalitet ab eo füftenta-

poat d e

tur.

Unde conftat, quare humaniras Chrifti

hliexflderé

non fit hypoftafis, non fit fui juris, fed alteri-

V fotmil,

us, feu Verbi, non fit id quod, íed id quo

llis ne fon

Verbum agit, non habeat Verbum, fed a Ver-

dl fübfln

bo habeatur: humanitas enim a Verbo affuüm-

t naturs

pta non folum eft in alio ut toro, & ut ipfam

lo formil

complente fübftantialiter, fed etiam ut forma-

liter fuftentanie.

lh fuPerr

Minusergo eft hypoftafis &

Qitr xf

fui juris, quam manus, pes, aut quzlibet alia

pl chre

corporis pars, qua non fünr inalio formaliter

1 u d

fuüftentante.

Ideo Durandus in 3. d. ;. q. 2«

-

rE i

i

n.8. appofite naturam humanam in Chriíto;

MIJ lli n

ait, ira inexiftere Verbo, ut, quantum ad

TC n

hoc, degeneret in accidens, licet fit vera füb-

RUP

ftantia.

Atque hoc ineffabili modo. Patres vi-

unitani

| ?od rgfponder

dentur dixiüä, hurmanitatem ' Verbo

"MUU: qq

fuifle:

j

VrgsIDivixk

289

ng, 4!!1'4 j

fuiffe: mirabile enim , ac proríüs ineffabile

eft; quod Deus humanitatém producat & con-

f'inity i.

fervet vere ac phyfice Verbo ita incümbentem;

V dnj

ui; hoc fuleimento deficiente, ii nihilüm abi-

WO f

reti

Quo quidem fenfü recte dicitur a S. 'Tho-

fifily, V

|.

ma, non exiftere per fe; nec babere exiften:

li ij

tiam propriam.

Itemn. Synodus VI. a&. 11;

LU

ait: humanitas Chrifti iz pfo, id eft, in Ver-

& (f o

!j

bo; &9 o5 in

l

Je babuit exfiflentiam unam cum

Ferbó,

t füffre

tf

Obj. t. Quod inalio formaliter fuftentatur;

I enm ac:

noón eít fübftanria: atqui humanites Chrifti,

i, t

jü&ta hànc opinionem , fuflentatur formaliter

t n n.

in Verbo; érgo definit effe fübftantia. « Diff.

htrifece d

Maj. Quod in alio forimaliter füftentatur, fi

60 fülenn

-

poteft & exipit exigentià naturaliter infruftra-

nis Chrid

bili exfiftere independenter ab omni füftenrati

y fedalen.]

vo formali, non eít fübflántia N. fecus C.

d id qüo

Alias ne formà quidei fübftaritialis tnaterialis

fedaVer-

eflet fübftanria.

Hurmanitas Chrifti poteft &

39 affont.|

exipit naruraliter exfiftere; quin ulli fuftenta-

w ipm

tivo fortnali incumbát: quod autem alitéer ex«

it forme |

fiftat, füpernatürüle prodigium eft. Hiiic di-

vftuhs &

citur exfiftere ad modumi accidentis; ex quá

Sibet i |

phrafi clare paret , effs fübflantiaii : ficut ex

otmalte! |"

€o0, quod dicautur fpecies Eucharifticee exfi-

3- stq'z':'

fleré ad rodum fübftantize ; prima fronte con-

] Chnüo ) |

at; illas non elfe fuübftantias; néc enim fine

yantum

fübjecto naturáliter exfiftere queurnit, qüin ià

v fb«

füum nihilum. relabantur.

Ad hec id, per

Dyrve

u

uod refpondetur quzrenfi, quid res fit? eft

d

X uni.xam' ,

Q€ cofn-

T

n'h(fgntia: átqui quærepti, quid fit h

plexumi

290

Dsz INCARNATIONE

gof

plexum ex corpore & anima? refpondetur per

naturam humanam.

Ergo natura humana.

w qua v

z

":

jf !

urcunque pendeat formaiürer füftentative a.

Verbo, manet fübftantia.

fimumio:

fier n

Obj. z. Repugnat perfone Verbi , talem de-

E& N. Znt.Su-

o d p

'

pendentiamterminare; ergo.

q

EX

ftentatio talis zec. compojrtiozeg , mec. potentiali-

wl

zatem , hec limitationem importat 2n tevminante:

Mi h

2

quia [ufficit , quodterminans zalem dependentiam'

uni

$h

w d t

fétin e aliquidindependens, babens emtitatem talem ,

qualis, vequiritur ad terminaudum iflam dependen-

fdem, w

aam,

qu Yl

]ta Scotus füp. cit.. Neque terminare

ialem fübordinationem repugnat, in quantum

quiia

rb d

eft ifta perfona divina : Nam, ut Scorus pro-

fequitur, omzis entias pev[onalig independens

fitite p

N Hb

otef! fufficienter terminare iflam. dependentiam:

zalis autem eff eutitas propyia. cuyuscumque pevfo-

fomem (

bisitform

4& divine, etiam ut diftingvitur ab alia.

Iunfl.1..Si terminare vel quafi fuftentare

petfedone

humanitateni eft exercere officium caufz, et-

tieny;

go erit commune roti Trinirati: Si vero non.

lut ii

eft efficientiam aliquam praftare, non. poteft.

QUi

explicari , quid fit illa fuftenratio formilis.

Áiletne |

x;. Suftentatio illa, quam preítar Verbum hu-

Qum sd

qum fif

manitati; reducitur ad genus caufz materialis

& fübjectivee , demptis tamen a Verbo omni-

L

bus imperfectionibus: haber enim fe Verbum '/o;; j

r

ad humanitatem fibi incumbentem, eam fü-

fl d j

ftentando, ne in nihilum relabatur, perinde

BD

|

ac fübftantia fuflinet fuum accidens. Quod.

- P j

aürem accidens educatur e mareria, quod fub-'

M

bümam

je&um inharendo perficiat, hac de humarri-

b

tate

Itj

VzeRsEr DiviNi,

$9t

d

táte refpe&u Verbi minime dici Sofïunt. Ca-

1 hum

terum quia Verbum diéto modo humanitatem

Mte d

füftentando , huic fe communicat tamquatü

formam hypoftaticam, qua hurnanitas forma-

ï ) tälemde. .

dnt .

liter denominetur fuübfiflens, merito etiam hze

unio ad penus quoddam cau(z formalis revo:

pj

cari poteft,

7770

Iufl. 2. Influxusfüftentativus convenittan:

Va

tum fübjecto proprie fumpto: atqui Verbum

Kavfaln,

nequit effe tale fubje&tum, hoc enimn imper-

Htl

fectionem, paffionem: & tutationem . dic

it;

Kttne

di

ergo.

. Maj. Influxus füftentativus,

uianm

qui eft à cau

(g/t

materidi proprie dicta &c; C,

QO pro.

Influxus füftentativus, qui eft a füppofito ins

UE

finite perfe&to; terminante naturam alienam &c,

E

N. Habitudo caufze tnaterialis, qua refpicit

Wi tlf |

formam fabítantialem, & accidentales a. qui-

li,

bus informatur ac perficitur, fine dubio im-

dllentare

perfectionem íonat. & potentialitatem: econ-

U&) €f- ;

tra alterà; qua easdem formas fuftenrar, nul-

f0 non |

lam indicat imperfe&ionem, fed prioritatem

? pot. |

quamdam refpectu illarum , quae a materia

ormdfs, |

füftentante pendent. Et hec fola Verbo tam-

umhe- |

quam a&ui puriffimo refpectu humanitatis ;

apendis |

quam füítentat, fine ulla imperfectione con-

Q ORf |

venit Id quod Vasquez ipfe hic Difp. 18,

Vebom ;*

C€.3. n. 28. admittit, aitque: Vatura bumana,

em [t

que pev — fe exiflevé porvat, in alio ex[gfit

enide

zamquam i5 [uppoffto , licet o tamquamin [ub

(uid T

jtHo &c. . In hocfolumanobis difcrepat, quod

lüodfub;'y

putet, humanitatem per modum realiter di-

d

u

Ptin&ul?i uniri Vebo

eiq

Ae incumbére,

D i

T a

Celli

V

293

D£g INCARNATIONE

r

Colliges. Quemadmodum in. perveftiga-

J

tione caufz materialis, efficientis, ac finslis

W]U /1

non itur in infinirum , fed devenitur ad fubje-

,

Y ht |

&um primum , ad efficientem caufam prirmarm,

N

d

& ad finem ultimum, in quibus fiftatur: ita

M.

s libg

etiam ; quando formalis ratio alicujus effectus

redditur, in caufa formali phyfica vel meta-

sls

PTIEA

phyfica conquiefcendum, eo quod formalis

caufzealia caufa formalis non detur.

Itaque

! me i pott

cum Verbum formaliter uniatur humanitati

i etgndtn

per hoc, quod humanitatem terminet, eam

ii d

fuftentando in füo effe, fere ad modum quo

friotyg

Dial V

materia fuftentat formas: Si quaeratur, per

quid hec unio fiat? Refpondemus, formali-

j nidtomia

ter per humanitatem & Verbum; quod infi-

| Tl gt

nita vi füa terminativa ; praítare immediate

! & T

plus poteft, quam modus realis ab extremig

J niimt quo

diftin&tus. Si pergis quarere, per quid fiat;

Tifnied f

uthumanitasita jungatur Verbo? 5. Efficien-

üperonum

ter per decretum Dei; quod producit humani-

m vere ac

tatem refpe&tive ad Verbum operaturum the-

linis: V

andrice.

Formalem cauíam aliam reddere non

ho per h

poffum. Sicut quando queritur , quid fit ani-

Vititlrem:

mam uniricorpori? E. Eftconítituerecompo-

Ti Ver

fitum per modum actus. Si urges, per quid con-

!R horma

flituittale? i. Perfeipfam. Si pergis, per quid

r Velogs

determinatur ? g. Cauíam efficientem, vel fi-

" j l d

nalem dabo , cauíam formalem aliam dare ne-

$6 ,

Pari ratione querenti per quid resex-

queo.

: lB

fiftit formaliter? m. Per íe formaliter, effici-

-N Onij

enter per caufam effectricem , finaliter pro-

m

pter finem,

ARTI-

4 Eïdïfïmfloqujd

VzrRh2I DrviNis.

293

Rff

ARTICULUS II

& ficy

Qualis f& umio bypo[latica ?

"« f0bj€ '

n primam,

Ofa. Perfectio hujus myfterii dupliciter

AU*

N

confiderari poteft, primo in ratione unio-

i effdis

nis, deinde in genere entis feu doni füperna-

vd men.

turalis pratig,

In priore genere Durandus,

Ormals

in3.d. 5.q. 3. prafert unionem corporis &

liqu:

animg: in pofteriore genere idem dift. 2.q. 1.

ümaniar

sit, conjunctionem cum Deo in vifione beata

Kt, um

digniorem effe, ac donum excellentius ; quam

um quo

fit unio hypoftatica,

Wt Wt

Dico À. Unio hypoftatica in ratione unio-

formile |

nis eft omnium maxima & przftanti(lima. $.

qud if

Thom.q.2. a. 9. S. Bonavent. Alexander;

mmedite

Scotus & T'T. alii,

Pvob. I. Eft hec unio

) eitrem

maxima quoad vim connectendi duo extrema

quà fat,

infinite ab fe mutuo diftantia, quz adeo arcte

Bfícien.

in perfonam unam conjungit, ut humanitas

human. |

tam vere ac proprie fit natura Verbi, quam

um thee |

divinitas: Verbumque tam vere & proprie fit

jerenon |

homo per humanitatem, quam Deus eft per

itàni« ,

divinitàtem: & ficut perfectiones divinze fünt

mpo- |

proprie Verbi, ita etiam perfectiones & infir-

Wi |

mitates humanitatis; dicaturque vere ac pro-

x

prie Verbum habere os, oculos, loqui , vide-

y lf *

Ita S. Thom. Opufc.

re, pati, efurire &c.

due d

366,16

r

/I. Eadem unio maxima e

ft quoad firmita-

f did

tem: Omnis enim unio, etiam fubftantialis

j p

per caufas naturales deftrui poteft: heec autem

lo corporis & animae

i

nf. deftructo quidem vincu

3

per

Vr

294

Dzg INCARNATIONE

ji

Vi

per mortem Chrifti diffolvi poruit. — fta S,

uame

Athsnafius 1] de Incarnstione.

Gregorius

jj d

Nyffzn. Orat. 1. derefürrectione. Auguftinus

qu n

l. contr. Felicianum, c, t4. . Sie mortuus :

j

e[f vecedente vita ,

fgati

ficut pa[[us eft mom vecedente po-

D H

U

tentia, . Et Leo M. Serm, 17. de Paffione , iz

i

tantam , inquit, unitatem , Dei eg bominis na-

tuya corvemit, ut mec [upplicio poruevit divimi ,

o u

figemm d

diec morte fojungi. Hujus rationem iidem Pa-

tres reddunt, quam S, 'Thom. q. jo. a. 2. in-

lEJRiS) ql]æ 9

li n

finusrt: Deus collata gratia neminem fine cul-

p fua fpoliat: culpae autem admittendas ca-

tj m

pax Chriíti humanitas non erat,

1

wretrmutid

III, Cum unio ex natura fua tendatad uni-

| Cs n

ul at

tátem, tanto rmajor & perfectior cenfetur unio,

quantó compofitum inde refültans mapis eft

futimp

D7

unum. Atqui compofitum ex unione hypo-

ftatica emerpens magis eft unum, quam quod-

jam i o

Megntám,.

liber aliud ex diftin£tis partibus conflatum; er-

go. Prob.min, Ex fübítantia & accidente non

|S0t pRt £f

ernergit nifi concretum ex to

Juteds,

!

to ,. & aliqua ejus-

dem modificatione ,

qüod dicitur unam per

&Tini. c.s

accidens.

Deindé Compofitum fübftantiale ex

iäidf(lll fl

partibus integrantibus includir infinitam quo-

& £ J

Bs

dammodo compofitionem partium, que tan-

tum copulantur fecundum aliquem extremum

ttiugi luy,

terminum, non vero fecupndum fetotas, De- '«img,

|

uiqueupio hypoftarica eriam perfectior eft com-

41H,

pefiione fubftantiali ex. materia & forma.

.Vl

luanto enim extremum componens perfe&ti-

9 u

us eft ac fimplicius, tanto perfe&tius & inti-

A of

müus conjunei extremo alteri poteft ; atqui

od

Vzrn2i Divimr.

295

perfona. Verbi fimplicior & per

feGtior. eft tam

Hinc S. Ber-

T hUf

materia, quam forma. Ergo.

MU

nardus]. ;. de confiderat. ad Eugen. c.8. Solam

'Orfullj [/]

unitatem trium Períonarum in divina

Vefï'entia,

t dotfoy,

ait, füperare hanc unionem.

ftatica maxiäa eft ac

lQne ) lt

Dico 1]. Unio hypo

IU g.

perfectiffima prout eft d

onum pratie

Ita S.

'Thom. hica. 10. & 11... Albertus, Alexander,

11 i,

Idem D,. '

Bonaventura, Scotus &c. . Pro/. . Ex parte

13.2. in, |.

unionis, qua con(lituit hominem in altiore

Áine qul.

ordine, quam ullum aliud donum fupernatu-

/T. Ex

d .

rale: facit enim ut homo fit Deus.

arte rerminiadaquati ex hacunione refuültantis:

Chriftus enim terminus perfectior eft, quam

atl

Yetrurp

ullares creata.

Hinc Apoftolus Rom. $. v. 32.

«0 101 pepercit, fed pro

I5

Qui etiam proprio Filio J

W D.

nobis ommibus 1radidit ilum; quomodo 1ou etiam

Mmguod. |

cum.illo omnia uolis donavit ? Majorem vult

MU l.

effegratiam, Deum hominem fieri, quam ho-

tntenon |

mines per gratiam adoptionis fieri Dei filios &

jj |

eredes,

Quodconfirm

at Auguftinus l. 15.

Joan. 1.

Dedit eis po-

m pe |

de Ttinit. c. 9. ex illo

dtleex |

tellatem filios Dei fievi.,

& verbis mox fübjun-

is: E Ferbum caro factum e[r. .. .Ertl.depra-

n que

yetn. j

deftin, San&tor. c, 15. gratiam, unionis vocat

(

excellentiffanam , tautamque natura bumane ub-

s D k D

*

eGionem , ut, quo altius : attollevetut, ,. 1on- 0a«

beret.

eflcom.

t formt,

OL;. 1.

-tont. 1. Concl, Major eft unitas ef-

|

fentie , quam unitas perfone: atqui ex mate-

gl

,( ii

ria & forma fit una effentia; ex Verbo & hu-

manitate fit una perfona: ergo hac unitas mi-

T E

nor

N

4

|j;

296

Dz INCARNATIONE

u Met

n "

nor eftilla, | , diff. AMaj. Major eft unitas ef-

fentie fimplicis, quam per(onz compofite C.

j

Imo:

"Major eft unitas effentie compofite , quam

p?ríong compofite N,

In Deo tam effentia

fimplex eft, quam perfona unaqueque, hinc

m

ar utrobique perfectio & fimplicitas. Igitur

Jm

a onpod

j

ryr

ic folum comparantur effentia compofita, &

perfona compofira: ubi effenis compofite

Qmpemaïurüel

unitas imperfectior eft , & minus fimplex,cum

| p t

conítet ex duabus rebus diftin&tis, materia fci-

| li TLent.

tf uth

licet & forma ; cum econtra unitas perfonce

compofitze fimplicior fit ac perfectior, quip-

Jet u

pe quz & in angelis reperirur, & in füppofi-

n d gt

tis caeteris przeter. fübftantiam completam fo-

dyeoi

lum negationem unionis cum perfectiore hy-

& xNt

oílafi, aut certum exfiftendi modum invol-

nunquitmd

vit.

Cum autem Verbum divinum fit actus

| UIQE fU

infinities purior & perfectior, quam in com-

m n

pofitione effentiali e(t forma , multo perfectius

vürem triboit

ac intimius fibi unit humanitatem ; quam ani-

Am of

ma fibi corpus adjungit. Quod inde paret,

[ftmp, Bl

quia ex compofitione effentiali materie &

ükümque|

forme non oritur communicatio idiomatum

Tiandr )

inter ambo extrema: cum tamen in unione

As meefhn

hypoftatica Verbum proprie ac fuübftantialiter

täiusbgalomm

it homo, & homo Deus.

W. D

Nec vefert , quod unio hypoftatica com-

* petty i

pofitionem nature vel prefümat, vel in-

AMORém u

cludat: nam in pre&ns tantum fermo eft de

1* Mi

conjunctione proxima extre

morum , PI'OU[

unum conftituunt,

Jg(]' h !V, 0

Infr.

!ïïïwe!?lanmm

!

Vzrn£2I Diviwi.

297

f

TDofta (

Inf. Materia & forma majorem inter fe

habent proportionem , quam " humanitas &

[[æ) quam

T f

Verbum. — Ergo exillis refültat major unitas,

quam ex his. g. V, Zztec. Sicut mareria ha-

lqucj hiflc |

ber proportionem naturalem , ut cum forma&

$. ]i !

conftituat compofitum naturale: ita humani-

poliz, &

tas habet proportionem obedientialem ad unio-

Ompofte

In füo ordine fünt er-

nem füpernaturalem.

)PJeX,CUm j

go equalis proportionis.

Kterja (

Obj. H. contr. 2. Concluf.. Unio hypoftati-

perfong

ca folum tribuit humanirati, ut fübfiftar; vifio

» Qlllp-

beata vero tribuit , ut beata fit: atqui plus eft

M

béatum effe quam fübfiftere; ergo vifio beata

ptum f

eft preftantius donum, quam unio hypoftari-

nre h

ca

R. N. 1. propofrtionem. Unio hypoftatica

lim mj

non quidem eft formalis actus quo beamur ; quia

1 ft g

tamen naturalem Dei filiationem confert hu-

I

manitati unitae, hinc ei jus etiam ad beatitu-

odl

dinem tribuit, atque ita reddit humanitatem

T0 dD«

$beatam confequenter. Ex 4ua de&rima difl.

tput,

A[fumpt.. Plus eft beatum effe, quam fübfiffe-

ene &

re utcumque C, quam fübfiftere in füppofito

JIatUrm] |

"Theandrico N. " Hurmanitas Chrifti ita fübfi-

ünone |

ftens neceíffario beata eft, cum tamen nulius

alius beatorum 'Theandrice fübfiftar.

ia þ.

,

Inf. . Per unionem hypoftaticam fola

1 .*

perfona Verbi conjungitur humanitati : per

vd -

vifionem tora effentia divina, & omnes perfo-

pdà

ne Trinitatis homini beato conjunguntur.

Ergo. s. N. Cozf. Conjun&io per vifionem

beatam eft ranturn accidentalisunio: atunio hy-

T

pofta-

"

Dz INCARNATIONE

!

298

poftatica eft fübftantialis, neceffario fecum ha-

i, m /!

bensjusadvifionem beatam.

4 i I

Zufl. 2.. Unio hypoftatica indifferenter po-

ii n

teft communicaricreatura rationali & irratio-

ia at

nali, non item vifio beata, qua foli fubftan-

nirts g

um d

ti& raüonali convenire poteft: ergo hee illi

praítat. . &. N. Con[eq. Quod unio . hypofta-

kj G

tica poífit communicari lapidi, non vero vi-

hii

fio beata , hoc oritur ex eo, quod viíio fit

t

actus vitalis: non tamen hic inde evadit nobi-

senin

lior unione hypoftatica: alias etiam fenfatio

m d

erit ens praftantius, quia hec lapidi nequit

i

communicari.

Igitur non fequirur, donum

fs i

efle perfectius, quia minus communicabile;

1 m s

generaliter enim loquendo , fzpe univerfalior

(ichr p

perfe&io major. eft in fuo genere,. quia eft

dus: i

fimpliciter (implex: ita ratio fubítantiz excel-

t piront

lit rationem fenfitivi.

Pariter conílitutio fup-

tüm iU

pofiti tamquam perfectio fimpliciter & fübftan-

IU N

tialis;. licet communior , major tamen .in fuo, ia IT |

genere eít, quam vifio, qua perfectio eft fo-

Mp

lum accidentalis; & . dumtaxat quoad modum

ts t f U

tamquam aétus vitz, actusque fecundus ante-

Hidesc i

cellit unionem hypoftaticam.

h.L B

;

ARTICULUS: IV.

:

T um ]

Utvrumper uionem bumanitatis cum V'evbo per-

v me n

- fona Chvifli evadat compofita *

"p

4co. 4.. Perfona Chrifti fimpliciter eft com-

AX ts

- pofita. .. ProP. 4.. Jo. Damafcenus 1. 3.de

;üfl'emum Q

Fide. c. 7. . /acavzatus e[?, inquit, u£ zpfa Det

:Rfcggnwm " !

l'eybà bypoflafis carnt. bypollafés extitevit , com-

:|

«ï 'mengm

gpofftaque fatla ft. Pevbipev[ona , que prius

fan-

plex

W Ome

:|

]

VzrnBI DiviNr.

299

m

plex erat 5 compofita , inquam, ex dualus pevfe-

ärenterpu.

Gs natuvis, nempe divimitate 9- bumanitate.

Idem tradunt Patresalii & Concilia, inter quae

Ittjg.

li ibf

Synodus Generalis V. Collat. 8. can. 4. anathé-

ma dicit ei, qui negaverit Verbi Dei unam ef-

9 hat jl

ypo

fe fübfiftentiam compofitam , quieft Dominus

nolíter J. C.

| VeIO vj

] vi(o f

Prob. IJ. Argumento S, Thomese q. 2. a. 4.

Q. Sicut recte dicitur perfona fimplex fecun-

AdIt nobj.

dum rationem (übfiftendi, qua in una tantum

1 fenfiti

natura fübfiftit; ita (ecundum eamdem ratio-

( Tequi

nem erit perfona compofita, qua fubfiftit in

h donm

luribus naturis, uti perfona Chrifti.

Con-

unedle

rm, Sicut accidens per unionem accidentalem

Ierlir

dicitur componere fübjectum, cujus fit acci-

t qiaed

dens: ira natura humana recte dicitur compo«

D exed.

Ittio fu. |

nere perfonam Verbi, cujus fit natura. Quo

etiam argumento utitur idem $. Thomas

Vabfan-

1.in (üo

Opufc. 2. c. 21r.

Dico I7J, Nontamen ita abfolute compofi-

o d fo.

ta eft perfona Verbi ex humanitate & divini-

modum |

tate , ut fit quoddàám tertium ex illis extremis:

Q5 ante» |

perinde ac homo refültatex corpore & anima,

Probr. L. Ex communi confenfu ITheologo-

rum, cum S,. Bonaventura, Scoto, Durando,

1j p

& S, Thoma in 3. d. 1. q. 1.a. 1. 9. &Opufc.

|

[]

el m

nuper cir. ubi ait; Verbum in Chrifto efle ali-

quod integrum & totum, ndi vero partem aut

8144 |

extremum componens: períonam Chrifti fe te-

yfit |

neretantum ex parte Verbi, neque effe aliquid

-'Iij, (0tll«

conftiturum ex tribus, Verbo, corpore &anima,

Prju;fm-

,

ficutin homine conftituitur perfona ex corpore

h

[

l

|

Ds INcARNATIONE

l

300

m (ili

& anima: per unionem hypoftaticam corpus

nau

if

& animam trahi ad perfonalitatem Verbi , ut

25

fit perfona Filii hominis, ficut eft perfona Filii

Dei; non vero utex eo, & corpore & anima

M n

j

um

pHUI

componatur nova aliqua perfona.

Item ficut

d

j

fübje&tum & accidens non uniuntüur, ut ex

J lüh

liar;[-iah:

eis tertium aliquod conftituatur, fed ut acci-

dens. ad perfonalitatem hominis, cui unitur,

dn d

trahetur; fitque perfona eadem hominis, &

p l;

albi: ita cum quadam fimilitudine humanitatem

|iniuy i

P

unitam trahi ad perfonalitatem Verbi, non ut

fit tertium aliquod, fed eadem fit per(ona Filii

tino, d

Dei, & hominis, & quia antea fuit Deus tan-

EW

tum, jam fit Deus & homo: cumque dicitur,

| od

hic homo, de Chrifto; importari tantum fup-

as Chr

tnontad hd

pofitum zeternum Verbum, non vero novum

ex Verbo &humanitate conítitutum.

Jl u

ij t (

Probr. II. vatione eorumd. D.D. Si perfona

Verbi eft quid tertium conftitutum ex Verbo

Jtbum up

& hurmanitate, Verbum erit pars illius perío-

L li E

ne: atqui hoc repugnat; ob imperfectiones

M g

multiplices, quas pars effentialirer involvit,

Vi "

Ergo.

Prob: $q. Maj. Si refültat perfona ter-

li COntE]

tia compofira ex Verbo & humanitate, Ver-

1 Dniqu

bum omnes fere imperfe&tiones partis habe-

*tpdn (

bit: ergo vere erit pars.

Prob. ZAutec. r. Ex-

AU tttemor

trema duo, quorum neutrum feorfim eftillud

*l d

tertium quod componunt, debenr fe mutuo

At d t

complere fübftantialiter ad illud conftituendum,

Utj

ut patet in corpore & anima refpe&tu hominis.

h I'M!r,

Ereo fi verbum cum humanitate conftituat

" tins

unum tertium füppefitum; debebit Verbum

necei-

l ' WMMA

Vzrns2i DiviNt

3o0I

m Qf

neceffario fubftantialiter compleri ad illud con-

1 el'bi, D

ftituendum.

B

Xetlong r

z, Quod ab alio fubftantialiter completur

f & aniy

ad conítituendum aliquod tertium, definit efíe

lm fiy

totum.quod prius füuerat.

Ergo fi Verbum;

Eml', Wa

ad conítituendam perfonamtertiam , ab huma-

d Ut qe.

nitate fubftantialiter complearur, . definet effe

m infetotum.& integrum, & confequenter nee

mW erit per(ona.

"Lntecedens con[lat ex gutta aquae

W. aliiunita; uti etiam. ex anima rationali, quee

Dj ton t

eiiam feorfim ftans, juxta probabiliorem opi-

(j . nionem, eft aliquod in fe totum &integrum.

lus ^

3. Compofitum illud. tertium: effet torum

que ii

refpectu extremorum: ergo Verbum ad per-

fonam Chrifti fe haberet.ut habitum & con-

faomfa

mommn! tentum.ad habens & continens; ergo non ef-

,

-- feríüi juris, fed alterius, nempe perfonze il-

$l peron

lius.tertig , que proinde agerer u 4u0d ; per

ex Verbo

Verbum 4 quo , tamquam inftrumentum fuüum.

is perfo.|

4.. 1ta argumenratur S, Bonaventura, in 3.

fethionts

.6.8.1, q.2. Illud tertium fimpliciter coe-

jnvolvit,

piffer effe:; ergo Chrifti perfona effet tempo-

(ont tet«

ranea, contra doctrinam Patrum.

t Ver. |

£. Denique in hac opinione

Verbum nec

ghe| effetperfona Chrifti, nequeeffethomo: unum

j,Be, €nim extremorum nec eft compofitum , nec

d!* eft alterumextremorum. | Ergo períona Chri-

fe u)

li non eft tertium quid conflitutum ex Verbo

& humanitate, neque eft abíolute compofita,

imendum,

yhoninis.

OBj. T. contr. 2. Concluf... CC. & PP. do-

cent ; unionem hypoftaticam factam effe fe-

qnittot

(gum Sundum ecompofitionem : . perf(onam Chufti

come

D

y

403

Dz ÍNCARNATIONE

"

Lj

compofitam effe: Chriftum compofitutr effe

h

dl

ex duabus naturis in unam perfonam cóncur-

tentibus : Chriftum in duabüs & ex duabus

h

v*/[

g

um

faturis fubfiftere,

Ergo perfona Chrifli eft

ï

1 övc

l

Tsl

aliquid tertium abfolute compofitum ex natu-

Atl

[ 0

ra humana: & Verbo vel deitate,

. Ewplic.

PP. dillig&lioue Anteced. ...... ita ut unio illa

|

j

il

l

l

1

g

[l

facta fuerit fecundum compofitionem abfolu-

lw.i'!,ir

l

"

|

nlb

tam , duabus naturis unurm aliquod terriutü

conftituentibus N....ita ut pér unionem hu-

|

IT

manitas inferta fuerit perfonse Verbi, cui na-

w n

turaliter ineft natura divina, itaque dux na-

Jasuem m

t um

tur& fint uniüs perfone, & una perfona dua-

rum naturarum C, Hinc Durandusin 3. d. 6,

|

du ts

q.3. Q. negat, per unionem hypoftaticam

|nte Do: i

fieri compoflitionem Pujus ex bis, unde reful-

( . dedinm

tet aliquod tertium; uti ex corpore & anitma

! !«*nfdþl/lh*ï tn

emergit homo: fed ait; tantum fieri compo-

Mhzk

fitionem ujus ad boc , qua manens aliquodto-

: rlb

m faife w

tüm & integrum unitur cum aliquo, quod ad

ejus totalitatem trahitur , & vere illius fitj que

1l exdini

etiam ab aliis dicitur compofirio fecundum va-

& t quii

tionem fubfeflendi, fecundum vationem mumeri ,

tnim (

feu dualitatis naturarum in una Verbi perfona

&f hbuer

convenientium , ita ut perfona, quee anté

N s

unam tantum naturam hábébat, poft earum

Tum d.

concurfum duas habeat: & hoc etiam fenfü

"tl [

dicitur Verbum ex duabuüus &

in duabus qatu-

tleefra

ris fubfiflere,

lm

Infl. r.. Auguítinus epift, 2, ad Volufia-

df fij

num: Perfona bominis , inquit, mifhura e[l ani-

L I

"me €9 covporis : per[ona. autem: Chriffa milluvd

€

i.'.;um fm?)it) |

j

Vzrgt DiviNri.

303

Buf

efl Dei &9 bominis. ld quodetiamindicatfym-

WU p

bolum Athanafii, — E. cum eadem . diffin&. qua

C GC duj

ante, ln hoc eft par retio; quod, ficut cor-

! hia

pus & anima conveniunt ad conílituendum

ITO x n

unum hominem ; ita humanitas & divinitas

V El

conveniant in unum Chriftam, In eo autem

Ut unip j

eft diverfitas ,

uod corpus hominis & anima

lm db(ol

conftiruant fübítantiam tertiam ; humanitas ve-

O (efrig

ro & divinitas in unumi. Chriftum conjungan-

MOnem h.

tur, qui Deus fit & homo: homo quidem

l Ui nj

r

opter humanitatem fibi unitam in tempore,;

& QUP nj

b

eus autem propter divinitatem fibi ab ceter-

m d.

no commuhicaram & identificatam, in quibus

isits (

duabus naturis diverfimodeidem fübfiftir.

At-

r

ue hoc nimirum intendit Dionyfius; cum

Ubf c. 1. de divinis nomin. Ex Pumanitate ; inquit,

[

tiwm, 2meffabilter compofetus eft

nplex efus.

i Qompo.

/ufi. 2. Idem Augu

1

inus l, 13. de Trinit,

djit-, . C. 2. Scribit; ex divinitate & humanitate fa-

,Qodd| Ctam fuiffe unam perfonam.

R. explic. 5. D.

f qe| difl. ex divinitate ut conftituente, & ex humani-

lt v

tate ut quaíi modificanre factam fuiffe: unam

m perfonam C. quafi utrumque extremum cequa-

if — lirer fe habuerit, atque inde emerferit perfona

^

1

qéum tertia N.

Sicut ex fubjecto & accidente fit

yenr| unum album, ex illo quidem ut conftituente;

imai* ex hoc vero ut modificante ac. determinante

guwe| ad tale effe accidentale, quin albedoad füppo-

itum quidquam conferat: ira ex humanitate &

d Volt

verbo facta fuit unio.

hi

Iufl, ?. Leo M. ad Julianum Coä'nfe'm Epi-

Ver-

vijlimi(ium , cogum Ícribir, non efle impoffibile; ut

(t.

um,

l

304

Dz INcARNATIONÉ

bum; caro atque anima unus fit Dei homitiis-

/

I

[

D.

j

!

M

que Filius; fi caroatque anima etiam fine In-

carnatione faciunrunam perfonam, — g. £ xflic;

H

[l

$. D. Scribit ira. poffe fieri Dei & hominis

A

l

unum Filium, ut in unione Verbum fe habeat

[

It

jf

in recto; & humanitas in obliquo C. ut exhu-

manitate ac divinitare fimul in recto acceptis

iQUIM

r'i.m.i]hg

conftituatur eompofitum. Chriftus. N;^ . Hoc

intereft difcriminis, quod in compofitione hu-

g ia

fnana corpus & anima fimul & in recto accepta

[ QM'JF'I'GF!E?'

hominem confltituant : econtra in compofito

"

"Theandrico firnul quidem accipiantur divini-

sh N

tas & humanitas, fed Verbum ac divitütas in

E NT

recto, humanitas autem in obliquo;

Perinde

voxfbni Qy

1 & n

ac album eft fübjeétum, . albedo forma, fed

&c in obliquo, illud. in recto: neque enimi

tuem a ly

V, um

album fit totum conftitutum ex.illis ur parti-

bus fuis, fed eft totum. feu Socrates affectus

J d honini

albedine.

Ita etiam Chriftus eft torum, nem-

0j.1L (

pe Verbum habens humanitatem. — Hincidem

ttlis, dl o

S. Leo fübju

ngit: /Vec eff altev ex: Pazve, alter

tolüniendur

ex Matre; .fed idem; aliter ex Patve ante omne

j

Qi Verhum

principium, aliter. de. Matve ia fine. Seculovum,

tfltgendu

Vult nimirum, non eíle terminum diverfum

&& f q

generationis utriusque ; fed eundem omnino;

Tanm qyi

alio tamen & alio modo: enumdem enim Chri-

J ilitiim i

Ítum accipere a generatione zterna fimplicie

« n D

ter precipuum effe Verbi; effe totius & per-

)I[' l COw

fone; a generatione.autem temporali accipe-

Urpoffo k

re effe Secundarium , effe hominis, quo cons

j "ringy,

ftituatur Secundum quid, feu fubfiftens inna-

j

tura humana.

i

:

|

sl R

Injh 45.

Vzn21 DiviNI

365

i lomi,

Infl.4. Jo. Damafcenus l. 3, de Fid. Or.-

m fme ln;

thod. c. 19.- NVam $9 due natura , inquit, u$

MEj,.

Chriffus efl , &? ums Chrifhis due nature: ergo

C DO

& humaniras in recto accipitur.

. /N.. Conf.

Me hi

Idem c. 7. Scribit; :quod Verbi bypoftafis ex-

( UL ey hr

ftirerit hypoftafis carni: Si ergo eft hypofta-

) 49

fis humanitati affumpte , eft torum & inte-

D

«

tüonely.

grum intuitu illius, ergo non poteft effe cum

ea pars, aut confítituere terrium . quid fübítan-

Ddccenti

tiale.

Quapropter explicandus efl .S. D. eodem

Ompolito

1odo..... lra ut. ambae. naturee accipiantür'in

I divin-

recto N. ut fola natura divina in tecto veniat:

Ninits i

C. Sola hec cum proprietate relativa Verbi

- Derinit

conftituit. Chriftum fimpliciter in effe totius

üms,

& faübfiítenris; humana vero natura ad torali-

tque enri

tatem feu hypoftafin perfecte conftitutam at-

5 t at

tracta, eam quafi modificat & determinar ad

$ du

effe hominis.

, Df

incideti

. O. /I. Compofitio abíoluta , feu hujus

ex his, eff conjunétio realis extremorum ad .

t al

AUA

conftiruendum unum per fe fimpliciter. . At-

qui Verbum &. hümanitas conjunguntur ad

aulorim;

conftituendum unum per fe fimpliciter: ergo

Iverüm

ex eis fit compofirio abfolura.

B. À. mit,

moino

Tantum conjunguntur; vt períonadivinafüb-

mChïi-

fiftat etiam in natura hutnana

, eademque per«

impi e

Íona Deus fit & homo.

s p

Infi. 1. Compofitio hujus ad hoc eftetiam

[ acpe

compofitío hujus ex his, nam unio effentiali-

qua

ter ordinatur ad faciendum ünum ex duobus

extremis,

msintt: [

Ergo ex unione Verbi & humani-

tatis fir cmpofitio abfoluta hujus ex his, &

ter-

Mj L'

Dz INCARNATIONE

l

306

E« difl,

tertium quid conítitutum ex utroque;

gylntdn

"itec. Compofitio hujus ad hoc eft etiam com-

jngliot

(

pofitio hujus ex his, quando fit compofitio

D

partis ad partem C, quando fit compofitio to-

v Ql

tius ad aliquid , quod trahitur ad ipfum totum,

«f rl

& quod fitipfius totius N. Ejusmodi eft com-

cuam: at

poíitio fübje&i ad accidens, fuppofiti divini

dYetonfl

ad naturam aliquam , unde non fit compofitio

ter hat lt

hujus ex his neque unum torum aliquod fim-

UT

liciter.

Sicut ergo unio accidentis ad füb-

15 m

fe&um non ordinatur ad faciendum unum ro-

« fin:

tum ex fübjecto & accidente, fed tantum ut

du s du

accidens fit füum ipfiusfübjecti, & fübjettum

qü hu

dccidente affe£tum tali modo fe habeat: ita

epllo um

unio cum humanitate non contigit, ut unum

themajlm;:

fimpliciter totum exutroque fieret, fed ut huma-

4 ln Confa

nitas effet propria & füa Verbi;, Verbumque ef-

EC Litey

fet homo per humanitatem : in talienim uaio-

t ff

ne & compofitione humanitas trahitur ad to-

*5 d t

talitatern Verbi,

þc unum per fe fimplici-

r

Lufl. z. Chriftus e

i Efgo.

ter, ergo eít tertium quid ex duobus extre-

mis conílirutum.

E. , A ntec, Verbum tam-

Ut Qu

i Corlo f

quam fuppofitum divinum eft' unum per fe

fitmpliciter;" qua Chri(tus autem non eft'unum

A us

Prtrin

per fe fimpliciter , fed cum addito , per fe ex-

fiftens in natura fibi addita: dicit enir Ver-

vtf

Jopi mndmk

bum in recto ut totum fuübftantiale, &inobli-

quo humanitatem ut aliquid quod eft in toto

F0 d

Q j[g& (

illo; quodque eft illius torius per unionermi

3

"

fuübíftantialem.

Fere ut albüm qua albumnon

1 !l ln

h

T I

ito;

l

AT,

eft unum per fe iimpl;cite:, fed cum add

V

N

/

D

up-

"

VzRzI Divixr.

" Mj

307

lm

fuppofitum tali modo fe habens

; feu unum per

Ompoj

fe modificatum.

Dolttio .

Coll;iges V.. Chriftus eque eft fimplex, ac

lT totom

perfona Chrifti: neque enim plus diftinguitue

id comi

perfona Chrifti a Chrifto, quam perfona Pe-

(ti dyig

tri a Petro: nam Chriftus eft Verbum homo,

eft Verbum fübfiftens in natura divina & hu-

Ompofi

quodíim,

mana; hec autem eft ipfiffima perfona Verbi.

$ 4d fü)

Il Ex hoc fequitur , quod Chriftus fit

üQurm] tG.

unus, & unum: unus quidem perfona, unum

nf t

vero fuppofito : nequaquam vero dici queat

um

plures & plura; alius & aliud, aliquid & ali-

ber: h

quid.

Ira definitur in Conc.. Alexandrino,

epiítola contra Neftorium: in Ephefino, ana-

; U um

thematifmo 2, 3. 9.

Quthms.

In Chalcedonenfi, action.

TA

4» In Conftantinopolitano II. collat. , can. 1.

t itio

Et C. Laterán. füb Marino I. docet,

eni-

nan [ubflantiam Chrifli ,

utvumque. fanu,

f

72072

Ir 4d o«

Chriftus enim

duo, fed unum 'effe

Chriflum.

fmplic

eft perfona Chriíti feu Verbi, hec autem eít

$ CXIIC-

unica. Ergo,

Hinc etiam Patres nunquam

dicunt, quod Chriftus fit aliud & sliud, fed

Jm Laf l

pr e

in Chrifto effe aliud & aliud: nempe fübfiftit

|'ünm

in duabus naturis diftin&tis, quarum altera im-

. portatur in recto, altera in obliquo: divinaeft

atfe

, identificata Verbo, humana füftentatur a Ver-

ym Vete

n

:

bo permodum accidentis. Sicut ergo natura &

erfona, albedo & fübítantia non faciunt duos

) inioo

etros: ita & Chriflus manet femper unus

urioné

Jirinort

rTOpter unam perfonam ; quarum cum in

,

eo fint tres

, in eo Tyiqi;gs recte admxt-

] P

titur.

fip J

Ua

IIT.

l

o8

Ds INCARNATIONE

4 j g.

III. S. Thomas quoad theltin noftram non

adveríatur S. Bonaventure ; ut Georpius de

"LL

15 C

Vf r

Rhodes putabar.

Loco enim nuper citato,

La lt

intertium librum Magiftri fententiarum Scri-

bit; unionem plurium tripliciter poffe accide-

mdmnzzlïumg

li p

re: zmo, quando per conjun&tionem ía rertio

uniuntur, ut cum duo brachia junguntur in

EU

ii

uno pectore, duo rami trunco.

zdo, cum

iqo ahp*

sl p

quadam conjunguntur fibi mutuo & conve-

ged t d

niunt in aliquo tertio, quod ex mutua haccon-

i um hus

jun&tione conflituitur: ita materia & forma

Vav

conjunguntur fibi imutuo, & conveniunt in

natura communi, quam ex mutuo complexu

lis d

ven at

eonftituunt; idem dic de partibus quantitativis

D

unum quantum conflantibus.

3tio, Quedam per conjunctionem fibi mu-

tuo uniuntur, fed non in aliquo uno, quia ex

eorum conjunctione nihil re(ültar : ita, alt,

D ampt

uniri accidens & fübjectum, ex quibus non ef-

g r

ficitur unum per fe, cujus partes fubjectum &

]

accidens effe aut dici potlint.

His pofitis, ait S. Thomas, fecundum

(f N;þ

hunc modum unionis, quoex plurium conjun-

T0 1j

étione tertium aliquod refultat; Deo conve-

nire minime poffe: qua enim ita conjungun-

tur, habent íe ad tertium ut partes; ratio au-

OM I, 4

*

tem partís Deo convenire non poteft.

$r

Primum autem & tertium unionis modum,

tf

ínquit, poffe Deo convenire: namfi confidere- Jb j

tur períona affumens, ejus unio cum natura dUf u

humana contingit juxta modum tertium ; ubi |uu g

etfi perfona Verbi fíat perfona hujus humani- sj

]

]

VznBI1 DrviNi.

309

Oümm M

tatis, non tamen refultat complexum aliquod

Eeorgius i

A

tertium : ficut neque ex perfona & natura So-

6T du

craüs, cum rantum hujus períona in natura

lum $g

humana fubfi(ta. — Quodfi vero fpectetur na-

offeceid.

tura divina affumentis, tum unio naturz hu-

m io tenj

manae fit juxta prímum modum. — Sicut enim

nDUntur j

infitione in éodem trunco ramus infertus con-

Zb q

venit, in quo alius jam naturaliter excreverat:

& conve.

ira in eadem períona, in qua naturaliter ante

1 hiccon.

jam erat aatura divina, eít per affumptionem

& form

unita naturz humana.

Quse omnia concedit

Venunr in

S Bonaventura, fed negat cum antiquioribus;

Cl

has effe compofitiones proprias; S. Thomas

Qotntugtvy

vero ait , e(e proprias compofitiones, fednon

ftri&tiffumas & abfolutas.

em(imy.

"

0 qui d

CAPUT Iy.

: Itj áll

De cempofito "T beandrico Chrifto, quateuus

J nonef.

eft tevminur totalis Incarnationiy.

jetumd

|

ARTICULUS L

ecundum

Coztra Neflovium offenditur , naturam buma-

1C0njun-

|

) C0nve» -

zam i Chriflo per[one. erbi fubflan-

zialitev e|Je unitam. '

ag

Ota I. Neftorius Germanicia oppidülo

miio d-

[)

dt

Syrie Euphratefie, ad Amanum mon-

N

tem fito, ortus, vitam monafticam in

i modit

qpiiee.

fuburbano Antiochie comnobio S. Euprepii

profeffus, ac deinde ad presbyteratus ordine

m

y n E

promotus, cum fimulata vire aufteritate; &

t d ,l

m

ficris ad populum Antiochenum concionibus

ic-

Iu

:

3

410

Dz INcARNATIONE

frequenter habitis famam fibi fan&titatis com-

T

Vi

Jvr

il

paraíffer, a Juniore Theodofio Imperatore ad

fedem Conftantinopolitanam in defun&i Patri.

at

arche Sifinnii locum accer(itus anno 428, hae-

n

refin füam primo per Anaftafium Presbyte-

gar nl

;

rum, quem ea de caufa fecum Antiochia ad.

s*.üi? l'

atl

duxerat, tum vero per Dorotheum Epiíco-

n

pum quemdam in Ecclefia evulgavit; ambo-

u

NU

i

bus hifcepalam pro concione declamantibus:

Ia

j

INemo Marviam vocet Deipavam. . Mavia enim bo-

4;

WW

, Q

10 f uit.

Ex bomine autem nafci Deus uon po-

gitue r

n

Jl Siquis Maviam Deipavam dixerit , anatbe-

gl g

ca fe.

Ad quorum impiam doctrinam. cum

witnoyiN

ingens tumultus, clamor ac difceffio Conftan-

| um Y

tinopolitani populi obortag effet, adeo duos

| amjnpil

ilos feductores Neftorivs non increpuit, ut

| t OOO

etiam ad communionem mox eos admitteret ,

Npetuo &

& habitis ipfe permultuis ad populum fermo-

| r n

nibus blasphemam fíuam doctrinam,; miffo-

LT

que per Orientis provincias omnes confe&to

| nf Vid

ab fe Tractatu de incarnatione, & homiliis ali-

E*

quot , cum ingenti omnium fidelium offenfio-

^

ne diffeminaret.

:

dul lm

Equidem Cyrillus Alexan-

|

immis b

driz Archiepifcopus; binis ad eum datis lite-

|

tdls did

ris, hominem ad fanam mentem revocare ítu-

Tuments eo

debat: Sed quoniam hifce admonitionibus ef-

T n

feratior Neftorius effectus Conftantinopoli in

Jf p (

Clérum, Monachos & populum Catholicum

U& darg df

excommunicatione , flagris , carceribus, &

"ii ij

exiliis immaniterdefzeviebat; nec Concilii Ro-

VU f er

mani decreto, neque Celeftini Papse literis;

.ïï

h

litcy

queis ab Ecclefie communione, & Sacerdo-

t!O

|

500 n

VzRREI DIV'INI-.

E

ïifätis Q

tio movebatur, nifi intra decimum diem, éx quo.

TT

ha ipíi innotuerint, refipuerit, a malo propofito,

'un&ipa[[i,

0428 D.

abíterrebatur ;nec ipfius etiam Joannis Antio-

cheni Patriarchae amici füi precibus quidquam

Etshy

deferebat; imo duodecim anathematismis con-

lochig 4l

trafe a Cyrillo in Alexandrina fynodo latis,

1 Epif

duodecim alios opponebat, quibus fuam he-

1t; àmy,

refim confirmavit, & catholicam doctrinam

frantiboy

profcripfit: in conventu generali tertio, Ephe-

ittti.

fi celebrato , cui Cyrillus Caleftini juffu &

I 100j [m-

auctorirate prefedit, anno 431. dammnarus; &

TT

epifcopali dignitate. & univerfo facerdotum

t um

confortio privatus, ad monafterium fuum An-

Q Conftn.

tiochiam rediit.

Ubi quatuorannos moratus,

tdo dy

cum impia dogmata füa diffundere non ceffa-

Teptt u

rer, monitus ab Joanne Patriarcha Imperator

Lt

perpetuo exilio fceleftum damnavit, in quo

m fermo..

mifere interiit, tefte Evagrio ; J/ugua a vevm-

!j i.

bus evofa ad graviora 9. fempitevna . [upplicia di-

confedio

re[[us. Vide a&ta Concil. Ephefini.

nilisal- |

Il. Scripta Neftorii Patres Ephefini, epi-

Yfenfio |

ftola ad Impp. Theodofium & Valentinianum,

Alexon- |

flammis aboleri petierunt.

Quantum autem

tis lite-

ex actis dicti Conc. aliorumque Patrum mo-

ac-

numentis conftat, herefis ejus ad tria capita

ibus df

L]

revocari poteft. — z. Naturam humanam & di-

opol i

vinam in Chrifto non uniri fubftantialiter ;

;holic

um[

fed duas effe perfonas, Dei alteram, alteram

bs, &

hominis, alium Filium Dei, alium hominis

il L.

Filium effe ex Maria genitum, illum impafli-

» [

2, Chriftum unum

bilem , hunc paffibilem.

&eo- i^

effe, non unione fübftantiali & naturali, fed

flo

U 4

ecunes

914

Dz IxcARNATIONE

|

fecundum quid & per accidens, ob dignitatem

J ol

& gratiam uberiorem, qua Deum & vehe-

f qUI anr

mentius amaret, & ab eo amaretur: quam qui-

Euxi[feh D JOSH

dem moralem unionem vocabat inhabitatio-

P u

nem períonz divine in humana tamquam in

seitlitnm

templo; Chriftum non proprie Deum, fed

vt n

hominem Deiferum vocabat : Unionem hypo-

g, Mf

ftaticam ajebat connubium , qua conjuges una

jos at

funt caro, etfi duze períong ; effe unionem

siumam

operationis, quam Deus per Chriftum, tam-

n Munos, d

quam per inftrumentum edebat, in Chrifto

x lf

tamquam in ftatua locutus.

Atque hoc folum

Faf C

fenfu aliquam comtmunicationem idiomatum

g n

utcumque füítinebat, qua Deus diceretur ho-

herin i

mo ,

& homo Deus.

Quare alia Chriftum

fnis N

qua Deum adoratione colendum, alia quaho-

ls Alv

minem: quemlibet enim hominem juftum fi-

tus Eníto

militer Deum evadere poffe, juxta illud cu-

t Mn

jusdam Neftoriani, apud S. Gregorium;l. 18.

tidriti p

moral,c. 35. JVon invideo Chriflo Deo fadlo;

dfehannur

ff volo, t2 spfe Deus fio. .. Ad hanc participa-

2 Cenen]

rionem dignitaris & honoris divini, atque exi-

00 rr.

ynie gratize unionem, ut Deus diceretur; non

Vins|

erveniffe Chriftum, nifi in eetate adulta, per

QU nont

vite fanctimoniam, & merita bonarum actio-

12 fs

num, eo modo quo Moyfes, qui dictus eft

] "ptrsg

Pharaonis Deus.

Ideo B. V. Mariam non

15 a

Oxoróno ,. Deipavam , fed zoicoróxov, Chriflipa-

j n Qs

Ta4m , numcupandam effe contendebat. Quam-

Cletm F

quam utcumque Deiparam dici permittat, non

3 n, äb hOC jn

quod fit mater Verbi Dei, fed quod genuerit

45

templum

iter

h

Xbf

:

; quod Verbum Deus infeparabil

Ill

| rügy

inhabitat.

|

VznBI DiviNI.

313

lnl |

III. Magiítro ufus eft Neftorius Theodo-

Vet

Yo, qui cum relicta vita monaítica; uxorem

quam qui- |

duxiffet, ad Joanais Chryfoftomi condifcipuli

Vabl

fuiliteras adhortatorias faéti poenitens, prius

Wquam j -

vita inftitutum repetiir: & quod effet virmul-

*um, fq

ra eruditione preditus, famaque virtutum il-

tmiyy

luftris, Mopíveftene Ecclefiz in Cilicia Epi-

JUDGS un;

íÍcopus creatus eft. — Quod paftorale munus

Unionem .

oftquam annos fex & triginta peffiflet, & con-

l, (dffl.

tra Arianos, Eunomianos, & Apollinariftas

| Chriflo

flrenue & affidue decertaffet, in communione

t folum

Ecclefiae Catholice vivendi finem fecit.

Hu-

d

jus viri fcripta, quod verbatim continerent

ktetr h.

herefin, quam poftejusobitum Synodus Ephe-

i hr

fina in Neftorio damnavit, confutarunt Cyril-

lii ul

lus Alexandr. & Proclus Conftantinopolita-

jl

nus Epifcopus.

Nomen ejus € diptychis Ec-

illtd cQ.

clefie Mopfíveftene erafum, & Cyrilli Ale-

mj 1g.

xandrini paulo ante defuncti pro illo infertum;

ho f

circa annum 450. & Theodorus ipíe ab fyno-

articipt.

do Generaili V. collat. 8. cap. 12. damnatus eft

que esi. |

anno jj3.

üry Q0n |

Virus füum Theodorus haufit a Diodoro,

]tt; per

quem non tantuma no»ilitate generis , fed eti-

m ado- |

am a facundia & ftudio religionis Catholicee

i d . e

fcriptores Sacri, ac inrer eos Dafilius M, epift.

ram mon |

82. ad Philopatrum Epifc. eximie commen-

Cf

dant.

'Ob Servatam adver(íus Arianos Antio-

. (uin-

chenam Ecclefiam exulante S. Meletio Epifco-

i, non

po, ab hoc in fedem fuam reftituto, "Tarfen-

ireuett

fis Ecclefie Epifcopus & Cilicie Metropolita

'/

ablitt

fuit nominatas approbante fynodo Gen. Con-

$

an-

Dz INCARNATIONE

314

Íflantinop. cui Diodorus interfuit,

Vérum

d m :

ii

cum poftea Apollinariítas acrius infe&taretur,in

latus oppofitum imprudenter deflexit; Chri

üanmlemu p

fj

ftum in duas perfonas dividendo, & aflerendo

umum [ecundum folam dignitatem , & fecundum

Ti n

J

fj

au&loritatem ,

€69

Jecundum . bonoris equalitatem.

ut refert S. Cyrillus, epiftolis, ad Joann, An-

m

u ii

tiochenum, & Succeffum Epifcopum.

Dico. Verbum humanitati non tantum jun-

v Bw

fi dintyem

€&tum eít per gratiam & amorem, fed unione

phyfica, reali & fübftantiali, qua Verbum cum

Eu

[ ais w

humanitate conftiruat unum períe ; unamque

pe'rfonam conflituat.

Probr. I. Jo. 1. v, 14.

i yne

ho

Fevbm caro fa&um efl , non divifum i cavuem

£? Jerbum ( profequitur S. Dionyfius Alexan-

M

filorm o

drinus, epift. ad Paulum famofatenum ) quaf£

àn bomine V'erbum babitet , bac enim fuga geue-

i

tti, hi

5 Hiliro ]

vatiouis efl : - Siquidem jam inde babitat in alüs ,

ip quibus multe matves vepeviuptur ; una. autem

Ál er

qient Fil

€7 fola virgo filia vite genuit Verbum vivens.

Philpp. 2. v. 6, 7. Chriftus, cuminz forma

( ine

Dei e[[et . .. .. . exinamivit [emetipfum formam [er-

!nf il

vi aceipiens .. .. Dbumiliavit femetipfum ' fa&us

ii

obediezs$ &c.

Dnly, ]

Ex quibus Apoftoli verbis B.

"'Thomas Opuft, 2. c. 203. contra Theodorum

s

dpra l

& Neítorium ita argumentatur:' /Voz eff autem

:

exinanitio Dei, quod creaturam vationalem inba-

/

L

luig

litet per gratiam: alioquin €g. Patev $g. Spiritus

|

VU i )

$. exinamentur , quia €$ ipff creaturam vatio-

NT

nalem pev gratiam inbabitant.: Joann. .14. v. 23.

st D

d eumveniemus , e9 manfronem apud eum facte-

4 oni u

vuis. Y. Cor. 3. v. 16. Spiritus Dei. babitat in

volis.

: W/u)y

-

Vzns1 DrvirNr.

315

M

volis, Ergo hac Verbi exinanitio & acceptio

ii

forme fervi vere facta fuit per unionem ífüb-

Xi[) (

ftantialem, phyficam & fecundum hypofta-

Aerends

fin; in perfonam unam, quz vere fit homo

J'titán i

fimul & Deus.

Val

Eodem loco S. Thomses, ex illis textibus

inn, A. |

Jo.8.. 4utequam. Adbrabam . fievet ,

ego fum, &

J

ira ratioci-

c. 0. Ego £2 Patey unum fumus ,

Iüm jun.

natur: Hiíce verbis períona loquentis attribuit

Qnione

fibi divinitatem & seternitatem,

m cüm

Atqui per-

fona loquentis eft Chriftus;

ergo períona lo-

mamque

quentis eft vere Deus.

Sed & eadem loquen-

M M

üs perfona erat homo;

ergo eadem períona

It |

Chrifti eft Deus & homo

L]

S Ms |

Mat. 16, v. 16. & íqq. ait Petrus Apo-

im) quj |

ftolorum nomine: Tues Chriftus, fllius Dei

49 f |

vivi. hoc eít naturalis & homoufios ut cum

1./1 /1///f ) t

S. Hilario PP. cereri interprerantur,

Eroo

MUA

Apoftoli crediderunt eumdem Dei Filiüim ef?e,

AHf

qui erat Filius hominis: nam refponderunt ad

fa. |

Chrifti interrogationem : Quem dicunt bomi-

amjer.

——

nes e[fe

F

diciris ?

Filium bominis ?. P'os autem quem. me e[fe

f

bis D.

Probr. II. ex PP.£2 CC. Juftinus M, Apo-

jonm

I5

log. 2. Jefus Chriflus, inquit, wwus * folus

! quit

)

propvie Filtus Deo genitus, qui uimirum vatio s

L

i.

Verbum ejus , $9 primogenitus €? virtus efl, Ive-

hr

n&us capiti 17. l. 3. hunc prefixit titulum:

n

Oflenffo, quomiam umus

j idem & ipfe Deus

.h p

Chrillus Ferbum f& Dei.

Clemens Alexand.

Yjti-

in admonit. ad Gentes: Chriflus ztunc appavuit

bominibus bic ipfe Ferbum ,. qui folus. efi. ambo

s u

vtl

£u5

?

1

316

Dr INCARNATIONE

Ieus eg bomo,

TTertullianus l, de prefcriptio.

jl

m

nibus, c. 13. . Regula eff fidei, delatum ex [pi-

vitu Dei Patris €g virtute in P'irginem Mariam,

jinen

U

caruem fattum in utero ejus, &9 ex ea natttin bo-

minem, eg effe Sefum Chriflum.

Athanafius ,

MT

gt jni

epiftola ad Epicterum: Quomodo Chrilliami bo-

münis appellatiomem u[urpave mom verentur , qui

TM W"'

hd

verbum in bominem fa&um , pevinde atque inali-

n

i

j

quem Propbetarum , defceudifJe afferunt , $. mon

[2

J

:

:prmrmn

apfum , [umpto ex Mayia covpore , bominem fa-

1

&um; Jed alium Chriflum , alium vuv[us effe Dei

ln uj

j Gl

Verbum , quod ante Maviam&g. [acula erat Filius

Patris ?

Eadem repetunt Ambrofius l. 2. de

féma "

!

Fide.c 4. Hieronymus , epift. ad Hedibiam,

|

gifn

q.9. Auguftinus, Enchiridii c. 35.

f a.

Concilium Nicenum in fymbolo : £f iz

diomr Fl

unum Dominum L. C. Filum Dei, natum ex

ti il

Patre, unigenitum ,'boc eft ex fubflantia. Pa-

Tryphone

£vis.... bomoufton Patvi..... Quipropter nos. . ...

ndttny

hma J

de[ceudit , &5 incavnatus e[l &* bomo fa&us , pa[-

us efl €g vejurvexit.

Conftantinop. I. fymbo-

1 lndito: [

lum idem paulo fufius repetit.

Ephefinum I.

t Cnjf

anathematismos Cyrilli probavit, quibus unio

RE

fübftantialis fecundum hypoftafin Verbi cum

faratm

humanitate, unaque Chrifli perfona afferitur,

Biem hi

& Neftorii impietas damnatur.

uam doctri-

D c 1

nam deinceps confirmarunt CC. Chalcedo-

t Aj

nenfe, actione 5. in definitione Fidei; Con-

Teponiy

ftantinop. II. collat. 8. can. 2. 3. ;. Conftan-

Mhrig]

tinop. IIL a& 18. Nicen, II a&t. 7. in de-

P u:m:/',

finitione, .Lateran, 1V. cit. cap. Zirmiter.

« Undlr

Probi.

! "tl

'

Vzrmz1I DiviNi.

317

f crn

Probv. III.. B. V. Maria eft vere Deipara,

LT

h. e, Mater Dei: atqui non hoc fenfu; quod

J Marmm, '

divinitarem nudam genuerit ; ergo ideo; quod

E 7TMM

pepererit eum, qui ob conjunctionem phyfi-

Fhanafmsl |:

cam & fübftantialem nature utriusque in una

[ larj h.

perfona, fimule(t Deus & bomo. — Majorcon-

al , g

at ex S. Script. e9 PP. Moi, 7. v. 14.. & Mat.

ljte iaj

1.v. 23. Écce Firgo in utevo babelit , €g paviet

5 U n

lium: $9 vocabunt nomen ejus Exgmanuel: : quod

177] h-

eft intvepretatum , Nobifcum Deus. Luc. 1.v. 3.

T

Quod nafcetur ex. te [an&tum , vocabitur. Filius

ml -

Dei Galat 4. v. 4.. Mif Deus Filium [uum

il a d

a&um ex imuliere, Rom. 1. v. 2. 3. de. Filio [uo,

dhülim,

qui fa&us eft ei ex femine David. [ecundum cav-

Idem Filius hominis Chriftus

zen. Mat. 16.

): B mg

dicitur £zlius Dei vivi.

Quod repetit S, Igna-

Mb a p

rius epift. ad Ephes. Juttinus, dialogo cum

ii D. i

Tryphone ait,. Chrifum prius ex[litifle Filium

Ts

Conditoris omnium , ac

eum, qui geuitus eff

ill! ) p/]f- :

bomo ex. 'irgine.

Dionyfius Alex.loc. nuper

laudato :

uomodo ais tu . bominem e[fe eximi-

[jmbo-

inm ,

um Chriflum €?. zon veuera Deum , &9 ab omn

prunio |

creatura. cum. Patre $7 - [pivitu. S.. adovatum,

j cum

incavnatum ex S. Firgine & Deipara Maria?

fertr )

Eadem habenr Tertullianus, 1. de prafcriptio-

dodtr

nibus, c, 13. Athanafius Orat. 3. alias4. con-

lcedo-

9

tra Arianos. .. Cyrillus Hierofol. Catechefi 4.

j r

Gregorius Nazianz, Orat. 1. Szquis, inquit,

coríune

I

|

$. Mariam Deiparam 10n credit , extra. drvini-

j de

)

;atem e[r.

Atf

Concilium Ephef. duodecim S. Cyrilli ana-

P.

thematismos confirmavit, quorum primus ita

fonat:

E

e

.

.

|

j

318

Ds INCARNATIONE

jgyt

fonat: Siquis uon confitetur ,. Emmanuelem vere

"

Deum e[Je , €$ ob id $. F'irginem Deipavam (ge-

, gt

)

NT

guit enun illa incarnatum Dei Patris Ferbum [e-. , |

qg d)

QUs

cundum cargem ) anatbema fft.. Hanc C. Ephe-

&[gmpfumfuuq

fini doctrinam cum Concilia & Patres deinceps

X Srunti

unanimiter tenuerint, fuperfedemus, illorum

auétoritatem prolixius hic referre,

T.

at p

ARTICULUS 1l

h: d

gow,

Diluutur Objettiones Neflorianovum,

g u a

anra qii

Bj. . Apoftolus Colof. 2.v. 9. in Chrifto,

RRM

ait, inhabitat omnis plenitudo divinita-

f x

tis corporaliter. Et Chriftus ipíe Jo. 2. v. 19.

de corpore fuo inquit: folvite templum boc.

j qieit

ciloAsn

Sed & Euftathius Antiochenus apud "Theodo-

) Vi u

rerum Dial. 1.

Gregorius Nyff. l. 2. cont,

Eunomium ;. Cyrillus ipfs, l. 6. in Joann.

Fopdione

tl g. B

Chriíti humanitàtem divrnitatis templum appel-

la, Atqui inter templum & ejus inhabitato-

Tieophyl

;

Apttdis j

rem unio hypoftatica effe non pore(t, — Er$o.

B. ad r. explic. 1n Chrifto inhabitat plenitndo

d p

5

g Ea

divinitatis corporaliter, unione dumtaxatacci-

dentali per motus & operationes gratie, ut

uf

Neftorius volebat N.....

"

corporalitey , h. e.

revera, realiter; fübftantialiter, unita hypoftae

dj f

* dul

tice: ficut anima hàbitat in corpore C.' £xPii

etiam X ad alias aucovitates, difl. A[Jumpt.

]U ij

Inter templum & ejus habitatorem non po«

J'apeig

teft effe unio hypoftatica, fi ille inhabitet tan»

lr

tum urbratice ac moraliter, ut in propitiato-

"i (b

S, qut

ï l

V g

tio, Fabemaculo, & temiplo Salomoni

folum

V !

Vzna31 DiviNr.

MALTT

folutn per accidens per motum & operatio-

T0 [ l

nes gratig C. $i inhabitet templum corporalz-

Verþumjg

fey , h. e. fübftantiali unione & anitnae & cor-

lh.

pori conjunctus, non poteít effe inrer. illum

X(ely

& templum füum myfticum unio bypoftatica

N. Sicut anima in corpore habitans non duas;

» llong !

fed unam hypoftafin & perfonam humanam

conftituit; propter unionem naturalem & fub-

ftantialem: ita divinitas corporaliter in Chrifto

n

inhabitat, eo quod ex Verbo divino & huma-

pa natura corporea upna ineffabilis fübftantia

Chrfo,

corporea quafi compofita fit, qua eft & dici-

divti.

tur Chriftus five Deus homo, ratione uniónis

219

non moralis dumtaxat, fed fubftantialis ac rea-

m j

lis, quse ideo etiam za£uralis appellatur a Con-

cilio Alexandr, anathematismo 3.Synodo Gen-

Theyds

2, COff, |

VI. a&t. 11. in epift. Sophronii, & aliis PP.

-Jorn, |

Expofitionem fupra datam,babent Auguftinus

ippe.

epift. 57. Profper, fentent. 393. "Theodoret.

ititg«

"T heophyl. S. T'hom. 3. p. q. 2. a. 10. ad 2. Et

Apofítolus ipfe, dum Chriftam Deum verum

E |

niudo

prædicat pluribus locis,ac prefertim Rom. 9,

fa. |

v. y. Ex quibus efl. Chriflus fecundum caruem,

& Ut

qui eft fuper omnia Deus benedittus in, [ecula.

h&

. ifl. 1.. Patres fcribunt, Pomizem a Jevbo

a[Jumptuim fuife , ut Ambrofius , 1. . de Fide;

M

Eri

c. 5. Auguftinus l. 11. de Civit. c. 2.

Atqui

f |

homo fignificat perfonam humanam.

Ergo

cum períona humana Verbo non poffit uniri

mp

fübítantialiter, eft tantum moralis unio inter

(di

hominem Chriftum & Verbum divinum.

Xt«

g t

* W. Explic. auctoritatem PP,. Scribunt ; a Verbo

2auuni-

(dinm !

Dz INCARNATIONE

[j

320 .

affumptum fuiffe hominem in concreto N.ho-

jgin..

minem in abítraécto, i, e. humanitatem C. Plu-

MIL

ra id genus teftimonia Patrum Diodorus Tar-

jant An'enos? |

fenfis, Theodorus Mopsveftenus, Nefítorius

3 d

& alig deipforum factione pro fuo errore cor-

«m f s

raferunr, Verum qua'ítiones fidei non tam ex

nb n

verbis , quam ex mente Patrum decidi. opor-

hn

tet; quod Leontius Byzantinus, l. 3. contra

ii hi

NNeftorianos , advertit.

Quapropter fruítra

ss d

"Theodoretus , reprehenfione anathematis quin-

!n,ar nf

El

ti, adducit verba Bafilii M. qüi ferm. de Spi-

fivijnt, i

ritu S. ad Amphilochium, & in explan. pf. $9.

D g Dein:

nominat cavgem Chrifü Deiferam non vero

g Ania?

Chrittum Pominem Deifefum , ut perperam

Ts

uidam afferuerunt: eft enim idem homo;

4 Durtu i

qui eft Deus, caro Chri(ti eft vere caro Dei;

] tem Nlori

propter unionem (übftantialem hu:ianitotis &

V'erbi.

] juutag

Quo etiam fen(u a Patribus áliis Cbri-

À pun, iqii,

ftus dicitur Zozo Deificatus, bomo Dominicus.

Ó uifinii

Et humanitas Chriíti appellatur izferumenzum

tf g

divinitatis, non feparatum quidem , ut ferra

lib t

fabri, fed in hypoftafi eadem fübfiftens con-

1 Dütgg

junétum intime, ut manus inftrumentum eft

Tund,

hominis.

m p

Infl. 2. S. Joann. Chryfoüamüs Homil. 3.

iif g

ad cap. 1. Epiít. ad. Hebr. ita Scribit: | Offez-

"fl

deus, duas pev[omas , g Deum &9 bominem.

Ml

Cum ergo Joann. Chryfoftomus condifcipulus

D

u dg

(

D!

d

fuerit '"'heodori Mopsvefíleni; preceptore

J Gl

Diodoro Tarfenfi, videtur hic aperte duas in

Vatür )

l

Chrifto perfonas docere.

Blo N. Con . Su DO-

"R r

u'l')

€tor verbis illis Pf 44 v. 8. Sedes 1ua ; vlv?e

L

N t

..N'

l

It N fs

"- Vzgnsi Dw'.mr. -

341

1/97

At p

$2 feeeulum.... Dilexifti juflütiam ... . propteve

o Ti

«t te Deus Deus zuusegc. ait confütari dilucide

? Mi .

Jud&os, Arianos, Sabellium &c. eo quod Pro-

tf -

pheta oftendat , 7;5 effe pevfonns , Deums Pa«

J0n i

trem fcil, & Zominem Chriftüm, in eadem na-

turadivina. JNam eadem clarius mox repetitt

'fddi 0ptr.

] ). Cnrr

"Adverfus Mavcellum autem e2. alios (h.e. Sabel.

lianos) quod fiuz duee perfone divifee per biboftafin,

Vr froír

Tilisqui.

Sed & Homil.5. de incomprehen. |Dei natu-

ra, cont. Anom. fenfüm eumdem ita declarar:

1. de Spi.

i,

Visue difcere , ubi Patrem e9. Filium

famul pofitos

Deun $9 Deum vocet ?. 4udi

Prophetamn David

n vetg |

& Jdpofiolum " Pauhun : ipfum wobis declovantes

Wreum

Jhronus uus. Deus .... propterea unxit. te Deus

lm Dong,.

ieus tuus Qc. ^ Verum S. Chryfoftomüs erro-

tan s

inititis

rem Neftorii anrequam prodiret in lucem, jam

jugulavit in epiftola ad Cee(arium , ubi, 7zlde

vilis hr !

ium , quit, Chrifum , qui morte circumdatus

At

DT

eff , confiteri in divimitate pevfe&lum , uzum filium

unigenitum uon dicidenduminfiliorum dualitazem . ..

üt fem]

iVon alterum e. altevum , alfir;

ftd usumt? eun-

en$ con.

dem Dominum S'efun Deum Fe

vbum , carue no-

Yum el

Jfra amichum . .. Fagiamts eos , qui dividum na-

Zuvam.

Lomïl. LT

Etfi euim. duplex- natura ,| oerumtamen

indivifibilis 2 ind,

7

ff

: fu.

Jf/pabilis unitio in una fZ/iationir

hmitu, (

confiternda perfona eg una fübflautia..

Obj. II.

us diviniratem non genuit, nori

jcputt

poteft dici Mater Dei: atqui B. Virgo non ge-

gapu n*

nuit diviniratem; erpo. E.N.Ma;. UtB.V.

edsit *

fit & dicatur Mater Dei , fatiseft; quod eum

"d

genuerit hominem, qui idem Deus eft: ficüt

& di-

V

alia mulieres vere h'ominqm máaires funt

* €utli«

Dz INCARNATIONE

|

$22

cuntur; licet partem praeftántiorem , animam,

-Jusi M

non efficiant: generatio enim terminatur ad

spud

um n

fuppofitum. 1ta S. Cyrillus in epift. ad Mo-

PA

nachos.

j ammt.

Jufl. 1. Mater debet filio effe confübftantia-

e»äprlamäü :

lis: atqui B. Virgo noneftFilio fuo confübítan-

D

E

iorin g

1

4 n

(

tialis, alias Dea effet, ergo. . d/7. Maj. Mater de-

ber filio effe confubftantialis fecundum naruram

E

füam quam gignendo ipfi communicat C. debet

b t

etiam fecundum hypoftafin eum illo convenire

gt

N. Ita Deus Pater Filio fecundum naturam divi-

5 MA

nam confübfítantialis eft, hypoftafi tamen ab illo

i,

differt: Philippus & Olympias natura quidem

ss n

humana cum Alexandro filio füo conveniunt,

Aio r

hypoftafi ab eodem differunt.

Ex quibus di-

] p &i

luitur calumnia INeftorii; quafi in fenfü Catho-

] poinrtr

licorum B. V. Dea dicenda effet : íolum enim

M:

naturam füam, h.e. humanam Chrifto com-

1 ii Q

municat, fed unitam Verbo , a qua unione

atl iirm

idem eft Deus qui homo ; unde ipía vere ge-

tf na

nuit Deum & hominem ; generatio enim e

| Dinziri

Licer ergo B. Virgo

fuppofiti denominative.

Chrülz'paraq

Dea dici non poffit , hoc tamen divinae mater-

D Nefln

nitatis privilegio creaturis omnibus longe exe

nüxut,

cellir, & ab Ecclefia Catholica fümmo po

ii.crum Qj

Chriftum honore colitur.

Cünmerg,

Juft. 2. 'Terminus generationis eft effe. na-

1 LT T

turz genite : atqui Chrifti natura humana ha-

]tttm,

4

bet fuam propriam exiftentiam, ut füp.c.2.a. 1.

j "tf

! h

di&tum; ergo generatio B. V. terminatur ad effe

QU

exiftentise naturzee humane, non vero ad effe

SUH (f

Dci, neque dici poteft genuiffe Deuin3 fed ho-

f

Inl-

ii li

'

^

Vzn2s1 DiviNt.

1; nj

52

Tlnaty 4

fninem: E. D; . Maj. "T'erminus formalis ge-

nerátionis eft eff& narurze genitae C. generatio-

nis terminus totalis eft efle naturz penitee N.

übfun

Dift. etiam min.. Chrifti humanitas habet füam

propriain exfiftentiam fimpliciter &ut quod N.

COnrubHan. i

- Materis.!

fecundum quid & ut quo C, vide art. 2. c. 2. mo-

do cit.

T naruram

tC, dde

Dufh 3. Texïminüs actionis non. preexiftit

áctioni: atqui perfona Chrifti praefupponitur

CODvenir

ürim d.

generarioni hurmanae ; erpo non eft ejus termi-

nus. R. difl. Jfhumpt. Períona Chrifti fecun-

f 4b ilo

! um

dum fe; prout eff fimplex ; & tantum füb-

fiftens in natura divira

prefupponitur genera-

Onveni,

tioni hurnanze C. Perfona Chrifti prout com-

ub d |

pofita, & fübfiftens in duabus naturis pracfup-

nf Cade

lum enin

[

L

um

ponitur hümànze generationi N.

*

Jnfi. 4. S. Hilarius L. to. de Trinit. n. 16. aít,

nilo com.

j

4 ünione

Corpori Chriffi Mariam originem zon dediffe , li-

eet ad intrementa partumque corporis , ommne duo.

Veege. !

Jexus fui naturale of , contuleviz.

m d

Ergo B. V.

t

Dcei mater dici non poteft. 3 V. Corf; Alias ne

) Vio

Chriftipara quidem dici poffet; quodtamen no-

? IDaCele

|

men Neftorius ei non negavit. Ieitur Hilariusfo-

nge Qu

lum docuit; Mariam non more ceterarum mu-

m d

lierum concepiffe ac genuiffe Chriftam ex viri

commercio , fed folum ex Spivitu San&o. .Ef

hn *

quamvis tautumh ad gativitatem cavmis éx fe davet ,

m .

quantum ex [e famine edendorum covporum fufcep-

24L

Hs origimibus impendevenz uon tamen S'efus Cheiflus

yadele

per bumume couceptionis coaluit naturam. De PP.

d die

j, C&terorum confenfü ita enuntiat Cyrillus epift.

J

t.3. ad

D

Nefto-

þ/ ad Acacium Epife. Beroe:nï'em , & epil

e

Ds INC.&RNATIIONE

324

Neftorium : /Vemo, opimor ; ex Ortbodoxovum

p

joneten

guanero illan Deiparam nominaye. dulitavit : mog

quod. Ferbi uatura , ipfiusve divinitas ortus. fui

jstio

priucipium ex Sautia. F'irgine [umpferit . [ed quod

g ag v

Sacrum illud corpus anima intelligente pevjethum ex

wv D

ea traxevit , cui g. Dei Verbum Jecundum bypo[la-

Vil

T

ge Dd

f umitum , fecundum caruem gatum dicitur.

Obj. /II. Albertinus in Opere de Euchari-

émn Df

Visinim a

ftia, /Egidius Gaillard , & nonnulli alii Cal-

vinifte fcribunt, a Synodo Ephefina non legi-

àgyifit

time damnatam doctrinam Neftorii fuiffe: er-

jri gtl

go ex hac fynodo teftimonia contra Neítorium

fnys, ia

roducta nihil evincunt. :&. /V. Cozf. Ineaffum

t

omines illi Synodum & Patres conviciantur ;

C

ut Neftorium abfolvant.

Nam I. Forma de-

yuf, D

bita Concilio non defuit, cum Epifcopi ducenti

Wi d gt

convenerint; Preefide Cyrillo, cui Celeftinus

tunijt d

Pontifex vices füas commendaverat : ac legatis

la

Celeftini, qui ad a&tionem fecundam fynodi

(ri m

aduenerant, damnationem Neftorii approban-

al m

tibus.

IL Neftorius ter vocatus ad redden-

f sdhaf

dum fidei fuce rationem, venire renuit; quare

m m

merito iterata fuit in eum fentenria, quam Cz-

rlb N

leftinus Rome ,. & Cyrillas Alexandrie in

Tettm &

ipfüm ante jam pronuntiaverant. 1lI. Joannes

du

Antiochenus Neftorii amici fui equo ftudiofior,

Drim crc;

ut fynodi confilia ditfiparet, moras de induítria

: ft'feabermn

nectebar: Zamta epim dilatione maliriofe ufus eft;

] VeDof,

cum ipfuin antevevtevint ,. qui longe majori viarum

Dd

intevcapediue diflavent , ait fynodus relatione ad

E lTOres Mi

Caleftinum,

3

|

LI

(

d

P n

N* UICW

, 'Jnþ'.h. h

-N

.

Vznsi DiviwNir.-

^ 825

'T!JOJOxonfm

- JInfl. x. Quinto poftfignificatam Neftorio de-

"j i

5 O i

ofitionis fententiam dieJoannes cum fuisOrien-

talibus Ephefi appulfus fynodum celebravit, &

1 fl j

que contra Neítorium acta fuerant, irrita de-

MVtup

clravit Ergo. g. /V. Conf. Rationem Patres

M

(ifi,

Ephetini reddunt in füa ad Imperatorem rela-

tione: Perabfurdum eff , ducentorum $$ decem

JUsm

i dii (

Santlorum Eprftoporum fynodo , quibus €$ univer-

f Occidentalium Santlorum Epifcoporum multitu-

Q0n IegL

do; &9' per ipfos totus veliquus tevravum ovbis con-

if x er.

Jeutit , triginta tantum mumero fe fe opponere Epi-

Velorium

fcopos, qui latrocinale Joannis conventiculum

Tom

conflabant: ex quibus, ut eorumdem PP. ad

Nannr,

Caleftinum lirerz habent , alij erant. extorves ,

lum d |

ofiofi , Ecclefüsque cavemtes : alii ante multos an-

opiducay

tjos ob graves culpas a. fuis Metvopolitanis depofiti:

Celllnis

cum ipfis etiam Pelagiami e9. Celeffiaui eg'c.

ackndi.

Inft. 2. Joannes ÁAntiochenus anathematifmos

1 fjnodi

Cyrilli acriter impugnavit opera "Theodoreti:

Drobin-

ergo hi & magna pars Orientalium errori Ne-

redden. |

ftorii adheeferunt.

E. AN. Coif.. Joannes, initio

; quae |

turbarum monitus per literas a Caleftino &

mCe- |

d

Cyrillo ; Neftorium amicum veterem ad fànam

mentem & palinodiam reducere tentabat epi-

um |

ftola, qua & doctrinam Catholicam puriífi-

qioor,

mam circa Incarnationis myflerium explicabat ,

um

& fe fe ab errore Neftorii alieniffimum effe pro-

ifb :

fitebatur.

TM

Deinde neque in ipfa fynodi celebratione

n d r

errores Neftorii approbarunt, aut amplexi fünt.

Id quod non folum Xyftus IIL. Caleftini füc-

il

[]

llum afferit; fed Cy-

m l

ceffor, in epiftola ad Cyr?

3

ril-

U

(v

j

Ds INCARNATIONE

326

rillus ipfe confirmat, in epiftolaad Valerianum

MWWJ i

g g

Epifcopum ita ícribens: Aeligiofiffümi | totiug

Qvientis Epifcopi , uma cum domino meo Sloanne .. ,

Md

,Ul

Jéripta. dilucidaque' confeffione omnibus palam fece-

vugt , fe propbanas INeftorii vocum movitates eque

71 b»ü W

lo

ac 105 coudemna[]e €g anatbematizaffe , [eque mullo

nguam loco cag babuiffé. — QQuse pluribus repetit

äff/g]kf,hl*;?afnr

t

in epift. ad Acacium Melitenum,

!

m

Poft Ephefinam vero Synodum Joannes fuo

gic p

& Orienralium Epifcoporum nomine literas ad

m

gT

Cyrillum mifit; in quibus fcribit, fe, ad zollen-

dam contentionem omuem &g Jtandala. exorta , €g

lao

ad pacem Eeclefüis veddendam , INeflorium quoudam

v um

Confrantinopolitanum. Epifcopum. pro' depofito ba-

wb

beves tum pvavas illius profanasque vocum uovita-

zes anatbematizave.

qui p

Praemifit hifce lireris bre-

li.

vem fidei expofitionem de Incarnatione Verbi

pl

Dei; ab Orientalibus communiter editam, quam

vüminp

srveprebenfibilem. comtinere fidei confefftonem , lau-

10 &i

here: f

dat Cyrillus in epiítola gratulatoria ad Toaninem

reddita.

anmsCy

"duf 3. Cyrillus in Apologia ad Imperato-

tlmin

rem ícribit, ideo cunctatum fuiffe Joannem, u

l

ymprobitati gvatificavetur, vel etiam (quod vevifimile

eff; aut vevum potius g indulbitatum) quodeadem cum

liybirm

illo fertirer. Ex in epift. ad Clerum Conftantinop.

At

appellat illius. factionis Epiícopos hereticos.

EK. Helladium; Himerium, Dorotheum &non-

nullos alios ex illa fa&ióne vere hareticos fuif-

(74)

fe , ac poftea maluiffe fedibus füis cedere, quam

J ajisin

|

Neftorio anathema dicere. Joannem vero &

lo

Orientales alios , quod nimium patrocinaren-

: 3c0ncilü gdw

tur

Vznsr DrviNr.

327

! Vakïiänu |

tur-Neftorio, merito füfpectos fe fe erroris

ii

li

»

ejusdem feciffe. Himc Patres in relatione ad

0 Ill

Imperatores per Palladium miffa ajunt; odoratz

Blm j

umus....ex eo comje&huvam facientef. . Evat au-

)wt/lm f77]

zem. bec uoffra. de Sfoamue . Epifcopo veligiofiffmo

JHf f

füfpicio nom inagis uec vana. .. (Nam cum primum

DUS gt

appuliffet , INefloviz [eutentiee [e £ adbereve , aperte

. Synodo declavavit : five boc iude evenerit , quod

Quf

awicitie gratificaretur , five inde quod in dogmatis

ditengad

1

evvove cum eo communcavet.

T htl |

Sed & "Theodoretus Cyrillum fcriptis in-

Va ( i

fectando numquam errores Neftorii propugna-

um

vit; fed folum eo incubuit, ut Cyrillum & Pa-

dj .

tres Ephefinos erroris Appollinarii infimularet:

AU fj

quod joannes quidem videtur ex errore facti

ts re "

eredidiffe.. "Theodoretus vero etfi poftea refi-

jv Vr

puerit & a PP. Conc. Chalcedonenfisactione 8.

m qui

veniam impetraverit, dicto anathemate Nefto-

f .

rio, eümque hereticis adnumeraverit , La

héeret. fabul. £eculo ramen fequente fcriptaejus

Joitem |

contra S. Cyrillum & Synodum Ephef. damna-

Dpetio-

lv..-

»

ta (ünt a Synodo Clïetiff (Cap. 13.

[etr, ij

|

f

ARTICULUS III.

mb

ldemam)* '

Euty

chetis evrov confutatur ; €9 pvobatur , duas

.

s |

Qgaturas 25

Cbrifto maufiffe integvas €7' u-

w .

» - econmujas.

nmot

ia l.

Qta I. Dum Eutyches Conftantinopolita

ni

um

cujusdam monafterii Archimandrita ; &

T :

Monachorumillorum pater, qui tempore Ephe-

XOuren-

'fmi Concilii adv;rfu

s Neflorianos praftantius

Q

X 4

cage-

nt'/ e

]

ee

Dz INCARNATIONE

ceteris dimicarunt , odio fümmo in herefim

" aliül

m

INeftorianam ferretur , eoprofiliit delirus & im-

peritiflimus fenex, ut non duas tantum effe in

fy;onibuscirqlm

Chrifto perfonas omnino., ex Chriftiang fidei

d

pracripto negaret, fedaffereret, arte inbuma-

- 1ï:niscord;ïiombt

gationem quidem. duas matuvas. effe divinitatis 99

«; um o

bumanitafis : pofl unitionem vero unam naturam

h, Euwcheg

Jucam.... $9 covpus Domini , quod ex Maria fa-

n d

um eft ,. zon eff neie fubflantie , ueque: bumas

hsDuinsd

2 confpevfionis; fed bumanum: quidem , uon tamen

gl omtà

zolás confubftantiales ueque genitvici ejus fecundum

3

l

Jsndtro

tarnem. . Ut de eo Flavianus C.

P. Archiep. ad

idiiofn

Leonem M. (cribit.

j Bu

L

Eutychem hec domi inter familiares fre.

Ts

quenter a

itantem fiepe pro amicitia admonuit

Eufébius

b

tamylps

orylei Epifcopus ; is qui adhuc lai-

Cahoitm

cus olim Neftorium impie pro concione dicen-

$ Thria

tem primus aufus eft verbo palam arguere. Ve-

rum cum nihil proficeret, rem ad Flavianum,

inds, &

G ad Concilium 32. Epifcoporum anno 448.

lo fayen

forte Conftantinopoli congregatum derulit , ad

v bet

quod Eutyches aliquoties evocatus, & venire

iab r

tergiveríatus, tandem palatino comitatu fufful-

pl m

tus ; quafi vim & calumnias veritus , petfimo

Mi

exemplo venit, & nolens refipifcere condemna-

l0 Confin

tur

» aàc Presbyterio ; primatu monaflerii; &

D

fide

lium communione privatur.

Qd

II. Ipitur ad LeonemPont.

r-onfugit; literas

LH

AO n «

4

ad eum fübdolas & mendacio

um plenas con-

Rne, (

texens, Cum autem ab Leone, de actis C. P.

|

1

[

11 G6fv

Synodi per Flavianum edo&o , fuos quoque

d

äkü

[

[

ertores profcriptos legerer; Chry aphium Eu-

h.

14 jy;

nu-

i

VEn2I Driviwr.

: 829

i? li E

nuchum cubiculi Imperatorii praefectum , quem

TNA

e $. fonte füfceperat, implorat.

Hujus crimi-

m efe

nationibus circumventus Theodofius alteram Sy-

iing f

nodum generalem Ephefi celebrandam iniquif-

ft fl

Ij

fimis conditionibus convocat an. 449. In quo

60. Patrum. Conciliabulo , Jazrocinal

affim

H fl

dicto , Eutyches abfolutus , fedis Apoftolicee

if f

legati injurüs affe&ti; Flavianus C.P. & Eufe-

M

bius Doryleus Antiftites damnati & fuis fedibus

101 L

dejecti omnia denique a Diofcoro Epifcopo

ftqulla'zz/n j

Alexandrino hujus Synedrii prefide, militari

Vdto.qd

fatellitio ftipato, per vim & fraudem ad ftabi-

liendam Eutychianam hazrefin peracta funt.

lus f

III. Anno fequenti mortuo Theodofio Mar-

lum

adhic lj

tianus Imperator cum conjuge Pulcheria ad rem

Catholicam inftaurandam incumbit.

Corpus

Ote d

S. Flaviani, qui quod ad Romanum Pont. ap-

W

ellaffet ,* vinculis in latrocinio Ephefino con-

Vingp, |

ftrictus, & plagis male habitus ; animam in exi-

10.449.

M

lio efflaverat, Conftantinopolim honorifice re-

il «d

vehi jubet. Epiícopos ob Flavianum depofitos

Venite

ab exilio revocar. — Puleheria Augufta Chryfa-

duf

phium malorum omnium auctorem curat in-

ellimo

terfici.

Eutychetis errores in altero conci-

|ennte

lio Conftantinopolitano, quod Anatelius Fla-

M

viani fucceffor prafentibus legatis Apoftolicis

e.

celebravit , iterum damnantur, & ipfe Hare-

,l i

fiarcha in exilium deportatur. Tum urgente

5 Q

Leone, & Pulcheria hortante Imperator Syno-

dum generalem Nicaeam indicit, que tamen

T0

quae

poftea Chalcedone peracta fuit an. 45 1. VIII. Id.

inB- .*

Qtob. a. 5 20. Patribus ad minimum , ut ipfi in

W

X5

Syno-

|

330

Ds INCARNATIONE

]

m

Synodica fua ad Leonem epiftola confignarunt.

(gll'lh

2

Sex prioribus Synodi actionibus cauía heec fuit

abíoluta : Epifcopi Catholici , quos Diofcorus

j Van

yiaium

in pradatorio conventu Ephefino exauctorave-

rat, fuis fedibus redditi: actaSS. Leonis & Fla-

hls

wáoicii

viani approbata : Diofcorus gradu & dignitate

ita deje£tus, ut numquam fit reftituendus: . ex-

Fa

.';

o æ gffpf

pofitio fidei actione quinta concinnata, & fexta

actione , cui Martianus interfuit , non autem

l] ?rWS

i V

Pulcheria, ut quidam autumant, relecta, con-

fb ju

v,

clamantibus PP. Ormpes fic credimus : una. fides,

i, Onl

tuna volugtas , omges idipfiim fapimus , omnes con-

o v

Mi

Jentientes. fubfcvipfanus .... INeflorio ,. Eutychi es

Diofcoro anatbema.

Jrinitas bos 1ves damuavit ,

jf

du vt

Tyiutas bos tves ejecit.

JDico. Nature ambae divina & humana man-

*

fqum,

ferunt in Chrifto integrz ; impermixte , in-

i w h

confufe, ut Chriftus non tantum fit ex duabus

LI;

naturis, fed etiam zv duabus natuvis.

TUTT

Prob. ]. Ex S. Scriptura. Joan. g. v.40. ait

1 endua.

.

Chriftus : Queritis me intevficere , bominem qui

, nfuin]

veritatem volis locutus [um. Jo.x x.v.50. & 18.v.14.

Tb

CaiphasSpiritu Dei actus, de Jefu prophetavit:

WL |

Expedit volis , ut umus moriatur bomo pro popu-

D72 fzorfu

lo €$c. Joan. 9. v.x1. . Caecus natus , & Jo. 10.

hm

'

v.33. Judai Chriftum ^ appellant hominem ;

DT

quos ideo non corrigit, fed infüper fatagit fua-

DN

dere , fe Dei Filium effe.

Imo paffim ipfe fe

Filium hominis nominart.

Disg

A€L. 2. v. 22. dicitur

t od

F'ir. His adde teflimonia fcripturz, füpra c.2.

ed o« t

3.2.citata. Atqui Scriptura S. in rebus que ad

T 1

fidei noflrze fundamenta fpectant; nonfoleram-

*

,':1wi

bigue;

: lïfwn itdj

] 43

Vrnz: Divrxwr

33*

]

Ti

i

bigue, per metaphoras & fecundum apparen-

ä'æc

fi

tiam tantum loqui.

Ergo Chrifti humanitas

Vofcony

unita.Verbo manfit integra, nec fuit converfà

i ony,

in divinitatem.

lsE

Prob. L. Ex PP. Qui ante Eutychianam

nj

herefin fcripferunt.

Conc, Nicenum in Sym-

XQs: .

bolo: Qu propter qos bomines ... . $ ngavnatus ,

) &fexta

£2 Domo fatius efl.. C. Conftantinop. L. in fymb.

1 àütem

4 COf«

Jucaruatus eft de. Spivitu S. ex Mavia. Firgine,

Hoimo facfus efl. . Ephefinum can. 1. 2. 5. & feqq.

li fj

definit, Chriftum fimul effe Deum verum &

ATT

hominem verum,

tf

Athanafius l. de Incarnat, Ap/)ella&ituf per-

iaj

Jetlus Deus 9 pevfetius. boma. Chriflus .. . . fecun-

l3

Va m |

dum vationem exfiflendz fime-defe&u. pleuam & in-

tegvam , ut unus fit utvinque pey ommia. idem g

J2 ]

Deus $$ bomo.

Ambrof. 1.2. de Fide c.4. fer-

t du

vemus diflintlionem divinitatis Q9 cavnis.

Unus

i utvaque loguitur Dei Pilius, quia im eodem utra-

T

que gatura ef], — Auguítinus tract. 78. in Joan.

t du |

Chriflus in fe naturam. comtendat bumanam , tu 2

ARPT

illo audes deforiave divinam. Cyrillusl.deIncar-

du r

pat.c.13, /Von difcernendum umun D. .. C. in bo-

| M s

minem feorfumts [covfum in Deum , fed umum eum-

p.10

demque 3. C, e[Jà dicimus , uon ignovautes diffeven-

hpem,

piam . naturavum , féd eas incoufufas iutev f2 fev-

tf

e

vantes.

pf

PatresSynodi Alexandrinee preefide Cyrillo

IT

in Synodica ad Neftorium epiftola : Dez Zer-

Iw

L

bun .. .. verus naturalisque Deus , licet cavtem 89

u

Sanguinem affumpfiffet , conflanter mauens: meque

ia

carmem in drviuitatis uaturam ver[am , tec ceutra

DIDuts

TY«

|

Dz INCARNATIONE

332

l

(bl

vur[um ineffabilem illam maturam in carris [ubflan-

| :E;L&tïï ämbæä

ia transmutatam afferimus.

His tubnectimus auctoritatem C. Chalcedo:

n

gtv P

nenfis, quod ac&t. $. in 2. fidei definitione . fe-

iil

Jí

WÁ)

cundum epiftolam Leonis Papz ad Flavianum,

jzaE

que ibidem le&ta & recepta eft, ita ftatuit:

l EIEU'

pI

LDocemus .. . . umun eumdemiqae. Chriftum .... in

duabus natuvis zaconfufe , immutabiliter , indivife ,

j d n

| n

Á

infepavabiliter apuofcendum; musquam fublata dif-

Jeventia uatuvarum proptev. unitionem , magisque

je d

POT

falva proprietate utriusque natuvee esc.

Eadem

habentur in V. Synodo Gen. prefertim act. 1. &

E.

trayi, v

Collat. 8. Can. 8. Et Synod. VL act. 11.13. & 18.

Lateran. füb Martino I. Confult. 5. a. can. 5. us-

ts (

que ad 9. Quorum doctrinam CC. & PP. de-

& D

inceps fequuntur.

UE

T 0070

Probr. II]. Eorumdem PP.ar

gumentis, quae

indicat S.'T'h. q. 2. a. 1. fi utraque vel altera na-

(

Id

V

fj

tura effet in aliam mutata , Chri(tus aut non

At

L.

"

eflet verus Deus , aut non verus homo , aut

L ;v

neutrum effet.

Imo nec Patri effet confübftan-

M t d

tialis, nec nobis. Ita Gelafius Cyzicenus 1. de

LOT

duab, natur, Joan. Maxentius libello contra

n

Acephalos.

1

2. Joan. ro.v.30. Philip.2. v.6. dicitur Chri-

'ï».'m,' «go

a

ftusequalis Patvi. Et ]oan. 14. v. 28. minor Pa-

tre: has autem denominationes non haberet;

y ülhl l

1

nifi in ambabus naturis fübfifterer , divina &

i t hümer

humana: neque enim Spiritus S. minor Patre

Mftn

d

dici poteft, quippe qui naturam inferiorem

OR

d

HHS&]

I

I?On habet.

!d

,..

3. Ubi

| "I r

]!

b

[

Vgn21 Diviwr.

333

LU :

3. Ubi funt operationes gemince utriusque

nature, ambz etiam funt nature: atqui natu-

Chakedg, :þ

ram humanam in Chriíto declarant fatigari,

lle; |

moerere, pati; mori; divinam produnt mira-

Eu

cula, teftimonia Angelorum, & ipfiusmet Pa-

It Rnj

tris... Ergo. Ita S. Hilarius l. 2. de Trinir. Vi-

..

lius "T'apfenfis l. 1. cont. Neftror. & Eurych.

) Wd/l'! J

Cyrill. Hierof. Catechef. 4. Leo M. epift. 16.

l]s df

4. Chriítus in illa unica natura fuiffet paffus,

TWl

&deoque in divina zque ac in humiana. .Leo-

ACCI

porius in libello emendationis.

TU

5. Alias Pater & Spiritus S. seque fuiffent

g, i

incarnati, ac Filius, cum natura fit 3. perfonis

V, $. |

communis. .C. Tolet. VI. in Confeff. Fidei.

&BD.d. r

6. Denique argumento a fine petito S. Gre-

gorius Nyflen. Orat. Catechet. c. 24. aliique PP.

ita convincunt: Si Chriftus non eflet verus ho-

tque

Jerg n

mo, nec exemplum attuliffet , nec remediurm.

E0O

Unde Apofítolus Rom. 5. v. 12. & feqq. ficur per

umum bominem peccatum zn bunc anundum zmtvavit :

übftn- |

multo. snagis donum in gratia unius bominis 9. C.

s 1de

Tam ergo verus homo Chriftus , quam verus

omo Adam.

COR(TÀ 1

Ob;. I. In Chriftro eft una hypoftafis divina

- ;

& humana, erpo etiam una natura divina & hu-

wrbe. C

Inana.

E. IV. Corjf. Sicut una natura divina füb-

[]

ubatty !

fiftit in tribus perfonis : ita duze naturez divina

W r

& humana fubfiflere in uná Verbi hypoftafi

yne

pgfïunt indivifze & inconfue. INam & cujus-

À

Í

vis hominis perfona conítat ex duabus naturis

m

[2

j

I

indivifis & inconfufis : licet hic natura accipia-

*, tur pro frzzcipio tnotus $m quo e[? per [z 63 uon [c-

Vi l

et-

(

!

Dz INClARNATIONE

534.

|

;!

till /

cundum atcidens; daplex autem natura in Chri-

/fh

Ifl 1[4

Vl

fto eft gemina effentia, vel

quod quid eft, ut

;

!T.

n cm

advertit S.'Thom. q.2. a. 1.

ii

Jufl. 1. Ferbum caro faB&um eft , ergo eft con-

]

r

a

qntr o

verfüm in carnem. X W. Cogf. Gregor. M.

l. 9. epift. 61. Perbum , inquit, cargem dicimus

ao

us n

Jfattum;, mon itmutando quod evat , fed fufcipiendo

quod i evat, noffra auxit , fua mon minuit. Sicut,

, |pis Aie

nrsttt U

inquit Athanafius epiftola ad Epictetum; dici-

tur pro nobis faum peccatum , 2. Cor. 5 .v. 21.

x

"AMnBumol

non quia in peceatüm conver(um fuit; fed quia

carnem affumpfit ; ;

7 finülitudinem cavis peccatt,

"urec

f

Rom. 8. v. 3. in qua hoftiam offerre poffet pro

pïxtm'axm?ï

eccato : ita dicitut Z'erbum caro fa&tum , non

dliit,q

quia in carnem tranfiit ( Joc epim impietatis effet

Doimety

ulime, utrece Chryfottom. füp. Joan.) fed

hp

ficimeno.

quia carnem Íibi in anitatem períona' copula:

vit Utenim füppofitum dicatur aliquid aliud

toi df f

fieri; fatis eft; quod formam fibi.vel naturam

Qiload V

acquirat vel uniat.

ts Jl

Jufl.2. Juftinus Mart. Apoloo: 2. aliique PP.

W qu

Dien V

ajunt; ficut Verbum caro factum , ita in Eucha-

riftia fit panis caro Chri(ti.

Erpo. s. JV. Conf.

trünone c

Ajunt PP. in Euchariftia poft confecrationem

mung,

vere carnem Chrifti & Sanguinem effe füb fpe-

ciefrd

ciebus panis: ficut Verbum vere carnem af-

] ittim i

fümpfit & Sanguinem in Incarnatione.

Ubifi-

Tána r

militudo rei affertee veritatem exprimit, mo-

U U oj

dum vero unionis feu mutationis non intendit.

Denisg

Theodoretus dialogo ; zmmuralilis, non folum

[X [mfll'e Gmm

dicitur, Zerdum caro fatfinn , fed etiam, car-

Mltmn

nem a Verbo affümptam : Philip. 2. Formam

ferei

j

A Egn21 DiviNi.

355

t in(y

fervi accipiens. Heb.2. Semen ,Abrabe appreben-

dit.

i e[]) u

Hinc ftatim fübjicitur: ee AePztaviz in uo-

bis, fcil. in carne fübftantialiter unita.

p day

Ob;. LI.. Patres unionem hypoftaticam.com-

ien0y, M

parant conjunctioni animee & corporis, ut ap-

us

paret ex Symbolo Athanafii, Leonis M. epift.

Mopind

4 1. ad Julian. Cyrilli epift. aàdMonachos /Egypti,

ii X

.&aliis.. Atqui ex conjunctione anime & cor-

im; diCi.

poris oritur una natura tertia: erpo etiam ex

LY 21

unione natüree humanze & divine in Verbo. .

KKqii

Cum S. Hilario L. ro. de Trinit. difl. "ntec. . ..

lt

n

ita ut heec exempla, quz ad hoc myfterium ex-

X

;

iU

plicandum a PP. afferri folent, in pluribus fint

li, n

diffimilia, quam fimilia C. ut paritatem omni-

itt

modam exprimant N. In tora rerum naturani-

foa)

hil reperitur, quod exactam cum ineffabili hoc

? Opub

facramenro fimilitudinem nobis exhibeat; alias

tid dlud

not effet fingulare ; ut àdvertunt Auguftinus

fICUTTT

epift. 3. ad Volufian. Damafcenus 1. 3. c. 26. Atha-

nafius, Juftinus &alii. — Licet ergo in hoc con-

queDp..

veniant; quod ex unione naturz divinee & hu-

Ench- |

mang in Verbo fiat perfona compofita, ficut

Gsf |

ex unione corporis & animz: difcreparit ta-

DOnem

men in eo ; quod ha duze partes phyficee fint

ibf

ac imperfectee; cum econtra períona Verbi jam

r

fit totum quid & perfedum, eique natura hu-

Ui :*

mana tota & perfecta adjungatür eo modo quo

art. ult. cap. pracced. expofüimus.

m r

ntexd

Deinde in hoc etiam videtur inter utraque

a (dm ^

renere fimilitudo, quod Verbi divinitas per hu-

manitatem ramquam per organum &inftrumen-

Fa]mzmr-;

tum fibi fübftantialiter conjunctum, ficut anima

j

per

s

!

336

! 'Di INCARNATIONE

p [

l

/

per corpus, operetur. Quod S. Tliomas hic

. G. ad 4. notavit.

Wafeml)m

"N

Juff. 1. S. Cyrillusl. 1. de recta fide, & epift,

i

!

J

29. & 30. JVon oportet , inquit ; zzzellizere duas

II'JI

ll

4'7/ in

J

j

matuvas , fed umam naturam Dei Fevbi incavnas

!l

£am,

Que verba etiam in C. Chalced. a&t. r.

"n

WV

"

M

recitantur. Ergo videtur Cyrillo ex duabus na«

Wt

turis una in Chrifto coaluiffe.

I

E. N- Conf S. Dc

VM

ld i

contra Neftorianos, qui ipfüm Apollinariftam

[

W

f

effe conviciabanrur, epift. 2. ad fucceffüm, ita

n p

fe purgat : Si dicemres uuam — F'evbi matuvaum ta-

p ia

T

cuiffemus, ac mimme adyunxiffemus , incarmataum

Iilïhil'öb Fl'.LfiS;an

exclufo propemodum difpenfatiomis wmyflevio ,. effet

i, o

allorum fortaffis ovatio nom auepta , dum intervogare

n ]

f famulanz , ubinam eft in bunamtate pevfetlio , aut

r df

quoimodo fubfiftrt illa noffra efféntia: [ed quia €g illa

3 um

z2 bumanitate pevfetlio , g. effentie uoftre decla-

vatio illata eff , dum dicimus , iucavnatam ,. deft-

frit, É q

firüs duj

aant baculo umiti avuudimeo.

Supra c. 3. a. 1. ad^

Ddf

notavimus, bene difcernendas effe in hoc my«

4 09j

flerio tres iftas enuntiationes: Duse nature in

Chriíto fünt unite : Una tantum natura eft afz

at aj

fumpra, uncta, Deificata, nempe humana:

lial

t

una tantum natura eft incarnata , inhumanata ;

puta natura divina Verbi ; qucze tamen non poteft

& r )

Fa i

dici paffa ; licet perfonam Verbi recte dicamus

efle paffam, ut fuper hanc Cyrilli & Athanafii

L.À

m

fententiam differit Jo. Damafc. 1.3. c.6. — Exfi

) li, g

vero S. Damafcenus ibidem nolit dici, ziaturam

MU

divinam incarnatam e[fé , hoc ratione unionis im-

n df

mediate prohibet: hinc, paturam Fevbi incar-

6 Dry

uatam , «ici jubet.

E T

D.

]

Vznbi DriviNi.

35*

,"ï(ïmasku

.. Juff. 2. Idem S. Cyrillus epift. ad Acacium

Melinnenfem Duas quidem gaturas , inquit ; uzi-

je') b tl

£a5 e[Je dicimus s. verum ;ofl banc adunatiogem P

KT

zamqua. [ublata jam im duas [elioge , unam ejje

erednnug Filii naturam tauquam unius , verum in-

/i mmïm.i

CQ .i&l l ,

buinanati €9. incavuatt.

E. S. Cyrillum exclu-

bism.

dere hic folum fctionem in duasperfonas, con-

ua Hareticos, qui dividenres (uüppofita , foli

(jS]

litrl

natureWüvine, non humans adorationem tri-

"0my j

buebant. Nature autem utriusque integrita-

AITUE ].

rem etiam poft unionem ubique profiterur. Ac

(Ontqn,

preefertim epiftola ad Neftorium ,. quae incipit,

!in, qu

Jutelhgo quosdam.. Quamvis, inquit, sarurz fnt

intm'ogara x

divere , vera tamem umioue co&umtes unum . uolis

Tf aj

j

Chriium e$ Pilum effeceruut:. uon quod zatura-

z

Ü

1

!

J

li

qum differentia propter umbouem fablata fit egc. Et

1

Ára dub

in commonitorio ad Eulogium presbyterum,

Ícribit; fe quoque non repudiare , quod Ne-

, df

TU

ftorius duas naturas effe dicat , cavuis eg. Fevbs

JX ny:

Dei diffeventiam figuficans s. efl enim alia. Fevbi,

«lia cavmis uatura : atíamen uniozem uud aolas-

r

T

€um 107 confitetuv egc.

Jüfi. 3. Irenzus l. 3. c. 2. Tertull. l.de car-

Ummanma:

ne Chriíti, c. 15. Greg. Nyffen. Orar. Catecher.

Difti;

podt

€. 25. Grreg. Naziànz. Orat. 42. de Pafcha. Cy-

prian.l de Idolis , ajunt , naturam humanam

fIcamus

vhandl

& divinam mifíceri per Incarnationem. Ergo.

3

Re Explic. autforit. PP. ajunt, utramque natu-

ram mifceri mixtione propria, qua fiat mifci-

[/

lf!!('ïifll

If

bilium alteratorum unio N. mixtione larpius ac-

I

!

* cepta; per mutuam amborum extremorum pe-

$ netrationem ;. & unionem C. Ita anima mifce-

jl

DN

h

338

. Dz INCARNATIONE

tur corpori.

Patres cum nihil: periculi effet;

» jmpendil

P

phrati hac libere.utebantur: poftquam illa Eu-

tyches abufüs eft, illam refugerunt.

S. . Au-

AH

guítinus, epift.5. ad Volufianum ejus ufumn per-

mittit, dum recedar auditor a confuetudine cor-

il

porum, qua folent duo liquores ita commifce-

( *;M]

ri, ut neuter fervet integritatem füam. Quam-

u

(

Sl

quam, uraddit, & in ipfis corporibus aéri lux

1

incorrüpta mifceatur. Er Deus Mund$, 7-

(ui ia

|

zamque ipfu[a per avtus. Mens agitat molem ; &9'

j goniæciair.es»

l

magno [e corpore mifcet.

d um

Zujl. 4.'Julius L. Papa, epift. ad Dionyfium

ts at

Corinthium, Gregorius Thaumaturgus in ex-

gia, lt

w

pofitione fidei, & Athanafius in traétatu quod.

cujus fragmentum citatur in libro Cyrilli ad

rereris xf

Reginas in Conc. Ephef. fcribunt , non duas

Bluns !sb

naturas, fed unam in Chrifto adorandam. x« T.

Ts2 Droer

Leontius Byzantinus , qui paulo ante V. Sy-

däum?own.4

nodum fcripfit, l: de fectis aétione g. & in frag-

;er'ne)ärios l

mento adverfus Apollinariftas Patrum deprava-

"r if

tores ait, opera iíla effé Apollinaris , & dictis

r

ifþgzqueeduob

Patribus attribui ab Apollinariftis & Eutychia-

nis ad confirmandam herefin fuam.

Sed &

g, grd

l

j

Gregorius INyflenus in opere contra Apollina-

VN

l

In,

LP.

rem multa ex epiftola illa Julio adfcripta recitat;

T9trm,

quae Apollinaris haud. dübie funt, non [ulii.

U

:

g

Quidquid autem horum fit; &. II. cum Eulo-

* lg

,

1o Patriarcha Alexandrino apud Photium Cod.

TRU n

230. Patres ,. dum negant duas effe in Chrifto

Pf :

naturas, nomen nature pro perfona ufürpafle;

Tib

ut excludant perfonarum in naturis fectionem,

N ]Ddl

W

]

ob quam non humaniati; íed divinitati foli

DEU

"A

r

A 0i

a00-

l

VegRBI Drviwr./

ticol d

339

m ] li

adoratio impenderetur, ur nuper ex Cyrillo

RE

oftendimus.

sufumP;;.

A- RTGE EU S.-v

tüdineqy.

cummifs Rejea. Mouotbeletavum ümpietate, vaturze buma-

l. (un.

qg opevationes €5' proprietates pevíetho at2ue inte

s at

gre au Chriffo viudicautur.

, ].

JOra Z. Diofcoro Gangram , quc Paphla-

i, g

goniee civitas eft in exilium ablegaro, ad

" fedem Alexandrinam evectus fuit Proterius vir

ionyfm

apprime catholicus , quem civium pauciores

As n quidem ,. fed honeftio

res fünt focuti . ceeteris;

1

"W5 - etiam mortuo Diofcoro ad (anam menrermn non

)

!

j

l

d

D

reverfis. Sch

ifmatis hujus auctores Timotheus

Ws . ZElurus Pre

sbyter ; & Petrus Moggus Diaco-

X &l

[1

nus a Proterio damnati? ; Martiano Imperatore

&

t V. 3-* defunéto ann. 457. feditione excirara Prorerium

ini* "per nefarios homines in Baptifterio

; ad quod

kmWM . confu

gerat; ipfo caenze Domini die interficit, ac-

(5 ceptaque a duobus Epifcopis ; qui ob crimina"

IjU*| exulaverant, ordinarione fedem Alex

andrinang

$d d

invadit ; ac Synodum Chalcedonenfem damnar.

Wi Quod flagitium, adnitentibus Epifcopis Catho-

Tecltil

, licis apud piiffimum Imp. Leonem, exilio luir,

n|i . primum Ganpram ,

tum Cherfonam deporra-

nl« «us.

Verum Leone' Imp. mortuo , cum Bafi-

uml

lifcus pulfo Zenone Imperatore , tyrannidem

( . arripuiffer an. 495., fedem Alexandrinam re-

u(urpafk,, cuperat, Timorheo Salophaciolo Chalcedonen-

i Tis fynodi propugnatore fugato. Hunc ramen

jj «cum Zeno anno a fuga fua a

m ite-

L E

-ltero imperiu

E

run

- Dr INCARNATIÓNE

l

440

rum affecutus, cathedre Alexandrinze reftituif-

m

fet, Timotheus ZElurus veneno fponte hautto

ais ii

Ei factio Eutychiana fübftituit

gt

extinguitur.

Perrum Moggum , nulla habita ratione 'Timo-

b us

jxi 1 d

thei Salopbacioli i. e. 4]bi, Epifcopi legitimi &

Catholici: quo comperto Imperator Petru

m

"ioniri n

Jàx, Gd

morte damnat: ac tantisper Alexandrie deli-

tuit , dum Acacius Conflantinopol. Epifco-

x'mcäqmm

:

n

j

"

fl

(

pus eid

em Imp. Zenoni fuaderet, ut amoto

oanne 'Tal

aià, qui Catholicus "Timotheo Ca-

furac

Miomc hd

tholico füccefferat , reftirueretur Petrus Euty-

chianus , eo quod füfceperit /enoticon, feu for-

a As

g Qu

mulam concordie , qua adniiffis tribus priori-

bus Conciliis General. Neftorio & Eutycheti

J tss Q

anathema dicebatur, ceeterum Synodum Chal-

n t

cedonenfem nec admittere cuiquam licebat, ne-

lm oX

que damnare. Quam ob rem Eutychianorum

volu d

iede? ]

quidam Alexandrie fefea Petri communione

cohibebant, ac deinceps conventus fuos feor-

(yo dl

] (s preng

fim a füo capite feu Patriarcha celebrabant,

"AxiQa?^oi ideo nominati, quod nomen , Acepba-

n dedius

lorum , univerfe Eutychianorum fe&te poftea

4 i df

adhzfit. Habuit Petrus Mongus , ita enim

VFu

ab aliis etiam nominatur, füze impietatis füccet-

tl orded

fores fex in fede Alex. Epifcopos usque à Zoi-

I 633' Sï'm

lum virum probe Catholicum , quem Juftinia-

'erdn d

nus Imp. Alexandrinum patriarcham nomine-* ,

r

vit.

Ir. Equidem Juftinianus Imp.. coactà Con-

Ü

lt

r

N

ftantinopoli Synodo Generali V. an. 553« CUra-

E l

go&rj

1]

ï

vit, ut diffidium Ecclefiarum Orient. to/ere [

Ti

pur, Patriarchis & Epifcopis omntbus fubfä:' W

yuOdjgjs 4

E

|

VzrRn2zI DrvtNr.

241

D h

bentibus & Conc. Chalcedonenfe cutm tribus

Onfe huj

ptioribus admittentibus : latebant tamen adhuc

X fübfr

multi in Oriente; qui Eutychianos errores, quos

ne Ti

Petrus Gnapheus & Severus Acephalorum dux,

| lcginmig

intrufi in Antiochenam Sedem Epiícopi, &

OT Dero

Alexandrini Patriarche difleminaverant , reti-

r d

nebant, & ad pofteros transmittebant.

J. Fnif

Ex hac hominum fe&ce orti fünt Monothe-

Ut àmol

letee ; Athanafio quodam Jacobitarum Eutychia-

Qotheo (

tU5 Funy

*

norum Patriarcha, Sergio C.P. Patriarcha, &

Cyro tunc Phafidis Epifcopo; auctoribus. Nam

i, fufor.

cum Athanafius , promiffione fedis Antioche-

bis r

n& obtinende fpe illectus ab -Heraclio Imp.

, buydg

duas in. Chrifto naturas fecündum Chalcedo-

hm Ch

nenfem Synodum in fpeciem confiteretur, ac

d.

vicitfim fübdole rogaret; utrum una in Chrifto

rclnoftny

voluntas & operatio, an vero plures effent ad-

mimnor, «

mittende ? Heraclius queftionem Sergio atque

[as f-"

Cyro decidendam obtulit.

Sergius Jacobitis

bt '

ortus parentibus ; & huic Eutychianorum Sectee

; Anple

clam deditus refpondit , unam in Chrifto vo-

ie polta]

j enum

luntatem effe & operationem. . Huic Cyrus &

ipfe Eutychianus non confenfit modo , .fed ela-

isfüccaf

tus ad cathedram Alexandrinam , celebrata an-

d ad'Lqi- à

nOo 633. Synodo , novem anathematismos ad

vtn

T

ii

j

herefin flabiliendam, condidit, quorum fepti-

y normur

mo unam in Chrifto operationem theandricam

afferebat.

)3&1 COH' |

au

kl

Ur ut autem Sophronius Monachus fancti-

5

,

:

tate & doctrinainfignis, ac poftmodum Hierofo-

y t

I

" lymorum Epifcopus convocata Synodo, literis-

* . que Synodicis ad Sergium & Honoriuml. Pa-

j bel;e

Ux

.

J

33

pam

l.

Ds ÍNCARNATIONE

342

| ia vll

am miffis , nefarize huic herefi fe opponeret,

f

atius tamen quotidie per Orientem diffundeba-

u

z G'æfh)

hd

tur: prafertim cum altero ab Honorii Papae

y Thæd()r [

st

obiru anno 639., Heraclit Imp. auctoritate pro-

diret Ex9s91; , feu Expofitio fidei, qua interdi-

"T

Eu

cebatur; nequis unam vel duas diceretin Chri-

Ííto operationes , & afferebatur unicam effe in

(

(

u

illo voluntatem; nempe divinam. Etlicer He-

J

raclius, comperto, quod dicta E:z/efis a Roma-

Vs

TA

W.

n

nis Pont. Severino & Joanne 1V. & aliis Epi-

i

[

fcopis Occidenrtis in Concilio Romano unacum ] Il

harefi Monotheletica fuerit damnata , profef-

i,

fus fit in epiflola ad Joannem fcripta, Ecrefis | Gsl

ilius non íe;, fed Sergium auctorem fuifle; J w

Pyrrhus tamen mortuoSergio fübrogatus eam-

um lx

dem in conventu Epiícoporum Conftantino-

nprüur,

poli celebrato confirmavit , & ad fübfcriben-

& Donmi

dum abíentes Prafüles miffis literis encyclicis |] J a

coépit.

N

b

" Anno 641. mortuo Heraclio parenti fuo lib

füccedens Conftantinus IV. Princeps bene Ca-

] tgefea

tholicus poft quartum imperii füi menfem ve-

7 p

neno necatur a noverca füa Martina, quae He-

Qire, due

racleonze filio fio imperium affectabat : verum

, & Mo

fexto tyrannidis ufürpate menfe illa lingua , hic

7 m füray

naío multati in exilium amandantur, & Dyrr-

u 105 7uj

hus qui a tumultuante :populo parricidii con-

]i

fcius & inftigator proclamabatur, fuga fibi con-

Tij Df

fülit. . Pyrrho fübrogatus Paulus ejusdem he-

nl

refeos particeps Imperatori Conftanti fuadet, ut,

Al

ad componendas altercationes, prohibeat, ne-

m nf

.ra- 1

D

quis poíthac unam,aut duas in Chrifto OPïx

Q

.'-wpoh'in W,Q

Vzrnrr Diviwf.

545

ODpttes

tiones aut voluntates preedicet: edicto nomen;

Ut

Tózo; Grese , forma , eít latine.

Hunc 7y-

pum "Vheodorus Papa una cum Paulo in hzerefi

Oflttemr

obfirmato damnavit.

Quod idem cum Marti-

1 i.

nus I. congregata Romz Synodo ro5. Epifco-

Iétin Cl

porum , preílitiffer an: 649. irati Imp. juffu

m efea

Conftantinopolim anno 654. & anno fequenti

1 l l

Cheríonam in exilium abductus, poft atrocif-

Ír; Rom.

fimas. injurias , afflictiones & arumnas fortiíli-

al l

mum.Deo 5pirirum reddidir.

OUHSCUm-Q

IlI. Conttante anno. 668. in Sicilia a fuis in-

hs profl

terfecto , filius ejus. Conftantinus TIoyevid zi

, bf

Grecis; Pogozatus, ícu barbarus ab Latinis

m fs

cognominatus , rebus imperii compofitis ; paci

Qp

etiam . Ecclefiee reddendee ftuduit pientiffimus

Atftnti

Imperaror ,. literis de Conci'io. celebrando datis

Áf

ad Domnum. Rom. Pont. quas Agatho , qui

d

Domno.an. 678. füccefferat, accepit. - Qui li-

I

benrer Imperatoris poítulato obfecundans, Ia-

rent fto

fübribus Epifcopis Concilium. indicit an. 679.

bene Q

atque ipfe anno infequente Rome 125. Epifco-

nfem ve:

porum Synodum cogit, ubi dua-in Chrifto na-

que He

turg, duse operariones & voluntares ftabiliun-

: Vrum

tur, & Monatheletica impietas. damnatur ; una

yru, r

cum fuis auctoribus, propagatoribus & fauto-

&

ribus Z2eodoro Pharanitano, Cyro Alexandrinos

ci d C0

Sergio, Pyrrbo, Paulo, €? Petro Conflaminopo-

)

alibiar-|

litanis Epifcopis, prout fynodice Concilii utrius-

od |

que epiítolee ad Imperatorem miffe teftantur.

fisi t

e.

Amplexi fünt hanc. Patrum Latinorum fen-

gt -

tentiam Epifcopi Orientalis Ecclefie Conftan-

li opeü-' n

tinopoli ia VI.Synodo Generali actionibusquine

Wpto

4

que

344

Ds INcaARNATIONE

dv

"

D

quþ'e an. 680. ac tredecim reliquis anno fequen-

n

te damnantes cum Monotheletica here(i dictos

at

m*näh

íex Epifcopos mortuos erroris illius affertores;

st

..DM

viventes autem Macarium pertinaciffimum hze-

reticum Antiochenum Epiícopum, cum difci-

fn )länoïnei

puio füo Stephano , & Presbytero Polychro-

g at

nio deliro fene , qui ad Sectam fuam proban-

U

b Iv'

:

N

;

l

dam incaffum tentaverat mortui hominis cada-

]

ver füfcitare.

Georgio Conftantinopolitano

&

m;ex

Epifcopo refipifcenti indultum, ut ad commu-

/ krgiumiäïiïüf

nionem- Catholice Ecclefiae gdmitteretur ET

Sedem füam retineret.

N

IV. Doéctrina erronea de unica voluntate

a, u

)

Chrifti quadrifariam accipi poteft. Prmo. Cum

j

l

j

jrim

i

L

negantur in Chriílo du naturz.

]ta xefert

p d9 t

errorem iftum Gabxiel Prateolus in. Elencho

M

hareticorum, Verbo, Monopfychite.. Secundo,

Sgiqp

Cum naturc diverfe in Chrifto nori negantur,

fitdi dj

fed tantum voluntatis humane potentia.

Er

LE nüit

hoc dubitabundus indicat Alphonfus de Caftro,

UI

V. Chriflus ,. haxefi 6.

Jevtio.

Cum nec po-

ht Í

xXentia ifta voluntatis nepatur , íed omnis ejus

(ömg)

actus, ut Cajetanus errorem Monothelitarum

h li Aje

interpretari videtur. (Quarzo. Cum & poten-

Cetaone

' tia & actus voluntatis fimpliciter admittuntur ;

ls ii

negatur tamen propria deliberatio ac determi-

] Miig]

natio voluntatis humang, ita ut dicatur volun-

] Drüfteng

tas Chrifli effe unica unitate motionis libera;

U

ut, ficut actio eleemofynz , licer plurium fa-

Agäf

[

cultatum actus requirat; una moraliter cenfe-

D p !Ocuu'(u

tur, quod unica volunratis motione libera fiat'

uerit fe

;| nl

itg voluntas Chrjüi humana non pot

1nove-

—

.'l' Ü Q

Vrn2I DiviN1.

345

10 feqm

^

movere. libere ad actiones proprias ; fed folum

Tel d

ex dererminatione voluntatis divinge , & ideo

Alletore

unica tantum in Chrifto fuerit voluntas, nem-

Inüm h.

e divina, unicaque operatio Theandrica. Hanc

um dj

fuiffe Monotheletarum mentem tradit S.'Pho-

Dolydn,

mas l. 4. conr. Gent. c, 36. & hic q. 1. a. 1. &

1. ptoba.

q.19.a.1.. Et colligitur ex epiftola S. Agatho-

lD] cd.

nis Papee lecta in Syn. VI. act. 4. & approbata

ODOltan)

a&. . Item ex libro Theodori Pharanitani ad

CORTIQU.

Sergium Arfenoitam Epiíc. in qua: Chrifii , in-

Tür )*l

quit, voluztas uza efl , €9 bec divina.... Op-

portuman. quidem eft ,. uos ita [entire, Q9 dicere ,

voltae |

omua, queque im buinanitate de Saloatore Chriflo

Wi Com

effa feyibuntur , unaum cogno[cere operationem : cu-

la r

jus autem opifiem , €9' creatorem ipfum Deum

1 Ed

Ferbum , inffrumentum. vero. humanitatem.

Et

71

Sergius epift. ad Honorium Papam : Quemad-

AL

anodum covpas nofhrum vegitur .. . . ab intelledua-

W

li &g. vatiopali agima. zo[tva : ita 69 im Domino

(lto,

noflro tota bumanitatis ejus con[pevfio ab 2pfrus 'ev-

n;c p

bi Deitare [omper im ommbus 1n0ta ,, Dei mobilis

ls cjus

(SeoxíynToc) evat.

Eadem Cyrus in conciliabu-

fiarum

lo füo Alexandrino , eadem Pyrrhus in dif-

pottt-

ceptatione cum $. Maximo Abbate ; eadem Pau-

Quntur;

lus in epiítola ad 'l'heodorum Papam, eadem

lterm-

!

Macarius Antiochenus in VI. Synodo actlione g.

e

r volur. |

prohitentur.

Quoniam autem Monothelete , tefle . S.

J

n |

Apathone in epiít. cit. tam varie, tamque con-

"T N

fufe locuti fünt in hoc argumento, ut vix fa-

j at

tis confliterit , quo fenfü errorem fuum affe-

.

ruerint ; quod bhzrericis omnibus familiare

vert À

e€

"

me t*

Y 5

[]

545

D& INCARNATIONE

p

4j

yli

eít, affertione duplici adverfus eos conclüde«

inus.

(

Dico . In Chrifto Domino fuit vera hu-

mana voluntas.

U»ä'

?

Probr. J S. Scriptura duas in

|

;ä?lïll

Chrifto voluntates.afferit. Matth. 26. v. 39.

ii

g

D

iVon. ficut ego. volo, fed ficut tu. Luc. 22. V. 42.

IN

4Von mea voluntas , [ed tua fíat. Jo. $. v. .. INom

»

j

j nor

Mi

d

uevo volumatem meam, fed voluntatem ejus qui

j u5

nifit 1ne. & c.6. v.38. Defcendi de ceeloy mon ut

ao Vi

jaciam. voluntatem meam ,

Jéd volumtatem.ejus qa:ï

d d

anifit me.

Probr. ]. Duas in Chrifto naturas & volun-

Ws

u

tates effe; tamquam dogrma fide divina creden-

dum definierunt Synod. Gen. VT. aét. 4. g. 11.

ais

Q a

à

DL

& 18. Synod. VII. act. 7. in definitione fidei,

& Concil. Lateran. füb Martino I. can. 10. & 11.

digchn

idem multis Scripturz S. teftimoniis probat

ll; u

li, cy

Leo M. epift.10.18. & 19.-

Prob. 1II. vatioze.. Voluntas. eft propx:ietas

drnta

at

natüre , non vero hypoftafeos: atqui in Chri-

flo preter naturam divinam, etiam eft natura

wide l

humana ; ergo licet in Chrifto fit una tantum

lii (

hypoftafis divina, fünt ramen duce voluntates

Tif

diftinéta.

Major. prop. Conftat ex myfterio

f11) 5000

«maqe

Trinitatis; ubi trium perfonarum una tantum

eft voluntas. Ita arpumentabantur olim S. Ma-

Guf

*

ximus contra Pyrrhum; Apatho Pap. epift. cit.

IT g

Jo. Damaícenusl. 3. c. r4.

Ciryf

Deinde Verbum affumpfit totam naturam

monem i

1 Qm,

humanam cum omnibus füis perfectionibus:

atqui voluntas eft perfectio neceflario, confe-

Tif j

quens naturam humanam , ergo & hanc Ver-

B)

bum

VrgnsI DiviNr.

347X

n

bum affümpfit. / ItaS. Thom.q. 18. a. r. & fqq.

Denique juxta PP. Verbum id omne affümptit,

Uvf

quod erat Sanandum : atqui in homine facultas

Irt i

intelligendi & volendi potitfimum erantSanan-

AE

dz, illa enim laborabat ignorantia, hzc infir-

mitate.

Ergo.

/

22 Y g,

:31. ]

Dico /J. Voluntas humana Chrifti füit per-

1 d h

fecte expedita ad eliciendum proprios actus li-

TT

beros etiam, ac diftinctos ab actu increato di-

vine voluntatis.

L

Aflertio ifthrec eque certa

eft fide divina ac prior. Probr. J. S.Scriptura

hvolon-

& CC. nuper citt. non de porentia folum lo-

& O. i

EU

quuntur, fed potitfimum de actibus voluntatis.

tepur|

]

Quod clarius adhuc patet Ifai.7. v. 15. Buty-

O f

vum 69 vnel comedet , ut [eiat vepvobare malum; $g

j

eligere bonum:' Electio autem eft actus facultatis

I'..Io.&x |

l prot

lbere , utin hunc locum commentatur S. Ba-

filius ; comparans libertatem , quam Chriftus

'oprferas

in infantia habuit, cum libertate Adami adhuc

n Chr

in ftatu innocentie : Adamus autem tunc erat

Enitüna

perfecte liber etiam a neceffitare: & Cyrillus

fntum

füb fin. Orat. 4. in I(ài. confentit.

üntate

Huc facit illud Jo. 10. v. 17. Ego pono ani-

yieri

snam jieam z nemo tolht eam a me : fed ego pogo

fanum

eam a 1e ipfo: eg poteftatem babeo pouenda eam :

s Me

€9 pote[fatem babeo iterum fumendi eam: . boc mati-

datum accepi. a Patre meo.

epiR. i

In que verba B.

Chryfoftomus fcribit, Chriftum libere fubiiffe

mortem, & liberam habuiffe facultatem vitan-

f RH

T

1 eam.

y o

Probr. I1. Ex ead. S.'Scriptura fcimus quod

Chriftus rnortem ex obedientia pertulerit ; Phi-

J Va- »-

lip.

n

.

Dz INCARNATIONE

348

M

lipl. z v. 8. Pa&us obediens usque ad. mortem:

»1

Nj

4 n

Quod fatisfecerit pro nobis, & meritus fit, If

[)

53. v. 7. Oblatus efl quia ipfe voluit. v. 10. .

pofuerit pro. peccate antmam fuam , videbit femem

J LUDIC

longevum. — Atqui voluntas divinz nature non

eft capax fübjeétionis & obedientiz : nec vo-

1N

luntas hamana eft capax precepti & obedien-

| a gt

tic , nifi fit libera perfeéte: & meritum ac fa-

tisfactio non confiflit in potentia , fed in acti-

I::sat.ni:ïcrxu?e

Ill HM

ts

bus libere ab illa elicitis. EÉrgo Chriftus habuit

T

Mu

2

N

voluntatem humanam perfecte liberam , &

m d

actus liberos voluntatis humanze elicuit.

um

Prob.1II. Monotheletze non negabant ope-

rationes Chrifti humanas materialitér & quoad

ne , w

qun a

fübítantiam, íed folum quoad modum : quod

( oOod

natura Chrifti numquam operaretur, ab intrin-

feco ífe movendo libere , more aliorum homi-

mennum,

irdasy

num , fed neceffario mota ac determinata a di-

vina voluntate.

Hunc errorem damnant Con-

dpinqu.

cilia & Patres , definientes , in. Chrifto fuiffe

hi.

omnes proprierates, perfectiones, atque ope-

ao

rationes natürd humanæ: harum autem ex

Jrm po

preftanuffimis eft faculras deliberandi , arque

As d

eligendi, cum propriis fibi atibus. — Quapro-

ts m

jdurm

prer Damaícenus l. 3. de Fide, c. 13. 14. & 15.

diftinguit libertatem in Chrifto divinam & hu-

titi Wï

1manam , ficut voluntatem & ícientiam , & alias

«] ag

pro: ng

duplices proprietates, quce duas confequuntur

naruras. Siautem voluntas libera humana erat

fullt g

in Chrifto , etiam operationes liberee volunta-

QU ii

tis in ipío erant: c

Kai Qu

rationem.

A

m potentia fit propter ope-

. m

. ARTI-

el

VreRBI Drvisxi.

349

i lls

jj

ARTICULUS V.

]

iif

"

Y j

Refpoudetur ad. avgumenta. Mouotbelerarum.

i f

Xf t

5b3.4 Ubil eft una perfona operans ibi eft

O

U DRC O

una operatio , a&oges enim fünt fuppofito-

Obedin.

qum: atqui in Chrifto eft unica perfona, ergo

E. [V. Maj. Alias in Deo

ümq fe |

& unica operatio.

] in d.

tres admittendee effent operationes, & volunta-

ls il

tes propter tres Períonas. . Operatio ergo fe-

m $g.

quitur naturam , que eft principium q40; pro-

[

ximum . ac eliciivum ut conflat ex anima ho-

AT Og

minis etiam feparata. Same Jampliciev velle na-

zure efl , inquiebat S. Maximus in Collatione

V qd

Per(onalitas vero de fe iners eft

: qui

cum Pyrrho.

abintin-

& otiofa, merus naturz terminus & comple-

Im hom.

mmentum, qua reddatur natura tota, fingularis,

individua, quee ita conftituta denominetur prin-

12 d-

d- |

cipium quod operationum.

j fuffe

luft.1. Impoffibile eft; duas effe in eadem

perfonanon diícordes voluntates; ergo in

Chri-

K ope.

R. /V.

Q ,

fto non poteft effe nifi una voluntas.

"Antec.. Si won efl po[fibile, inquit S. Maximus ad-

aque

verfus Pyrrhum, effe frmul 1 una 89 eadem per-

Ijpro-

oma duas qon coutvavias voluntates ; igitur opimio-

A.

.

ue tua po[fibile eft effe , fi contvavie won [int. Non

autem eífe contrarias in Chrifto voluntates ita

&us r*

probat: nam talis voluntatum difcordia vel

gunr i

MW

fuiffet naturalis, & habuiffet Deum auctorem ,

quod impium eít dicere; vel fuiffet cffe&tus

VOl

Lj

peccati, quod dici non poteft; cum Chriftus

T

peccatum non affumpferit.

4nft.

W -

|

350

Ds INCARNATIONE.

j m

Jift.2. Voluntas humana Chrifli refupiebae

as t

1mortem quam divina voluntas imperabat.

if

M

Erpgo erant due discordes in Chrifto volunta-

|

j

iIli

tes

. IV. Conf. Appetitus fenfirivus & infe-

lat ]

rior humanitatis Chrifli motum fibi ab auctore

Ym 1

|

iil

tii

|

naturg impreffum fequebatur , tnortem aver-

fando, qua ex parte Deo conformis erat, etiam

dicendo, rzrag[zat a me calix ifle: appetitus au-

MM

1

(1 000

tem füperior &rationalis mortem a Deo impe-

ratam acceprabat dicendo ; zoz ficut ego volo,

k T

Jid ficut tu, Math. 26. v.39. Nulla ergo hu-

mana voluntas Chrifti divine adverfabatur.

äz-"n, Va

Ob;. II. S. Dionyfius 1. de divin. nomin.

Ti a

W

o d

i

unamn ,.a; e[fim C/a;fz'/io theandricam a&tionem.

E. S. Doctorem non dixifle, u2j íed zovam

pfos ia

a&ijonem, prout etiam epift. 4. ad Cajum fcri-

jv l

bit. Ex hoc teftimonio cum liquido conftet;

vt d pop

Ts ia

duas in Chrifto operationes effe, heretici tex-

tum corruperunt, ut Martinus L. in Concil.

fo vbaiur.

Later. & PP. Synodi VI. a&. 14. notarunt.

3 nbf

d ref

uamquam etiam uzam aCuonmem tbeaudricam

dixiffe S. Dionyfius poterat fenfu Catholico;

Oil

tum propter unitatem füppofiti , in quo ambae

(

nature erant conjuncte , tum propter opera-

dmpum rel

jl

tiones quasdam , quae nature utriusque con-

1 Voluntte

curfum requirebant , ut mortuos verbo füfci-

] "tttionm

tare, tactu corporis morbos curare : nam alice

9? li

actiones in Chrifto erant folius humanitatis pro-

atf i

prie,ut manducare, dormire; aliee erant pro-

] n diie(

prie divinitatis, ut dimittere peccata , S. Spi-

Vg

rium dare. lta S. Maximus contra Pyrrhum..

"[ Ql

Y

D.

18 idn

*

Vzgnz21 DrviNr:.

351

JuflS. Auctoritate Patrum aliorum.

refugiebzz

E. T.

"Xu, — "lheophanes Presbyter & Abbas, act. g. Syn.

) VO]llmg.

VI. teftatur $. Athanafii texrum 1. de Salurari

5 nf

(Chrifti adventu, truncatum ab lhi;reticis ad-

Q i

ductum fuiffe; integer enim relatus indicat,

I ayer.

Chriftum fmffe fiue cavgalibus voluntatibus, &

1 etam

cogitatiouibus bumaris (i. e. perverfis & culpabi-

fa.

libus) quza foEus divinitatis voluptas im. o fuitz

20 Is

non quidem quoad naturam , fed quantum ad

f wl

regimen & dire&tionem, ut.in aliis hominibus

t00 l.

juttis.

II. S. Grep. Nyflenus ,. cit. act. 12.

RUT

[

Syn. VI. adverfus Eunom. fcribens , divizita-

onin,

zem per covpus , quod iuduit, bomimum ommium

UT

vevera Jalutem operari, ut propria fit cavmis per-

m

peffto ,. .Dei autem operatio , nihil Monotheletas

jun fa.

juvat: libera enim hominis cujusque perpeffio;

Confe

vera & propria eft actio humana, ut S. Maxi-

Mp

mus inífinuat ; operatio autem omnis in Chri-

Condl

fto tribuitur Deo Verbo; in quo natura huma-

na fubfiftit.

Eodem fenfü S. Maximus Patrum

Tarunt,

d

aliorum teftimonia in fpeciem contraria ex-

onit.

l0

ambe

Obj. ZI]. Ipfe Papa Honorius in epiftola ad

Ia

Sergium refcripfit unam rantum effe in Chri-

fto voluntatem. — & Diff. /4[J. veícripfit, fenfü

; con:

füfc-

heereticorum, unam tautum effe in Chrifto vo-

luntatem divinam N. refcripfit; in Chrifti hu-

m d

15 pIO

manitate effe unam tantum voluntatem concor-

EEE

dem divinz C. Sergius C. P. Patriarcha, in fua

n

$

ad Honorium epiftola, calumniabatur Sophro-

.

nium & Catholicos ; quafi admitterent in Chri-

TO.

. fto duas voluntates humanas inter Íe contra-

rias?

352

Drz iN CARNATAIONE

j

foi

rias, voluntatem fcilicet carnis & fpiritus ; qua-

les füunt in natura hominum peccato Originali

;«J ; Ht

corgupta: hoc nesabat Honorius , multis S.

Scripture teftimoniis oftendens, effe um vo-

i

j

ul

130

q

lustatem. Dni IN. 9. C.. quia profetlo a divinitate

affumpta eff moftra matura, son culpa ; illa profe-

nf

ï

m (

tld (

l

AV

&o, que aste peccatum cveata eff , suom que pofl

vevavicationem vitiata... ..

Nam lex- alia in

ag

jl

qnembris aut . voluutas diver[a zon fuit , vel con-

s n

gvaria Salvatovi, quia [upev legem natus eff buma-

Ingont

zue conditionis. . Quibus verbis, ur inquitS. Ma-

uT

vletn t

ximus in epift. ad Marinum Presbyterum, adeo

non confenfit Honorius Monotheletis, ut po-

(volits w

tius faffus fuerit, & etiam ftabiliverit , aliam

p

]

eífe ac diftinctam voluntatem humanam . in

;

n

Ti

Chrifto, preeter divinam. Id quod JoannesIV.

Honorio cogvus , & ejusdem, poft brevem

o Ban

aliquot menfium Severini Pontificatum ; Suc-

Mfa$

ceffor confirmat edita ad Imp.ConftantinumIV.

H ,

Heracdii filium apologia pro Honorio, cujus

qoitgm

epiftolis Monothelete ad fus herefis patroci-

H dampy

nium abutebantur: ubi etiam Honorii inno-

Ipus

centiam tuetur teftimonio Joannis Symponi Ab-

Qd en

batis, qui fuerat Honorii Amanuenfis , & ex

Moyohele

ejus perfona epiftolam ad Sergium fcripferat.

fire g

--

Cujus quidem Joannis Symponi, viri virtuti-

dj Mi

(

bus & eruditione toto Occidente illuftris atque

] Doipi (

etiamnum füperftitis , ac ore proprio Hono-

Ammady

rium vindicantis auctoritas pluris facienda eft;

& (üpmye!

quam calumnia Conftantinopolitanorum

[0 73

tl d ne

.

motheletarum , quas pro füo affe&u perverfo

u

effutiebant in Pondificem jarn tunc demortuum;

a

: '*quuif)l

/

*

D

Vzns821 DiviNI:.

353

'Fl'füs)qu!(

ut eit S. Maximus adveríus Pyrrhüm .difpu-

rinn]

tans.

Iühgt

Jufl. i. Honorius geminam operationem

HU

repudiabat : atqui etiam. Monothelere hoc fa-

tj

s

ciebant ; ergo ab his nihil differebat.

&. Diff.

il [J?sz

Maj. geminam operationem repudiabat fenfu

l

] qme. W

plane Catholico C. feníü heretico IN. Honorius

"

!T.

ad componendum litem inter Epifcopos Orien-

- tU tj

tales, quam in verbis rantum confiftere Sergius

if h.

mentiebatur, precepit, ut abítinerent a phrafi

it$ M.

geminarum operationum ne cum Neítorio

Im deo

videantur fentire; ut etiam) unius operationis

S., W Q

& voluntatis vocabula füpprimerenr ; ne in Eu-

àt, qdum

tychetis impietatem recidant.

.

Hsc eadem fer-

U

us in fua epiftola, & Ecthefi, ac poftmodum

VOU

Ri

ypusConítantis Imp. nomine editus przcipie-

l brern

bant, fed animo heeretico, ut exitus declaravit;

m -

Iufl.2. Synodus VI. Oecumenica damnavit

inumly,

Honorium ; & ejus epiftolam eodem fenfu,

Qs

quo Sergium & alios Monotheletas, & eorum

parroci-

Ícripra damnavit ut conftat ex actione 13. & 18.

i Inno-

Ergo vel Synodus Generalis a Summo Pont.

onidb-

apprabata etravit; vel Honorius Papa fenfit cum

t

Monotheletis.

E. Si acta VI. Synodi hac in

jpfet

parre Syncera fint , quod alias examinandum:

viit

4d. Ma.

Cum Baronio Bellarmino & alus

js aQ

"]heologis Catholicis : Synodus Generalis

damnando Honorium erravit in decidendo fi-

) H

n eh

dei dogmate IN. erravit rantum in facto par-

um M

ficulari & perfonali C. — De tali Synodorum

«

- Gen. errore S. Auguftinus l. 2. c. 3. Concilia ipfa

emen-

uU.

v pleuaria inquit ; feepe priora a. pofievioribus

W

aag-

L od

354

Dz INCARNATIONE

l

dantur , cum aliquo experimento. verum apevitue

I,

T

j n

uod claufum erat , €g' cogno[cituy quod latebzt , [ine

?

ullo typo facrilegee fuperbue egc.

Ex eodem fun-

edi PU il

M »X

ï

damento explicandum eft; quod in altera parte

argumenti dicitur: Synodus VI. damnavit lite-

ras Honorii, abfolute, fecundum fe ; in fenfü

p

proprio & literali accepras N. damnavit illas in

rvqx

fen(ü alieno & perfonali preefüumpto Honorii C

LW[" me

j

.(. !

Hinc difl. etiam Confzg. Synódus VI. damnando

literas Honorii erravit circa fenfüm perfonalem

UI

y At

& préfümptum auctoris C. erravit circa fen-

fum proprium ac literalern textus dogmatici N.

1 u ;»minm*

Epiftola damnabatur relate ad mentem & inten-

n

tionem Honorii, qui falíà preefümptione judi-

T

f

l

!

cabatur plus zequo in partes Monotheletarum

!

inclinaffe , ex eo quod ad Sergium feripfiffer:

: i

Kiec noliscum fratergitas veflra preedicet , ficut eg

qm m

ea voliscum unanimiter pyedicamus , bortantes vos,

gt 1

ut umius vel gemime uove vocis induttum opera-

at

zionis vocabulum aufugientes , umum nobiscum D.

deons m

9. C. operatum drviuitus azque bumagitus pradi-

i

ceis. Que doctrina in fen(ü proprio ac literali

taib lr

uem Honorius intendit; plane quidem Catho-

nf

lica eft, & ex Concilio Ephefino prompta nec

Wb i

ideo a PatribusSynodi VI. repudiari potuit: ve-

üre il

rum ob communicationem cum diéto Serpio,

Go

& fimiles loquendi formulas, &intempeftivam

lm t

filentiiunius aut duarum operationum indictam

5 (00yy

ceconomiam, &quod Monothelete ad fe ruen-

MA

dos, Honorii auctoritatem impudenter usque

« t

proferrent, accidit, ut eadem cenfüra dignus

J v Quj

€x errore commnuni hïb:retur.

!7]?.

4

VrnsI DiviNi.

355

Ti

(ht

Iuf 3. Si priorum Synodorum errata in

lt

M&l

fa&dis períonalibus a Synodis pofterioribus

Qhnp.

emendari poffunt, cur ergo error ifte finpula-

d a

ris Synodi VI. in damnarione Honorii admif-

Quniyit i

füs, poítmodo non correctus fuit ? ». Cor-

5in fen;';

rectus poítea fuit ab Leone II. qui in epiftola,

àVit masu

quaSynodi VI.a&ta confirmat, ad Imp. Conftan-

LInori(

tinum ita Ícribit : zZzatbematizumus zovi evvovig

Ainand)

anventoves , 3. e€. Z Deodorum Phavanit .. . mec

etfonzln

won e Honovium , qui bauc Apoflolicam Ecclefiam

Cltc .

yon J4poftolicee traditionis do£hvina duffravit ; fed

QtN,

profaua proditzone ammaculatam snaculari permifit.

D.

tin epiftola ad Epifcopos Hifpanice: eum 7o-

Xone d

30Y10 , .

ui flammam beretici doginatis uom , ut de-

Yudbton

euit J

olicam au&tovitatem , 2ncipienterm extin-

J

xit Jed uegligendo confovit.

Ubi Leo II. judi-

1f

cium Synodi de Honorio & ejus literis laturn

U

correxit , non direéte quidem , ne Synodi

I i.

auctoritatem elevatet;j & aníam «daret Mono-

imm ].

1heletis illam calumniandi, (ed indireéte: fecer-

nit enim;eum ftudiofe ab Hereticis, & alias ob

iv pred.

""'A ,!j"";'*

y liergl

caufas iplum anathematizat, nimirum quod

iCatho-

tranti momenti rem Ííine debita dilipentia tracta-

Dt t

verit; quod erga Sophronium ftrenuumi ortho-

t ve

doxw fidei defeníorem iniquior fuerit; quod

Stpu,

cum Sergio comtnunicaverit; & ab hoc propo-

pl *

firam de una vel duabus operationibus reticen-

n |

dis economiam , non praemiffo Synodali exa-

jf p

mine approbaverit; quod Cyrum Alexandri-

RUs i

num feptimo füo anathematifmo unam opera-

tionem Chrifli predicantem non re

j ins L

prefferit;

y . nec ad palinodiam

rit.

Foöge

4

Ll

7

CA-

s

;

v

Ds INCARNATIONE

356

..JOTheW

CATPTT: YX

|

De commuuicatione idiomatum ature utriut-

nqlh l

Dl

que orta ex unioue bypoftatica.

Il

ARTICULUS I.

T.

"

4dn detm im Chriflo - communicatio. idiomatum

z

naturee utviusque ?

Ota 1. Communicatio idiomatum larpius

Yreuox Q

ü

accepta eft mutua predicatio nominum

«

N

divinorum & humanorum de Chriíto &

C.'.'.Ofr'&l

Siïh(?u

de fe invicem.

Hoc feníü dicitur idiomatum

ii

T

D

U

E

il

.communicatio , quando natura divina de hu-

mana, & viciffim natura humana de divina; aut

g

"

T

quando ütraque natura de füppofito ; at füp-

pofitum de utraque natura preedicantur. Preí-

gupde

l

[

fius ac mapis proprie dicitur cornmunicatio idio-

T

matum , cum proprietates natura divinz de

(

Z

j

/

!

V"C

proprieratibus nature humane, aut viciflim

147 (f

1]

. proprietates naturae humanee de proprietatibus

tl

gW

narürz divine, aut proprietates albersss natu-

i, Q

;lv

r& de proprietatibus perfonalibus, aut proptie-

lin.])

tates perfonales de proprietatibus alterutrius na-

gominum i

ture vere & in concreto pradicantur. —A4fio

t ambym

bujus ligüet. — 1doum, greece, proprietatem lati-

t oryr

nefignificat : erpo preedicatio mutua proprie-

Vib lfg

tarum eft flriéte & magis proprie communica«

L(.OF.M;g

"

v

| tio idiomatum.

ucff.

ANota 4J. N

eftoriani ; ciuod veram & fub-

J'tum A

ftantialem humanitatis cum Verbo conjunctio-

« d'üpridr

nem in Chrifto negarent, confequenter veram

*

[/

em in

[f

& propriam idiomatum communication

D

h Cs

'€COln- «

Vzrxn2I Drivirws.

552

Diviuo

compofito "Theandrico inficiabantur.

r

Verbo, inquit Neftorius 2. ad Cyrillumepifto-

lU

la, edfcribere nativitatem , paffiogem , mortem ;

ceterasque. cavms proprietates . . .

mentis eff

[/

áut ethuicorum anove vere errautis , aut certe /Apol-

linavii, Jrib, aliovum.

ue bereticorum anorbo,

V Md

aut alio etiam graviori l

abovantis €gc.

[

Aliquam tamen , que in morali utriusque

U Iargius

naturz unione confiftebat, praedicationem mu-

TDominum

tuam quorumdam nominum admittebant , nam;

Chrido

ut norat S.'l'homas , q. 16. a.4. Q. Siqua no-

üiomtum

mina fumt, que pertineve

offuzt ad utramque na-

h t hn |

zuram , de talibus predica

j

untea, que fumt utvius-

TY

que matura, ficuz boc nomen Chriftus vel Dominus.

Oa p j

Unde concedebunt , Chriffum effe natum de F'irgine,

n D

e2 fuiffe ab eetevmo: mon tamen dicebant, vel Deun

Dicino d.

satum de. F'irgine, vel bominem ab cetevgo fuiffé.

diite d

Cat bolici vero pofuevunt bujusmodi, que dicumruv

; vaiim

de Chriflo (Jfve fecundum divinam naturam frve fc-

netatus

e.

eunduim bumanam) dici po[fe tam de Deo; qu

às tl

bomine.

Cum quibus Catholicis

proprie

Dico. Datur vere ac proprie communicatia

IU5 -

nominum & proprieratum hypoftafis Chrifti,

, dutio

& ambarum naturarum.

Probr. L. Vere dici-

gm t |

tur Jo. 1. v. r4. Z'erbum cavó fattum eff. . 1. Jo. s.

propie

v. 18. & feqq. Aét.g. v.37. Sefus of Pilius Der.

t ïf

1. Cor.2. v. 8. dicuntur Judei JDomuum glorie

!

crucihxiffe. Chriftus Jo.8. v. 58. de fe ipíé aitz

mál- |

|

Priusquam /dbyabam fievet , ego [um , ubi f& eeter-

ypi-

. nüm predicat.

|

Prob. 14. C. Alexandrinum celebratum à S.

i t

jpnng . C

efinum, repetens 12.

yrillo; C. Generale Eph

Ana-

k o

3

358

Dsg INCARNATIONE

Anathematismos in C. Alexandrino latos & ad

emr J&

J

'h.nü

iNeftorium miffos : C. Lateranenfe füb. Marti-

a

nol. & Synodus Gen. VI. probans epiftolam

I

Vr

h

Sophronii; decidunt, voces omnes divinas &

humanas & mixtas eidem attribui Chrifto, Ma-

j

riam Matrem Dei efle, cumtamen mater fit hu-

(t

J

A

jus hominis. Idem tradunt S. Cyrillus epift. ad

Acacium , l. ad Euoptium, & l. deFide ad Re-

h

A02

W

ginas: Gregorius.INaz. Orat. 3. de T'heologia,

1

& epift. 1. ad Cledonium: ]o. Damafcenus l. 3.

non f U

bdpennt

, deFidec. 12. Anathemathisinus 4. Conc. Ephetz

j

ita pronuntiat: Siquis duabus pevjanis vel bypofla-

u

TT

TO

fibus eas voces attribuit ,. que im Evangelicis eg

«d'poftolzcis [eripturis paffün occurvunt ,. quave &

d

du

i od

Jautlis de Chriffo., aut a Chriflo de fe ibfo ditla,

Junt ,. eg alias quidem bomini [covfum a Fexbo: Dei

TRTOTAIU).

€onfidevato ad|cvibit , aliag vevo tamquanr i dwi-

figpüium

nam majeflatenr convenientes foli . Feubo quod ex

]u iq

Patre ejL, accommodat , Anatbema fit. Conftan-

fo Verhi

- tinopolitani HI. Synodi Gen. V. canon 6. (ümptus

Ti DOm

ex.can. 1. Ephe(üini Conc. //gui abufive &9. uon

o

vere Dei geuitvicem dicit fan&am gloriofam [emper

E (qppon

V'ivgiuem Maviam ....€g momu proprie eg. veye Dei

Qþj.l. l

genitvicem ip[am confitetur. .. . talis amatbema fit-

Wt per

Prob. I1/. Quando plures nature vel forme in

Dearil

eadem períona conveniunt, eeedem & de hac &

D0, o d

de f& mutuo; etiam fecundum proprietates , af-

k f

firmari in concreto poffünt : atqui in Chriíti

h ptin

. fuppofito conveniunt naturee divina & humána;

m

illa quidem per identitatem , hec per unionem

. flfnmmig dan

hypoftaticam ; ergo poffunt ambze de fe mu-

lis illarum

EL

fr

tuQ, ac de p?rfona ; & de his fingu

pro- ««

VERBI wavmr.'

359

]

ity f

roprietates, & hee proprietates de fe mutuo, &

ib

DN

e converfo ille de proprietatibus vere in con-

15 enífr

d

creto enuntiari.

Major patet indu&l. Quuia Pe-

$ ( 15«

IV

Til

trus confiftit ex corpore & anima, recte dico;

lo

N

eft corporeus, animatus; corporeus eft intelli-

Taterft

ens,, eft doctus &c.

lreníl d

1$ 6pl

lj

Confirm. Concreta nomina naturarum, per-

C d

i

fone , & proprieratum habent idem rectum;

lol

21

& pro. hoc: fupponunt. . Atqui fi varia nomi-

Cents

»

na concreta. habeant idem rectum , unum vere

ic.Eplil

de alio. enuntiatur : ficut vere affirmo, al/ura

abf

eft dulce , dulce efl albutn,, quia ambo conveniunt

Mgini te

in eodem recto.,, quod. eft lac; Ergo. — Major

?

^

quact

declavatuv.

Sicut concreta. accidentalia dicunt

in recto. id quod. habet: formam : ità concreta

IT

iLah D

naturarum & attributorum. habenr. pro. recto

m ii d-

fuppofitum : nam. fuppofiti eft habere- natu-

b gt s

ram & ejus attributa. —Ergo. fi in. fuppo-

Conftn-

fito Verbi conveniant natura. divina. & hu

ümpus

mana;. nomina concreta harum ,. & earumd

? 6 1l

proprieratum habent idem rectum,, & pro.co-

m a

dem (üpponunt.

1/77/7

j

Qb;. £. Exfi corpus. & anima tamquam duae

m i.

naturz perfonam Petri conftituant ;, non tamen

orme

ipfé aut illarum proprietates poffunt de fe mu-

dehact

21

tuo, nec de Petro ipfo affirmari, aut Petrus

ts d

deipfi. Ergo licet natura divina & humana

n i |

in perfona Verbi conveniant, noninde orietur

L hum

communicatio idiomatum.

x. [N. Copf. Ratio

ao

difcriminis datur ex iis quz hac difp. c. 3. a. 4-

jf m

e

Concluf. 2. deinceps difleruimus. . Ex corpore

jinim a*

G anima fit in Petro ftricta compofitio /ujus exe

4

j5

ptO- ' v

.

V

4360

D& INCARNATIONE

bis, non vero Pbujus ad boc : neque conveniunt

[

gt

j

VM

gt

ambzae illee naturze in eadem períona , fed , tam-

x

1 h

1f

ii )

quam partes in eamdem perfonam,/ quam

1l

dU

componunt ; neutra ergo illarum eft ipfum füp-

!

j

ofitum , fed aliquid ejus:. ergo cam enuntian-

tur defe mutuo , aut de Petro, non eít idem

!

j

reé&tus ex parte pradicati, qui eít ex parre füb-

pl

PT.

jecti.

Econtra fi dicatur homo , corporeus,

[

i (a»:ïm g

vivens, hac pradicata effcrunt fuppofitum, &

t B

ü

habent fe ut torum, concretim . ex quinque

predicabilibus, qua omnia fünt univeríalia &

Qig. n

recta ponuntur in preedicamentis : fünt igitur

r u

tora & important füppofirum idem , quod in

yis

fubjecto exprimitur.

uodíi omnis natura

tim lpl

—

pradicari poffit de quolibet individuo cui con-

dicrimsy

venuit; quocunque illud nomine fignificerur: &

fa i

Chriftus fit individuum, cui ambze naturze con-

i, Dosedt

vgpiunr; profecto natura divina & humana,

tittde li

Das, Vrb

€ earum proprietates pradicari de Chrifto

^

poffunt, quocumque hic nomine fi

R DAUR

gnificetgr ;

five Deus ; five homo appelletur.

Y5: us

Q^. HI. Videntur ejusmodi enuntiationes: im-

TV lrori

mortalis mortuus eft; eternus natus eft in tempo-

10, 6 ol

re &c. involvere contradictionem. &. JV. ffert.

Utl a m

Paradoxa haec quidem fünt, &in fpeciem contra-

ln en

dicentia; fed quoniam de eodem füppofito ob ra-

Tedting,

tionem diverfam predicantur, verz contradi-

T n qys

&tiones non fünt: nam Chriftus qui fecandum

QU* Dradn

maturam divinam eft immortalis, fecundum hu-

u

fnanam , quam habet; mortuus eft, & natus in

tempore.

Quapropter Neftorio Ephefi in

j ; ia o

hanc blasphergiam crebro crumpenti: Zümeftrem

!

Vzmn2I Diviuri.

561

j COmen:tï

sut trime[lvem. Deumn mon dico , B. Cyrillus in

H fed)(c

defenfione anathematismi quarti ita refponder:

um, M

ANon im duas pev[omas , [ed tamquam 1n. umum

&Wllm Áj

Chriflum, £ Filium, € Deum , Evaugelicas 89

11 enpp

SS. Apo[lolorim. veferentes voces , neque. droinam

00 &i

J

ejus iminuimus natuvam eg gloviam propter bu-

* Darre fj

mana, meque difpen[ationem megamus , fed pro-

COtporets

]

[

tev 2o$ faclam e[Je ipfrus F'erba. incaruationem

Xtun,

crediouims.

Ex diétis

Y Qung

Verlla &

Colliges. Cum Chrifti fappofitum duas com-

fur Wt

ple&atur naturas , heque & hypoftafis pro-

l qui

prierates füas habeant, communicatío idioma-

lls n

tum fextuplici conjugarione per mutuas prae-

d qias

dicationes poteft confiderari.

Nam l. Natu-

Vif

ra humana predicatur de divina, & viciflim :

TEU QO

ut, Deus eft homo,

II. Natura utraque enun-

E hum

tiatur de füppofito, & contra: ut, Verbum eft

b Chrily

Deus, Verbum caro factum eft.. III. Proprie-

Vifceht ,

tates nature preedicantur de natura, & e con-

verfo: ut, Deus eft mortuus pro hominibus.

Jnes: -

IV. Proprietates naturae efferuntur de fuppo-

Dtémpo-

fito; & reciproce: ut, Filius Patris seterni re-

VAf

furrexit a mortuis.

V. Proprietates nature

T Oi

humang enuntiantur de proprieratibus natu-

00b

e

re diving, & vicifim: üt, immortalis exfpi-

conrt. |

rat in cruce.

VI, Proprietates naturae utrius-

f |

que pradicantur dé proprietatibus füppofiti ;

nimir |

& vice verfa: ut, coxvus Patri aterno appa-

unsin |

rui; in tempore natus ex Virgine,

j n v

Jf !

Zy

al 'ï'-f

ARTI-

362

DzgIxcaRNATIONE

AR ITCULUS L

lvt f,iu-*mOdi

1l .

n

Cauones. án idiomatum, communicatione [ev-

gtl

vandi.

qf

Ota. Suppofitum nature vocatur concre-

)

Ti

tum fübftantivum & abfolutum, ut homo,,

quia habet formam ut naturam propriam; non

1 hiT

vero ut adjacentem. — Concretum adjectivum.

* i :

eu denominativum eft , quod fignificat for-

g m

mam quafi adjacentem fübjecto. . Hoc iterum

« gt du

bifariam difpertitur, aliud enifu eft mere acci-

J

i& pg

dettale, quod fignificat in obliquo proprieta-

:

&

tem aliquam, ut album , mortale ; eternumz

hn at y

aliud eft quaf£ fubflantiale, fignificans naturam

|

Tuns m

totalem ,. ut humanus , divinus , dominicus,

n

deificus , deifer ; nam in fübftantiis porteft,

! cat af

praeter nomen abfítraétum & concretum füb-

Mp

flantivum, erjam nomen denominativum co-

fytgit;

gitari, quod fumitur ab aliquo extrin(eco, vel

t if

ab aliqua parte rei denominate : ut cum homo

tujt &

dicitur bumanus.

t D Fl

JDjico.I. Concreta fübílantiva , quee alter-

|- lLs

utram naturarum , earumve proprietates figni-

| ff

ficant , vere predicantur de concretis pofitis

j um $7

pro perfopa Chrifti, nomine Dei vel hominis

| tsf

fignificata : modo non importent fuppofitum

8:gly

creatum, nec ad(ir reduplicatio aliave reftri-

1 H DCO j w

7

étio , nec enunciatio favear hzreticis.

Ratto,

l bäbensh

il

Si concrera fuübítantiva nature divinz vel hu-

VAmj

manse de fe mutuo, aut de Chrifto predicen-

1

tur, idem eft fübjectum , .quod predicatum ;

ergo vera eft praedicatio. — Pro2. 4utec. Con-

4 Ug

1 fï.'a!um)æ ]

' creta

Vzn5i DiviNr.

363

[

creta ejusmodi dicunr in recto fuppofitum ha-

bens naturam divinam vel humanam ; idem

Itf f -

autem eít in. Chrifto (uppofirum habens natu-

Ereo.

xam utramque.

Ut CODCN. |

W

Unde couficitur 1. Veras & proprias effe

1j Uï'hümoI

has enuntiationes, Deus eff bomo, & , bomo e[t

'Pffäm, m

?

Deus.

Ia S.'Thom. q.16. a. 1. & 2. ubi hanc

Jeintn

addit rationem : quod in concreto fignificat

Vfigt f

naturam communem , poteft füpponere pro

lcitenm .

quolibet contentorum fub ea: atqui períona

TWt qui,

Verbi, pro qua fupponit hoc nomen, Deus;

Droptiets-

eft verum füppofirum. nature humang; ergo.

ÉUR

homo vere predicatur de hoc nomine, Deus.

D tumm

Hanc rationem communicationis idiormnatum

dininie

indicant S. Auguftinus l. . de peccar. merit,

U ol

c. 31. Caffianus de Incarnar. c. 22.1. 6. & Leo

Tem (I.

M. epift. 83. ad Epifcopos Paleeft. /Voz izter-

lljgm Qv

eff , inquit ; ex qua Chriflus fubflantia nomineruv,

o . |

miomo ,

cum , infcpavabiliter maneute unitate. pex[one ,

idem frt. &5 totus bominis. Filius proptev. caruem;,

t2 Dei Filius pyopter unam cum. Patve deitatem.

Xe ier

II. Veras item effe has enunciationes; Deus

ssl

fa&us efl. bomo , Deus fatlus: eff bic bomo. . Ra-

pl

tionem S, Thom. a. 6. hanc affert: vere dici-

hominis

tur Deus factus, quod predicatur noviter de

gultum

Deo : at homo, hic homo novirer praedicetur

t reftrj- L^

de Deo; vere enim in tempore Verbum eva-

; M

fit habens humanitatem, & affumptione hujus

2v

huranitatis factum eft (uppofitum humanum,

yadite

Ergo.-

;

(;

- III.. Etfi propofitiones iftee , Chvi[fus eff ens

p ..

Crearuimn , ej? ereatura , vexeefint; nam Chriftus

|

n

figni-

D

364.

Drs INCARNATIONE

('Trzwm! W

fignificat perfonalitetem cum natura humana,

(

Dsh

quod compofitum feécundum aliquid fii per

dun.

veram actionem de novo accepit effe; & con-

M

AW

fequenter eft crestura , totusque fenfüs pro-

qum m

1

pofitionis fit ; Chvaflus eft fuppofrtum ; babens na-

l

i

zuyvam cveatam : Sanéctus Thoinas tamen a. 8.

ait; fimpliciter & abfolute non debere Chri-

ETU

[:

ftum dici creaturam, fed cum determinatione,

g m

fecundum naturam bumanam , feu, im quamum

bomo , ne videamur favere errori Arianorum;

j g

d

qui purabant, ipfam Verbi hypoftafin creatam

effe,

Cateras aurem humanitatis proprieta-

de m

ïuppuixx m

tes, de quibus füfpicio effe nequit, quod per-

fonz Verbi fecundum fe ipfàm conveniant, ait,

| qure fb

poffe fimpliciter de Chrifto ratione naturz hu-

!s df

manse enuntiari , ut ; effe paffüm & mortuum:

| panitdem,

(UIV,

ficut etiam in aliis rebus ea, de quibus dubi-

[

V, En

tari poteft, utrum tóti conveniant, non fim-

I

pliciter ac fine determinatione affirmantur; ne-

li

(ui lh

J

i

Y

&mhmd

que enim sthiops albus (impliciter dicitur ; fed:

fecundum dentes, econtra crifpus fimpliciter

a2N

!

i

iplcitin

dicitur ; quia effe crifpum non poreft ipfi con-

1 MC V.

venire , nifi quoad crines.

d autlovitatem

f awt.

!

PP. coutraviam $. I bomas , l. c. ad 1. &, ipfos,

| Gdj

1

"m

[

m rain

quidem brevitatis caufa determinatione omiffa

nomine creature interdum cirea Chriftum utí;

1 — Oil

effe ramen in eorum dictis fübaudiendam de-

EL d

terminationem , zz quimtum botno.

19 qug

P

IV. Neque hec propofitio : Honmo fa&ug

rïlum, jlm,j

* RE

eff Deus , admitti poteft : ut enim quid fiat aliud

ex hoc, debet tempore antecedere : at Deum

. L ïlmimrprona

nihil antecedere poteft ; ergo nec füppofitum

cr'lea-

)/

]

^Nen2I DivitNi.

565

Ti hg,

j

creatum ; nec períona divina dici poteft fieri

Wi fis,

Deus. S. Thom. a. 7.

Igitur nomina concre-

el & Q

ta naturee humange & attributorum ejus pra-

s

enfls n

dicari quidem per verbum, freri, & fa&um e[Je,

y Pf

poffaut de fuppofito & natura divina in con-

(mon a i

T

creto , non tamen vice verfía,

bere (

V. Vera quidem effe videtur hec propo-

minerior,f,

fiio , Chriflus capit c]e , tum quod fuppofi-

11f

tum Verbi coeperit effe fuppofitum humanita-

ünorm,

tis, tum quo

fit fuppofirum nature ; quae

D reatim

effe incepit : S. Thomas tamen a. 9. ait,. fir-

Qprig-

plicirer falfam effe ; quia in Chrifto unum eft

fuppofirum eternum, cui repugnat inchoare;

Qu -

Velnt p

quare fubjungit, ejusmodi propofitionibus

Bitürg -

non effe utendum íine determinatione ad hu-

DAUR

manitatem, ne quid Arianis videamur con-

ihus d.

cedere.

fon [r.

VI. Enuntiationem iftam , Chvifjus fecun-

Dtr; - |

dum quod bomoe; ef] creatura , fimpliciter con-

du d

cedendam docet idem S. T hom. a. 10. eo quod

nplier f

reduplicatio ad naturam humanam pertineat ;

pl con.

banc vero, Chriflus fecundum quod efl bic bomo,

[071

e[ft creatura , mavult negari , quam concedi,

4

quia adjectione articuli reduplicatio ad füppo-

; if

fitum trahitur.

: omif

lum uf

Similiter hanc, Chriflus fecundum quod . bo-

xhm d |

at , ef] Deus, a. 11. negandam potius arbitra-

tur, quam concedendam: nam licet vocabu-

ii

lum, fomo ; in reduplicatione pofitum accipi

poffet ratione perfonae, magis tamen proprie

|

fu. -

o.

qlan

fumitur pro nfacu?a, quam pro fuppofit

Deni-

ylium

M

$

366

Drz INCARNATIONE

!

j

Denique a. 12. cenfer, enuntiationem iftam,

TE

Chriftus fecundum quod bomo , eft hypoftafis vel

txlfr ]

6

períona, poffe admitri ut veram ; fi «à Pomo;

W

2

T

J

in reduplicarione accipiatur pro fuppofito:

ldl

fl

nam füppolitum nature eít perfona Verbi;

aut fi «0 omo, ratione nature humanz acci-

d

sdibih

«ein Va

J

piatur quidem ; fed fenfuüs fit, quod nature

humanz competat efle in perfona. Atfi in-

aL O QU

j du

telligatur , nature humane in Chrifto pro-

ings d

priam deberi perfonalitatem ortam ex princi-

j

z ld

piis humane naturg, inficiandam mmonet eífe

!

dictam propofitionem , eo quod humanitas fe-

j

ag d.

oríim per fe non fübfiftat.

A v

DicoII. Concreta deno:vinativa quafi füb-

m veis

Dio]l C

ftantialia ; que fignificant naturam divinam

vel humanam, nec de Chrifto, nec de fe mu-

Ts ts

Tifo scdeí

tuo przdicari poffant, — Quare abfolute repu-

diande hz propofitiones fünt:: CPriffus eft Do-

Ws T0

.

o dominicus , efl bomo deifer; adjeCtive : Dens

Wt Bisn

eft bumanus; eff bumanatus , nominaliter, Ita

um

$. Thom.a. 3. Quia ejusmodi praedicata in-

lstlom: a

dicant füppofitorum diftin&tionem & multipli-

? **iäymanrl

[

eitatem : Denominativum enim fignificat for-

'Uquue

mam fuübje&o adjacentem : ergo non ipfum

T.

fubje&um fignificat, fed aliquid ejusdem. lgi-

tur cum Chriftus fit Dominus ipse, nequit 20«

:äunumu

It

zio dominicus dici.. Merito ergo Concilia iftam

E Mna

Is

loquendi formulam tamquam Neftorio faven-

i

3 floy

tem deteffantur. | Sed B. Aupuftinus etiam]. .

UM

Retráét. füb fin.c. 19. /Voz video, inquit; utrum

-

"It en

vedle dicatur, homo dominicus, Jefus Cbriftus

) lrlüu(

eum fit urique Dominus, — Qbicumque boc

:

WS.q

T

zxz;

".

D

]

VrnsI Drvrwt.

367

Oi

dixiffe me nollemz po[lea-quippe vidi; won e[fc di-

of

eendum.

Quod autem a B. Dionyfio, Hierar-

lg bo;rfw

chic Ecclef. c. 4. dicatur diviziff/anus Sfefus, ad-

b

imittit $. "Thomas ad 3. Quia «0 dioinum ; non

hr Veräl

excludit effe fübítantiale Dei , & applicatur iis;

n Q

quibus effe Dei fubftantialiter convenit: dici-

ld nj

tur enim Verbum divinum , períona divina;

- Atl

eflentia divina; quaetamen Deus eft; cum econ-

ifb ,

tra 70 domiuicus non dicatur de his, de quibus

GL pri.

Dominus predicatur : homo erim qui eft Do-

moner ef

3inus, non eft dominicus , fed id quod qua-

Qsf

litercumque eft Domini ; domizicum dicitur ,

quo modo voluntas dominica, caro dominica;

uf

manus « veftis dominica dicuntur.

m du |

iDico 1I. Concreta denominativa; proprie-

d. j

tates utriusque naturz fignificantia, poffunt de

folte r

Chrifto ac de fe mutuo predicari, modo non

il

fint mere nepativa.

Ratio data eft. coroll. r.

l: Duy |

4

Cosd z. Ejusmodi proprietates habent & fi-

ler, la |

nificant communé fuppofitum, quod eft idem

dicit i«

b

eus & homo: atqui natura & ejus proprie-

muliple |-

tates vere affirmantur de füppofito cui infunt,

f for-

eft enim urrinque idem rectus, Ergo. Ex

n ipfim

quo capite varia de Chrifto in fpeciem oppo-

, h

fita recte enuntiantur ; quod idem fit eeternus

tl

& temporalis, immenfus & coarctatus, mor-

gislm :*

talis & immorrtalis,

Ejusmodi pradicata au-

o r |

£em , ut nuper monuimus , accipienda funt in-

s etimih

finite ac pofitive: nam fi effent mere negan-

tia, redderent enunrtiationes falías,

Unde di-

i m

" (L'»TW)

ci nequit; Chriftus non eft mortalis ; eft in-

Oote Inà-

TU

[4

corporcus ; quia talia predicata, utp

lignan-

du

L)

.I

368

Dz INCARNATIONE

lignantis naturze omnem talem formam fubie;

| n

&to ineffe negant.

Dico I. Abftra&a nature utriusque nec de

fydnn

J

d

fe mutuo , nec de concretis natürarum, nec de

[,4C01

"

|

Verbo aut Chrifto poffunt enuntiari. $. "Tho-

ll ol

ends a. . banc affevt vationem. , Natura huma-

um m

na & divina realiter diftinguuntur. Ergo quae

fünt naturee alterius non poflunt de altera prze-

ial

n dima

dicari, cum non fit extremi utriusque rectus

M d.

W

idem. Ob quam eamdem rationem bumani-

ag p

tas & ejus abftra&te proprietates nequeunt

KU

redicari de Verbo & Chrifto, a quo realiter

agb at

iV Q

diftinguuntur. Quare fale omnino funt hz

enuntiationes: Deitas eft/humanitas: humani-

iil p

|dittoatmm

tas eft Chriftus, eft Verbum : Deiras patitur;

; Meo has p

moritur: verba enim adjectiva fignificant ch-

tum formalem.

| D ite

fürmdiinn

Ex qua ratione etiam repudiantur propo-

fiiones, in quibus abftracta divinitatis affir-

Mrin, ica

lr ctlts

£nantur de Chrifto, & aliis concretis deitatis:

V Duy, p

ut, Chriftus & Verbum eft deitas, Deus eft

15 GtL

deitas, hic homo eft deitas.

Nam etíi in fen-

fu materiali & identico verz fint, eo quod ab-

li. Bn

lm $n

[tra&ta. deitatis identificentur fuppofito Chri-

d Ka

fto; in fenfu tamen proprio & formali funt

ts e j

fal&e: quia abftra&ta heec vi (uee fignificationis

LT F

ropri& non dicunt formalier füppofitum.

TUtrdes

ua explicatione perquam accommode diffo-

1

äæ

nantes PP. & T T. hac in queeftione opiniones

& propofitiones conciliantur,

MTA

'

" (

)

-

:

ig

ARTE

*e

/

L:

:

Vgnsi DiviNr.

369

TItom (

'

j

k

ARTICULUS Hf

ISQU fin)

Expediuntur dubitationes contvarie,

/

.-

?Fll'm) It

l. Concreta fübftantiva non femper

QURMIUA

ignificant (uppofitum in reéto, ur pro-

lhm . bat vocabulum, !/eus. Ergo falfüm'eft fun-

ID0qu

daméntum communicarionis idiomatum quo-

lr ,

ad priedicationes mutuas nominum, qua na-

Que reds

ruram alterutram in. Chriftro fignificant. — &.

nhumg. « Diff. dntéc.. Concreta fübftantiva. non femper

&yay -fignificant (üppofitum in recto , fi limitentur

V0 redlr

per fübjecta aut pradicata propofitionum C,

Wh^ fecus]N. Concrera naturaliter & communiter

&hmi. fignificant fuppofitum , (i non limitentur ab

ls i

altero extremorum , veí adjecta alia particula;

i& ideo hec propofitio , zres perfone fuut umus

[

e5, ita exponitur;, funt habentes unam na-

Mp

turam divinam: item ifta, uguy Deus furt tves

derfona , Gic explicatur , una natura divina ba-

J d.

fets (

betur a tribus perfonis : econtra. iftay Chviflus

&f Deus, exponitur, Chriftus

is, Dd

efï' fuppoilitum

ediin i

habens naturam divinam,

o qud r

Tufl. 1. Enuntiationes ifte , Deur eff bomo

& Pomo eff Deus, nec fünt predicationes pet .

ofito Chr

fe, nec per accidens, nec fünt in materia con-

yrmali f

tingenti, nec in neceffaria; ergo non funt ve-

gniücarions

! e Tce,

R. diff. Zfntec. Non fünt tales in rigore

pl ^ "A rifto

telico C,. Neque poffunt ad eas revo-

mxo»

cari N,. Secundum Ariftotelem ad propofitio-

17* . nem per (e requiritur , ut predicatum fit de

effentla fubje&ti , vel viciffim ; aut faltem ut

int

: füt nccïeifaria COpnexio

a:

fer utrumque ;

quo-

rum

M.

.'

E

x

)

370

Drz INCVARNATIONE.

ii t

rum tamen nihil propofitionibus modo allatis

convenit ; imo oppofitum , quare hoc feníuü

roritl

^

& ID

fünt in materia contingente.

Neque ideo di-

(al

cende fünt accidentales, quafi praedicatum non

X

NT

fit unufn per fe cum fübjecto , fed tantum fit

..iv

l

jts hh

unum per accidens: nam imitantur modum ,

:

predicationum per fe, dum enuntüantur in

st

b

quid, & de uno per fe, propter unionem

/

fübftantialermi cum Verbo.

:

j ;;*'Quærem

il ho

Infl..2. cum. Durando. . Major eft identitás

extremorufh iítius propofitionis, Petyus eff bo«

zijenq

w M

2no, quam hujus , Deus ef bomo : ergo ha

minus propria eft, quam illa. B« d7fP. Zfmtec.

d un,

Prioris enuntiationis major cít.identiras fecun-

n qo i

dum rectum , quam fit exirettiorum idenritas

pogux g

in enuntiatione pofteriore IN. major eft identi-

i t cs

tas extremorum fecundum obliquum in enun-

3 lomo p

tiatione priore, quam in pofteriore C. In

iQOtnte pro-

;

enuntiatione utraque fübjectumi& pradicatum

j

—

kttum ? tim

eft idem terminus re&tus; pura fuppofitum ha-

t x ff

bens naturam humanam.

Neque. refert ad

hf d

proprietatem preedicationis, utrum obliquumy.

& dailig

Íeu id quod habetura füppofito, fit ei identi-

K

ficatum , an^unitum : tam enim vera & pro-

['?.?11. h

pria eft hzc predicatio , Petrus eft albus, quam ;

Zl

!

li

ifla, Petrus efthomo. — Hizc diff. eiam Con[,

M:* "

ii

;

Pofterior enuntiatio eft minus propria, id eft «

iï

dry

'.

Tq

minus neceffaria ac per fe.C. . Quafi non effet

It

u !

vere propria, fed figurata locutio N. Con- ,

N

cilium Conftantinop. 1I. Gen. V. anathemate ,

b a

ferit dicentes , B. M. P. abuffve, 9 mom vere ww

li

i

Nihil |

:ian z)rpprie Dei. getüitvicem e[fe , can. 6.

autem , "Rn

1

*e

$

Vzgnzr: Diviwr.

371

? ml

sütem alterius enuntiadonis veritati detralüt

I* oc k

aut proprietai , quod homo dicatur:de Petro

*quue ilni

intiranficive, nempe quod habeat humaniratem

STICHUD n

per íe primo & effentialiter ipfum conftiruen-

X lüntunj

tem ; Deus aut?m icatur homo. tranfitive,

Dtor mj

Toc eft,

abens humanitarem diftin&tam rea-

IUDtanty

2

E Unlongs

lant

litezy & affumptám, & fübftantialiter fibi'un

F

;**'V Qnære'-m'i, quïd fir Deus? pon re-

tl

fpondetur, éft horho; ergo homo non przdi-

$77 a

«atur de Deo in quid, ergo non proprie prz-

? o at

*dicarur.

&. A. Zitiec. ln Hhac 'enuntiatione,

h diu.AnW. .

Deus eff. bomo , fübje&um , füpponit derermi -

ts u

nate pro perífona Verbi: nam fi füpponeret

)mmïöemita;

pro qualibet ;perfona divina indeterminate;

jpr n

verd effet liaec enuntiatio, Deut zoz eff bomo.

m

Tgitur homo pradicatur in quid late de Deo

m C,

fupponenre pro Verbo: nam quarenti, quid

j r

fir Verbum? tam vere ac proprie refponde-

ppoltate

tur; quod fit-homo, quam quod fit Deus;

E

u r

cum hoc folum difcrimine ,. qu

Deus pra-

1 oblquum

«lic

g

?

xur effentialiter ; lägmo vero ifubftan-

[i'eLidenn

ütive.

i d pro-

Tuft. .

AS. Jo. Damafceno Deus l'dic*i'tur

lisqut .. humanus & humanatus: fed he predicationes

giom Gu

ntadjective ; ergo effe hominem/non prz-

v lde

d

cal

tu

: )v;

T

de Deo in quid. * .Explic. S..D. Deus

dimdi dicirur humanat

"

us, accipiendo hoc participia-

) N. COfl-

liter; a vérbo humanari feu incarnari C. «8

"

manatus accipiendo fiominaliter ab huma-

ïJ') L

nitate N.

Idem dicendum de nomine, hurna-

,( Mi] nus; nempe idem efít.Joanni Damaíceno ac

*

U Ls

QiAdys-

&j

.O

*

|f

Ds INcARNATIONE

372

T

Mit

|

l

'(äiza'ngg)äroþ, benignus & affabilis; vide Con-

j

?S

cluí? 2. arr. praeced.

E

um

Jufl.* . Quia Petrus. proprie dicitur homo

V

non dicitur proprie humanus, & humatfatusg

o

(5

ergo fi Deus vere ac proptie dicitur humanus

;

na

E

M

l

atig

& buma

jus, non proprie.ac vére dicirur

"

jl

';mu

(

homo; *

W. AV Conf:Voces il non fünt ufü

E.

iilv

receptae de hominé puro una ranttüm; naturá

t d

conftatire, quia indicarent fiippofitorum mul-

[

l lyïlpgismus l

tiplicitatem: quamquam ctiam PétrBs animal

at as

hurmanum; fübftantia humana dicatut.

Dé.

g Va

Deo Verboautem predicati-nes ejusmodi fen-

Qj n

fuü jam explicato ádmittuntur: Verbum enim

dicitur

m al

dfiy:imfm,) , quod vere & proprie Deus

4

ftum d o

eft.

*

*

alie

m non

bpan&

Infl. 6. Inter deiit"'atewi; & hurmanir

eft-májor unitas cum eodem fuppofito; quam

t n

i redo didt

inter tres perfonas divinas identificatas eidemt

natura,; fed perfonse diving mon poffunt de

i fumaqn

&

toneoncrer

fe murdó pradicari in concreto ; ergo neque.

li odbne an

Deus & hoto in Chrifto. & cwnm 5. Thom,

iil

a. 1. ad 2. difl. Antec; lorer déitatem & hüma-

nitatem non eft major unitas in rationé natue

étrmini r

rz,quatn inter tres perfonas&c. C. inter dei-

Q Eïg[) qum

tatem & hurnanitàtem non eft major unitas ir &t

ratione füppofitiN. Idcirco cum dicitur, Chrie. , ij

ftus eft Deus, Chriftus eft homo, ergo Deus * ii ;

eft homo : bonus eft fyllogismus, quia Chri-

ftus eft rerminus orbnino fingularis.

d

ljeim IT

*

ODj. Hl Ex corolk ». formati poreft hec

Fb (

d

P

!

argumenratio : Jic Jomo ef? Deus : Verbum fa*

TM

Deuj.

|

&um e[] bic bomo , ergo ?'eïlxum fa&um i

&

Bh' "J"' .

DI

"e

&

5

d

-!

Vzznz21 Diviw:.

378

$ Vlde Ce

a N. feg. Mmgr fyllogismi falfa eft, fi«à fa-

&umn f afliciat (übjectum,: fi Venoaüicæt pree-

liitor ,

dicatum , erunt qudtuor termini , videlicet , hic

QUmatny

jomo , Deus, Verbum, &fa&um, redduur—

Iurhmw J B* fy logxsmusævmofw eX. capite:accidentis:

*

Vite dioy

?c enim 'omnia qua 2-cidenti CODV€DXUH[, vi-

100 fihi! *

(nfïfm conveniunt fuübjecto.

Erfi ergo. :à fa-

TU n

&amggff;, vete dicatur de homine ,. non ra-

TOTURQ tj

mefF deo vere dicetur de Deo & Verb0 Igl-

2

TE0S dnimi

tur fyllogismus ira corrigetur :

Factum hic

UI

l:

homo eft Deus: Verbum eít factum. hic ho-

tsmodi n

mo; ergo Verbum eft Deus.

eun em

- Olj. III. Homo in re&o dicit id quod ho-

Wi D

mo eft intrinfece : atqui intrinfece eft fuppo-

:

"

firum & natura; e

0 in recto dicir utrumque,

"g

TUf Df

Ergo cum de Chnüo dicitur, Deus ef! bomo y

non

identitas in recto,

pouto, Qu

R. difl. Maj. Homo

tfcrt

in re&o dicit id quod homo eft intrinfzce, (

A2

p t

homo fumaglr in ratione compoth fiin ra-

j erpo ag

tione concreti accipiaur N. Ur;umt hac vel

il ) T

illa ratione accipiatur, ex alterutro extremo-

m & hüne

rum intelligi licer : nam preedicatum adjunctam

tioné ll

determinat crebro fubjecti acceptionem. — Si-

"dnter de

cut ergo cum appellatur candidum, fignifica-

r untas

tur candor quaft adjacens fübjecto : ita nomen;

omo ,

fignificat humanitatem ut exfiftentem

UM

gïgo y*

in fubJe&O, Sc. Socrate , Platone , ficque (üp-

poficum fignificat cgmfufe quidem, fed directe

qu1^ a r

ive in reéto ; formam vero feu neturam ex-

preffe , fed obhque nam cum dicitur, Socra-

T

Vmü"f :

tes eft homo, non eft fenfus ; quod fit huma-

pui

a 3

mtas L]

hn

R.Al ,

.-

y

374

DE INCARNATIONE

LWI gt

TIis

niras;"fed habens humanitatem.

Idem. er. o

yoret

utrobique eft're&us , nempe füppofitum,

nedictt

Inf!. r. Deus factus eff homo: fed non. efï:

at

f

fa&us füppofitum ergo fuppofitum non ef

fertur in recto.

JS

ii

E. dzü min Non eft fa&us

fuppofirum fimpliciter C. non eft fictus fu*þ,n "

Ita ex calido fit frigi-

!Q

T

pofitum humanum N.

&

dum f'ubje&um , quin fat fuble&um fit plici-

t ugmmf

ter. vide explic, S. Thom coroll. 2.

ä?

nCoroIl »

uf2 Heec enuntiatio, Deus frzc'lw eflho-. ,

f rün RT.

710 , tamquam parucuhrls afqrmanvqnta con-

w; r m)

"

vértitur fimpliciter, ergo Zomo fa&fus eft Deus,

Ergo corollario 4. perperam propofitio lüa.

um fvl

z. N Attec. INon eft convertio f

mmem, f

negatut, -

JHf Lt n

plex, cum terminorum acceptio mutátur z

m.

confequente enim «à fa£us, afficit Deun

1[1

iil la

antecedente , hominem. Ut ergo converfio lc-

:

n a

itima fit, áta funt difponendi termini : ' erpa

I

aitpeesc d

1s qui faétus elt homo , eft Deus :- vel, 'ergo fa.-

*tlatim, qu

&us homo eft Deus.

-

w!voncm À

b ünm

Iufl.;. Vere dico, frigidum fictum eiï;

calidum.

.Ergo fi humanitas | prius exftitiffet

ial n (

Va

cum propria fubfitentia, & poftea a Verbo

affumpra fuiffet, vere diceretur , Jomo. fa&us '

" MMM

e[t. Deus.

&. N. Conf. Calor & frigus impor-

V W

tanrur tantum in diéfa enuntiatione in obliquo;

cm pqï fb

ergo poffunt denominariva illa incipere ac de-

Zl [qu D

ar vero

finere, manente eodem füppofito :

W&ü&m

homo fignificat fuppofirum in recto; ideoque

lt &m

falfum eft; quod (uppofitum prius mere hu-

Mi g,

manum , poffit Deusfieri. — Quodfi tamen illa

.u n &mnd

predicadone fi omficaretur , naturam huma-

B

nam s

"e

*?

[

WE

VzgRsi DiviNí

375

: ln

nam, quc, prius exfiftebar. in aliis individuis,

Bof "

per affumptionem in fuppofitum divinum ac-

à d Dng

quirere preedicatum quod non habebet prius ;

m n

vera quidem effet propofitio, homo factus eft

n d fif

Deus, fed fenfuü. & loquendi modo valde im-

1ds f

proprio.

li f friä.

Obj. IV. Suppofito eterno tepugnat fieri,

ficüt répugnar eidem incoari.

Si ergo admit-

Euni:'ü]f]päd

titur in. Coroll. 2. (impliciter hec propofitio ,

?dt?l!! ïNa

Deus fa&tus e[t. bomos etiam in Coroll.. admit-

d con.

[

tenda eft ifta, Chriflus cepit effe. . &. Tvanf.

Mp

Ji

Du,

Autec. IN. Co[zg, Equidem fuppofito eterno

Voph ii

repuenat fieri fimplicitet , non tamen fieri ho-

dvl i.

minem ; fenfu a S. Thoma ibidem expofito:

D um g

nam hac enuntiatio , Deus fa&us ef? bomo ; vel

i Dau z

fa&us efl - bic bome, idem fignificat, ac affumpfit

0 comverí

humanitatem , aut banc humanitatem, Econ-

Krmii

tra incipere ac definere effe; fignificant totam

m!, dplà

exfiftantiam , quz ante abfolure non fuit, vel

mox noneri. Addendaergo femper cft fub-

Vdum d

je&to harum : propofitionum reduplicatio . 22

us exütil

quantum bomo,' Ceterum qui contra S. Tho-

2 0 Verbo

m fententiam ádmittunt; haec praedicata, ez$

ZTIT

creatum , vel creatura , fimpliciter affirmari de

& Chrifto poffe; negant tamen; id con-

os imyor-

obl

Aï.

n

poffe de fübje&tis, Filius Dei , Perbum ,

Pervfona fecundas Deus : nam (icut Chriftus in

reió r

i

Q: u -

obliquo figaificat explicite utramque naturatm:

lo; gt

flivinam & humanam; Jefus folam humanam;

) m

ità hzec concreta , Deus; Filius Dei; Verbum;

Períona (ecunda; fignificant folam naturam di-

fana d

us n

vinam, ut notat idem $. Thom. a. 5. O..

Aa 4

RTI-

9j &.

j*

N

I

376

Dz IucaRNATIONE

"

AUR IOICUUEADTS D.

:

du in Chriflo detur commumicatio idiomatum fen-

f:»ælïllh&äkq

fu. Lutbevanorum Ubiquiflavum ?

z a v

Ota E. joannes Breatius Libro de majefla- — jl

DLE

te Chrifti hominis , & Jacobus Andrez

gplyo d

Schmidelinus valgo diétus, in "Thefibus Tubin- . zif

g2 diíputatis ; non aliam. agnofcunt: unionem

.

hypoftaticam ,. quam per cominunicationem

[ gt

idiomatum , qua atrributa feu proprietares — ii

oines hurmanitati Chrifti communicantur, non

Snür

quidem per fe; fed pet accidens.

Ita thefi20;

vt 8

. um

a

22.& 24. Hac fola , inquit, idiomatum xowovia,

bypoflatica unio défazienda efl..—. Énde dedügunt, ag d

quod Chrifti humanitas, perinde ac divinitas ,

t uj n

fit omnipotens, iofinire fapiens, & immenfa,

inpi....

Wunde nomen fectz illi accrevit Ubiquiflavumz — iij

Nam cum omvipotentiam [uam Filius Dei i iü- — ia

cavuatione contulevit im. Filium bominis , adeo ut

jl as

eam communem babeat ceum Filio bomiuis , omui-

( amMe

grafentia : vero: ab omnipotentiapendeat , megavà — w r

201 potefl, quim etiam contulevit omnipr«[emtiamy — u prot

ità Drentius. Schmidelinus autem in. Formula

TURO df 1 f

Concordic Evangelica , quam anno : ; 8o. edi- !l Lüfeny

tam Gerimanie Proteftantibus obtrufit ; hanc

!

frt hbf

humanitatis Chrifti: Uiguizetem | potiffimüm

i

Il

!

hnj

flabilire contendit, quo invento fperabat ; fe

[/)

:

LT

Calvinianos, Zvin

olianos cum-Lmheragäis con-

ïfjiM

Qmmqw

ciliaturum.

ï

|

:

RUT

Kemnitius; Wigandus, Selneckerus & alii —

',

T

Mr u

Lutheranorum Doétores hunc quidem eum-

nf

N

n (

dém-errorem tenent, cum hoc tamen di (cri-

— —

n

CU

mine; .

1

-!

Vzrns: Diviwri.

57*

IY

mine, quod ejusmodi realis idiomatum com-

l

municauo unionem hypoftaticam folam con-

Ongfm f

2

ï

i?

fequatur , & alique proprietates communicen-

tur dumtoaxat verbaliter, ut , effe creatorem

(e a

cali & terre; eo quod humanitas C hrifti tunc

Q5 Andto

mondum exfítiterit: ceeteras autem vere ac rea-

ts Til -

liter ab humanitate participari, conftanter a(-

j

I Uninim

ferunt.

Ricaiong

II. Impietatem iftam heuferunt ab Jacobo

TOpr'elqs -

Fabro Stapulenfi, qui eam comrnentariis in c.

LUC no

2. prioris ad Corinth. & in c. 14. Joannis an-

t lao,

tea tradiderat: & ab Luthero, qui Tom.2. fol.

m

112 in Sermone de Caena Domini , Credimus,

g, -

ür, quod Sfefus Chriflus fet. quxta bumanita-

i i,

o

fuper omues cveatuvas collocatus ,: g omma

dummal,

ampleat. ... Et babeat omnia in. [ua. manu , &9

Tfm:

Quam diu quidem Luthe-

Jft ubivis pve[eus.

!f Dd

rus in vivis erat, Ubiquitatem iftam. Eutyche-

1l a il

ticam Saxones retinuerunt:

Eo autem extin-

TM

éto; cum Melanchthon regnaret, illam oppu-

1; Dgin

gnavit, ut porzento[am, &5 ignotam erudita ve-

Ydttia,

7uflati;, prour in litteris ad Fridericum Palati-

| Formuh

num an. 1559. datis declarat : imo famofa il-

1;0o.ed-

la Lutheranorum Synodus Dresdenfis anno

fit ; hanc

157 1. habita ftaruit; Ubiquitatem covporis. Chri-

yilimim — « H effe. borvibilem prophanationem omnium avti-

ïüwvü

culorum Symboli , €9. venovatiouem ommum b«-

1erau"15 Q

,

vef[zon,.. Quamquam vix novem poft annis ela-

p

píiss, Concilium hoc in Spiritu Sancto; ut fe-

ts d

rebatur; congr:gatum . Mapiftri Saxones reje-

cerint, nova Concordia edita in 4. an. 1580.,

jón at

g d

in qua pag. 731. & alias monítrofam ha

nc de

Ubi-

g

;

Aa5

V

378

Dsg INCARNATIONE

Ubiquitate humanitatis Chrifti doctrinam pro-

ul

k

g d

3

fitenrur, Augufto Saxonie Duce & Elect.re

ita jubente.

tHoc tamen vita functo Chriffia-

T r Wl

nus ejus filius & hzres ab. Joan. Cafimiro. Pa-

'gyaos; d

latino Comite inductus Ubiquetariis bellum in«

m

dixit, & 2ccerfitis Heidelberga Doctoribus &i

aliis, Calvinianam relipionem in Saxoniam in-

EPT

vehi curavit.

Verum evoluto. biennio, Vina-

gf

rienfis Dux, Chriftiani demortui pupillis tu-

slb

j m

tor defignatus, faceffere Calviniítas Preedican-

tes juffit, & Lutheranas atque Ubiquetarias

Vi li

opiniones quafi poítliminio. revocavit ,. /Eoi

[j df

]

dio Hunnio , & Polycarpo Leifero Schmide-

K Iä&ü

vt

lini difcipulo precipuis Mapiftris.

P^

hod t

JDico. Communicatio idiomatum naturee

m C

utriusque in Chrifto juxta fenfuüm Lutherano-

vurduls

Ira Catholici

rum Ubiquiftarum non datur.

qudcncft

omnes contra Eutychianos & multos. Luthe.

Mu

Xanos,

!Lj Qpieri n

Probr, T. Chriftas ipfe Joan. x1. v. 1 5. ait:

Id Jf

Gaudeo propter vos, quia non evam ibi. Marci 16.

LU

Math.28. Luc.24.. Surrexit,uon eff. bic, ait An-

f t

gelus. Joan. 16. v..28. Relinquo nundum , in-

f D.

quit Chriftus. Luc. 24. — Chriftus veceff/t ab eity

j Ua«

£2 ferebatur in calum: ; & alibi dicitur difceflis-

1 'ï'ü(]d(] Gea

fe, bomines reliquiffe, fupiffe, alio migraffe;

&,.;m JWB.C.:L!

&c. Atqui hzc de natura divina intelligi non

æ»lj T äbtge,&ä

poffunt, quippe quae neceffario ubique ett ;

H i

ergo de fola natura humana accipiuntur: ergo

RtUS i

hzc non eft ubique per communicatum fibi

f!:.r

realiter attributum imtmenfitatis,

i

8 r

EM

Probr.

; ,»Ulüi,inqujl) ,

PA

Vrnst Driviwi.

379

"titim mi

"Pyibr. 1. Ex Symbolo. Apoftolorum con-

*&Ek

/I« I

ftat, Chriftum conceprum effe in utero D. V.

0 r Mari&,ex eddem natum, paffum ; crücifixum,

Ja lmilo ^

f mortuüm, fepulmumi refurrexiffe a mortuis;

l belluml

fcendiffe ad. cælös.

Atqui hec omnia falfà

0( Ol'i

M

effent, & tantum (ecundüum exteriorem appa-

Doniamy ls

rentiam geíta;; (i humanifas Chrifti ubique

Diuo, Vin

fuiffet : fuiffet enim conceprus ab omnibus

Pupihs ll

mülieribus & viris $.

^nec ümquam natus, paf-

ETO [canf

,fus, in crucem füblatus: , inde depofltus, aut

| lque Ui

fepulcm fuiffet condirus: nec anima a cor-

N D

oore difcetlifTer ; aüt defcendiffet ad. inferos;

N

nec relictis inferis, corpori fe in monumento

fogiaflet , nec cuin hoc redivivo evafiffet e fpe-

IU 1 mræ

cu Chriftus honio, obyiam iviffer mulieribus,

t L.

Ü'aur elaufis januis agl, ^ifcipulos intraffet : Ne-

T Cl

ique afcendiffer ad Gx*elos :

nec inde effer ven-

los Lurie. —

,sA turus ]udxcale vivos & mortuos; cum certüm

fit; moveri loco non poff* qui ubique eft.

i 1j, d

Probr. 4/]. Synodus Romana (üb Marti-

Marcuf

no L. can. 4. Siquis , inquit; zoz coufitetur Chri-

Jj t

/

[hum. civéibn[eviptum . covpore , & iucircum[cri-

[

J ;;m-

ptum Dm*zzte condemuatus /1£

uxe doétrina

j ] df

confirmatür a Synodo Gen. VL ad. 11. & a

x dfclls

Synodo Gen, VIL act. &. Cyrillus Alex l. 9.

iptiliy

in Joan. c. 21. fcribir, Chriftum corpore no-

elhu Q

L

bis abefe, & divinirate cffe praefentem. Idem

ublqud dj

habet Cyullus Hierof. catechefi 14. & 'Theo-

üftuf WO

doretus Dialogo 2. ubi in eamdem (ententiam

xaum 4 iil

refert Gregorium Nyffenum orar. contra Eu-

nomium. ldem Damaícenus l. 3. de Fide,c. 7.

I

Came ; inquit , auizuitur e$ coutrabitur, uau [e-

äo

(uiz-

*

&

.380

? — Dz chARNATIONE

cundum divinitatem (mnem vefugit. cintumfevi-

" [ff

Af

A

Yl IOHHH

piionem : neque enumn corpus uga cum divintate;

L

qua inéiveunfovipta eft, [e povrigif €9. extendi,

nii

Auguflinus Serm. 58..

MW

lv

!

WU

erb. Donmi. in illud

Joan./ 145 7/ado ad eum qui ;

*

4 "r;äs

j; iif

Jf me : Aäut, in-

quity per ;

^

dquod im:uio l;ö"*äq« evat , manebat pev"

u o

id- quod-ubique. evat,

Et Tra&; 50..in. Joan,

j at

Quia fuum 'co

[j

vpus.intulit i2 celum-, anaje[latem

g u

noi. alflulit uuudot. Eadet

ln t

S3 Hiäronyst,*

epift, 148. ad Marcellam;:: Ambrofius l.2 de

j dyte Q

Fld e. C 4

« Gre

alii ex Larinis,

gorius ho?. 28. irg; Evang

»

t tdt n

r:gä

ii n

-

Prob. I/. Argumentis ab ratione du

&is,

1.

Qf n

b

Quia folüs Filius Dei eft incarnotus ; unio' ;

M

uml

tantum facta eft per id quod eít proprium Pi- mriipa

lii, non vero per aliquid cgi»mune tori Trini-$ soh

tati.

Atqui fola fübfiften

Verbi eft propria, — fjj

pmpr

Fili , abíoluta vero attribura communia

a at

M

Y

pl

cateris Perfonis divinis; ergo unio hypoftati-

|ntrm

ca facta eft per communicationem. folius.(ub-

fiflentiee Verbi ; alias tota Triniras fuiífet in-

gm'm Nhori

|Mitrium

carna;a; uti C. T'olet. VI. ratiocinatur

24 Et-

Ji

ífi Pater eternus Filio omnia attributa multo

Wt, Qf

[

trbentes, B

perfeétius communicet, quam illa '

ta Schmi-

delinum communicentur humanita

.

Chriili;

00 d bj

jt Mryre,

tamen Filius Patri non unitur hypoítatice: er-

: | otdícuns

go unio hypoftatica non confiítitin communi-

] P0O g

catione atrributorum divinorüm , fed. folius

fubfiftentia.

i Mrd /|

3. Si unio hypoftatica confiftit

UP dl

jj

in communicatione attributorum abfolutorum

j /'szmtm

Dei, ergo Pater eft unitus hypoftatice Filio &

Spiritui fanéto , quibus omnia fua attributa di-

&

WU g |

vina .

D igfþ/g,'

»

WE

Vn21 DiviNI

58t

vina perfectiffime communicat ; & confequén-

i djvim!.v.»*.*1

ter tollitur totum Trinitátis myfterium a Bren-

Ü Hjn)

tio & Schmidelino.

4. Hic eft ipfiffimus er-

0m. n j

ror Eutychianorum a C. Chalcedonenfi, & Sy-

».

lg

y lk

dis fqq. profcriptus , qui naturee utriusque

! Ulnlf?ödf lj

T uj

j

[05]

à

im

lediatam ünionem & confufionem finge-

5010 Jn

baànt: certum enim eft, ei convenire naturam;

tht

cui, nature proprietates conveniunt : at Chri-

lel'onyrgug,

|"eftiumanirati ; fecundum Lutheranos iftos; na-

fs [ ;

türe diyinz proprietatés conveniunt ; ergo

i

n: vgng, li

etiamn natura: imo hoc ipío definunt proprie-

tateg effe, & fiunt praedicata communia. :

m äu&i;. l

ER0S, nio

Quod/? dtcant cum Brentio, accidentariam

tantum effe hanc proprietatum divinarumcom-

Wpun f «

municationem, dum Filius Dei in Filium Ma-

ntoi T *

rid & in Filium hominiä

effudirt omnia dona

3 d ropi

-

. tamen in Petrum

füa.& proprietates, €

nmipa if

Apoftolum aliqua tan

effuderit ; erpo ac-

odypnlar

Cidentariam tanrüm g*äïönem Verbi admittunt

Johts d-

cum Neftorio ; & chimzrica metamorphofi

Fal in .

*

Nellorianam & Eutychianam hatefin confün-

U xl

dunt, carni fimul omnia divina attributa ad-

utà multo

fcribentes," Hicc non folam a Catholicis Theo-

v Sdimi- |

logis; fed ab ipíis Heterodoxis Bullíngero, Pe«

!

A hr

Qf

tro Martyre, Bezá, : Melanchthone nigerrima

( t L

hota afficiuntur, prafertim in' nuper citara Sy-

(eommun. | *

nodo Dtresdenfi:

uod , inquiunt ; precipuum

d hrj

3

fídei moflre & Ecclefe caput e[b , videlicet avti-

ica (l

culus de duabus natuvis im Chviflo , àd commenti-

ifolrom «

Jia idiomatum veali e? phyfrca in ipfrs natuvis

s

'«ommunicatioge depravavi bovvibiliter , atque e

|-

|

o

[

coutvario barefes - jam olim. ddmtnatas Marcioni-

Y ä .

farum;

*

|

382

DE/ I&-CARNAT-IONE

tarum ; l'alemtimianorum , Manicheorum, Samos

l

m

anspn

fateufcum 5 Sab&lliamovum , Aviauorum . Ne]iovia.

zorum y Eutydliamvum ; Monotbeletavum veduci,

(cgnd

P ,

»

atque imovayi , [atis evidemter demon[Irarum ef?,

Oh;. I. Chriftus dicitur-federe a dextétis

j M

Dei: fed dextera Dei eft ubique; ergo && hu- -

i od

iipto

manitas Chrifti. lra Lutherus Libro , quod

Ferba Cbrifli : Hoc eff corpus ineum , adbuc for-.—

p

s arn

ma flent.

&. Hoc argumento etiam probaàri;..

quod'animee juftorur&fint ubique: nam Sap.3.

]

ii D

V. I. dicuntur efle in manu Dei.

n

[

zi D ]

Tpgitur Atha-*

nafius; uterque Cyrillus, Chryfoftomus, Theo--

1323

doretus , Damafcenus

PP. alii Sacrat Scris.

|

E

ä*.a

AO

ï

pruram ira explicant,

D

ei dextera accipiatur.

A hl

pro gloria, potentia & majeftate, qua Chri-

Ti qu

ftus fecandum hypoftafin füuamy & naturam

4 om dm

divinam Patri fit o

limo eequalis : non véro

contif

ut dextera Dei inrel

Bo

tur pingui fenfu Lu-

theri, quo ait, Chrift

.Don effe in minimo

S P

digito, aur.-uhgue dexterz, fed in tota Dei de-

d isenty o

Xterd.

Quare eodem Pf. 109..quo. Chriftus

u repugn

jubetur federe a dexteris Dei, fubjünpitur:

1. Gul

Dominus a dextris tuis... Quid ? quod Chriftus,

Ti , I

ipíe hujus pfàlmi initio ufus fit ad divinitatem

, Hrlidem

fuam demonftrandatm. Math. 23. v. 44.

J fl

In[l. 1. A€t. 2. V. 33. dicirur Chriftus dexzera

I?I,z,E

IDei exaltatus. Ephef. 1. v.20. Deus Chriftum

* fl'flldil)i['y'gi

con[Htuens ad dextevam fuam..Ex Marci 16. v.19.

" mþlfl?i [

pott affumptionem in*celum, dicitur federe 2

qte &R Em(

dextris Dei,.— Atqui hypoftafis Chriíti femper

T0 f

fuit Patri equalis, neque opus erat eam exalta-

[Cram

ri; aut hoc eilvbeneiicilu;m íc(lionis ad dex

Ol

4

ak aw 5

!

]

Vzgnsi DIvINX

385

W"m) Sr!ïr |

DI

aPatreconcedi. Ergocommunicare potentiam

ll; Ne/h "1

& c&teras proprietates; erat iutellimendum de

LT

Chrifto qua homo erat , prout etiam à federe

QTT

d dexteraim explicant Ruffinus, Theodoretus,

E od

&L.eo M. B. df Coz[eg. . Etgo federe jta ad

u d

]

dexieram Dei darurn eft humanirai Chrifti in

! m, MWx"

íc N.ia fuppofito divino C. Per Incarnatio-

I MZJ((L' h

nem humanitas non evafit Deus , fed humani-

T? p

xas Dei, ita ut in concrero verum fit dicere,

m

horo iíte eft Deus, fedet ad dexteram Dei, eft

bilr rb

xequalis Deo.

Exemplum:cape in purpura

Ri Thg.

egia, quae nec Kex dicitur, nec federein fo-

x $s

0, fed Rex dicitur purpuratus ; federe in fo-

v

lio.. . Atque ifta mens eft PP. adductornm, &

5 Ur.

aliorum , qui volunt, hanc hominis .Chrifti

T min

gloriam demum poft afcenfionem ejus nobis

s; 000 0 |

conftitiffe,

Nemo autem illorum' umquam

ii nf L

docuit; quod Chrifti humanitas attributa divi-

inminimo

nitatis realiter communicaverit; aut Deo equa-

mDede )

lis evaferit;' cum utr&mque impoffibile fir, &

t Curfus

aperte repugner SS. Paginis: nam joan. 14.

byinpitu !

v« 28. Chriftus ait : Parev major. me eff : «&

d Chrilus

1.Cor, 15. v. 28. fcribir Apoftolus, etiam poft

*

judicii.diem Filium fübditum fore ei, qui fub-

Dvinituem r

A,

m

jacit febi omnia.

us dv

Iufl.2. Ep

hef;4. v. 10. habetur : Qui de-

sOnfm [« Jeemdit , zpfe efl € quà afcendit; fupra omnes c«los;

tb p L

ut impleret omnia, Sed omnia implere eft ubi-

r fdet r

que effe. ^ Ergo. &. . Si humanitas Chrifti a

primo Incarnationis momento ubique fuit,

niti m

n tdte

quomcdo porerat defcendere & afcendere ?

Si vero polt refurrectionem demum immenfàa

j m

evafit,

U*l .

..884^

D& INCARNATIONE

":

evafit , aut poft afcenfionem, quomodo potuit

N

M

videntibus diftipulis elevari, & ire in ceelum?

fubiï

]

;

n

quomodo inde venturus eít, judicare vivos

!

D

& mortuos ?

u

u

ämhumgpati

lusl

. IT. Explitando textum Apofl. . . ut implez

vet omnia imienfitate humanitatis füse N. ut

"

!

b

impleret omnia vaticinia de füa converfatione

d

in terris, de ambulatione füper mare, defcen-

n

,]H

fu ad inferos & reditu ad celos olim edita:

I d

item ut impleret czlum, terram & inferos effe-

&tibus füz potentiz; majeftatis & plorie: d

T

ailurl,

T

nique ut etiam" prefentia corporea fücceffi

l

impleret omnia genera locorum mundi pra

! Ia

um

cipuorum C, Sic dicitur fuiffe in tota Euro-

M

Jitundy. j

3, qui precipuas ejus provincias peragravit,

J m N n

as folum expofitiones Ecclefia & PP. no-

verunt.

!

dunc etom j

OL

Olj. II.

Quando aliquid alteri indivifibili

Q]

ünitur, ubicumque eft unum, erit & alterum:

atqui humanitas unitur Verbo indivifibili ; er«

j Ia

tnlsy i

go ubicumque eft.hoc, erit & illa. . diff.

:

Maij, . .. Si extrema ambo fuerint eeque limi-.

liil (

fttàt 16 f

tari , vel illimitata C.. Si alterum fit immen-

fum, alterum limitatum N.' Pes unitoranima

ri divifz, fepl

anqeat V

indivifibili eidem , quz eft in capite, num ideo

pes erít in capite? Igitur cum Verbum fit im-

Onins df j

e Ut ntun

menfuüm , humanitas limitata, fieri nequit; Ut

hac;erfi Verbo unita, fit ei ubique prarfens.

JPUD d u

" ifl. 1. Si humanitas Chrifti non eft ubi-

dmi: iaj

que, ergo ubi hec non eft, Verbum non e

7 OU CG; l

homo. & N.fzj. Nullibi Verbum deferuit

* t V

humanitatem , fed ubique eft fuppofitum

,M MHQ i rfj

Aa-l.i

4

'

Vzn2i DiviNr.

38$

habens & füftentans eam , etfi hec non fit

d it cehy

ubique.

Q Y

In[l. 2. Hic homo Cbriftus eft ubique; er-

go etiam humanitas eft ubique.

& dill. Antec,

df

Chriftus eft ubique (ecundum humaniratem N,

SfeN g

fecunduim divinitatem C. — Nimirum hoc füp-

Jnyerftio

pofirum habens humanitatem eít ubique .S.

'Thome dift. 2. 2. q. 1. a. 2. & aliis TT. enun-

Olim edja

tiatio hec : Chviflus ubique eff. bomo, vera efty

tferos f .

fi vó Ubique , afficiat fubjectum, faifa vero, fi

Dori: d

«à Ulique , cadat fapra preedicatum: ficut cum

dicitur , Chviffus ab «teruo eft bomo.

tf

nl

; Jifl. . Si Chrifti humanitas non fit ubique,

o B.

ergo Jefu moto movebatur Deus Verbum. g

i m

aerum difl. [4. Movebatur fecundum divinita-

TO

tem IN. fecundum bumanitatem C. fecundum

hanc etiam in tempore nafcebatur Deus ; &

m

moriebatur.

dtnm:

O. LII. C. Chalcedonenfe a&. . pronun-

TP

tiat, Incarnationem factam effe ex naturis in-

divifis, infeparabiliter & inconfufe : S. Joan.

T

aque m

]

Damafc. 1. 3. de Fide. c. 3. additinfuper, &d u-

vdroc i. e. 2ndiflanter. . Ergo fi humanitas »on

1timmene

praime L

eft divifa, feparata & diftans a Verbo , erit ubi-

cumque eft Verbum. . . N. Cof. Sicut caput

m

um ftim-

hominis eft indivife , infeparabiliter & indi-

L)

flanter unitum animz, quia eft in eodem füp-

j nequit

pofito ei unitum ; etíi non fit; ubicumque eft

j tæ[tns. !

anima : ita etfi humanitas non fit ubicumque

nin d .

Verbum eft, manet tamen indivife & indiftan.

bum. n fl l

i dl

ter unità Verbo , quia eft ejusdem (uppofiti ,

jl

ia

jj

nec divifa in fe «rarione:fubüitenciæ, & div

ab

m

V

j

386

D£g INCARNATIONE

M

J

f

ab omnibus aliis, Videlicet Patres, dum ajunt,

u

naturas non effe divifas, feparatas & diftantes;

il

"d

damnant Neítorium ; cum vero dicunt, non

efIc confuías , contradicunt Eutycheti.

Ce-

j

j

terum omnes ejus generis captiuncule retor-

PUb

queri evidenter poffunt : nam quivis noftrum

g m

intime prafens Deo eft , an ideo fumus ubi«

spp ao

que, quia Deus ubique eft? Sed hoc dumta-

' gtl

xat confequitur , quod, ubi ubi fumus; in Deo

s putn

fimus.

.

J

aniedil

I;fl. Repugnat ; indivifibile uniri álteri;

j m

^

"

]

v sibltt

quin uniatur torum. Ergo cum Verbum in-

divifibile uniatur humanitati, torum unietur,

s hn

ergo etiam fecundum omnes fuas proprietates;

ao u

quarum una eft immenfitas. & dif. r. feg. To-

a, hg

tum unietur fecundum omnem rationem, quam

d borc w

in fe continet N. fecundum íolam rationem

p oms

fubfiftentie C. Ergo unietur fecundum om-

àt tupus

nes füas propriet«tes, immediate N. mediate C;

35 Qu o

Anima unitur immediate corpori , num ideo

X enm fül

hoc redditur fpirituale, intelligens, indivifibi-

n ml

le, penetrabile , etiamfi füppofitum aliquas

3em jvife

ejusmodi proprietates animd: humanc com-

od Chrifi à

municet? Ideo Verbum tantum reddit huma-

NT

nitatem fübfiftentem , cum ratione folius by-

"8 r

poftafeos & proprietatis relativee ei uniatur;

atl bt

nequaquam àutem íe habeat ut natura infor-

74X

^ Xtin as

N

mans : ac licet etiam forma eft;!non tamen ef-

lf N

fe&us tribueret, nifi quorum humanitas eft

N Ubique, ii

capax.

Hinc ad Coloff, 2. v. 9. dicitur in

At

i

Chrifto habitare omris pleuitudo divinitatis cor-

i

Tl

poralier , h. e, non tropice , ut in Angelis &

|

LE

äiflmæ Sm

2

Pro-

"

Vzrns2I DiviNx.

582

J dum

i

Propheris , qui gerebant. perfonam DDei , (ed

[m

Inn

vera, fübftantiali & phyfica unione, ut huma-

UET

nitàs ifta (it vere I)'.**i, & hic homo Deus : tni-

CM (

À

nime autem in fenfü Lutherano.

DCl p

Is ofim

Ob I/ Etfi Chriftus Joan. 16. v. 28. di-

cat, fe relinquere mundum, & ire ad Patrem,

! uriis i

E.

tamen non omnino diíceffit, fed vere apud

j dumïai

nos remanfit in Euchariftia invifibiliter ; ergo

Qus;in ]

cuminS.Scriptura negatur in aliquo loco fuif-

fe,.aut inde difceffiffe dicirur, nepatur alicubi

lii at

fuiffe, quia non erat ibi circumfícriptive, loca-

etbum ip.

. liter vel vifibiliter.

B. T'anf Antec. Cyaia ibi

i Uietr,

proprie loquitur Chriftus de fua morte , qua

r

ífecundum humanitatem revera non manfit in

ZNNIY

mundo.

Atqui etiam in Afcenfione fna mun-

l& dum hunc vere

ac proprie reliquit füblarus

lm tlontn

fupra omnes calos : five tunc fuerit jam

CUndum on-

ejus corpus in Euchariftia affervatum , five

V mediteC,

non, quod probabilius videtur: accidentarium

; lum ido

hoc enim fuiffer, nec veritatem verborum

,indivilb

ilorum minuiffet , aut Ubiquetariorum opi-

um alquis.

nionem juviffet : ficut hodie illam nihil juvat,

jand CO

uod Chrifti corpus pluribus locis in Eucha-

Wihme! viftia detineatur. Hizc N. Cozf. qus& repuguat

Düsi- ^ vi& proprietati verborum S. Scriprure, Pa-

du rrum & Ecclefiz totius fenfui , verirati pluri-

ml * morum myfteriorum Incarriationis.

n tomen *

- Anfl. Non repugnat, humanitatem Chrifti

mus4! effe ubique, i.e. inomnibus rebus crearis, ;ua

i? intra finirum fparium terminantur: ut argu-

vj

mento eft eadem Chrifti humanitas fecundum

; Angclis&[ Euchariftig Sacrame

ntum innumeris pene in

Bb a

locis

ïO'? .

.

Vi

588

Dzr ÍNCARNATIONE

h J)Hf

QUl

locis exfiftens. Ergo tenendum eft, ità Chri-

m i

ftum fecundum humanitatem ubique effe

k

f

al

N. Confeq. Hoc afferere , non temerarium

Vil

dumtaxat foret, quippe quod Ss. Patrum &

MJIH Í

omnium Theologorum effatis fine fundaimen-

YOl

to adverfàretur ; fed haereticum etiarmn, eo quod

"

vl ff

S. Scripturx fenfüm everteret , ac precipua

fidei noftree myfteria , atque ipfummer Eucha-

riftiae Sacramentum tolleret : cum in hoc non

ii Hxnm

f

j

li

T

mapis Chritti corpus fümeretur, quam in quo-

libet alio cibo hominüm & b«eftiarum.

V

t

Do d

d

DISPUTATIO IIl

iemis d

tlutts od

-*

De proprietatibus & perfectioni-

T. Cittn

bus humanitatis Chrifti.

peronm cu

CAPUT I

n (f

t ['its;.

De Sauttitate bumauitatir CbrifA.

^ dipil

ARTICULUS I.

stn pl

n Chrifli: bumanitas

"rpionisf

?þt fuþjiantialitef

Mif r

aneara s

Tomtitm vj

Ora L Ad percipiendum bene que hic

t Chrif

difpuraturi fümus , difcernere oportet,

N

Atj : i

quid fit effe Deo gratum, effe fan&ctum,

e AK T. Y3t

& juftum. |. Grazum effe hoc füper addit natu-

ra, ut quis diligatur a Deo fecundum praefen-

1f fs ]

70 00 g

tem juftitiam dile&tione füpernaturali feu oz-

dinata ad communicationem bonorum füper«

PBlio

T tg

naturalium. — .Sauézitas latius patet , eft enim

mundities animi peccatorum íordibus depu-

PUltr , n

ráti;

NE

VzrnBr: Diviwi.

389

tb

rati, feu conformitas tam habitualis , quam

actualis cum . recta ratione , que Deo eiiam

1 hts

convenit, Praeter fanctitatem J'u þfz'ti(z anitnam

$ F

& ejus facultates bene difponit & ord'nat ad

De funias d

fnem & media, füpernaturalia etiam ia hoc

rerum ordine.

Unde perfona fic fancta &

grata; de fe etiam accepta eft ad gloriam; &

mmEIEurh,z.',

apta ad merendum. Si forma, que per(onam

i n

fanctam & juftam reddit, accidens fuerit ; fan-

QUAm inq,

&itas & juítitia dicitur accidentalis ; fi vero

TUrn,

fuerit fübítantia , fanétitas erit. fubítantialis ;

Hec Deo eft effentialis ; ejus enim fapientia

W

e(t omnis honeítatis regula, cum qua divina

voluntas neceffario concordar.

X

II. Certum omnino eít, Chriftum, prout

Yil

perfonam compofitam ex natura divina & hu-

imana fignificat , fubftanrialiter fanétum effe ,

quia Deitas , quae cum perfona Verbi eadem

(h

eft, eft ipfa fanctiras fubítantialis: . Neque du-

birari poteít, Chriíti humanitatem a primo

atidid

conceptionis fuze momenro fànclirare acciden-

[

,

tali fuiffe exornatam, habitu nimirum gratig,

& omnium virtutum ; joannis enim I. V. 14.

t que fic

dicirur Chriftus qua homo, plenus . gvatie &2

t Opott

veritatis : Dan. 9. v. 29.

San&us San&ovum,

fe fdhun,

Luc. 1. v. 35.. Quod ua[cetuy ex te fantium, vo-

r at

ceablitur Filhus Der.

Quxritur autem hic fo-

um p

lum, an eadem Chrifti humanitas connotans

usdi d

in obliquo Verbum fibi unitum a divina füb-

Qrur mPFf' [

Ílantia ramquam a formà evaferit (néta fub-

y, d

flantialiter , nec indiguerit gratia aliqua crea-

i 9t

W *

|

t, ut Chriftus qua homo (anctus Deoque gra-

Bb3

tus

|/

Dzs INCARNAT!ONE

$99

(ru)l

l

7

tus effet? Quidam hoc negant cum Paludano

"

"T

& Marfilio. Alii vero cum Suarefio difp. r$.

g.

fc&t. :. & plurima parte TT. contrariam fen-

jl

"

)

tentiam tuentur,

Cum quibus

Dico . Humanitas Chrifti , feu Chriftus ut

L

gimnt

a ga;ïhqn

]

homo , formaliter ex vi unionis hypoftaticee

j m

sbíolute & (impliciter fuit fanctus & Deo gra-

tus

Probr. [. Pal 44. v. 8. dicitur : Unxit

il

£e Deus Deus tuus oleo letitie. l(ài. 61. v. x. &

l

L

li

t

€

Luc.4. v.18. Spivitus Domini fuper me , propter

J

u

quod uxit me. Dan. l.c.. Uugetur Santius [an-

;CD

Unxit

gl

&orum. ACt. 4. v. 27. & c. 1c. V. 38.

LR

eum Deus Spivitu [an&lo. Un&tionem iftam , a

m tss

qua Chriflus füit appellatus, Patres concordi-

ib On

ter ajunt, effe ipfam Verbi divinitatem; cujus

hum

conjunctione humanitas fanctificatur. Grego-

rius Nazianz, vocat perfe&um Chriflum , non

Átgu lo

x Femditer

folum propter divinitatem , [ed etiam propter bu-

manitatem. divinitate delibutam , idemque. effe-

intVerli

tatr (ijed

&am , quod id a quo peruntia e[f , atque ut auda-

&ler loquav , óuó9«or , i. e. confortem divinitatis;

50, qu hon

unaacimul Deum, Et Orar. 4. de "Fheolo-

qu D Füu

ia, Chriftum , ait propter. diviuitatem ,

tbf n

j

ht diips

bumanitatis untlio efl , 10 operatione , ut. alios

Chriflianos fan&ificavi , fed totius uuguenti

^Dr&-

Janir o

:

entia. Dionyfius Alexand, epift. contr. Pau- , !dj

lum famofat. 77 Zoanue , inquit, fantfitas evat

t t h

epus €2 labor, in Sefu vero matura. — Quia per fe

5 nuydj

untlus eft, eg febi wpfr ipfe eft untlio. Quae ver-

h 0 Q]

ba repetit Nicetas, 1. 3. "T'hefauri c. 3. Jpfe fe-

ALM.[ Anip ly

ipfum unxit : divinitas emim bumanitatis unctia

Pa

c L]

Er Auguftinus l r;. de Trinit, c. 26.

l, j

unty

*

?;

V

VzR81 DiviNt.

391

"um P Qh]dæq

Tunc, ait, un&lam fuiffe invifebili Deo bumanam

j df n

naturam , quando diviue e[l quntla pev[oue, Cy-

Dttrün i

rillus l. 4. in Joan. c.29. fcribit, Chriftum vo-

cari unétum , non ficut alios R eges vel fanctos;

ïUChrl(hlwl

fed.quia Z'erbum cavofattum efl.. Idem Cyrillus

lypo(uto

in Schol'is deIncarn. & L. 1. in Ifai. ad illa Ver-

) u ]]eo gr'.'.

ba; Mi|us eft ad me unus de Sevapbim : ac (-

itur: (s

pitfime Dam^fcenus, Sicut, ino;uiunt, iguis cav-

T M

bonem feipfo lucidum veddit &g calidum : frc Det-

T r

1as bumauitatem a. cendens [an&ificat ilam [zip[a.

dudtr JH

His confentiunt Gregorius..M. Anfelmus alii-

A. Üni

ue PP,

n m

Proby. IT. Conditiones ad. veram fanétita-

i ord.

tem requifitas S. Joannes epift 1. c. 3. v. 9. ita

i,

defcribit: Omais qui natus, e[] ex: Deo, pecca-

Val n

qtuin uog f acit ; quogiam . femen ipftus, n eo. manet,

Crlhm,

Atqui has conditiones haber Cbriftus qua ho-

?1(11 j

mo f.rmaliter. ab uaita fibi perfona & natura

rmgw; (f

divina Verbi : NNam 1. per 50 zatus ex Deo, in-

TTE

dicatur fübjectum Deo. gratum ; Chriítus.au-

n divinitts

tem, qua homo, unione hypoftatica Deifica-

d Thedo.

tur, Dei Filius evadit, & fümme, Deo gratus;

& dile&us ,. non extrinfeca tantum. dilectione

itthy u

i, t Q

ab actu diligentis, fed intrinfece etiam a dono

gt

humanitati collato) quod omnia dona narura-

Qu be

ia & füpernaturalia infinities antecellit.

2

i d ^

Per «à feccatum non facit , exprimitur fancti-

iupl

tas & munditia ob omni labe.peccati; quam

Chriíto quatenus homo eft, vel maxime con-

h ZWH

i d

ciliat unio hypoftatica, qua redditur bumeni-

ao u

tas impeccabilis, innocens, fancta talique di-

[j 6^

gna dile&tione ; qua neceffario omne odium

J

E*5

Bb 4

exe-

Ti

|

j*

|

u-:

i

Drg INCARNATIONE

y

392

4

excludat.

j5

3. Per «à femen ipfeus . im eo matet,

|

Juftitia perfecta, ac vis operandi fupernatura-

-:-j;ï (hnm )

UA

lirer fignatur, quia in femine velut in potentia

effectus & fructus bonarum operationum con-

o o

tinetur,

Atqui Chrifto ut homini omnes per-

fm qdmusV(

fe&iones fupernaturales ; quibus ad rccte ope-

i um

randum & vitam beatam difponatur ; debentur

j

ex ipíà unione hypofltatica, ramquarm ex prin-

| (

cipio formali exigitivo ; ita at hec dona illa

.:&:æiinin;t

,

mapis fecum afferat , quam gratia habitualis

M

N

?

i

fà

M

rl

fáanctificans, Ergo humanitas Chritli a Verbo

Vg m

1

qe od

& divinitate, quibus unitur, fumme fanéta &

jufta eft ac nominatur.

(l hu

Dico /T. Subítantialis fanctitas humanitatis

"

|

D

3

Chrifti eft fimpliciter infinita in genere fànéti-

]

lier a

Probr. Si nulla natura crea-

tatis participatae.

liápirdp

ta efle poffit; vel cogitari fanétior humanirate

, : potnta

Chrifti, hec erit fimpliciter infinite fancta (an-

1 fon i,

é&titare participara : atqui nulla natura creata effe

'Qi df

& cogitari poteft (anctior humanitate Chriíti.

tormrio

Ergo. Prob. min. Si daretur creatura ; quee ha-

j fl |

beret gratiam habitualem fimplicirer infinite in-

: hii

tenfim, effet fimpliciter infinite fancta: nam

lt (cimm,

forma neceffario omnem effectum fuum for-

i

bl

znalem tribuit fübjecto capaci;. Atqui huma-

s "RO Q

nitas Chrifti per unionem fübítantialem cum

'e Dilm f

Verbo, eft longe fanctior, cum fit fubftantia-

a maniyari tt

liter (ancta, alie vero creature per grariam

jj

habitualem fimpliciter infinitam effent tantum

MOLUT

! Tnum, Sl i

áccidentaliter fan&ta,

Ereo cum Deitas &

"p

Verbum £nt formz fübftantiales infinite fan-

[j

éUe, hunc effe&um oómnem formalem íub-

ld

je&o '

]

Vzn2I DriviNr.

393

il u) hn

ie&to cui uniuntur communicant , nimirum hu-

lr

manitati Chrifti , non tantum prout eft unum

H ol

concretum cum Verbo includens in recto fup-

lOnumuy

pofitum , & in obliquo humanam naturam; fed

Omnes PCI' l

etiam quatenus Verbo junéta, & ab hoc diftin-

ii 0R

&a,; idem verbum ut terminum dumtaxat co

L; db

notat.

F]-

N prin-

Oh;. I. Contr. r. Concluf. Ex unione media-

€ doni j

tà nature divinx non reddirur humanitas Chri-

! habinags|

fti formaliter & immediate intelligens, volens,;

lia Verby l

omnipotens; immenfía, seeterna &c.,ergo ne-

d'ond

que formaliter & immediate fancta.

E. N.

Cor[. Attributa priora repugnant, nature crea-

) huneriis

te& formalitet & immediate communicari : in-

vttre fj

telligere enim & velle funt actiones virales fo-

us

li ei principio;a quo producuntur , immanen-

v huniniat

tes: potentia effe£tum formalem fibi proprium

d n

non tribuir , feu non dat poffe, nifi fübjecto,

aenieft

cui eft intrinfeca vel per identitatem ; vel per

4e Chrit

informationem , vel per compofitionem , ut

i que h

füppofito, Econtra pofita hypoftatica unione,

infnife f

humanitas Chrifti per naturam divinam forma-

vh: nm

liter & immediate participat effe divinum mo-

fium (or-

do excellentiore , quam per gratiam. habitua-

qui hum

lem ; erpo omnia divina attributa fe habent per

lem at : e

modum forme , immediate & formaliter hu-

- fubfnte

manitati tribuentis o:nes effectus formales

t gmiam

fan&litatis, que neceffario confequitur effe di-

[ent gt

vinum. $i ergo effe divinum non repugnat

n as !

communicari humanitati , neque repugnabit

ii o

communicari fanctitatem , quee denominatio

m]akm [ub'

moralis eft, ex primario füo conceptu non ef-

Bb ;

€n.

1&&0*. :

394

Ds INCARNATIONE

fentialiter involvens infinitudinem , perinde ac

mmgdilnRV.

fubfiftentia.

üinti

In[l. 1. San&tüim effe eft denominatio intrin-

"u

i

!

i

JCQUEH

feca, ergo nemo fanctus alterius fanctitate eft,

nifi hec ei inhaereat

&. difl. Con[. Nifi haec ei.

T

inhareat per unionem vere forme N. nifi in-

gaii ott

hareat faltem per termipationem ; tamquam

[prtta

T

ratio denominationis alteri extremo. fibi fub-

Bs o

ftantialiter unito communicatae C.

at D

In[l. 2. Verbum non redderer (an&tam na-

j

turam irrationalem, quam aflumpfiffet, ergo

frme n

nec fanétificat naturam rationalem. &. /V. Coz-

ts ii

fe4-. Natura irrz3onalis non.| eít talis fanétiratis

PNUT

capax, ficut nec ejus quee a gratia fanctificante

Qf

proficifcitur: efficeretur tamen fancta alio ge-

qo g

nere fanctitatis, cujusmodi fanétitatem habent

digi a

cruces; templa ; & qualem corpus Chrifti in

pitr i an

mortis triduo habebat.

]

timam t

Iufl.;. Natura humana Angelo fancto &

(ie

iufto unita non redderetur neceffario fan&ta &

lii

jufta. .Ergo. m.JV. Cogf. Cum períona Ange-

L

li non fit per fe fancta, fed per accidens, non

! (ubus d

uniretur humanitau ut fancta, quia folum uni-

fintem.

retur fecundum fuam períonalitatem : at vero

. | r ndg

perfona Verbi fecundum fe eft ipía fanctitas.

B

Deinde perfona Angeli non neceffario exclu-

DLT

deret culpam a natura affümpra ; nec de po-

j &t of

tentia abíoluta , neque ex natura rei : at per-

Bo

Íona Verbi utroque modo malitiam omnema

: t Vrb

affümpta natura excludir.

( f

Obj. 1. Eo modo Deitas humanitatem fan-

| * cinm

&ifiggt » quo ipfi unitur: atqui unitur ipfi tan-

tum

" "ii i

D

!

VzrnR: DiviNi.

395

i Iu inde D

tum mediante Verbo ; ergo tantum ipfam me-

diate fanctificat. . dif/. Maj. Hoc eft, Deitas

o

non fan&tificat humanitatem fübftantialiter, nifi

d

unita C. quafi Deitas non fit forma proxima,

1 iflhæca

& fola füfficiens , ad infinitam fanctitatem hu-

t N.nifi

manitati conferendam N. — Dif]. etiam Confeq.

) limqug

Ergo tantum mediate fanctificar; i. e, non fan-

0i (ih.

&ificat, nifi unita per proprietatem Verbi C.

usfi ipfa Deitas non fit forma immediate fe

m n !

Íola füfficiens, fed aliunde acquirat rationem

ME[ » W0

forme fanctificanrtis N. Deitas quodammodo

& . n

magis fanctificat; quam perfona Verb: ut con-

I Ü

tradiftinéts a divinitate; ergo eft forma imine-

Áditnt

diatiffima fanéctitatis: nec enim ratione medii ,

Qu dio r

quo jungirur humanitati , fit rnagis amabilis.

tm hr

ts Curlfin

Atqui etiam graria indiftinéta a caritate , reci-

pitur in anima mediante voluntare, & tamen

animam ac totum hominem fanctificat imme-

ofb & |

diate.

ofindak

Infl. r.. Si Deitas humanitatem immediate

Oni Ang-

fanctificat, ergo etiam duze Perfonze reliquae,

jens, non |

quibus eadem eft divinitas, fan&ificabunt hu-

olum t

manitatem immediate, E. Zjf/, feg. Duae Per-

|: aL VO

fouc reliquz fanécti&cabunt humanitatem im-

fan ts |

mediate, fi Deitas humanitati immediare unita

Yio exde

efTet C. cum fit tantum humanitati unita fecun-

p

dum perfonalirtatem Verbi N. Etfi intellectio

at |

ia tamen ge-

b

communis tribus Perfonis fit , qu

D

nerat Verbum prout eft in Patre , hic folus ge«

|

nerat; effectus enim aliarum proprietarum na-

nirar&m li

i

ture communium , fi. procedant prout haec

uj

u !

g**

(ubfiftitin perfona certa , huic foli ibuuntur:

nam

396

Dg INCARNATIONTE.

jri

g

Ia'd

nam & projectio lapidis tribuitur manui; licet

(

lod J

anima, ut comrmune principium omnium ope-

n

"

l

Jlhy

rationum, reliquis ettam membris fit unita.

dii

fu[l. 2. Non apparet, cur non viciffim Dei-

4*

T

l

tas ab humanitate denominetur immediate paf-

1

i

fa & mortua, — &« N. Z[fumpt. Y. Deitas jungit

l

Vl

iM

fiti hum:nitatem mediaate fuppofito proprio

dUb

& ab fe iadiftiné&to, illamque bbi propriam &

fuam facit, tribuitque ei denominationem par-

ia i

ius QU

tim phyficam , partim moralem: cum econ- ,

b

b

$

n

fim

tra humanitas amittat füam perfonalitatem ; &

in jus peculiare divinitatis tranfeat.

It. Hu-

J

ippe C Due

manitas eft capax effectus formalis immediati

|

u in

fanctitatis, ur ex Concluf. 1. & ex Objed. r.

]

1

'?

Ts natrim

conítat. divinitas autem non eft capax omnium:

uT, p

denominationum propriarum — humanitatis ;

plurima enim illarum imperfectionem

; hrfnfio

lent.

xjcdo-

hii

OD;. ITI. Sanctificari eft deificari: atqui per-

n df

Íonalitas quatenus abftrahit a divinitate , non

1 tirem Chri

deificat , cum non fir Deitas ; ergo neque fub-

!u

ftantialiter fanctificat humanitatem Chritti.

B^

[ 'til, none

r Dto

difl. Maj. San&ificari eft Deificari, i.e. babere

tantum naturam divinam N. eft deificari, par-

; ndig

j nl

ticipando effe divinum C. .. Dzfl. etiam i.

Perfonalitas (ic abítra&ta non deificat; commu- — , Pj b

nicando naturam divinam C. non deificat; com-

tb enrs d

municando effe aliquod divinum N.

$i per

At at

gratiz habitum deificamur; quanto magis per

p

Verbi perfonalitatem- humanitas Chrifti deifi-

h

T i

j

cabitur; qua effe divinum infinities excellen-

ï-liVä hgbe[ Í

|

ogita-

ïä'gnme) [

!

fius participat? Perfonalitas enim fola c

Ltione

$

Vzmzi DaviWi.

397

nanui, HCE:

tiohe ita a divinitate preciía , eft vere entitas

f qy

divina, digna füpremo cultu, & cum peccato

It Unjp

incompoflibilis ; reddit ergo humanitatem ha-

Kiins

bentem effe divinum; objectum congrue di-

Xtepl

lectionis Dci; haredem eterne beatitudinis;

& larrie cultu dignam.

A j

ftituir Filium Dei: at-

(0 Dfoptg

lufl. I. Sanctitas con

prigm

qui fola Deitas conftituit Dei Filium , quippe

Onempgr. |

qua facit fimilem natura, Ergo. m. Zif/. Maj.

lm econ. | :

Sanctitas aliqua fpecifice accepta C. fan&titas in

ltteny

fe generice fumpta, fabdifl. conftituit Filium

lL Hu.

Dei vere ac proprie N. metaphorice & ana-

ml

logice C. Pater & Spiritus S. vere fancti funt,

quin fint Filii Dei. — Ergo fan&tum effe eft ha-

g i

bere.naturam divinam, veleffe aliquod divi-

L Ommin

TTR

num, ut patet a gratia habituali, quee forma-

iter fanétificat, etfi non füt natura divina,

Q r |

Infl. 2. Perfonalitas non eft (an£titas, ergo

non fan&ificat formaliter & immediate huma-

d-

bte, non. |

nitatem Chrifli. g«.diff. 4utec. Perfonalitas ge-

nerice fumpta, & ut cum hypoftafi creata con-

equefüb. |

li, p [

venit, non eft (anctitas C. perfonalitas (ümpta

Ípecifice pro perfonalirate divina, fuPdifl. non

e hibere

eft fanctitas phyfica & tranfcendentalis N. non

p

eít fanétitas moralis & a&tiva C.

San&itas

hm . |

Ql r

phyfica & tranfcendentalis confiftit in con-

ceptu entis divini, qui eft communis omnibus

( t

Dei attributis; quodvis enim horum eft infi-

LA r

nite perfe£tum, amabile, puriffimum ; & ab

t

M

omni labe immune : fanétitas autem moralis &

hr

activa habet fe per modum virtutis moralis ià

S (f

q

(in

H

8

íH

[9]

nes

n

0[5 d

-u

vaiungate ; támquam facultas eliciendi

inde-

tU

|

398

Dsg IÍNCARNATIONE

indefectibiliter honeftas , & infinite amabiles;

z i

i

hacc eít (peciale attributum abfolutum , &tar-

[ am

fcendit reliquas Dei perfectiones , uti (anctitas

f0

phyfica.

T

WK

Infl. 3. Una tantum in Deo eft (anctitas, &

adoratio una ei debetur : nam Gen. 19. Abra-

ü

Nud

ham tres vidit; unum adoravit. Ergo perfo-

nalitas non eft fan&titas.. g. Z/f]. Aatec.

na eft

Lt

rantum in JJeo fanctitas moralis, aétiva & ab-

d d

foluta C. unà eft in Deo tantum fanctitas quafi

n

xhutun

phyfica, tranfcendentalis & refpectiva N. Di-

fling. etiam alteram part.. Una eft adoratio ab-

] m

s

Wt

Íoluta, propter naturam primam radicem C.

una eft tantum adoratio refpectiva N, — Perfo-

& n i

, t d

n funt fan&titates phyficee , tranfcendentales

& refpectiva. Ideo S. Epiphanius, Pogoratur,

Q Veto

lm ia

inquit, Parer, fecundum quod Pater efl ; boova-

zur Filius prout. Filius eff ; bonovatur Spiritus S.

titm cofo

hii B

prout Spivitus S. eff.

Iu[l. 4. San&titas eft radix bonorum ope-

tendig.

rum , impeccabiliratis & vifionis beate , a

ï;ipæ; E

quam jus dat: atqui horum omnium radix

WIfel "

non eft perfonalitas, Ergo. m dif. A4ffumpr.

Ht pf

Perfonalitas non eft radix horum refpectu Ver-

/h nifürom

P

bi divini C. refpectu humanitatis affumptae N.

Radix propior & immediata actionum necef-

J'ptetr &

fario reétarum in divinis eft fan&titas ebífoluta

ge JCfE j qugm

prima autem & rémorior eft natura divina;

aN,

quz etiam eft fola & unica.radix beatitudinis :

hha

f

econtrà humanitas affumpta redditur proxime

"d

& immediate fan&ta, feu capax actionum bo-

m» fanc?irarem

narum , & eterna beatitudinis, tam a natura,

hE7

quam

!

"Vrxs: Divirwi.

399

ltimdis

m Q

quam a períona divina; ut fzpe probarum

[-

Ut Cs

Ob IF. contr. z. Concluf. San&titas huma-

nitatis Chrifti non eft (impliciter infinita, fi ea

findig

datur major: atqui fanétitas Dei & Verbi ma-

119 ].

m

0 ii

fl

jor eft fanétitate humanitaris. Ergo. B. diff.

Maj. ... Non eft fimpliciter ifinita , f1 datur

i, Und

j

ea major fanctitas communicata C. fi datur ma-

UT TM

jor fanctitas eflentialis & incommiunicata N,

dits qui.

Difling. etiam min, Sanétitas Dei & Verbi eft

WN. Jj.

fanctitate humanitatis major ratione infinitudi-

Qorajo af«

nis N. eft major ratione perfectionis & modi

wien (

N, D.

quo potliderur C. . Nempe perfectiffima heec

eft ratio poffidendi fan&titatem per identita-

n

tem, per effentiam, ac naturaliter , que Deo

A

& Verbo convenit: cum humanitas tantum il-

nj hii

lam poffideat per unionem, per liberam & gra-

tuitam communicationern.

1778

Tn[l. 1. Perfe&tius uniretur Verbum natu-

Ym p |

re Angelice , quam modo unitur nature hu-

g, «

mane& ; ergo naturam Anpelicam magis fan-

um p |

&ificaret, W. dif]. //ntec.. Uniretur nature An-

mb

gelicae perfectius materialiter, i. e. perfectio-

eQh Vet-

rem naturam aílüumeret Verbum C. uniretur

JmPIæNl

perfectius formaliter, quafi ar&ius & intimius

um tecx

Jangeretur & íe communicaret nature An-

safoht *

gelicee , quam nunc fe humanitati communi«

u d

cat N.

M

L

Infl.2. Verbum eft infinite amabile pro-'

J

pter fan&titatem ; quam habet : fed hanc eam-

Ü proxime þ

em fànctitatem habet Chrifti humanitas ; er-

Honym X

m nf

go hac eque a Deo amatur ac Verbum. :g

diff.

quam , .

|/

400

Dz INCARNATIONÉ

s i

difl. AfJumpz.. Hanc eamdem fanctitatem libere

L

communicatam, per unionem pratuitam habet

Jeit

dl

bumanitas C. habet eamdem per identitatem

ga

& naruram , ficut habet illam VerbumN, Hie

ii

vel maxime.proloquium illud obtinet : Pro-

g um

prer quod unumquodque tale , illud & magis.

s Onhcd

lJufl. 3. Dcus eodem indivifibiliter amore

rj

fummo & füper omnia diligit torum Chriftum,

y tgeilo

ts 60 p

i.e. Verbum & ejus humanitatem ; ergo hu-

manitas eeque amabilis eft, ac Verbum. m diff,

s d

" ntec. . .. lta ut idem actus indivifibilis equa- :

ii qin

fiter terminetur ad Verbum &.ejus humanita-

um V

tem N. ut fir fümmus füper omnia refpedtü.— —

àm, gt

imote s d

Verbi, & minor intuitu humanitatis C. . Deus

eode: indivifibili actu dilipit crearuras propte?

ec iibl

bonitatem fuam , non tamen zqualiter fertur

1 feur ii

in bonitatem propriam , & in creaturas, fe

. prram, n

bonitatem fuam amore fümrno , creaturas infi-

N

|

nities minus dilipir.

]

sls e

Jufl. .. /Equalis adoretio fupremae latriee

mgudig]

terminatur in Chrifto & àd Verbum , & a

Isl

humanitatem ejus ; ergo etiam quando a Deo

us

amatur Chriftus proprer bonitatem , Verbi;

m W.

aequalis amor füummus terminatur ad Verbum

Wt vert

& ad ejus humanitatem. — . diff. "durtec. Ado-

m m

ratio zqualis quoad cultum exteriorem terrmi-

Jb r

natur ad Verburmn & humanitatem C. quoa

* litit, aj

cultum interiorem fu/dif). affe&us adorandi ex

n

arte rei volitae aequalis eft refpectu. Verbi &

4 Q

humanitatis C. affectus adorandi ex parte mo*

t ii

di volendi eft &equalis N. . Cultus adorationis

biliter,

M: if

exterior toti fuppofito exhibetur indivifi

[

j

am'm «

pequé .

1

i

|

'(

j

i

Vznsor DriviNti.

401

um

P.

TUim b

neque poteft ira partiri , ut aliquid. ejus ad

Verbum, aliquid ad corpus, aliquid aliud ad

Venlitgs

UmN. H;'

animam Chrifti (ecorfim de(tinetur : perinde ac

dum alicui affürgimus, ei toti affurgimus; in-

t : D

terior enim affectus cultum iftum exteriorem

L

toti Chrifto indivifibiliter decernit, ira tamen

liter m

ut propter folam Verbi excellentiam deftine-

r

tur, atque adeo Verbum adoretur propter fe,

j erpo h.

i. dj

humanitas vero propter Verbum , que ideo

coadorari dicitur,

Eodem modo Deus indi-

iil Qu

vifibiliter quidem armat torum Chri(tum, ma-

hum

gis tamen Verbum ; quia hoc eft mapis bo-

ib edi|

num, propter quod humanitas redditur ranto

MU

amore unice digna, — Sic etiam juftus homo li-

n

cet indivifibiliter am

yuler n l

etura Deo ; magis tamen

fertur affectus ifle in animam , quippe qu&

Tétt f"ej '

ratiam , rationem amoris magis participat,

dN

Infl. .. Subje&tum habens unitos octo gra-

us caloris eft eque calidum , ac id quod eos-

Wme ht

dem gradus habet identificatos; ergo humani-

, &d|

tas Chrifti eque fancta eft. propter divinitatem

04 Doo

fibi unitam, ac Verbum propter eamdem iden-

[]l Vcrbi) !

tificatam, y. diff. dhutec. . .. eft eque calidum

d Verbum

quoad veritatem caloris intenti C, quoad per-

D. Adq- '

fectionem modi habendi N, — Subje&tum illud

em tenm

haberet unitum fibi calorem contingenter dum-

C u e

taxat, cui urique praeftaret perfeé&tio identifica-

vorind d .

ta & neceflaria,

h lr .

OLj. . Chrifti humanites magis fanclifi-

y l?

caretur unione reliquarum perfonarum; ergo

d

non eft infinite fancta,

g. IV. Zintec. Haberet

ndjviübiliïeb i

hu'.'manitas' eamdem divinitatem: atqui rel

iquae

nüq"ï !F .

S

duge

l

(

402

Dz INCARNATIONE

sf

duz Perfone prour formaliter diftinguuntur

a narura, non fanctiores (ünt folo Verbo, cum

PL

j gymes

fir "Trinitatis perfe&tio equalis in divinitare

Ergo humanitas non fanétificarerur ma

M

gis ,in-

.DzulïS;;rJ/uS. :

tenfive, quamvis fortalTis extenfive.

um p

ARTICULUS II

pj " J

bb n

"4n in. Chriflo fuevint babitus gvatie [an&ificantis

&j virtutum [upernaturalium ?

1

À

giiuput

vtl

Ora. Quidam Theologi putabant, Chrifti

x ln :

animam habituali gratia non fuiffe pree-

ditam, tefte Paludano in 3. d. 13. q. 2. füper-

E

h..

vacaneam enim illam in Chrifto effe; eo quod

folum conferatur ad fàn&tificandum, cum tamen

DT

fine habitu

ratiae fanctificantis anima Chrifti

rgheiin d

fatis fuerit fanctificata.

! Mil

Dico. Chrifti anima fanctificata fuit acci-

35: ii d

denraliter per habitum gratig & virturum fu-

Au pl (

pernaturalium,

Itaà "Theologi con:muniter

atihte d

cum S "Thoma q. 7. a. 1, hzcque doctrinaSua-

toar C

refio fecüundum fidem certa effe videtur.

lm ia À

"rgumenta $. T bome bic vecen[eo, T. Patres

T. Qu

eo exponunt verba S. Scripturee líaie 11. v. 2.

|

3d qufe,

Requiefcet. fupev eum Spiritus Domim : atqui hic

opit: f

li

Spiritus i hominibus dicitur effe per grariam

V. I2 G

habirualemn , ergo etiam in Chrifto requiefcit

&

k

1 Cf

idem Spiritus multis virtutibus & viribus pol-

Q, IU

lens; ut 5. Cyrillus in hunc locum exponit.

. M. C

Et Tertullianus l. contra Judeos c. 9. vequiefcet,

i d

inquit ; fuper zllum Spivitus Dei , id eff , uuioev-

ii

Jffras. [pivatualium documeutorum ,

fl"f in fdu'."

J db D

C/Jïfjium competebat.

; 5i *i Q]

p

'

VznBi DiviNi

403

- S. Auguftinus in illud Joan. 1. v. 14.. Plegum

)Ver 0,Qn

vatie eg. veritatis: Dominus g'e[us , inquit, 202

M fojuns Spiritum S. dedit , fed etiam accepit ut. bo-

IUb $, g prveterea ef pleuus gvatie ; quia unxit

g

, eum Deus. Spiritu $. uon utique oleo vifibili, [zd

|

douo gratie , quod vifebili (rgiifiatur ungueuto ,

uo bapzizatos ungit Eccleffa.

J«

j

llj

fïifmmil

Illud Pf. 44. Proprerea unxit te Deus, Deus

tuus oleo letitie pra con[ortibus tuis , S. Athana-

t^ Ül fius etiarh de gratia habituali intelligit, Serm. 2.

ütww cont, Arian. ubi : Zpfe eff , inquit ,. qui dat , c$

( 1 füpr-

accipit Spivitum [an&tum : dat ut. Vevbum , acci-

It toqud

jit ut bomo. .. , , Ex eo quod ipfe ut bomo eam

w gratiam Spiritus accepit , fa&tum [l , ut uos illam

umUn] ex plemztudiue dimanantem acceperimus.

,

S. Cyrillus epift. ad folirariam vitam agen-

um te$: Siquis, ait, propter banc [olam un&iouem

timuni * dicat appellavài Chriflum. Deum &2 adovari , ea-

w dem vatzoue di&turum effey mos e[]e Deos eg adovame

(diuSi, doss eque ac Chriftum : ubi etiam accidenralem

üetüt

fanétitatem in Chriíto effe praefümit,

n L Pates

II. Quanto. fübjectum fuíceptivum pro-

iira plus eft caufie , tanto magis de ejus influxu-

;aguilc participat : fed Deus eft cauíà gratix , juxta

v pran

( 83. v. 12. Gratiam €9 gloriam dalit Domi-

jmpát 24$; & Chrifti humanitas eft junéta. proxime

Aibus p*

€o.

Ergo.

m &l (m I

III. Chriftus r. Tim. 2. v. f. dicirur Media-

ia , ov Dei eg bominum: . Joan. 15. v. $. ait; fe/effe

I

J

]

yi | vitem , difcipulos palmites, Ergo conveniebat,

ii

f

Á

is , ipfum eodem gratiarum & fanctiratis genere

|:

|jabundare, quod in fuos palmites derivaret;

s,äll' ; 3 j

?

e-

juxta

L]

e

!

Dzg INCARNATIONE

l

l

04

juxra illad Joan. 1. v. 16. De plemitudime €ju.

vmwnö (

"

u

j

omues accepimus , «5 gratiam pro gratia,

gt D

IV. Humaniras Chrifti debuit effe intrin»

: (Ugmm L

fece & permanenter habilis ad actus fuperna-

ii

turales caritatis , & aliarüm virtutum, ut effet

ml

perfe&te fan&ta & jufta: atqui unio hypofta-

Asb

tica preecife ac formaliter per fe ipfam non con-

|

s g

fert humanz natur& omnem iftam juftitie &

IT

fan&itatis perfe&ionem , que in homine jufto

ia vt

& fantto neceffaria eft , ut fit omni ex parte

bene affe&us & praparatus ad beatitudinem

dmnenim

n hn

!

& omnem rectam operationem ; Verbum enim

er fe tantum confert fubfiftere. Ergo anima

m i

| Asf

Chrifti indigebat eque ; ac caeteri homines;

| o a

formis illis accidentalibus habituum fuperna-

| tlj

turalium, qua (int principia operationum re-

€tarum füpernaruraliter ; &« quas Verbum

; peqi D

mvl

ipfum füpplere non poteft. S.'Th. q. 7. a. !. ad.

1. & a.9. ad 2. Harum autem formarum pra-

un df

cipua eft habirus caritatis, quae tamquam ex-

Hire

cellentiffima quzdam narurze divinge participae

j usohg

tio reddens animam Deo gratam , amabilem &

li

h

P

roportionatam füpernaturali Dei amicitiz,

dfmS Ti

eft ipfiff us habitus fanétificantis pratig, -

II

Quodfi prater hunc caritatis habitum admife- L

uT

ris diftin£tam realiter formam gratiae fan&tift- |üngq

.

cantis, heec nihilominus requirebatur !

n Chri- qaj,

fto homine , ut radix connaturalis caritatis & qugy

habituum aliorum füpernaturalium.

Ex ha- lum

étenus dictis

Peatimi

Conficitur L. 1n Chrifto fuiffe omnes virtu-

.ürs ?

f

pa

Almp

lt

tes, ut probat S./ Thomas art. 2. fumþni

m xllï

der

9

*»

V

j

Vrns2t Diviwf.

405

hi

derivationes quadam gratiz , cujus plenitudo

Tij

fuit in ipfo. Fidem tamen merito excipit art, 3.

Itf

nam affeníus ejus propter revelationem obícu-

(dis Í Ya

re cognitam non conveniebart Chrifto , qui

tüm, u

femper intuitive Deum, & omnia fidei myfte-

iO lyy

ria contemplabatur.

Quamquam piz credu-

JdfT nOn u

litatis habitum in illo fuiffe, ibidem ad 2. indi-

tm jufitel

cetur ; eo quod hic fit voluntas fubmittendi fe

ORie

Deo obfcure revelanti ; qua eft fpecies obe-

WE pit.

dientiz, virtutis Chriíto propria, quam usque

bettitidine

ad mortem impenfe coluir. Philip. 2.v.8. Qua-

Vebum enir

groprer. Chriflus , Hebr. 12, V. 2.. /fu&lor &g' coi-

, Biyouim,

fummator fidei.

t um

A&us fpei , quatenus funt defiderium &

ereclio animi ad obtinendum Deum ut bonum

um lp

yertionns

abfens, in Chriflo effe minime poterant : quip-

qui Tetr

pe qui Deum a primo conceptionis fuze mo-

hg p

mento poffederat. Quia tamen fümmum bo-

ürmanum pt

num abs fe poffeffum amabat , ac de fua pof-

feffione gaudebat, & quia immortaliratem , &

timqum

j partp

corporis gloriam adhuc ftatuerat mereri ; ideo

mabiem.

fpei habitus in ipfo non fuerat otiofus; ut tra-

Vi micitz

dit idem S. Thom. art. 4.

IL Si poffibilis foret habitualis gratia fe-

us p

itum um*

cundum f& & intenfionem füam infinita fimpli-

nie f

citer, eam exigeret ram fanctitas fübftantialis ,

huurin C

quam excellentia fuppofiri Chrifti , amorque,

quo Deus Filii füi bumanitatem profequitur.

disri^

lum J*

Verum cum infinitum creatum repugnet, ne-

que anima Chrifli, utpote finita, illius; fi da-

Tl

retur, capax effer; gratia habitualis Chrifti eft

r

nH

fimpliciter finita; ut concludit S. Thor,. art. 11.

Ubi

W*

E3

.

Drg INCARNATIONE.

406

inus

nfpondf[

|

Ubi tamen fübjungit , effe illam quodammodo,

j

&

i. e. moraliter infinitam , eo quod fit in fümmo

ygint

gradu intenfionis ; quo a creatura haberi po-

g

teft, & in fümma extrenfione ad omneseffectus

& affeCtiones gratie, adeo ut fecundum ordi-

and

gom

nationem fapientie divine non fit poffibilis

major, etfi divinee omnipotentie major non

qinyonst

gl M

repuenet,

Hinc art, 12.

'S. Doctor conficit , gratiam

m

IT

Chrifli augeri non poffe: nam fapientia divina

ficut omnium formarum, ita & oratie pro-

Á

B

priam determinavit menfüram, juxta illud

Sap. 11. v, 21.. Omnia in men[uva , €g numevo,

|

p diqm

j m p

9 pondeve difpofuifli,

Mentura quidem cui-

que formz prafigitur per comparationem ad

| &il

| lnünine

fuum finem : finis vero gratiz eft unio crea-

j n lu

turg rationalis cum Deo: maxima autem, quz

(j

cogitari poteft cum Deo unio, eft hypoftatica;

ergo Chrifti pratia pertingit ad füummam men-

lt Crith

hia fr j

uram, qu& ratione formse nequit augeri.

Sed neque eadem ratione fubjecti poterat in-

d f

t ordlo

crefcere: nam Chriftus a primo conceptus füi

momento comprehenfor erat & beatus: at in

ho

L3"1

beatis , quod in termino fint , augeri gratia ne-

quit; nec ergo etiam in Chrifto,

w j &vinnmm Q

47 .]w.m

IT Inde pariter confequitur ; folum Chri-

|

ftum habuiffe abtolutam gratize plenitudinem,

M st

!

|

D

dignam wnigenito a Patre, Jo. x. v. 14. Nam

quoniam fonti gratiz proxime eft jun&tus; uber-

: D lg

L

rimo ejus influxu fuit irrigatus, qualem nulla

2lia mens creata poterat accepiffe ; aut exigere,

t C

fecundum . quaniitatem graduum, uc B. F ulgen- f'geg

tius

J

/

.VzgR31 DiviNr.

407

lm

tius refpondet ad quaftionem 5. Ferrandi.

Deinde fecundum virrutem perfectiffimam ha-

1 ib

buit gratiam ad omnia ejus genera & effectus:

TInesefo

nam Chriftus etiam ut homo, generale princi-

Andum q

pium eít gratiae ac donorum hominibus.con-

t pofiy

ferendorum; habetque f ut ignis, qui, «aufa

caloris omnis , eft v-] maxime & perfectilime

: mjr j

calidus.

Recte ipitur Novatianus l. de Trinit.

c.29. /n Chriflo, ait, babitat Spivitus S. plenus.

d grarmi

Yenti dj

£9 fotus , ut ex- eo fonte omnium: donovum in uos

effluant venue.

Ertü p

t udd

B. V. Maria autem &SS ceteri non ita fim-

IN

pliciter dicuntur pleni gratia: eo quod ipío-

lm d

rum gratia tantum plena füerit ratione ftarus

& officii (ui , non vero quoad fümmam excel-

pirtnn d

d'ino ov

lentiam intenfivam, & effectus omnes gratia-

rum. Ita S. Thom. art. 9. & to.

m q

Ol;. I. Modo articulo precedente dictum

fa.

Immammers.

fuit ; Chrifti humaniratem ab unione cum Ver-

bo.ita fuiffe (an&tificatam , ut habitibus gratise

Ut tQget

j potnt -

& virtutum , fupernaturaliuum non indigeret;

ergo conclufio hujus articuli & ultima .ejus

onepnst

s; i

robatio. n^n. coheret cum doctrina praece-

dente. B« difl. 4utec. . . .. Ut habitibus gratiae

rj gt

& virtutum non egeret ad fanctitarem fubftan-

tialem, qua iafinite reddebatur grata Deo; San-

folim ,

Jenitxdott

€&ta; immunis ab omui forde peccati C. ut habi-

tibus pratiae & virtutum non egeret ad fanctita-

Y M

tem accidentalem & confummaram perfectio-

ilüü&llsJUbf*"

nem juftirie N. — Perfe&io creatura , qualis

n n

eft anima Chrifti, per accidentia confumma-

s p

animi pulchritudinem *

Uï B' Fulgen, *

tur!., quz ad debitam

u

Cc 4

difpo-

Dz INCARNATIÓNE

408

d

v a

difpofitionem & connaturalem operandi mo:

dum neceffária omnino funt, nec a Verbo fup-

li

l

)

leri proxime poffunt : licet dici queat,' Ver-

b

urn per fe (anctificare perfecte intenfive, con-

Wvlt

.;

ferendo fanctitatem , quae eminenter continet

ä::oro.

AL

1

ac fecum affert dona illa omnia juxta nature

affumpte capaciratem.

p d

f

af at

Jnfl. Unio hypoftatica elevat humanitatem

immediate ad efle divinum , ergo. etiam ad

der, n

Operari divinum immediate fine habitibus fü-

ia d

peroaturalibus: operari enim fequitur effe,

tmOriig

& A. Confeg. Sanctitas fübftantialis , quae ex

b d

unione Verbi & Deitatis proxime communica-

ie, qued

tur, & confert effe divinum humanitàti , eft

hat

Dam ii

predicatum morale & non immediate activum:

actiones autem divinz virtutum füpernarura-

flusma

lium requirunt principium phyficum & effe-

dint, r

éivum.

Cum ergo Chritti humanitati non

I qur

poflit communicari immediate omnipotentia

tetnm nà

divina, ut dictum fuit ad object. 1, a. 1. opus

tÁtreen

eft, ut inftructa fit habitibus virtutum infüfa-

RT

rum, quibus reddatur porens ad operationes

| t LT

divinas & fupernaturales ; ne in hoc genere

Kl

deterior fit Angelis & hominibus , qui his prin-

IOT

cipiis intrinfecis & permanentibus, tamquam

/ Ms

potentia agendi fupernaturaliter divinicus'do-

ELLOT

nantur.

| N

Obj. IT. Gratia debet effe proportionaia

L

dignitai Chrifti : fed hzc eft infinita fimplici-

| Pt Qu

ter ; ergo & gratia Chrifti, — , diff. Maj. De-

| Mi

bet ejus dignir:ti effe proportionata omnimo-

Est

dis N. debet effe proportionata fecundum or-

.

dina-

*o 1;0

D

-

"

[

Vzrnsi Diviwr —

409

Jetendi m!

dinationem divinz fapienriee C. — Etiamfi dare-

iWetyt,

tur gratia fimplicirer infinita , nihilominus di-

Qu J

nitati Verbi proportionata omnino non effst.

"enüVQ Tl

Sufficit ergo ita effe infinitam , ut explicatum

TUeT Qu

fuit corollario 2.

Jültt n

Iufl.Non apparet, cur gratia Chri(ti per

tot actiones bonas , more aliorum hominum;

QU

aucta non fuerit , cum S.ScripturaLuc. 2. v. 52.

00 etm j

teftetur , Jefüm , ficut eetate ; ita fapientia &

ibitihos f

gratia profeciffe. Ergo potuit augeri in infi-

Ttur efs

nitum Chrifti gratia , contra, quam coroll. eo-

f QUE er

dem dicitur.

x. IN. "4ntec. Plenitudinem gra-

um

tie, quz,decebat humanitatem Verbo unitatn,

ii d

habuit primo inftanti conceptionis, quo. etiam

tütudir,

Deum intuitive vidit: at in ftatu ifto gratia am-

n m

plius non aupetur.

Poftea vero etate propre-

yiun d

diente , per plures actiones externas oftendit

TT

indies, quanra apud Deum gratia polleat : un-

Onojpatnt

derevera magis profecit apud homines gratia;

1,L1, 0i

i.e. favore externo.

ium infof

werer. Utrum gratiis actualibus indiguerit

Chriiti humanitas ? m. 4 Anime Chriíti ad

pertionis

hoc genee

a&tus füpernaturales efficiendos opus erat auxi-

lio gratig actualis adjuvantis eeque. ac: nobis.

jü lispri-

5, rmquim|

Actiones enim hoc ipfo quod fint füpernatura-

les excedunt vim aétivam nature create , cu-

duf . -

jusmodi eft Chrifti humanitas.

Sicut ergo a

a&us naturales more omnium hominum indi-

roponiamh

|

mits ii

gebat concurfu Dei naturali: ita etiam ad a&tus

füpernaturales Neque perfonalitas Verbi fup-

a

m t

plere quidquam in hoc efficientis caufze genere

concurfüs a divina na-

[

feqriimpotuit: cum talis

tura

(ecundumd;;::

C a

|

|

410

Drz INCARNATIONE

fi

tura proxime proficifci debeat, quee Perforiis

um

tribus communis eft,

f

r

E. /]. Auxilia gratize excitantis feu praeve-

| m

"s

nientis fünt illuftrationes intelle£tus & piee mo-

guel h

tiones voluntatis; orte in nobis fine nobis libere

1 quibusüöä

'cooperantibus , urgentes ad declinandum ma-

&W] mmzrüm )

lum, & exercendum actiones bonas, füpernatü-

ht quzmor

rales praefertim.. Queis quidem gratiis actuali-

s ii

bus Chriftum hominem non eguifle.probabi-

ii n

lius tenendum eft : nam intelle&tum ejus fatis

lm

illuftrabant intuitiva Dei vifio ,. & fcientize in-

fjrmormm a

fufze ; voluntatem vehementiffime inflammabat

|mis du

neceffaria & ardentiffima ; qua in Deum fere-

ïx(gï.ixæmxxï', j

þ'atur, caritas,

D

vutn vt

ARTICULUS Ill

| i

De donis cou[equentibus gvatiam collatam humati-

]l

fufiuna

DA

tati Chrifhs.

t5 I

,

Q/a 1. Etfi omnes gratie doza Spivitus Sau-

uT

&ifint, fpeciatim tamen & magis proprie

gtl

hoc nomine cenfentur habitus quidam , queis

jei, fin

homo bene difponitur , ut fit facile mobilis ad

| t r

operandum ex peculiari inftin&tu SpiritusSancti.

j rf j

Dona ifta, que S. Thomas, 1.2. q. 68.a. 1.a

Md

virtutibus infufis diftincta effe probar, feptem

|

rb

ex I(àie c. 11. v.2. enumerantur, quorum qua-

e| Ial

tuor, puta ; Zzzelle&us, fapientia, fcientia & con-

&l d

flium , pertinent ad potentiam cognofcentem:

lil ferm,g,

tria, fc. pietas , fovtitudo, &timor, voluntatem

| 1 )

atüciunt.

-

E

1. Gratie pratis datee dicuntur a S. 'Tho-

, "uünymo

mhà, 1. 2. Q- I 1. a. I. operationes quaed

am feu

]

- a&tus *

4

"

V ERBI Dlvfm.

411

qUæ P erfgn,;

a&tus füpernaturales divina virtute editi ad con-

firmationem fidei vel aliorum profectum po-

Mu

tius, quam operantis utilitatem.

NNovem ea-

us & Plæ [m

rum recitar Apoftolus 1. Cor. r2 v. 8. &cfqq.

£ QObl

Inátdti n

ex quibus tres ad perfectionem cognitionis fpe-

&ant, nimirum fídes , fermo fapientie , & fermmo

, fipem.

Titis ii

Jcientie: quatuor ad doctrinee confirmationem,

ut gratia. Jauitatum , opératio virtutum , propbe-

if r

zia , difevetio fpirituum: reliqua duo pronuntian-

um oys (

di facultatem juvant; ut gezera linguavum , &

. Jentt i

evmonum ümtevpretatio,

Utrum gratie iftee

m

pratis datee in Chrifto fuerint , nunc breviter

à Dam i.

difpiciemus: nam de graria [auitatum, &deope-

vatione virtutum , qua& ad poteftatem faciendi

li

[

miracula pertinent; item de dono prop/eziz ; in-

immn

fra fufius agendi locus erit.

Dico 1. In Chrifto fuere omnia dona Spiri-

tus S. Probr. . Yaize.l. c. Egredietur vivga deva-

if -

dice Sfeffe , &$ flos de vadice ejus alcendet, — Ez ve-

tgspyi

mini; fpiitus fa-

quiejcet fuper eum . Spiritus Do

àm, qui

pientie, €g intelledus , [pivitus cenfilà , e9 forti-

emobiisa|

tudinis , [piritus [ciemtie g pietatis , 9 veplebit

rsfundi.

eum [pivitus timovis. Domini.

Atqui hec de

TTR

Meffia preedicta effe, non Ss. Patres tantum,

; fqn

Cyrillus in h.l. Origenes homil. 6. in Numet.

gnm Q*

Iren. 1. 3. c. 10. cont. Haeres. Athanafius ]. de Fi-

jentin r

defüa. Auguftinus l. r2. cont. Fauftutn, c. 15.

pao(att

Bafil. ferm. 5. cont. Eunom. c. 14. Hilerius, can.

, Vil

15.in Mat. Ambrofius ferm. s. in Pf. 118. Sed

ipfi etiam Judeorum Rabbini fatentur , tefte

yiil

Hieronymo, in hunc Ifai;e locum. " Ergo.

] q!lædim

[

Probr.

j

415

Dz IuncanNATIONE

Probr. IJ. Argum. S.'Thome hic q. 7. a. g.

^

gt

p

«t

Dona Spiritus Sanéti perficiunt potentias , ut

sditt

facile queant moveri a Spiritu S. ac inde diffe-

ri

runta virtutibus infufis , que ex propria ho-

M

fl

ii

neftatis motivo tendunt in objecta: atqui Chri-

ftus facile movebatur /a Spiritu S. juxta illud

m;m

"A xif'g

"J,

j

ii

Luc.4. Jefus autem plenus. Spiritu S. veave[fus eft

j

a Jordane: eg agebatur a [pivitu n defertum.. Ad

,

i,.u:fil

hzc a Chrifto, ut capite; omnis gratia, & quae

;j,'»:wwndï

illam fequuntur dona in nos funt derivanda ;

g X

n

V

ergo oportebat ipfa in Chri(to effe; & ita qui-

ii

]

em,; ut ex Patrum modo. laudatorum inter-

!u j,irilt W& :

i L on

pretatione colligitur, quemadmodum commu-

nia fünt omnibus juftis;; & coníequenter ; pro-

lhs, f

fim: d

ut fünt diftincta a fcientia beata, & infufa,

Dico 11. Chriftus habuit omnes gratias gra-

àt, v

tis datas, que hominibus aliis communicantur.

fa.

Ita Theologi omnes cum Magiftro in 3. diftin&t.

hu hd

13. & S. Thom.a.7. & Probant boc argum. Do-

It q

na ifta ideo dantur ; ut Doctor idoneus redda-

tiitonem

^ hd

tur ad perfüadendam , explicandam & confir-

mandam doctrinam & myfteria fidei: atqui

; It

r (

Chriftus non folum eft Do&tor primarius fidei

noftra , fed & caput , fons ac difpen(ator ha-

lp

rum gratiarum ornnium in Ecclefia fua, ut in-

quicein d

quit Paulus Ephef. 4. v. 7.. Urde ficut m capite

; ld

Junt omnes [enfus s ita in Chriffo gratize omnes que

L adwm

ab ip[o in uos transfundi debueve , ut fcribit Au-

; d n

gu(tinus füb finem e

pift. 57. . Quem etiam in

Oi

fenfüm Joan. Chry

foítomus hom. 11. in foan-

( UIMIGIH jl

nem ; plähitudinem gratiæ Chrifti exponere

l OR Q

y'idetur.

Hoc

3 ( nj

!

"VzmB1i DiviNt

413

fhjcq,m'L

Hoc tamen difcriminis inter Chriftum &

X

Do&ores alios interceflit, quod in his donailla

icinde dlï

ratis dara effent folum per modum auxilii tran-

Pmpfiæ hg

feuntis: in Chrifto vero fuerint permanenter;

iC

er modum habituum queis pro fuo arbitrio,

Y Just ii

cum vifüm fuerir, uti porera, — Id Theologi

mj

& Patres fümunt ex illo Ifaie: Requiefcet. fuper

zg-fa'tm,v, Mil

eur Spivitus Domini: & Jo. 1. v.33. Super quem.

T&[iä, &quæ

videris Spivitum de[ceudentem , &g manentem fupe

Grivingy

euim.

Sed & tanti Magiftri dignitas id exige-

s &t (

bat, qui eva? docegs, ficut poteftatem babens ,. €9

Num inter.

$101 ficut Jcribee eorum &g. Pbarilai. qul). 7.v. 29«

I QORQTQ

Ob. 1. cont. 1. Concl. Dona fapientia , . iutel-

Rtiet .

le&us , & fcientie tantum dantur ad juvandam

Anfif

fidem : unde vel obícuritatem aliquam inclu-

d Qriym.

dunt, velcerte imperfectionem , qua fidem

QR

füpponat; ergo Chriftus , qui fidem non ha-

1n; diid|

buit, his donis non videtur eguiffe. w. V. 729f.

t D. .

Dona illa quamcunque abftra&tivam de Deo

as redn. |

cognitionem juvanr: cognitiones autem ab-

m a eont. |

ftractivae de Deo & rebus divinis erant in Chri-

fdbi: ag

fto; igitur Chriftum non dedecebant , cum nul-

lam includant obfcuritatem, fed eo modo quo

mris fide.

vnfuor -

fapientia & fcientia de divinis myfteriis judicanr,

li, tti

quod creditu digna fint, vel Deo confentanea;

certo & evidenter enuntient.

Intelle&tus vero

a u

jg O

fi eft ad judicandum , aliquem modum eviden-

x fbrde

tie & claritatis habet : fi vero eft ad perfecte

k eimi

concipiendum divina myíleria, proprie nec

claritarem , nec obícuritatem habet, fed per-

E

lgt

fectionem quamdam , qua: has conditiones non

requirit.

]

Bl

Iuft.

l

414

Dr INcARNATIONÉ

puigs

Infl..x. Modus, quo per donum confili

j

.W

und

judicatur, requirit dubitationem , ergo Chriíto

:

d

L

j

non convenit.

&-'M AnfeC.

A&us talis con-

ol

quain*

filii eft abfolutum judicium de rebus agendis ex

fpeciali inflin&tu Spiritus S. proveniens : qui

gl

quidem modus cum fit perfectiffimus , multo

[ n;gfaiï] d

magis Chrifto, quam aliis convenit.. " Quodfi

unl R. Jþf- !

ig lia

prudentia infufa vel acquifita, alieque virtutes

morales in Chrifto fuerint , cur non donum

guan, t

confilii ?

j $t

Znfl. 2. Homines ad pietatem , fortitudinem

& n q

& timorem magis a Spiritu S. moventur, quani

V. Dj

aíe, ita ut non fatis percipiant, quomodo aut

xirvds, « u

qua ratione moveantur: atqui ita moveri Chris

«t m al

ftum dedecebat ; ergo.

B. ad Maj, Modum

m Orrs

operandi horum donorum íecundum íe non

fim peneyt

TU mnent

requirere, ut qui moverur non percipiat di-

ftin&te & clare a quo , ad quid , & proprer

Adlatrya

quid moveatur, utiis, qui per fidem ambu-

EUTTE

lant; obvenit; fed hoc folum donis illis effen-

Pnts FD

tiale eft, quod fecundum illa moti , ex peculia-

bt t l:

ri Spiritus S. inflinétu agantur ad operandum;

: f;umzm;m t

ac fepe prerer ordinarias regulas. rationis;

VOLO

etiam füpernaturales, queis prudentia infufàre-

"vt feümp

gi folent. . Atqui hoc modo agi Chriftum non

BIN

dedecebat, licet motionis ejus & principium,

4 g li

& rerminum fcientia beata, & infuía probe

"inuif

nofceret: neque enim indignum creatura; qua-

H f

lis Chrifti humaniras, eft, fic moveri a fupre-

CO d

mo principio, h.e. Spiritu S.

3 hod

Jnfl. 3. 'Timor eft mali imminentis fuga cum

N f

trifliia quadam & animi anxietate , ut adver-

e

(Udn n

tuat

— ...-...;

1

VnBI DiviNE

41j

"m g

tunt. Philofophus 2. Rhetor. c. $..& S. Thom.

o hr

2.2. q. 19. a. 1 1. atqui ad donum ZZmori$ perti-

5 tsqu.

nent vel mala culpa , vel que propter culpami

B üetisa

propriam imminent: que ambo Chriftus me-

Tlits: v

tuere fibi non poterat; ergo videtur re&te Abaze-

U5 r

lardus negaffe de Chrifto hoc donizm timoris

U Quj

Domini. E.d/fi.Maj. T'imor prout eft paíTio;

QUE Vr

eft cum triflitia & anxietate C. timor quatenus

101 donig

affe£tio animi , eft cum triflitia. & anxietate ;

ubdifl.: Si oriatur a malo imminente C. fi oria-

tCDeny

tur ex malo , quod tantum abíolute imminere

oteftIN. Diffigg.etiammin. Ad donum Timo-

ho

ris fervilis ; ac filialis hominum viatorum perti-

v hr

nent mala culpee propriee & peenarum C. ad

li, Modm

donum timoris reverentialis ; & filialis beato-.

m fe n

rum pertinenr mala culpe propriee, & poena-

popat d.

rum imminentium. N. . Timor iíle caftiffimus

d protst h

dupliciter exponitur, I. ut fit fuga peccati ; qua-

db |

tenus a Deo feparat : quem timorem ut beati

vf |

omnes retinent ; ita Chriftus habere poruit:

nam licet ipfe peccare non potuertit ; quia ta-

ypetul .

etandum;

mnen humanitas ejus fecundum f& cápax erat

TA000

|

l

peccati , voluntate fua malum hoc tamquam

mfare- |

natura- fuee fimpliciter poffibile fugere poterat.

lum | Qui quidem actus proprie ad caritarem perti-

mj | net, ramquam timor filialis. Flec ex Augu-

dipit " flinol. 14. deCivit.c. 9. II. Explicarur de af-

ü[ufa; qUä*

eQu reverentie , qui quidem non habet pro

xi lp

objecto malum terribile , fed eminentem alte-

rius poteftatem malum infligendi, cui facile re«

u

fifti non poffir: ira Reges ; a quibus etiam nul-

us reve«

Al gdl'el"

.

lum malqm nobis tifllemus » Dihilomin

remur;

ti

[ 13

]

416

Dz [ÍNCARNATIONE

x

:JGIHW;

remur, qui reverentie affectus timor appe'la.

"

M

tur. Donum hoc timoris, religioni, & humi-

j Lt

a.

lirati refpondet , qua homo vilitatis füze con-

d

[:] j5

fcius, & a divina excellentia territus ; refugit

n

hj

EL

ad tantam majeítatem accedere, eamque pro-

pius intueri.

D sl

Id

Quze affe&tio. perfectus timor

lh.

eft, ex fuga mali fecundum fe & repugnantis

M

excellentize divinse.

Sanctum hunc timorem

Mi

T

perpetuum effe , eoque Chriftutn ac Beatos

ia i

z

omnes etiamnum affici tradunt Auguft. l. 1, de

""

Ser. Dom. in monte. — Dionyfius c. 13. de Czel.

m

od

Hierar. in vifionem Ifài.c. 6. Chryfoít. enarrat.

gt

in If. c. 5. Gregor. in Moral.

Ejus exempla

; i r

habentur Luc. 7. v.16. ;4ecepit oimnes timor : $

Pa

magnificabant Deum : & c. $. v. 26. flupor. appre-

i la g

Et ve-

bendit omnues j €g magnificabagt Deum.

t m

plei funt timore , dicentes s. quia vidimus mirabis

n

lia bodie, . Et Apoc.15.v.3.. Magnga €9 mirali-

curdm aof

lia [unt operatua . .. .. Quis uon tamebit t , Do-

| DLM

' H

müpe , g magnificabit uomen tuum,

TRU

Jufi. 4. Ss. Auguítinus l. c. cap. 9. & Greg.

1

lm

hom. 19. in Ezechielem ; (cribunt, timorem

u cqr,

fervilem effe éumdem , de quo loquitur lfaias

R n Q

c. 11. Ergo timor fervilis erat etiam in Chrifto.

L m Mf

Xe. Explic. SS. PP. difl. /ntec. effe eumdemfpe-

;:WI

g' 'Xl': wïd ','l

cifice famprum C. effe eumdem, & folum , de

Wt if

1X[!

L

quo Iàias loquitur N. Propheta intellexit timo-

.WW

rem Domini in univeríüm , ut comprehendit

&b 3»0,20'

fervilem & filialem : Chriftus autem repletus

«X x &x]

N

fuit Spiritu timoris Domini ; . non fecundum

D g.

ornnes ejus fpecies , fed fecundum fpeciem ri-

Wy um]m

moris filialis, & ejus quidem folum , qui a Pa-

tribus.,

(f

9

)

Vzn21 DiviNr.

417

Sïfimor 4)

tribus timor reverentiae feu admirationis num-

j

m

lg

cupatur. Vide S. Th. hic a. 6.

It

Obj. H. coutr. 2. Coucl.. Una ex. gratiis pra-

lg . 1'eä;,;'

tis dans eft fides,

Fidem autem in Chrifto

Em

non fuiffe ; artic, preeced, affirmavimus. Ergo

f i

non omnes grati& gratis datee fuerunt in Chri-

Bb

fto. z. dif, Maj. , . , Eft fides theolopica vir-

lUOC fmprs

tus IN, fides, que fit facultas, res fide divina

I 4c D

credendas accommodate proponens ad ca-

umi ] i

tum omnium etiam rudiorum C. ' : Gratia ifta

1 de(s

Chriítum excelluiffe ; evidenter nobis ex Evan-

UET

geliis probatur. '

]

Y

FFJ]L

Di

In[l. S.'Thom. hic a. 7. ad 3.fcribit, Chri-

l)

"T!

ftum dono lingaarum numquam ufüm fuiffe :

ï'(þü? [

lj

l

arqui hz gratie potiffimum confiftunt in uíu ;

Dm,

ln

ergo gratiam iftam non habuiffe videtur.

Bz

ii m

cum eodem S. "Thoma , Chriftum ; qui occulta

7177

cordium novit, etiam eX ícientia infufa., &

lít, D

plenitudine gratie Spiritus S. unde ceteri ac-

ceperunt ; omnium linguarum notitiam pof-

) j g

fediffe: nec fequi, ipfüm habitu caruiffe, qui

1 tmoren

eo non utebatur, quando non erat opportu-

u J

num , utpote cui patria lingua fuffecir , qui

ninChrilo.

erat tantum AMizifler circumciffonis , Rom. 15.

xumdem

v. 8. ANon mifjus, viff ad oves qua pevierunt ;

k (om, &

domus lfrael. Math. 15. v. 24. .. Quamquam

velextm *

etiam gratiae hujus actus ediderit, cum Phari-

:ompreh""

"

fxisac lepgisperitis affidue ac doctiffime difpu-

Qtem 14

tando ex S.Scriptura, que non vulgari, & Sy-

yon írutt

riaco idiomate , fed Hebraice & Chaldaice erat

f,

im i "

exarata, ut mirarentur Judaei dicentes: Quomodo

bic lizevas fcit; cum tyen didiceïif? Jo. 7. v.15-

L

WI' .

,

[

[ J

Vi

Dz INCARNATIONE

418

T

',

CAPUT II

D

" ;xf».irdifi

De pevfettionibur. intelletus. bumanitatie

g

Chrifi.

, hJ

ARTICULUS I.

i NIW J

ji

urt

"I

j

!

4tfn Homo Chriflus babuevit [cientiam beatam ?

d r

O:a. Intér innurnerabiles pene Eurychia-

a Bact

N

norum fectas exftiterunt quidam 4gzoeze

m dnis

ass

numcupati ab ignorantia, quam Chrifto attri-

buebant.

Auctorem habuerunt Themiftium

zibl

Diaconum Alexandrinum, ut refert Liberatus

sne Oi

in Breviario, & Gregorius M. 1. 8. epift. 42.

nemem d

ajebantque, Chriftum, ficut corpus corrupti-

Din 1 C

|tthy d

bile affumpfit, ut moriendo nos morte libera-

ret: ira mentem ignorantem affumpfiffe , ut

ul p

nos ab ignorantia vindicaret.

Dunyingi

Hos fecuti fünt Haretici Seculi XVI, Lu-

L

therus in concione de Natali Dom. tractans il-

ligure,q

lud Marci 15. v. 32. De die illo &£gc. tamquam

| rdunanit

commentá repudiat doctrinam Catholicorum;

ii hum

quod Chriftus, qua homo femper omnia fci-

t d

verit, atque inter alia: Chraflus , inquit, corde

L

&om ommia femper agnovit., fed quautum . ilud

i .low.q.v,n.

duxit ac docuit Dominus. . Similia repetit homil,

IWG;W'«T

Dom. I. poft Epiphan. in illa verba : Proficie-

L)

j

nl

bat [apientia $9 gratia. — "Zwinglius in Confef-

Q

fione ad Carolum V. art. 1. ait, Chrifti fapien-

LL

tiam paulatim creviffe.

Bucerus in c. 24.

& tl

Math. .. . /n fe vecepit etiam bumanam [cientiam

h 3 l, IdeIIl |

£2 ignovantiam , vationem videlicet , mentemque

W

r

Bumanam , que per intervalla augerur, frve ac

Ci:'t-

(l

?/

hi

eu

*

*

J

Vzn31 DiviNit

419

feit , ffve diminuitur . feeundum. quam . mimirum

aliquid me[cive dicitur,

/deo alibi babetuy : Pvo-

haj

Calvinus in c. 24. Mat.

ficiebat fapientia &c.

dn[anus , Ànquit , foret , qui [2 gravatim ignoran-

'

ti« fubjiceret , quam 9e ipfe quidem Dei Filius

77 lutm)

tofira caufa fübire abuuit. — Sumilia habet. in c.

j

2. Luc. & eodem argumento, quo Agnoére,

l3 Eurychia*

utitur,

Et in c. 26. Math.. Chrifto verba im-

4m rj

prudenter elapía, & oblivionem etiam adícri-

TO 4

bit.

Hac Lutheri & Calvini auctoritate tue-

feciftm

tur fe Beza , l, cont. Ándréam Jacobi quod

i r

anime Chrifti ignorantiam attribuerit. . Con-

Val g,

tra errorem iftum toto hoc capite differemus.

Ij cumyi

Dico 1. Chriftus habuit ícientiam bea-

s o

tam, adhuc mortalis, eamque perfe&ti(fimam.

liil

Probr, /. pavs. Joan. 1. v. 18.. Joannes Daptifta,

Deum ; inquit, gemo vidit wnquam: Unigenitus

TAUR

Filius , qui efl in fruu Patvis , ipfe enavvavit : h.e.

n rl

Uuigetiitus , qui videt, ipfe enavravit . & ficut

f tmqum ;

per humanitatem in vita mortali enarravit: ita

ibolicorüm,

in eadem humanitate mortalis vidit; ut inter»

r omria f

pretantur Auguflinus, Cyrillus, Chryfoftomus

ngil, r

hunc locum,

imun i

Joan. 3. v. 11. ait Chriftus: Quo feimus lo-

af honi,

wimur, €g quod vidimus te[lamuv. l Jo. 8. v. 38.

x m

go quod vidi apud Patrem meum , loquov : lo-

g n C

quebatur autem de Deo & Trinitare ; ergo

Yf i

Deum vidit , non abfliractive per ícientiam

J n

philofophicam , aut per fidem : nam Joan. 3.

v. 31, Idem Joannes Baptiíta ait,. Qui de c«lo

yun [

venit

j n

» fuper omues efl ; &9 quod vidit, &$ audivit,

p

n

boc teflatur.

j

Dd 3

lie.

[h :

ä

-*

l

420

Dz INCARNATIONE

' eViHO*

Iterum Joan. 3. v. 13, Chriftus ait: Nemo

m

afcendit (in praeterito dveGmuv) in calum, niff

qui defcendit de celo , Filius bominss , qui eft in

aol "

€&lo: fecundum divinitatem autem non aícen-

, nj

dit in celum , ergo fecundum humanitatem;

g Teni

non tmotu corporis (initio enim przdicationis

g Crt

fuz hzc dicebat) ergo vifione beata.

ag p

Joan. 12. v.26. & 17. v.24. Polo, inquit,

gium, d

urubi fum egó g ii frut mecum : u£ videant

ss qui

clavitatem meam , quam dedifl mibi: ergo fi pro-

:p!enimdine,ut

mittit; & precatur , eos futuros olim , ubi ipfe

mpitdo M

tunc erat, nempe in vera beatitudine , ipfe

s du

-

tunc jam vere erat beatus intuit/va Dei vifione.

yeteidm.

Confvm. Chriftus erat 'T'eftis & Magifter

s Q

primarius doctring & myfteriorum Dei. Ifài,

77

55. V. 4. Ecce teflem populis dedi eum , ducem ac

Dia].

preceptorem Gentibus ; ergo tantam dignitatem

f0 crton

& auctoritatem decuit ; ut; cum de Deo loque-

j tim$, Thon

batur, narraret non tentum audita, fed etiam

Cs d

abs fe vifa.

wraisidd

- Probr. I. pavs; Argumento S. Thome q.

a Liril

IO, 8. 4. In calefti gloria tanto aliquis eft fü-

ff ul

perior, quanto perfectius cognofcit Deum:

MT

atqui Chriftus eít füpremus in celefti gloria,

j d

nam Ephef. 1. v.21. dicitur conftitutus ad Dei

Ql w

dexteram in celeflibus , fupra omnem principa-

Bs

um , €9 potelatem , 9 vivtutem , Q9 domina-

. lts

Honem , €9 omnue nomen , quod momiuatur , not

V: t

Jolum in boc [eculo; fzd etiam in futuro, . Exgo

- Mitetingb

evidens efít, eum

perfectiffime contgmplan

705 la

Deum.

Abf O

Dein;

. Vi

-

M 4

!

'NE

Vgn2I DiviNi.,

421

dN

Deinde vifio divinze effentiz convenit bea-

Jittdi

tis fecundum participationem luminis in eos

HH pj i

derivati a fonte Verbi Dei, juxta illud Eccl. 1.

m Tion afm

v.5. PFous fapientie Verbum Dei in excelfis : at-

Ug

ui Verbo huic proxime omnium conjunéta

Dadiggs

eft anima Chrifli per unionem hypoftaticam:

1ld,

indeque participavit fan&titatem fubftantialem

Pb gj

infinitam, & fanctitatem accidentalem gratiae

! M ditg

habitualis quodammodo infinitam ; & cum tan-

'€10 n

ta plenitudine, ut augeri amplius non potuerit;

ID i ii

ergo intenfio & perfectio beatee vifionis, cujus

tlie, ife

modus eít'gratia & fanétiras , erat omnium

MT

reftantiffima , & quodammodo infinita ; ut

5 gl

eapropter Chriftus non tantum flezas gratie ,

nn X l

fed c9 veritatz. Jo. 1.

Qj g

Dico II. Anima

Chrifti Deum vidit a pri-

Ita'T'T. omnes

m dpntu

mo crearionis füude momento.

dto o

cum S. Thoma l. c. & q. 15.8. 10 & q. 34- 3. 4.

4 Ídtüm

Canus de locis T'heol. l. 12. c. 14. pluribus ar-

gumentis id adítruit, que hic breviter ftringi-

Thomeq

mus. I Ex illo Joannis r.. Zerbum cavo fa-

Qus d f

&umn &9c. (£g vidimus gloviam ejus, gloriam qua-

Cit D)eumi:

ff Unigeniti a Patre) plemumi gvatie & vevitatis»

li cjor,

Patres concludunt , gloriam & plenitudinem

E

ratize & veritatis, tamquam proprietates ne-

y o

ceffario confequentes unionem hypoftaticam ;

v m

datas effe Chrifto homini , quia eít Unigenitus

ningir, 9

Patris: atqui a primo unionis momento fuit

t D

Unigenitus Patris; ergo tunc jam habuit glo-

u

riam , & plenitudinem gratie & veritatis. lta

Athanafius Orat. 4. cont. Arian. & 1. de falutari

Iu

L

.

Chrifti Adventu ; & Damafcenus l. 3. de Fide,

)

3

O 22«

[

E

)

[!

.D

422

Dzr INCARNATIÓNE

3:

T

í

uiumf

d

c.22, Éoi, inquit ; qui dicunt, Chrifflum verum

,

i

vll

ul

iucrementum in [apientia accepiffe , con[equenter

megave,, unionem fattam e[Je a primo illo cavus

n

ortu: tam fi tunc faGa efl , quid tandem affevri

- p Oni

gotefl. quin ommibus prov[us [apientia , gatteque

opibzs affluxevit ?

gl

snnli;!

Ex illo Jerem. 31.v.22. Pamina circumda-

bit virum , Hieronymus , aliique colligunt;

st

t

Chriftum in Metris utero vidiffs Deum: nam

qui ad hanc perfectionem nondum pervene-

r gptim

s Rn

runt, ab Apoftolo i.Cor. 15. v, 11. Pa

ïvulz' ;

yizrioi , Fnfantes , appellantur.

sigu v

r dns

Chriftus ipfe Pf. 21. v. 11. 7z fe projehus

"m inquit, ex ufevo , i. e. ex tuzc ie Deum

um

Ti m m

meum jam videbam , ut exponit Eufebius l. ro.

Demonf(tr. Evan, c. ult.

Dmgu |

Auguflinus in illud Pf 64. v. p. Beatzs querà

j puspim.

?u elegifli &9. afJumpfifHi , & l. 4. de. conf. Evan.

| pripo pd

€. ult. cum dixiffet ; a nullo mortalium in hac

ivipres

vita Deum videri poffe, mox de Chrifto, Qua;

&UO CODG

| n r

inquit, maxime proprietate diflat a catevis bomo,

eujps fufceptione 'erbum caro fattum efl : ejus

N

autem hurnanitatem in ipfà affumptione plenam

li, m

fuiffe gloria & beatitudine iterum affeverat l.

Wtf i

83:qq. queft.65.

quüm d

1. Prob, vatione, Chriftus ratione unionis

d

hypoflatice, & gratie quafi infinitx jüs habe-

MT

bat primo conceptionis momento ad vifionem.

; ünig

beatam : neque apparebar , cur Filio Dei na-

ndfiqy

türali differretur hzrediras; cum nec mora tem-

-Hii o

poris opus effet , aut morte Patris; nec ipfe

i mj

propter atatem ab illa adeunda impediretur;

Ut ag

quip-

9

1

Vzrn21 DiviNL

^ 28

Zmþ LU [

quippe qui u

fü rationis actutum pollebat: fed

& carentia vi

fionis. beatae erat imperfectio,

POf

quam ab ipfo affurri,

neque neceffarium ad

TW iv

redemptionis opus fuerat , nec urile,

lt, n Va

Deinde Chritus continuo fuit caput om-

nium hominum, unde in omnes gratia & glo-

W (ftin),

ria dimanabat ; ergo magis ipfe gratia & glo-

ria debebat ornatus effe.

£ coli.

CUR um

Pratevea füit etiam ini

tio conceptionis fuae

elorum , ab ipfis ftatim ado-

TT pérrens

caput omnium Ang

1. Paj

randus, Hebr. 1. v.

6, ergo quoad ftatum gra-

m deterio-

tie & glorie non conveniebat ipfü

ris conditionis effe , quàm Angeli ;

.

qui paulo

TTE

um beatirudi-

Wt j Dug

poítquam creati fuerant ; praemr

Bubbisl

nis jam erant adepti.

d füturus erat naturale

Denique Adam , quo

ni, creatus fuit a

77 n

principium generis huma

alibus; ergo Chri-

t um La

principio

perfectus in natur

- debuit

tim n f

ftus füpremus au

&or gratie & glorie,

fuüzg habere gratiam &

Arlo, Qu

ab initio conceptionis

loriam fümme perfectam.

Adnti ln

diu caruiffet bea-

if: us

Olj. Si Ch

riftus aliquam

uiffet ,

mapis ad ipfius

pl

nim |

titudine , eamque mer

& ad noftram falutem ;

avl

honorem conduxiffet ;

|

ere & triftari potuiffet ; q

vod beati

quia dol

Beatitudo

non poffunt, Ergo.-

g. N. Zfntec.

)ne tntii p

do connaturalis ratio-

pj |

Chriiíto erat quodammo

ne unionis hypoftatice

, unde non decebat

T

fi refervari. Nep

Til Db |

eam diffarri, & ad meritum ip

faluti noflrae ea quidquam oberat

: cum Chri-

C

& comprehenfor etle po-

rs;

ftus fimul & viator,

tuerit, atque fine carentia beatitudinis pro n

9-

g V

4

195

W

**

44

Dr INCARNATIONE

li

bis; triftitiam & dolorem füfcipiendo, miere-

g

fi; & fatisfacere, ut alias declarabitur.

vartelitu

n

Inff. 1. Luc. 24. v.26. dicitur: Oporruir pati

'v

, Nat

r

i

Chriflum , 9 ita intvave in. gloriam fuam. Jo. 7.

T:A

Hs

t

v. 39. Notdum evat. Spivitus datus , quia

Slefus

ziondum erat glovificatus.

Et c. 17. v. 1. Pater,

venit bora, clavifica Filium tuum, — Ergo Chri-

W

"

l

It

i

;

ftus ante paffionem non intravit in gloriam,

Ioäl

E. A. Con[. Sententias illas de ploria refürre-

gnar o

€tionis & afcenfionis , & de manifeftatione &

tj u

exaltatione nominis Chrifti, Auguftinus tract,

wvl t

149.in Joan. Cyrillus l. 11..c. 14. in Jo. Cy-

[j m

prianus l. de duplici tnartyrio , Hilarius 1. 3.

i am m

de Trinit, Bafilius 1. 4. cont. Eunomium, füb

f C

fin. & Patres omnes intelligunt, / Et patet ex

3f At

mox fequentibus : U? Pijus tuus. clavificet te:

fitmpo

item ex t. Gr. J'óZasóv cov «ày viór, iya. xal ó

Fo.':nn'zs &

vilc d'o£doycs, quod verbum , celebrare, glo-

GU ts

tiam ; & nominis celebrationem & claritudi-

$s m í

nem alicui conciliare, fignificat,

hr pttg

f

Iufl. 2. Gloria corporis neceffario conjun-

m

&a eft cum ploria animz , ex qua in corpus

if M

dimanat, tefte Auguítino epift, ;6, Erpo cum

poft refurrectionem demuri corpus Chrifti

N

gloriam obtinuerit, etiam anima illam ante non

eft adepta. — &, . Conf. Debebatur quidem

l

!

Chrifto gloria corporis , ac potiffimum ratio-

Toh]

J

"

ne unionis h

ypoftaticee : fed quoniam oportuit

Y

pati Chviftu

ditim:,&

"; dilata ipfi in premium arum-

TO ij

narum füit, Ante tamen, Mar, 17, fplendore

ma:gria!e U

corporis in Transfiguratione tribus difcipulis

j Ut

anr

. sl

1

M d

"

"Vgm21 DiviNI.

424

)iegdo, o

ánimze füz gloriam exhibuit, ut Patres unani-

ADICQY

miter teftantur.

Opoïfüif u

Jnft. . Sicut repugnat ; idem corpus fimul

j uäm. m

moveri, & quiefcere : ita non poterat idem

h fü ,

Chriftus una effe viator, & quiefcere in termi-

, PMH)

no beatitudinis. Ergo. 9. difj. /ztec. INon po-

B0 h

térat Chriftus una effe viator , & in termino,

lt orin

eodem refpectu C. refpectu diverfo N. "T'am-

?"5 feir.

quam viaror movebatur ad premium nuper

fl

indicatum: ut comprehenfor quievit in termi-

lu od

no vifionis beate Dei.

1

d h Cy

Juff. 4. Summum gaudium non poteft com-

Rs !

oni cum fümma triflitia ; ergo faltem in paf-

o

j

oné Chriftus non habuit vifionem 'beatam.

, liptta

R. dift. /4ntec. Summum gaudium & fümmatri-

H dj

ftitia non poffünt componi fecundum easdem

lt u

potentias & de eodem objecto C.... fecun-

hm h.

dum potentias diverfas , atque de diverfis ob-

b diriud.

je&is fàltem füpernaturalter IN. — Gaudium

Chriftus percepitin parte animee füperiore de

do nj

fümmo bono, quod intuebatur : triftitiam vez

T

ro fenfit ex parte inferiore & fenfit

:

od

Breo ctm |

9,

riis, plagis , & peccatis.

us C

ARTICULUS. II

fr antem !

u qiàit

De Objello : fecundario fcientie beatee Chriffi. |

mum n F

NTO:2 1. Obje&um primarium beatee vifionis

dicitur, quod ratione füi; & non ratione

m oporïw'! |

Yom a

| ,

alterius videtur ; eftque objectum immediatum,

materiale & formale fimul: objectum vero fe-

vt

us

cundarium eft, quod ratione alterius videtur;

!

Ícu mediante altero, in quo aliquomodo conti-

J

|

I.

netur;

/

5

w

.-

426

Dz INCARNATIONE

netur, & eft obje&tum tantum materiale ; quia

: ;Wmm&am,

"m

"!

videtur mediante objecto formali & primario,

quod fit medium prius cognitum, in quo ob-

r

Ü

S g ld

je&tum fecundarium videatur. "T'ale objectum

fecundarium beatorum funt creature, que in

.....

p l

!

j

Deo tamquam objecto primario cognofcuntur.

Vlï

qvg'dfma

u

IIl. Quod objectum primarium attinet , tam-

quam fide divina certum hic ponimus, effen-

,.;.'Eï!

m v

TUX

tiam divinam ab anima Chrifti non compre-

"gv o

hendi: eo quod nulli (ubftantize creatze hoc fit

zi ile

poffibile; ut ex illo Jerem. 32. v. 19. Magzus

wyehata

confilio g z'ncompye/oenþhlz': cogitatu, & alus S.

g, quim

paginee teftimoniis, Patres unanimiter conclu-

ubl

dunt, ita ut S. Jo. Chryfoftomusin quinque ho-

[

mil. de incomprehenfibili Dei natura, opinio-

inexem Va

nem contrariam , haerefim appellet. — /Vegue mo-

odv

vamur , quod apud Ifidorum l. 1. fentenriarum

; U uld

€, 3. legatur : Zvinitas fibi foli nota cf1, &g" bomi-

[ g

zi afumpto: & in epiftola Eufebii ad. Damafuüm

mim nf om

Hieronymus moriturus dixiffe feratur ; animam

|

|

f ditrini

(

&i

omnia fciviffe & potuiffe, qua ipfa fcit & po-

Ui

teft diviniras.. INNam exemplaria Ifidori emen-

TET

datiora ita lepunt: Sola fibi integve.tota. efl Tvi-

1Wïï$ lii

gitas , eg. bumauitas a. Chriflo aftumpta. — Epitto-

At [ d

lam autem illam non Eufebii, fed impoftoris

a odf

alicujüs fpurium: partum effe probar Bellarmi-

i g

nus de fcriptorib. Eccle(' ad tom. 9. Hieronymi.

| bj An DQ ïä-grl

Alii Patres comprebenfiouis nomine confecutionem

n u a

fummi boni in vifione beata intelligunt cum

3 il e/rquü "

Apoftolo 1. Cor. 9. v. 24. & Philip. 3. v. 12.

j

TE ais

&153. Reliqua, quead propriam divinee effen-

uT

itig compfehenfionem ípectant, uberius fuo

|

loco

.

il

'

!

[

* VznsI DivinNr.

427

üäfel'fale; !

loco pertractant Theologi cum S.'Thoma z. p

Jrg,

ROU R

» Iu

(

III. Igitur tota articuli hujus quaeftio ver

b ii *

tur circa notitiam creaturarum ,. quam Chrifti

lIs Q

humanitas ex beata contemplatione Dei baufit:

pf

ac primo quidem an illas omnes, que funt , fue-

At .

runt, ac aliquando erunt, prout a Deo per

Dnus, e[r

fcientiam vifionis cognofcuntur, Chriftus vi-

On Compr. "

t

deat in Verbo, hoc eít in Deo, qui eft eminen-

&te hocfi

ter fpecies intellipibilis omnium rerum, easque

Ij Mäg/dü

reprefentat beatis, ut fpeculum voluntarium,

i & usf

uando, quomodo, & quantum vult? Deinde

Qitt Qd

an poffibilia omnia, étiam. nunquam futura ;

h qaqude

ue fünt objeétum fimplicis intelligentize Dei s

IU Qu

in eodem Verbo videat? Dezigue an , & quo-

t Mm.

modo videatinfinita? .. Mapifter in 3tio fentent.

fntaramm

dift. r4.lit.B. Albertus ibid. art. 1. Durandus.

ii hn

i andüm

uzft.2. & quidam alii putarunt, Chrifti ani-

mam noffe omnia; que Deus novit, cum hoc

TOE

folum diferimine, quod Deus-eadem objecta

f& t

clarius videat. Klisadverfantur S. Bonaventura;

dori m

in 3tium, d. 14. a. 2. q. 3.- & patfim "Theologi

s D

oft S. 'Thomam q. 1o. a. 2. cum quibus :

; bpih.

Dico £. Anima Chri(li non videt in Verbo

impolort

omnia, qua abfolute in divina omnipotentia con-

tinentur.

i Beuarm"þ L

Prob. £. Sianima Chriftomnia poffi-

Hieronyd -

bilia in Deo videret, comprehenderet Deum :

mfecuti

nam, ut inquit S. Auguftinus epift. 112. c. 8.

vipur at

Tunc aliquid comprebeuditur , quando ita videtur ,

jip. 2174 |

ut vibil omnino eorum , que in ipfo funt , videntem

d

lateat. 'Et lib.83. queeftionum, q. 14. Quod

!

"T

comprebeuditur , àit j füniri a comprebendente ; ficut

It

1n.

**

Ds INCARNATIONE

428

.

in materialibus quantitatibus, a quibus fumpta

Wem p€[9

eft metaphora, una quantitas dicitur compre-

hendi ab alia,' quando intra illam tota clauditur

m

& finitur: atqui fi anima Chrifti videret quid-

st

quid in Deo eít formaliter & eminenter, nihil

illam quod in Deo eft lateret; & tota Dei co-

d o

(j La

gnofcibilitas intra cognitionem illius anima fini-

retur. Ergo.

jj j

* AProb. 1. Advidendum in Deo omnescrea-

i. . CUl

turas poffibiles, neceffarium effet lumen plo-

t il

ann. u

rie actu infinitum, quod Chriftus non habuit;

A. ] C

ficut nec pratiam infinite intenfam.

Sequela

prob. Ad videndum in Deo effectus perfectio-

f onpes t

um a

res requiritur lumen perfectius; ergo ad viden-

tie Qs

dum omnes effectus potlibiles requireretur lu-

tttt,

men infinitum: proceffus enim in infinitum fit

non infraaliquem terminum finitum , fed in to-

qe lo

ta latitudine entis creabilis; & augmentum fit

^ lat

|

dndenlila

emper intra eandem fpeciem luminis feu vifio-

)

nis: neque enim lumen

lori:e & vifio beata

La

neczäRegempe,

differunt. :

animé Chrifüi & aliorum. San&orum fpecie

j lt

Dico II . Anima Chri&iïvi'det in Verbo fi-

; U tyerg

At nl

fnul omnia, quz Deus videt fcientia vifionis.

'

Ita Theologi paffim cum Magiftro in 3. d. 14.

iupos

qu

E Il.letäm

m

& S. "Thoma q. 10. a. 3. & hoc folum probant

argumenta Alberti M. Durandi, & aliorum,

T tv

quz& pro objectione contra 1. concl. mox addu-

A poltst

cam. Vunc prob. tbefis vatione S. Thome. Bea-

T.L

ti vident in' Verbo omnia quz ad flatum füum

Bo

perüinent, ut haberur r. p. q. 12.a. 8&.. Atqui

"r

gd ftatum & dignitarem Chriíli pertinent omnia

, IPügung.

qua

L

'

"

Vzns1 DiviNi.

429

quce Deus videt fcientia vifionis,. tum propter

T o

digniratem perfone íuüe, cui fubjecta funt o-

UO g

mnia: tum quia eft caput omnium Angelotum

Videreqi

&hominum ; prafertim predeflinatorum ; pro-

Denter, d

prer quos omnia creara funt: tum deni

que quia

t0tt Dl

eft Judex omnium conftitutus.

b ame f

Objic. 1. centva x. concl. Yn Chrifto. furt omnes

zbefauri fapientie €9. fcieutize abfconditi , ut. fcribit

Omnescte.

Apoít. 2. Coloff v. 3. Ergo Chriítus videt

omnia poffibilia, qua' in divina omnipotentia

Umen p

100 hj

contnentur. E Explic. teffimonium Z4poft. diff.

"u in Chrifto fecundum naturam divinam

1 dj

à

funt omnes theíauri fcientie. C. in. Chrifto fe-

s

M

x':

ais

eundum naturam humanam fünt thefauri fcien-

uml

tize omnes zerum difl. j ia ut nihil eorum igno-

minfnmd

raverit, que pertinebant ad ejus ftatum, &

m iot.

quae debebat fcire C.. quafi omnia omnino pof-

fibilia cognoverit N. INoffe omnia poffibilia

m ft

diftiné&te nihil confert ad ftatum! & munia Chri-

n nvf

vifo be

fti tamquam capitis , judicis & mediatoris: ficut

um f

nec ad Regem pertinet notitia omnium omnino,

qui poffent regnum incolere, nec.tamen um-

Verbo f

quaim incolent. ; Sed neque cognitio talis fpe-

n vtons,

étaret ad Chriftum tamquam preemium merito-

1501

rum ipfius: quia Chriítus cognitionem. vifio-

nis beate ,non habuit ex meritis; nec rmnerita

impod «

fua ad talem poffibilium omnium cognitionem;

& dron,

| o

fiqua poflibilis forer, deftinavit.

lufl. 1. S. Joan. Chryfoftomus homil. 5. in

Tonz J

(timm m

epi(t. ad Coloíf. ait,. Chraffum ompia fcire , 9 m-

bil ignovare : atqui fi non omnia poffibilia vide-

TE

j

R. Ex-

g !

rgt,'aliqua neíciret & ignoraret; ergo.

P!WO.

[

,

h 1

l

Dr INCARNATIONE,

]

430

vint

Wdi

T

plico. . D. ut. anie. nihil Chriftum ignorare

ais

&i

ignorantia vel pravee difpofitionis vel privativa

j

IN

/ " f

C.ignorantia mere negativa N. — Haec eft igno-

rantia rerum, quee fciri non debent; que non

gqouääu' l

magis proprie iPnorantem denominat, quam

u

-

homo proprie dicatur ignorans, quod angeli-

ca fcientia careat.

m j

Jufl. 2. Plus eft videre Deum,quam videre

u &

djjeme

omnes creaturas poflibiles : atqui poteft Deus

ipfe videri lumine fiito; ergo multo magis

]

iM

creaturz omnes. X. djf.;4sf. Videre Deum;

quam videre creaturas , plus eft ratione objecti

Mi ml !nqdop

primarii vifionis C. plus eft ratione modi quo

g. o

objectum primarium attingitur, cum creaturae

, rteta

in Deo videntur N. XNon videntur creaturae

ER

in Deo, nifi vifo Deo; ergo plus eft videre

f perma

Deum videndo creaturas in ipfo ; quam preci-

fmr);

Íe videre Deum ipfüm.

Igitur ad videndum

: r ommi i

in Deo omnes creaturas poílibiles neceffarium

Mnn a.J

effet infinitum lumen, non tam proprer creatu-

betr n d

ras ipfas, quam quiainfinite videretur ipfe Deus.

Atlv m h

,

Sicut omnes quidem folem vident: fed macu-

:l

l

Mif

las in eo nulli advertunt, nifi qui oculos habent

i C

acutiores, aut tubis opticis munitos.

!

CM m

Jufl. 3. Non eft major ratio, cur Chriftus

R qm df

hanc pra alia creatura poflibili videat; ergo

quræ MWI

vifà una neceffario videt omnes.

E. JV. Znt.

Ti

Cum lumen fit finitum, ex parte illius prove-

p

nire poteft ; ut aliqui tantum effectus pre aliis

^ u

videantur, vel quia lumen ad illos duntaxat de-

ifs: D

terminatum eft, vel quia concuríüs neceffa-

n

J t

opno-

n

|

il

[

riu;s-ex parte diving: effentiae datur ad c

Ícen- *

i

Vzn21 DiviNI.

431

Ícendam divinam effentiam, ut continentem

S r

hos potius effectus, quam illos. Nam fiepe in

&i -

uno principio videmus conclufionemi aliquam;

T5 quey

TU us j

minis.

& non alias ; idque defectu fpecierum , vel lu-

?

qu] aj

Infi: 4. Quod Chriftus poffibilia queedam

[

numquam futura noverit, patet ex Matth. 11.

Qutm i

v.21. & Luc. 1o. v. 13. $£ in T'yro €9. Sidone

Bots D

fate fuiffent virtutes que fatle funt in vobis olim

ilto mj

3n cineve &9. cilicio pemteutum egiffeut. Ex Matth,

idereDeUm,

26. V. 53. Poffum vogare Patrem meum , €9 exbi-

tv dj

bebit inibi modo plus quam duodecim: legiones 44n-

fT qu

georum. — Igitur magis expedit pro Chrifti ho-

I t

nore, fententiam S. Bonaventurz diít. 14. a. 2.

Ri um

q. 3. &quorundam tenere, duod anima Chri-

fs i

Íli per lurnen glorise habitu fciverit omnia , quae

funt in

» Q p

€o ; etfi in actu fecundo non poffit fi-

adendon |

mul omnia'videre, fed hec vel omnia füo ar-

bitratu.

x. V. confeq. Si actus ifte primus re-

n |

Qp d |

duceretur in adum íecundum, ut faltem füc-

ceffive nunc has in Deo creaturas, nunc alias

ripeDus |

-f m

Chriftus agnofceret, ergo invifione & beatitu-

Vos babet

dine animze Chrifli daretur varietas, ita ut nunc

fir beatior; nunc minus beara , aut viciffim:

qua cum abíurda fint, tum etiam repugnant

Sur ChrïRusw

; um

praftantiffimee naturze vifionis beatze , quee eft

y Y

Ícientia perfectiffima & invariabilis, at

que' ideo

ls p

femper in actu fecundo.

Ob 1I comtva 2. Conc.

]. Marci 13. v. 32.ait

dsp

du

Chriftus: De die illo vel bora ( extremi judicii )

ueimo [cit , ueque "Augeli in celo, neque Filus , if

of at

n

Pajer. . Ergo anima Chriíli non vidit in Verbo

Vj d

omnia,

h É

V

432

Dz INCARNATIONE

uml

utü

1

omnia, que Deus videt fcientia vifionis. . ty.

Jl

n

Explic. S. Script. Diem illum neque Filius fcit,

Mfa Geü. 2

Ícientia humanitus haufta , & communicabili

sb i

Apoftolis.C. . Quafi diem illim humanitas

g t

Chrifti omnino nefciret N. Hanc expofitio

nem.etíi rideat Calvinus , eft tamen utraque SS.

«dyu; I

j M

]

Patrum. 74c prior quidem Gregorii NazsOrat.

jü

"':hx

0710

35. n. 77. & Orat. 36. n. 6o. tribuit Chrifti hu-

ii

n

A

manitati ienorantiam , non quam habuit , fed

,

T

hl (L

quam ex füa conditione habuiffer , nifi effet Deo

conjuncta , ut eum interpretatur Damaícenus

"

!hlïc

xínim d

!

]. 3. de Fide, c.21. & Nicetas l. 3. T'hef. c. 38.

Bafilius epift. 1. ad Amphilochium , /Veque £z-

ais Y

lius , inquit; fciret , gifi Patev ei vevelafft. &epift.

u a

I41. fcribir, in Evangelio volui(le inrerdum

AR X C

Chriftum cum ignuoranmtibus umerari propter in-

ais den f

firmos.

Athanafius Serm. 4. cont. Arian. Cy-

« ictma

do3or El

zillus l. 1. in Jo. c. 17. &l. 9. Thefaur. c. 4. &

1.10. c. 7. & I:2. deFide ad Reginas; & defen-

TT

fione anathem. 4. ajunt ; Chriftum ut hominem

qddot; D

femper plenum fuiffe fcientia, nec umquam in

dtdm s d

ea creviffe, ignorantiam tamen humanitatis fe-

tD

Mi t tsf

cundum vires proprias faepe declaraffe.

Zlteva exp

o[itio eft eorumdem Patrum, &

NY P

Aueuftini l. 1. de Trin. c. 12. & l. 1. de Gen. ad

iA

W Rsl

lit. c. 22. Ambrofii, Hieron. Theophyla&i &

m ln

aliorurn communiter , que» maxime omnium

*im m

renuina videtur, ut S. l'homas q. 10. a.2.ad r.

2 Wl

infinuat; quod Chriftus dixerit ; fe diem judi-

AicN] ia

cii nefcire, quia fub fecreto id fciebat; & non

Mi hu

)

ad dicendum aliis, atque ita difcipulos fuos ne-

B &100 v

&

fÍcios hujus myfíterü íinebat, nec eos faceret

Sifit, n

Ícire: ,

d

N

VznB1 DiviNL

"

i VMOHiS, l

Ícire: nam interropatus ab eis füper hoc , Acto-

QU Füügt

rum r. v. 7. noluit eis revelare.

Sicut econtra--

Uil

rio legitur, Gen.22.v.12. /Vunc coguovi, quod

T Qs

timeas Deuin , i. e. nunc cognofcere te feci.. Di-

C Q

citur autem Pater ícire, quia Filio ut homini

ïï?. Wt

Wil

revelaverat , eumque folum ícire fecerat diem

f N

(

judicii : . Aam f Chriflo bomini , inquit Chryfo-

it Cl

ftomus hom. 72. in Mat. & hom. 14. in Marc.

hii i

datum. eft [cive , quomodo judicandus fit, mundus ,

ni &i Dal

quod quidem majus eft , quanto. potius datumeft id

Utacemy.

quod tninus eft , |cilicet tempus judicii. Hunc ve-

( c ag *

rum feníum efle contrà Agnoétas probatur ex

.

l; N t

verbis Chrifti,. Joan. 15. v. 15. cum ait: Qmnuia

UY

Jl

quacumque audivi a. Patre aneo , uota. fecá volis:

A

lt

nl

& tamen mox c. 16. v. 12. ;Zdbuc tuulta babeo

H pm;fzrü;

;I

volis dicere: [ed non poteflis portave modo. .. Sicut

w À (

ergo hic omnia, quze audivit a Patre ramquam

ha cu i

doc&tor Ecclefie communicanda hominibus,

D d t

nota fecit: ira ibi diem judiciinon fcit; hoc eft;

non didicit a Patre ut doctor Eccleíize commu-

t domoen

unqani r

nicandum ejus diei fecrerum: non tamen igno-

rabat abíolute.

usf

sl

Jufl. 1. Filius fcientiam diei noviffimi com-

Prrm;

municavit Spiritui Sancto; ergo falfum eft,

G

E.

quod Filius hunc diem non fciat ad dicendum

oph

y

QUl

ulli. .. difl. 7 4mtec. Filius qua Deus hanc noti-

me omux , f

tiam communicavit Spiritui S. C.. Filius qua ho«

10.4441

mo N. Qua homo Spiritui Sancto nihil com-

f denpe

municavit, fed a tota Trinitate- notitiam. diei

noviffimi haufit, ita ut nemini illam patefaciat.

ii

(,(&ROH'

pulsitte

Senfüs ergo verborum Chritti eft: . Diern illum

nemo fcit, nifi Deus.

ls

É

/

!LFe

Ee

i

h X

D& INCARNATIONE

Y

434

luft. 2. . Angeli dicuntur abfolute ignorare

!f Ad Vi'

diem illum , ergo & Chriftus qua homo. &

a |

ÀV. Couf. Non opus eft, Angelos diem judicii

st

Ícire , cum nec fint judices , neque fciant om-

m ümulöln

nia, ficut Chriftus , & aliunde nulla ratio vel

uf n

auctoritas ad id afferendum copat.

Mu

Qh;. 777. Anima Chrifti vider omni

a quäe

P

Deus videt fcientia vifionis : atqui Deus fcien-

:;gnofmmr ]

tia vifionis vider objecta infinita ; ergo anima

gb t

Chrifti videt infinita: ad quod utique opus erit

Jegeridtntt )

lumine infinite intenfo. — &« dif7. /Z/fimnpt. Deus

a df

fcientia vifionis videt infinita, hoc eft fübftan-

rf

tias infinitas IN. videt infinita accidentia h. e.

fpot o

aétus hominum & Angelorum perpetuo fibi

1, qu Qu

fucceffuros C. Ergo Chrifíti anima videt in

qia hac f

Verbo infinitas fübítantias IN. accidentia, /fz5-

1 dim frirm

difl. confufe & quafi finite C. diftin&te & per

moduüm infiniti IN.

a, i, l

Succeffio generationum

dütr:Gnm

aliarumque actionum fübftantialium aliquando

definet: ideoque fübftantiarum creatarum , eti-

UTR Dd

tminia u

am futurarum multitudo finita eft eriam pro-

ut a Deo per ícientiam vifionis. exhibentur.

t qe]

QU

Aé&us autem intellectus & voluntatis fübftantia-

d m

rum rationalium perpetuo deinceps fibi füccef-

Wperdnm

füri qui a Deo fcientia vifionis cognofcuntur,

nec funt in numero certo ac finito; nec per-

quæülareïþicit;

1 t

veniri poteítad eorum finem numerando alium

tum j

Y

ex alio: . & quamvis omnes a Deo fimul cogno-

(

At

fcantur . atque ita aliquo modo, i. e. objective

fimul fint; tamen collectio illa tora fimul reipía

Af Sig s

|

.

16 rj

pgni non pote(t.

nf

J tüntom

* dili

d

P

u d

t

'"VegRgBI DiviNi.

455

i lom.

Jnfl. 1. Ad videndum in Verbo res infinitas

erit neceffarium lumen infinitum : ergo fi aniz

Sim :

'

lt

[

Af on

1na Chrifti videt infinitos actus futuros creatu-

rarum fimul & in actu fecundo, quos Deus via

UA o y

det fcientia vifionis; erit inftruéta lumine plo- :

fie infinite intenío.

E. dif]. ]1ntec. Si ves illea :

Oftnia u

Das (

fint inter fe omnino diftin&e & u diftin&tas

eognofcantur C. fi folum cognofcantur ut con-

&Ip0 anim

l Opis rj

nexe inter fe im aliquo principio finito IN.

Deusex infinita copia potfibilium; & futurorum.

Vjf ts

& bfn.

fingula diftinéte intuetur: verum ab homine

Chrifto infinita ifta non videntur in Verbo; ni-

d hs.

v d

fi prout connexionem habent cum caufa crea-

ta, qua comprehenfa comprehenduntur : &

m v j

ol f

quia hec finita eft; ad hanc comprehenden-

dam finitum lumen füfficit; & ad cognofcenda

lii '

r ^

omnia , licet infinita, quae in illa comprehen-

duntur: omnia enim a virtute finita procedunt,

n d) -

dU r«

ac numero paífim differunt ; füntque inter fe

tam fimilia, ur idem fere fit; cognofcereunum;:

p

ac plura; qui füccetfive a tali caufa

xlibentr,

] produci

offunt.

füblntu-

Infl. 3. Comprehenfa Dei omnipotentia,

[ fcof-.|

comprehenduntur omnia omnino individua,

vofcantr,

quae illa refpicit ; ergo cum humanitas Chrifti.

D

in Verbo comprehendat omnes rerum exfiften-

qdodun *

tium ípecies , omnes etiam harum effeétus

ml ore

füturos , ac poffibiles comprehendit. . & /V.

ii

Conf. Sicut fcientia Dei ; ita & omnipotentia ;

ii |

faltem ratione effentie divine , per fe primo

non tantum fpecies ; fed fingula etiam indivi-'

"

quatenus: ejus- infinira'

dua '- äüän&e. zefpicit ;

e€

[eJ

^

per-

f'

s-

l

436

DE INCARNATIONE

perfectio eminenter omnia continet ; queeliber

j ;foe:'hl PO[Cm

res ab omniporentia fic confiderata individua-

j tuntom.

Jj

lementitatem füamaccipere debet. Cauíe vero

createe non refpiciunt individua, imo forte nec

n ,al

Ípecies omnes; füb diftincta aliqua ratione; fed

ás o

füb confuía tantum : nec enim materia ref/icit

iV*

diftincte hanc numero formam, imo forte nec

ginitite

hanc fpecie; fed fub confufa & generali tan-

ig n

tum, ut ejus determinatio ad hanc aut illam

- gt

formam ab extrinfeco , puta, a caufa efliciente

j

af

endeat.

4

eitur cum S. Thomas q. 10. a. 3.

ingeite

Ícribit , a Chrifti anima cognofci in Verbo in-

;De vf

finita, ea tantum potentià exfiftlentia, ait; co-

s

gnofi, & quafi finite, fícilicet in aliquo

tje r

uno principio creato , in cujus potentia effe-

m pl

€tus illi infiniti continentur : quod non eft in-

! eycm

finita diftinéte cognofci, fed potentiam folum,

; téhs, uden

qua illa comprehenduntur. . Hinc S. D. Cum,;

qpimm l

inquit 77 pozentza creatuv«e fiut. infiuita , per bunc

[2

»odum [cit anfinita , quafi quadam fcientia- [imphi-

T$ ora

cis iutelligentie , non autem fcientia vifionis.

j

ul

i

M

l

ARTICULUS III.

f Icognin'ouem

lii

dtilyrig

ziiz i Chiffi «

nima fuevit [cientia fupernaturalis

per fe anfufa ?

Jvnred

v lsls

'Ora 1. Preeter Ícientiam beatam dantur ad-

D

huc alize füpernaturales, quarum prior ex

od

fua effentia füpernaturalis eft, ac roprie infu[as

"tl d

qua res naturales directe in fe,. Deus vero in-

ts lg

.directe ,. & quafi enigmatice videtur , atque

.Mmm r&miw

talis quidem habitus per fe jnfufus dicitur, quia

nuuo

U d

"

VrhRbr DiviNrE

437

heï;' (ie3

i mdiVifiuz.

nullo a&u potentize creatze acquíri poteft; fed

divinitus rantum conferri.

- NAAE Ven

Altera fecundum fe eft fcientia zaturalis s*

Ino forf

T

acgutfita, quee labore humano per frequentes

iif (

r

aétus comparari poteft ,. quod dupliciter folet

contingere ; vel enim intelle&tus a phantasma-

10 JOfte n

It n

tis abítrahit fpecies ; queis juvetur ad elicien-

dum cognitiones abítraétivas: vel ex previis

X a ln

à ii

actibus fenfuum experimentalibus rei alicujus

notitia acquiritur.' Quamvis autem fcientia ifta

$1014,

Vr i.

plerumque fit ac dicatur ácquifita; potéft tamen

a Deo infundi, prout Adamo conrtigit : fed

i d.

tunc dicitur fapergaruralis & infufa per accidens ,

n E

atque a fcientia vere acquifita differt quoad mo-

Dj d

Q d.

dum operandi : nái per fcientiam acquifitam

cognofcimus dependenter a phantasmatis, quae

ttàn (hn,

actus, unde nata füit, reliquerunt; his autem

$1. n

opus non habent , qui fcientia etiam per acci-

Á hr

/

dens infufa, a Deo donati fünt.

Tirfnj.

TIi. S. Bonaventura, Richardus in 3. d. 14.

iif

a.3. q. . & z. Alexander, & Nominales ; pree-

ter cognitionem .beatam ; non admitrunt in

Chrifto aliam fcientiam , quam naturalem que

vttqtt

fit infufa per accidens : nec enim ad perfectio-

|

!

nem nature & gratize Chrifto debitam fCientia

abfolnte füpernaturali ac per fe infufà opus effe

lr | ^

putant. Scotus & Durandus hanc quidem in

Chrifto admittunt ; fed ad affequendam illorum

npud

opfie W*fa I

cognitionem dumtaxat ; quee naturalem intel-

i

le£tus humani capacitatem exfüperant. Con-

ur, r

trarium fentiunt S, "Thomas q. 9. a. 3. Cajeta-

nus,

du

;.

r

í

h

8-3

s.

I

y

438

Dr INCARNATIONE

j

nus; Capreolus , Paludanus ; Suarez; & plu-

rP

At lt

|

res alii, cum quibus

Dico . Chrifto: a primo conceptionis ejus

,a

jaml

mormento data eft fcientia per fe infu(a, diftin-

gt

€la a (cientia beata & naturali.

il N

"u

Probr. 1. Jo. 1.

V. 14. dicitur Zerbum caro fatum pleuum. verita-

[

l

(

.Ai.. Coloff. 2. v. 5. dicuntur in ipfo effe ompnes

thefauvi fapientiee €9 - [cientie : atqui talis fcientia

;oncepäoneeraffl

ia V

infufa fimpliciter eft poffibilis ;. imo expedit co-

£nofci creaturas non tantum in Verbo, fed in

n

o um d

deipfis etiam per fpecies proprias earum... Un-

de Auguítinus 1..2. de Genef. ad lit. c. 8. ait ,

j g

impreffas effe fpecies intelligibiles in principio

r ii

creationis rerum menti angpelicee -& 1. 4. c. 23.

um

& 24. duplicem (cientiam in. Angelis diftinguit,

n gt

Matutinam ,

qua intuentur res.in Verbo, £j 7-

t Vg

Jpertinam , qua cognofcuntes.in propria natu-

DN

ra per fpecies fibiinditas. Ergo talis fcientia

Ágeni! 1

multo magis decuit Chriftum in primo conce-

(mYnis 69 D

puonis fuüz exordio , cujus ufüs abfolutus a

Wit; rl

phanrasmatis nulla organorum: imperfectione ,

dotem

t hd

aut difpofitione incommoda poterat impediri.

Probr. I1...Chriftus, Hebr. 10. v. s. ingre-

d

diets mundum dicit: . Z/offiamt$ oblationem no-

Itxtm «f

huifli: corpus autem aptafli mibi, &c. ex Pal. 39.

Qul d

V.7. Ut faciam, Deus voluntatem tuam:. . Et mox

RT

v. 1o. fubdit: Zz-qua voluntate fantlificati fumus.

[ in|

Ergo ftatim a vitz füce initio myfteria noftre

Vt i

redemptionis ; & Patris voluntatem agriovit,

n gois

& in hanc confentiendo fanclificationem no-

T r tj

ftram meruit; atqui myfteriorum iftorum &

65 [ g

voluntatis paternee notitiam a fcientia naturali

"ts i

liauri-

[L|

ET d

Ji

Vzn5I DiviNr.

439

;Uä'cg) & Päu; :

haurire non poterat; ergo ex fcientia fuperna-

Quod

COptons e:,j

turali per fe infufà illam eft adeptus.

etiam Hieronymus in illud Ifà. 7. v. 15.- Zu£y-

If ii

vum &g mel comedet ,. ut [ciat veprobare malum eg

hh] y.

eligere bonum , ita commentatur : d ef? , 74dbuc

lm Wi

uer boc [ciet.

V0 t

— Prob. III. Chriftus Homo continuo a füa

ls n

conceptione erat compreheníor, & viator: ra-

D lpsdito,

tione autem utriusque ftatus hujus (cientia illa

00 , fedie

infufà ipficompetebat: tum quia pertinet ad fta-

A0T r.

tum perfectum animae beata , tanquam difpofi-

ktcpat,

tio & perfectio accidentalis intellectus: tum

" p[mqmu

etiam quia ; ur cognitio abftractiva, magis eft

A k

accommodata ad ftatum viatoris.

Igitur cum

Rib

non pendeat a corpore, ftatim dari debuit , ita

A«0].

exigenre unione hypoftatica.

Drori n

Dico 1. Scientiae Chrifti infufje objecta funt

D

fequentia. L. Chriftus hacevidenter cognovit

fimo conee.

omnes res naturales , actusomnes liberos ; pree-

aol«

teritos , praefentes & futuros, faltem ufque ad

erfe o

abfolutionem judicii extremi : nam etiam ut via-

mpedt

tor habere debuit perfe&tiffimam providentiam

i f gre-

& confümmatum prophetiae donum , atque ad

hm w

docendum effe quam optime difpofitus; ad

a?

8j

quod omnium actuum liberorum notitia opus

7

r

"Bw ,

erat,

II. Eadem fcientia quidditative & intuitive

jj

lerian

vidir gratiam, habitus & a&tus fupernaturales ;

lumen glorice, vifionem beatam, amorem pa-

( qu()v]ï, I

OOHD -

trie & unionem hypoftaticam: nam res fuperna-

zales fünt objectum immediatum & primarium

T0

uterm ícientiae beatorum;

n

alicujus E;ientiæ, non a

u i*

Ee 4

cujus

s-

.

Drz INCARNATIONE

Vi

440

p Pa

cujus precipuum . objectum Deus eft; ' erpgo

alius infüfie viatorum, qus Chriftum in tali

ao n

p hat

flatu exfiftentem cumprimis decet.

IiI. Scientia eadem cognovit naturam di-

PUL

vinam, & perfonarum Trinitatem: alioqui fci-

in t O

entia Chriíli viatoris minus fuiffet perfecta ra-

D qïl"" engel

tione objecti, quam noftra fides, quae attributa

jdiy at

Dei abfoluta & relativa nobis infinuat.

Deinde

s dhnmun t

impoffibile eft, perfectiffime comprehendere

iridgir

creáturas , a&tus fidei & vifionisbeatae ; cum my-

n

fterio hypoftatice unionis , &amore beatoruim,

g o

quin unà videatur effentia divina. & perfona-

ii i

rum 'rinitas: horum enim aliqua eflentialem

«t f n

habent ordinem. & connexionem cum natura

gimz hum

Dei;aut Trinitate perfonarum: repugnat autem,

V Oi

cognofci intuirive aliquid quod effentialiter eft

um

ad aliud, quin extremum alterum

cc

nofcatur.

Teiedpir

IV. Ex his apparet, quod Chril

ii

us hac fci-

Teidmitf

entia infufà naturam divinam ,& myfterium

: qu

Trinitatis non cognoverit quidditative, ficut

tll

objecta cetera , fed tanrum abftractive & indi-

t

reéte: quia cognofcere quidditative rem ali-

X OR (

quam, eft eam cognofcere per fpeciem pro-

priam, vel in alio, in quo continetur eminen-

ter: Chriftus autem (cientia hac infu(à cogno-

m

ii

vit Deum tantum per fpecies creaturarum , unio-

tidig:

nis hypoftaticee, fidei, vifionis & amoris bea-

qui)

RUT ld

torum; ergo cognovit Deum hac fcientia tan-

3R Qu (

k

tum abítractive; & quoad an eíft, non vero

1lis

Is

quoad quid eft: aliascognitio ralis fi foret quid-

fæfmmro T

ditativa , effet; fimul intuitiva, eo

quod efflentia

"

P05 af

Dci neceffario involvat exif

lenriani..

D ; deï'fla l

'D»;;cd :

EE d

"

VzrzRBi Driviwr.

441

LT

Dico I]]. Proprietates & affectiones !variee

;

l'llüum in i

à S. Thoma q. 11. & 'Theolo

]

cois huic fcientiee

infufze tribuunrur. L Eft neceffario füuperna-

Rüfüm ü

turalis: fcientia enim animee corporiunitz ; aut

^ Hh()qui i

etiam feparatee connaturalis multuüm cedit no-

! p fe&e j

tiie , quam angeli naturaliter habent de Deo

TU at

& rebus creatis : hanc autem angelorum noti-

Q Dd

tiam plurimum antecellit fcientia Cbrifto infufa;

prefenge

ob Chrifti dignitatrem ; quam Apoftolus, Heb.

$; QImmy.

2. V. 9. propter pa/fronem movtis duntaxat , ne-

tletong,

quaquam vero ob defectum perfectionis , quae

X p *

ad animuam pertineat , 71odíco quam .Angelimtmo-

ii

vatum effe enuntiat ; nequit ergo efle fciegtia

1 QY a

animeze humanz connaturalis.

Bd

L Cocnitio ifta Chrifti non pendebar à

Antiled

phantaímatis ; i. e: non debebat fimul repre-

hgym(r

d

fentare & percipere per fenfüm internum idem,

Ts hc i.

vel aliquid affine ei ; quod per fpecies illas co-

ferüm .

gnofcebat : quia fpecies ille non pendebant ; ne-

i, l

que abftrahebantur ab fenfibus , fed erant in-

e & ind-

fufe , proprie , & quidditativee ; nec habe-

e Tem d-

bant commurie quidquam cum imagine corpo-

Xjm pro-

rea ; qus cognitionem minus quidditativam &

Y eminen- !

imperfectiorem reddebat.

f

HI. Fuit item fcientia ifta fimplex intuitus

mb e

citra difcurfüm :-neque enim opus eft difcurfu ;

mor be L

cum habentur proprie & quidditativee fpecies

(cin t F

per quas objecta creara videntur in feipfis, &

, o t

in his Deus: nam coóenofícere unum ex alio

D f

preefümit opinionem ; vel ignorantiam , veldi-

| et

cit duos actus diftin&tos ,. qui quidem in bac

Q

l

non erant; opinio au-

Dm n' .

infq(ä föien'tia neceffarii

Ee 5

tem

*

y

D INCARNATIONE.

442

tem & ignorantia Chrifti períonam dedecebant.

g Ob,k&um ,

JDeinde proprius & connaturalis modus fcientice

r

(

jj

inditee angelorutm eft ; per intuitum fimplicem

rescognof(cere; ieitur cum fi»pernaturalis fcien-

»:f:ïlümevidir.

p V /f

tia, Chrifti perfeétior infinities fit ;; numquam

ufus notitia füpernarurali eft componendo vel

ij i fUR

I

jl

difcurrendo ,. fed intuebatur fimpliciter res vel

f

It

in fe , velin alio ut medio cognito.

!

/ u' B

IV. Probabilius unica tantum fpecies omnia

Ícientiee hujus füpernaturalis objecta repraefen-

al

p m v

tat: nam íi Chriftus per hanc fcientiam infu-

fam videt infinita , ut S. 'Thomas q. 1o. a. 3.

s v t

tradit , necefle omnino eft , ab unica fpecie illa

smülis

reprafentari, cum fpecies actu infinitee dari

w

jena v if

nequeant : Si vero finita tàntum videt , multo

magis füfficier fpecies unica, pluribus objectis

exi i Cl

finitis aequivalens.

ekm od

V.. Prater. dictas fpecies intelligibiles da-

Áirinr;

tur adhuc habirus fctentize hujus füperneaturalis

dbedo frma

in humanitate Chrifti : fpecies enim intelligibi-

d d d

les explent tantum defectum objeti; ergo , cum

& dn]n

vis activa intellectus de fe fit infüfficiens & im-

r r

proportionata ad actus fcientiee füpernaturalis ,

t$: dl

defectus hic potentiae expleri debet per.habi-

i h

tum infufüm . cujus virtute intrinfeca & perma-

m v

nente elevetur intelle£tus & compleatur intrin-

VO Cmtm'm

Íece ac permanenter ad hujus fcientize actus;

; Qd

quibus non res modo füpernaturales , fed na-

MR

turales etiam altiore modo: cognofcat , quam

10 &t

naturaliter intelligi poflint. . Habitus ifte fim-

UM

lex eft, cum non , ut alii . fit acquifitus : eft

"ml

irem diftinctus à lumine glorie ,' quippe qui

113 fcn

aliud * :

Er d

It

VzrnB1 DrviNr.

443

T d

aliud objectum primarium habeat ; puta , res

TU (

creatas.

m fimy HQ*

,

h3. L cont. 1. Concl. Inverbo Chriftus omnia

Pamlïhsrqg

d

perfe

iffime vidit. Ergo fcientiailla infufà erat

l[, n[]m (

fuperflua.

B. 7Yans. "dutec. quod fingula pof-

fibilia ; item futura in eeternum non poffinr di-

Acler n

(

ftin&te à mente creata percipi , nifi per cogni-

tiones varias fucceffive , qualis vifio beata non

Deteom

eft. .JN. Corfeg. Equidem fatemur , fcientiam

drenrefa

hanc non fuiffe fimpliciter. Chriíto neceffariam

bttam ipfy

propter ftatum viatoris , & qui poffit mereri:

3104

quia vifio beara non neceffario urger ad amo-

t

rem ullius objecti fecundarii ; ad ceeteras autem

Litinte dr

cognitiones comprehenforem decentes eadem

Lt d

beata vifio fufficit.

Nihilominus infufà illa fci-

ts dj

entia in Chrifto fuperflua non erat : nam licet

eadem objecta exhibeat ; qua beata vifione con-

itglisd

fiderantur ; alio tamen modo , & füb diverío

Sciea-

Ts

obje&to formali utrinque attineuntur.

tim d

tia infufa directe & immediare in creaturas ter-

Tiremya

dit, aft in Deum indirecte: vifio vero beata

fee d

immediate fertur in Deum , mediate in creatas

petratras

res : illa fecundum fe practice dirigit actus me-

11

ritorios ; hzc per fe fpeculative poffidet (üuum

la

objectum ; & ut fit lumen majus ; non tamen

ennir m

obícurat aut impedit lumen minus fcientice in-

pntie d

fuf& , quia ambee notitize ordinis funt diverfi.

qs, f

Infl. 1. Propter fcientize beatee. evidentiam

Q ïw

non admittitur fides in Chrifto ; ergo neque

admittenda eft hec fcientia. m /V. Cozf. Fides

jnsdar

s. d

eft fimpliciter. obfcura & valde imperfecta, r.

1

u r

i

.

Cor. 13. fcientia autem ifta evidens eft ; & quid-

i

dita- ;

* .

J

Dz INCARNATIONE

444

"

i

ditativa cognitio rerum creatarum , Deumque

s

ipfum evidenter licet abítractive reprafentat ;

t

mulra infüper exhibet , quae vifione beata co-

Wl

gnofci nequeunt.

K

f

Iifl. 2. INon poteft intelle&us idem cogno-

j

,

a

Ícere Deum przfentem fimul & abfentem: fed

st

per vifionem beatatn cognofcitur Deus prafens,

3

per fcientiam infufam abfens.

Ergo.

. difl.

,' giirtm &

M. non poteft intelle&us cognofcere Deum fi-

mul preefentem & abfentem pofitive C. abfen-

i ln

ais

tem negative vel precifive N. 4iff. etiem muim.

per fcientiam infufam cognofcitur Deus abfens

lp

pofitive N. negative feu preecifive C. — Hac ni-

(j [«

mirum Ícientia non cognofcitur Deus ut. pre-

sfen Det

al

fens , neque ideo tamen affirmatur effe abfens.

Non ergo fcientia ifta opponitur vifioni beatae,

«ens vitonsl

ut cecitas vifui, fed ut alius modus cognofcen-

quüdiuye

di Deum quoad an eft.

Drektaio f

Jnfl. 3. Siideo fcientia ifta in Chrifto ftatui-

t (ljdo

tur; quod ei attribuenda fit omnis exco

citabi-

a if

c

lis perfectio , ergo etiam afferenda de ipfo eft

vinbun,

iDeminity

Ícientia infufà, qua dependenter a phantafima-

tis operetur.

E. JV. feq. Effet haec omnino fü-

T oreden

t d ]

erflua : cum habeant idem objectum materia-

e & formale ambee fcientiee ; ac fola prior in

fxgï;ü&; qi

Q Cï[) M

beatis adhuc reperiatur, utpote que pofterio-

g]

B

rem in f& perfectiffime continet.

li Q

Obj. 14. Obje&um füpernaturalis fcientize

* trbin ia

debet effe füpernaturale. Ergo Chriftus (cientia

At g

füpernaturali infüfa res naturales nequit cogno-

Wa

Ícere.

3. dift. 7dutec.. Objectum mareriale fci-

T0 rf

enti& fupernaturalis debet effe fupernaturale N.

** g

bje-

* t

4

DT d

)Nt

VzEnI Diviwi.

445

Is D

Objectum formale fcientiz füpernaturalis debet

n

effe füpernarurale T. Objeétum formale fcientice

TO

infufze eft proportio talium obje&torum cum lu-

mine füpernaturali. Dixi; ZrYazfeat : non pau-

J M

ci enim negant prorfusantecedens, nec imme-

t t

rito.

An non enim Deus fcientia fua increata

cognofcit omnesres creatas ? Annon multa ob-

RU Df

AT

jecta materialia fidei Theologice funt naturalia,

:

Cere mj

ac motivum etiam ejus formale ratio natura-

Üe C a

lis affequitur? fàtis ergo eft, quod principium

J 0U fj

& modus tendendi füpernaturalia fint, ur actus

L Des df

fit füpernaturalis. :

&C g.

2

-

. Concl. Vifio beata re-

"Obyic. Ilf. contva

: URSQLOR

prefentat Deum quidditative & intuitive ; er-

r fs

0 Chriftus per fcientiam infüfam comprehen-

lg

d

ens vifiones bearorum videt Deum intuitive &

oduscognofæn-

quidditative. — & dif?. /Zntec. Vifio prout eftre-

prefentatio formalis , Deum intuitive reprz-

hr

fentat fübje&to illam elicienti ; feu beato foli,

n ertyd

quem informat , ac proxime reddit videntem

C. vifio beata, prout eft repracfentatio objecti-

i deiphd

a phaníne|

vaDeum intuitive exhiber illi , qui Deum videt

eOmnimo -

in vifione aliena tamquam in objecto N. . Huic

um uter.

tantum mediate Deum exhibet : neque enim

( pnort

ngelus ; qui perfecte guftationem lactis co-

ye pl

,£noícit , ideo guftare dicetur.

Jufl. 1. Objectum feipfo quidditatem intrin-

fece tribuit vifioni ; ergo hec non poteft quid-

ditative cognoíci , quin obje&tum etiam ita co-

nofcatur. E. JV. /4ztec.. Obje&um non eft

j

(0)

rma intrinfeca , fed folum extrinfeca actus :

adeoque cognitaintuitive vifione , non opus eít, -

illud intuitive videri,

nfi.

*.

*

äääl

(

446

D& INCARNATIONE

"

Iuft. 2. Cognitfo Chrifti et comprehenfio

vifionis fan&torum ; ergo percipit totum, quod

st

beatorum vifio de Deo enuntiat. z. dif7. Conf.

; n

Hoc totum percipit intuitive N. tantum abftra-

p m

€tive C. Cognofcitur enim Deus in fpecie alte-

s diute

rius ; in quo non continetur eminenter. Hinc

)

d rite

fi B. Paulus adhuc mortalis Deum femel vidif-

oj

fet , & hujus vifionis fpecies retinuiffet , non

jai, lgt

ideo , ejusdem vifionis recordando , intuitive

Deum iterum vidiffet.

vlf fm

al

Infl.3. Non poteft quidditative cognofci

npndn.

proprietas vel perfectio effentialisuni foli , quin

(j T. N

unà quidditative cognofcatur id , cujus pro-

prietas eft vel perfeétio : atqui ens füpernatu-

d

xttd d

rale foli Deo eft effentiale ; erzo hoc nequitco-

at s d

nofci quidditative; quin eodem modo cogno-

Mf r....

ícatur Deus. E. df miz. Ens fupernaturale

foli Deo eft effentiale , h. e. a folo Deotanquam

iplm eiam

lii n

aprincipio efficiente potiffimum proficifcitur C.

quafi pratiee & actus fupernaturales fint proprie-

onpratar

3j qu

tates & perfectiones effentiee divinee N. Fri-

volum hoc Raguzee argumentum nimium pro-

o

As hm h

m as

bat ; ícil. quod ne creatura ulla poffit intuitive

cognofci, quin una intuitive intellieatur Deus.

AT

Quare ne quidem in unione hypoítatica eviden-

ter cognita per fcientiam infufam ; videtur quid-

Df

ditative verbum , fed folum quoad an eft in ra-

1

0!45 Ti

tione talis füppofiti , & quidem mere abítracti-

MT

3 lr

ve , in alio imperfectiore medio , in quo emi-

t

nenter non contineatur.

i mdmsaphamal

OBj. IF. cont. 3. Coucl. Chriftus hac fcien-

*'fxpel'imenu

utitur

tia cqgno(öit Deum per effectus ; ergo

;icur- ,

ET od

'

VzgRnBi DriviNir.

447

CM

difcurfu. . df 74utec.... Deum ex effedtis

cognofcit per actus plures diftinétos N. cogno-

df

Ícit uno actu immediare , directe effectus in fe

um dj

ipfis, & Deum abfíiractive indirectein effe&tis,

D r

tamquam in medio cognito C. . Hoc quidem

Drfter, E

non eft difcurrere. Quando ergo , Mat. 17.

femel i

V. 24. ad quarflionem ,. az Aeges a filiis fuis — an

Düffr j l

ab alenis wibutum exigant? refpondenti Petro:

0, in[llifiït

ab aliezis , (übjecit Chriftus : Ergo liberi fumt

fili, diícurfu folum externo ufüs eft ad erudien-

dum Petrum ; aut etiam.fimul adhibuit ícien-

't m

tiam naturalem.

iib qui

» Qj o

OLj. F. Non poteft eadem immurataimago

dul

repreefentare rem aliquam mutatam ; ergo non

poteft effe eadem omnino fpecies, que reprae-

hia

nmoducogm

lentet res modo futuras , ac deinde preefentes,

Ye. difi. Conf. . .. nifi fimul ordinem temporis,

t

oentqus

'& ipfüm etiam punctum , cui res futura coéx-

ftitura e(t , repreefenter C. cum vero eas hoc

pf

yfnrp

modo reprefentet N. — Adveniente eo puncto

N h

temporis , quo res.effe furura reprafentatur,

Tmm r

fpecies eadem exhiber rem

Tf

. futuram prius exhibuerat.

præ&nterïl ; quam

pti Ls

a

ARTICULUSXIV.

De [cientia naturali bumamitatis Chrifti.

lag

a d

"NTO:a.. Triplex cogitari poteft fcientia natu-

ulb

ralis , 1724 independens a phantafimatis ;

quam habent Angeli & animee feparatz ; 24a

ngod

pendensa phantafmatis , qualem nunc habernus;

3 ex

du

|

ritur.

perimentalis ; quae fepfuum ufü a.cqu'f-:

L

y u

d

].

Dice

ä :

|

s.

|

448

Dg INCARNATIONE

|

Dico £. Chriftus , qua homo primo con-

ceptionis füze momento habuit fcientiam perfe-

j

Diris

étiffimam rerum omnium ; qua naturaliter ab

3 Ji

i

4

Il

!

Angelo & ab anima feparara cognofci poffunt.

Táre

m

Prob. I. pavs.. Chrifto rationeunionis hypofta-

1 cäl.Uh n

ticee debetur tota perfectio connaturalis Ange-

ia

lo, & anime feparatz , fi non. pugnet cum

aj ia

unione hypoftatica , neque fit omnino inutilis:

Jüngi

pïgml

arqui fcientia ifta non pugnat cum hypofta-

i

i

f

"

;

j

&

:|

2

tica unione , ut per fe patet ; neque etiam eft

qist)

!

:'

ät W

omnino inutilis , nam per Ícientiam a fenfibus

p prin

pendentem valde imperfecta notitia de Angelis,

& anima rationali imo etiam de rebus corpo-

jüm a

UT

reis, comparatur.

Ergo.

vinuts d

Prob. II pavs.. Dignitas Chrifti exigebat ; ut

| fum o

ejus ícientia naturalis notitiam naturalem An-

gelorum omnium &animarum feparatarum ex-

j phiu; i

€QtS if

cellerer ; ergo perfectiffimam talem fcientiam

3

requirebat rerumn omnium naturalium actu ex-

j

lil (

" ul

iftentium , tam fpiritualium , quam corporea-

rum 'plurima, licet non omnia fecreta cordium,

| erilam p

Yv

; Wt dí

multa futura non libera, poífibilia omnia per

D

Ípecies alienas, citra minifterium phantafma-

t fex g

tum.

[

Prob. III. pavs. Eandem Chrifti dignitatem,

| kitn h:

ftatumque beatitudinis , quaanima primo crea-

tionis fue momento fruebatur, decebat,-ut

-« Prdigsg

in eodem primo puncto temporis hanc fcientiam

TT

haberet , qu& in beatis omnibus effe dicitur:

&m dj t

neque enim ejus carenria neceffaria aut utilis ad

- D]j

b

redemptionis noftrc opus erat ; neque fpecies

ofi-

DIX"

ln quibus illa confiftit ullam in corpore difp

tio- , yPhïlam:efmu

Á5

Ó

j

rito

Vzns2I DrviNwr.

449

m p

tionem pofcebant , cum non penderet a phan-

t

taírmatis.

Dico 17. Xlutmanitas Chrifti habuit excellen-

nl

tiflime fcientiam rerum omnium , qua natura-

Uil Ang:,

liter acquiri potelt componendo ac difcurrendo

dependentera phantafinatis , idquea primo con-

Bu

g imyjs

ceptionis fuz inílanti. — Pro/. Z, pars. Scientia

ifta neque pugnat cum unione hypoftatica; nec

n lyyi -

k eum d

ejus carentia ad redemptionis noftrze negotium

a fenfi -

utilis fuerar vel neceffaria; ergo ; cum fit ma-

dl

gna perfectio neceffario coníequens ftatum

animee corpori conjuncte ; humanirati Chrifti

NS Q -

negari non debet. - Prob. /7. pars. Si Chrifto

Laiplr

!

L

virtutes naturales appetitus in gradu heroico

h

|

ftatim

communicari ,

ipfius dignitas de-

pamralem

pofcebat ; idem omnino tenendum eít de íci-

ao

m f

entiis naturalibus , fine quibus virtutes inanes

fuiffent.

Quodfi non nifi ex ufü hanc fibi

ünde

acquifiviffer fcientiam ,

eam admodum im-

"

f ordum

perfectam poffediffet: cum toto quo vixit tem-

pore non nifi paucarum rerum ufüm habuerit.

à Oa

Siigitur Adamo , Salomoni , Beíeleeli divini-

phamäne-P

tus fuerit fcientia ifta communicata, quanto ma-

iign'natem,

is id de Chrifto hominecenfendum eft, ipfum

;

C

ientiam hanc divinitus continuo accepiffe.

jmo du *

Precftabat enim illam protinus accepiffe , quam

lbtl j

tempore aliquo illa.caruiffe ; ut lapfu annorum

jnc ia

eff d-

eam fibi acquireret.

Dico 111. In notitia rerum , quse experien-

r

tia obtinetur, Chriftus fücceffü temporis pro-

g

fecit. . Prob. . pars. De hac fcientia Patres ex-

j

u ]

ch»:

4- 4dn-

Plifänt tefüimonia S.Scrigtunæ. là.g. v.

—

fequaim

. *

450

Drz INCARNATIONE

b

zequam [ciat puev vocave patvem fuum 9 amatvem

Í

j

m

Juam. Luc.2. v.52.. Slefus pvoficiebat fapientia eg

l

)

vifity !

elate. Heb..5.v. 8. . Didicit ex dis , que paffus

-'-iniïiemiä

eft , obedientiam.

Nonquod virtutem hanc tunc

g

demum acquifiverit ; fed quod novo . modo il-

gt w

lam exercuerit, ejusque effectus deguftaverit.

vipri

?j

Vide Richardum Victorinuml. r. de Emmanuel.

j

us

CUp.

Jdem offenditur vatione Humanitas Chri-

g, n

fti retinuit omnes perfectiones nature humane:

d

atqui neceffaria humanz nature perfectio eft , uti

tbhe o

fenfibus, indeque rerum haurire notitiam. Ergo.

m t :

Prob. //. pars. Experimentalis cognitio non

poterat Chrifto in prima coónceptione infundi ;

; ln

j g m

ergo debebat fucceffu remporis , uf fenfüum

novam hanc notitiam in intelle&tu concipere;

T

& fpecies intelligibiles ad illam neceffarias ; quas

peahá

ante non habuit. /Zzfec. prob. Species , quze

. ,ritares ;

ad experientiam deferviunt , pertinent ad me-

] i. al

moriam rei preterite, quatenus miniflerio fen-

dul d

fuum cognite : atquiut fpeciesiftee vererepre-

Jdins d

fentent , non poffunt effe omnino infufz, fed

ïsocmn

Ü

:

j

1 fd

debent effe aliquo modo relictze ex preceden-

pQ

i

CFgO

te cognitione. Erpgo. As.conflat , tum quod

j

nullum homini extet medium naturale , quod

Atl

evidenter oftendat ; rem fuiffe , preter ipfam

EAUT

experientiam fenfus per fpeciem ab illa reliétam:

* t il

tum etiam quia alioqui fpecies infufa poffer du-

D tl

cere in falfam cognitionem, reprefenrando ali-

12.CCidens) Y

quid ut fenfi perceptum ; quod numquam fen-

",

fu coenitum fuerar.

. A. cogt. x. Concl. Si Chriftus ha'c fcien-

"Uf

- Ój

&'tany,

out

tia-namrali cogncfcir.fubftantias feparatas pr

unt

: ,F V la

r af

,

]

Vzn21 DiviN1.

451

J-N

funt in feipfis , & operetur fine converfione ad

n

hantafmata , ergo fcientia hec naturalis nihil

) qllæ M: 1

differt a fcientia per fe infufa.

E. JV. Zllat. Sci-

D t

[ müdü Lu

entia per fe infufà res omnes non füpernatura-

les tantum ; fed etiam naturales excellentiffimo

Qul

uT

ac füpernaturali modo cognofcuntur; unde ra-

tione tam fpecierum ; quam luminis eft per fe

Dits h.

2 AUA DO

infufa, & conditionem animze feparate exce-

dens: fcientia vero illa naturalis aliter omnino

lodl uj

Íe habet ; aclicet fpecies ejus per fe fint infüfz,

1. g,

animae tamen feparatee fünt connaturales.

WO

tifi:

OB;. 1. cout. 2. coricl.. Non poteft voluntas eli-

[t feimm

ere medium ad finem , quem jam poffidet ;

| O

ergo nec intellectus Chrifti , qui per fcientiam

ls qu

per fe infufam evidentitfime jam novit omnes ve-

p :

ritates ; poteft pér diícurfüm tendere a notisad

fen d. !

ipnota. m. /V. Cozf. Electio medii effentialiter

nidengs.

juncta/eft defiderio efficaci; quo in objectum

abfens tenditur ; econtra difcuríus eft tantum

f

Vale, & |

cognitio ejusdem veritatis ex diverío medio ;

cadn. .

componi ergo poteft cum fícientia fimpliciter

m !

intuitiva, perinde ac cognitio abítractiva cum

vifione beata.

g

m

Jifl. x. In. Chrifto non admittitur fcientia

um s

per fe infufa que pendeat a phanrafinatis ; er-

poïïetdvf

go nec admittenda eft duplex fcientiainfufa per

od

[

accidens ; quarum altera a phantafinatis pen-

deat.

u

[

B. JV. Conf. Scientia naturalis. pendens

2 phantafmatis neceffario fequitur ftatum ani-

ht

mz corpori unitee : Scientia autem fupernatu-

gj* ( , ralis a phantafmmatibus dependens nequaquam

4

a-

J

2

So

452

DzINCARNATIONKE

yil

|

þl!l

ftarum füpernaturalem confequitur ; ergo illa;

i, d

non ifta in Chrifto admitti debet.

li

( PWH'"

lift. 2. Chriftus ob imperfecta organa, non

m ]

poterat protinus uti fcientia, quee a phantafina-

"LU

tis pendebat : ergo fcientiam illam non habuit

eun, o

faltem in infantia.

g. IV. /Anitec. "'ametfi orga-

g t

na alia ad actiones externas requifita ; initio fue-

(sl

rinrimperfe&ta, ad myfterium celandum ; pro-

babile tamen eít, organa interna a principio

n

aj

fatis idonea fuiffe, ut cum fpeciali Dei ope phan-

tafmata reprefentare potuerint. Quodfi hoc

eisqu n

Vrammars

etiam non fuiffer, data nihilorninus Chrifto eft

hec fcientia, exigente id perfonze dignitate :

ET

fsb

ficur parvulis datur intellectus , etiamfi diftin-

€tus ab anima effet; eo quod hunc anima ut pro-

f u

[

prieratem fibi debitam exigat.

Qb LIl. A&us (cientize naturalis imprimit

j o

g as

habitum ; ergo actus , queis Chriftus naturali-

ter cognovit res per caufas , & caufas viciffim

iib

:

Qp

per effe&us, producebant & augebant habirum

fcientie naturalis in Chrifto.

m. difh. J4ntec.

05 Qd

A&us fcientie imprimit habitum fübjecto exi-

1 qnyo)

genti facilitatem majorem C. fübjecto hancnon

]

ltmurji

exigenti N. Ideo nec intenditur habitusfcien-

ï

TET

tize naturalis , qua beati pollent : neque Chri-

iBo lg

ftus aliquid ab hominibus , aut ab Angelo con-

«| hg

fortatore difcere potuit , nifi quoad fcientiam

DIIBGQO v

,

tf

experimentalem , ut advertit S. Thomas q. 12.

D

3. 3. & 4.

tlv f

LOU

Es u

Jofl. 1. S.'Thomas q. 12. a. 2. docet , habi-

ff

tum fcientiee naturalis per abflzactionem fpecie-

15 q0 ]l

rum fuiffe auctum , idque probat ex illo Luc. 2-

T0-

« m 1

P d !

!

V zR 281 Diviw:.

453

L &i

Proficiebat fapientia €2' gvatia : & teftimonio S.

Ambrofii , qui l. de Incarnationis Domin. Sa-

0f

TR

cram. Proficiebat , inquit , feeugdum | fapientiam

].

;

mf

bumanatm. . & Idem S. 'Thom.q. 20. de Verita-

Dn li

te a. 2. & in 3. d. 14. a. 3. q. 3. cum S. Bona-

imeff 0tt.

ventura ; Scoto , lDurando , & pluribus con-

» itiiofs

trarium. tenuit.

Jiflimonia addu&a explico :

ndum; j

Chriftus fapientia & gratia profecit , (ecundum

! princps P

effentiam utriusque habitus N. fecundum habi-

Lopepha. *

tuum horum effectus C.. Nimirum progreffu

Jodi [x

setatis plura indies faciebar , quae fcientiam &

rl

gratiam magis demonítrabant.

: :

Jufl.2. Si anima Chrifti ab initio fpecies il-

um lo

las habuiffet, erpo inrelle&tus agens fruftra fuit

t

fet , eo quod caruiffet propria operatione, fci-

licetabftractione fpecierum a phantafimatis. g« /V.

Ms imy

"m

hi

e4. Si opinionem obíoletam tenes, quod intel-

Tlos tv

lectus ao

ensabftrahat fpecies a phantafmatis, dic;

xuls n

in Chrift

0 & Adamo non fuiffe illum otiofum;

tl

quia poterat efficerealiquorum fingularium fpe-

db d

cies, qu& experientiz principium eflent. ' De-

j

zude cum probabilius intelle&tus agens non di-

o ancnon

ftinguatur ab intellectu patiente, qui & paffibi-

us t

lis dicitur , fed idem fit agens , quatenus intel-

qe Qr-

ligit , idemque patiens fit , quatenus intellectio-

.ngdo Qu

nem, qui actus neceffario eft immanens fuo

d f

principio, recipit ; potentia illa dici non poteft

o

n |

fuiffe fruftra: ficut nec potentia penerativa ac

rifiva; fi Chriftus numquam rifit ; fruítra non

j hab*

|

|

erant ,

ia per nutritivam & appetitivam po-

tentlas a

ib

illis indiftinétas 1n. aétum fecundum

yotc

þ/

exierunt. Denique non continuo potentiafru-

j W (

I

Ff 5

ra

454

Drz INCARNATIONE

fj

ftra eft, fieft connaturalis, & exaccidentenon

Tf

prodeat in actum fecundum , qui ad fübftantize

i

perfectionem non fimpliciter pertinet , atque

Hw.]k

l C

aliunde melius fuppletur.

lul

ial

t n

jn u

CQAPU T 4HE

dintf

De perfetlionibus "voluntatis bumane Chrifi.

3 eniemid;

(l

ju

r

ARTICULUS I.

n

r

^

"

j

;Iï

f

n Chrifli voluntas peccato fuerit. obuoxia ?

M

[

Ui

!

[

|is: tan]

|

Ora I. Heretici quidam Chrifto pecca-

tum tribuere non fünt veriti, inter quos

1

| fiatum

N

erat quidam nomine Pramonftratenfis ,

ff du

Ficl

teftibus Hofio l. 2. de herefibus noftri tempo-

ris: Lindano Dialogo 2. Prateolo verbo; 722-

d Tln, s

fime m

Vichriflus , & Verbo , Praemopfhratenfis.

Calvinus in c. 26. Mat. Chriffus imetu , in-

&m Cati

qu m

quit, perculfus , €g anxietate conftri&us fuit , ut

uece[fe foret , intev violentos teutationum flu&tus al-

TL ln

Hec vatio efl ,. cur

fat; Cirít

gergis votis quafi vacillare.

snovtem depvecatus , snox fibi fremum injiciat , Pa-

'üm fimpeu

SRtn d.

zvisque imperio fubjiciens , votum àllud fubito. ela-

pfum caffiget g vevocet. — Ex infra: IVon fuit , in-

! i ! q'æ'

quit , ec meditata Chrifli ovatio , [ed vis &g im-

tl

ezus dolovis fubitam ei vocem extovfit ,. cui flatim

v ld

[

addita fuit corvetlios eadem vebementia pvafeutem

Dilm, (

celeflis decreti memoviam illi abftuliz.

Ubi igno-

Atte d

rantiam , oblivionem ; & peccatum Chriíto

RTVl

adícribere.non horret.

In cap. 27-- Mat. cum

AR (ne

fcripfiffet, Chriftum in cruce emififfe verba

. Din, (

defperationis : Sed abfurdum , inquit , idetum ;

& fs

CJTZf —

|

|

VzRz1 DiviNr.

455

lccidemenm

bbïifio elapfam

e[fe de[pevationis vocem.

Solutio

X las

facilis eff , quamquam [en[us carmis exitium appre-

beuderet , fixam tamen flett[fe fidem ejus a. corde.

Lib. 2. Inftit. c. 16. $. 12. ícribit; Chriftum du-

bitaffe de fua falute , quando ad inferos defcen-

dit.

Libro autem 3. Inflit. c. 2. $. 16. docet ;

dubitare de íüua falute effe peccatum | contra

Me (

virtutem fidei ; ergo Chriftus contra fidem pec-

|

cavit. Fruftra autem atque inepte Calvinus af-

m

fectus hos defperationis ac dubitationis de fua

falute adícribit paffionibus rationem anteverten-

Tb s.

tibus : nam l. 2. Inft. c. 16. $. 12. dicit; Chri-

; t Qs

fti naturam fuiffe perfectam ,. & nullam in eo

rl

fuiffe patfionum inordinationem.

vlri M.

Hunc fecutus Melanchthon in Locis , cap.

094

de Filio , bis dicit,, Chriftum lu&atum gravit-

hoj

fime cum tentatione de abjectione. Photius

l m

etiam Codice 225. recitat Hereticos veteres ;

W fo d

qui Chriítum peccati infimulabant.

4]. Econtra Catholici DD. unanimiter te-

nj

T

nent, Chriftum ab omni umbra peccati purif-

n

fimum femper fuiffe. Plerosque tamen haud

Til d

parum offendit audax opinio Durandi ,. qui in

yjui, i

3. d. 12. q.2. ait; non repugnare , Deum pec-

qgm

care per affumptam naturam. | Proxime in hac

,aif

thefi abefta Durando JoannesScotus: nam cum

; p

ibidem , Chrifti impeccabilitatem foli vifioni

beatee adícribat ; alibi tamen afferit , humani-

U

m (*

tatem a Verbo affumi potuiffe ; quin beara eflet.

Horum fententiam art. fq. examinabimus.

AT

qif j ï'ffbi '

Dico. Chriftus homo ab omni. peccati labe

Probr, £. 1fài. 53. V. 9

lh ""W' h

fuitl proríus immunis.

e

(f*

Ff4

D

456

Dr INCARNATIONE

de ipfo lepitur : Quod imiquitatem mon fecerit ,

"i

/ J pon

ueque dolus fuevit im ove ejus.. . Heb. ; v. 26. di-

à,

eitur Ponhfex Samtüus ,. immocens , impollutus ,

Amumm

Jégregatus a. peccatovibus. ib. c. 4. v. 15. Ten-

Eel UU

4atu$ per. omnia absque peccato. 2. Cor. $. v. 21.

gl

wi n0iz ovevat peccatum. Feb. 9. v. 14.. Semet

sl

v

zpfum: obtulit immaculatum: Deo. . Joan. 8. v. 46.

jutt) kn'b?m

Quis ex volis avguet sne de peccato ? Luc. 1. Arch-

spui, u

angelus ex triplici conceptionis immaculatee ra-

ts t

tione omnimodam Chriíti immunitatem ab ori-

um Qu

inali & actuali peccato oftendit: nam primo

'ano Qs Y

licit: Spzrztus S. fi

(j

erveniet in te , €9 virtus al-

;S.Cgr'l'kusm

j

tiffimi obumbrabit ti

i , i. e. Spiritus S. ut talis f1

, ts g

apit, non poteft effundere, nifi fanctitatem:

quémat;

deinde, 77 7e, & ex ze, h. e. ex lilio virginita-

qu poat;

tis plane oritur flos candiditfimus & illibarus :

oítam df

uns. B.

Denique , /deoque quod ex ze na[cetur. [an&hum , vo-

eabitur. Filius

)

& ; nempe San&um San&orunt,

Todofum,

in genere neutro ,. quod eft principium & cu-

qufd,

mulus fanctitatis , Pzlus Dei , cui magis repu-

3pfam f

gnat peccatum ; quam luci tenebra. 1. Pet. 2.

ftwemdi

v722;

ui peccafum om fevit, uec imventus ef

Dd lL

dolus in ove ejus.

DA

Prob. I]. S. Dionyfius Alex. epift. adverfus

1 99 tl i

Paulum Samos. Vifi, inquit, fuiffr Chriftus

g'ütvitag

A

ádem , qui evat Deut Fevbum, uon porerat ey]?

e| nl

alienus a. poteflate péccandi : memo enim eu, qui

D ld

peccave mon po[[rt , vifi umus Chviftus , ficut €9 Pa-

"

X* m

zev Chr.

[/

ifhi,tgy Spuus $. S. Athanafius l. de

W ülbi[: W

falutari J. C. adventu : $i, ait, in peccatrice na-

zura impeccabilitas om apparuilfit , quomodo pec-

du

£arum i caruae dampari potuifft , ueque cavne pra-

vali- .

Ri (

j

VzrznBRI Diviwér

457

7) fï;m,!

vavicationem babente , meque divinitate peccatum

j 7. V 26&,

fcieute * Ka refpondet S. Doctor Apollinariftis ,

! i"lþöäwm,

qui putabant , Chriítum fuiffe peccaturum , ft

Va d

Verbum animam etiam humanam cum corpore

IATI

affumpfiffet.

Quorum errorem eodem argu-

"14 r

mento confutat B. Ambrofius L. deincarn. Dom.

i, B . 4&*

facramento fcribens : Quomodo lubricum petevat

KT. W;

timeve peccati , qui peccatumvemi[Juvus advenervat ?

MCl

S. Auguftinus L. 1. de Predeft. SS. c. 15. ait;

femor.

voluntatem Chriíli tanto magis fuiffe liberam,

m primox

quanto magis peccato fervire non poterat.

dunr d.

S. Cyrillus L. adverfüs Anthropomorphitas, c.

tsf

26. Stolidos appellat, ac prorfus dementes;

detlim

qui affirmant , Chriftum etiam ipfüm , nefcio

lia

quo peccato , peccare poffe , eo quod naturam

utrm

noftram affümpferi:, & in terra egerit cum ho-

minibus.

Et L. de re&ta in Chriftum fide , ad

rj

m uf

'heodofium , ait , amima Chvifni, pofieaquam

pünd.

illius effe&la efl ,. qui peccatum non sovit , e vefi-

Iuj 9

gio flatum firmum , ac im omnibus bouis flabilem,

» L

oziovem natta eft.

peccatoque multis partibus

i j

Prob. III. avgm. $, 1. q. 11. a. 1. Chriftus

triplici de caufa humanos efectus admifit , 1.

L aderis

ut pro nobis fàtisfaceret. 2. ut naturae noftree

in fe veritatem comprobaret. 3. utexemplavir-

jr Oi

p

tutum nobis preberet. -Atqui peccatum ad fi-

nes iftos adeo non conduxiffet , ut etiam obfuif-

um (f],ï*;i.

Ti

fet: nam prime , quamcumque poenam pecca-

tor fubit , fibi debiram luit; ergo non potuif-

lamüllï[ J

vtl

fet Chriftus pro noftris delictis fatisfacere ; fi

ipfe innocens non fuiffet , ut PP. omnes con-

07)3;.)9;/

yum

fentiunt ;; &ScripturaS. teftatur Eccli. 34. v.23.

Wf

Pj

0222?

Y5

458.

Dg INCcARNATIONE

x.chs&]

JDona iniquorum. um probat Aliffanus , & Prow.

M[ h

M

15.v.8. Fime impierum. abominaliles.

Se-

4in, (f

eundo , non probaflet nature noítre fufceptae

veritatem ; cum peccatum fir contra naturam;,

j

j

& íus deque vertat rationem, quicharacter ho-

in)

'd HWJ )

yiiat f

minis eft. . Zerz;o deuigue peccatum non eft ex-

emplum imitandum , íed deteftandum : . Q;

gtl li

m/ï

j ii

a facie colubri fuge peccata , Eccli. 21. v. 2

PIREUT

Obj. Conftat ex 27. Mat. v.45. & Marc. ts.

V. 34- & ex communi PP. fenfü , verbaPf. 22.

j d

in Perfona Chrifti crucifixi prolata effe , ita au-

aigei

du

tem Chriftusloquitur: Deus Deus meus ve[pice in

we : quare sme develiquifli * longe a falute inea ver-

t g

quicqar

ba delilovum aneorum. Ergo fueruntin Chrifto

deli&ta: nam & 2. Cor. 5. v. 21. dicitur factus

15 D u

o mobis peccatum.

x. difl. Corf. In. Chrifto

ire, d

erant delicta propria N. delicta ceterorum ho-

ipenisgmi

minum, pro quibus expiandis ipfe fe vadem

tl ia d

ftitit C. . In fonte hebreo minusdifficultatis oc-

!

"n inpe

currit , ubi ita lerimus : DANU 7333 Pa

TY T0j

vugitus mej Sed infiftamus lectioni Vulgate,

i ;'f*wquä

aol

cui confonat editio LXX. oi Aéyyor vv "raga-

7ITOATOY OV.

lJbi Patres communiter ex-

3Xütqritm l

ponunt, Chriftum hecin perfona füorum mem-

il n

brorum dixiffe , quemadmodum quando Ad.

e

i mmm,

Ym bf

9- V. 4. inclamavit Saulo : Quid me perfequevis ?

qui tamen. Chriftum in fuis difcipulis tantum

períequebatur.

ia

Sic deliéta füuorum membro-

1hl 1 Patre fmü

rum appellat fua , quia illa in (e füfceperat elu-

3odi; .

enda. lra Auguftinus L. 3. de Doct. Chrift. c.

"nerdnd

31. Nazianzenus füb init. Orat. 36. Damafce-

!l

Ti

nus*« 14' ;

"

Vznz1I DiviNr.

459

If d

Vtulj

nus 1.3. c. 25. & l. 4. c. 19. Theodoretus l. c.

clare ita explicat : Sicuz dicitur Chviflus pro sobis

h'æ fuka[;

fatlus. peccatum , quia fatlus eff hoflia pro alienis

lr i,

Clütiern

peccatis : ita eumdem . Cbriftum vocare deliia [ua

201 proptev. culpas , quas in fe babuerit , fed pro-

T onelo

Um;

L

l

ter obligatiogem. quam fujcepit [atisfaciendi pro

ZzE

D

5

aliénis culpis,

Ita Iíài 53. v.6. dicitur Deus po-

DP

fuiffe in illo zzzquztatem ommium, noffrum.

&Marc.rg

Jufl. 1. Verba illa: U* quid develiquifli sne ?

etüaD[ s

videntur effe indicia Chrifti dubitantis, animo-

[ ia

que deje&ti atque impatientis. & JV. /Z[Jevtum.

UT

Verbaerant taturee humanz prae dolorum acer-

M n

bitate ingemifcentis , quibus amice cum Patre

iivl

quafi conquerebatur, fe in horto , cum orave-

detr d

rat, non exauditum , ac nunc etiam , cum pof-

f hür

fet eripi , derelictum & deftitutum omni ope

"wm3," ad peenas graviífimas leniendas ; cum tamen fi-

"dT

ne fua culpa has poenas. perferat.

Porro hac

fu.

Chriítus in perfona propria exclamavit ; 2 2z-

cavuationem uom [pecie dumtaxat adumbratam ,

?21/ni

Jed veipfa , vereque admimiftratam fuiffe difeamus ,

i Vil

Xx-

fj Tipt

inquit S,. Epiphanius hzrefi 69. num. 64.

pofitionem iftam genuinam omnino renent Ori-

Qfer -

Qmmere p*

genes hom. 35. in Mar. S. Cyrill. Alex. l. r. de

Fide ad Reginas, circa principium. Leo M.

xan(k) M

e Serm. 16. de Paffione füb fin. & toto Serm. 17.

u

Ti 001

Jifl. 2. Sciebat Chriftus homo , injundtum

| m

fibia Patre fuiffe praeceptum patiendi & mo-

s d

riendi ; ergo ejus defiderium mortem & patlio-

nem evadendi inordinatum fuiffe videtur. E. V.

t Orhc

]i

nem

w Crj. Precatio Chriftinihil nifi fübjedtio

Ccorne

I5

D& INCARNATIONE

Vr

460.

& conformitatem cum divina voluntate cöntï..

;i,fgccn

Áunte

Tonl

li

net: ait enim Mat. 27. v. 39. $i. poffibile efl :

Qu

fecundum tuum beneplacitum, zrazfeaz a me calixe

&

z/te. Quod apud Lucam clarius profert c.22.v.24.

fynme

Pater , fi vi s, txansfev calicem iffum a me: . verun-

du

zamen vom vnea voluntas , fed tua fiat. . Qua ora-

1 gzlofïïfi

j«

f

tione B. Juftinus M. Dialogo contra "Trypho-

nem, impletum effe , ait, illud Pf 21. v. 5.

]i

Clamabo pev diem , &9 von exaudies * €9 no&le , qg

:oguzrihn&a

102 ad infipientiam mibi : ex fümma enim fàpien-

du k

tia profecta eft illa oratio , qua de Patris pote-

at UT

ftate aut voluntate ; neque de rei eventu dubi-

j; n i

tabat ; fed exprimebat vehementiffimurn natuü-

Afl av

re defiderium , quod in fe fentiebat ; fic tamen

us d ts

ut modis omnibus illud paterne voluntati füb-

fs oam.

jicere. Neque vero inefficax defiderimm non

paja i

moriendi pugnat , cum voluntate efficaci ad

a um j

mortem usque parendi , inquit Auguftinus L. 3.

de Confeníu Evang. c. 4. Vide dicta ad Inft. 2.

L

Obj. 1. a. 5. c. 4. difp. 2.

1&3»!fo [

Jufl. 3. cum Calv.. Multi Martyrum leti , at-

l

que etiam quidam latronum conítantiffime tor-

menta & mortem fübierunt ; Ergo cum Chri-

IM Raliün»

ftus ceepertt rriftari , pavere , (&x« 9afdo3a1)

|

'mrft

ftupore attonito percelli; (gd'wuoveiv) pene ex-

Miintgig

animari, humi prorueret, füdaret fanguinem,

* ltitis ]

Angelica confortatione indigeret, & in agonia

n lii

pofitus prolixius oraret, videtur a nimia per-

RUT

turbatione victus ac dejectus fuiffe. 3. /V. Conf.

A ctm j

Quod SS. Martyres tormenta, & mortem fpre-

*sæ lm hOIl

verint ; ideo accidit, quia Deus majorem ipfis

&

Rn m

confolationem immifit.

Scelerati interdu

fup-

N

. VzgBI DiviNx

461

ts

fupplicia conftanter pertulerunt vel ex ftupore

! Mf

a Daemone indito ; vel quod animum averte-

Tif

Chriftus autem ex fum-

xint & alió defixerint.

Q V n

ma fortitudine & charitate paífiones illas & af-

h: ;x,f

h

fe&iones liberrime affumpfit, ut ranto copio-

4

i

T

fior noftra effet redemptio : ideoque nec. ob-

ftupefecit fenfüm füum , nec permifit redunda-

d r

re delicias vifionis beatze in parteminferiorem;

1 d

nec copitationes a morte imminente. avertit 5

àenimi:

fed ftudiofe mentem in omnia tormenta mor-

b Datrsp

temque imminentem tamdiu defixit, dum li-

st

buit: nam aliquoties ab oratione fürrexit ; &

iimty z

]

abíterfo moerore diícipulos invifit , ac horta-

Bu í

Ua

tus ad preces & vigilias eft , audenterque ho-

Ya d

ftibus obviam proceffit. Hinc Auguftinus tract.

dranz

49.in Joan. JVoz efl dubitandum , Ànquit , eum

Ite df

2101 aumni iufirmitate , fed poteflate zurbatum.

il

d hl

ARTICULUS IL

Expendzmtmf principia , ex quibus Cbriflus qua

m t

Xilime o

bomo impeccabilis fuevit.

aum Chr.

ico /. Ratione vifionis beatee Chriftus qua

lii

D

homo fuit fimpliciter impeccabilis. Pro/r.

r t

Chriítus a primo conceptionis füuze momento

fs

vidit intuitive Deum fümmum bonum citra ul-

&ungu

lum defectum, quavifione beata neceffario de-

a n

terminabatur ad amorem Dei intenfiffimum z

y M

atqui cum vifione intuitiva & intenfiffimo amo-

TO

l,

f

l

reíuümmi boni actio avertens ab eodem , feu

:

w d

peccatum non poteft proponi, ut objectum

uanm

2" jZamabile & expetibile ; ergo

.ChriPcus nuinq

l W(i

,

erat

D

Yi

462

Dzr INCARNATIONE.

&)

fji

[

!

erat indifferens , & in actu primo proximo ad

[/

1j

peccandum.

nic Jf

JDico 11

Etiam feclufa vifione beata , Chri- j

ftus ab infirmitate ad peccandum erat immunis

M

ylt

ex folo principio unionishypoftatice. Ita Ma-

r t

giíter in 3. d. 12. cum S. Bonaventura, S.'Tho-

jf f

ia q. 1. a. 1. ad 3. & T heologis czteris. Quam

'STW )

lu

thefin Suarefius adeo veram exiftimat ; ut con-

at

traria neque fine temeritate neque fíine qua-

hi I Mi

um

dam impietatis fpecie defendi poffe videatur.

Proby. , Patres , dumi dicunt , humanitatem

slgiuma

hi, d

Chriíti peccarenon potuiffe, probant id (olumab

unione hypoftatica, neque vifionis beatze men-

n

CUT

tionem faciunt , ut conflat ex teftimoniisillorum -

in conclufione articuli proxime prceecedentis,

olb

sÁundetnr n

laudatis, quibus per modum auétarii aliqua hic

adjicio.

Athanafius ferm. 2. cont. Arianos , füb

3 us of

medium , ait, in veríu illo p£ 44. Propzerea

h

unxit te Deus &c. «ó Proprereatignificare caufam

tl ii

finalem , ideo nimirum unctam fuiffe Chrifti

Atl at

d h

humanitatem divinitate , ut diliperer juftitiam,

& odio haberet iniquitatem , nec poffet ab hac

uf

virtutis rectitudine declinare.

Gregorius Naz.

5 aj

Orat. 36. n. 46. fcribit voluntatem humanam

ftümexeo,

q

Chriftiitafuiffe Deificatam per unionemad Ver-

N

W^.

bum , ut non poffet divine repugnare. Epi-*

D dq

M t

phanius in Anchorato contra Apollinarem con-

T

cludir, fi in Chrifti humanitate inventa effet

MT

2

j

culpa , vel in divinitatem ipfàm effe refunden-

1 m ( hab

dam, vel certedivinitatem non perfecte in hu-

ïmh.æ[* m

ianitate habitare. Origenesl. 2. Periarch. c. 6.

:

[

[

i

ait ; ficut ferrum candens incapax frigoris eïas

'u

o

E

VERBI D11VINI'.

463

à PrOXing

ita anima Chrifli incouvertibilitatem ex- Dei

Fer-

bi unioze ideficienter ignita po[édit. . kuguftinus

ln

in Enchiridio c. 36. inquir, per gratiam unio-

1 r

(

nis factum efle, ut Chriftus homo nullum pot-

g, lï f,.-"

fet habere peccatum. — Chryfoftomus in c. 7

*

Turg, G

Ifai. afferit, Paulum tribuere Chrifto , «à. Zva-

GEfers (

páprimor , h. e. impeccabilitatem , quam dicit

füma[ j

effe proprietatem Dei.

Que (i

Prob. [1.. A&iones fünt fuppofitorum, non

Pf i

tantum denominative , fed etiam effective: nam

y Ia

licet füppofitum non fit principium quo agens

hatid(iy

influit, eít tamen principium quod agit; unde

Wsb

in divinis propofitio illa ; effezzia geuerat , hae-

Tv n

retica eft : ifta vero ; Parer generat , veriffima.

It prosis

Eroo fi

humanitas Chrifti peccaret , turpisactio

refünde

Vr d

retur in fuppofitum divinum ,. quod

XtAras

pias aures offendit.

4 Pt

Prob. I1J. Cuanto quis magis conjunctus

Vcre m

eft regulee indefectibili omnis honeftatis, tanto

ff Chrlt

remotior eft a peccato : atqui humanitas Chri-

t lum

fti per unionem hypoftaticam arctius & inti-

xf

mius juncta eft divinitati , regulee omnis hone-

egoriusNaz.

ftatis, quam per vifionem beatam. — Major coz-

lum f/4? tum ex eo , quod omne peccatum fit recef-

nemqVe

. fus a Deo Jerem. 2. v. 13.. Me derelquerunt fon-

i

[

j

yen aque vive : tum quod Deus ex natura fua

jnan t

- fir impeccabilis, quia eft ipfiffimamorum regula.

m &

Prob. 1F. Omnis fan&titas adverfatur pec-

f n

cato: nam & habitus fanctificantis oratiee con-

n

naturaliter ; ac probabilius etiam nullo modo

hag £omponi cum peccato poteft; . Ereo cum in

AT

&ifi-

od

r;Qo non tantum fit habirus gratice fan

Canr-

!

:

D£ INcARNATIONE

464.

D

cantis fümme intenfüs , fed etiam fanCtitas füb-

g

ftantialis fimpliciter infinita ab unione hypofta-

ia

tica , nullus peccato locus effe poteft: ficut ca-

l

J

lor fimpliciter infinitus , fi extaret ; omne

PC—

Á D

nitus a fübjecto fuo frigus arcerer.

0U

Prob. F. 'Si humanitas Verbo un

ita peccafl-

poiïum

(RUT

PT

fet, Verbum etiam fecundum voluntatem di-

d

vinam peccaffet : atqui hoc evidenter repugnat:

figttant

ergo &illud. — Pro/. /7. Maj. Ex duabus volun-

pb

tatibus, in eodem íuppofito convenientibus;

um

m

fuperior tenetur regere inferiorem , & ejus pec-

|

iri

cata impedire , quoad poteft , ita ut non im-

1

pediendo cum poreft , ipfa etiam fecundum fe

p

D3

?5

eccet: ita dum exorbitat appetitus in fecundis

| tübpt

& voluntariis motibus, accufatur ratio illum non

«fllmpla,ü

cohibens.

Ergo Chritti voluntare huümana

opivt n

peccante , peccaffer etiam voluntas divina, fu-

N

perior in eodem füppofito , peccatum quo

lt quí

potuiffet ac debuiffet , non impediendo.

st

O. £. cont. 2. Concl. Verbo non repugna-

bat mori fecundum humanitatem affümptam;

| AM

| ]

erpo nec repugnabit ,

fecundum eamdem hu-

manitatem pofle peccare. E. JV. Cosf. Mori;

, Ug

j üterent, ;

pati, & alie hujusmodi denominationes fecun-

| Güting

dum íe poffunt effe quid honeftum & utile:

1

i

]

eccare autem actio eít abfolute turpis , inde-« .

m peccau

4

cens , fimpliciter prohibita, reddens fübjectum -

n

dereftabile , & Deo invifüm. Quare mori fe-

.

1 aqqf(

cundum humanitatem a

titri (

ffumptam nonrepugnat .

períonae divinz, repugnat autem peccare: nam

d

z

er hypoftaticam unionem non vivificat forma-

'

liter , fed fanctificat humanitatem; nec tenetqt

impes j

4

lyy

VrnsI DiviNrL.

465

n nf

íámpedire mortem , fed peccatum: ne dicatur

fimpliciter peccare; namquod per naturam af-

li

Qd

i

fumptam poteft hoc fimpliciter poteft.

[&re ) Unw

^f 1. Aliqua conveniunt humanitati af-

T

I

fuümpte, que nihilominus tribui Verbo non

lounit .;;f

poífunt: ex eo enim ; quod humanitas dicatur

) Voluntgs !

creatura, filia adoptiva, & ferva Dei, nomina

WCHRF us

hec de Verbo dici nequeunt.

Ergo licet af-

1 dul

fumpta humanitas peccaffet, non ideo Verbum

COnvenig

peccaffe diceretur. — . /V. /4tec. Verbum qua

omo , proprie eft & dicitur creatura,, licet

SURCO

3 T Ut nog

fimpliciter ita non enuntietur, ne cum Arianis

períonam ipíam creaturam effe videamur fen-

nf

L

Wtünsi

tire. Efe filium Dei adoptivum , eft denomi-

if

natio perfonze; ergo cum hurmanitas Chrifti af-

D V

fumpta, non fit períona , nequit filia Dei ad-

hUT.'P

J

optiva nuncupari Humanitas Chrifti non eft

"

"

[

ferva Dei ftridte & proprie , fed improprie &

,

14 Qu

kl

late: quo fenfü Verbum ipfum carne indutum

aliquoties a S. Scri

ptura fervus Dei appellatur.

Aot rpup

h dfmpas

1.42. v. 1. & c. $3. v. a 1.

eudem l

Jufl. 2. Potuit Verbum efficaciter voluiffe ,

oj Mon

ut actiones huraanitatis affumptze ad fe non per-

ünerent; nifi nomine cauíze univerfàlis; erpo

toes um

ex unione hypoftatica non fequitur ; ienomini-

m u

'

'

)»e

am peccati ab humanitate committendi redun-

Qu pis; !

dafle in Verbum. — . . /4gec. Ex unionehy-

d

oftatica fequitur neceffario, quod Verbum

Me n

n nonms

l

n

evaferit fuppofirum hujus humanitatis, princi-

b

pium quod, & caufa particularis omnium ejus

T Dd

a onum.'

af

^

J ngg[?üï(?, ^

Gg

0ij

i

j «

l

466

Dsg INCXRNATIONE

OD;. L. Humanitas Chrifti unita Verbo manfit

creatura: fed omnis creatura rationalis eft defecti-

gt

bilis & peccabilis : ergo etiam humanitas Chrifti.

TL

R. diff.imin. Omnis creatura rationalis eft peccabi-

r Mu

lis,vel proximé velremote C.femper proximeN.

d n

HumanitasChrifti proxime fuit impeccabilis ma-

gl o

nente unione hypoftarica; & in fenfu compofi-

hsst l

m

&t il

to ejusdem unionis habuit potentiam. peccandi

remotam , íi nimirum eílet perfíona humana.,

kiits s

/ufl.. Unio hypoftatica relinquit nature hu-

stb g

man«ce congenitam libertatem ; atqui haec com-

gUA

prehendit potentiam peccandi ; ergo. - & diff.

:X Onl

uin. ut ttuper.. Congenita naturae humanae liber-

ao t

tas comprehendit peccandi potentiam proximam

i

N. fàltem remotam C. Humanitas Chriíti non

nilionsco

eft immunis a peccato naturà , íed gratià: nec

Áort; pl

tamen ei deeft ideo libertas proxime expedita

eiim denni

ad multa bona agenda & omittenda ;- nam fa-

[ IU

cultas peccandi nec pars libertatis eft nec com-

f qu

plementum, fed ejus defectus & infirmitas: ut

At p

conftat in Deo, qui licet remotiffimus fit ab omni

tlLmgdg

peccandi potentia, maxime tamen omnium eft

TT

liber.

Mi d

OB;. III. Cum fan&itate accidentali poteft,

2 i

faltem füpernaturaliter , confiflere peecatum

Ti

lethale; ergo etiam fanctitas fubítantialis non

e Wat] |

impedit, quo minus Chrifti humanitas poflit

Ratni,

peccare.

B. 7. ZIntec.

uod plerisque TT.

non immerito videtur abfolute falfum. JV..Coz-

L: Iämquämw

Rn

feq.. Si fan&titas generatim à S. Dionyfio defini-

"mf

tur, Zmpeecalilitas 9. puritas omnino inmaculatas

éü-

MT

quanto magis aliena ab omni peccato erit (àn

tasw CMl

a,

!OXE

VznB1 DiviNr.

Ào

467

tas fübftantialis fimpliciter infinita , qua major

tsl

"ts (

nec effe poteft, nec cogitari, éxqua probatur,

Deum ipfum effe omnino impeccabilem ?

sehy

PeLprots

Anfl. x. San&titas fübftantialis nec auget, nec

minuit vires humanitatis : at vires humanitatis

li

funt ad peccandum ; ergo vis peccandi manet

&nfi j

in humanitate Chrifti, nulla ratione habita fari-

m s

étitatis fübflantialis. — & Zjf/. :maj. Subítantialis

0na hum

fanctitas vires humanitatis non mutar directe,

Ut natres

per f6, tanquam potentia faculratibus animz fu-

ii hat

5 ergo. P

peraddita C. Non mutat indirecte, &confequen-

ter N.. Cum fit velut forma infinite (àn&am

uml

Smyro:

conftituens humanitatem . etiam per fe exipit,

a Deo preeberi abundantia auxilia ad actiones &

hits Cníi

il

Wib g

omiíTiones convenientes neceílaria; &, fi opus

1

foret, predeterminantia ad bonum : id quod

IQUDE

etiam deunione hypoftatica nuper indicavimus.

ts n &

fjfl. 2. Unio hypoftatica exipit auxilia Dei

d nszun.

dlrmiso: t

efficacia , quibus humanitas Chrifli a peccatis

Íervetur; ergo non facit humanitatem formali-

ii omi

ter & immediare impeccabilem, íed trantum ra-

omun

dicaliter & remote: mg. L ZYawsmutto zotuim.

INobis fàtis efto , quod Chriftus qua homo ,

vdi p

diffimulata etiam vifione beata ; fit expers in-

: peccamm

firmitatis peccandi, ob folam hy poffaticam unio:

intid u

e

nem.

E. lL. 277. Cozf. Unio non . reddit-hu-

Wt D

manitate impeccabilem forrmaliter & imme-

p

diate tamquam principium operativum C. tam-

[umv A d

quam forma proxime fanctificans inamitlibilis;

gn5fmd Ó

&incompoflibilis cum peccato N. Sanctitas Ver«

g

bi & divinitatis eft formaelis & fübftantialis ims

aris Chriíli ,. etiam decune

d ))eccabilitas hutnanit

fl

Gga

um

Dsz INCARNATIONE

458

(

dum potentiam Dei abfolutam : atqui fanctitas

u

ifta immediate ac proxime afficit Chrifti huma-

[

p

AUL

i

mitatem; ergo Chrifti humanitas immediate ,

j d)

roxime , intrinfece & formaliter, etiam fecun-

üj.ïigzrio; q

dum Dei potentiam abfolutam eft impeccabilis.

NOJ[J

il

Atque ifta quidem Chrifti impeccabilitas forma-

hi 001. ij

lis & intrinfeca infinities preeftantior eft; quam

n

intrinfeca impeccabilitas orta ex vifione Dei, vel

(igi g

extrinfeca, quz ex decreto Dei, hominem in

w n

atia confirmantis proficifcitur.

j n

Ob;. 1F. Deus peccata hominum juftorum

Vireon

i

A

h

impedire non tenetur; ergo neque Verbum te-

lnl

netur impedire fie humanitatis peccata. E. /V.

r

Corf. Deus, ex quo ftatuit effe cauíà univerfa-

lis, & concurrere ad actiones liberas fübítan-

i ol

fattm v

tiarum rationalium, ordinarie renetur non im-

T

pedire defectus caufarum particularium ; cujus-

hfs.

modi funt peccata juftorum : Verbum autem

; hus Peron

tamquam perífona; eft principium quod , &

pralanie

caufía particularis omnium actionum fuz huma-

T

nitatis; ergo eas tenetur curare fpeciatim, ne

dUf Vo

id negligendo peccaffe dicatur.

tiprrae

Jufl. x. Humanitate Chrifti merente & mo-

j Q non h

riente, Verbum non merebatur , nec morie-

m

batur fecundum fe; ergo etiam humanitate pec-

pl o

cante, Verbum non peccaffet fecundum fe. *

4V. Corf. Verbum quidem fecundum fe preci-

* DAT X

IQ

Íe non merebatur, ífed fecundum fe & huma-

nitatem füuam , nam ut Homo Deus actiones

Bu Qäruræu

bonas exercebat : econtra fi permififfet huma-

Ttpoff

hg

nitatem füarn in peccatum labi , fimul etiam fe-

cundum í& deliquiffet ;; nempe fecundum vo-

LU

F n

*t Cb

lunta-* .

UNp

Vzrnz: DiviNr.

d

469

um

1C

luntatem divinam, qua peccatumi, 'quod pote-

16 i,

vat ac tenebatur impedire, non impediiffet.

Inft. 2

In voluntatem divinam non cadit

Ier)le[iam&; :

m

oblieatio; er

o gratis dicitur Verbum obligari

ad gubernan

1

am humanitatem fuam. — F. d/f/.

folitiis

"ntec.. Obligatio ftriéte talis , orta ex pracepto

Qorel, R

füperioris non cadir in divinam voluntatem C.

ïViflOIIc Dti/ j

ij hOmillt:f'

Obligatio largius accepta , orta ex rerum exi-

f

entia & divinz voluntatis fan&imonia, noa

tinum ]uflm

!

caditin Deum N. — Nempe ficut Deus hoc au-

€toritati fuze debet;ut non mentiatur:itaVerbum

Se Veru

h pj

hoc fuz fanctitati debet, ut naruram ftam diri-

gat, ne quid inhoneftum admittat: nam intrin-

lt G u

5 lls f

fece ac per fe turpe eft; quod füppofitum fuam

Jststirm

naturam intra honeftatis terminos non conti-

eat.

Vurin, oj

Jon

Jifl.3. Voluntas divina communis eft tri-

J a

lMd

inqui, &

bus Períonis, nec tamen Pater & Spiritus S.

peculiariter tenentur humanitatem Chrifti re-

if m

gere; ergo neque Verbum ad id tenebitur. B«

R,

A. Conf.

oluntas divina , quatenus Perfona

uni propria eft, admittere oblipationem poteft;

Tefedmo. -

h

quam non habet, quatenus eft propria aliarum

185 DO

períonarum: hinc foli Verbo adftriberetur tur-

nuntuee

|

|

X

pitudo actionis, fi per impottibile humanitaterr

mdume-ft' e

fuam peccare fineret; quamvis nora in duas re-

imkye r

liquas Perfonas etiam redundaret; propter fum-

Veium

inam nature unitatem.

D t

Qj. . Etiamfi peccatum abfolute effét in-

nífcun

compoffibile cum habitu gratie , poteft tamen

, juftus peccando gratia excidere ; ergo polflet

.,'

unione hypoftatica

x

ï.

,citiam 'Cþri.&i humanitas

83

pec-

Dd

[

470

Dr INCARNATIONE

g m

peccando excidere , etfi haec cum peccato ab-

folute componi non polfit. .. & /V. Cozf. . Chri-

gl

at

fti humanitas a S. Scriptura & PP. dicitur fim-

pliciter impeccabilis: quodfi poffet peccato ali-

iperd

j

0

quo excidere hypoftatica unione, non effet ma-

is impeccabilis , quam jufti ceteri, hoc eft,

T

g

fimpliciter foret peccabilis perinde ac homines

ali: quis enim dixerit ,. juftum quemdam effe

nintrer

fimpliciter impeccabilem ; .quia peccatum. non

ulb g

ais t

poteft confiftere in fenfu compofito cum- gra-

|

tia fanctificante. . Infinitum ergo difcrimen eft;

m d

quoad hunc effe£tum, inter gratiam juftorum ,

ag g

& pratiam unionis hypoftatice. ] Nam I. Gra-

ii

tia habitualis non conftituit füppofitum, íed ei-

der accidit; unde non: omnia. juftorum opera

À

prodeunt a pratia, íed a perfona, que male

Ürmia

operari, & gratiam extinguere poteft. " Econ-

ira unionis hypoflaticae gratia füppofitum.

conítituit,; quod. proinde neceflario. eft caufa

0!471. L

À

d

efficiens omnium actionum.; ergo.non poflunt

ab eo proficifci, nifi actiones bonse, "T'heandri-

vmvito

ce, &, ut cum PP. Grecis loquar ; Oeo7rQe-

[mks M«']Iw

7r&ic, Deo digne ; ergo nullee malze , queis unio

dadho l

ifta diffolvatur.

i

Il. Accidenralis. gratia. non.

il

tj

unit Deo. immobiliter, fed fübjecta eft levitatt

itfrim; ]

voluntatis libere : unio aurem hypoftatica. non

* J fecun:

pendet ab arbitrio humanitatis unitz:, fed a

0851

immutabili Dei decreto.

III. Gratia habitualis

M

eft (anctitas finita , 'excludens. quidem. pecca-

IW UT

tum a fuo confortio, non tamen a fübjectopo-

Ms (g

tentiam proxime ad. peccandum expeditam:

5

s Dd

x ana inl

gratia vero fübítantialis unionis cum V. crb,(;, ?

m

L d

N

- VzgnzI DiviNr.

47X

T pitqpi

infinita, feu tanta, qua major cogitari nequit ; ni-

lUg Q

P. d

mirum quceipfam etiam potentiam ad-peccarum

admittendum tollit. IV.. Juftorum intuitu Deus

C pb

fe habet ut caufa univerfális , quos. fübinde ob

odf

- fines arcanos poteft in fua infirmitate deftitue-

lrb i

re: Verbum autem refpectu naturg füze huma-

hs

n eít caufa vel maxime particuiaris, quam pe«

quini

culiariter curare teneretur, tametíi conditione

DéCcitum

impoflibili; generalis Dei providentia ad creatu-

Jito m "

ras ceteras fe fe nonextenderet; hinc Verbum

Vülcrimo:

fine nora delicti proprii humanitatem füam ita

tm hl

negligere nequit; ut eam in peccata. proi

abj

. Mil

finat.

POH[UH], li

jl

ARTICULUS THT.

i, qeu

Utrum in Cbriflo fuerim babitus, aut Fomes

pl du

um

peccati £

1 dl u

|Ota T. In peccato quolibe;f fpectari pofï'untï

a0n pift

N

attus. & malitia. — /4&us pott fe linquit ha-

, Tl

bitum vitiofum, feu propenfionem ad actus fi-

n

miles. .. Malitia habet effe&tum duplicem , prior

[//

quesuno

eft.c

a babitualis ; pofterior ; reatus pene. Cul-

j m

$4 ha.

s

talis compleétitur maculam , offen[am , &g

dl lt

zujuriam: Macula, íeu deformitas queedam ani-

of t

e 1n2 ,. fecundum do&trinam S. Thome, r. 2.

ite, U.

q. 86. a. 1. confiftit tum in. refpectu ad actum

ml

.peccati preeteritumi non retractatum , nec re-

jdem p

miffüm, tum etiam in privatione gratiee fanCt-

. ficariris.

Offeufa oritur ex eo, quod peccator

m

Y e

turpi defectione füa Deo difpliceat; feque ami-«

citia divina indignum reddat.

Jojuriam parit

[

vio-

84

; —

Y

472

Dr INCARNATIONE

violatio divini juris, quo tenetrur homo Deum

ul

u

A f

(

füper omnia dilipere;

i nihilominus peccan-

U(MII f&]

do fe ad creaturas; po

d

abito Deo, convertir:

(

Reatus pena eft ortum ex peccato morale debi-

tum fübeundi peenam, in culpee vindictam.

j

p

FA

II .Fomes peccati im atl fecundo eft. vitalis:

motio & fenfibilis affectio appetitus ad objectum.

i. 0

p

p

fenfibile rationi contrarium & ad pecceatum al-

d

liciens: 7 a&u- autem primo eft appetitus fénfiti-

Ech

r

M

vus naturaliter propendens, ac proxime difpo-

fitus ad ejusmodi motiones.

qu

1(.:» [

JDico I In Chrifto nec fuit, neceffe potuit pec-

LU N

Qw

catum habituale. Probr. I. S. Scriptura & Patres.

d ol

art. preced. recitati omne de Chrifto peccatum

nisheze qi

negant ob ünionem hypoftaticam. H. Non po-

ts dl

J

terat in Chrifto effe peccatum habiruale perfo-

male, quia ante unionem hypoftatieam humani-

quaddur

|

qudom) Y|

tas Chrifti non exflitit: unita autem hypoftati-

€e peccare non potuit actualiter.

Deinde. nec

Tinmgn

peccato Originali poterat maculari: hoc enim

E

fa. 4

foli contrahunt , qui generatione ordinaria ab.

li &

Adamo defcendunt: at Chriftus ex puriffima

,. ]s

Virgine , divina virtute Spiritus Sancli fuit or-

(hro n

tus ; igitur originalis labes afficere illum non

yims, iq

uod na-

poterat, tefte Angelo, Luc. z. v.55.

Iiqu; j

féetur C*yervbuevov , i.e. gignitur jam per con-

*1 *2 Mi w

ceptioner) ex £e Sautlum , vocabitur Filius Dei.

la

Vide S. Auguftinum l. 10. de Gen. ad lit. c. 19.

m

Et Enchiri

d.

$COT

n

III. "Tametfi natura hominis , qui prius pec-

« JH Üf

cator extiterat , affümeretur a Verbo in idem

if

EN

J

fuppoütum, hoc ipfo quidquid füpererat cl-v;lab

L

!

3 Damäffei

N

Vzrnx: Divixf.

475

Ul

habitualis definerer in humanirate. — Nam fi per

Onus B

gratiam accidentalem nobis infufam ab omni

A0 Mu

znacula peccati,expiamur ; quanto magis huma-

Q mOf'ak C4

nitas per infiniram & fübítantialem divinitatis

Virdio,

fibicommunicatee fan&titatem continuo a peccati

LL T

macula, refiduaque offenfa , & injuria erit ex-

loxdolie

purgata? Ex quo argumenro etiam liquet reatum

V o

cence eeternee illico füblarum iri; quo fehomo in

DDetis (b

data hypothefi per peccatum obftrinxerat. De-

pmd

nique cum fanctiras affampree hujus humanitatis

efletinfinita, qua major cogitari nequit; omnem

t

etiam temporalis peenee reatum repente exclu-

T [

deret: nefit minor fan&titate baptifmi & vifio-

Al p

nisbeatee quibus omnis poenee temporalis rea-

z L.

tus abfterpgitur.

lii

Dico //. 1n. Chrifto non fuit fomes peccati

t hs

quoad actum"primüm? neque quod actum'fe;

b

cundumy * Ita 'Theologi communiter cum S.

Ia a

"'Thoma q. 15. a. 2.

Pars prior pbr. L. Ex con-

Y Doc m

fenfu PP. Auguftinus l. 1. cont; duas epift. Pe-

nv d

lagian. & l. 2. de peccatorum merit. & remiff.

t puníi

€. 29. &1. de correptione & gratia c. 11. ait; in

Vb füt r

Chrifto non fuiffe illam. pugnam carnis & fpi-

ilum u

ritus, de qua Apoftolus Rom.7.v.23. Jdeo,

i

inquit, aliam legem iu membris meis vepugnantem

e

npro,

legi inentis mec. & Galat. 5.v.17.. Caro concupifcit

2777

adcerfus [piritum. .. Eeo M. epift. z 1. (üb fin. 7-

r

bil carnis [uce babebat advevfum ,. ec difcovdie de-

[

E

fideriorum gignebant compugnautiam: coluntatuma

Trn

*

fenfus. corpovei vieebaut. fime lege peccati , &g vert-

ii

;

zas affe&tiomum [ub snadev amine deitatis &5 mentit.

, liem Damafcenus l. 3. de Fide c. 20.

& 23. &in

:ers.rzrwf??ä;-

,

|

Gg 5

Syn:

Dd

|

74

DrINcARNATIONE

|

Syn. V. Coll.9.can. 12. damnatur quidam Theo.

M

qé m

dorus, quidixerat, Chriftum aliquando appe-

titus fenfitivi & . rebellionem fenüffe

2

:

,& eam

ndo Ofigmäf 1

virtutis exercitio füperaffe.

Hl. In Chriftonon poterat effe motus appe-

u

st

titus fenfirivi nifi deliberatus : atqui motus de-

liberatus ad objectum rationi contrarium Chri-

li

zi

!

Íto repugnat, cum fit peccatum; ergo non

i

poterat effe in Chrifto fomes peccati. quoad

"m

actum fecundum.

Major ef? Patrum nuper

| stl

laudatorum, & Cyrilli . 4.in.Levit. circa med.

aj

Quod idem ex.illo Joan. 11. v. 33.. 9'efus infre-

|

|

j s.

us [pivitu , eg. turbavit foipfunn , probant Chry-

msyvinst

oftomus hom. 62. Auguftinus tract. 49. T'heo-

n

phylactus, Futhymius, & alii afferunr.

| Qs d

Et ratio ipfà fatis oftendit: nam appetitum.

| ntnismi

inferiorem contra ,. vel preter. füperioris con-

p

fenfüm moveri , defectus eft. naturze ex origi-

16 (09907

nali peccato adveniens : atqui peccato originali

lett, r

Chriftus infici non poterat ; neque.defectus ille

gjilans,ï (

per f& expetendus, erat ; nec conveniens Chri-

Qir t

Íto; nec ad finem Incarnationis , aut ad urilita-

!s omn

tem nofílram aliquid conducebat ; nec fuerat in

! latinoh

ftatu innocentiz ; - neque in ftatu glorie erit;

m

l

cujus utriusque perfectionem ,

eXcepta carne.

lx

lm u

patfibili, Chriftus admifit. Dezigue Chriftus, «

jmms U

Y

2

|

Íemper in actuali ufü rationis erat ; & füperna-

QOrrecns

turali adhuc virtute in potentias füas omnes

4

UT

perfecte dominabatur ; erpo ante confideravit

4

fe.lglllw, (

quidquid appetitus fuos exci

t

tare poterat , hqs;.

, Rof

*- que in officio continere,

J Em

7 ,

j

1

MP ;

UE

v

475

VzensrT DrviNI.

",qUidamTii :

ii

Poflevior pavs tbefeos etiam pbv. I. Fomes ifte

]

Qunjp.

1

!

in aétu primo malus effectus eft peccati origi-

e 5)&&;1

nalis: originale autem peccatum in Chrifto lo-

Deinde finis Incarnationis

cum non habuit.

L tss

erat, ut liberaremur per Chriftum a lege pec-

IQ m

cati & fomitis ; fecundum illud Rom. 7. v. 24.

a(

Quis me libevabit de corpore mortis bujus ?. Gratia

I ety

Dei per. 9. C.. D. N. . Neque vero expediebat

ad hunc finem, neque decebat ,. Chriftum hoc

'

attum n

peccati fomite laborare; fed potiusuteffet omni-

NI Q

D

no fegregatus a peccatovibus.. Fleb. 7. v. 26.

3 r

l.. Fomes ifte. peccati eft: appetitus fenfiti-

hpthar(s

vus proxime difpofitus & expeditus, utcontra

ïxIIa't TT

rationem. exear in actum ,. & ad. peccatum in-

LURU

clinet : arqui poruit in. Chrifto. appetitus. ifte

I g

naturalis manere;, quin fuerit tam. pravedifpo-.

Áptiri,

fitus & expeditus :; nam fuerunt in.ipfo humo-

BI GT p

res. corporis, attemperatiffimi ;, ratio: Ícientia

140 orpmil

beata;, & utraque infufà inflruéta, perpetuo vi-

st

ilans ;, & antevertens.objecta,. queis appetitus

jns Chr

Geri poterat ; denique perfectiffimum in. po-

Ia u

tenrias. omnes. imperium , quod ipfi confere-

tcftentin

bant: unio hypoftatica ; ftatus anime beatze;-&

Jora t ].

ratiarum atque virtutum. omnium.tam natura-

p a

j

um; quam füpernaturalium copiofitfimus appa-

u e

ratus. Unde accidit, ut appetitus illefenfitivus

Alipa "

correctus omnino fuerit ac. fraenatus, fomesque

füs (v5 |

extintlus : qui in hominibus aliis folum dicitur ef-

qulin

fe ligatus , quando. extrinfsca

Dei providentia

Wl'il)hæ

i

removentur occafiones ,. ex. qu

. ibus. inordinaïi

iallius,.mo;us excitarentur..

;

h

r.-

]

Dz IucaRNATIONE

476

t Vfl

ODj. T. cont. x. Concl.. In Adam onnes pecca-

iwïü r

verugt, qui originaliter in ipfo fuerunt, Rom.

$. V. 12. Atqui Chriftus oripginaliter fuit in Ada-

g ag

hii gt

110; erpo. B. Cum S. Auguftino l, 10.de Gen.

ad lit. c. 19..& 20. Chriftus fuit folum in Ada-

od

yio, dl

1no materialiter, fecundum vifibilem & corpu-

lentam fübftantiam , quam ex Maria Viroine .

RB [Oprle ll)

1

j

ferim

fumpfit; non vero fecundum rationem femina-

lem, ex qua unice peccatum originale in pofte-

0]7 fLat.

vug Orlin:

ros traducitur; NNon ergo peccavit in Adamo:

quia ficut Adam ipfe corpus quidem materiali-

TT

hm s

ter accepit ex limo terrae, activeautem a Deo;

ita Chriftus naturam humanam materialiter fo-

As t

lum accepit ab Adamo, active vero a Deo.

ws, r

Juff. Chriftus fa&useff ex femine David. Rom.

j DP CORGU)

X.V.3. Ergo fuit etiam in. Adamo fécundum.

feis p

Ver oO

rationem feminalem, & active accepit ab illo

maturam humanam.

| ftsiponea

Be Explic.... factus ex

femine proxime N. remote , i. e. conceptus ex

bf

Virgine

tüfum, d

vid C

; que füir ex femine & progenie l?ag

qun extife

ODj. ZI. Poffet abfolute adhuc refidere poft

JReverls t

:Os exemm

unionem hypoftaticam reatus poenze tempora-

lis, a natura. affümpta prius contractus ; ergo 4 iT

etiam. peccatum veniale antea ab eadem natura d Mi

admiflum ; poffer adhuc poft unionem hypo- « "!fulij

ftaticam in eadem natura füpereffe. — . 7: 7277.

i

I n

AV. Con[ej.. Omne peccatum dicit aliquam de-

ordinationem ; ac lethale quidem reddit homi-

r

nem invifüm Deo ; veniale autem vere malum

i IC[, l

eft, Deoque difplicet : econtra reatus poeene 4 "bj

quamvis in füa caufa füpponat deordinationem, " "ii

]

y

N

Vzgnsz1 DiviNL

477

D [QE

& culpam vel mortalem , vel venialem, in fe

ünt,|

|

]

. tarnen poftquam contractus eft, nec culpam

ht fir

à

dicir, neque rnaculam , íed folam obligationem

^lb ad id quod bonum eft, fcilicerad atisfaciendum

hm g

L'

Deo pro culpa: quas quidem oblipatio , in cafü

)ikm& [

pofito; refpectu naturz affümptae manerer rea-

irà W.

tus proprie talis, refpectu perfonse affumentis

|

Üontme

1

foret dumtaxat debitum voluntarie füfceptum,

P

OBb;. HIT. comt. 2.. Coucl. Apoftolus Hebr. 4«

NI M

V. 15. Chriftum appellat Pontificem zeztatum

t us

per omuia pro. fanilitudine absque peccato ; vini-

m ]

rum ut nobis effer exemplum patientie & vi-

Md

€orie ; ergo tentatus etiam fuit, perinde ac

: Veto al

nos, per fomitem peccati. . /V. Corf. Motus

73 h

pravi concupifcentie ; licet rationem antever-

( f

tentes, peccata funt, fi, eum poffunt pr&ca-

veri,noncaveantur; quomodo ergo.eos Chri-

at d

2

ftus fponte admittere poterat? Neque ad exem-

plum nobis preebendum hoc medium, utpote

09 QT

fipae D

occultum, conduxifle. — Atque Chriftus alio-

quin extrinfecus a deemone & ab hominibus

d d

perverfis tentatus innumera , eaque notiílima

nobis exempla patientie & victorie reliquit.

Plnpo

s; 6

Vide S.'Thom.q. 41. a. 1. ad 3.

Jufl. 1. Paulus 2.Cor. 13. v. 7. fcribens; Ja-

j um

rem

e fus eft amibi flimulus carmis vnee , angelus Satana »

hwf |

qui me colapbizet, pagnam fuam Chriftianis pro

M

diqun

exemplo producit ; ergo idem non dedecebat

Chrifítum.

&. [N. Conf. Si.Paulus hec non

tl

eruiffer , nulli exemplo hoc certamen fuiffet.

weni äg

einde Paulus has tentationes paffus eft invitus.

wsm e

udove-

p

: Deuiqueideo haec fibi eveniffe ait: ge maguiz

i

[//4 q-,

--

478

Drz INCARNATIONE

t

velationum. extollat zne : Xem quia,: virtus 2 in.

t CF "f

lm

fiymitate pevficitur.

Alia omnia de Chrifto dici

[

debent.

Yu

al

Ui

al

Jufi. 2. . S. Cyrillus l. 1. "Thefauri c.5. fcri-

[

u

gt

bit; in Chrifto commoras fuiffe paffiones appe-

hi

titus ut vincerentur virtute inhabirantis Verbi ;

jj Ms

asl

"

g

Ergo in Chrifto erat fomes peccati: praefertim

Lf:

cum Chriftus etiam invi(ibiles deemonis tenta-

qasmd p

?

]

f

tiones paflus fit ; -ur teftantur: Beda Marci 1. &

r?ppem

WA

n

$. Thomas q.41.a.3.ad2. x« :N. Conf.. S. Cy-

rilus loquitur de naturalibus & innoxiis affecti-

hefan

bus timoris, triftitie, & fimilibus, quos Chri-

TM

ftus libere ita admiíit, ut ipfum a boho facien-

m

do, & a Patris voluntate implenda non retar-

ia qui

darent:. atque hoc. modo illos devicit.

Invifi-

ondlonts

bilesautem Chrifti tenrationes erant illce, in qui-

diionm -

bus tentator non apparebat , quamvis ipfura

Coliioned

per figna externa terrere conaretur.

UET

Jufl. 3. Chrittus averfabatur mortem a Deo

Mpl

pre&ceptam: atqui talis inclinatio appetirus erat

t n

contra rationem; ergo erat in illo pugna; qua

:ma:em

Jier

o

ad actum fomitis pertiner. — E. d;ff. smaj. Refu-

M.

Qd

giebat mortem actu omnino abíoluto N. affectu

M

i

naturali fimplici C. . Mors eft obje&tum fecun-

hi

dum re&am rationem formidabile ,. tamquam

Ritctn g

malum nature; ergo timor, quo illam avería-

[

Ms

l.

mur, conformis eft inclinationi naturg, qua

RUT

bona eft: cumque fitaffectus fimplex, compo-

Al Y

ni facile poteft cum rationabili voluntate mo-

"n h,

riendi ex obedientia, Deus enim zerumnas nos

M CORf

!

zolevave gulet , s02 amare : temo autem quod tole-

"QU i

vat Amat , quauvis tolerave aimat , ut Auguftinus

1^19.

as

Ój

Vzrnzsr DiviNr. 5

479

|:te. Confef. c. 28. inquit. Chriftus autem affe«

| eChl'iüü;-

étionem iftam horroris libere füfcepit, &exar-

bitrio rationis ita moderabatur , ut fpecialem

l

leüüïi Q

Palüonü: k

voluntati difficultatem non objiceret ; .-preeter

eam , qua virtutis hujus objecto erat intriníeca.

Bo

Juff. 4... Actus conditionatus pendetex qua-

i p

dam collatione & diícuríu: fed appetitus fenfi-

iæmonjs [

tivus non eft capax collationis talis; ergo neque

&t Mi

in appetitu fenfitivo Chrifti poterat efle affectio

N- C(Ulf 8(

, ejusmodi fimplex & conditionata una cum af-

Is

, fe&u efficaci ad mortem oppetendam urgente.

J qus (

E. difl. maj. . ACtus conditionatus ; conditiona-

P

lem propofitionem formaliter includens; : pen-

timm

det ex quadam collatione & difcurfü C. actus

t

conditionatus , qui virtute rantum includit con-

atl

ditionem & per eam explicatur ; pendet ex

qun j

Collatione & diícuríuN. Actus talis conditio-

AT

natus & inefficax folum per modum fimplicis

norma ]

complacentie aut difplicentie tendit in obje-

Dpeinse

étum confideratam dumtaxat fecundum aliquam

gt qu

rationem boni aut mali praecife fümptam j ac fi

IU M

effet (ola atque ab aliis fejuncta ; ideoque appe-

oNafd

titioni efficaci minime repugnat. Simile quid

dumfenun-

fubinde in brutis animantibus apparet,. quse ut

tumgqua

vehementer objectum aliquod appetere videan-

hm at

, UT ; ne tamen ad illius confecutionem movean-

tur, timore coércentur.

Ex dictis hactenus

t

a n

Coll/;ges... Non potuiffe .a Verbo affumi na-

J m

turam humanam ,. habitu vitiofo ex peccatis an-

UR A

tea commitfis contraéto infeéctam ,. quin illam

continuo vitiis iftis fanaret:- vitia enim talia de-

[/

qui

at

e

7Fef,tanda.magis fünt, quam omnis error: at

,

e€r-

r..

(

480

Dz INCARNATIONE

g iM

errorem non pofle in natura affumpta effe , do.

cet B. Anfelmus l; 2.

Cur Deus homo. c. 13.

yom

Tiigzct

ac ratio ipíà fuadet: nam ad prudentem provi-

dentiam períonse rationalis pertinet , non ad-

gl

in n

mittere deceptionem in natura propria ; cum

preveniri facile & caveri poteft; atque in erro-

T

! g

re nihil boni apparet & honefti , quod deceat

affumi ; imo auétoritas talis perfonee multum

. girüi

: "Rm;lpïilmf

imminueretur, fi conítlarer, eam erroribusob-

noxiam effe. ]Igitur non poterat a Verbo aflu-

- ib

ii natura humana, vitiofo habitu ex ante fre-

5", mpoiübiïmm,

quentatis peccatis corrupta.

Dedeceret enitm ;

- ynrimm

Jntn, n

tale fuppofitum ab habitu ifto nominari libi-

dinofum, ebriofüm, aut quid fimile., quas

po d

denominationes vitiofi habitus refidui

tri-

fisdp.

buunt adhuc perfonis, etíi a macula peccati

!

Jl

& reatu peme per pemnitentiam jam expur-

?

r ent d

gatis.

in. Cer

du Gnd a.

ARTICULUS IV.

tser i

o bumana Chrifli voluntas libera fuerit ,. etiam

Rih: hs

ad a&hus pevfetliouis inequalis ?

u quaida

L ILTA

TO:a. Voluntas duplici fenfü dici poteft libe-

LT

ra, primo a coactione , cum voluntarie

j

hg

ac libenter , & non coacte operatur.: fecundo

tl p

libera eft a neceffirate , quando in füa poteftate

j

Is

M

I

N

aliquo modo habet operari & nonoperari. Qui- .

&l

dam 'Theologi, ut fe difficultatibus graviffimis i,

in hac quaítione occurrentibus expedirent,

PMHM, ;

priori tantum modo Chriftum fuiffe liberum . ;

fïþ MM

: i

afferebant. Horum opinionem S. Thomas qui- t

il [

deme.

NT

VznBI DiviNi.

ity

481

dj

demin 5.d. 18. q.1. a. 2. folutióne 2. ad $; ut pro-

"

O.

babilem relinquit ; ipfetamen ubique infümma

d( Ntem n

Theologic contrarium omnino tenet , praíer-

Tme[, Q

pmpm t

tim q. 18. a. 4. item de veritate q. 29..a. 6, ad r.

& Chriftum in multis actionibus bonis füfci-

Mieie

l) qll()dd&W

piendis etiam a neceffitate immunem fuiffe pro--

nuntiat. . Suntautem ex recentioribus nonnulli ,

Tng n

qui hanc Chrifti libertatem ira reftringunt , ut

Detrods.

putent, ipfum ex actionibus bonis neceffario

La Velyi

debuiffe exercere o

timam, non quidem omni-

t ere:

um poflibilium , íe

i

hd

earum ad quashic & nunc

proportionem habebat , propter concurfüm pa-

:

nominm' i

ratum, & actualem objectiapplicationem. Cu-

] imn [

jus queftionis ftatum elucidatum füpra jam in-

T

venies difp. r. c. 2. a. r.

n p

Dico . Humana Chrifli voluntas. perfecte

p

libera erat etiam a neceílitate ad rnultas actiones

bonas. Certa hec pofitie füperius difp. 2. c. 4.

8. 4. Concl. 2. fàtis firmata effe videtur argu-

/

mentis ex S. Seriptura & monumentis Patrum

E

petitis : quibus pro auctario fint S. Hierony-

1

mus , qui in illud Iai. 5 3..v. 7. O/Jatus of , quia

zpfe voluit , ita fcribit : JVom meceffrtate , fed vo«

potbe

luntate [ubüt crucem.. Et Gregorius.M.1 24. Mo-

|voluata

ral.c. 2. Omni , inquit , seceffiaze caleata , cui

p i

voluit, mortem [ponte füfcepit. .. EtS. Auguftinus

a s

traét. 37. in illud Jo. . v. 20... /Vemo apprebendit

p t

eun &c. hec habet : Quamdim voluit , imtev bo-

mines vixit 5 quando voluit , a care difceffrr.. . Hot

T

n

ef? poteflatis , tiom neceffatatis. - Hauc evgo bovain

jf i

!

ille ex[pe&abat .. .. qui alio loto dixit :

Á

D

ote;/t'atïff

iif

Iï

babeo peuendi agituam meam.

á

h

E

482

Dz INCARNATIONE

m

Et ratio idem evincit: ad bene aut maleme-

rendum opus eft, ur quis fit liber tam a coactio-

W)W

äæl;ontmhiï

ne, quam a necefífitate : zam ubi neceffitas eff,

gec damnatio , mec covona efl , inquit B. Hiero-

m

1 []

l

A !

l perl

nymus l. 2. cont. Jovinian. ut merito Pius V. &

|

Gregorius XIII. banc n. 38. inter Bajanas dam-

h p;*ifk. |

|

d

naverint: Quod voluntavie fit, libere fit , quamvis

necef[ario fiat... Et Innocentius X. hanc. Janfenii

Pt

| 1

n sdin

3. /dd mevendum $. demevendum in flatu nature

lapfie non vequivitur in bomine libevtas a neceffitaey

um

-girmum v

fed fufficit. libevtas a. contlione. — Atqui Chriftus

multa fibi & nobis eft meritus ; ergo voluntas

fu.

ttolctntt

ejus libera fuit etiam a necetlitate.

Dico II. Chriftus nec phyfica , nec morali

wv d

neceffitate tenebatur ad perfectiffima opera pr&-

Crttsioo

ftanda, fed poterat pro libito minus perfecta;

oD

l6 sl

omiffis perfe&ioribus ; fungi. Pwro/. . pai.

Fuit perfe&te liber , at modo dictum eít : fed

ralrge

Aar, n

fiad opusoptimum aggrediendum jam erat phy-

fice determinatus ; nullam habuit perfectam li-

fithe

bertatem laude & preemiodignam. Erpgo. Pro/.

-»ï'm, &Qtta

qin. Ei, qui tenetur. mihi neceffario alterutrum

tetrgin

ex duobus aureis ejusdem pretii dare , nullam

? g

debeo pratiam ; utrum mihi dederit ; ergonec

gt

Chriftus quidquam meritus fuiffet , fi jam de-

gercv N

terminatus phyfice ad optimum ex pluribus nu«

I

mero actibus zequalis perfectionis elegiffetunam :

Qp

nam faculras eligendi hunc pre illo actum ex

a

duobus plane zqualibus ,. eft libertas tantumin

* rf

genere phyfico , minime autem in genere mo-

rffe lmpg

ris , qualis ex prüdentum judicio requiritur 2!

fn

laudem , premium ; aut prates mutuas prome-

W&Usäosp

(

bo'

rendum. |

D

[

L

VzrnsBi DiviNri,

485

z mäkm;

At

Prob. etiam 1. pavs. YYeus non femper facit

optimüm , nectamen ideo imperfectionem mo-

| 71?66[6!41 !

t D

ralem contrahit , ut füpra loco nuper citato

oftendimus; ergo neque fuerat indecentia Chri-

io Bigyi

fto, fi minus perfe&um opus, perfectiore omif-

Bijmais

Ío, peregiflet. — Deinde f operari rninus perfe-

: 62 ) qflll:'fi.

lanc Janfu

€le eft indecentia & imperfe&io qua fümmse

fan&titati Verbi repugnat , ergo Chriftus etiam

] jl(z!u D

nf

phylice neceffirabatur ad a&tionem optimam:

mam ideo etiam phyfice & abíolute neceffitabatur

iqi r

'ad evitandum omne peccatum.

q Vi

Obj. . cout 1. Coml. Qui fcdt, adionem

Y

certo tempore , loco , modóque abs fe futuram,

4 C

ion poteft efficaciter velle oppofitum : atqui

It

Chriftus ita'omnes actiones füasnoverat: ergo

Ms d

'non eratliberad ftatuendum oppofitum. 3. jf

hilg

dMaj. Si fciat , actionem futuram independen-

ndd: &

ter a libertate fua & determinatione propria C.

j

Si fciat ; fururam actionem ex libera fua derer-

vrdun

nindtione N. Scientia ifta pendebarab a&ione

m P

futura, eaque erat pofteriorratione noftra mo-

dlerütrum

Xoque concipiendi , adeoque mere fpeculativa

e, nülam

erat , &tale judicium in Chrifto peperit : hoc

; Cl'gOHCC

faciam , quantumvis poffem omittere, aut aliud

fignd-

«upere. INequaquam autem fÍecundum hanc

jb

Ícientiam ita judicavit: 'quantumvis coner in

ln

oppofirum, hoc faciam, & hon aliud..

dufl. Chriftus fciebat , actus fuos aPatreet-

od |

; n

fe preedefinitos ; ergo fciebar, oppofirum fibi

p

[

effe impoflibile: nec enirn fruftrari poterat di-

i

vinam predefinitionem. — g. 4Djfl. 7Zztec. Scie--

J

ui-

aj

[]

baractus füos præde?niros per mediacertoq

Th

2z

em

g

Dr INCARNATIONE

484

"

dem effe&tum confecutura , abíolute tamenre-

qul](] J

pudiabilia C

er media, qua abfolute repudia-

Wh

It

ri nequeant

N.

Dupliciter concipitur praede-

m

finitio fine libertatis detrimento fieri poffe. I.Si

od

Deus fcientia rerum , que futura effe poflunt;

[3

1

j

ïtg,wa

videns, hominem tali medio repudiabili £im-

f

um

pliciter cooperaturum , decernat actionem per

db

tale medium. . II. Si per fcientiam neceffariam

lpumdt

videns innumera fibi (ppetere media fruftrabi-

win: d

lia quidem , congrua tamen ad quoslibet actus

s

bonos, decernat abfolute actionem aliquam bo-

nam tali medio ab homine praeftandam. 'Tum

iv

fi per futuribilium fcientiam previdens, hunc

É W&'Aïx&ï

hominem tali medio fruftrabili ad áftum praede-

asl

quit, q

finirum certo permotum iri, decernar vi prae-

definitionis , homini ifti tale medium conferre

ümnoy

ad actum preedefinitum exequendum. — Modus

ofterior eft conformis do&rinz SS. Auguftini

cwn?þr'lfug

elinoctm

& Thome , quam Suarefius amplectitur. Ubi

vides, divinam preedefinitionem neca Chrifto;

|

& ag

nec ab alio agente rationali poffe effe&u fuo

Finggin

fruftrati: neque enim Chriftus, aut homo alius

^ ml

impedire potuir, quo minus Deus in omnipo-

!f p

"

tentiee füze thefauro infinita media fruftrabilia ha-

qu dbun

Ütela

beat, quibus voluntatem humanam certo a

a&um intenrum , cum libuerit ; pertnoveret.

e ((

uod vero Chriftus & homines alii habeant po-

nl h ïllm

tentiam omirtendi actus predefinitos comple-

- &t

tam , proxime expeditam , &in actum fecuri-

Ut

dum vere reducibilem , eft neceffarium requi-

r;shbcreeh

fitum ; ad predefiniendum actus libere Eqm

I'QS :

1lec

P jgefel

| IT

P

E

Vznz1 DiviNr.

485

Àte faftny

nec tamen ideo (equirur , praedefinitionem fru-

Jfeten

ftrari a quopiam agente libero poffe.

Dit

Obj. 1. Quod procedit a principio neceffa-

TL pl r

rio, neceffarium eít , atqui omnes Chrifti a&tio-

d p()[fuf;

nes procedebant ex imperio amoris beati ; ergo

Dudiat j

nulla eratlibera. . /V. miz. Sola quiesin Deo

OR

fine ultimo & fruitio poffeffze beatitatis proce-

1 r

debant ab amore comprehenforis , a quibusacti-

«di frri

bus tantum determinabatur ad offenfam Dei vi-

Mosiet s

tandam: adceteras autem actiones bonas , quas

maluri

Deus non precepit , vifio beara , & hanccon-

n T

fequens amor neminem neceffario urgent; qua-

lts I

re poterant etiam in Chrifto viatore prodire a

ul

amore Dei fcientiam fupernaturalem infufam fe-

nE

quente , qui cum circa Deum intuitive cogni-

&dm ts

tumnon verfetur , intrinfece liber eft.

lm M

Ob iL cont.2. concl. Scientia beata Chrifti ,

N Ami

cum fit fupernaturalis & effentialiter vera, ne-

f Ül

ceffario connexa erat cum actibus abillo exercen-

i,

dis: atqui Chriftus, juxta communem fidelium

n (s

fenfüm, optime femper operatus eft : ergoita eog

homodii

actus previdit, ut imperfectiores elicere non

n 0mmipo-

potuerit. E. Dif. Maj. Scientia Chrifti cum

abl he-

ejus actibus exercendis fuit connexa neceffario ;

r d

abfolute & antecedenter N. neceffario , confe-

ermovet,

. quenter ; & ex hypothefi C. — Diff. etiam con-

féq. ita füos actus pravidit , ut imperfectiores

hu

08 Con

elicere non potuerit abfolute & antecedenter N.

confequenter & ex hypothefi, quod perfectio-

d

n

res libere ele&urus fuerat C. Cur enim Chri-

ftus eligere non poterat actum obedientic prae

i

ue-

a&u caritatis ? ex hypotheü:*ero quod ma

3

rit

1 —

Dr INCARNATIONE

486

W

rit a&tum caritatis , utique non poterat amplius:

wgg;.äüi gl

actum obedientie eligere ^ Quamquam autem

cum fidelibus omnibus exiftimemus ; Chriftum

li ?fg,]s Y

h

]

^

éptime femper operatum fuiffe ; iftud tamen af-

moraïä(*ïmf

ferimus;, poruiffe citra indecentiam minus per-

um

fecta. eligere.

Jift. 1. Beatiamantes Deumznecefïï(ate;agun,;.

d01 U

GF&FM

w?r

tur ad id quod, Deo. amato. gratius. eft: fed. actus;

perfectior Deo eft gratior ;ergo Chriftus , qui in-

n at

[

2 I

£er beatos maxime amabat Deum , necellitate ur-.

gebatur- ad actus perfectiores. E. Difl. Maj..

l aicin

du

fNecetfirate apuntur ad: id , quod amato grarius;

elt , fi ad; amati felicitatem. conducat, C..

Sii

olb

tantum. conferat: ad: gloriam amati extrinfecam ,.

qn, q

fubdifl: adi hoc: neceffitate: apuntur., fi fciant.

! anpeia

vel praefümant, id ab amaro. exigi vel füade-

fertr d

ri C i fciant, id arbitrio. füo, relinqui, N.,

D

l

al

Hoc Chriftus. non. fciebat folum , fed: adverte-

1

rat infüper , voluntatem, füam. contra, pondus;

;

)

lt

]

nl

amoris beatifici. decreto praevio, divini, concur-.

|

füs ita confortari., ut licee accingeretur ad actum,

D

perfe&tiorem eliendum , nihilominus tamquam

*

D

Niator poffet eum. non eli

gere ;

:

;

ac ümBliciter;

L

tendere in actus minus perfe&os.

h

Em aïmïz q

Jif.2. Non. cenfetur. bonus, effe. filius,

sU

]

nec homo amiciffimus ; qui: neoligit. preftare.

Pnimv,w«(

officia , patri vel amico pratiora, commodiora

ts

& honeftiora, Ergo. x. W. C^ Hominum.

ltl

felicitas cum finita fit , officiis ad illorum com-

Qu ht

moda & honorem magis conducentibusaupetur:

mertm

Dei vero beatitas infinita eft & femper eadem;, ,

Qnetei

aeque ullo noftro obíequio capere poteft incre-.

LT

InGn-.

li

Vzna1 Drivrisr.

487

bt h

fnentum: unde interdum obfequia minora Deus

mquüm Ed

majoribus antetulit , ut obedientiam facrificio.

I5 rf

poReg: ds. voaac

fu.

lufl 3. Summa íanctitas imperfectionem

D i l:

moralem otnnem excludit : atqui in Chriftoef-

fet moralisimperfectio , non agere optimo mo-

Cemtatc i

do, cumpoflit. Ergo. & D;jfj. Maj. Summa

df

fanctitas excludit omnem moralem imperfectio-

S.qu

nem pofitivam C. imperfectionem comparative

t

ly

Id

T

talem N.. Imperfectio pofitiva afflatur actioni

& Dj

abinconfiderantiaaliqua, animi levitate aliisque

Ef

defectibus: aétio autem que nullo ejusmodi vi-

g ( |

tio laborar , fed tantum refpicit pluresin infini-

Metribs

tum , quz fieri poffent ; perfectiores, dicitur

Itj (f

imperfecta folum comparative, prior; non po-

aovdl

flerior dedecet fümmam fanctitatem.

! r

Infl. 2. Homo alius , qui elicir actum im-

;

T

erfectiorem , omifIo perfectiore, quem eeque

ia pods

[

*

acile exercere poffet , vituperabilis eft , & ve-

ii oncu-

re contraheret maculam moralem , etfi nec vi-

CA

tium , nec peccatum effer ; ergo Chriftus ita

Itmqut

agendo. non tantum admitteret imperfectionem

Áinpise

comparative ralem. &. JV. Conféq. Hiomo via-

tor alius , quoad poteft ; ar&tius Deo fe con-

i f

jungere tenetur ; fuamque perfectionem pro-

priam procurare , & merira augere : Chriftus

d

cormmoa :

aurem per unionem hypoftaticam & amorem

'beatificum Deo femper eft conjun&tiffimus ; ne-

[ Hoce

ilorm d

que hac conjunétione poteft excidere, aut ejus

augmenrum mereri, füamve fanctitatem omni

gt

1

sJ

e

ex genere infinitam ulla operatione bona vel me-

[]

u

: il,iore perficere.

Hh 4

Jf

[

a

|

488

DsINcCARNATIONE

«t

^ Jnfi. $. Eftingens difcrimen inter actiones

humanas & divinas :: nam hz non habent per-

d

fectionem fuam ab objecto, uti actiones huma-

j; q

ne;ergo fi Deus non tenetur ad opus opti-

mnmi«pio ]

iv

znum ; nihil inde concludi poteft pro Chrifti

h

i

umanitate. E. /V. Cozfeg. Inhoc tamen ambae

æ?mm p:üpnül

conveniunt , quod etiam a&tiones Chrifti pra-

m

jl

tium füum & valorem infinitum non ab objecto,

l

fed a perfona divina operante fortiantur; qua-

zi

propter- nihil refert , utrum quoad bonitatem

"TU l.

Ípecificam inzquales fint , ut fupra adnotavi-

r

TAURT

us difput. 1.c. 2. a. 4. infl. 2. ad obj. .. De

«arero $. Thomam nobi(cum hacin quaftione

f s, e

fenfiffe , ipfe q. 18. a. 4. ad 3. ita declarat: 7-

etimyims

|

Jduztas Chrifli , lices fit detevminata ad bouum ; noz

femd

gamen e[ determinata ad boc ,. vel ad illud bomum.

Vi CIL |

-Ez ideo pertiuet ad Chriflum eligere per liberum ax-

füra t

Vitvium . confiruatum in. bouo , ficut ad beatos.

( tnima

ADTIDIIUSY

t d

ïl]

Itj ]]

| Quibus legibus. Chriffus fuerit fubje&us ?

f Lgtin f

J

,q

Ko [. Chriftus qua homo capax erat pree-

IT

"

D

cepti veri & proprii, fabeulpaetiameobli-

1

I

"

j

!d

i

H

i

1.

ii

[ 1

ganus. Probr. Humanitas Chriíti tamquam

l

ii

LT

creatura rationalis & libera fubjecta erat Deo

Qlll« [ hmm

fuperiori, a quo pracipiente poterat efficaciter

i

dirigi per regulas preefcriptas, quibus fe necef-

g

D

1

fario. conformaret ad íervandam morum ho-

lt

ll

neílatem : atqui ejusmodi regula eft prace-

l

du

prum verum , proprium atque füb culpa ob-

i fubje&u

ligans. Ergo. Curfirm. In Chrifto erant alice

[ ] üSäUCgrl

3aj

m ut

virtutes creatae, quaä refpiciunt fuperiore

.

*s

; Nera

l

jl

VzERBI DIVilïNI.

489

j

nl

vera relicio , qua Patrem colebat , & ad illum

M

reces fundebat , vera humilitas , verus timor

At n

Dei; ergo etiam vera & propria obedientia,

X Q

quam in ipfo S. Scriptura tantopere commen-

m

c lmen t)

dat: vera autem obedientia non eft , ubi pra-

eeprum proprium, & füb culpa obligans effe

$ Chfllld Fi'

nequit.

Q db

Dico H Chriftus fübjectus erat legi Dei a-

nf

ternee & legi naturali. Ita S. Thomas 1.2.q.93.

od Donga

a. 4. ad 2. Prob. £. pars. Lex cterna eít ratio di-

ID edorg

vinz fapientize, fecundum quam dirigit omnium

ddji)

creaturarum rationalium motus & actiones in

n qui

fuos fines , cum voluntate illas obligandi , vel

hddm j

eis imprimendi inclinationem ad regulas illas

ul

fervandas; ut teftatur B. Auguftinus l. ;. de Ci-

hll

vit. C. II.

Atqui Chriftus qua homo eft crea-

tjrnm

tura rationalis; ergo eidem legi erat fübje&tus:

717

eeque enim ac nos tenebatur Deum amare, non

mentiri, aliaque intrinfece mala vitare.

Pavtis 11. Probatio ex his liquet : nam, ut

zjec'iuï?

Ál ii

i

inquit idem S. Thomas 1. 2.q. 91.a.2. Jex uatu-

(

[

valis uon eff aliquid diver[um a lege ceterna ,. fed

jenmol

ef? participatio legis eeterue àn cveatura vationali,

] tirqut

& quafí lumen vationis natuvalis , quo difcermimus,

hn

quid fit bogum g quid smalum. — lgitur fi Chri-

i s

ftus qua homo obftringebatur lege aterna,etiam

sf M

lege naturali tenebatur.

!

m

Dico 111 Chriftus ut homo nullalege divi-

na pofitiva tenebatur. Projr.per partes. . Non

sen

erat fübjectus legi Evangelicee : ipfe enim erat

ha£|e ilius auctor & legislator.

!

d

.?

.

«

Hh 5

JJ. Neg

Dr INCARNATIONE

2

490

; II Nec erat fübjectus legi Mofaicae , ut S.

h

n

ob

'Thomas hic q.47. a. 3. & 4. Sotus , Suarez &

p

"ET. paffim, contra Medinam oftendunt. Nam

Ti

|

U

ul

pracepta legis Mofaice tantum dabantur lfrae-

ii !

litis, & pofleris eorum, qui ab ipfis via ordi-

s

naria & per. feminalem, rationem genus duce-

g

bant; ficut ergo preceptum Adamo datum &

umkä

ejus transerellio nihil ad Chriftum attinebat, eo.

.quod fecundum rationes. feminales in. Adamo

Mäþ W, Nü

non contineretur : ita etiam lex circumcifionis

hp

Abrahamo , & leges de judiciis item & cere-.

VTa

moniis Iíraélitis injunctee Chriftum non tene-.

wl

bant ,. quia hic fecundum feminalem rationem,

dnmt

in lumbis Abrahe & Poftprorum ipflqs noncon-

. r dmmd

tinebatur.

N

Deinde.Apoftolus docet , legem . illara im-.

BU

perfä&am, datam fuiffe ad. oftendendam imbe-

htem at

cillitatem. nature peccato originali corruptee,

: r

3

unde ad Gal. 3. legem, ait; proprer trausgreffto-.

M

zes pofitam efle , item fuiffe. pedagogum in, Chvi-.

tvl

flo; ut. ex fide juflificemur « & ad. Rom. 6. tam-.

UO erd(

quam oppofira diftinguit , effe.füb lege , & effe.

:G)Un[:» l i

fb gratia. Exgo lex illa non erat injunéta Chri-.

4Uini

fto,' qui non. habebat. naturam, peccato, cor-

h

[

ruptam, nec erat parvulus egens peedagogo;,

-prumm

*

aut-juftificatione , tamquam auéctor gratiae, f/ris;»

RUS ï'l&ü'äx"&

Iegis , Rom. 10.v.4. & complementum, deftru-.

r

€turus illam umbram futurorum, Heb. 10o. v. 1.

r

eo usque duraturam , dogec veriret. femen ; i. e..

W

AU

Chriftus, cui promiferaz Deus , ex ipfo gentes;

As pr&

im

jp(tifican-cïas..

Deni- | R

j:

r

Vrnsr Drivixr.

49Y .

, Sllüm

Denique Chriftus erat dominus legis ; ergo

&on obligabatur lepe , ut argumentantur Au-

ktün. V

guítinus l. qq. in. Matth. q. ro. ex illis Chrifti

dul

verbis; Matth. 12.v. 3. Dominus enim off filius bo-

pf o

aninis etiam Sabbatiz. & ex ilis Ju. 5.v. . 7. Pater

T ts

smeus usque Todo opevatur. , 9 ego operor. "Tratt.

QTR

D tids

17. in Joan. & Cy

,

rillus, l. 2. c. 33- in eumdem

ls in J

oan.

Dico 17 Nulli etiam leoi humanze Chriftus

Cs

iem j

jure fubjectus erat. Ita Theologi omnes cam

S. Thomain 2. d. 44. q. 2. a. 2. S.Bonav. a. 3. q.1.

T g

wm n

Soto. in 4. d. 25. q. 2. a. 1. Turrecremata l. 4.

Summa p.4. c. 37. refert ,. Joannem XXII. er-

pl

roris damnaffe. contrariam, o

Einionem, Marfili

Patavini.,

hn n

Yfendm i

Probr.. Chriftus etiam.qua homo.;, per po-

teftatem. excellentiee habuit dominium, & jus

ij dimpz

füperioris ordinis in, omnes homines; ergo non

af

magis le

bus. humanis. tenebatur ; quam Rex

i (hr-

u

äl

lege a fi

jectis fibi magiftratibus lata, ut Patres

m 6t

& DD. ex illo Chrifti , Matth. 17. v. 24. conclu-

[H)&IJ

1

dunt :. Zeg

6s ferra a quibus accipiumt, tributum v—el.qx

d (r

eeu[um $

eccato,

P.—

"Obj. 1. cont.x.. Concl; Preceptis rigorofis ac

d

roprie talibus ineft vis coactiva :. atqui. Chri-.

i

2

[ 9

us vi coactivee fübdi non potuit ; ergo neque

Quf é

precepto rigorofo. . 4ifi. maj. Procceptis ri-

ch. n

gorofis vis coactiva ineft primario & effentiali-

"

ter N. fecundario. & continpenter C. Duplex

vis pracepto ineffe poteft , dire&tiva, & coacti-

p

e Va: vis direfiva , qua redditur actus neceffarius.

, &d rectitudinem & honeftatem virtutis ; fola. eft

n

e

|

492

Dz INCARNATIONE.

j

f

7

;

de ratione praecepti: vis autem co4&/v4, quee

um

]

H

'!71

l

,

l

u EJVIZ'H

comminationem perfone refpicit ; fecundario

tantüm ad pracceptum pertinet ; & accommo-

n

f

darur períonis capacibus transgreffionis , nam

refpe&tu eorum, qui transgreflionis capaces non

j Mp

il

fünt, cujusmodi erat Chriftus, omnino foret

inutilis.

i

^

ud

s 3& |

Jjfl. x. Deus, injungendo preceptum fub

n&lü

culpa obligans, ira virtualiter dicit: nifi feceris

Tl (m'

'

hoc, eris mihi inimicus: atqui Chriftus non eft

p

capax inimicitiee Dei, ergo neque preceptiobli-

lr

iDes at

gantisfüb culpa. — z. difj. maj. Deus ita dicit iis,

qui transpreffionis funt capaces C. Qui non funt

ii t

capaces transoreffionisN. . His fufficit, fi Deus

W pï&»&þ*ü

voluntatem habeat oblioandi, feu reddendi

goim

actum ita neceffarium ad rectitudinem & mo-

hm nf

wi t

yum honeílatem , ut ejus oppofitum evadat

fübdito turpe & inhoneftum. . Licet igitur Ho-

Honini C

thodis i

mo Chriftus actionis turpis fit incapax, potuit

tamen ei Deus a&ctionem indifferentem 1ta ad

tem mor

honeftatem morum neceffariam reddere , ut, (i

M.

per impoffibile, ftante praecepto, eam oiitte-

Bb ty f

ret, turpiter & inhoneíte apgeret. ' Quare prze-

MUCT.

ceptum Chrifto darum virtualiter tantum itafo-

MO

nat ; 6; pev impo[fibile, boc faceres , effesmilhi imi-

m beri

snicus.

Ad quod fufficit, naturam humanam

p f

Chrifti fecundumfe, & prout effe poffet in pro-

TODIO

prio füppofito , capacem effe illius ftatus & poe-

Telindn

ne per conditionalem illam explicate, . Quam-

Wltitimy

vis ratio praeepti melius & formalius explice-

R dJ'V]'nam j

tur per hanc affirmativam & abfolutam propo-

e

i d

fitionem ; Z4oc prefcribitur per praceprum tam-

Va m

quam *

1

Vrnm DiviNi.

495

| fMt?im, Q

guam nece[Jarium ad virtutem: natura enim Chri-

h ii

CU

fti humana aliam füperiorem habet , cujus vo-

luntatem refpicere debet, tam

[ IOHIIS) j^

actionum regulam.

quam fuarum

5 Cs

Ifi.2. Mepugnat, utis qui impeccabilis eft

QT

obligeturfub culpa: Chriftus autem eft impec-

cabilis.. Ergo. & JV. Maj. Ut quis füb culpa

C

: ni(is

adactionem, autad actus omifífionem adftringa-

tur , fufficit, actionem effe indifferentem , & dari

lus

füperiorem , qui illam dato praecepto reddere ne-

reconi

ceffariam ad morum honeftarem poffir.

uod-

Jasitii

fi Deus effentialiter impeccabilis, quafi fub de-

Qu

liéto obligatur ad non mentiendutn, non quidem

ä

ff

ex pracepto , cum füperiorem non habear , a

n s

quoid injungatur, fed ex propria excellentia;

m

utíi per impotfibile mentiretür, culpam feu

um t

actum indecentem admitteret ; quanto mapis

jtpct

HominiChrifto a Deo , füperiore füo potuit

actio alias indifferens, reddi neceffaria ad ho-

yu, p

j ud

neftatem morum ?

ltl

Jiff. 3. Fruftra preecipitur quod eft impof-

am omrt

fibile; ergo fruítra etiam preciperetur actus

Quue

Chrifto; qui nec praeceptum transeredi , neque

um iab

actionem poterat omittere. s. /V. Coz;. Cum

uml

res de fe erat indifferens , fübditus per pra-

n hum

ceptum eflicaciffime. movetur , ac ftante pree-

yfieiy

cepto neceffitas quedam ipfi imponitur ad eam

usl

preftandam. Licetergo Chriftus rationefüp«

pofiti fit impeccabilis, & voluntas ejus humana

us E

d

per divinam fuperiorem ira gubernetur , ut a

bono deflectere non poflit; quia tamen eadem

hn pf

e

.

voluntas humana ex natura fua peccabilis eft,

7

immanet-

-

494

Ds INcARNATIONE

l

manetque inferior & ífübdita, hoc ipío pra-

1

)/ïn

:

|

f.wfg]

cep

ti capax efficitur.

WU (Um m

Obj. IL. cont. 3. Concl. Obje&um legis debet

.ff('d;

ia

N

effe liberum , feu actio, quam fübditus exer-

cere poreft & omitrere : atqui objectum legis

a A n

paturalis erat neceffarium Chrifto , etiam ante-

iniutd

quam lex ei ferebatur; ergo lex naturalis Chri-

u

fto non fuit lata.

kX d

. difl. ; dutec.. Objectumle-

gis deber effe liberum falrem plerisque membris

Thastg)

[

[ruimaa

comrmunitatis C. 'debet efle liberum fingulis

membrisde communitate N. fi refpectu aliquo-

i u

rum ex cormmunirate neceílarium füerit, non

«tl

ideo his fertur inutiliter, cum hoc pacto magis

fs gt

yemoveantur ab eo , quod illicirum eft & inho-

ln

nefturn.

Neque defe&tüs libertatis proximae

n Jj

quidquam ab obligatione fervandi precepta le-

&i pefid

hm ii

gis naturee in Chrifto detrahit: hec enim obli-

gatio eít proprieras quadam intrinfeca & con-

Dom. m

naturalis rationali natutze , quaee faperiorem ha-

Mi dn.

bet, cujus

u

bernationi fubjicitur.

Quam-

"m

e

quam aurem

hriftus ob impeccabilitatemfuam

r

in obfervatione lepis naturalis liber non fit quo-

atj

ad fübftantiamn , & fecundum fpeciem , ut ajunt,

3 lrug

actionis, libertatemtamen habuit tam quoad ex-

Talnde g

ercitium , quam fecundum circumítantias plu-

AO r

rium actionum: ita mentiri quidem poteratnum-

NT

quam, veritatem tamen edicere arbitrarium ipfi

o d 1

fuit, aliosque actus bonos frequentet , atque

m d

cum affectu, quo volebat, intenfiore elicere.

1

"lptin x

Obj. IH coutr. 3. Concl. Ad Gal. 4. v. 4. fcri-

bitApoftolus: Mifit Deus filium fuum fathum Jub

2 fenfum t

lge. . Ex Chriftus Mar. 5. v.18. AVon oeni ; in-

[

Nr

VzrRRI DiviNi

495

hOC lpfs "

quit ; folvere legem ; fed adimpleve s .Ergo erat

fubjectus legi Mofaicee. — g. Cum Ss. Athanafio,

lts

difput. cum Ario, & Cyrillo l. 2. de Fidead Re-

ginas, & epiftola ad Monachos /Egypti, ex-

) je&um h

flic. :4utec. Chriftus fuit fübditus legi quoad ob-

0, etüng

fervationem & quia pondus legis in fe (üftinuit;

Tafatgi

ut no: redimeret C. quia ipfe lepi quidquam de-

Ob

beret IN.

lIta etiam B. Anífelmus in 1. c, & S,

ISQie ag

"Thornas q. 37. a. x.

erum [rg

Ex tademn caufa Chiriitus legem plene ferva-

od

j

vit, cui non erat obnoxius , ut inquit S, Tho-

U f

Tas q.40.a.4. 4em eamdem implevir, ut ve-

U o

n dj

ritas figuram, ut donatió promiífionem , quod

S. Auguftinus]. 16. c. 6. & alias contra Fauftum

X r

notat. ;Dezique legem implevit; addendo quod

k

ei perfectionis deerat ; 'ut B. Chryfoftomus

d

hom. 16. in Mat. & Auguftinus l. 1. de ferm.

Tf d

Dom. in monte, c. 14. habent.

fprirene

dnfi. 1dem Paulus c. 5. ad Galat. v. 3. 79/fi-

y Qu

tor , inquit ,omi bomini circumeidenti f? , quomiaim

fb

debitor efl univer[c legis facieude : at Chriftus cir-

i dtqu

cumcifionem fponte admifit; ergo debitor erat

, Utj

legis fervandg. — . T'eftimonium Apoftoli ac-

mquoi|

cipiendum effe de hominibus ab Adamo viage-

fs

nerationis ordinaria defcendentibus , & pecca-

Qfenutt

toobnoxiis, non vero de Chrifto, ut inconclu-

piratb

fione abunde fuit declaratum.

Quamquam

efity L |

idem Apoftolus poft legem Evangelicam pro-

prede.

mulgatam non dicat, quempiam circumcifo-

rum ad ritus Mofaicos fimpliciter adftringi, fed

14

gnjon?

hunc fenfüm ejus comrninatio habeat: 79/i-

(W n P

£0

LJ

"

-

496

Dr INCÁRNATIÓONE

cor omni, qui induétus a Pfeudo apoftolis, cre-

n

dit, legi antiquee füam adhuc vim ineffe, &

41l

circumcifos ad eam etiamnum teneri , fi circum-

(s

cifionem admiferit, debitorem effe wziver[ce le-

5 faciende , eo quod conífcientize füce judicio ;

'ï

» üïm

]cet erroneo, teneatur obfecundare.

Mro

j

OBbj. IF. cout.4. Concl. Chriftustenebatur le-

ind

ge naturali: atqui hec jubet filios obedire pa-

Jmmon

rentibus; ergo Chriftus tenebatur obedire ma-

zl

jl

tri füee.

t d w

E. difl. inin. Jubet obedire filios qui

funt in poteftate parentum C. fi non fint in ho-

-ämdi&mns

rum poteftate N. Praeceptum de exhibendo

ID

cultu & obíequio parentibus , curn fit affirma-

I

1

tivum , non femper, neque eodem modo, ne-

^ At i

que ad eosdem actus , neque aequaliter omnes

| tïumnon;l[,

obftringit.

Quodfi lege humana filii ex patria

L i

poteítate exire poffint, idque pluribus de cau-

;

fis, utlegitur in Inftitutionibus , t. Quilus «mo-

Jl

Wl

dis juy patvie poteflatis folvitur: quanto magis

ä

lr qui

Chriftus hac fübjectione erat; immunis ; cujus

'lt Qu

poteftas excellentie & jurisdictio , quam in

EAU

Matrem etiam fuam habebat ; füperior erat &

altioris ordinis ? Igitur ex lege illa nature ad

: L13*016[ aflqmd l

5 Qm

1

fola pietatis officia Matri impendenda teneba-

IW? fühlm l

tur: Quod autem huic & Nutritio füo erzz

H D

fubdizus ,' Luc. 1. v. 1. id fponte ac nulla indu-

M

tn)

&us necelfitate fecit; quemadmodum etiam civi-

AW

libuslepibus paruit, ad dandum nobis obedientie

L. f

& fübmiffionis exemplum : ideoque pro fe & Pe-

du

tro tributum folvi mandavit, dicens: w 708

ä

L

feaudalizemus £0hy Matth. 17. v. 26.

u »

ARTI

mæl'zq

u

t

j

Vznz:i Diviwr.

497

?POffOïiS,:,

m ivl

ARTICULUS VL

r ] ü(ilï;

n Übriflus mpeccabilis preceptum tmoviendi

MC Mi

á

,Abere impleverit ?

IT

Gfe,

O7a. Cum, utex füpra di&tis conftat, pec-

3

N

care Chriftus Homo nullo modo:potuerit;

tistra

k

lo odp;

Tüboritur jaàm dubitatio , an obfervando pra-

ceptum:moriendi, quod a Patre acceperat, me-

ür il

reri quidquam aut fatisfacere pro nobis potue-

þedire "

rit? nat ubi non eft indiffcrentia feu poteftas

TO d

1 de ag

fervandi & transprediendi preceprum, libertas

non dari videtur. . Ad explicandam difficulta-

TT«

m ij

tem iftam Theologi varias in opiniones abie-

runt , quas omnes hic referre cum óperz pre-

andirg -

tium non fit ; pracipuas earum expendemus,

n a

1. Quidam exiftimant , Chrifto non fuiffe

IT

impofitum praceptum, fed mandatüm dumta-

y,L fuirg.

xat , voluntque mandatum in hoc a precepto

qui gj

.. differre,. quod pracepto latius patear;

& figni-

nus; us

" ficet quamcumque: directionem feu r

egulam ;

) qun t

qu& nontam mandet, quam ordinet & com-

xror d

mendet aliquid tamquam conveniens ; feu me..

s natue

Rn ts

lius, cumque caritatem contineat, ajunt, illud

fundari folum 'in amicitia quadam & per-

riio o

!

fectione: econtra putant,

preceprum efle ve-

s ii

ram legem

» quo- vera obligatio inducitur, &

um t^

'. cujus transgret[io juftitie feu obedientize adver:

Jisod

fatur.. Hanc füam opinionem perunt ex Gloffa

lg rof

*j

|

»

"ordinaria, procmio in Marcum , ubi Hiero-

dns: ff

nymus ícripfifle fertur

:

» àm praceptis effe 4u-

f

Wiam, in mandatis.car

[

fafem ,. quod notat S.

" 'rhgmasï.z.q.æ. 3.5.i

LJ

.

n(9. Verum fententia

Alm

!

ifthaec

V

Dg INCARNATIONE

498

«

ifthec queftioni propofitze: nequaquam fatisfa-

qa

Mi

cit: nam preterquam quod Chrifto verum mo-

i

riendi preceprum injunctum fuerit, ut mox

Wt

r m

oftendam, difcrimen illud inter mandata & prae-

cepta. inane eft ac ludicrum.

Quis enim di-

j

?

m

i

t

rectionem. & regülam arbitrariam dixerit, aut

d

preceprum effe: negaverit legem illam de dili-

M

D

gendo füper.omnia Deo; quam Chriftus; Mat

-«'"..'jc.mm

22.N:38.maximum 9 primunm maüdatum appel-

1

(W

lar, üti& fimile huic alterum de dilectione pró«

ximi, cum' de-utroque ; . Mat. 19. v. 17. dicat:

iit hi.

Si vis ad vitam ingredis forva mandata ?

vet t

II. Alii.dicunt ,. Chriftum mortuum fuif-

As

Íe obedientem pracepto -quidem proprie

émderut

accepto ,. fed.. non . ira;;rigorofo ; quo fub-

jrajunt

ditus tantum oblipatur:cum conditione, nori

U

flbetg re

conferendi beneficii eujusdam indebiti ; quod

alias referret ; fi prefcriptam actionem exfeque-

f préopn

retur ; ita:ut. Pater. Chrifto dixerit :- Si juxtà

IT

préceptum rneum crucem mon fübieris; perte

......

tUt confe

gratia & peccatorum remiílio hominibus non

R

conferetur : neque gloria illa extrinfeca, & -no-

"r G] t

minis claritudo obveniet;

Sed ifla opinio' ab

tl

ea, quàm modo retulimus ; párum abeft; ne-

U

que nodum folvit : íüafio enim talis non erit

Ut

N

EU

amplius quid preter confilium & paétüm , :nec

i.

evadet preceptum;-niíi una fübditus obligetur

i U

füb culpa; peena; aut morali imperfectione po-

tatolis "

fitiva, fi actionem injunctam omiferit : nam

t

li

E

etiam sequalis aut inferior poteft alteri aliquid

1

CQ

ex voluntate fua faciendum indicare propofitó

e

m('lufmne ,

pre-

NT

Vznsi DiviNr.-

499

þaqllam fzfg

premio, quo cariturus eft; firem

OY

praefcriptam

non fecerit.

H

d

III. Sunt qui cum Hurtado putant, Chri-

T r

ftumn praecepte morti fübducere (& potuiffe, us

nihilominus impeccabilis maneret : ;nam licet

f dimt,z

lm

mortem preecepram non fübiiffer, minime pec-

caffe videtur , dummodo per puram omiffio-

Ciríg

aiditima

nem libéram interni confenfüs mere nepative fe

d

habuetit circa mortem obeundam ; quiá in folo

lts

i

adu pofitivo voluntatis: peccatum : confiftere

?

D.

Gicitür.

i

"

irur cum Chriftus mortem accepta-

ii

b

Wotum t

verit & fübiverit, obedivit libere przcepto. -

, At hec etiam explicatio admitti nequit: fi

um m

enim detur omiffio pura libera eo tempore,quo

N T

Qordlig z

pre&ceptum urget ad confenfionem internam ,

utique peccatum eft. quia zequivalet perfectae

iib i

& libere recu(àtioni confenfus, quem eo tem-

nenetog

pore preceprum imperat. « Ergo Chriftus fütz

—

pendendo confenfum in mortem tempore, quo

ln p

tenebatur confentire, vere peccalTer.

Titibus t

IV. Thomiftis videtur Chriftus liber folutn

f &b

fuiffe quoad mortis praceptee circumftantias ,

1 'oginioä 1

ita ut ex arbitrio ejus penderet, utrum mori vo-

vasdhr.

uerit ex motivo cariratis vel obedientize , hoc

dis mi.

vel illo mortis genere, hoc vel illo tempore &

Qunr

loco, idque videtur illis füfficere ad fervandam

u dii

Chrifti obedientiam liberam: quam quidem

d

methodum conciliandi libertatern Chrifti cum

m

impeccabilitate infinuat: B. "Thomas q. 18. a. 4.

T

ad 3. de hac celebriore inScholis o

$

pinione mox

Conclufxone 2 difputabimgs. 8

d pNP;ï L

lia

Di-

Y

Dr INCARNATIONE.

$00

Dico 1. Chriftus habuit verum & prtoptiutm

" L

gui m

receprum. redimendi genus humanum per

ä :.ü*n"u

m

patfionem & mortem fuam. Ita S.'Thom. 1. p.

s at

q.41.4.6.ad2.& 3.p.q.47.2.2. Probr. ]. Scri-

g

ptura & Patres docent, Chriftum habuiffe tale

wonte

preceptum ; ergo cum S. Scriptura in fenfa

proprio accipienda fit ; nifi fcriprura alia; aut

Emt |

x

ravis ratio obftet, tenendum omnino eft,

E

fitunt

s d niel

Chriftum habuiffe ejusmodi verum ac proprium

hi l

preceptum. — 74ntecedens patet , Jo. 10. v. 18.ait

st )

Chriftus: Porefflatem babeo ponendi auimam meam:

boc amandatum a.

ia Patremeo. Ex c. 14. V.3r.

gv i

d

Et

p gt

Sicut mandatum

it-mibi Patev , fic facio.

c. 15.V.10. Patris 1tei

vecepta [eroav.

Que

m lanum

á

.

m

omnia Auguflinus tra

79. in Joan. 1. 13. de

'[rinit. c.14. & q. 55. fuper Deuteronomium

fnun, qui

proprieintelligit. | Palmo 39. v. 9. & Hebr. ro.

teirel r

v. 7. Chriftus ita loquens inducitur: Z2 capite

ao

librifcviptumeft de me,ut faceremvoluntatem tuam :

107 Qul

JDeus meus , volui &$' legem. tuam in medio- covdis

i Dreton

ll Ll

qnéi: quibus verbis declaratur, voluntatem Pa-

tris fuiffe praeceprum , ut notat B. Agatho Pa-

1 8 i

a epift. 1. quz refertur in Synodo VI. act. 4.

2 d

Prob. H Chriftus mortuus eft ex vera &

W

propria obedientia.

Philip. 2. v. 8. Fa&fus obe-

OT

diens usque ad mortem. ..crucis Heb. s. v. 8. Didi-

m.L tm&ü Ul

cit ex üsy qua palfus eft , obedieutiam. Atqui obe-

UR hmmm

dientia habet pro obje&to praeceptum füperio-

i-a.;;.ac 'L

ris proprium & flrictum , ut ait D. 'Fhomas 2-

lt

2. q.104. a. 2. ergo Chriftus habuit verum ac

Wn)'mus, ;

//

proprium pr&ceptum moriendi. Nam Rom. . ij,

Aije Mï

$. V. 19. opponitur Obedientia Chrifti inobedien-

A n 11"0/7 4

tie

t

Vzn&1 DiviNL

4ot

Um&p

luv

n

tiv Adami ; ergo ficur hujus inobedientia fuit

prevaricatio precepti veri & proprii: ita illius

iT

|c pro-

Pl

obedientia erat exfecutio pracepti veri a

m hii

pri: conveniebat enim , per veram obedien-

di

tiam inftaurari penus humanum , quod vera in-

p n

obedientia perdiderat, darique nobis a Chrifto

pturs d «

exemplum perfectiffimz humilitaris & obedien-

- Oftnin) «

ti& ; ut adnorarunt Origenes hom.2. in Canti-

icproprs

ca; & Cyrillus l. ro. in Joannem c. 11.

010y i

Probr. [1. Eodem c. $. ad Rom. v. 1. dici-

[

mur reconciliati Deo per mortem. Filii ejus , quae

chmy

fuit verum fàcrificium : Chriftus enim , ut

df E

Ephet. $.v.2. habetur , zradidit femetipfum pvo

n (

&olis oblationem $7 bofliam Deo: conveniebat au-

b pe Lt

tem, ut hoc facrificium Deo effet quam acceptif-

La

fimum, quod fàne precítitit obedientia, quae

Vsl

melior eft quam victtme 1. Reg. 15. v.22. Er-

PT

go conveniebat, ut Chriftus ex obedientia mo-

m

reretur, cujus virtutis objectum eft verum &

g od

ftrictum preceprum.

d

Dico 1. Libertas Chrifti: ad moriendum

; Apiho

non íatis explicatur. per hoc, quod dicatur

oVLuu

fuiffe indifferens ad motiva & circumftantias

fbv

mortis.

Probr.. S. Scriprura & Patres di-

t ii

cunt, Chriftum libere obediviffe ,' nobis me-

ruiffe moriendo fimpliciter ac libere, ita ut po-

.5

j À

I

tuiffet fimpliciter nolle mori, ut in conclufione

1.2.4. ac fzepe alias oftendimus ex illo Ifài 53.

?mm

LT

'

v. 7. oblatus efl , quia ipfe voluit; in quem locum

A

j

Hieronymus, zorn ueceffitate , inquit ,. crucem;

j

[N

Jéd voluntate fuflinuit : & Auguftinus l: 4.de Tri-

m) defevuit iuvitus , fcd

Wok&:.'.nit. c.13. JVen eam (carne

13

quia

I

$02

Drg IÍNCARNATIONE

p

ii

quia voluit , quando woluit , quomodo voluit. — At-

qui heecomnia effent falfà & ridicula, fi Chriftus

1 Dd

tantumi ad circumftantias mortis , & non ad

; Uil

mortem ipfam liber fuiffet : quis enim non ri-

:-;raese

d)

l

deret, fi morte damnatus diceret , felibere mo-

j Ut

ri; eo quod poffet vel ex motivo juftitie , vel

in

1

um

caritatis, aut obedientiee; hoc vel illo , quo fibi

"

m

1

liberet die, loco, aut genere fupplicii mortem

Vil

inexorabiliter decretam oppetere ? Hinc Chri-

od

ftus etiam non fuiffer vere obediens usque ad

nitis Mi

mortem fimpliciter, neque laudes ei, aut gra-

tias referre poffemus , quod pro nobis mortuus

jl

jot d

fuerit: nam mors ipfi libera non fuiffet , fed

folum intenfio, aut morivum aéctus interni; ac

ddiis

[

fUL AU

j

9

i

reliqua mortis ineluctabilis adjuncta.

Nec ad vem ef , quod: vere martyr. evadat;,

u p

J

ij

vuntun.

& multum mereatur , qui libere mortem anti-

Cipat, & in füi cedem confentit, etfi mortem

lil (

Eu T

naturalem vitare aliquando non poffit : nain

martyrerm fieri eft, Dei caufa f& objicere morti

nïïipadip,famx

P

violentee, cum vita tam diu protrahi poffet ,

vïïg*go, Gu

dum quis morte naturali & ficca deceffurus ef-

TOR

fet. Quodfíi martyr falva religione mortem in-

&t

tentatam poffit effügere, non moritur ex obc-

hs h

QU

dientia ; cum martyrium tunc preeceprum non

fit, fed fugam Chriftus üadeat, Mat. 10. v. 23.

l

0.

fi vero fine Dei offenfà inftans füpplicium eva-

n

!

dere non poflit , hoc ipfum tempus & genus

fünpr(g

à

mortis fünt circumftantiee preceptae , Luc.9.

!) þm;j] D

v. 24. & feqq. Ex quibus 1ta avgumentor : . SY

la

dicte mortis circumftantiee Chrifto non fue-

9

V, lg

rTUnt precepte , erpo non fuerunt objeétu

mer

"ï D

t

vERB-I' -Dï-l*)lNI. d

$03

MWMJf

meriti obedientige:. fi vero praeceptee erant, er-

i (Q

go quoad illas Chriftus non fuit liber. — Chri-

?31 &non;

ito autem tempus mortis a Patre prefixum

S t

fuiffe , Chryfoftomus., "Theophylactus & alii

h fl

interpretes apud Maldonatum ,. probant ex illo

Ommwm

Jo-13. v..x.. Sciens. Sefus., quia - verit. bora. ejus ,

j mo,qu();g r

u £raneat de hoc murido: ad. Patrem.: Cxucis (üp-

VC us

plicium preceptum conftat ex c. 2. Philip. v.8.

* Hinc (

VFactus obediens usque ad mortem. Crucis: . De cee-

t b

teris circumílantiis paffionis & mortis divinitus

* m

ordinatis habetur- Luc. 22. v. 22. FZlius.bominis

Vs m

fecundum, quod definitum eft , vadiz.. Jo. 14.v. 31.

iil E.

Sicut 1andatum . dedit mibi Patey , [icfacio. . E

r -

A. 4.v.27.. Convenerumt. advev[us fauttum. pue-

n

um tuum fefum .Hevodes $9 Pilatus. cum: Genti-

mznjw qu

bus £7 populis ]fvääfl , facere , que manuis-tua g

r d

confilium tuum decreverumt fieri.

u

- Dico 1II. Chriftus preceptum moriend

z

bereimplevit non tantum quoad circumfítantias,

"

ere t

fedquoad ipfam mortis fübítantiam. Ita Cardina-

ii

lis de Lugo, Georgius de Rhodes, J.Bapt. Gor-

Id

maz , Honoratus T'urnelius , Edmundus 5imo-

mortent

net, & plures ex recentioribus T'T.

'

Ti

Probr. J.. Nu&toritate. S. Scripturee , & Pa-

du et

RRU

trum nuper recitata, cui accedit Chryfoftomus

hom. 28. in epift. ad Hebr.ubi hec verba: u

as 10

ppliciuw*

gropofíto fibi gaudio, fuflinuit crucem cónfufione con-

[

£empta , ita interpreratur : oc efd , licebat ei u-

mm&P

"

e[æa[

2

Bil pati , fi voluiffez .... evat. eà promptum , i o-

Juifjet , uon venire ad crucem: poteflatem.enun , 2n-

ul 1

quit ,. Dbabeo pouendi animam imeam £ c. Joan. 10.

1io t^

ftinus tract. 119. in Joan.

o o

b 18. Et iterum Augu

I14

11$

p

[j

$04

Dr INncanNATIONE

&

J

f mnis,q

uis ia dormit , inquit , quando voluerit , ficue

giefus mortuus efd,. quando voluit ?. quis 3ta veflerm

g

deponit. quaudo.: voluevit , ficut. f& carne. exuit ,

P

gmdere;

quando voluit ? .quis ita eum voluerit , abiz, quo-

medo cum voluevit, obiit ?

js i

: Prob. I Preceprum libere implet , qui il

us

lud vel poteft violare, .vel tollere: atqui Chri-

ftus preceprum de morte pro nobis obeunda ,

w "m D

licet propter impeccabilitatem transgredi nom

ml

d.

potuerit, poterat ramen tollere; erpo libere

totum preceptum etiam fecundum fübftantiam

L

implevit. . M£z. prob. Dupliciter poterat Chri-

& o

OC

ftus tollere praeceptum iftud mortis , primo ne

fibi injungeretur deprecando ; Zeigde latee legis

à

p

f

mna

veniam petendo: atqui Chriftus, & preceptum

D

i

Mnram d

moriendi , quod deprecari poterat, ultro.ad-

i. N

mifit, ut novimus ex c, ro. ad Hebreos, &

vonfntre n

Pí.49. olui £9 legem tuam in medio covdis mei:

ij

& precepti injuncti veniam feu difpen(ationem

i, Crrí

petere Gcobtinere poterat, nec ramen id fecir,

m

prout innuit ipfe Mat. 26. v.52. /25 putas , quie

TT j

s207 po[]Jum vogave Patrem meumy, $9 exhibebit mi-

t

m

bi inodo plus quam duodecim legiones Angelorum ?

Ug

Ergo libere praeceptum fecundum fübítantiam

fuam implevit.

BIN

Qw

p

ARTICULUS VII

L

Diluuntur. Objetliones.

Wt lT

Ws gj

B] £. Preceptum fit de objecto libero, fi-

Q

ve de re, quam fübditus facere poteft &

Vr

.: Bo s

omittere; ergo repugnabat imponi Chrifto pree-

l

ceptum *

N

À

'.

VrneBi Diviwi.

$05

Pj

ceptum mortis , quod non poterat violare. mr.

firitn

difl. 4utec. Preceptum fit de obje&to libero fe-

Mu

cundum fe, & preefcindendo a preecepto T. fit

y (j [

necéffario de re, quam fübditus non poteft

omittere, nifi violando preceprum N. füfficit,

mea

quod res que pracipitur , de fe fit indifferens,

" (

& quod fübditus , cui precipitur . poflit eam

TM

omittere citra violationem precepti ; vel de-,

precando;

; 600 ]s

obtinendo.

Praseptums vel.ejüs relaxationem.

.

|

b

t

Inff. 1* Chriftus erat fimpliciter im

peEcabi-

f Chr

1

lis; ergo non poterat in mortem preceptam

mx Wmm

non confentire. Ergo fi ftatuatur preceptum

zïæækg».

proprium ac rigorofum, non erat liber

oad

dj

l.

b Dranp

fübftantiam mortis amplectendam. — &

tith u

f&1. Non poterat in preceprtam mortem non

ia

confentire in fenfü' compofito precepti C. in

WMW?

feníü ejus divifo. N. — Dupliciter, ut nuperdi-

fndftmm

ximus, Chriftus expedire fe precepto poterat,

merid ,

vel impediendo, ne fibiinjungeretur; velejus

KU t

relaxationem exorando : qui autem obedit prae-

evhldim

cepto, quo fe poffet pro libitu expedire, obe-

Angehna.

dit libere; ergo cum precepto, quo fe expe-

V fübluniz

dire poterat ; obedierit, moriendo, ex prze-

Cepto vero ac

etiit.

proprio liberrime mortem op-

j

Infl. 2. Admiffo precepto , Chriftus non

j

poterat non motri ; ergo non fuit libere mor-

tuus. E. /V. Corf. Poftquam onus precepti fe-

ii

|

mel in fe libere füfceperat; confequens illa im-

Xcere D

il

potentia non obflat, quo minus libere obtem-

um

peraret: nam & Martyres , qui fuga fibi ante

CcOn-

qu

13

V

yo6

Dzr ÍNCARNATIONE

"E

eonfülere poterant , poftquam íe tyrannorum

ïi gip

poreftati ultro permiferunt, libere dicuntur te-

D WW"

neri in. carcere ; libere tormenta & mortem

ferre, liceramplius evadere e manibus infecuto-

Tbl

n

r f

rum non poflint.

Et Deus fecundum «ter-

i

nam determinationem. nunc liberrime agit , li-

iM

Wi

r

cet decreta concepta mutare ultra nequeat.

Jnfi. 3. Ergo Chriftusnonformaliter liber erat

mmdw

wCetin

quoad voluntatem implendi precepta , fed tan-

tum quoad decretum non petendi veniam feu

at

v C

difpenfationem. ' g. JV. Z/lat. Ambo .actus vo«

lüntatis & imperans & imperatus..fuünt imme-

ii

r

diate ac formaliter liberi : habet autem fe vo-

luntas moriendi ex obedientia ad propofitum

tinyii

non petendi veniam preecepti , ficuractus impe-

quai t

yatus ad imperantem.

Unde etiam in fenfü

Ül

compofito pracepti vigentis, & voluntatis non

potit,

petendi difpenfationem durantis eo tempore;

W AR

quo Chriftus voluit implere preceptum & obe-

i hd

dire, non fuit neceffitate inductus ad volendum

vt

implere preceptum & obedire.

tf

Obj.IL. Chriftus revera petiit praecepti dif-

li, G pte

penfationem , nec tamen obtinuit , ut conílat

ltrmins

ex ejus oratione, Mat. 26. v. 39. $2 poffilile ef,

l

!

!

M

hr

zvranfeat. a. 3ne. calix: ifle.

Fevumtamen uon ficut

hm

ego volo. . Ergo preceptum iftud non fuit difz

D

penfabile. | . /V. Gorf.. Deprecatio Chrifti non

Ws

erat abfoluta , fed conditionata , & inefficax,

Í n

hoc folum fenfu : $ po/fAile eff , ut fine paffrone

L ff

anea vedimatur genus bumanum , tvanfeat. calix.

lt i

lufl..1. Praceptum. moriendi Chrifto in-

. W Jl/m f

$unctum. fuit immutabile Dei decretum , &

pre- -

-Gi)fæcepmn

D

T

Vzznsi DiviNi.

$07

Fec

$fïe dl.CUHm[ï

definitio ab zterno concepta ; ergo Chri-

i

tus illud nec deprecari potuit ; neque ejus re-

M ( mon;

laxationem petere. |24ztecedens conftat. ex .Mat.

UM

26. V. $4. übi Servator ait: Quormodo evgo imple-

RU

buntuv fcripture , quia fic oportet fievi -& Luc.

TM

24. V. 26. INonne bec opovtuit patà Chriffum £. v

equer

dift. "Antec. Preceprum moriendi erat preedefis

naliterübereza

nitio aeterna & decrerum immutabile confequen-

KSPMJ [dis

ter C. erat decretum immutabile fecundum quid.

VU Venim j

& antecedenter IN.. djfj. etiam Confeq. Non po-

Doads v

terat illud Chriftus deprecari, nec ejus difpen-

MY impe.

fationem petere ; fi fuiffet illud abfolute & an-

Nam w

tecedenter inimpedibile.C. cum fuerittantum

L p

inimpedibile- confequenter ;' & 'ex : fuppofito

exfiftat IN. Confeq.

At

quo

Chriftus quidem

um af

difpenfätionem proprie acceptam petere non

OT

potuit , quia heec datur lege adhuc vigente: po«

1j

terat autem perere difpenfationem in fenfu la-

a

tiore ,. poftulando legis obligationem folvi. Sa-

gt

crae Scripture locis laudaris indicatur tantum

neceffitas confequens, orta ex divina preefcien-

præteptïdï—

tia, quam preüpponebat , & in qua fünda-

L üt n

batur revelatio/divina.

$ pf

Jufl. 2. Praeceptum impedibile, aut difpen-

T

fabile pro arbitrio inferioris , non eft vere ac

non f

proprié praceptum ; ergo fecundum hanc opi-

lo Chrilïjfi

nionem Chriítus preceptum proprium morien-

di non habuiffet. p« JV. 74zzec. Suarez difp.43.

n

r M'

f.1. füb fin.. Ex difpenfatione poffibili , inquit;

.

porius infevtur ob(z;gatio legis , quia 10n babet lo-

nj

qi Ciro

eum difpenfatio , uift ubi intercedit obligatio. Nam

du

€

rtim

ll'

; fi praecepta naturalia; primi ordinis praef

exce-

FF

y

$08

Dz INcARNATIONE

m

exceperis;-cetera omnia divina & humana re-

laxari poffunt: . eoquod foleant injungi cum

m

tacita hac conditione: nifi difpenfavero ,. aut

fübdito deprecanti, jufteve recufànti ,. aliquid

;,,ff(,::z,&wr: /:

jj

conceffero.

uare-gratis omnino diceretür;

Chrifto ita abfolute fuifTe injunctum preceprum

g

"

g

moriendi pro nobis in cruce , ut illud nec de-

r

[

; 1

recari, nec ejus veniam poftulare potuerit.

!

gt

s m

Infl.3. Ergo initium fàalutis noftree a volun-

tate Chrifti ducendum eft, que ftatuit ; hoc

itt,

preceptum citra deprecationem admittere. g.

Hioy

N. Illat.. Deus decrevit ;; Chriftum nafíci, ei-

anicbmu

que-hanc:bonam voluntatem , & gratias , ut

s ml

potuerit ita-obedire, infpiravit. Ergo Deo íà-

fibitq

lutis noftrae initium debemus.

repouft.

Obj. II. Patres non. videntur agnofcere

hag

,

Chrifto preceptum a Patre datum. — &« explic.

dpesu

au&oritatem P. P. Non videnturagnofcere , da-

f nij

tum Chriíto a Patre preceptum , quod fonet

tj j

vim coactivam C. Preceptum verum & pro-

quiálp

rium humanitati Chrifti fine vi coactiva da-

:hwm

tum N. Chryfoftomus hom. j 9. in Joan. nepat;

Il rl

Chriíto injunctum fuiffe preceptum , ut vide-

I! m

licet contra Arianos, Chriftum non purum ho-

i

minem, fed Deum ipfum fuiffe probaret, qui

T t

utique cum fit eequalis Patri, ei obedire fecun-

RC

dum quod ipfe Deus eft, nequit. . Chrifto au-

TM

tem homini injunctum fuiffe preceptum ejus

L000 d

períonam decens ,, Chryfoftomus ipfe hom. 7.

ls

in epiftolam ad Philippens. his verbis confirmat:

i, t

Jilius Patvi obedivit , won quafi in [ervilem coudi- "

e Efæcep m) (ed

tionem decidifJef. .. Et Anfelmus 1. de meditatio-

f

ne. .

l

N

VzgnBi DriviNt,

$09

l&hmmv

"NT

l

ne redemptionis humanze:: /Vo emim il bomini,

T

inquit; Parer cogendo preecepit, [ed ille quod Patvi

ttf

im,

l [i) I

lacituvum , €g bominibus pvofuturum intellexit ,

boc [ponte fécit : nempe libere Patris juffa admit-

It (

tendo.

IQ PMQPM

Jnfl.1. Non . eft preceptum feriam atque

B N

proprium: quod fübditus poteft non acce-

T DOfter

ptare, aut cujus relaxationem pro libitu obti-

! gyo!um

nere poteft. Ergo. z. /V. 7Zztec. Qui relieio-

QUf ; hüï

'

nem ingreditur, libere onüs obediendi in f&

künte, )

fufcipit. Relipionem ingreffi fiepe : petunt fibi

llmna(ci, &

tinifteria gravia ex imperio injungi, quee ipfis

Wt u

alias impofita non fuiffent.

Multa precepta

Dum

fübditi exfequuntur, que fine peccato omitte-

re potuiffent, modo veniam rogare voluiffent,

r r

Jnft. 2.Preceptum quod non obligat, non

Qu kupi

eft preceptum: fed quod. cum hac conditione

nf i

fertur: nifi difpen(avero; . vel fübdito- depre-

T

canti, aut jufte recufanti ceffero, non obligat ;

and p

ergo non eft praeceptum proprium. &. djfj.

uf d

min. Preceptum tale non obligat, non. petita ;

Jun

nec obrenta relaxatione precepti N. fecus C.

, u Vi

Nam cum hac conditione ponimus, vel nom

)pummj

injungi preceptum, yel fi fit obtenra difpenfatio

jobaret; d

riéta, manere quidem legem vel prac

eptum;

:

u i1e-

ydite

fed effectum füum & obligationem in a

Chrlt

cundo non habere refpectu ejus; qui difpenfa-

tionem obrinuit.

popun t

s h

Iufl.3. Si ejusmodiadnexe conditiones fue-

rint, ergo Chriftus non fuit mortuus ex vero

jis o

jnine

recepto, fed magis ex confilio. . V. ZJaf.

ao

um

LJ

.

j recceptum tale ficut & alia pofitiva, dicend

€

Ij

$10

Ds INCARNATIONE

]

"

(hri

eít fimpliciter abfolutum; : & fecundum quid

conditionatum , nam ex fe obligat:: quodíinon

i

me,'

obligaret quorfüm opus foret illud deprecari ,

aut petere ejus. relaxationem ? .. Patet iterum

i

fl

p

exemplum in eo; qui fibi petit injüngi preece-

prum : ffài. 6. V.. 8.-.Ecce ego , mitte hie: in eo

8

h)

item , qui difpenfationem, quam obtenturus fa-

Q

€ile effet , petere negligit; fed mavult obedire.

n

Jnft. 4. Chriftus amice queftus eft Deo: U?

quid develiquifli me ?. Mat.26. v. 47. erpo mortem

q; Ro

gt

precepram evadere non poterat. & N. C. Que-

rimoniaifta cum admiratione non eft profecta ex

gt

d wl

ipnorantia; quafi caufam tot zerumnarum ne-

&

cirer;: neque ex impatientia; quafi invitus fer-

Chrlrs ii

ret, íe in tormentis iflis à Patre derelictum;

Lgayk

Tulto minus ex defperatione , ut. blafphemant

windimdi

Heeretici; cum Chriftus ipfe Jo. 8. v. 16. dicat:

A a i

Solus uon fum , Jed ego &5 qui mifit me Patev: &

tomrii a

v. 29. qui mifit me , mecum eff €9 mon veliquit

T a

me folum. :CQueritur ergo folum cum amica in

ytce üron

db (

Patrem fiducia ; quod permiferit fe tanta pati;

quibus fi voluiffet ; facillime ipfum potuiffetli-

berare ; aut mala ifta impedire. Eítitemque-

Avbl

rimonia hzc proteftatio acerbiffimee perpettio-

V tj

nis, ut ne quis, quod hucusque ne gemitum

Afl

quidem ediderat , ob tantam animi eequitatem

Mi

fufpicaretur , ipfüm aut feníu deftitutum ; aut

TM

virtute aliqua fuperiore impatfibilem redditum;

UT

nihil dolorum percepiffe ; fed paffionem fimu-

Vi

laffe. . Ita Gregorius Nazianz. Orat.2. de Filio

Cyrillus Alex. dialogo ; quod unus fit. Chriftus.

:'&ras dpel

[

l Obhgaflü ;

& ali:: quibus addit Athanafius , Orat. de In-

Carnds .

A nempe i

'IONE

Vzrn2r DiviNI.

$1i

fmndum j

carnatione ; Chriftum tunc geffiffe-perfonain

: Qu

m

nofítram , & qui revera fimilis nobis paffibilis

)

BU

tunc patiebatur , verbis demonftraffe ; dereli-

7 Dugi

W

l.

&os quoddainimodo nos & noftram naturamiü

'"i"ügi frà

Adamo : & quo pa&to ; quando in pericula &

Il Ws p

cerumnas conjeéti putamus nos derelictos;. de-

Vütetnmy

beamus a vitee temporalis amore abftrahi.

Wt od

Ob. IF. Si Chniftus ultimo temporis ino«

T:) )

rhento quo préceptum urpebat, acceptaffet mor-

IDOTUR

tem ; neceffario eam acceptaffet : atqui' incer-

N C Qu

tum eft ; .an non momenturn hoc decretorium

E':tpmfe&aex

expectaverit; erpo non conftat; anlibereimor-

Utv v

tuus fi.. 3« Z. A. A ffuinpr.. Momentum- hoc

t

Chriftus anteoccupavit : nam , tefte fcriptura

t d

Pf. 39. v: 7. & Hebr. 16. v. $. Jdeo 2ngredtiens in

u HMW.

euundum dicit : Hofliam $9 oblationem soluifli: cov-

r

pus auzem aptafli mübi : bolocautomata &9. pro pec-

bnoril

éato non tibi placuevunt : tuic dixá : écce denio €gc.

n r(//";w'!

Ergo ftatim initio fuze conceptionis & hy--

a

poftaticee unionis precepturi libere amplecten-

Touqed

do , tempora fubfequentia antevertit.

i pocoda

X. .. N. Maj.Sidemus; certum & ultimum

j

iftans Chrifto fixum fuiffe, intta cujus tempo-

? petpelïræ

ris fpatium tenebatur acceptare fnortem ; &

ne (s

Chriftum hoc inftans exfpectatfe , tum equidern

n ag

préceptum tale duplicem fenfüm habere potuit:

Rirom ..

primum: volo , ut intra biennium, v. g. mortem

em d

acceptes , nifi difpenfationem pofcas: fecuzdum:

ff

volo , ut intra biennium mortem acceptes; vel

nad

etas difpenfationem.

In priore fenfu prace-

:

"T

pti obligatio pendebat a conditione Chrifto li-

u

nl

,U

]

' béra, nempe a decreto non petendi difpenfa-

n

tio-

DE INCARNATIONE

y

512

!

iionem, ita ut hoc natura prius fuerit , pro quo-

eunque inftanti exftiterit oblipatio; ergo f ad

ultimum etiam inftans heec duraffet, ne in hoe

Wäï

quidem neceflitatem Chriftoinjeciffet , nifi con-

fequentem: eoquod libere decreviffet, non po-

IM

In fen(u vero fecun-

-

ftulare veniam preecepti.

do fuiffer quidem oblipatio abfoluta ab omni

M&smf

*

conditione, quocunque inftanti exftiterit, fed

&L r

fuiffet fimul etiam disjunctiva : unde in ultinio

inftanti impofuiffer. quidem Chrifto. neceffita-

qpoà x

]

pruan

tem antecedentem; .íed. disjunctivam folum,

vel acceptandi morrem ; vel petendi difpenfàtio- [

nem.

Ergo arbitrarium Chrifto.erat,. alter-

g, ts

utrum eligere; ergo cum rejecta disjunctionis

ls uT

)

tind o

parte faciliore quidem ; fed minus: laudabili,

duriorem & honefliorem pratulerit , liberrime

nim r

iterum egit.

& enteinaxdi

Ob. F.

Chriüu;fanimo femper ita compa-

nyftn o

ratus fuit, admittere mortem pro genere hu- mf

iano, etiamíi a Patre praeceptum non fuiffet

zij n

latum: atqui hoc ad meritum obedientiz vi-

i, [ey

nri-

detur füfhicere. Ergo. . g. .. A4lffumpr.

(Citre i

ftus vere ac proprie obediens fuit: at illa com-

4 tlnnjg

paratio animi non effet obedientia, fed bona

'mn&æ,w

AO n l

affg&io alia; cui accidentale. eft preceptum.

T ii

tl t

, nionis;

AR V

[j

1j u

n f

CA

[j

LW

[T:

VERBi vaxär.

$13

Áiri LY

ATC

CAPUT IV.

t eb

De perfe&iani&ur veliquis , item de defetlibue

i nfv

bumanzatir Cbrifli.

WTgh INry

AUL Ro f

'ARTICULUS I

Ül d

Qualis i& bomine Chrifo fuerit virtus patvandi

lr 1

mivacula 2

üpde ]i u][lm

fv 1. Chriftus-habuit virtutem patrandi

U0 Df

omnia miracula a primo conceptionis füge

m (l

D

momento, & quidem permanenter ac

Kaf

permodum habitus. . Pars Z. conftatex Evan-

l &t der

gelio, quod innumera omnemque nature An-

e

Fal

licae virtutem excedentia patraverit miracula.

m od

/

einde neceffaria prorfüsipíi heec vis miraculo-

lt lr

rum effectrix erat,quáà doctrinam füam novam,

& ante inauditam, de íua divinitate, aliisque

Qp m

myfteris obfcuriffimis credibilem — redderet,

pj J

prout ipfe teftatur Joan. 15. v. 22 Si operazion

m ao ff

Jeciffemm 2n eis , qua nemo alius fecit , peccazut mon

jedene v

babevert.

Denique virtutem iftam efficiendi

omria nature vires excedentia exigebat infinita

fmp. r

at as

dignitas humanitatis per hypoftaticam unionem

ya, fl

Verbo infitze , per quod omnia facta funt; &fi-

p

ne quo factum eft nihil.

Pars /1. fequiturexdi&tis: quiapotentia ef-

ficiendi miracula eft proprieras hypoftaticee u-

nionis; ergo cum humanitas a prima fia con-

ceptione Verbo unita numquam hoc beneficio

unionis excidat, proprietas ifta & vis miracus

"lForum effectrix ei perpetuo per modum babi-

tus adhafit.

Hinc etiamnum infans in uterg

Ü

matriyï

Vg

" Dsz INcARNATIONE

$14

: gwnvemt

amatris Joannem Baptiftam fan&tificavit & exht«

m

jaravit; e claufo Virgiris Matris fug utero;

u

ficut deinde e fepulchro claufo exivit; perftel-

p

n

d W

lam vocavit Magos; aliaque deinde innumera;

ac diverfiffima operatus eft prodigia modo va-

mlf

A um

rio ac ftupendo pro fuo libitu, ita.ut omnes;

u n

qui eà viderant & audierant ; quafi attonitos red-

deret, meritoque de fe ipfe Mar. ul dixerit :

p

JData. eft. mibi omnis poteflas im celo j in terva s

anaciti

nempe quodammodo infinita pro dignirate pet-

Fs

n

íong, & proportione fanctuatis infinitee: &

Joán. 5. v. 21. Sicut Pater Jufcitat mortuos ; €9

zb a

d guyd

vivificat: fic ey. filius quos vult , vivificat.

- Dico 11. Chriftus per humanitatis fuee actio-

TET

nes multa imiracüla reali & pliyfico modo; mul-

drilumonin

Pars £. eít

vtl

ta etiam efficientia morali edidit.

g

omnino S. Thome q. 13. a. 1. & 2. ubi cum

p B]

ttj, C

concedat, Chrifli animam potuiffe efficere mi:

racula, & neget tamen, potuiffe illam ad cre-

ETUNT

andum vel annihilandum affümi , evidens eft;

i, |

ipfüm vim realiter ac phyfice efficiendi miracu«

ld

1a intellexiffe : nemo enim negat; caufam crea-

Xindi qe

tam affumi a Deo poffe ad ereandum & annihi-

ia

làndumi efficientia folum morali.

r

Ft S. quidem Scriptura idem videtur affe-

lt m

reré; nam Luc. 6. v. 19. Z'irtus deillo exibat ,e9

TM (

fanabat omnes. : Ex c.8. v.46. Ego, inquit Chriftus;

gl

7001 , virtutem de me exiffé. « Atqui hee locutio-

V,

nes poffunt de phyfica efficientia ab humanitate

W

profecta accipi, fenfü magis confentaneo pro-

i

t

prietati verborum: pertinetque inagis ad per-

nl

e&ionem & dignitatem humanitatis V

crbp

büph

d

unr:

N

oVznBI DiviNí

$15

M

unite: & convenit cum modo ,- quo Chriftus

1 f

per humanas actiones miracula efliciebat, tan-

AV rl

gendo; v. g. Mat.8. v. 3. Exzendens nanum , 1e-

U? j um

Tigit eumydicens: oolo : amundave. Ex Jo.9.v.5. Fecit

if mj

lutum ex [putos & limivit lutum fuper oculos s.

T Ut Ompy.

Accedunt quamplurima teftimonia Patrüm.

ltonigg

Conc. Ephefinum can. r1. ait carnem Chrifti

LUE d

vivificatricein, propter unionem. cum Verbo,

1 E i

Sophroniusepiítolaa VI. Syn. a&t. x 1.recepra ait;

Aipnbrey

Verbum per carnem fuam effeciffe opera , quae

Vi d

erant divinitatisindicia. Cyrillus exegefi ad Vale--

C f g

rianum Epifc. ait; carnemChrifti;quia vivificantis

i

erbi propria effecta eft, a&tionem ejus partici-

lia i

paífe; & epiftola ad Monachos /Egypti fcribir,

fromutn]

Chriftum hominem coelefti virtute inftructum,&

i Inli

perfectiore modo, quarn Moyfen, miracula fuiffe

2 n

operatum. . Et l. a.in Joan. c. . & l.4.c. 14.ad-

ifedren.

vertit;, Chriftum interdum ta&tu carnis mira-

bimddas:

cula effecifle, ut oftenderet ipfam carnem fuiffe

andtsd;

cooperatricem. . Eadem repetit l. 1. de Fidead

a m

Reginas, & Dialogo 6. de Trinit. . Er confen-

um q

tiunt Arhanafius orat. 4. contra Arian. Chryfo-

m & av

ftomushom. 26.in Mar.& aliàs. Gregorius N yff.

orat. in Gregorium Thaumaturgum, Eufebius ,

videu d

Ambrofius , Tleodoretus, & Patres cxteri.

Prob. 1. pavs. Chriftus multa juffü & im-

qiiürs

perio miracula fecit multa precibus áPatre im-

u ho

petravit, multa abféns edidir: atqui quee jutfi-

dhlune

bus fiunt, que precibus exorantur;. que ab-

fentibus impertiuntur , ationem moralem dum-

fous?

tafat indicant.

Unde Patresin miraculis Chri-

n

]

; fti duplicem actionem diftinguunt, quarum al-

u

'ï*

e.

P.

terá

l

Ia

Dx INCARNATIONE

g16

| üvoff

Qu

terà previa & humanitatis propria, nimirum

»

:

!

rolatio verborum; altera peculiaris divinitati ;

ji

nimirum miraculi executio; quo quidern fenfu

jl optl'd

Scriptura & Patres de multis Chrifti miraculis

1Unt

erinde ac de ejus palfione & morte lequun-

3

vq El

tur, dumhac nobis gratiam & fanctificationem

"

i

"n

nt obtigiffe, fola nimirum morali efficientia.

aju

n

QU

B. Iicontra x. concl. STh. 2. 2. q. 78.a. 1. do-

DAf

Ü

eet , fierinon poffe, utgratiamiraculorum com-

(ng

municetur creature per modum habitus; ergo

fita x

Chriftus vim patrandi miracula non habuit per

ss r

modum habitus. g. . Copf. S. Do&tor folum indi-

N

cat, hanc gratiam non poffe effe qualitatem ali-

quam permanentem, & habitu;nintrinfeceinhz-

ii m

nirscutrum

rentem;qui fit principium effe&uum mirabilium.

Neque etiam hoc modo virtus efficiendi mira-

y. Y d.

hm decah:

cula erat in Chrifto; fed folum quia femper pa-

ratum habebat divinum concurfüm neceífarium

ss omos l

Blj crumfü

ad miracula

atranda quoriescunque voluerit :

nam cum vo

;

untas humana Chriíli vere etiam

fn rndüre

lm d

effer voluntas divine perfonae, eflicacem fem-

per illam effe oportebat.

ao M

(bl

Infl. 1. Joan. 2. v. 1. converfio aque in

vinum dicitur zgizium fignorum Sefu5 ergo non

b

E.

antea ftatim ab infantia patravit miracula.

Vg

Explic. S. Scripturam: hoc dicitur initium figno-

quxdes

rum publicorum , quo emazifeflavit gloriam [uam,

L Chfhï T

& quo inducti erediderupt i2 eum. difcipuli eyus ;

fpum d

ur Evangeliffa mox fübjungit C. quafi antea

( Dyay]

nihil prodigii fecifferIN. ^ Eríiliber, De ;nfan-

äsqllefaïrik

zia Salvatovis , infcriptus , tamquam apocry-

'idgin)

-AJ

phus rejiciarur a'Gelafio Papa in Concilio Ro-

LT

mano , ut legimus in can. $ana Romana dift. 15*

UONE

i

Vzrnbt: DiviNr.

;

i

I

ï',ï

& Chryfoftomus , Theophyla&us , & Euthy-

mius in cap. 2. Joan. abfolute. repudient ut fal-

u) qlndem h

fam fententiam ; afferentem , Chriftum in infan-

Tif

tia mirabilia opera patraffe: ipfe tamen. ante

orte hp

miraculum in Cana Galileeze fa£tum omnipoten-

Df

tem virtutern fuüam fzepius prodidir, dum ex fa-

Vr df

cris literis, quas non didicerat, difputavit, dum

L97841

quadraginta diebus & noctibus inediam protra-

AUOTUR Q

xit,. dum Nathanaélem abíentem fub ficu vidit.

ts

Sed idem Chryfíoftomus miracula füb ejus na-

n hbt

tivitatem gefta , ftellam novam & Magorum

Merfmind

vocationem Chrifto adícribit.

Mquitam]

Infl. 2. Chriftus, poftquam celos confcen-

At

dit, non poreft amplius habere ufum virtutis

od

miraculorum; ergo hanc non habet perpetuam.

r r

R. V. "dntec.. A&tor. g. v. 3. & c.26. v. 13. Sau-

atl

lum de czelo allocutus eft, ipfumque, & focios

Tünntar

ejus omnes lumine de czlo füpra fplendorem

2ngp fl

folis circumfufos , in terram dejecit.

Chriíto

d r m

etiam refürrectionis mortuorum miraculum

(fciem b

olim futurum attribuit Auguíflinus tract. 19. &

26. in Joan. Miracula eb Apoftolis in virtute

af at

Chrifti fa&ta fuiffe reftantur ipfi,. Act. 9. v. 34-

j t

Horum rationem reddit S. Thomas 4. 13.

mmitsct

a, 2. Inftrumentum habet virtutem perpetuam

ininm

uamdiu eft cum agente principali eonjunctum :

i m

at Chrifti humanitas eft zzftrumentum Ferbi, &

m if

organum . divinitatis , tefte Eufebio l. 4. demon-

C quh

ftrat. Evengel. c. 13. Ambrofio ferm. 9o. & 91.

aliisque Patribus, & Chriftoipfo Luc. 1 1. v.20.

f D

uun d

*f dn digito Dei.ejicio demonia : & Jo. 14. v. 10.

L

l

1'.

Ti

Pater in ane ananens ipfe facit opera : eademque

il-

M5.3

/fommc';n.:g

i

)

V

318

D& INCARNATIONE

" Wff j

Chrifti hurnanitas eft a Verbo infeparabilis ; eg-

m

go perpetuam vim habet efficiendi miracula.

"LA

OL. IT cont. 2. Concl. Repugnat, ut fübftan-

i

tia effectum aliquem producàt, ad quem eden-

j

dum nulla virtute pollet : actus enim fecundus

u

effentialiter füpponit actum primum : atqui hu-

)

manitas Chrifti ex fe non habet virtutem actio-

-'2."':

r M

u

ne phyfica efficiendi miracula, neque etiam per

i

P

um

^

habitum , aut aliam qualitatem diftinétam nan-

cifci poteít, ut S. "Fhomas fatetur ; ergo nul-

T

v r

lum miraculum ipfà immediata actione phyfica

effecit.

Ita Alexander , S. Bonaventura , Ri-

!

jmget

chardus, Scotus, Durandus, Gabriel, & mul.

d bt

t Nominalium. E. djfÁ. Mwj. Repugnat effe-

dionm T.

um

€&tus ; ad quem fübflantia non habet virtutem

nec naturalem, nec obedientialem C. fi habeat

du d

faltem

Chrftiund

potentiam obedientialem , repugnat ef-

fectus N. fufficit: humanitatem elevari per po-

r m

tentiam obedientialem adhibito concurfü divi-

tdedm

20 illi proportionato ad effectus fipernaturales

AT

edendos: dici enim nullo modo debet, non poffe

Deum per creaturam efficere, quod creatura na-

D]

turze füee viribus praftare nequit: nam hoc ef*

fet omnem creature efficientiam füpernatura-

AOH.S

m

lem neoare.

|

Atfty

Jufl. Virtus conftans efficiendi miracula fà-

Bsj

tis clare explicatur , quod Deus firmo decreto

16, f

(tatuerit ad contactum , verbum, aut aliud fi-

Dd g

gnum voluntatis Chrifti continua füa virtutedi-

V, bOHM

vina opus prodisgiofüm conficere. Hec etiam,

ts

mens: Patrum fuiffe videtur , nam Athanafius

t qig b

fcrm 4. cont, Arianos : ZJumano mere , inquit;

-U t

anmnun.

p

VznsI DiviNi.

$19

fnel

ly

suamum extendit ,. diviuitas auterm movbum com-

Y mj

Q

T t ü]bf&

fefiuit. . Et Sophronius nuper laudatus: Uzus,

ait, duarum matuvavum fecundum aliam. divine

M

figna opevabatum, fécundum aliam bumiliavecipiebat.

&nim fettlpf

Leo M. epift. .1o. /git utraque forma cum alte-

m :4 lia

vius communione , quod proprium efl , 'evbo [cili-

üthfem

cet opevante quod Ferbt ef? , 9 carne exequente

UET

quod cavnis efl : umum bovum corufcat. snivaculis ,

ifh'n&zm [

aliud [uccumbit injuris. .. Similia habet Damafce-

T nj

nus/. quodad imaginem Dei &c. &alii PP...Demi-

dire phmq

quein multis miraculis fate

ri oportet , actione

, R

phyfica opus non fuiffe. — s.

N. Afert.. Equi-

M) &m

dem ex his argumentis fenrentia Alexandri , &

Mmnré

aliorum T'T. admodum probabilis evadit: cum

brims

tamen & Scriptüra & -Patres füpra memorati

nl ls

etiam efficientiam. Phyficam fuper-naru.raleni

! od

Chrifti humanitati tribuere videantur ad com-

BR

lura miracula ; ab horum

pl;acïiti,sþ non eft di-

atrt du

fcedendum,

pl

s yl

'ARTICULUSfLF

Gu t

De perfetlionibus izatuvalibus corporis -Cb'rz'/lä».

mm hc

fipendo

Ota. Sermo nobis in pra-fentiarum eftde ea

tantum perfe&tione corporis, quee f« habet

| mufa

9]

per modum a&tus primi & forme permanen-

m &t

tis, feu habitus aut paffibilis qualitatis, cujus-

T

modi fünt temperamentum debitum humo-

fio at

vt

cum, bona valetudo , & fpeciofa forma faciei

.

& totius corporis: de perfectionibusautem cae-

35

m A

teris quae fe habentad'modum actionis vel paf-

'agemus, ubi defectus

LE

um

.

fionis tyanseumis , alias

natu-

j

4

V

H

$20

Drs IuncARNATIONE

D(,.Idg

(v

paturze humane , quos Chriítus affumpfit, exa-

tim

minandi fünt,

ju i

u

Dico. Chriftus affumpfit corpus humanum

wF'[Iw

perfectum & bene difpofitum pro conditione

U

i, d

1]

& flatu humanze naturze debito.. ftaS. Thom. q.

J

I4.2. 4. S. Bonaventura in 5.d. 15.a. 1.q. 1. & 2,

Richardus, Durandus & TT. alii.

Probatur.

dl

4 ]'

Perfectio humani corporis ex tribus hifce con-

ss p

1

[2

!/:

"

] y,'.v

W

C'Wi:

ditionibus conftat; ex jufla humorum tempe-

ratione , & ejusdem corporis pulchritudine;

TT

& firma. valetudine : haíce. tres conditiones

s

Chrifti corpus habuiffe , breviter declaro,

UY

L. Craíis humorumque complexio bonaad

mbl

debitam humani corporis compofitionem per

ivl

fe pertinent, ac plurimum juvant vim natura-

ys C

lem intelligendi , virtutesque morales: at Chri-

um d

fti animam auctiffima vi cognofcendi pollere;

derenparp

virtutibusque fnoralibus excellere decebar.

ET

aete d. n

II. Eximiam corporis Chrifti formam egre-

gie dilaudat fponía in cantico canticorum c. r.

I Chrf

v.15. Eece tu pulcher es dileGesni; g decovusoc.

, m

& David Pf. 44. v. 3. Speciofus fovma pr« filüs

in I:eologi (

bominum, diffufa eff gvatia in labis tuis.. Quod

MT

teftimonium licer de pulchritudine divinitatis

I5 (s

aut gratiee exponant, Auguftinus tamen & Caf-

M T

fiodorus in Pfalmos, &

ernardus (erm, x. de

Wt

omnibus fanétis interpretantur de pulchritudine

Ninton

corporis; & Chryfíoftomus hom. 1. in Mat.

A s

Sicut , inquit ; i2 fzgna perficiendis mivabilis fuit :

UT

ita vifu gratioftffnus fuiffe dicitur.

tj

Katio autem, borum efl. Pulchritudo juxta.

t

Dionyfium de divin. nomin. c. 4. & Augufti-

nurm

.

)

Vrn51 DiviNrI.

$21

Wumpmlfd

nutm l, 22;de Civit, c. 19. ex tribus confurgir,

primo ex partium omnium integritate ; fecugdo

rpus hllmau

ex earumdem partium debita proportione ; Zer-

J Cündin'c:

?io excolorenativo: primum & fecundum con-

kaS. Thm.,

ftatinde, quod, juxta S. Scripture & Patrum

ï.ä.],ql I'&l

doctrinam , Verbum omnia affumpferit , quae

Ili' PïOþ"üh«

in natura no(tra plantaverat ; tertium ab humo-

U5 hn

rum omnium jufta temperatura refültat, — 4fc-

OfUm tery.

cedit, quod opera, quz Deus ipíe immediate

Vchnrdis

efficit, non. nifi perfecta fint & pulcherrima:

COnriong

corpus autem Chriíti a Spiritu Sancto in Vir-

(

gine puriflima fuit efformatum ;. preeftantius

IN

ergo debebat effe corpore Adami , quod Deus

N

ipfe formofiffimum e luto finxit,...Dezique cor-

zibl

pus Chrifli , tefte Cypriano & Auguflino; fu-

Qris: u

turum eft quafi obje£tum . beatitudinis noftre ,

fend d

& exemplar pulchritudinis omnium corporum

tdntt

beatorum ; igitur hac dote homines ceteros

fmumgr.

anteire ei conveniebat,

A0 (

IlL. Chriftum fanitate integerrima fempet

^l

valuiffe, te(tantur S. Thomas hic; & cum eo-

p d

dem Theologi omnes in 3. d. 15. & 16. uti &

u Qu

SS. Patres unanimiter. .Cujus ratio ex hacte-

nus dictis evidenter coníta: : nam morbi ori-

e diyinit

modU

untur vel ex imperfecta corporis formatione;

s m 11

vel ex immoderatione in cibo & potu , aut in

voluptatum ufuü , aut paffionibus effrenati

S:

xlcib:

TL

atqui hac omnia procul a Chrifto aberant, &

"

corpus ejus ex jufta humorum temperie con-

abat , ita ut facile immodico frigori , eeftui aliis-

que celi injuriis obfifteret.. Ergo,

h j

d

[

Kk 5

OR.

!t

$22

Drg INCARNATIONE

O

. £. lfaie $3. v. 2. de Chrifto diciturs

JNonz e

j

Jpecies ei, meque decor ; ergo. Chriftus

,1 meerffm

non videtur fuiffe tanra pulchritudine preditus,

u

Tta Michaél Medina temere de Chrifto ratioci-

g M 1

natur l. 2. de recta in Deum fide. c. 7. & N.

!

,W'B Wüdor

Con[eg. Chryfoftomus loco nuper laudato, ait

o m

P

verba prophete de Chritfto patiente & mori-

æükü

ente effe intelligenda; quod rotum illud caput

M

lfaiz luculenter eloquitur : tunc enim tot pla-

gis, fputis, flapris, membrorum diftenfione,

j

g

laceratione; perforatione , & morte ignomi-

nioí2 non pulchritudo tantum divinitatis occul.

sf

lp

tabatur , fed venufta etiam oris & corporis fpe-

d um

cies deformata fuit , & quafi abolita.

Quod

p

"Tertullianus l. cont, jud&os; cap. de claritate

Gentium & l. 3. cont. Marcionem aliique Pa-

I UT

p Qd

tres tradunt; inter quos Hieronymus epitt.

160. ad Principiam: Z/sque pa[fronibus , inquit,

MT

u /nn dl

covporas , univevfs. pulcbvior eft ; Fivgo de Fivgi-

zge , qui tzon ex [anguigibus , fed ex: Deo natus e[f.

a iaf

iNeque etiam oportebat a Verbo affumi defor-

u

m

miratem, aut humorum intemperiem: cum de-

h uf

fe&tus ejusmodi neque in actione , neque in

o

paffione confifterent, nec conferre ad meritum

& &

aut fatisfationem quidquam poffent,

TT

Infl. Virum religiofum & Evangelii prae-

M ag

conem mediocris quedam gravisque fpecies

Tüt t t

oris decet ; non autem eximia pulchritudo;

: d

ergo licet Chriftum non oportuerit effe defor-

1

s x

mem , non tamen conveniebat ei pulchritudo,

s if

W. N. Zintec. Naturalis & virilis pulchritudo

ii i

quemcumque fanctum maxime decet & ornat;

n f fj

J

eique *

I

0y

; VERBI DI'VIN!.

$23

bhri&o d

1 Q

eique reverentiam & dilectionem conciliat alio-

T

rum, prefertim fi laboribus, abftinentia & af-

L

li

0 R.

flictationibus corporis ita temperetur ; ut ap-

(

'

[

]

pareat, non effe affeCtatam , fed a naturali cor-

poris compofitione, & humorum recta com-

j läüdafo)

i

iente ln

plexione profectam,

OP. 1. De Chrifto Ifai. 55. v. 4. dicirur:

m jl q

m

Vere languoves toffros ( Hebr. äJjäQ anovbos 110-

1 df

fhros) ipfe tulit ; exgo. etiam morbis laboravit.

Qgund

x. N. Cozfzq. Duplici fenfu Chriftus morbos

Dome

nof(tros tulit, primo., illos auferendo ac depel-

lendo virtute miraculorum ut Hieronymus in

VMl

n i

diétum locum ; & Auguftinus tr. 91. in Joan.

$ dg'

exponunt : fecuzdo magis literaliter, dum pec-

Yentigo]

cata to[hra ipe pevtuli& 1m. corpore. [uo. [upev. li-

m i

gnum crucis , ut exponit D. Petrus in priore ep.

d i

€. 2, V. 24. quare eumdem Propbeta v. 3. appel-

L

lat Zrum dolorum ,. &9. [cieutem infirmitatem,

fu.

nimirum in füa paífione , que ibidem defcri-

fimi r

bitur.

m: um

Inft.. Chriftus fufcepit

omnes perfe&iones

) u

humane nature;; ergo etiam omnes ejus defe-

&us. .. N. Coz[zq. Rationem difcriminis red-

! s od

nl

|

dit B. Thomas q. 13. a. 4. perfectiones omnes

naturz humanz convenientes per fe debeban-

vangeüipïl'

tur naturee humanze ratione unionis hypoftati-

que d

pulchrim?i

cx: defectus vero tantum aflumebantur pro-

ter nos.

iNon decebat autem , ut qui ad tol-

d

j

[

ndas infirmitates noftras venerat, sgrirudi-

p

ii

r

*nes ipfe füfciperet, inquit S, Athapafius , de

j p

i u

: Incarn. füb med, .

Ó

)*

Mor«

V

Dr IxcaAnRNATIONE

Morte tamen. Chriftus , fi interfectus non

l jj

w ägo en

fuiffet ; aliquando naturaliter defuncturus fue-

iM

d

rat, non proprie ex morbo, fed fenio fponte

:MZDC

quafi occidendo.

wl

J[ du

ARTICULUS IIL

a

h j

De perfetlionibus natuvalibus anime Chriffi.

g Diist

Ota. Cum Chriftus fecundum naturam hu-

t

manam ab hominibus ceteris nihil differ-

g

gufatitut

ret, animam fortitus fuit ejusdem fpeciei cum

animis hominum omnium ; qua neque füb-

im,Wieim

ftanrialiter, nec individualiter aliis excelleret:

f um gt

nam vis intelligendi in quovis homine tantum

enem lbt

a temperatura humorum, & ab ingenii cultura

'ls, qun d

perfectior evadit, & econtra lefis , maleque

Din]

amyes f

difpofitis orpanis , aut defectu inftitutionis &

ufüs deterior redditur.

Supereft ergo nunc;

a

tinis À

ut de perfectionibus potentiarum animae Chri-

fti; tam fpiritualium, quam materialium bre-

tstenm

l

"

viter apamus.

A

:l

LURU

Dico T. Intelletus Chrifto fuit perfpica-

Dd

!

,

ciffimus , voluntas capaciffimaomnium actuum

1

fn g

omini propriorum. Pvo£. J. pars. Preftantia

:

T

D,

At modn

intelle&us oritur potiffimum a remperamento

À li dj

humorum, atque ab habitibus virtutum theo-

MT

reticarüm, & practicarum: atqui corpus Chri-

II t

fti complexione humorum optima conftabat,

Ts g

ut nuper oftendimus ; & mens ejus omnium

D.

fcientiarum naturalium apparatu erat inftruétif-

Ms g

fima ; ut ex cap. 2. a, 4, hujus difp. conftat.

Ergo.

.

| We Dl

Prob.

1N )]

VzRnBRi DiviNr.

3525

| interfe&m à

Pvob. II. pavs, Yn. Chrifto fuit hurnana vo-

Mil

luntas, ergo etiam omnes actus voluntatis ;

b p

etiam inefficaces : nec enim actus fimplicis

complacentie Deum ipfuin dedecent , cum ve-

lit omnes falvos fieri: & Chriftus mortemim-

!

peratam averfabatur, non efficaciter ; alioqui

Praterea actus

lie CMF;

peccaffet, ergo inefficaciter.

amoris Deiliberi a Chrifto exercebantur diftin-

T hdftrm

&i ab actibus amoris beatifici: oportebatenim;

^ nbl df

ut per actus virtutis praftantiffime mereretur;

n [pcei m

qui a fcientiainfufa dirigebantur. Nec dubitan-

i t f

dum, hofce amoris liberi actus in Chrifto da-

s r

ri, cum preter vifionem beatam , conftet in

'nine um

eodem fuiffe actus fcientiae infufze tam natura-

bimid

lis, quam füpernaturalis,

ht i

Dico II. In appetitu fenfitivo Chrifti funt

binfonsd

omnes affectus, & actus, qui fünt in noftro,

n am.

& vocantur pa[frones, fed purgatz ab imperfe-

pume u

Qionibus. — Pro/. /. pars. Sipaffiones juxta ra-

iiom

tionis regulam componantur, evadunt inftru-

menta virtutum ; ergo cum Chriftus venerit,

jt p

nobis vivendi norma futurus , conveniebat ,

niomdur

ipfum paffiones homini naturales habere , in

s, Prelt

qudtum moderato uíu virtutis medium confi-

ftit. . Neque dedecebant hoc modo Chriftum,

:mperame":

imumi

eo quod bonz fuerint ; & Chriftus fit homo

integer, nobis per omnia ; excepto peccato;

u

m coni

fimilis; etiam fecundum appetitum fenfitivum

& phantafiam , quz potentie füos actus con-

u us

yetitifi

, naturales ; períonam ipfius non dedecentes eli-

i

'

cere potuerunt.

]

iij d

!

—

Probx,

(

$26

Dz INCARNATIONE.

Probr. H. pavs,. Paffiones.nofttae quatuor

j

vitiis laborant, 1. quod facilius ferantur in ob-

j*

jecta illicita. .2. Quod impediendo vim dis-

curfivam , perturbent rationem. 3. Quod pra-

g

st

veniant ratioDem. .. 4, Quod adverfentur ratio-

niadharendo obje&is in qua femel fereban-

g

f

tur , & que ratio damnat , identidem appe-

T

tendo. . Atqui in Chrifto omnium fcientiarum

Lj wmmtüliäf

& virtutum naturaliutri & (upernaturalium ha-

seifrtu

bitibus abunde ornato, purpatee his vitiiserant

amer d

paffiones: quippe quae numquam poterant ex-

j s

ire in actum , nifi quando , quantum , & in

simariotn

qua objecta ipfis ratio permiferit , ut cap. 3.

at d

yo mbl

a. 2. concluf. 2, demonftratum fuit.

uapro-

pter B. Hieronymus mavult eas dici propaj/jo-

VTlom 24

9s65: quamvis. B. Cyrillus l. 10. Thefauri c. 3.

affo Do f

Ambrofus l. z. de Fide c. 3. Damafcenus 1. 3.

i fb

C, 20. & íexta etiam Synodus, act. 4. & r1. il«

atefnis, d.

las fimpliciter paffiones appellent, eo nimirum

Ate Doconn

fenfu, quo erent in homune condito in juítitia

intprd

W

ts

oripinali,

......

OB.

L. Contva 1. concluf. Virtutes naturales.

(*ï:* M. 2 c

non porerant in Chrifto exercere actum. pro-

* d

prium:. nam munus fortitudinis & temperan-

1 dw")& [

tig eft coéárcere paffioncs rebelles ; ceeteraram

: maq«m

Á

virtutum officium eft tollere dithcultarem ; quae

m d!-*aïö')

in actione reéta occurrit; atqui in Chrifto nec

LUE TT

erat paífio rebellis, nec difficultas operationis

n

re&z. Ergo. .. Majejur probar, difl. Mu-

Tn

li

ia

nus virtutum moralium eft coércere paífiones

4 m

& tollere difficultatem operationis recte , in

IT

W

fübje&o capaci horum defe&tuum C,,.. . in

1 i

W

uDa

WE

VERBI DIVI/N/I'.

$2?

Iilte "

M

fubje&to his defectibus immuni N. officium il-

lud virtütum eft fecundarium dumtaxat : pri-

;

b

u

] de n

marium vero & neceffarium illarum munus eft;

inclinare femper ad operationem rectam ; five

RLT

!

M d

hec fitin moderato patlfionum ufü , five inactio-

nibus ad. alterum pofita.

lNec omnino opus

lm «

Ditnuns

eft, ut paffiones a medio virtutis exerrare pof-

fint: cum in beatis fint virrutum illarum habi-

dütitn

tus, ac fuiffent etiam in ftatu innocentiz , ubi

I Vi

nulla futura erát patfhionum rebellio.

Dostinter.

Jufi. Votum concipitur tantum, ut volun-

um ia

tas firmetur in bono; ergo hic actus religionis

CM

non poterat effe in Chrifto, cujus voluntas in

m: Wm.

bono immobilis erat.

&. JV. ]dutec. Votum a

Vüpnia.

S.'Thoma 2. 2. q. 88. a. 1. & Íqq. dicitur pro-

v eüüdüþi

miffio Deo facta de meliore bono; quod rion

ii -

cadis füb neceffitate abfoluta, neque füb necef-

MTO

fitate finis, fed de actibus virtutum, qui Deo

pAMLIUT

placere noícuntur ; quibus ex motivo religio-

al

nis nova perfectioaccedit; Deusque magis ho-

noratur.

V

Olj. contv. 2. Concl. Sanctus Hilarius l. 1.de

Éhm pre

Trinit. füb medium fcribit , Chriftumnon fen-

tempee

fiffe dolorem, & guamvis in eum i&hus. incideret ;

ceretht

aut vulmis de[cendevet , aut sodi concuvvevent , aut

lm fufpenfro elevaver 5 affevrent. quidem bec impetuim

Chrllos:

dulfromis ,. mon tanem dolorem paffonis infevvent $

w Opetit

ur zelum aliquod aquam pevforans. | Eadem repe-

TY

tit can. 832.in Mattheum, & füper Pfàlm. 53.

& 68. ErgoS.hic Doctor ait,, Chriftum pat

r pl

j ml

flone aliqua appetitus fenfirivi caruiffe. — E. JV.

by-

im CHI"I'n '.

Corféj. Equidem Claudius Mamertus Pres

y,

J

.

ter

!

528

Dr INCARNATIONE

ter Viennenfis füb medium fzeculi quinti; 1.2.

nv

de ftatu anime cap. 11. fcribit , S. Hilarium in

( nf

hac fententia fuiffe, fed errorem iítum expiaf-

st

)

fe poftea fua confeffione, nihilominus S. Bona-

u

| V

ventura in 3. d. 1o. a. r.ad r. & Theologi cateri

iij

hanc a S. Doctore labem abítergunt : quibus

h

].

przivit Hieronymus, qui ep. 7. ad Leetam fcri-

bir, Hilarii libros inoffenfo pede decurri pofle;

Vl

in quibus pietas fidei non vacillet. Certe idem

NÀ

i

Hilarius in Pf $3. & L.3. de ITrinit. Chrifto fa-

mem, fitim , fomnum, marorem, egritudi-

RUR

nem , defatigationem; fletum,; lacrymas; cru-

RY

:

cifixionem & mortem tribuit.

Ipgitur cum ait;

& u

Chriftum dolores non fenfiffe , hoc de Verbo

du

intelligit ; contra Arianos difputans ; qui per-

Viv d

z

hibebant, Verbum animz vices in Chrifto ex-

Cets]

pleviffe. Deinde, ut S.'Thomas q. 15. a. 5. ad

tipiraonem

1. advertit , S. Hilarius a carne Chrifti non ve-

Mp

ritatem doloris, fed neceffitatem excludere in-

tendit, aitque, Chriftum doloribus non fuiffe

yum d

1

fractüm : perinde ac viros fortes cruciatuum

fenfu carere dicimus.

Itaenimcit.l. . de Trinit.

Q&h

fcribit: zg£evrogo qui boc ita exiftimant , an va-

zione fubfiflat, qui movi timuerit , qui omuem ab

"Apo[lolis timorem expellens, ad gloviam eos [it mar-

£yrii adbortatus ? ldem fenfus etiam eft verbo-

[

rum , que ex ]l 6. ftromátum Clementis Ale-

[

xandrini objiciuntur.

T

dv

C

Iufl. Spes verfatur circa bonum arduum

confequendum : atqui Chrifto nullius boni con-

AAUS [ lr

fecutio ardua erat, propter eximiam ejus pÓ-

tentiam: ergo fpes in ipfo non videtur habuiffe

W

D

locum: '

]UY]

,. VERBI DiviNs.

3529

Rn

locum. &. djff. Maj. Spes ver(atur circa bonum

n

confequéndum viribus haturalibus.commenfu-

ratum .C. prout viribus non naturalibus com-

ii lffumexp

dT

Mi

menfüratum . . Refpé&tu naturalium humà-

Rübrie

nitatis virium confecurio multorum bonorum

Trun: g

Chrifto admodum ardua efat. & difficilis, nec

«

Letn|

fine laboribus & erumnis obrinenda: cajusmo-

edeumyi

di erat redemptio.generis humani & gloria cor-

t Ceiü

poris.. Hinc etiam oppofita paíTio defperartio-

t Cf

nis füuum habebatobjectum, bonum fcilicet fenfi-

E ægfffll(

bile nulla ope naturali affequendum, aut malum

infüperabile: ut de fervanda vita & evitandamor-

iynó m

lmmmc

teaut infamia conftat. Nec minusactus audacice

exerceri poterant, queis atrocia pericula forti-

r

us i

ter eft aporeffus ad bonum obtinendum , a

vitanduxz malum.

l',lE

n Cunb

050154j

Ceteras item paffiones timoris, itee, itér

admirationem in Chrifto fuiffe S. 'Thomas hac

"Mf

p adidre

q. 15. probat, fed ab imperfe&tionibus tantam

erfonam dedecentibus depuratas.

Ex dictis

fs . d

;

actenus

s du

Colliges. Cliriftürn. nor. affümpfiffe omnes

Md

Wü,dnïf

perfectiones naturales commodas corpori hu-

mano, qu& in actione aliquà vel paffione, (eu

Vj m

m at

in actuali difpofitione confiftunt : (ed potius de-

fe&us cohtrarios, cujusmodi fünt fames, fitis

&m d i

Cbmerii

defalioatio corporis , (omnus, frigoris, caloó-

ris, aliorumque ' 1ncommodorum . perpeffio-

nam de-

bonm 4

t

nes &c. ut ex $. Scriptura novimus

fectus ifti fünt paenze accomimodatze. ad fatisfa-

i^

Summ

eciendum pro nobis, & prebenda virtutum

exempla.

À

Yab

E

^DISPU-

W

$

[

330

Dr INCARNATIONE

j

K

DISPUTATIO'IV.

p

gl

De proprietatibus & perfe&tioni-

bus compofiti 1 heandrici.

y 40 fi

&t

f

N difputatione nupera contemplati fümus

g

n þnl

I

Chrifti humanitatem tamquam fponíam &

u

Reginam in veftitu deaurato circumdatam

varietate ornamenrorum fature , gratie , &

ho A

glorie. Reftat demum, ut compofitum ipfüm

gud p

diviniffimum ex humanitate ac divinitate coa-

5n, I t

äwmal*gï

lefcens confideremus fecundum aliquas fuas per-

Ms od

fe&iones & proprietates capitibus quatuor.

Q0 t

Ac primo quidem titulum Filii Dei expendemus:

"ltero nomina & officia Redemptoris infpicie-

um m n

mus: Zerfio exhibebimus titulos honoris & po-

lum rdro)

teftartis Chrifti: Quartoadorationem; quae Chri-

Venma

ttüumreüms

fto, & aliis ad Chriftum fpectantibus impendi

& of

folet , afferemus.

gt

CAPUTTL

ia ]

fitz, m

De titulo Fili Dei.

tsl

At db

ARTICULUSI

Ua a

Urrum Chrifius Homo fit. Filius Dei verus&tg sa-

A

tuvalis ?

R, iv R

:

elitanus in Hifpania Epi('cof-

pf V

"T O'a £. FelixUr

i

j 'O,q

U lmï

pus ad Elipan

dum Epifcopum Toletanum

Pt

pofl |

percontantem , an Chriftus , fecundum quo

MOf

homo eít; dicendus fit Filius Dei proprius; an

adopti- *

"gt h

)

lTION;

Vzrns! DiviNt.

31

!IOIIV'

adoptivus , refcripfit, dicendum effe Filium

Dei adoptivum : eo quod fecundum divinitas

Dd

tem quidem fit Filius Dei natura; fecundum

i

humanitatem vero Filius Dei fit non natura &

enere, fed adoptione & gratia.

pb f

Heerefis ifta primum profcripta eft in Con-

4m [orís

eilio Foro - Julienfi Paulino Aquileienfi preefide

) CU

A. C. 791. füppreffo auctoris nomine.

5 Britg

Anno fequenti cum Felix in Concilio Ra-

pq(num i

tisponenfi , prafénte Carolo Magno errorem

NUf t

fuum,; iterum a Patribus damnatum, pro vi-

us

ribus tueretur; juflu Principis ab Apilberto Ab-

bate duétus eft ad Adrianum I. S. Pont. coram

Is qut

quo revocavit herefim , & oblato libello , fa-

ht

Tsf

nam fidem jurato profeffus , & ad Ecclefiam

hrontiiy

fuamn redire permiffüs eft.

ia o

Verum cüm ab Elipan

do ad erroris pátro-

ciriium refümendum inductus fuiffet; a PP. Con-

Bo t

cilii Francofordienfis an. 794. cui interfuerunt

'Theophylaétus & Stephanus fedis Apoftolicce

egati , ambo illi Epifcopi ; nifi proxime refi-

puerint, damnati funt.

j

Poftmodum in Concilio 57. Epifcoporum

Romee coacto an. 799. Felix ob libellum hzre-

l

ticum; quem contra epiftolam Alcuini, qua ad

j vtl

faniora confilia

oft C. Francofordieníe revo-

cabatur, ícripferat , iterum anarhemate per-

culfüs fuit. Sed anno eodem in maeno Con-

d

cilio, quod Imperator Aquisgrani in palatio füo

J Ti

«o6git, poft prolixam & obftinatam cum AL

-cuino difputationem, errorem faum cum fletu

s g

" P[OPW

LÀ

reyOca'vit.

Incertum autem eft , utrutn in fü-

il

Ü

á

cepta

Dz INCARNATIONE

Vr

$32

- fcepra fide orthodoxa conflans fuerir. - Nam

Tg,g'fw-ïf j

S. Agobardus Lugdunenfis Archiepifcopus füb

jgpi P

*Ludovico Pio, fidem ipfius ex fcbedis poft

p

ejusdem obitum repertis fufpectam reddit. Ne-

que de Elipandi feria converfione documenta

a

m E

extant.

|

AVota. 17. Dum quaritur , an Chriftus ; in

ïiJ» 1 W

g a

quanrum homo, fit Filius Dei, v8 z quagzum ,

non accipitur reduplicative, nec enim humani-

r iunt

sst

tas eft caufa & rario; ob quam Chriftus eft Fi-

L f

lius Dei, nifi in latiffima & metaphorica figni-

zdh

ficatione, qua emnis creatura, praefertím ra-

fexftdi

à

|

;

tionalis, filius Dei dici poteft. Sumitur ergo

i

qà i quautum bomo , fpecificative, an Chriftusin

humanitate fübfiftensin humanita re ipfa habeat

ii

ttedii, Ü

habitudinem ipfam feurelationem filiiad Deum;

non quidem realem illam filiationis naturalis ac

t f

LE

perfonalis , qua fecunda SS. T'rinitatis perfona

t uf

conftituitur ; fed relationem rationis, filiatio-

211

nis, qua fundata fit in gratia unionis hypofta-

tice , includatque communicationem ejusdem

r

bearirudinis & hareditatis eterng : quae qui-

dbmpri

rl

dem dignitas infinities fublimior eft filiatione

hii

fundata in gratia habituali , qua puri homines

filii Dei adoprivi redduntur.

EY (wlüdüm

Dico. Chriftus, inquantum homo, eft ve-

mmm

reFilius Dei naturalis, & nonadoptivus. Pro/. f.

ts

Lucz 1.v.35. ait Angelus: Quod ex te za[cetur

t wj

RUERT

Jauttum , vocabitur Filus Dei. Rom. 8.v. 32. Deus

preprio Filio fuo t5 pepevcit , [ed pro. nobis oumi-

nl

bus tradidit zlum. Joan.x. v. 3a.. F'idi Spivituf

ts

defceudentem . quafi columbai de celo, eg manfit

Z

uper .

Ri

UONE

Vrmnrzi DiviNi.

533

i füeg

N

ul

Vütnfo.

Ex

Juper eum .. . €9 teffimonium. perbibui ,. quia hi

& d

n

L

lj ?

ef Filius Dei. Hebr. . v.2.. Deus locutus ef? no-

Md

.

bis in Filo , quem confütuit bevedem univer[o-

It diry

vum.

Atqui hec de Chrifto ut Deo nequeunt

accipi ; e

rgo , tefle S. Scriptura, Chriítus ut

Íta at-

t Cri

homo, e

it

verus proprius Filius Dei.

LU

gumentatur Adrianus L. epiftola ad Epifcopos

Cenim hp;.

Hifpaniee recitata in. C. Francofordienfi: & Cy-

Chrfts r

rillus Alexandrinus l. de Fide ad Theodofium,

lr l)

&l. r. de Fide ad Reginas. t Epifcopi Iralie

a Dhelrtim n

in libello Sacrofyllabo contra Elipandum; a C.

- Tunir v

Francofordienfi approbato, & ejus juffü ad Hif-

?

M nl

p

anie Epifcopos miffo ita fcribunt: Perruscoz-

[2

bt

f

offus eft Chriflum verum Filium Dei: &? fu beve-

ventba t

zice dicis, Chriffus eft adoptivus * fiugeres fovtalJe

aD00 r

€2 diceves, [ecuudum bumanitatem eum Filium Dei

confzffas efl. —.Sed quomiam cum additamento dixe-

Trüitpe

vat: Jues Filus Deivivi, omnium beveticorum

r

ora fidei pugno attrivit ; Chrifli namque nomen ab

irré l,

inm i

bomine , quem a[fJumpfit , accepit.. Vx infra: quam

adoptionem praviffimo fenfu ad Cbriffi voluit traus-

X: quu

fevve bumanitatem.

x df nl

Prob. II. Adoptandus ita deber effe extra-

ipuri o

feus, fecundum fe totum' , ur vi'originis fuae

| homo;:

j

l

non habeat jus ad hereditatem ántequam ado-

prtetur; ergo Chriftus, in quantum homo;

i J

^

»

';

nullo modo dici poteft adoptivus: nam etíi fe-

TL

l

cundum naturam humanam precife fpe&tatam;

om. 9. 3;.1

ig

nullum habeat jus, ramen fecundum perfonam

il nf

e:equit dici extraneus, fed habet perfectum &

. J

naturale jus ad haereditatem. Ergo. Hincrecte

'argumentantur Patres C.. Francofordienfis in

,f f»'(/g ] W':,

Aul.3

epift.

vt

$34

D INCARNATIONE

AT

epi&t. ad Epifcopos Hifpanie, & libro Sacro-

fyllabo: adoprario eff opus. meve cavitatis &9 gra-

MPMM

, qua Pater , quem proprium € uaturalem fi-

" Mi

lium son babet, fibi copulat. adoptioue : Atqui in

r

Chrifto Homine zoz erat. Deusr per gratiam , ut

F;;p,f;iï/hlïfl

àn cateris 4 fed effzutialiter. per naturam ; evgo

rrquia

unita$ per[one , que in Det. Filio efl , adoptionis

sl

zollit iujuriam.

m

Prob. I/I. Ceteri Homines & Angeli funt

uf )

filii Dei adoptivi propter fanctitatem acciden-

d

glïl

talem gratiz habitualis: atqui Chrifti humanitas

X TU

pratereaex unione füb(tantiali Verbi Sanctifica-

indanm a

tur fübflantialiter; ergo haber jus intrinfecum,

uj prinp

effentiale & neceffarium ad hereditatem. Ergo

daden t

Chriftus quatenus homo fpecificative fumptus,

fpeciali modo eft Filius Dei, ergo non adopti-

IT

u

jem in fenfum B. Au-

TTE

vus, fed naturalis.

Bd ab

guítinus ]. contr. Secundianum c. 5. Lege , inquit,

E

Vint, i

Jevipturas . usquam invenies de Chriffo diium;

E7

quod adoptione fit. Filius Dei. « De nolis autem fae-

Winadyi

filfane legitur ; accepiftis Spiritum adoptionis

fillorum. . Zliud eft euim per Patris excellentiam

fom ]

!

effe unicum. Filium Dei ; aliud. per amifericordem

Wttamy

gratiam accipere poteflatem. filios Dei fievi creden-

Eu

£e$ in eum, . Merito ergo Adrianus ii laudata

At n

toine

epiftolà rejicit adopzionem Sfefu Chrifl Filü Dei

ecumdum cavnem tamquam pevfidiam: quia boc Ca-

Hs

]

D] fequ

t

£bolica. Ecclfia numquam credidit , numquam do-

eutf.

J

TT

e

d d

MUU g

ARTI.. LU

VrnBI Divist.

$35

! & Hbf() Sgh

ARTICULU S H.

Ti

E t

Refpondetur ad Objetiiones.

*

LL

I. Nihil prohibet , Chriftum (ecundum

Wþü'gmtllzm, l

O

umaniratem dici Filium Dei adoptivum.

'laturmj- n

Ergo. . JV.74ntec.. Rationem clariffime reddit

) (/l ) ll(füþryï

S. 'T'homas q. 23.a. 3. ita differens: Pilatio pro-

prie comveit bypoftafi vel pev[one , uon autem na-

Y n

zure: unde &j an 1. p.q. 33. 4. 2- 69 3. dichum eft,

PTO CC

quod filiatio eff propvietas per[onalis.

In C/m]ia

Ub

nutem 1uon efl alia per[ona vel bypoftafis , quam im-

ereata, cui comvenit e[fe filum per naturam.

Di-

k

D NT

&um efl autem art. praecedente, quod filiatio adoptio-

"um p

nis efh participata fmmilitudo. frliationis naturalis.

AVon autem vecipitur aliquid dici pavticipative, quo

T :

9 m d

per fe di

cituy. Et ideo Clriflus . qui eff Filius D

hn ]

naturalis ,

zullo modo potefl dici filius adopticus.

Ef

Secundum autem illos , qui ponunt in Chriffa duas

P

perfonas , vel duas bypofafes , [eu duo [uppofita ,

.

[j dlm,

71

niam t

bil vationaliliter probibet ,. Chriftum. bominem

dici filium adoptivum. | Ubi S. D. ex C. Franco-

m at

fordienfi notat Felicem & Elipandum Neftorii

it t

v tf

impieratem recoxiffe.

Jnfl. .. Gratis dic

irur, quod üliäiio ranrumn

i fiti

mus i

füppofito conveniar; ergo Chriftus fecundum

naturam humanam potuit in FiliumDei adoptari.

Oi Ro

R. A. "dutec. Sicut paternitas ; quia peneratio-

mqui

nem fequitur , non convenit naturz : ita nec

patfivam.

h numw

filiaio cum fequatur generationem

Ideo in divinis enuntiationes ifte : za/ura feu

*deitas genevat , natura divina efl gemita, beereticae

irr,

J

fünt ; iftie vero: Pater generat, Filius gign

.

L14

funt

Vg

$36

Dz ÍNCARNATIONE

j

funt orthodoxe. Teitur relatio filíationis ulti-

1elit PI'OF

mum generationis terminum , feu füppofirum

Nam -ficut

a

denominat, mon vero . naturam.

operationes tribuuntur füppofiro & nature;

((-hv . ä!,'?. t

quamvis per naturam , fiveia natura füppofito

conveniant : ita & effe haredem íeu habere

g

jus ad heerediratem eft propria denominario füp-

ofin, & non nature,

L

gl

Jufl, 2. Chriftus non eft Filius Dei natura-

lis fecundum humanitatem , hoc enim non ha-

g

bet ab humaritate; ergo qua homo non eft Filius

xmïg&m.ut |

r t

Dei naturalis, ergo adoptivus. & C.,477. dift. Con[-

Si accipiatur «ó 4ua Homo, reduplicative, quafi

wigm u

humanitas effet ratio propter quam Chriftus

v m

fit Filius Dei naturalis , tum equidem qua ho-

As

&f

mo non eft Filius Dei naturalis C. fi r qua 77o-

710, fümatur fpecificative, in recto tantum de-

ufimptia

zi d

nominando hoc füppofirum humanum, tum

Chriftus , qua homo ; non eft Filius Dei natu-

t

ralis N. « qua Hono, fignificat hic tantam ra-

PL

tionem,' propter quam non repugnat Chriífto

t df

effe Filium Dei naturalem : nam etfi fit fuppo-

'4 r

firum hujus nature humane , nihilominus ma-

t v

net füppofitum Verbi, unde abíolute repugnat,

Rüe um

ipfum effe Filium Dei adoptivum.

Wf d

Iufl. 3. Fumaniras Chri(ti per gtatiam unio-

Wt

nis hypoftaticee confecuta eft. fanctitatem & jus

m d

ad bona Dei : atqui quod quis per gratiam af-

It lo

fequitur, non habet per naturam ; ergo faltem

; Mu

humanitas Chrifti per gratiam unionis facta efl

&Um æcpüü

Filia Dei adopiva. & diff. Maj, Chrifti u

: &þer ttíng

Vou

Vrnsi Drvisi.

537

j fl i

fiitasfäd&itatem', & jus h&reditatis: étifecuta

r (".PPOHQ:

eít immediate, proxime & forimaliter per gra-

J Nä

Il ln

tiam unionis N. confecuta hoc eft mediate; re-

i

V i

inote, confequenter & quafi effective C. Maj.

Afürg o

€2. Conc. min. diff. eod. modo Con[eq. . Si formali-

LE

ter & proxime confecuta fuiffet fan&titatem per

fnomman'uruf,

unionis gratiam C. fecus IN. gratia unionis eft

ratuita & benevola affumptio humanitatis ad

ls D namp..'

efTe fübftantiale Verbi , qua proxime confequi-

: m q0n

tur, ut fit natura Verbi propría, deinde per

LEU

Verbum ipfuüm ut formam fübftantialiter fancti-

«CAIH.M.Gm |

ficatur, & jus infruftrabile ad vifionem bearam

t i

confequitur.

Quapropter gratia unionis eft

t qun nj

caufa remota, & quafi efficiens fanétitatis füb-

qin qul

ftantialis , jurisque ad hereditatem: ambo enim

IMLIT.

hac íe tantum confequenter habent ad gratui-

tedotond

tatn affumptionem iftam a Verbo , tamquam

lmm, n

caufà formali & immediata fanctitatis

& juris ad

Ts n

hareditatem.

l totm v

Ijfl.4. Per gratiam umionis humanitas fal-

ia Cond

tem mediate affumpta fuit ad fanctitatem ; &

aft ff

ad jus hareditatis ; ergo fic faltem dici poteft

hlomins

adoptata. . JV. Conf. Adopratio eft affüumprio

períone extraneg ad hzreditatem ; atqui hu-

lt m

j

manitas affümpta nec eft perfona , ut conftat ,

neque Deo extranea, cum pertineatad integri-

trmo

dul

12

tatem efle fubftantialis Verbi incarnati ; ergo

neque humanitas affumpta ; eft proprie adopta-

u

m, «

ta; neque unionis gratia eft adoptatio : cum

nions ts

eenim hec perfonce conveniant, Verbum ipfüm

'

ad hze-

!

per unionem foiïrct eratuito affumptum

, Chrirïihä'

5

!b

$58

Dg INCARNATIONE.

pl

redittem patriam , ad quam jam natura füa jus

habet;

j t

Infl. s. S. lreneus 1. 3. c. 21. ita fcribit: Qui

u

Filus Dei efl, Pilius Hominis fattus efl, 9 com-

;'f,.'ylllw EQO H

s It

mixtus - Ferbo Dei, ut adoptiouem percipieus fiat

Fülius Dei. & S. Doctorem dicere , quod Fi-

d

u & 0

lius. Dei flius hominis faétus , commixtus fit

Verbo,.ut homines ceteri adoptarentur in fi-

;;mo EE.'L

lios Dei. . Siqui alii Patres cum S. Hilario l. 2.

T

de Trinit. dicunt, in Chrifto carnis humanita-

m

ml

tem .adoptari, adoptionem improprie acci-

piunt, ceu.quod per gratiam unionis humani-

j

tas in fuppofitum divinum fuerit affumpta; ut

fv

modo ad Inít. 2. expofüimus.

du n

at f

Qb. 1J. Effe&tus formalis habitualis pratiee

eft conftiruere filium Dei adoptivum: atqui

r

Chriftus. habez plenitüdinem habitualis gratie

thyins P

fpeciei ejusdem, qua czeteri homines adoptan-

dnndgi

tur; ergo etiam eft Filius Dei adoptivus. .E

b dgndn

difl. maj. effe&tus primarius gratize habitualis eft,

p

conftiruere Filium adoptivum NN. efiectus ejus

Fl

fecundarius eft ille C... & cozceffa anin. difl. con[.

d ütamm

Si Chriftus effet capax hujus denominationis C.

'ff/m, b

fecus N. — Effe&us precipuus ac

rimarius

MT

ratie habitualis eft, reddere fubjectum Deo

MR t

gratum & fanctum: hic Chrifto homini ab ha-

Hf

bitu gratice neceffario tribuitur,

Adoptio au-

qUæWïUM

rem; cum fit effectus fecundarius, fignerque

l N

perfonam extraneam, communicari Chrifto

UT

non poterat, qui eft Filius Dei naturalis. . Qui,

&i Cs

a Patre heres teflamento fcribitur, non ideo

Em

adoptatur, nec de novo conftituitur filius.

, b

tT

Vznsi DiviNi—

$39

IJLJ i natm [u! l

Inft. S. Auguttinus]. de Predeftin. SS. c. 15.

Ea , inquit ; grazza fit ab iuitio fidei bomo. quicun-

TM

que Chriflianus , qua. bono. àlle ab imitio factus eff

LT

Chriflus. Ergo. — w. JV. Conf. Auguítinus tan-

U

tum voluit, ficut affümptionem humanitatis

Km; QLCL

nulla preecefferunt merita , ita juftificationem

- CO

peccatoris & converfionem ad fidem. gratis

ODfafentur

omnino fieri,

n

Obj. L. Quamvis Verbum fit de fe füppo-

s Domgn

fitum extraneum humanitati , poteft támen na-

Dpronre a

tura humana facere , ut illud fit filius naturalis

ts hn

B. V. Marie; ergo natura extranea humanira-

1 n

tis poteft viciffim facere, ut fuppofitum Verbi

divini unitum etiam reddarur extraneum ; &

)habm» fj

D

capax filiationis adoptivee refpectu Dei Parris.

dhyrn;

n

&. |V. Cozf. Ut Verbum fiat filius extraneus fcu

Lj

UT

adoptivus Patris eeterni, deberet amittere pra-

tsl

dicatum aliquod, & non effe Filius Dei natura-

:

']

i

ais g

lis, id quod repugnat: ut vero fit Filius natu-

vlidssd,

ralis & proprius Patris eeterni , & Matris Vir-

L i

"

inis, nihil amittit, fed aliquid acquirit, unien-

i. j

do fibi naturam humanam. — Nimirum ezrabili

)minationk

smyflevio , ut canit Ecclefia , id quod fuit perman-

Ym

K

fi£, &5 quod mon evat affunpfit. Supra autem de

wbyectun:

;

idiomatum communicatione indicavimus ;

ea

'homini i

fola preedicara fimpliciter de Chtifto enuntiari,

Mp

qua perfonee Filii Dei non repugnant.

às, pf

Infl. Non minus inter fe pugnant dominium

nian V^

& fervitus, quam filiatio naturalis & adoptiva:

wb Qatqui Chrifto proprer duas naturas attribuitur

bitr, od

effe dominum & fervum ; ergo fimiliter poteft

yinr s.

ci attribui. filiatio naturalis & adoptiva.

g. IN.

aj.

!

j4o

.Ds INCARNATIONE

.-läüj)l

[a

Maj. Cum S.'Thoma q.23. a. 4. ad 3.dominium

) i ,Ubü

ygnit v

& fervitus comirantur etiam naturam; ipgitur

cum in Chrifto fit naturaindependens & depen-

yumé

tper

dens,ratione harum recte diciturDominus & fer-

Ka

vus; omnis enim crearura eft effentialiter ferva

o

MC

Dei, eique (übjecta: filiatio autem non convenit

Bu d (

fuppofito mediante natura, fed immediate ratio-

TL

ne füi ; unde non denominat naturam, fed füppo-

T

fitum. Cumautem in Chrifto hoc firunum dum-

jibr; n 3

taxat, unica etiam inipfo eft filiatio, nempe natu-

g

ralis.

h A

Ob;.IF. Chriftus non eft Filius Dei natu-

u J t

ralis, nifi qua ratione eft eternus : atqui non

De Q

Y

Y

eft eternus prout fübfiftit in natura humana,

hmd; q

3

Ergo. E. djff. Mij. . .. nifi qua ratione eft ae-

fofo t Fl

ternus zternitate perfonz C. . .. etiam eererni-

10, qun

tate entiratis diflinctee realiter à perfona füa N.

toi t

difl.etiam min. Non efteternus prout fübfiftit in

us Troitts

natura humana , fi eeternitas negetur formali-

& Cf

terde perfona Chrifti N. fi ternitas negetur de

t C To

conífortio nature humanz Verbo juncteC. ut fit

TT

naturalis Dei Filius, füfficit; ipfüm habere eterni-

tatem filiationis & perfonze füe; nonvero opus

lesetni W

n q

eft, ut fecum ab eterno habuerit entitates alias

diftin&tas, a quibus remporalirer nominatur.

PT

g

Iufl. Non dicitur filius naturalis ,. nifi re-

fpectu illius, ex quo naturaliter generatur: at-

O

Wt

qui Chriftus ut homo , & fecundum humani-

ratem non naturaliter generatur ex Deo ; ergo

Mp

tia ff

fecundum humanitatem non eft filius Dei natu-e

E

ralis.

E. &f). mis. Chriftus fecundum huma-

omg ls

U

pitatem reduplicative acceptam , prout in hu-

Afm&d

mani-

lr

VznBI DiviNL-

$41

Hlyiy

manitate exfiftir; non naturaliter generatur ex

Deo, qiafi fübfifterein humanitatefir effe Filium

Wt

Mienii

Dei naturalirer C.Chriftus;ur homo fpecificative;

non naruraliter generatur ex Deo N. non dici-

PO

QGl

mus, quod in Chrifto humanitas fit ratio filia-

tionis, ficut eft ratio patiendi & moriendi; fed

T1LOn

medate

folum afferimus, quod fuppofirum illud , quod

in natura divina eíft Filius Dei naturalis , non

m f l

j

definat effe tale per hoc ; quod in humanirate

).C Cünmay

fubfiftat; nam hypoftatica unione effcitur ;

Ttempe n

quod fit homo Deus, & Filius Dei.

Ti

Ob;. F. Debet prarerea admitti in Chrifto

filiatio Dei naturalis temporalis fundata in unio-

VüS: t

ne cum

O f g

erfona divina , que ipfi conveniat ut

homo e

j

; qua nec tam proprie, necineoderm,

qu d

: ..,C[idmæ[cf.:

fenfu fit Filius Dei naturalis; quatenus eft ho-

mo , quam prout Deus eít ; quaque evaferit

Fipei f

rf

non tantum Filius eeterni Patris, íed etiam to-

tius Trinitatis. E. JV. /Zffert. Altera h:ec Dei

tettr i.

filiatio in Chrifto Patribus fuit prorfusincogni-

Yi g d

ta.

Sane C. ''oleranum XT. verba illa : £ o

J Md

Tbereeur.

Filius sneus dilehus , intelligenda effe refpecu

Patris eeterni pronuntiat.

Neque etiam Chri-

nonveroogz;'

iLentits]

ftus füi ipfius , aut Spiritus Sancti filius nomi-

nari poteft: álias fui effet & pater, & filius; .

* nomindy

quo abfürdius nihil.

Deinde ia filiatio non re-

whlis, n

cipererür in perfona, ut Suarefius putat ; aliàs

, generamrrä |

erfona Chrifti effer Filius "Trinitatis : neque

um N

reciperetür in humanitate, ut Vasquio videtur;

recDu;d

quia filiatio perfonarn fequitur.

Denique licet

f lus u

*non omne genitum fit filius, ut conftat in ver-

'ecwldllm I'W |

mibus, fructibus; ovis; tamen omnis filiuse

ft

P

! Pwmmä:.- 1

n .

gent-

I

$4*

Dr INCARNATIÓNE

« Dea

enitus : atqui Chriftus non eft genitus a tota

ia

rinitate; nam licet unio humanitatis cutn Ver-

(

bo totius Trinitatis opus füerit, non tamen di-

"

cit habitudinem genit, fed facti. Igitur recte

4 J

|

S. 'Thomas q. 32. a. 3. ita concludit : zu//o modo

( M

d

debet. dici. Chriflus filius. Spivitus. Sanfli , neque

etiam totius Tinitatis.

,i';r [rnttt.

M

l

J

Jnfl. y. Adrianus in epift. cit. ait, vocem il-

;;.lï'tr*. &

lam: 4 eff Pilus meus dile&us , i quo mibi bene

dn i

W

i

complacui, non tantum ad Patrem , fed ad to-

tam Trinitatem referri; alias enim dixiffet fitn-

ts m

vjetitte t

pliciter, p/acui?, non vero, complacui.

Ergo

ip tv

fecundum Adriani epiftolam Chriftus videtur

Filius effe totius Trinitatis.

E. IN. ,dnt. Non

f m

i, M

enim probabile eft, Adrianum voluiffe repupna-

re Patribus omnibus, qui verba illa de folo di-

PTOW

m dnt j

vino Patre accipiunt, ut tradit C. T'oletanum L.

in regula fidei edita ex preecepto Leonis L. Imo

Wm. y

Mi

T

C. ipfüm Francofordienfe verba illa foli Patri

qu

tribui. Dum ergo Adrianus docet , verbum

TT

U

N

l

complacui referri ad omnes Perfonas , non in-

"

Dio d

tendit, quod omnes füo nomine protulerint;

r

fm'.mpr

fed quod Pater qui loquebatur , dixerit, omnes

T

períonas complacuiffe in Chrifto ur homine,

Jufi. 2. Si hypoftafis Patris fübftantialiter

humanitati uniretur, ille in quantum homo;

W

M

lil

effet Filius Dei, non adoptivus , fed naturalis:

st

atqui tunc non effet Filius Patris , ergo totius

"Trinitatis.

Ergo idem de Chrifto tenendum

1 n

in quantum homo eft. — g. /V. r. propof.. Utique

11 r

talis homo non eflet Filius Dei adoptivus, cum

iär?n[es [Unï'n

non foret extranea perfona; nec tamen illico

ii

eífet *

li

Vznz1 Diviui.

$45

e&,ge"lrUs l

effet Filius Dei naturalis , eo quod non a. Deo

lts Qun)

per veram genefationém prodirer. ^ Hinc ne-

) Dion t

anrur etiam dug reliquae

"r

Ítantiae.

19

R:qquelæ' hu]us in-

Ilt: a,

Infl. 3. Talis. homo effet. (àn&us ratíone

] Sdfl&t, hi

unionis; ergo effet hares ; ergo filius. ' B« /V.

2. féq. Latius patet haeeredis nomen ; quam Fi-

t.' air, vocemE

lii: licer enim , juxta Apoftolum ; bene con-

11 odj

cludatur: eftfilius, ergo & hares; non tamen

11 fed d

viciffim dici poteft: eft heres , ergo filius.

m af f

Hiareditas enim in jure alio fundari poteft, non

'nþlüfui. Et

proveniente ex nomine filii: quiaSpiritus San-

E

étus jus naturale ad bona divina haber; etíi fi-

] A Am. X?

lius non fit.

lufL 4. Ydeo gratia habitualis facit filium;

vo!ui[ïerepug;

TU

quia dat jus ad heereditatem :; atqui talis unio

t Trbna

etiam daret jus ad haereditatem ; ergo faceret

Ui

fillum. . d. Maj. Habitualis pratia facit fi-

Ti

lium , quia fimpliciter dat jus ad haereditatem

hit; velun

IN. quia dat jusad hereditatem per adoptionem

145; t

C. Adoptio eft filiatio fecundaria, quia eft a(-

: rotdlt

fumptio perfonze extranez ad curam & guber-

iyerit; n

nationem paternam, & ad hereditatem ; pet-

t ho

inde acfi effer filius.. Solum ergo jus ad here-

fabfunti

ditatem, quod fundatur in generatione naturali

ptrom i.

vel adoprione, eít argumentum filiationis.

fa.

Aliud autem jus ad hareditatem ; quod nec in

generatione paffiva, nec in adoptione funda-

E

yido t

tur, non infert filiationem, fed conjunctionem

gliam ; fepe majorem adoptione: fiquidem &

"

D

parentes funr heeredes filii , ab inteft

qopiitid

D

ato iige li-

n t

j

beris decedentis.

í

nj

|

Dr INcARNATIONE

344

| Jufi. $. Filiatio naturalis & adoptiva conve-

j

D

"

"

j

niunr in ratione filiationis : atqui non conve-

J

À

niunt , nifi in hoc jure, quod utraque haber

4

Iu

gil

)[er Q

ad hereditarem; ergo filiatio in communiadae-

quate confiftitin hoc jure. Ergo ubi fuerir jus

at

g gt d

ad hereditatem ,. erit & filiatio. X. Curn Car-

l

dinali de Lugo d. 31. fe&t. 3. n. 33. J/f. Maj.

ii

Ambse he filiationes conveniunt. univoce

*

um

tU

ä

analogice & aquivoce C. Filiatio naturalis fun-

m

qu CWW

datur in generatione, filiatio adoptiva in affump-

atbl

tione perfonaeextranece ad curam & poteftatemn

atriam : hee vero rationes fundandi toto celo

a t

diftantes faciunt, ut adoptatus intuitu geniti fe-

qunn i.

o a n

re fe habeat ficut homo piétus ad verum. Ea-

qur Cs

propter admitti etiam non debet; quod in jure

fe, f ai

ad haereditatem univoce conveniant, ut Lugo-

ni videbatur : adoptati enim jus eft quafi pre-

pu$ Thon

rj ingt

carium, geniti autem naturale.

m m

Juft. 6. Si Deus Pater humanitatem affume-

ret; non poffer homo ille, in quanrum homo;

nm, qio

effe Pater Verbi aeterni, & tamen dicitur modo

Ti

Chriftus, in quantum homo , effe Filius Dei;

Db

ergo filiatio aliter convenit nunc Chrifto, quam

MI qe [

tunc conveniret paternitás ; nitnirum propter

^ht, w lg

jus; quod utrobique effet ad haereditatem. . &.

Wt lod

AN. 4ntec. Eodem fenfü, quo nunc dicitur hic

WE mm.

Homo Filius propter communicationem idio-

i W

marum, diceretur tunc ille Homo Parer: item

UTR

ä

eo fenfü, quo nunc dicitur hic Homo, 7 quan-

r

zum Homo; Filius, reduplicando füpra fuppo-

4, u T]

Ài

fitum , diceretur etiam tunc, 27 quautum Home,

At 1

Parer Verbi. In quo nihil apparet abfürdi, in-

At m

tellz- ,

li OSE

VERBI DIVINI.V

$45

telle&ta femel fignificatione & fenfü illius redu-

"-qm Ton (S

plicationis.

; umqne Wïï:

. Qb;. FT. Quamvis . communicatio idioma-

LOm

tum inter naturas & hypofta(in compofiti The-

Pfe. andriciadmittatur, haec tamen enuntiatio , C/rz-

(X CUIH&

Jffus m quantum bomo eff Deus , fimpliciter falfa

13) df

eft, tefte S. 'homa q. 16. a. 11.

Ergo etiam

It u

hac propofitio , Chviffus ,. in quautum bomo , eft

10 naturds t

Filius Dei , fimpliciter efferri non deber.

E. /V.

püinafi.

Coz[eq. Chriftus , in quantum homo , non in-

tb cludit ullo modo Deitatem, fed folam fubfiften-

Yi top gl

tiam & humanitatem ; ideo melius dicitur ,. in

quantum homo , eft Filius Dei ; quam Deus.

iif

sáven. [

Jgitur non tantum in fenfü fpecificativo vere di-

citur Chriítus ; in quantum homo , Filius Dei

, qulüg

Vetat; t]y

effe , fed etiam in fenfu reduplicativo : nam

j dul

juxta S. Thomam q.16. a. 12. hec propofitio :

]

Chriflus., in quautum bomo , eft perfona , dupli-

nututemfuns

cem fenfüm habet , primo reduplicando fupra

(garum lm

naturam , quo quidem fenfu falía eft; deinde

a dict m

reduplicando füpra füppofitum , quod includir

4fe Füns D

homo, fecundum quam acceptionem ut vera ad-

Chrfto, g.

mitfirur: arque hoc etiam Íeníü vere dicitur ;

mirün prr:

* Chriflus , ut bomo , eff Filius Dei , quia ut ho-

mo non folum efferr naturam humanam , fed

ereditit )

qunc d

hypoftafin etiam , que in Chrifto eft £iliatio

sicanotei

eterua. Ergo Chriftus ; ut homo includit fi-

,liationem naturalem; ergo ut homo, eft Filius

m u

.Homo; "'*

Dei naturalis in aliquo fenfü reduplicativo.

Jifl. Filiatio eft forma conftituens filiumcum

v fgue

éubje&to proportionato: atqui Chriftus ; i

jr um

fübjectum proportio-

g

" e

'- quantum homo ; non eft

n ]

ïiä.tum

[j

$46

Dr INCARNATIONE

"

natum filiaionis eterne ; ergo.Chriftus it

qamantum homo , non poteft

ici Filius Dei.

W[ES, lt

jmü&

Prob. mis. Filius eft, qui oritur vivensa viven-

te in fimilirudinem naturz: atqui concretum

(i

VIn

ex perfonalitáte & natura humana precife, non

eít vivens a viveütte in fimilitudinem nature,

illud enim concretum fic acceptum non eft Deus;

ATI

1,"','

1

L

il

ergo ut fic non eft fimilis in natura divina ; er-

I T:

"B

go ut fic non eft Filius Dei naturalis , fed qua-

WQ!I |

tenus includit etiam naturam divinam , quam

tamen Chriftus , in quantum homo; nullo mo-

ob

do includit.

X'

gt

. diff. min. Chriftus in quantum

homo,non eft (übjectum proportionatum zeter-

vigiti; q

nz filiationis in fieri , feu generationis [5 in quan-

TO

tum homo, rion eft fübjectum proportionatum

t tU

eeternz filiationis in facto effe , five non eft ha-

s i d

bens terminum ultimum & adaequatum genera-

imyu; d

tionis divinge & eterne ÍN. min. & Confeq.

li etrum,

Prolationem etiam difl. Filius in facto effe, &

tUt fe;

prout habens terminum generationis eft , qui

yie ol

oritur vivens a vivente in fimilitudinem natu«

pniting

reC. Filiusin fieri , & prout fignificat idem

Htl

quod

enitus; eft qui oritur vivens a vivente

2 ;ïm(;e) i

in fim

j

I

tudinem nature .

Sicut in humanis

nemo formaliter denominatur genitus a natura

od

n

m',"fm"—*if; Uä

quam accipit ; fed a

eneratione ipfa, quae eft

N

y

via: itain divinis F.

Y

us denominatur formali-

oïïtamR

"ls

Ti

ter genitus , non a natura divina , fed a gene-

ln

atiun's[mm

ratione seterna, qua naruram accipit.

Quo

lii ] Ü

feníü (icut a generatione dicitur genitus, fic ab

V ii

eadem dici poteft filius quafi in fieri feu funda?

i

.divemlmïde

£nentaliter. Qua etiam ratione Chriftus con-

Cre

LJ Ikd

üän&c afg

u

d

Vznz1 DiviNr.

,&

Cti

$47

1

i

cretus eX hurranitate & perfonalirate Verbi , fic«

hi

ut eftgenitus ; ita dicitur Filius; licet ut fic

WViVensau

aqu COH('[QT

non fit filius in facto effe, hoc eff, non fit ha-

bens naturam divinam ; rifi folum quafi ih fieri

m'ä Pfæcife,;:

&in via, quod ad filii denominationem füfficit,

itety n

m nonef]s

ARTICULUS li.

t d

l

Quomodo intelligendum. quod dé Chriflo dicitur

uraþ's, f r

Wläm ) Qu

Rom. 1.v. 4. Qui predefGinatus efl Fius Dei ?

109, o

Ota 1. Bifariam accipitur preedeftinatio , pri-

t qunt

N

710 eft eeternutri Dei decretum de re iri temri-

Vg

pore facienda ; quo fenfü oinibus fübftantiis

tüs a

€reatis accommodatur.

Secindo item eft Dei de-

D

cretum eeternum dirigendi creaturam rationa-

i, ienmdh

lemi ad finem füpernatüralem. — Preffius vero

lts

fümpta , dicitar voluntas Dei dandi alicui glo-

ia d (f

fiamn seterrnam , & media infallibilirer eo cort«

r bdi d

du&tura; five; ut cum Auguftino l. de dono

njiid, qi

perfever. e. 14. loquamur : Prafcientia e? pre-

j t

paratio bencficiorum Dei , quibus certiffime liberan-

dmilat

zur, quicunque liberantur. Ubi tria experidi opot-

NenS a Yiv

tet ; primum ej? , a&tus providentise divitiee decet;

r hu

neritis ; quee eftipfa praedeftinatio : Deigde crea«

efitus 417

tura rátionalis, qus preedeftinatur ; ac dicituf

t 'lpfaa qu

obje&tum pradeftinationis : deziuéid ad quod

ninatur tv

tationdlis fübftantia preedeftinatür , qui praede«

ftinationis tertninus eft,

m, ij

ao v

Nota IJ. Cuin presdeflinatio tati rationie

r p

àctus , quam fecundurn fua objecta ; & termi«

ul

nos diver(imode confiderari poffit , ütbreviter

4c diftinéte argumentum iítud pertraétemus;

j Clmfm!?

Mm 23

€ott

-

*

Dr INCARNATIONE

[

5458

conclufionibus pluribus queftionempropofitam

u

g(/l

ii

i

m

explicabimus.

Dico 1. Subftantialis unio nature divinee &

JJ

J

humanee in una Filii Dei perfona ab eterno fuit

divinitus praedeftinata. . Arque hoc fen(u Jefus

m

g d

(v

il hr

Chriftus , Rom. 1. dicitur effe predeflezatus PFi-

lius Dei in virtute. & 1. Cor. 2. v. 7. idem Apo-

gt $

ftolus ait : Jequimur Dei fapientiam n myftevio,

|

que abjcondita efl., quam predeflinavit Deus ante

m t

ficula in gloriam noftram. & Ephef. 1. v. 9. ap-

:ghciwdidwe*

pellat illud Sacramentum voluntatis Dei.

-aïgendmnc j

Ratio petitur exS. Thomaq. 24.a. 1. ( . Pree-

gt

deftinatio ex ufü Theologorum potiífimum ac-

t d u

comrnodatur operibus gratiee & glorize aliquan-

(lesia Q

do futuris , atque a divina providentiaab zterno

apuüt, n

preordinatis : atqui hypoftatica unio eftmaxi-

ttiucenm

murm opus divinee grarige , quod Deus abfoluta

d bt

& efficaci voluntate ab :eterno voluit ; ut intem-

Tiiee a

pore fieret. Ergo. "Thefis ifta certa fide eft in-

dubitata.

! Indldi

t d o

- Dico II Chriftus abfolute fine determina-

Gierdünrr

tione in fübje&o & preedicaro vere ac proprie

ttüctys: )

dici poteft prédeftinatus : Verbum autem feu

Filius Dei non poteft dici praedeftinatus ab eter-

SWL ',' &) bel/l

fittfto h

no , ut fit in tempore , nifi cum relatione ali-

Elmgümln

qua ad terminurm.

]

jaity

Pavs 1. eft S.'Thome nuper cit. & aperte

j

illn

traditur a B. Auguftinol.de predeftin. SS. c. 15.

& de bono perfíeverantie c. ult. & tract. 105.

UI

fto,

in Joan... Chryfoftomus etiam & PP. alii colli-

gunt ex 1. Cor.2. v.7.. Quam preedeflhigavit Deift

&I0Ddoy

?0 nj

* apte facula , & 2. 'Vim. 2. v. 9. Secundum propo-

" quis

"l

VERBI DlviNI.*

549

fitum fuum €9 gratiam , que data eff mobis in Cni-

Ft ex illo 1. Pet.

Lun d'wirg.

fto Sfefu ante tempora feeculara.

1. V. 20. i immaculati, precoguiti quidem am-

It d) Ed

Hl nj

1e mundi conflitutionem , manifeflatà autem novi[-

fmis temporibus. Unde Conc, Toletanum XI.

Ddf

"T' 7' idem A-

de Chriílo : Per boc, inquit, 4uod de Maria

hn p j

€j

F'gine natus e/i,— e? preedeflinatus. effe cvedendus

lt Dy;

- Suadot etiam mtz'ö,/ifpm indicata. Cum quis

L g

fimpliciter dicitur effe praedeftinatus, vel hoc in-

] N

teligendum eft ratione exiftentie ; ut exiftat

40

aliquando in rerum natura, velratione beati-

hm

tudinis, ad quam eft ordinatus : atqui hoc füb-

lod

fiftens in duabus naturis, quod Chrifti nomen

Nntbam

t d

exprimit, jam ab srerno preedeftinatum eít,

ut fir in rerum natura ; & Chriftus vel maxime

i Dd

eft ad beatitudinem electus ; ergo Chriftus fim-

Yi ts

pliciter & abfolute poteft dici praedeftinatus.

um dl

Pars II. eft ejusdem S. Thomse ad 2.S. Bo-

naventure & communis Theologorum. Nec

j dermi

difficile redditur ratio difcriminis inter-has duas

n

enunciationes : Zerbum aut Filius Dei eft prade-

yum attemà

flinatus , & Chriftus efl predcflinatus : nam cum

linisbe:

predeftinatio actum mentis fignificet , applicat

n telto

fuüum fienificatum fubjecto formaliter accepto ;

|

igitur cum de Chrifto dicitur, ipfum afficit, ut

st

fübfiftentem in duabus naturis, quo quidem

ln

fenfü vere pradeftinatus eft: at cum dicitur de

j k

Verbo , de Filio Dei, tribuitur illi fecundum

TU

de; nonergo, proprie loquendo, veraeft enun-

vll

tiatio , niíi addatur determinatio : 77 quantum

[]

bomo , qua fatis explicat

ür, Verbum non fim-

».&WP?

/

Mm 3

pes

|/

d

Dr IxcanNATIONE

liciterad effe , vel ad beatitudinem , fed fecun-

n

yua

U

dum quid predeftinatum effe : prout etiam di-

]

"

;inrc

citur preordinatum , ut uniatur humanitati ;

)

item caro factum.

d

Dico JZ.. Vera eft hec- enunciatto : Chri-

YUO

flus , in

quantum bomo , eff pvedeflinatus effe Fi-

Imt

Jus Dej. lta TT. paffim cum S. Thoma a. 2.

ii

Prob. avgumento $. Thome. Ut quid predeftine-

f

rur, fufficit, quod fübje&tum potuerir non ha-

n

st

bere hunc terminum : atqui hoc- füuppofitum

Chriftus ratione naturze humanz potuit non

pritan,

habere filiationem Dei , hanc enim natura hu-

v ii

mana non includit effentialiter , ergo poteft hoc

a

fuppofirum ratione humane natu

rae preedefti-

nitqn

nari ad filiationem Dei.

Idem S. D.a. 1. ad 2,

godtm t

& Bs

Pradeflinatio , inquit , aztvibuitur pevfone Cbri-

L...fecundum. quod fubfiflis in natura bumana.

Inila

Unde cum dix.

Wjet "doflolus : qui fa&us efl ei ex

p

emine David fecundum cavge

.

m fubunxit : qui

"utem; qu

£redeii

uatus efh Pibus Dei im virtute , ut. daree

p

enteligere , quod fecundum boc , quod eft fatlus ex

T g m

femine David fecundum carnem

» €ff pvedeflinatus

Ym d

Filius Dei in virtute,

Quamvis emim [tt natuvale

AOf um

9Ji peyfonee fécundum fe

confiderate , quod fit. Fi-

Ti n

lus Dei in virtute , 00

« tameu eflei uatuvale [ecun-

zwmmwaæ

dum bumanam tiatura

7

Jécundum quam. boc fibi

TL ii

COLUenit pev gratiam unionis.

Et S. Auguftinus

R,Ppeüäamm

l. de Predeit, San&. c. 1 $.

Jpfum. Dominum

Ut

Orie , 2 quamum bomo fatus

efi Dai Filius; pre-

L

deflinatum elF. dicimus.

e

"R C

JDico I* Humanitas Chrifti non poteft fin-

7) MW |

;Citgig

pliciter dici predeftinata , fed cum quadam (;e:

m

Vznz21 Diviwri.

55t

üem) t

w

terminatione ex parte pradicati. JPavs . 7 S.

Tüüt o

'Thomee a. 1. ad 2.. Predeftinatio abfolute dicta

m

tribuitur füppefito ,. non natura ; divina enim

providentia proprie verfatur circa períonas;

IG (

quas gubernat ; circa naturas vero non nifi ra-

1441)1«:164];5

tione.füppofitorum ; quapropter cum prede-

* A0T 1

ftinatio Chrifti imtmnediate & per fe terminetur

j predfs

ad ipfum Chriftum , Chriftus fimpliciter &ab-

TUer n j

folute eft preedeftinatus, humanitas autem,quam-

* Appofs

vis per eumdem actum ordinata fit ad unionem

& f qgr

hypoftaticam , non fuit fimpliciter pradeftina-

A t hv

ta; fed quafi compraedeftinata , nec dicenda eft

Qs

pradeftinata, nifi adjunéto predeftinationis ter-

t n

mino , quo explicetur, preedeftinatam effe per

TT

modum naturg , non vero per modum füppo-

Ürlefna (

fiti.

Ex hisce liquet

hii

h

hn

Pars. II. couclufionis. INam licet humanitas

Chrifti non poffit dici preedeftinata effe ad. bea-

)

/

titudinem ; quia hec, confiftit in operatione ;

Af ".(,ï

lt

& operari füppofito proprie tribuitur ; nihilo-

Vf u

minus vere ac mapis proprie ad unionem hy-

poftaticam praedeftinata eíle dici poteft : unio

tf

m tate

enim proprie convenit naturae ; non autem füp-

pofito, neque movetur aut affamitur quidquam

I

Mpv s

adunionem per actionem propriam, fed move-

Va t

tur porius &affumirur ab alio. Imo unio partes

$ A

appellat, non vero totum , ut fupra indicavimus ;

difp. 2. c. 3. a. 1.cum deunione difputaremus.

jon D

IDHH&WIF'

Atque hac mens fuiffe viderur B. Augufti-

qii nuper citati , ubi ; Predeflinata ; ait ; eff ifla

nature bumane tauta fubvetlo - ut quo attollere-

ia

uv altius uon balevct.

umquzc'zm:

Mm 4

O.

L

552

Dzr INCARNATIONrF.

as Chnfh

- Ohj. I. Subje&tum predeftinationis feu per-

fona que pradettinatur ; non debet includere

g

n

rerminum ejusdeim actus : atqui Chriftusut ho-

o , infuo formali conceptu includit fuppofi-

)

gt qu

tüm Filii Dei ;^ érgo Chriftas ut homo nonpo-

teft dici predeftinatus ad hoc , ut fit Filius Dei

" u: lrem

naturalis. . diff. Maj. Subjectum pradeftina-

jee t

tionis non debet includere terminurm füb illara-

ii g

tione fecundum quam eft fübje&tum C... Secun-

(rj, t

dum rationem aliam ; fecundum quam non eít

um Wf t

fübje&tum N. Chriftus non eft fübje&tum proede-

of u

ftinationis ratione perfonce divinee fecundum fe,

at m

fed fecundum naturam humanam , cui affumptio

LU

vertaem «

infiliationem divinam tamquam gratuitum bene-

ficium obtigit; proquo etiam Chriftus Deo Patri

irgummla

debitas

te od (

ratias egit. lpitur in preedeftinatione

Chrifti

j

ubjectum a termino diftinguitur: fub-

narone d

je&um enim eft Chriftus ratione humanitatis ,

i t

terminus eft filiatio Dei ; cujus humanitas ca-

mf . c

pax eft.

L

i

( Qu

Jufl. Fal eft heec propofitio : Chriftus ut

mdumfe:o:m

lomo, fatctus eff Deus , vel Filius Dei ;; ergo etiam

L um

falía eft ifta : Chriffus u bomo , eft preedeflinatus

RTT

efe Pilius Dei.

Prob. Confeq.. Quod predefti-

ts q

natur ab zterno , fit in tempore ; ergo fi fal-

il

füm eft ; factum effe Filium Dei, erit etiam fal-

It

füm , eum predeftinatum effe Filium Dei. *

f F&mmm

N. Confcg. cumS.'Fhoma a. 1.ad 3. & a. 2.ad 3.

DN

Factum .effe convenit perfone prout eft in fe ;

as

ergo ut fieret aliquid , neceffe eft, illud priug

du

tempore non fuifle : at perfone Chrifti femper

Ut

fuïit.Fi!ius Dei; ergo períonse unitas impedir,

bt (

quo

HUNE

VznszIi Divixi.

$53

'ähharionis(euü

quo tninus Chriftus dicatur factus fuiffe Deus ,

T hi

D

aut Filius Dei.

Econtra pradettipari convenit

Mhrifïusma

rei prout eft in mente preordinantis , qui po-

LT

teft rem cum precifione concipere & fecun-:

dum rationem quamdam ipfi aliquid attribuere :

L

11

hinc fufficit , rem fecundum apprehenfionem

U Dd

id ante non fuiffe, vel faltem potüiffe non effe

Intm (j

aliud. . Igitur etíi aPfolute tton comvenit perfonee

m '.,Smþ

Cbrifli , quod inceperit effe Pilius Dei , comvenit

3

1 um p

l

iur , ub inmatura bumana

tamen ei pvout inte

JFstimprar

exfiftens , quia boc a.

!

quando incepit eJe , quod àtz

t inuriné

gatura bumana exfiflens effet Pilius Dei.

i. dfmy

Obj. HI. Si juxta conclufionem tertiam , ad

at

veritatem enuntiationis addenda eft limiratio ,

tChn'flmDeoP;,ï

im quantum bomo , ergo non recte in conclufio-

It prekdorg

ne fecunda Chriftus abfolute ac fine determi-

lp

natione dicitur predeftinatus. E« /V. feg. Cu-

li n

jus rationem jam delibavimus difp. 2. c. 5. art.

Wi ntis a.

2. concluf. 1. coroll. 3. ex S. Thoma. Si pre-

dicatum , quod fübje&o convenire poteft fe-

: Of

cundum íe torum , ei tantum ex parte conve-

li, apdz

niat, numquam enuntiatur fimpliciter de fub-

?fi F/ædf'müz

jecto ; ita eethiops dicitur tantum albus fecun-

Qd a

dum dentes ; quia albedo toti corpori humano

e m li

convenire poteft : econtra fi conftet, pra«dica-

i, erit f

tum non poffe convenire fübjecto , nifi fecun-

|

Fium D!

dum partem ; poteft de (ubjecto enuntiari fim-

d5 us

pliciter ; qua ratione homo fimpliciter dicitür

e od

|3

claudus vel crifpus , quia eonítat , quod cri-

kd h efpum vel claudum effe non conveniat homini,

nififecundum tibiam; vel crines.

Eodem mo-

s Oi

do dicitur Chriftus fimpliciter praedeftinatus,

ts lmpï

m ;5

quia

i

Dzg INCARNATIONE

Vgt

$34

quia conftat , pradeflinationem ipíi convenire

u

non pofle , nifi fecundum naturam humanam.

"L

Jnfl. 1. Quae fünt de rei conftitutione non

::'cïm)w T

L-

l

ertinent ad ejus predeftinationem , ut notat

S. Thomas lect.. 3. ad c. 1. epift. ad Rom. atqui

uI

fübfiftere in duabus naturis ad Chriíti conftitu-

hi i

tionem pertinet ; ergo non poteft effe termi-

f at

nus ejus predeftinationis. E difl..Maj. Sicom-

ofitum fit mere naturale C. fi fit füpernatura-

|

lgb

le.N. Pradeflinatio reípicit bona fupernatue

nidi hgmä

ralia; igitur cum Chrifti compofitio non fit na-

; quo

jei d

turalis ; fed fupernaturalis , vere ac fimpliciter

pradeftinata nuncupatur.

d d

Jufl. 3. Nomen predeftinationis fignificat,

ais, ld om

aliquem effe precordinatum ad gratiam aliquam

At Q

vel beneficium adipifcendum : atqui períonee

ypra pl

Verbi & Chrifti non eft pratia ,. quod fiat ho-

iif

mo ; erpo Chriftus non bene dicitur pradeíti-

ï'sth Miat.

natus ut fiat homo. — x«. 4jf?. Maj. Pradeftina-

du u

tio fignificat aliquem preeordinatum ad benefi-

Cr

ciumfibi proxime & immediate preftandum N.

( DOf

a.

reedeftinatio fignificat gratiam conferendam

t

;

ltem nature inqua perfona fübfiftit C. Ad locu-

ARU

M

(

!l

tionis veritatem fufficit , quod ex pratia quze natu-

iql

hm x

x fuce facienda praedeftinatur, perfona 1pfà quafi

Ri

per denominationem extrinfecam praedeftinata

&adtalem rerminum dicatur. Sicut Verbum dici-

Dïmü'?&a u

AT W

tur caro factum per mutationem folum factamin

orT

humanitate, ex qua talis denominatio in Verbo

)

D

ipío refultat. Merito tamen Beatus T homas locu- e

tionemiftam: Zerbum eff prede[linatum, ut fiat bo-

^ Dehzc |

t4je, minus propriam efle dicit : quiain illa ponitur

er-

uz&

ET

m

VzrnsI Drivis;,

555

LITS

m lls

Verbum ut obje&tum hujus predeftinationis ;

cum tamen noón Verbum fecundum fe , feduceft

WR

Chriftus , feu hic homo habeat rationem tális

m ; tb

& Nn;

objecti.

ARTICULUS IV,

A

o

t efetm

d Chriflus dici etiam poffit Servus Dei ?

1 m

Ota. Servitus alia eft legalis, alia naturalis,

I periy,

Legalis & proprie talis jJure humano eft in-

X o

troducta , & fignificat vilem hominis conditio-

liotonft .

nem , qui in poenam delicti , aut aliata fimilem

m

ob caufam eft in captivitatem redactus , ac tri-

plici miferiee eft obnoxius ; I. quod non fit fui

,aüonis igwfg

Juris , fed cum omni fua libertate & actionibus

rtandqe

alterius dominio fübdatur. II. Quod nec bona

Tupsr

propria poffideat, nec cum domino fuoin pro-

i quiir

priis ipfius bonis communicet. III. Quod ju-

lr

ris nihil habeat ad domini füi obtinendam hz-

fi Pal

reditatem. Ita Ariftor. l. 1. Politic. & Augufti-

n d

nus l. 19. de Civit. c. 9. Juxta quos fervitusifta

rl

naturalis dici non poteft, cum fit hominis ad-

conferenta

verfüs alterum hominem ; qui omnes ex natu-

C Ads

ra fua eequaliter liberi nafcuntur. Eodem mo-

tiaqueui

do homo per peccatum fervilem quandam &

o

eenalem conditionem contrahit: cum enim ex

y pratdot

natura füa capax fit amicitiee & hereditatis di-

rVeuné

ving , fi per gratiam fublevetur, ficut etiams

hn d

eoevectus fuüit ; per peccatum redigitur in con-

gnio a

ditionem fervilem & in perpetuam captivitatemy

u Tionti

sedditurque incapax omnium bonorum divinos

rum. De hac fervitute difputat Chriftus Jo. 8.

LU

V. 32 & fqq. Peritas liberalit vo.. Qmms quà

u

L

facá

V

556

Dr INCARNATIONE

ii

/

[/

l

facit peccatum Jevvus eff peccati. — Servus autem

72072 1na7e£ 1n dotno 7n eievuum.

l

Sivos Filius libe-

gil

vavevit , veve libevi evitis.

[

Servitus hominis erga Deum non eft con-

jl

ditio vilis , fed zaruvalis [ubje&lio , ratione crea-

t00

nl

D

tionis illi neceffario conveniens: quidquid enim

«.'1h&m-hl (

eft , Dei eft; toraque ejus libertas, omnesque

Wil

actiones magis Dei fünt , quam ipfius, necum-

D

quam dici poteft fui juris effe , fed divini.

:m

ïï

du

Dico J. Chriftus nequit dici fervus Dei ab-

qu

»

folute. . Pro/. ex SS. Jo. Damafceni 1. 3. de Fi-

dec.21. & lhomae q. 20.a. 1. & $. Nomen

B 'wmöm

il

fervi fimpliciter & abfolute prolatum tribuitur

conm. ao

perfone : atqui Chriftus eft ipfe Deus & Do-

u Hr d

minus ; ergo fervus Dei nequitdici. Min. con-

ftat ex c. 2. ad Philipp. v. 6. Qui cum in forma

dmpiley

In fpcim

Dei e|fét , neu vapinam avbitvatus eft , effe fe equa-

lem Deo.. & Can. 6. C. Ephefini : $z guis dicit,

hu df

dems, l

Deum vel Dominum effe Chvifli ex Deo Parre Per-

lu , €9 non magis eumdem ip[um coufitetur. fnmul

WMW j

N A

Dewum $g bominem , utpote. Perbum fatlum car-

nem , [ecundum fcviptuvas , /]Auatbema fit.... EtDa-

dmfi

maícenus nupercit. Qu fercum eum dicunt , umum

lh

Chriflum , inftlar Neftorü , in duos dividunt.

& atf

Md

Dico II. Chriftus ne reduplicative quidem,

l

in quantum homo , dici poteft fervus legali feu

Bdb

puo,

penali feryitute , que aliquo modo originem

ex peccato ducat. Fec propofitio eque eft de

Dal

fide ac prior.

Prob. [.. C. Francofordienfe ne-

fervqs K

$at, Chriftum hoc fenfü fervum dici poffe , it

W

enim füb finem habet: $ed 62 boc volumus audi-

Vg imW

ve , an ddam primus geuevis bumani pater ,

libev

f

UT

Vzn21 Diviwi.

557

fit conditus , an [evvus : fifervus ,. quomodo tunc

r

imago Dei ?. i liber , cuv non magis Chriflus ? E

Adrianus in epiftola: /Vos , inquit , per lum

1 non d "

adoptivi fumus , mon ille mobi[eum adoptious : uos

) Tifttu

ger illum a [ervitute liberati , nonille nobiscum fev-

vij. Sermo ergo Patribus eft de fola fervitute

legali & peenali , & de vilifima fubje&tione &

Iu nv

captivitate peccati; non vero de fervitute na-

& diym,

turali , qua fübítantize creatzee Deo : neceffarió

&Yos [

fubjiciuntur: ab hac enim Adam exemptus num-

quam erat.

ml d

A N

Ad eumdem modum Patres ceteri negant

Chriftum fuiffe (ervum, ut Athanafius ferm. 3.

Ut hi

D Des ]i

contr. Arianos ; Chryfoftomus hom. 15.in ep.

hdo. Ninas

ad Hebr. aliique,; cum dicunt , Chriftum. non

Ditmifn

affumpfíiffe veram ferviturem , fed fimilitudinem

feu fpeciem ejus, quia non aflumpfit cerzem

ATT UT

i n d

peccati , fed fünilitudigem cavnis peccati , fa&tusque

t

eft fervus ; ficut alii peccatores , /Voz verizate,

vtf f

Jed appellatione , €$ muflevio.. Et Leo M. ferm.

2. de nativit. ZZ/ffumpfit formam fevvi , fine con-

m fidm u

u [t. B

ditione fervili.

imátnt;u

Prob. 1/. In Chrifto nec fuit ;; nec potuit

doidit

effe culpa , nec ftatus aliquis vilis , qui ex cul-

pa propria trahat originem ; ergo fervitus le-

(tve qui

fetvus legü

galis in Chrifto fecundum humanitatem effe non

oterat.

modb (

Dico IIf. Chriftus ur homo ,. vere dicitur

Yito gt

ao

í

fervus Dei , fervitute humane naturae conna-

turali , que quidem fervitus fappofita naturae

i

ondi«

*creatz imperfectione ; non ad vfervilem c

du m

l

.tig«

[

m h ï

—

Drz INCARNATIONE

LU

$58

[

tionem , fed potius ad riobilitatem fpectat; Ita

/' : W)

f

b

m

Im

!

S. 'Thomas fupra laudatus.

Prob. £. In S. Scriptura ita appellatur, Ífai,

)'Wn 71"

42. V. 1. ÉEcce ferous meut, — Quae verba citantur

"

Mat.12. v. 18.. Et quatrivis hic legatnr : id'oU

D.

ó7raic u^v 1 Ecce puer meus , atnbae tamen hee

,

L(r

jl

ial

Voces fervümi plerumque in SS. literis expri-

munt.. lterum dicitur fervus apud eundem

n qml

w

j

ä

Ifaiam Capp. 43. 49. 52. 53; & Zachariee 3. v. g.

«ddducam [ervum meum ovieutem.

ii iO

nibs tü t

Unde Cyrillus l. ad Euoptium in defenífio-

ne 6. anathematifmi ; /gu , inquit, dicar;

x VO

feroum eum afpellarz , propzer voces SS. Prophbeta-

migialy

vum , nullo wodo offendi decet : cognoverumt. enim

duf

per vevelantem. Spiritum $. quod. Vevbum ex . .Deo

vofordents d

Patve fievet bomo.

Et l; 12. 'Thefauri c. r5. .Ser

n qia m

vi Dei vos fumus [ecundum natuvam: (ed fervus fa-

& füum ady

fmem reddr:

&us efl , quia vere bomo.

Prob. II. Naturalis. fervitus cujuscumque

iténi Nm

creature rationális in duobus confiftit , quod fit

fpmar pef

fuüb dominio Dei , & quod teneatur Deum; ut

or;fmnsmramc

par eft, colere : atqui ambo hac conveniunt

Ti iqu

Chrifto ut homo eít , riec enim füa humanita-

B hm

tis, fuarumve actionum fupremus effe dominus

Is i j

j

poteft, cum orine creatum inabdicabiliter ad

t

hl

P

eum Íolum pertineat ; ergo hoc fenfu Chri«

i

ftus ut homo vere eft fervus Dei.

uo argu-

t

-

1

^

a'(dtgag |

ly

l

mento ufi funt PP. prefertim Auguftinus epift;

ii

178. füb fin. ita fcribens: 7 qua izfirmitate bu-

lr

manitatis vom folum fubditum , fed etiam. fevoum

ïüm. 114 R

Vbl

evidentiffeme covfitemuy , ipfo dicente * Ego fervud

|

£w. Ambrofius l. $, de Fide c.6. /Von preju-

t

dicat

1 d fede)r

;

ÓKN

lum

Vzrns: DiviNr.

559

i fj

dirat, inquit, quod fubje&us dicitur , c wonpra-

udicat

uod férvus legitur. — Cyrilliis iterum 1.

MT

12. The

(

auri. c. 15. füb finem. Ser$i Dei so$

P Veliie

Jumnus. fecundum maturam : fed ferous Ja&us. efü ,

py: :

QUTM

uia vere bomo. . Plura PP. alii apud Suarefium

244 1.

lii

OPj. L Adrianus L epiftola ad Epifcopos

Ui agj

Hifpanie eos; qui Chriftum fervurn appellant,

hts

vocat zmpzos , €7 zugratos. libevatori fuo ,. ac. Deo

odililes, Ergo Chriftus in quantum homo, ne

Inin den

quidern fervitute riaturali fervus Dei poteft ap-

mqu'lï: JWI

pellari. . JV. Cozfog. Pontifex folam fervitu-

i i

tem legalem & poenaler intelligit , ut ex Con-

gomy g

clufione 2. liquet , & ex epiftola Concilii Fran-

ia

cofordienfis ad eósdem |Hifpanie Epifcopos;

Ti

in qua damnantur , qui Chriftum efle fervuri

nar jf

& Filium adoptivum afferunt ; cujusratio fub

finem redditur : quia eft alia ratio proprii filii ;

r

aliafervi. Nimirum fervirus legalis & paenalis

i, ul

füpervenir perfone ; fervitus vero nmaturalis

r at

omnemnaturamcreatam ratione praditam com«

gt QDN

prehendit ; eique indivulfe adhzrefcit.

füce hyrur;

Jufl. Jo. Damafcenus 1. 3. de Fide c. 21.

ueffedomz

Quamvis , inquit , zatura bumana, fecunduim fe

db

confiderata , [evva fit : at cum femel peyfonaliter

x fenta

umita fit F'erbo , quomodo 1am zn [ervilem claffe

a (EO'J

vedigetur ? Ergo S. Doctor naturam humanam

Chrifti etiama fervitute naturali abfolvit.

uod

hst

u anni(äf;

Patres alii etiam tenent : nam Chryfoftomus

hom. 13. ad Hebr. ait, Chriftutn fuiífe fervum

.

hd am j'-;.

^

j

l

h)

/

if

& minifttum , jam vero non effe , quia fervi

T W :

[

non eft ; federe , fed ítare, m.,N. Conþq.lg::

V

$60

Dr INCARNATIONE

Damafcenus docer, humanitatem. Chrifli ex

T

g LC

h

unione carere conditione fervili, non quod (üb

yii:

Deidominio effe defierit , fed quod reddita fit in-

i m

capax fervitutis, quze ftatum peccati prefumit:

bt

aut quod habeat aliquid fupra communem con-

gj du

ditionem fervi , nempe connaturale jus ad hze-

n

reditatem : denique quod affumpta a Filio Dei,

qni, d

feryitutilegali obnoxia effe non poffit, cum haec

ss a

rfonam , non vero naturam appeller. Chry-

foftomi adductum teftimonium nihil ad rem fa-

d D

hass

cit: aliud enim non indicat , quam Chriftum

tis nunt f

aliquando fe geffiffe ut fervum legalem & poe-

(s g

nalem , dum pro nobis precatus eft , & fatis-

fecit : quod etiam innuit Leo M. fer. 2. de na-

frut at

[

üivit. fcribens : /Z/fumpfit formam fervi , fine cou-

fnituem m

ditione [ervili.

,

p imoi

Ol;. II. Contra rationem fervi eft

, I:äbere

jus ad bona domini ; nam etiam fecundum $.

lé Lin

tll q

ultimum Inftit. de. adoptionibus definit quis

effe fervus hoc ipfo , quod in filium adoptatur.

lt v

iM n

Ert juxta effatum Chrifti Jo. 8. v. 35. Servus non

mutnet in domo in eteruum : filius autem mauct i

Mistur] j

lHt qum

erevmun. — Atqui Chriftus fecundum humanita-

rem fpecificative fumpram , id eft in humanita-

8 i

. t

te fua habet jus ad hereditatem paternam, eft-

que non filius adoptivus ; fed naturalis, ergo

Bd

ts g

etiam fecundum humanitatem füam non eftíer-

od

vus. .. difl. Maj. €9 ejus prob.. Eft contra ra-

il

.,Arem Cï

nis|

tionem fervi fervitute legali & poenali , habere

jus ad bona domini : talis fervus definit adoptio-

: fm']*füfimn ^

ne effe fervus : ralis fervus non manet in domq — ij

ervi-

L

.,,

l

^

j

in crernuim C. eft contra rationem fervi f

u

|

tute

LT

|

NT

m (

Vzn21 Divixt:

$61

FVWJI, TOf "

i

tute nobili & naturali rantum ,

liabére jus ad

Q

Tedinj

bona domini:

talis definit effe fervus adoptione:

o i

talis fervus non manet in domo in serernum N.

Rn

Ifta omnià accipienda funt folum de fervitutele-

rj d

pali; paenali & ignominiofà: fervirusautem illa

pta a oj

nobilis & mere naturalis cuilibet crearurze nequa-

DOA um

quam impedit , quo minus fübftantia ratiorialis

Dpelr. (

filiusfit Dei, & jJus ad hereditarem eternam ;

QU d r

& alia Domini Dei bona habeat, u in juftis &

qum Chnfle

beatis hominibus & Angelis patet ; qui nihilo-

p d l

minus manent fervi Dei;

uapropter curmi

nd, & ii

Chriftus Jo. 15. v. 15.air :

Slam non dicain vag

Yi n

fervos :

vos autem dixi amicos : & Apoftolus ad

Galatas 4. v. 7. Jam uon eff fevus féd filius : non

Wa s

fervitutem illam nobilem & naturalem ; fedle-

Vob o

galem , ignominiofam &

peenalem negant.

Vrf

luft. 1. Servitus le

palis & panalis non po-

teft confiftere cum filiatione ,

& curm jure ad

ij d

ii qu

ii

YEUL

jl

hereditarem ; ergo neque fervitus naturalis;

VM

&. IV. Con[eg. Servitus legalis & pcenalis eft na:

hj)

Atfem Pa

ture extrinfeca , eique jam perfe&e fübfiftenti

dom homg?

füpervenit: cumque ramquam maeria paena ho-

(rin hum

iinem bonis potioribus privet ; irerum tolli-

tur, quamprimum füblata fuerit culpa ; &ho-

pirmum,?

mo ad bona illa denuo admitratur. .E diverfo

n d

um mé

naturalis fervitus eft intrinfeca proprieras natu:

Ehor

r& creatg, G ab hac infeparabilis: — Quam in

rem Cyrillus l. 4. de Trinit. column. 9

; fcripfit:

i, E

fevvile fa&um effe , quidquid

stf

produttum efl ex nis

bilo , €9 ideo dixiffe David Deo ,

quia ompia for-

1 manerinf"

*riunt tili.

uoniam autem naturalis ifta feryis

orem A

|

',

u

$

tus nullius boni füperioris privationem dicit j

R

ad

[

Dr INCARNATIONE

$62

u

« m o

ad quod natura creata queat extolli , ideo rat

."..',grï '.1

quofcüic

in puris hominibus cum filiatione adoptiva, quam

in Chrifto ut homine manet cum filiatione na-

L

turali — Nec repugnent in Chriíto fervitus na-

(

turalis refpectu Dei &naturalis filiario , hae enim

conditiones feu relationes ei conveniunt fecun-

]

dum diverfa principia : fervitusquidem ratione

nature humanee prout eft fubftantia creata fi-

W

J

liatio vero ob ubionem hypoftaticam.

fLin

JH

Ti

lufl.2. Chriftus in quantum homo non

oteft dici filius Dei adoptivus; ergo nequefer-

vus naturalis Dei. — & /V. Corifeg. Naturalisfet-

l

M

N

T

r

vitus eft proprietas ex creatione rebus omnibus

infeparabiliter adheerens : effe autésn. creatuvam ;

üdnin r

fide g

eg. etiam [ervitut vel [ubjetlio ad Deum son [olum

vefpicit per[onam ; [ed etiam maturam : quod tut

ftcets r

hTM

potdfi dici de filiatione. — Yta S. 'Thom. q. 23.2.4

ad 3.

Ex hactenus dictis

(ünosembti

orsteniol

Collige. In hoc argumento accurate tenen-

"

dam regulam effe S. ''homa q. 20. a. 2. ubi do-

UFF[.UI. À

TU

cet , predicara fignificantia relationem conve-

nientetn Verbo ratione divinitatis feu perfonae

P& m anb

ó

fuz , femper & in univerfum poffe dici fimpli-

Ti

citer &abíolute de Chrifto : alia vero quae

fieni-

ii

äio-

ficant fübje&tionem ; vel fimilem imperfe

Wx lü& ;

nem , non femper fimpliciter dicenda effe de

M LT

Chrifto ; five hoc fit propter rigorem fermo-

WT

nis , five propter vitandum periculum. Quo

Ul

etiam ex principio B. Thomasteftimonio S. Au-

T

ftini . 1. de Trin. c. 7. probat ; vere dici pof-

À g i

Íe , Filium Dei effe minorem feipío , effe fer-

Md

vum íuipfius , effe fibi fubditum ; fecundum

uima- *.

[

V ERBI DlviNI,

$65

nitatem : nam verZas offendit , [ecundum iftum

"

SLCM

modum ( quo fcilicet Pater major eft Chrifto quo--

1 fv

ad natüram humanam ) é/jam feipfo iniuovem Li-

uittá.

?iario, häïï

CAPUT l.

Venitnt

1

Qüfemng

De nomiie Q* officio Redetptoris,

lo

Df r

ARTICULUS I

t hono s

Quomodo Chiifius f& Mediator inie Deum i

90 reguel

bO"ïiIi&f $

| Mu

Oa 1. Chriftisnon raro à Patribus Media-

k stbl

tor nuncupatur ; eo quod per(onalitas iptius

0UAT Gu

divinatm & liumariam naturam novo & mirabili

dj

cedere conjuünierit ; de qua fubítantiali media-

Bm: i

tione fatis pró iüflituto noftro difputatione pri-

Thutq u

ina & fecündadiflerüimüs. Nuncagitur deme«

diarione morali; feu de actione qua partes diffi-

t

dentesreconciliantur & ad concordiam priftinam

ii d.

ievocantur. Actio ifta quatuor modisaccidere

fner o

poteft ; 1. cognofcendo & difcernendo caufam

sÍet perfongþ

per modum arbitrik |. . Referendo hiüne inde

fi dicms

pacta utriusque partis ; qüod internüncii pacis

Íolent praeftare ; ira Moyfes Deüt. $, v. $. Ego;

ieoquelt

) m

inquit ; fequefley €9 snédius fui düte Domniaum $9

ycendt tl

vos in tempore illo. & Paulus Galat. 3. v. 19. ait:

Sooren t

Lex [f ordinata pey /dngélos án inami imédiatovis,

i.e. Moyfis; . 4. Oraiido & fupplicarido párti

ol d

vinoi

offenf pro fontibüs; üt fecit idem Moyfes

"d

Exod. 323; V. E ds

4 Satisfaciendo parti leie

figb, &*

*pro altera.

P

It n*

1u]

Nü3

— Nofá

|

|

Dre Í&caRNATIONE

T

Nota II. Jo. Calvinus in epiftolis duabusad

d

g

g d

Polonos contendit, Chriftum exercere officium

as

mediatoris fecundum naturam divinam & hu-

i a

manam, quod etiam Miniftri Tigurini Hen-

ii m

ricus Bullingerus & Petrus Martyr cum aliis

TL

Proteftantium Theologis tuentur.

Imo Mar-

)u

[

Tb

tinus Kemricius l. de

uabus naturis refert in-

ter abfurdas fententias, quod Chriftus fir Me-

f n

ya p

diator fecundum naturam humanam tantum.

Melanchthon in locis , cap. de Filio; idem te-

w

$t

r um

net & addir, Deitatem Filii obediviffe Patri.

Idem habet liber Concordiz p. 5 $6.645. & 736.

u

His reéta adveríantur Carholici , docentque;

g wl

Chriftum Mediatorem feu prigcipium quod aCtio-

hi, i

ao

nes Mediatoris operabatur ; nec Deum folum,

nec hominem folum fuiffe, fed Deum huma-

pris ais d

natum : principium autem quo actiones illee à Me-

pl ]i

diatore fiebant , folam naturam humanarm fuiffe.

hdu D.

Ita Theologi Orthodoxi omnes cum Magiftro

t o

in 3. d. 19. & S. Thoma q. 26.a. 2. Quorum

Rn

jf B

fententiam dum Francifcus Stancarus Calvinia-

nus Minifter in Polonia acriter propugnaret; &

JCK:DWID, |

Calvino & ejus affeclis , imo a bene multis Ca-

tim n

tholicistraducitur, officiurn Mediatoris foli ho-

Ug

mini Chrifto ita tribuiffe , ut non videatur fup-

g,

pofitum divinum requirere ullo modo, nec fa-

LT ä ,mllm

tem ut principium quod illius operis.

hii

Dico L. Chriftus eft Mediator unicüus iritet

h,a l

Deurm & homines. — Probr. Omnes partes Me-

ATV

diatoris accurateexplevit. Nam L factusa Deo,

Ms

arbiter judicavit , fic fieri poffe pacem ; fi Deus

LT

primum ignofeeret ; & homo deinceps in Dei

! g

e [

Ti

VrnB1 DiviNr.

$65

CMOHS du&hæl

fide permaneret , ut exponit B. Ambrofius in

mflfcereofüdgï

cap. 2. prioris epift. ad 'Timoth. 77 tamquam

m p

internuntius retulit hominibus Dei voluntatem

Mu

& leges , ut eapropter Malachiz 5. v. 1. /42-

Of mj

gelus teflamenti nuncupetur, & Heb. 9. v. 15, &

. [nyy

C. I2. V. 24. "ovi teflamenti mediator.

IlI.. Ad-

AUrS n

vocatum babemus apud Patvem Slefum Chviftumju-

rl i

ffum x. Jo. 2. v. 1. Qui &f ad dextevam Dei , qui

DA at

etiam interpellat pro nobis. Rom. 8, v. 34.

Tl ;

4F. Solvit & fatisfecit pro nobis non fuffi-

hdivfe D

cienter folum ,. fed abunde etiam , ut difp. 1.

d

€. 2. art. 2, & feqq. prolixedemonítravimus, ubi

O t

etiam opinio illa haretica , quae Stancaro tri-

Vijmedds

buitur , pluribus confutara eft.

uce quidem

fDf

actio Mediatoris Chrifto fuit propria: nam tres

Kbanim

priores aliis etiam horminibus communes effe

nl

poffunt.

Ideo 1. Tim, 2. v. $. dicitur uzus

monnin f

Mediator Dei $$ bominum bomo . Chriftus Sfefus.

yar Marlo

cujus ratio mox additur: qui dedit vedemptionem

DEU

femetipfum pro ommibus.

g lr

JDico [f Etfi fimpliciter & abfolute dici de-

beat , Deum , Verbum; Chriftum, huncHo-

propugnareu

vne miti

minem Deum , hoc füppofitum/Theandricum

dinoris (

effe Mediatorem Dei & hominum ; formale ta-

y det

men primcipium , 4uo exercuit opera mediato-

ris ; eft fola humanitas.

| mofio, n

QU

Prob. 1. Apoftolus loco nuper laudato ;

yor ddt r

Unus , inquit,- Deus , uuus €9 mediator Dei £2

bominum bomo Chriflus Sfefus. . Que verba Au-

ninspitel

anl

i

ftinus Serm. z1. de verb. Apoft. ita exponit:

h

gl

ANon ait , Chriflus. Sfefus , me tu putares , fecun-

dum Fevbum diclum , Jed addidit , bomo, Media-

ag

[)

n 3

fof

Vi

466

Dz INCARNATIONE

i

[

abl

zor Dei e? bemigum , bomo Chviffus S'efus. &l 0.

"

J

]

Confetlionum c. 43.. 77 quagtum bomo ,. n tan-

] fd[?k

gum mmediator , in

uantum autem. Ferbum , 2on

! M

í

Tl

medius , quia equa

ls Deo , €? Deus apud Deumn ,

F;] A!;

j

€g cum Patre &g Spivitu S. unus Deus. . Eadem

d

[

fepiffimé repetit S. D. ac prefertim 1. 2. de pec-

(

1]

cato Orig. c. 28. /Von per bec Mediator eft , quod

j

l

equalig Patri , pev boc enim quantum Pater , tan-

h

m

H

AUA

jl

eum €9 ipfe a nobis diflat. — Et quomodo evit medie-

d

(f [

l

as , ub eadem diflantia ? Ideo /Apofolus uon ait ;

|

j

m Ta

Chiflus Sefus , fed bomo Chriffus eus. Per Loc

1

évgo «nediator , per quod homo.

)

h

l

m Og

Ac fane dum Apoftolus ait: Usur Deus ;

agb

sunuy eg mediator Dei $g. bominum bomo. C. 3. dit-

gnaud

gfont nj

tinguit Mediatorem a Deo ; ergo ait, Chri-

ftum non fecundum naturam divinam , fed fe-

(imslio.

cundum humanam , fecundum quama Deo;di-

gt m

fünguitur , Mediatorem effe : quod ipfe mox

n Ju f

vf u

declarat, protinus addens: Qui dcdit vedemprio-

giem ( Gr. avríAvr,

mni-.-.

uf

gor pretaum vicarium) proo

( Chn

$àu;.

Prob. 1I. In mediatore duo fpe&ari debent;

n m [/7,

ratio medii, & officium conjungendi partes dif.

Md um,

fidentes: at neutra conditio cónvenit Chrifto

ülhomonon f

fecundum naturam divinarm. Ergo. Prob.1.part

At d

"AfJumpt. Medium deber differre ab ambobus ex-

at ln

tremis: atqui Chriftus fecundum naturam divi-

TUl

nam eftidem,qui Deusoffenfus; ergo fecundum

U n

folam naturamhumanam poteft effe medius: nam

lr i

etíi fecundum iftam conveniat cum hominibus; ,

o

Á g

L

&b eis tamen differt , prout eft homo San&us;

7

jutus, Deogratus. Hoc argumentumS. Tho-

ï

1nasS

; anlll. l L I'

]

N

VrnBi DiviNi,

$67

W&Lh

gmas petiit ex B. Auguftino, qui in Pf eo. Jutev

u) ) m lt

Tuinitatem €2. bominum , inquit ; 1nmfirmitatem ,

: Wþ!(m n

€9 ániquitatem fa&tus eft mediator bomo., on iti-

TMIN

quus , [ed tamen. iufirmus,

A Dd

Pars 2.. Affumptionis liquet.. Nam actiones

nl 2 dt[&j.

mediatoris, quae fünt mereri , fatisfacere , fa-

crificium. offerre , interpellare ; fpectant per-

lthr d T*

MU

Íonam íüperioris nature & voluntatis; ergo

if j nl

formale principium talium operationumin Chri-

TT

fto non poteft effe divinitas , fed neceffario eft

humanitas. Itacum eodem S.'Thoma philofo-

W. r

hantur B. Cyrillus Apologia pro duodecim

: U Dur,

capitibus contra Orientales : Za&us bomo , in-

mCdd

q

uit , vocatus eft Poutifex , non quod majori Deo

d (

offevret [acvificium , [id

.

[ii ipfi ? Patri,.. Ec Au-

Ferus Mediatov,

hmm, &f

uftinus l. 10. de Civit. c. 20.

d quamtum fovmam Jevvi accipiens . .. cum infor-

quDnà

D mi

qia- Dei [acrificium cum. Patre. fumat , cum quo

"m

l.

unus eff Deus , tamen in forma. fervi [acrificium.

n om;ti,-,

analuit effe :

Qb. 1. €

hriftus Jo. 1o. v..1$. Ege; inquit;

r d

gono animam ineam a 1e ipfo

e9c. poteflatem ba-

beo ponendi eam , &3 itevum [umeudi eam : atqui

ipret

iem Cir

uthomo non poterat heecfacere; ergo ut Deus:

Dei enim folius eft arbitrium vitae & necis. E

Drbayt

ymoot

IN. "A fjumpt. Ponere animam eft mori , eamite-

maturim d

rum fümere e(t refürgere a mortuis ; atqui hee

funt páffiones & actionesfolius naturz hurmanae.

eygo(ecunä:

Hinc Augufítinus tra&t. 47. in Jo. Caro; inquit;

femiis

*

& cavo iterum fumit eam , moit

ypi hontó

ponit animam fuam ,

zamen fua poteflate-caro , [ed p

oteffate anbabitantis

homo 945

aximum c. 14. Mani-

carnem. . Ex l. 3. cont, M.

n

n

Nn 4

ifif

!

468

Dr INcARNATIONE.

Jeftiffime ut bomo loguitur , poteflatem babeo ponenz

AV

di animam meam &7c. — QQuod etiam aliquotiesin

poonf

hunc locum repetit Jo. Chryfoftomus.

/zf. Deus dicitur. reconciliare , exhortari ;

1

( Y

Á mor

pacificare. 2. Cor. $. v. 18. Omzia ex Deo , qui

M:

|

305 Teconciliavit fiba per. Chriflum . ,. Deus evat

n redc

32 Chriflo mundum veconcilians fibi . .. pro Chriflo

av i

laatione fuugimur , tamquam . Deo.— exhortas-

ld

2€ peY mos.

Olfecramus. pvo. Chrifto veconcilia-

enini Deo. Et Coloff. x. v. 2o. Complacuit per

f$tprt

eum veconciliave omnia in ipfurn pacificans per Jan-

ij

g;tinem erucis ejus eg'c.

Atqui exhortari , recon-

Y

dU

«iliare, pacificare fünt officia mediatoris ;

erpo

?me

Chriftus ut Deus mediator füit. g. dift. Aff

l["lþf .

A ob m

Hac fuünt officia mediatoris folius N. eti

am par-

a vim

tium diffidentium C. — Partes diffiden

tes fine

K t

tertio mediatore fe exhortari, reconciliare &

1

at 4

pacem componere poffünt.

Deo autem com-

placuit reonciliationem fieri per Chrifti media-

fül um

f:

foris preces, fanguinem & mortem crucis

, quae

(

api

m dun

funtactiones & patfi

ones folius humanitatis V er-

bo unite.

j

NTUITII

/

!

Obj. L. Solus Deus poteft renovare corda

!

lg

dare Spiritum S. atqui renovare corda & da-

xe Spirirum S. fünt opera mediatoris,, tefte S.

ETU

iT

uftino Enchiridii c. 33. Ergo folus Deuseft

i

iator. R.difl. Maj. SolusDeus effe&tive &

lqïhmï " C-'l

n

au&toritative poteft renovare corda & . dare

Spiritum Sanétum C. Solus

Deus hec pre-

Il (s

ftat fatisfaciendo. & merendo

N. -- Heoc folius

Mediatoris officium eft ,

quod Deo tribui non

MTM

N Oma,"

Pote.ft.

"

Ita S.Th. 'a,. 2. ad 3.

ARTI-

ETU

(

Es

N

Vzrenas: DrviNr.

359

T NG

ARTICULUS II.

Qu

Quid Chriftus bominibus mevuevit ?

f m

Ora I. Meritum eft viatorisDeo gratiactio

2 ,

N

n

libera & moraliter bona ; cui promiffum

fuit praemium reddendum. Que quinque con-

i

n ts

ditiones explicari folent 1. 2. ad q. 114. ubi ex

! t

profeffo agitur de merito prout gratize coope-

rantis effe

&

useft. Sed & nosdeeodem merito

Lf

meminimus füpra difp. z. €.2. a. 2. & c. 4. a. 2.

fhar j

ubi de neceffitate & caufa meritoria Incarnati

D

mafh fQO

X

nis difputabamus.

MU

J1. Ex conditionibus illis conftat, Chriftum

Vil lst

nihil nobis meritum fuiffe a&tu amoris Dei, ad

Il ï. E[]m

quem ex vifione beata determinabatur : hunc

Hs i

enim nec tamquam viator elicuit ; nec ad eum

» Pt

exercendum aut omitte dum liber umquam

A (00

fuit ; neque preemium amoriifti promiffum fuit.

nl d-

Meritus ergo folum eft per actus amoris Dei,

m qe

& virtutum aliarum ; quibus utraque fcientia

Qu V

divinitus illi infufa preluxit , de qua difp. 3. a.

3. & 4. differuimus.

Imo fi folum actum amo-

novate u

ris Dei ex vifione beata excitatum excipias , po-

eeoda t

terat ab eadem vifione beata dirigi ad meren-

otis, tdtl.

dum per actus amoris proximi, & virtutum re-

hs st

liquarum , ut cit. a. 3. refponfione ad obj. 1.

as d

oftendimus.

qui 6

1II. Chriftuma primo conceptionis füce mo-

as P.

mento mereri ceepiffe tamquam doctrinam cer-

NH

dàm tradunt unanimiter Theologi ex SS. PP. cum

S. Thoma q. 34. a. $. Nam ejus animam tunc

D triü xæ!.

ftatim ufü sationis , fcientia beata , & utraque

!

n5

M

Dr INcARNATIONE

[l

$70

j

infafa przeditam fuiffe , dicta difp. 3. probavi-

1ü

WUrt H

mus. Ergo cum illico mereri potuerit , dicen-

dus eft meruiffe, fecundum illud Apoftoli f2epe

IUM

Ti

Irit

a nobis reciratum ,. Heb. 1o. v. s. /ugrediens in

snutidum dicit .. , Ecce venio, ut faciam Deus vo-

jram

V

duntatem tuam . . .. In qua voluntate [an&ficati fu-

rl

snus. h. e. in illa prima Chrifti voluntate obtem-

perandi. .Eadem de cauía fuadetur , Chriftum

n

fua merita continuaffe tora vitafüa, dum in cru«

ce vivere ac mereri defiit , dicendo: Coz[um-

Wi

hu

matum efl. Jo. 49. v. 30. . Quod Paulus confir-

þg?aüam |

mat Heb. 2. v. 10.. Decebat . .. au&lorem [alutis

1 ingre,

eorum per paffronem coufimmave.. & aliasin eadem

u qua

epiftola. Sed & Chriítus ipfe Jo.9. v. 4. Me

d

oportet operari opera ejus qui trifit we ; donec dies

B

€fh ; venit uox , 'nganda nemo poteft opevari.

qm téerum

IF. Gratias Angelis , & primis Parentibus

ynnny,

noftris ante ipforum inobedientiam collatas non

R, n

fuifIe exChrifti meritis,eadem difp. 1.c.3.a.3.con-

tfb m

clufimus ex ferie divinorum decretorum , quam

woonds

S. Thomas de Incarnationis fine coordinat. Me«

ä&, gc

rita enim Chrifti peccatum Adami prafumunt,

Vi

& pendent a carne patfibili: cum econtra An-

a(

gelis pratia & gloria decreta fuerit ante pravi-

fum Adami lapfüm & Incarnationem decretam.

ümml & W

Quod de gratiis eidem Adamo nondum lapfo

'gomïït'fm

impertitis oportet intelligi. . Nuncfüpereft; ut

9 Bd

examinemus , quid Adamo lapfo ejusque po-

W (

fteritati gratiarum fit meritus: & utrum fuerit

. Inj (sj

meritum illud magis proprium & inductivum;

Al N

an vero tantum compeníativum ? De utroque

S.

tini, f

Ínpra difp. z. c.4. a.2. nonnihil tractavimu

1 j:ïui: 17

ico I.'*.

h

Vzgns2: Drviwr.

571

ib. m

1

Dico I. Chriftus meruit horninibus omnes

tter

)

j

d

n

r

Prob. 1.

m

j

1

!

!

l

»

ratias & predeftinationis effectus.

b

j

onaiíta füpernaturalia in triplicem claffem pof-

J I

fitimy,

fünt redigi ; quarum prima eft Juftificatio & re-

miffio peccatorum , quam Chriíti meritis tri-

Jj /Flüäyf(,:;,

duntae gj

buit Apoftolus Rom. 3. v. 24. Zuflificati gvatis

per gratiam ipfus , pev vedemptionem . qu& eft n

imr ) Chl'h*'

VNITUM

Chrifle fu. ^ EcEphef. x. v. 7. J2 quo babemus

qedemptionem pev: [anguinem ejus , vemiffonem pec-

: (ijg

IPalis n

eatorum e7c. — Huc pertinent. difpofitiones ad

rimam gratiam juftificantem , motus fidei,

um

pei ; timoris, diletionis,, contritionis ; quos

AMignal

jmmerito quidam recentiores cum Capreolo ne«

J

gant , nobis per Chrifti merita conferri.

ALNUT

d claffi alteram donorum füpernatura-

LA

lium referuntur ea que juftificationem confe-

Pl'lmlSP AE

quuntur, utauxilia gratiee , merita bonorum

II

operum , aupmentum pratie , donum perfe-

jj

verantise , remiffio peccatorum venialium & pae-

780nun, Qu

netemporalis. Hac omniafructus Chrifti me-

aordiox, Y

ritorum effe , generatim enuntiatur Ephef. r.

n pralum.

V. 3. Qui benedixit 105 i omni benedi&lione inca-

m econ d

leffbus i. Chrifto.

tit a p

Ttrtia denique tamquam coronis imponitut

m d

vita eeterna , de qua Chriítus ipfe Jo. 1ó. v. o.

y nondun

Ego veni , ut vitam babeant €2. abundautius babe-

usf

ant. Et Apoft. Rom.6. v. 23. Gratia Dei. vita

p u

&rerna , in C.

Prob. Con

.dum*

cZ;jz'oD]lNex PP. S. Ambrofius im

f ( UICUAIA

iJad E

hef. 1. Benedixit 1105 omni benedittionetgc.

ita fcri

;

f ) Df W

it. Omme donum gratie Dei in Chrifto eff,

: x /z'quis » fpreto Chrifto , Lenedici fe a Deo

putat,

j

ervave

!

Dz INCARNATIONE

$72

vt Chflü

evrave fe fciat. .. S. Hieronymus in illud I£. s5.

vao'

A

v. 10. $ pofuerit pro peccato animarm [iam , vide-

J

jyom

bit femen longevum , €9 voluntas Domin in ananu

ejus dirigetur : ut , inquit , quidquid Deus.difpo-

ï

';G

r

E

NI

[

u y iius virtutibus inpleatur.

Chryfíoftomus

in illa Jo. 1. v. 17.. Gratia &g. veritas per 9. C.

snayiin t

Homil. 13. dicit, Chriftum effe fontem omnium

at d

atiarum, Et in illa verba v. 16. De plenitu-

.

jl

2

"e ej

us 1105 omnes accepimus , S. Auguftinus cract,

g

um t

3. docet ; nos a Chriíto accepiffe non hanc vel

ilam gratiam; íed fimpliciter quidquid boni

ial

Jj

accipimus ,. quod ad falutem conferat.

LC

Prob. IIf vatione.. Chriftus eft þerfe&üsïr&

fomilu,

demptor humani generis, cujus meritum eft

wiem

füfficiens & abundans ad omnia gratie dona no-

d

bis impetranda ; que ad perfectam redemptio-

ünit. B

ä

nem requiruntur : & Deus Pater If. 53. v. 1o.

i

modo cit. ipfi promifit plenam poteftatem illa

t p

diflribuendi; ergo non tantum nobis meruit

wmeririsClm

gratiam juítificanrem , & hanc confequentia do-

TP

na,; fed etiam gratias excitantes , nam & ifte

ad perfectam redemptionem íÍpectant.

Hinc

lll.M ?PWP':'J'?W, /

ia dg,

Apoftolus Ephef. 4. v. 7. Uuicuique , ait , goffrum

"

l

j

NT

data eftgvatia fecundum men[uram dónationis Chri-

A';.",

£

: MW tüama

Et Patres C. Tridentini Seff. 6. cap. 5. de-

fftitidns

clarant, ipfrus juflificationis exordiun in adultis

PU u

& Dei per "fefum. Chriflum . preveniente gratia [u-

" B .

gneudum e[fe : boc eft, ab ejus vocatioue , quamui-

Rn

liseorum exiflentibus meritis vocantur&gc. Quod

j

A at lmm[m

aperte etiam tradunt SS. Ambrofius , AugufBi-

3

& alii.

!

M

pus , Profper, Fulgentius, Bernardus

; Con—.'.," Bu

t

NVrnsI DiviNi.

LTMT

75

Confirm. Chriftus multos ad fidem & jufti-

Á fm:;;;

tiam fpeciatim vocavit , ut confltat ex Evanpge-

B i

liis , & generatim Mart. x1. v. 28. 7/zzite ad mé

hiil]yi

ompes qui laboratis $9.

Atqui Chriftus nemi-«

t Üj

t w

nem ad converfionetm vocavit, cui non ipíe

internam gratiam contulerit , qua, fi vellet;

T üntemte

416 ]

»converti poflet : quo eX capite Patres ipfüm

L

, &junt a Moyfe diflare, quilegem quidem pro-

à

Bu

mulgavit , quin gratiam ad illam fervandam re-

DUe 090

uifitam adderet ; fecundum illud Jo. 1. v. 17.

t quágid d

ex p

er Moyfen data (f : gratia g veritas pev 37.

lr

. C. facla eft.

Obj. 1. Chriftus Jo.

6. vï 44. ait : Nemo po-

ld

tef? venire ad aue , nifi Patev , qui mifit me, tra-

; Qifs nv

m

l

d

xeriteum. Ergo Pater folus pratuita vocatio-

n

:

It

ne difponit ad fidem & converfionem.. ».diff,

j

- Con[i. Pater folus ita difponit convertendos

Jrm

. quin ipfi operibus naturze fefe ad hunc effectum

st

! difponant

C. Pater folus ita difponit fine gra-

gb s n

at qat

1

tia ex meritis Chrifti profe&ta N. 2.'T'im. 1. v. 9.

,

JDeus i5 vocavit vocationte fua fautla , non fecuns

25, m j

dum opeva noftra , fed féecundum propofitum fuum ;

l: -

€7 gratiam que data efl uobis in Chriflo 9dfu.

p -

Jnfl. x. Si non folum gratia fanctificans; fed

1 Jonmianu(

difpofitiones etiam ad converfionem ex Chritti

df 6 n

*

meritis nobis donantur ; ergo non poteft expli-

wiümi^ cari, quomodo Rom. 4. v. 24. dicamur juff/ff.

u cari gratis pev. gratiam ipfius. — 9. IN. Illat. Dici

w mur Juftificari pratis, h. e. fine noftris meritis j

«m"Ü i non verointuitu meritorum Chrifti: mox enim

mo* fubjicit Apoftolus : Per redemptionem que eft ii

C. 7. Quem eumdem fenfüm habent verba

ld

-

l

$

Áugue

|j:

574

Dz INCARNATIONE

f

Aueguftini l; de Predeftin. SS. c. 15. docentis,

-[*71

firütt

nos tam gratis juítificari ,. quam' gratis humani-

tas Chrifti unita eft Verbo : nimirum vult, nos

[

i.

nihil meriti conferre, ut fimus Chriftiani : ficut

n

humanitas non meruit unionem hy poftaticam.

gt

lufl.2. Infideles non fünt membra Chrifti;

st

ergo hic tamquam caput non immanat in eos,

ia Mi

gratias per fua merita.

BA 4N. C()?g/: Ut calor

x

naturalis non folum apit in tnemibra Corporis;

ncvfüsmqüä 4

illa confervándo & vegetando ; fed etiam in ci-

P

bum & potum; éà rarefaciendo & transmutan-

vt

do ; ut partes tnembrorum fiant : ità Chriftus

t

agit etiam in infideles , ut converfi mernbris

ii

cateris apgregentur.

445

Olj. 1/. Meritum debetantecedere praemium

Mi

tempore vel natura : atqui pratie Patribus Ve-

apis Pa

teris T'eftamenti collatae fuerünt ante Chriftum

190 t D

natum ; ergo fion poterant effe effectus & ob-

fb'darigrada.

iecta meriti Chrifti; & difl. Maj. Meritumine

aprten

ductivum debet tempore vel nátuta anteire praé-

um

mium C. meritum compenfativur debet ita an-

u iï*.pefu]jmg

j

teire preemium N. — Meritum inductivum &

ordinariumi ; cümi fit aliquo imodo caufa effi

nj

ciens , feu difpofitio & vía ad preemium ; ut fzé-

:Jgtainttïgirür

pea S. Thoma appellatur; preite tempore prae-

m

mium debet , vel natürà: naturà auteri priu$

TR

remio.effe noti poteft ; fi huic faltem non co-

u

exiftat tempore ; riàm quod in genere caufze cf-

mms) qu Bþ&

ficientis eft pofterius tempore ; etiam eft pofte-

Mf it C

rius natufa : ita ipgnis eraftinus non poteft efle

ïlfintümmcw

cauía efficieris ignis hodierni. lgirür cum m&-

tita Chrifti poíteriora tempore fuerint quam

Vütt g

«"ngruenm j

grà- -'

WOVI

Vzns5r DiviNi.

75

-æ. ( IS

) 6*?;:'

gratite juftis in vetere teflamenro datee, proba-

BN

Lonm

bilius non füerünt natura priora;ut caufá efficiens

ineritorià ftricta.

Econtra tneritum cornpen-

A Corfts

Küpofu

fativum adhuc rátiorniem meriti obtinet; licet nec

tiatura antecedat preemium ; fátis enim eft . fi

lmb C

h

i m

preecedat in preefcientiaejus ; qui praemium eft

redditurus. Nam cum ineritum non fit per f&

! Cühf Ui

Tenbii on

cau(à phyficá prernii , fed moralis ; excitans &

x!:

movensillum qui daturus eft preemium , influere

MM

fuo modo poteft; antequatm exiftat realiter, fi

1 n

per copnitionem moveat premianrem: in quo

t Qu

fimilitudinem quamdam cum caufa finali habet.

i ld t

Vide que de merito utroque adnotavimus difp.

1:0:4.5:2.

äntecederepræm

Jifl. 1. Prius intelligitut praevifa pratia ari«

hd

tiquis Patribus collata , quam Chrifti meritas

Vi (s

telesdundi

ergo nec propter merita Chrifti praevifa potuit

Vi

illis darigratia. — ZZzzecedens patet,. Quia per gra-

'/. At

tiam parata eft via ad ex(equendum Incarnario-

fl

nis myíterium ; per quam electus & fanctifica-

mhmd

s

tus eft pecüliaris populus , ex quo Chriftus na-

gm gv

fceretur ; & B. Virgo ad maternitatem Dei fuit

iiodo culi

difpofita. — g. difl. /Zutec. Gratia Patribus V. T.

ipræmium,uï

collata intelligitur preevifà prius ordine exfecu-

gife t

tionis , quam Chrifti merita C. . .. intelligitur

at at

previfa prius ordine intentionis .. . IN. fecun-

b demtd

dum ofdinem intentionis & divinge predefini-

n gues

tionis, qua Deus ftatuit otnties homines redi-

; dind

mere per Chriíti merita ; anteceffit praeícientia

qis s t

meritorum Chrifti , propter quae fic praevifa fta-

j u

tuit dare gratiam antiquis Patribus ; & merita

€ongruentid ; ut fefe ad tantum myfterium füf-

j dl ;

cipieri-

[

376

Dz INCARNATIONE

cipiendum difponerent. Hunc vero intetitio-

gepic p

gt m

nis ordinem exfecutio precellir.

Iuft. 2. Secundumiftam doctrinam Chriftug

s us

d od

improprie meruiffer gratías actionibus theandri-

cisdébitas. — &. if]. Ia. hoceft improprieme-

gt

a D

ruiffet gratias Veteris l'eftamenti , ut preemium

minus principale C. improprie meruiífer prz-

g 4

mium primarium, pratiasiNovi T'eftamenti N;

ag r

denominatio Ííimpliciter fümitur a potiori ;

ao i

primario ;. & principali, que eft redemptio

p du

totius humani generis, unde merita Chri.

Jl

Ífti.non dicuntur compenfàativa, fed fimpli-

a t

s fumdier

citer caufativa; induéctiva & attractiva gratiaé

enerihumano date. Ideo mirum non eft; quo

m ao lm

S. Patres non tam diíerte memirerint meriti

vt t |

compenfativi ac minus proprii. |Quamvisillud

Mancldus ]

& anfarm

non obícure indicarint, dum fepe ajunt; Chri-

ftum folviffe debita ab Adamo & hominibus cee-

t460) merj

teris contraéta : atqui illa anticipato non folvit;

m merjori

ergo compeníavit, tam fatisfaciendo , quam

t fnien

merendo. Neque meritum iftud ideo dici de-

Lpo

ber minus proprium , quali minus condignum

Mfïf!liOuem

fit ac minus proportionatum ; fed ideo- dum-

uml B

taxat ; quod non fit prius natura, nec flricte

"TU n

caufativum. — Sicut licer regulariter merces fe-

TU nl

quarur laborem , non tamen eftimproprie met-

T

ces ; qua ante laborem tribuitur.

Lt

Infl. 3. Si hec do&trina de merito compen-

lii

fativo admittatur, ergo hac ratione poffet quis

TU Ya

fibi mererigratiam primam. — g.

uidquid hoe

U Drer i

in arguriento Suarez concedat ; JV. fe. nonta:

d

ex ratione compenfativi meriti ; quam pr/moex

muapam) k

Yatios *

ii

Ui

Vzrns: Diviwr.

MT

$77

tatione pratiz pure gratis datee fir, ut quis me-

T

reri nequeat gratiam primam: eo'ipfo enim

(:'X

Jl

st

Ln

non daretur gratis. Dezzde disproportioni hoc

I

tribuirur: omnia enim opera noftra bona fünt

ITIDro

ld

W, ü[ D

impfoportionata ad merendam gratiam pri-

mam. Econtra a&iones Chrifti non fünt im-

T mentllrs

NT

proportionate ad compeníndas gratias Ve-

teris Lepis,

Cur vero Chriftus nec merito

lr 1 pj

P d

compenfativo fibi Incarnationem mereri po-

tuerit ; difput. 1. c. 4. a. 2. in conclufione, &

&t m (s

Anft. 4. ad obj. 2. fat aperte oftendimus ex eo,

, d (

quod unio hypoftatica fit principium dignifi-

at gni:'

cans formaliter ipfum meritum.

Quod au-

mimmmmelq:

tem nemo noftrum primam gratiam preeveni-

us

entem mereri poffit; prebat Chriítophorus

i. (uarsi

Haunoldus a premio ipfo , de cujus ratione

n

T

eft , conferre merenti aliquid ultra totam boni-

mïov&'äum

tatem meriti,

Atqui illuminatio preveniens

I

actum meritorium eft unice 'amabilis propter

&

,Qu

merià bonitatem , utpote cognitio praética,

kod

ld

& merum medium ; ergo non videtur poffe

s conun

habere rationem premii,

d i G

Coll;ze ex eod. Haunoldo. 'Tametfi noftri actug

tra nuc t

füpernaturales non poffent anticipato preemia-

A m

ri; eo quod modus remunerandi excederet va-

(inprort

lorem operis; hoc tamen argumentum ad

It

Chrifti merita trahi non poffer, qua fuo pre-

tio infinito premium quodlibet excedunt, imó

p m

omni pramio poffibili funt digniflima. . Cum

.

uoom pO

I

k Ql]lw

ipitur preemia & merces anticipato folvi pof-

T

lj

"m

5

in

t; ac fpe foleant, modus hic preemiandi,

" u

qui

anticipato, Chrifti meritis apprime convenie-

bat.

V

578

Dz INCARNATIONE

m

bat. . Quo quidem refpexiffe Patres videntur,

cum dona füpernaturalia antiquz legi conceffa;

EWäF

ln

meritis Chrifti tribuerent; nec umquam cogi-

taffe circulationem illam fignorum naturse ad-

il gml Ej

g i lm

veríantium fignis temporum , qua fine verti-

ii & p

ginis periculo vix concipi poreft. Quodfi in

| —«IW & Præm

difputatione prima meriti attractivi pro gratiis

in V. T. datis meminimus, id obiter pro opi-

st ts

p n aton

nione probabili multorum adduximus: paffim

enim; dedita opera, de utroque merito abftra-

j hr

ximus , ut animi noftri fenía hic copiofius eX-

zain h

plicaremus.

f A ts

ARTICULUS. III.

at j

teobedent

ib0, tvl

n &5 quantum.fabi Chriflus fuevit meritus ?

Ota. Deridet hic Calvinus Theologos, qui

i, du

N

cum Magiftro in 5. d. 18. docent; Chri-

dpiserided

flum fuis erumnis aliisque actionibus bonis

nbl u

1 tifine $

fibi etiam praemium aliquod meruiffe ; Lib. 2.

Inftit. c. 17. $. 6. ita fcribens :

ueveve , au fabi

n pted

aevuerit ; quod faciunt Lombardus €9 Scbolaflici,

K E

nzon minus [lulta efl cuviofttas, quam temeravia

m

defínitio. Quam vero temerarium fit ac im-

Vil j

peritum iftud hominis haeretici judicium, moX

"f Ug

ex facree Pagine , & Patrum antiquorum tefti-

Wtlb s

moniis demonftrabimus.

i

lial

Á

Dico. Chiriftus meruit fibi omnia il

Wla Bona,

lt y t M

qua poft paífionem accepit, prafertim cor-

lm EM

poris gloriam & exaltationem nominis. Pro£.£.

titm t homo

|

Sacra Scriptura hoc aperte teftatur, Philip. 2.

tits

v.7.&g. Humiliavit femetipfum fatlus obediens

hia

i

q:que ad mortem , oriem aufem cvucis ; Pvï::; ..F

lr

VznBr DiviNi.

$79

tlni.

uod €9' Deus exaltavit illum $9 donavit illi go.

IQUI kgl CCH[&

l

:men; quod eff [uper omme uomen: utt9c, &

k Umquam "

Hebr. 2,v.9. Videmus

AOIUm na[uræ

J'efum , proptev pafftorem

QU (f v

movtis , gloria e9. bono

vYe. coronatum.,

In utro-

que hoc teflimonio habemus tam meritum

X Qu

obedientize , &

paffionem mortis, quatm ejus

QCLiVi pl'o D

effectum & premium , videlicet exaltationeim

düier o

nominis, corporis gloriam & honorem : no-

lmus: n

inen enim corong fatis indicat victoriam &

^ merito lr

premium,

Earmder norninis claritàtem in

icoifusa

premium Chriftus ante mortem popoícit jo,

17. V. t. dicens : Pazer , veuit bora,

clavifica f-

W

lium tuum , u£ fílius tuuy claviftet te,

h. e. ego

te obedientià & morte ignominiofà mox clari-

Mu r

ficabo, tu vicilfim me, ne pro fonte & fcelefto

sTl

habear; clarifica. Quod Pater praeftitit pro-

1 d (

digiis evidentibus in Chrifti morte editis , item

Turido

glorioía ejus refurrectione ; in ceelos afcenfio-

u li ;

ne, miffione Spiritus S.. & miraculis ad difci-

J

(i

pulorum pradicationem fa&tis. . Hinc dum v,

JVS[

l

J

L

4.& $. ait: £go clarificavi te fupev zervam : opus

Egrmm T

conifuminavi , quod dedifli mibi : & nune clavifica

um (t at

me 1u Patev , apud temetip[um clavitate quam ba-

judicium, f

bui prius , quam mundus effet , apud te ; in. mer-

yiqonumt

cedem laboris pro Patris gloria füfcepti flapi«

tat; manifeftari etiam fecundum humanitatem

| Omm lnäï

in rempore gloriam , quàm fecundum divi-

n

jus

i

B

nitatem ab eterno habüuit: ut fedeat. pofthac

.ormuns.

!

4

[

etiam ut homo

poft afeenfionem ad dexterami

H

"[

"

atris.

dnnts

Y

i

nf

Í

l

i

.. Prob, I]. Chryfoftonius hom. 7. in epift. ad

j

1

j

iam hortatus exemplo

an d Jj

h

r

VA'

khillip. fuos ad obedient

Q a

hti«

|

$86

Dg INCARNATIONE

h

H Af dddl

Chrifti: Extmremam , at Chriflus prafhitit obe-

Vf,d" fflf(l

dientiam, proptevea €9 accepit fupremum bonovem.,

m p |

Ambrofius in ejusd. epift. c. 2.. Quid , ey

^, IIl

quantum , inquit, bumilitas mereatur , bic offene

Qd

ditur.

]

li

Auguflinus tract, 104. in Joan. eumdem

(K

locum tractans: Humilitas, eit; clavitatis eff

n

p

suevitum , clavitas bumilitatis eff pramium.

3

u

Eadem habent Bafilius l.4. cont. Eunomium;

(

J

ii

üitulo, quod Filius creatura mon fi. Cyrillus

]. r1. in Joan. c. 17. Vigilius l. . contr. Eutych.

gjga nl [lhï Qü

p d b

Bernardus l. 3. de Confiderat. & Patres cateri,

Prob; 411 Chrifto quevis perfectio omni

if

meliore modo afferenda eít : habere autem ali«

loram r

fio con dul

quid ex merito nobilius eft, quam fine merito;

fbj acque,

ficut agere praeftantius eft, quam pati, " Atqui

Chriftus corporis ploriam , & manifeftationem

M Qu

nominis potuit mereri ; initio enim illam non

propnetus :

habuit: ergo illam fuit meritus.

U: 4

OL;. ]. Recitata S. Scripture teftimonia tarr-

ts Chrílo

dcione d

tum indicant, Chriftum poft paffionem fuam

habuiffe ploriam corporis, & nominis clarita-

&t'üdum

]

tem; ergo non probatur, paffionem fuiffe cau-

Mteit ib

fam glorim. . A. ^4gtec.. Particulee , proprev,

Cl um

£?, caufam aperte declarant, ita ut verborum

Vib s d

illorum, propzer quod $5$ Deus exaltavit allum ,

n i

fenfus fit: quia Chriftus obedivit; etiam Pater

Qs

ex fua parte ipfurn viciffim exaltavit^Sicut i

Te li

illa verba Math. 16.v. 18.. E* ego dico tibi, quia

T

e

£u es Perrus €9c,. Hieronymus Ícribit: Merce-

dem vecepit vera confe[fo. 1mo ipfuim teftimo-

Tosnpy

q

nium Luce ult, v. 26, quod ad errorem fnum

[

lþfum, LT

Q

IN

V rnB1I DiviNtr.

381

'ffï?ru fl

firmandum adducit Calvinus , Oportuit Chri-

iL önnar,n,

um pati &9 ita intvare in. gloriam [uam , po-

lf» U I(äid'"

tius errorem ipíius evertit , quam confirmet :

,

nam 45, t , in hoc loco idem fignificat ac;

propterea , ficut. cum Chriftus Math. 16. ait: £?

]i aj

&go dico tibi , quia tu es Petrus $9c. 58, Et, vices

hs Cl

mutuas indicat ; in quee verba Hieronymus:

fremum,

Mercedem , inquit ; vecepit vera confe[ro.

Q Énomir

Obj. 1I. Non eret opus Filio Dei defcen-

! f Crik

dere de celo, ut aliquid fibi acquireret novi;

t d

ergo nihil fibi eft meritus. — & dff. conf. Nihil

At

meritus eft fibi in forma Dei , qua defcendit C.

fl

in forma fervi, quam affüumpíit N. ut homo

Abeeaet

gloriam corporis , & nominis celebritatem ini-

, um nom

tio non habuit : poterat igitur dona ifta adhuc

qumn p

fibi acquirere.

od

In[fl. Quod. per fe debetur, & ad modum

Yti «tmiu:

proprietatis naturaliter refültat, non cadit füb

CU

meritum ; atqui gloria corporis & nominis ce-

mre tl

lebritas Chrifto debebatur ob vifionem beatam,

& ex unione hypoftatica dimanabat ; ergo non

xf plin:

,laomini

!

erant objectum meriti ipfius. — & diff. Maj. . ..

non cadit füb meritum fi neceffario fimul cum

vffonem t

effentia confertur C. fi proprietatum harum

Parriculæ:;

emanatio juftis de caufis fufpendatur N. Chri-

; u

u) n

fti primarius finis erat, fua paffione & morte

homioes redimere: quare opusilli erat corpo-

«liit, t

egdvt Y

re paffibili , & occultatione diviniratis , dum

redemptionis noflre negotium abfolveret.

5 gt

« Quod C. Ephe(inum c. 10. anathema intentet

us bt ^

dicentibus, quod'Chriftus pro fe obtulerit fe-

o ipfomte

ipfüm , & non potius pro nobis folis ; docet

)ul o

o.3

nos,

|

182

Ds INCARNATIONE.

(

l

kn,] menlfo 1

nos; Chriftum ,. cum fit verus Dei Filius &

omnis peccati expers, non pro füis; fed pro

V

"

::ngfh'no |

noftris tantum

fuiffe.

peccatis precatum & mortuum

iM

O/j. III. Chriftus noftra tantum cau(à ve-

,.j

n f

jl

nit, & paffüs eft; nam I.9.v.6.. Puer natus eft

zolis. Zachar, 9. v. 9. Ecce. Rex 1uus venit tibi

Quf

juflus eg Salvator.

)

(ne d

Jo, 17. v.19.. Pro eis ego fan-

€Hfico me ip[um.

Ergo fibi nihil meruit : alias

1

p

1

jxc;zme

m1

u

d.

frigeret noftra in ipfum caritas,

quam Apofto-

L

lus Rom, ;.

v.8. tantopere commendat, s. A.

Jj

Conf. Quo

d Chriftus propter falutem noftram

v

)

V

i

pracipue venerit , inde non fequitur , ipfum

qononine ts

potndts o

fecundum humanitatem nihil fibi potuiffe me-

reri , aut meritum fuiffe,

Adeo autem pro-

fin r

prium illud Chrifti: merit

um noftram erga

hs exdudon

ipfum caritatem non imti

Scruments

nuit, ut eam magis

accendat duplici ex capit

e, I quod, cum a

jiftam o

primo ortu fua Chriftus g

loria corporis &no-

mj

minis celebritate fulpere

potuerit , maluerit;

Wiyme

ob redemptionem noftra

m, dotes iflas tantis

seerumnis fibi de

li &

fam

mum comparare.

II. Quia

p

hrl

tloni

hec merita ideo

fibi acquirere voluit, ut nos

Qtsm ]

ad fequelam füi ani

maret ; utque aliquando in

linm Wl

jpio tamquam in ca

Ms r

exaltati.

pite noftro effemus gloriofi

Ua m

JInfl.. Quibus mevitis a

j[Jequi potuit bomo , ut

judexv ellet mundi

T

» Caput Angelovum , atque poti-

TU

vetuv. [ummo D

e impevio ? Ita Calvinus.

Be«

RIfie [

Meritus omnin

0 eft officium judicis.

Digni

, [n

tates cereras non meruit,

quia funt infepara-

d intris

bilesab Incarnatione; qua

m nullo humanitati

f L S*WJ

Chri

M

VzrnBlI DiviNE

585

"n

^

Chrifti merito accidiffe , difpur. 1. probavimus

| TU k

ï

;

cum Auguítino 1. de Praedeftin. SS. c. 15.

Ti

ARTICULUS IV.

uT

- fu. Chriflus fét vedeimptor omnium. bominum

LL

etiam vepvoborum 9

^ Mt ts

Ota. Satisfa&tionem & redemptionem Chti-

RUL

N

(ti morte exhibitam fuffeciffe , ac etiam

! Ij d

fuperabundantem fuiffe ad falvandum omnes

Qum Apy

homines, clare admodum demonftravimus di-

i s

fput.r.cap.2. a.z,& fqq. ' Reftat nunc inqui-

stf

rendum, an Chriítus morte füa omnes omni-

no homines redimere voluerit?. ubi precipue

g f

Ll

notandus error eft Calviniftaru

m,qui a bene-

Chrifti repro-

m

ficio redemptionis & meritorum

m nl e

bos excludunt , quos, etfi a De

o vocentur &

Sacramentis initientur, rumquam tamen» ajunt,

il t ente

El

lao

J

uftitiam confequi : cum juxta Calvinum; ne-

*

hii

mo j

uftificari poffit, nifi qui fe e numero pr&e-

yd, tht

deftinatorum effe crediderit.

dts il u

Janfenius eatenus tantum putat ; Chriítum

w

pro reproborum fàlu

te mortuum effe, quate-

nus, fecundum Patris

decretum, ipfis juftifica-

volit, t

te iqurd

tionem per baptifmum , c&terasque gratias

non vero vitam aternam vo uit.

m lt

temporales ;

Quam doctrinam 1. 3. de gra

tia Chrifti Salvato-

S. Augu

ftini effe ma-

ij ln

ris exponit; & genuinam

Calviniftis dif-

le contendit.

Ubi licetinitio a

qrim, Uf

fentire videatur, poífea tamen cum ipfis con-

lr Curs

e cordat. . Propofitio e

x loco cit. excerpta, qua

ia 4

eít inter damnatas ab Innoc.

X. quinta, ita ha-

nl

m pvo

bet: Semipelagiamum efb diceve , Cbriflu

f humefiï j

Qo 4

onni-

584

Dr IxcARNATIONE

l

emnibus omnino lominibus eovtuum

jl

effe aut fatn-

gumem. fudil[e.

Eodem 1oco. Jàn

fenius tam-

e; "*Onem p

quam ex ore Auguftini. pronuntiat ,. Chriftum

i

nec pro infidelium in infidelitare rmorientium,

gl

Bec pro juftorum falute mortuum effe,

[

L

fangui-

nem fudiffe ,

féipfüm redemptionem dediffe,

"

T

d

T.

1 &t .l

Patrem oraffe

*

Aff

nec magis Patrem pro eeterna

n

liberatione ipfo

rum , quam pro.diaboli depre-

p

j

m

catum fuiffe. (ed:

pro temporalibus quibusdam.

l

"p

juftitiee effect

ibus rogaffe, & fufi

fanpuinis füi.

LULLT

pretium dumraxat obtuliffe,

f jv

Dico. Chriftus.eft redemptor omnium ho-

d dnmtmm

minum;, etiam reproborum. 'Thefis eft indu-

qi ts

bitata quoad ele&tos , dicente Chrift

o Joan. 14.

T.L5

v.6. Nemo.venit ad Patrem » 74

if£ per-me, Nunc:

t ts

indifcriminatim etiam de rep

robis.

Probr, I.

Vr r inf

Apoftolus.t.'Timoth. 2. v. 6, jubet fieri

diveríàs.

AAE UE

preces pro. omnpibus. bom

inibus ,. pro- regibus $g*

I i,

emnibus, qui àn. fublimir,

ate funt. — . Hoc euim Lo-

zum. eft ,eg acc

hi d

qui ommnes bom

eptum coram Salvatore uoffvo.Deo,

u 7

ines vult falvos fievi.. .. Unus enim

£U$ y unus

t mediatov Dei e$ bominum bomo

77

ij

Chriflus S'efu

5, qui dedit vedemptionem: femetipfum

gvo omnbus,

1

r

nibus homini

Hic jubet Paulus orari pro om-

EUR w

bus,

etiam reprobis, quia Deus:

vult omnes.homine

lj!ïmä,fmgm: h

3 falvos fieri , & quia Chri-.

d

W

Y

Àh

it.us. mediator fe de

dit redemptionem pro om--

j

nibus ;

w

u

lutem h

ergo Paulus nullos.a voluntate Dei fa-

ominuüm c

upientis , & a redemptione

Ptl Amm»,

mediatoris excipit

:- alias ine

u fit q

d:derm

ptà argumentatio-e

ne extremum univerfale ex

particulari medio

ii

[

I

"

1irmaret,

i H

l

n

um v i ))mmj'

L

Vrn85I: DrvitwNr.

"n 'M l

185

Idem Apoftolus Rom. 5. v.18. Chrifti re-

i Ja"(eüim 1

R, (

demptionem exequat damnationi communi

omnium hominum: Sicur per ugius delium im

"U i

"nf u

emnues bomines im condemnationem : .Sic. $9 p

unius juflitiam im omnes bomines in juflificatio-

|

0nem (

i

T D

yen vii«. Sicut ergo ele&tis & reprobis com-

mune erat Adami peccatum: ita utrisque com-

Vg dläbüh d

tnunis eft redemptio mediatoris Chrifti.

1DUS Qu

Eadem habert 2. Cor, 5. v. 14. .5i umus pvo

V p

emnibus mortuus efH, ergo omnes movtui funt.

Hic, licet inverfo ordine, Apoftolus omnium

t lo

Md

& fingulorum mortem in Adamo evincit , eo

quod Chriftus pro omnibus fit mortuus.

tlb

Wa N

Prob. II, S. Auguftinus 1. 6. contr. Julian.

€. 4. tractans verba Apoftoli nuper .recitata

Qp

2. Cor. ;. ita fcribit: Ex Joc probavit Apoffolus

! flüetrdi

omues mortuos effe, quia pro omnibus mortuus efE

JULT

v A.

unus: impingo:, inculco, tufevcio vecufanti , acct-

pe» [alubre eft , nolo moriaris, unus pro omuibus

ii

1 Unt t

mortuus efl. — 'ide quia confequens e[fe voluit , ut

éntelligantuy omnes. snortui

» ff pro omaibus mor-

li l

$£uus e]f'-.

a

S. Gregorius Nazianz, orat. 25. Omnes, oit,

sfur p

eitra ullam exceptionem, inflauvati [umus per c&-

, qua]

leflem Adamum, qui primi Ade participes fuimus,

i kl

S. Chryfoftomus hom. 7. in 1. ad 'Timoth.

.

Xionem p

ad verba illa, wumus mediator : Etiom, inquit

volumae -

pro gentibus mortuus efl.— Et quo patlo , inquies,

n

al non cvediderunt ? quia moluevunt : quod evat

epartium ipféus completum eff.. Et hom. 4. in il-

g margum:nzl-

par:iculm' 5

lud Hebr. 2. v. 9. Ut gratia Dei pro emnibus

.

l4

r

guflavet mortem ; ia haber: Non pro fidelibus

oj

$fl«

V

$86

Drz INcARNATIONE

gantum , fed pro- univer[o mundo , ipfe euim pro

g r

Ui

emuibus mortuus. e[f.

S. Hieronymus epift. 83. ad Oceanum:

g TRULUM

Mentitur Sloanues , digito Cbviflum $ voce de-

n gim

enonflraus : Ecce 44gnus Dei, ecce qui. tollit pec-

TL

eata munudi , f£ fént adbuc in [culo , quorum.pec-

ia

i

1

*HOH |

«ata 1on zulevit Chriflus.

L

li

j

li à

st

,;vjäinu,

Concil. Trid. Seff. 6. cap. 3. E7/£, inquit;

vt

Ü

ille pro. emuibus mortuus eff , tton

07240$. tamen

m s

enovtis ejus beneficium vecipiunt.

CC. Mogun-

i, iL n

tinum fub Rhabano an. 848. , & Carifiacum an.

guitivlam

$53. damnato Godefcalco , definierunt nullum

gn dl

efíe, pro quo Chriftus paffus non fuerit.

m m

Sed & Innocentius X. Conftitutione prid,

rv

Kal. Jun. an. 1653. edita, quz incipit: Cum oc-

m col d

€aftone. .. Di&tam Janfenii propofitionem jtam;

EOERAUI

damnavit tamquam falfam, temerariam ; fcan-

putdttr

dalofam ; & intelle&tam eo fenfuü, ut Chriftus

(uem m

pro falute dumtaxat predeftinatorum mortuus

t nf t

fit: impiam , blafphemam , contumeliofam ;

LT2

diving pietati derogantemn , & hareticam.

tamm,

Prob. IT. vatione. 'Tenentur omnes crede-

b doty ]

re, quod Chriftus propter noftram falutem

1:,1;irgqu![] T

«rucifixus fit; tenentur omnes amare Deum,

r)

l

j

obfervare ipfius precepta, fperare gratias fuf-

MLITT

ficientes ad obfervanda precepta. ' Atqui hac

" mïpzh

i

nemo praftare poffet, nifi certum effet, Chri-

MU

flum omnibus omnino hominibus, & non tan-

tum electis morte füa obtinuiffe auxilia fuffi-

Woplste a

cientia ad divinorum preceptorum obfervae

LT

tionem, Ergo.

t

"m t

" (

Qþi-

TOi

Vzn2I Divixr.

J

H

$87

T

!

OPj. F. Chriftus Math, 26. v.28. de (àngui-

q (;

m

ne fuo ait: Qui pro multis effundetuv in vemi[fo-

mem peccatorum, jo. 10. v. 15.. Zmimam mean

TM

oo pro ovibus meis. Jo.17.v.9. Non pro mun-

At Ij s

do rogo , fed pro bis, quos. dedifli mibi : quia tui

IT

[unt. — Ergo non eft mortuus Chriftus pro om-

nibus; nifi fümatur pro generibus fingulorum,

) h, ln

1) 0014 j

ut fiepe Auguflinus exponit, . N. Conf. Ex

affirmatione unius non fequitur negatio alte-

(C M

rius , nifi fit incompoffibile cum illo. Cum

;Cariüzcunïi

ergo dicitur fanpuis Chrifti effufus pro multis,

i& d

n

non excluduntur omnes, Nam « multi , in-

terdum magnam collectionis partem fipnificat,

PO

ut Jo.4. v.39. Multi credidevunt ia eum : inter-

riopt (

dum . colle&ctionem totam abíolute indicat , ut

Rom. 5. v.19. Per inobedientiam unius bominis

gouen

témenptm, j

geccatoves conflituti [unt wulti, i. e. omnes,

faf u r

Quem fenfüm etiam habere verba Chrifti ci-

VAURU

tata, conftat tum ex Apoftolo 2. Cor. j. dicen-

at

tis; Pro omnibus mortuus efl Chviflus ; tum ex

izretiom.

doctrina Patrum, fecundum quam B. "Thomas

Qrnas d

in dictum c.26. Math. 5 confidevetur [ufficien-

ifram ls

1ia , inquit , zpfe eff propitiatio pro peccatis totius

AUR UH

murdi; [zd fr comfidevemus effe&tum, minovem ba-

u

bet. effe&um, in us nempe , qui falvantuv , 2 boc

ex culpa bomitum.

u Mp

Quod quidem de daemo-

nun d

nibus dici non poteft , "etiamfi fanguis Chrifti

nibus t*

ad illos quoque redimendos fufficiat: non enim

uf x

pro ipfis fuit effufus,

.

ZAd 2. . Si ovium nomine foli credentes

quun o

intelligantur, falfum eft; quod pro folis ele&tis

. Animam Chriflus pofüerit: nam ex credenti-

bus

Dzg IxXcÀRNATIONE

le

488

W i fundl ]

bus multi pereunt. , Quodfi pro ele&is ovi-

bus fuis pofuerit animam , non inde fequitur;

.Em(:: :&iregï tgr

exclufos a merito paffionis reprobos fuiffe,

44d 3. y. Licet Chriftus in oratione illa poft

ï ff 'IC»UD'MK

guoyettim

canam habita non oraverit pro mundo, h. e,

pro reprobis , non. fequitur , quod poftea id

vt r

r

&saepim

non fecerit: nam in cruce, Luc. 23. v.34.. pro

crucifixoribus oravit, quorum tamen maxima

yofgrs lt

wrea t

parsin infidelitate interiit.

Ert eodem cap. 17,

Joannis; v. 30. rogat adhuc pro eis, qui dein-

ceps credituri fünt , qui certe non omnes fu-

p

turi erant preedeftinati,

& yun

Zufl. S. Auguftinus L21. de Civit. c. 24. de

vujgis lrb

Eccleíia ait ; 52 de aliquibus ita certa effet , qui

um d h

!

licet adbuc in bac vita feut con[lituti, tamen pra-

gu nf

!

amptonem p

deflinati [unt im «tevuum ignem ive cum diabolo,

taüm pvo eis mon ovaret, quam pvo ipfo. Evgo

m r

cum Chriftus noverit, qui reprobi forent; pro

al

eis non oravit. . diff. 4ntec. Ecclefia pro re-

t deimpi

probis non oraret oratione abfoluta, & divinee

Wt um

voluntati contraria C. non oraret precatione

&t lnog

conditionata & conformi voluntati divine IN.

d Ül p

fanctus Doctor contra eos, qui reprobos in ex-

r o

tremo judicio fan&torum precibus liberandos

LT

efíe purabant , ait , fanétorum caritatem & pre-

MUET

ces tunc ad illos non magis extenfum iri; quam

Ed

2d demones. Dein objicientibus, quod nunc

I

st

Ecclefia pro inimicis & perfecutoribus oret;

"i l

reponit ; ideo id accidere, quod pie credamus;

It t

omnes illos ad aternam falutem vocatos auj

T ltl

|

vocandos effe, cum Deus omnes homines fal-

MLA

vos effc velit, & Apoftolus abfolute pro omni-

us

lv

Vznsz: DiviNr.

$89

LITN

L

bus preces fundi jubeat, Quodfi Ecclefia di-

ftinéte fciret reprobos , non magis. pro illis;

"r f

AR

quam pro diabolo oraret , nimirum abfoluta

qua nunc voluntate precatur: quamvis netunc

um

quidem generatim pro omnibus hominibus, óe

1 (]UOd Poaä

conditionate precari pro reprobis omitteret;

MAT

fecuta exemplum Chrifli, qui Joan. 17. v. 20.

M amen m

pro futuris credentibus univerfim oravit, qui

[

tamen bene noverat electos fingulos & repro-

085 qudi

bos.

Don Qmpei l

Obh;. If. Au&oritatem SS. Auguftini & Ber-

nardi. &. Dum Aupuftinus l. de adulterinis

Mm.c.æq.(

conjugiis fcribit :

Omruis , qui Chriflà fauguine

hml

vedemptus eff , bomo efl : tamen. omnis bomo i

Vi o

fanguine Cbrifli vedemptus zon ef! ; intelligit re-

m

demptionem fpecialem & efficacem , non vera

mj

generalem & fuüfficientem. — Quo etiam fpeéta-

ngrlitt

bat cum Epift. 48. diceret, Chriftum, 1. Jo. 2.

tD gnt.

v.2. efTe hropitiationem pro peccatis totius mundi,

jfan, dv

propter triticum , quod eft per totum mun-«

dum : nam loco nuper citato contra Julianum

i p

t Q2

ait; Chriftum pro omnibus omnino homini-

bus mortuum effe, zec de eo po[fe dubitave , qui

ireprobosin:

abos Dbest

fe 02 zegat , aut. dubitet e[Je Chriflianum. | Ea-

at

dem mens erat S. Bernardi dum Epift. 109,

qeum i

Abzalardum ita affatur: JVoz potes gratias agere

pius, qu

eum vedemptis , quia vedemptus n es.. Sermone

vikuordt

enim 2, in Pf. g0. ait: Po[/unt omnes bomines di-

tere , Salvator meus es tu*' at vero fufceptor meus

ype t^

w 7u, i5 tautum diceve

juem vt

pore[f , quz" balitat iu ad-

g 10

4urorio altiffani,

L

Inr.

;nbfoiuWWï

V

$90

D& ÍNCARNATiONE

u")flm("

Iuff.1. Repugnat effe redemptorem eorum;

TAE

qui non redimuntur : atqui plures ex homini-

g o

bus non redimuntur, fed pereunt, etiam fine

mediis falutis, ut infantes fine baptifmo dece-

l;

p

dentes , & barbari , quibus non annuntiatut

0f

Chriftus. Ergo. & dif/. Maj. Repugnat ; ali-

Dh

w,þx.[) U[

quem efficaciter effe redemprorem eorum, qui

af a

pereunt C. repugnat, eífe fufficienter redem.

Ó

F;ïïe f

prorem, eorum, qui pereunt N, Infideles &

infantes omnes habent remedia proxime vel

( ol

remote füfficientia, perveniendi ad veram fi-

st Vi

dem & ad baptifmum, ut oftendunt T'heologi,

d aoen

ubi cum S. 'Thoma de divina providentia, de

ii w

T

gratia, & de neceffitate baptifmi diíputant,

v

qpii: qu

Cum S. Auguftinus epift. 1o2. & alias fcribit:

Vv V.

-.'

«d

j b

Aon perit unus ex ilis, pro quibus movtuus e

1 tye ptoy

Chriflus , adultos potiffimum

/17

etit; qui pre«

jmmio ho

tium redemptionis fuperbe refpuunt, aut eX

ilm Va

defidia uti illo negligunt, atque ità non defe«

l.x'z.rfenfum t

n

&tu mediorum, fed fuüa culpa damnantur : ità

z (Cpf

enirn l. 2, de Symbolo ad Catechumenos c. 8,

!

Cril

Chriftum Judais exprobrantem inducit : 7-

fil TU

detis vulnera qua infüxiflis , aguofcitis latus quod

;ïdem:anoneeodc'

pupugi[His , quouiam per vos & propter vos apet«

ais Qu

zum e[l : neque tamen intvare volui[s, — Et vr. 4«

:wqmmm-,zc o

in Jo. Populi f[peruentes. propter [uperbiam Juam

MM

bumilitatem Dl crucifixerunt Saloatorem [uumy

:.US Wsl N

£g fecerunt damnatovem . [uum.

A if

Quare Salvator di&lus eft imundi , niff ut. falvet

tyi, Qig

snuaudum , ton ut judicet mundum ?. [alvavi tiotà

MT

vis ab ipfo ? ex te ipfo daimnabevis. Ex in P. 68.

g'udas projicit petium avgeuti , quo ab iljo Domi-

Wi

»Dl CHPI ].w ü Y

TIONE

|

Vzrnas1 DiviNti.

$91

.

otma.

tser

tu$ venditus fuerat , mec agnovit pretium, quoa

Domino vedemptus evat.

Sanétus item Profper

"ag

Semipelagianos objicientes ; ex S. Auguftini

fententia fequi , Chriftum non pro omnium

0 anpyy

hominum falute paffum effe , in prima refpon-

| p

fione ad objectiores Vincentianas tam clare &

AA t

Xtter r

folide confutat; ut Janfenius ipfe L 3. de pratia

falv. c. 21. dicere cogatur;, S. Profperum non

, rf

affecutum fuiffe mentem S. Auguftini.

Iii Bfotime

Infl. 2.. Concilium Carifiacum reprobatum

Qd venm

fuit a Synodo Valentina III, an. 855. itern aSy-

tT

nodo Lingonenfi , & ab Ecclefia Lugdunenfi

ii

lib. de tenenda veritate fcripture;, & lib. de tri-

ii ia

bus capitulis: quod etiam Papa Nicolaus I. fe-

9U dis o

ciffe dicitur... Ergo ex Concilio Carifiaco nort

h t

fatis apte probatur ; Chriftum pro omnibus

n i, gin

oninino hominibus fuiffe mortüum. &. 7Z. Con-

V

ij

PT.

cilium Valentinum errore facti perverfürn dum-

:

.'i'

V

taxat fenfüm tribuit quatuor capitulis Synodi

VM V

Carifiacz , ac prefertim quarto capitulo, quo

OURMS G

deciditur, Chriftum pro omnibus hominibus

g ndudi: [

fuiffe mortuum, quafi definiretur , Chriftum

IT

eadem ratione eodemque plane fenfü mortuum

fijt i

effe pro iis, qui in infidelitate & impierate fua

uis, B

moriuntür, ac pro illis qui per gratiam Chrifti

um

fanetificati perfeverant & falvantur. Cum fen-

lt

fus verus & genuinus illius capituli fit; Chri-

, hus

ftum füfficienter quidem fuiffe mortuum pro

impiis, qui, in impietate moriuntur, efficaci-

Vldi j Ui/[ W."

m

ter vero, pro aliis; qui falutem eternam confíe«

quuntur,

Quem fenfüm ipfà Synodus Valen-

i, E

TILA

tina cap, j, ut verum admifit & fanxit, Imo

iddem

1

Dz INCARNATIONE

592

iidem Patres Valentini Concilii cum poftea an.

$59. in Lingonenfi Concilio conveniffent, Ca-

p j &

nones Valentinos ita approbarunt, ut quatuor

J

Capitulorum Carifiacorum cenfuram, quae ita

Fs (dis; (

incipit: Porro capitula quatuov fratrum nofivo-

g n

gtv

yumtyc. expunxerint. ÀÁc Synodus etiam Tul-

Jenfis, quindecim poft Lingonenfem diebus

nui at

gira, um

cóngregata ex duodecim provinciis, diffiden-

tes utriusque Concilii Patres conciliavit ;; &

hydigrtm

e.'izsguefem'uum

quatuor Carifiaci Concilii capitula confirmavit,

&. 1. Quamvis Nicolaus Hincmaro Rhe-

giitnie

merníi, qui Carifiacum Concilium congreva-

m m D

vit; fübiratus fuerit; quod ipfüm in fedisApo-

g, um

ftolicee jura putaret involaffe ; adeo ramen Ca-

Ingds u

Tedbofiqbe

rifiacam Synodum non rejecit, ut capitulum

ejus quartum, tefte Prudentio Tricaffino, de

Dis, Ci

friom of

Sanguine Chrifti pro omnibus credentibus fu-

fo, confirmaverit etiam, prout idem Hincma-

pluni, «

rus epift. 27. ad Egilonem Sennonenfem fcri-

£

hr

bit.

ii Q

CAPUT III.

07 (j

De titulis bouoris &* poreflatir Cbrifür.

CMlim g

ARTICULUS I.

i. C

j fitilr g

Quomodo Chriflus caput fét bominum &* 4Ange-

0v1ttn «

T D

Ut

L

J

Ota. Caput morale dicitur princeps com-

|

munitatis alicujus aut Reipublicae , & cum

aenfia Ü

J

l':i'.;lll

LUE

naturali capite analogiam habet in tribus pre-

Pl D

rogativis & officiis, I Ratione ordinis , uti

Viro pl

caput eft primum ac fupremum membrum i

ïPlS Pfimgm |

humano corpore; & quaf? c«]um in parvo mund,:;

3

Bu

Vr&B1 DiviNt.

593

"L

ut inquit B. Ambrofius: ira Princeps in Rep.

) fw'enitïm,; .

membris & ordinibus omnibus füpereminet.

hu

Md

II. Quemadmodum in capite c: llecti habentur

omnes fenfüs, cum folus tactus per corpus re-

"""'fmvum'y-

liquum diffundatur: ita vis omris & perfectio

LUE

in unum Principem co!lata cernuntur.. |HI. Si-

itn d

cut in membra reliqua caput immanat animales

Oitcis, dii

Spiritus, vitam & morum, eaque in operationi-

o

bus dirigit tam quoad vifiories; auditiones ,

il ctnfrmy

aliasque fenfüum actiones, quam quoad aéctus;

m f

qui à Cognitione & appetirione pendent: Eo-

K Qu

dem modo Princeps fuo imperio nutuque ve-

um

getat, anirnat & faluberrimo influxu membris

TM

íüingulis motus convenientes impertit; eaque,

Nj g

ne ab officio exerrent; dirigit.

lnio d

Dico. Chriftus eft caput Angelorum & ho-

Yibus ts

minum omnium Ecclefiz rrilitantis & trium-

prouiml

phantis, etiam in quantum homo:

m m

Prob. L. pavs, de Angelis. Apoftolus Ephef.

I. V.20. aàit, Chriftüm ad dexteram Parris con-

M

ftitutum i7 celeflibus fupra omnem principatum ,

& poteflatem 9 virtutem, doiminationan, eg

jl G

LUS 1

oue nomen. & Colof, 2. v.10.. Qu effl caput om-

vis principatus €9. pote[latis.

En prima capitis

preropativa.

Deinde ibid. v. 3. de Chrifto di-

;tbommumä' »"

citur: /z quo fumt omues tbefauvi fapientie eg

feientie ab[conditi. Jo. 1. v. (4. dicitar. plezus

air prix

pl

gratia 67 veritatis: quae eft altera capitis excel-

higca i

lentia. Dezique Chriitus utitur Angelorum mi-

Ruron u

e

nifterio pro falute hominum. Quamvisautem

ipfis primam gratiam & gloriam non meruerit;

emy n

27 d

inulia tamen dona gratiee & gloric ab ipfo ac-

P

cipiunt ;

Drg INCARNATIONE

y

$94

cipiunt ,. cujusmodi fünc illuftrariones varia,

W*, ] ngf" ,

qua tamquam accidentia glorie fübítantiali

p

gl t

faüperveniunt.

.. Prob.IL. pavs, Ephef. 1. v. 22.. Omnia fubje-

"

eit. fub pedibus ejus : 9 ipfum. dedit caput [npra

gdegrp

emuem Écclefíam , . qua é[r. corpus ipfrus. Et c. 4,

um

i

j

Ti

x.15.. Cre[camus in illo per.omuia , qui eff. caput

Chrillus...Et c.5. v. 23« iv caput eff mulieris:

I n

L

TT

j

fecut Cbriflus caput el Eccleffe. ' Hieec prima ex-

qu

yhn

cellentia capitis Chrifti : alteram partim jam de.

jís, D

ionítravimus , partim mox oftendemus.

had; qi

Chriítus dupliciter regit Ecclefiam , primo

vospromet

v

perinfluxum internum gratiarum , de quo Jo.1.

v..16.. De plenitudine ejus omnes accepimus, — E

40

Ephef 4. v.7. Uzicuique uo[ffrum data efl gvatia

ffv Q

fecundum. men[uvam . donationis. Chriffi... Hunc

finitsenim

gubernandi modum etiamnum in calo conti-

fiionum

nuat, quatenus Deus per fe phyfice & effective

fiig f r

pratiam producendo actione communi Patri &

ts d

S

^1

piritui San&to: prouthomo autem per íc mo-

ovf

raliter & meritorie illam conferendo, qui mo-

A tCent Q

dus Chrifto foli proprius & peculiaris eft.

Vil qu

Alter modus eft per gubernationem exter-

At Qp

nam. Ephef 5. v.22. Mulieres vivis [uis [ub-

r d

dit« ffut frcut. Domino : quomiam vir eff caput mu-.

Hanc

tit r

lievis, ftcut. Chriflus caput. efl Ecclefa.

TU d n

externam . Ecclefiee . gubernationem . Chriftus

It v

ipíe, dum in terris agerer, gerebat: in calis

(j L g

vero gloriofus per Apoftolos eorumque fuc-

ilis inBum

ceffores, tatnquam vicarios füuos idem preeftat.

Pmd" ä Teny

Ephef. 4. v. 11. &fqq. 4fceudens in altum . .. de-*

n ll"llm u ]

Pa:

äjt ?uosdam quidem /Ipq/fofo:, Propbetas

-

0T€ $;

'.W'M"JI- Ca;

VznB1 DiviNL

$95

lii

ffoves , Do&fores , in opus minifleri ,. im edifica-

P i

&ionem corporis Cbrifli.

Prob. /[I. pavs.. Chriftus ea ratione eft ca.

M gt

1 jj "n

put, qua Ec.lefia eft ejus corpus: atqui Eccle-

fia eít ejus corpus uthominis folum, non vero

Th '/M Ef l

UI TM

ut Dei: nam caput & corpus debent effe ejus-

dem rationis; natura autem divina & humana

A w]

infinitum ab fe mutuo diftant; ergo Chriftusia

- "It D

quantum homo fpecificative acceptus eft caput

Itj

Ecclcfiae.

Deinde Chriftas eatenus. caput no-

VRR

ftrum eft, quaten:s pro nobis fitisfecit ,. &

NT

nobis promeruit gratias : at fecundum divini-

m sl

tatem nec fatisfacere, nec mereri poterat, ut

MU i, T

c. 4. difp. 1. vifüm; Ergo in quantum homo

dm ij

i Onf. X

fpecificative fumptus eft. caput. noftrum : hu-

manitas enim eft fübje&ctum & principium 4uo;

um n r

factisfaétionum & merítorum , perfona vero

f pyi i

divina eft principium 4404 , & ratio formalis

Qne um

clevans dictas aétiones ad pretium infinitum..

Imo dpmpo

Unde confequitur, quod Chriftus in quantum

teedo, t

homo exerceat officium capitistam per gratiam

j pralanit

habitualem , quam per

r

atiam unionis hypo-

Ybernitionen

ftatice; communicando

j

ominibus meritorie

u cint

non phyfice, dona gratize & glorize: merita

n j

enim Chrifti fupernaturalitatem fuam nanci-

il Tlte :

fcuntur ab habitu gratize, azítimationem vero

nudonem. U

infinitam a pratia unionis hypoftaticee.

O. 1. Caput aliis vicillim membris eget;

; gerebzt: ii

Jlos eonumt

& ab iis influxum accipit: atqui Chriftus non

slüos n

endet à membris Ecclefie, nec ab iis influ-

ia* xum ullum capit ; ergo non eft caput Ecclefize.

l

rgle ita pendet a mem-

2

h ,Propbw;w d difl..Maj. Caput natu

pa

bris

596

Dr INCARNATIONE

V

bris. C. caput morale N. Caput naturale. ex

[

j u tin

effentia füa eft membrum corporis; fuftenta-

qgui Q

tur & pendet a corpore, & humoribus toti

ib

i

corpori communibus vegetatur, atque eadem

gisN!

ab anima vivit:; caput autem morale eft füb-

lml :alig .0

ftantia rationalis feorfüm exfiftens , fibique füf£-

, [uppGïW dl

ficiens, cui omnino accidir, effe caput , aut

á al

membrum communitatis.

Et quamvis ceetera

ma m

capira moralia, ceu Reges & Principes fubdi-

(

torum tributis (üftententur; & ipforum defen-

Bol

fione egeant : Chriftus tamen ,. qui omnibus

3 Orfi m

vitam &gratias abunde impertit, nullius eget,

inpuu, «

neea quopiam aliquid accipit.

Quapropter

Chrlhspt

ratio quidem capitis, hoc eft füpremz excel-

lrom, Acde

len'ize ipfüm, tamquam proprieras naturam co-

nillante m

mitcaztur; membrum tamen flricte dici non de-

infantium.

bet corporis myftici, quod ab aliis membris

dboram nf

pendeat, aut illorum conjun&tione & influxu

mf um ib

epeat:. neque illud t, Cor. :2. v. 27. . 7/os effis

sulferio ls

covpus Chrilli , €? membra de snembvo ,. ita ex-

Ts homing

poni debet , quod membrum iftud , de quo nos

Til s. p

fumus, fit Chriftus; fed eo (enfü, quem verba

Klnipfi

r?ca exprimunt; 4 x uípouc, & ut qui-

d

U andi B

am Latini legunt; membra ex parte , i. e. ad in-

vicem , vici(Ttm.

AT

Obj. 1. Influxus gratiarum non provenit a

Chrifto, nifi qua Deus et: ergo Chriftus eft

l m

caput noftrum rantum prour Deus , non vero

IN

in quantum homo.

E. dil 4ntec. influxus

fehareg

phyfice effe&ivus gratiarum non provenit, nifi

Mi Ri

qua Deus eft C. influxus gratiarum in genere

"entr, Qüm

eus

16 Cf 5

f:aufæ meritorie non pr-ovenit, nifi qua D

[

3

Tlm

VgnBI DivirNt :

$97

Capm L

«

eft N. 4difl. etiam Con[eg, . Ergo Chriftus non

fpüfis, h]ilg

d

ii

eft caput in quantum homo , reduplicative

accipiendo C. 70 in quantum homo fümendo

t älqm

8 onpj d

fpecificative N. Nimirum humanitas fecundum

fe non eft ratio forralis capitis, fed humanitas

Ts f

in füppofito divino , excellit hominibus & An-

i d a

gelis, dirigit Ecclefiam, & gratias omnes in

um

memibra catera imranat.

i.

Colliges.. Exceptis folis damnatis; &infan-

s Kipon

tibus fine baptifmo mortuis; qui neque exter-

n qui t

nà Chriíti gubernatione ad &trernam íslutem

mnetit, nd

diriguntur, nec influxum gratig recipiunt,

&t (k

Chriftus caput eft omnium hominum & Ange-

Qx d a

lorum. Ac deiis quidem, qui funt in Ecclefia

ontts

militante & triumphante , dubirari non debert.

nen drdedos

Sed infantium etiam adhuc baptizandorum , &

qud b r

adultorum infidelium ; caput aliquomodo dici

conjiia.

poteft: nam illos guberner externa directione;

J0r, 1.

minifterio fcilicer Angelorum, p2renrum alio-

"TT

rumque hominum , ut ad baprifmum perve-

brum hij

niant; hos autem interno etiam grariarum

deo ff

actualium influxu proxime aut remore ad fidem

nü /11:80991 &ï

& b;þtifmi gratiam ample&tendam excitat.

jroet r

ARTICULUS II

fanym non p

De fummo Sacerdotio 69 precatione Chriffi.

(i: egour

Ota I. Quoniam Calvinus aliique recentio-

mur Dets, !

N

res haretici docuerunt, Chriftum non ut

if d.*

hominem, fed ut Deum Mediaroremeffe ; con-

um p

fequenter, cum de Chrifti Sacerdotio loquun-

m tar, Chriftum Sacerdorem effe Deum feu di-

i, lg

P3

vini-

598

Dzr IuncagNATIONE

uB

vinitatem : victimam vero effe ipfüm hominem

feu nauram humanam. Bellarm. l. 5. de Chrifto

iil M

Mediarore. c. 3.

ginit

li, De Sacerdote Melchifedech varie

| olim

us M

delirarunt primitivae Eeclefiae haretici: puta-

jj B

runr enim eum non fuiffe verum hominem,

RT

fed fpiritualem quamdam virtutem, que cor-

i D.

porea fpecie fefe Abrahamo videndam exhi-

iil

buit; & hujus erroris an(am capientes ex verbis

lum

PT

Apolftoli Heb. 7. v. 3. ubi dicitur fuiffe //ze pa-

ais hl

dre, feue matve: & quia mox additur : Z/ffni-

Jatus Filo Dei, Verbum &ternum fuifle jacta-

ii j

bant. Quamquam aliivirtutem Filio Dei majo-

Jim Do a

rem fuifle perbiberent: alii dicerent effe Spiri-

DN

tum San&hum. "Teftibus Auguftino l. de Heres.

DndenTi

n.5. & Epiphanio hzerefi ; $. & 67. qui ejus au-

iho.fife p

€torem Hieracem fuiffe refert.

Origenes, Di-

tioBphelo

dymus & alii quidam opinabantur , fuiffe Ange-

us

]um quemdam in affumpto corpore humano,ut

Bul ]T.f

refert Hieronymus, epift. 126. ad Evagrium.

hl Qu

Dico I Chriftus qua homo vere fuit Sa-

prin, f&

cerdos, non ftcundum ordinem Aaron, fíed

Hedi, qu

fccundum or :inem Melchifedech. S. 'Thom. q.

m fs

22. Probr, J. pavs.. Officium Sacerdotis eft effe

n t

mediatorem inter Deum & hómines: nam, ut

tn Ti j

Paulus Heb. ;. v. 7. omnis Poutifex ex bomini-

du

Hs ]«

bus o[]Jumptus ,. pro bominibus con[lituitur in iit;

Drolrtm n

que funt ad Deum , ut offerat dona , & f[acrificia

UE N

:

pro peccatis.

Atqui ejusmodi functiones me-

t mgid

dia:oris non porerant fieri a Chrifto quatenuse

r h

Deus eft ut a. 1. c.2. oftendimus; ergo eft tan-

- hnily

!

tum qua homo Sacerdos,

* HUCOndu[

Pvob. 1],

AU

nlüyt

Vrnsdi DiviNí,

$99

4 IN

Prob.II. Ex eodem Apoftolo v. 6. ubi citat

lm

Aï.detik

illud P£ 169. v.4. Tu es Sacerdos in etevnum fe-

cundum ordinem Melchifedech. Et ibidem ad Heb.

hlrfdeth Vade,:.

V. 10.

4

pellatus a. Deo poutifex' juxta ordimem

li

"

Wem fonis

Melcbife

cb. Etc. 7. v. 24. Hic autem eo quo

maneat án etevmum , fempitevuum . babet Sacerdo-

Wem) QU

zum. Etcg.v.1. Talem babemus Pontificem ,

) vdendm «

RCDIM

qui confedit in dextera [edis magnitudinis in cellis.

Lt ratio horum petitur ex eodem Apoftolonu-

r fofe f

per citato c. s. Sacerdotis eft; Deo offerre pro

Qd ff

hominibus hoftias & facrificia: atqui Chriftus

t

tradidit femetipfum . pvo nobis oblationem &9 ho-

t

f'iam . Deo. i odovem | fuavitatis ,

"ut habetur

lr

Ephef. $. v. z.

Mul l

Eandem T

hefin Paulus a di&to cap. $. usque

UET II

ad 10. fufe profequitur; & definitur in Con-

méem, (r

cilio Ephefino can. 10. &in Tridentino Seff. 22.

nibanr , of

dan. 1. 021

j

b ebd&m S. Paulo Hebr. 7.

Yocyprelus

Prob. HT. pars. à

l oalbug

$. &9. l. Quia Aaronis Sacerdotium erat im-

2 ho wet

perfectum , temporale, & juxta mandatum le-

) ordinem At

piscarnalis, quaenec juítificare porerat, nec

du T

perfectum facere fervientem: Chrifti vero Sa-

um Sacerdotst

cerdotium, utpote ordinis altioris, perfe&tum

fuit, arernum , & fecundum mandatum vitee

& homines: t

j Ptf

infolubilis. II. Sacerdotium Legis Mo aica

Exod.

jlug confiit

proprium erar Aaroni & hujus potteris ,

29. Levit. S. Num. 17. & 1. Reg.2. v. 28.

At

n , )

smodi o

enim mavife[hun cfl , quod ex Sfuda ortus fft Do-

esninus no[ler.. Heb. 7. V. 1a.

ET

Prob IF. pavs. verbis ejusdem Apoftoli ini-

ebrasos

»

ïndimllsi qu

tio conclufionis, qui cap. 6. & 7. ad H

mulus

L

p.3

L

600

Dre INCcARNATIONE

multis probat , Chriftum effe Sacerdotem fz. ^5

'

W

;'tipotis

cundum ordinem Melchifedecb , propter repra-

[0)

[

^

at YO

fentarionem , qua fi

uris quinque conftar.

I

[

»

Quia Melchifedech id

ag

dc0

em eft, quod Rex jufti-

tig. Chriftus autem eft verus Rex juítitie, IT,

b ii gb

Melchi(:dech fuit Rex Salem , h. e. pacis; Chri-

ii a

flus autem eft vera pax noftra. Ephef 2. v.

14-

m ia

"

Colof 1. 20. lil Melchifedech dicitur

Q

M

"

J

M

iT

fene

patve, fene matre: Chriftus fscundum hu

mani-

RUT

tatem eít azZ , /fze patre, fecundum divi-

yuhrendn. |

niratem ewrep fz:e wiatre, . V.. Melchifedech

uf W

!

jntroducitur, neque initium dierum , neque fimem

- Mu qit

vit« babens : Chr.ítus nec principium habuit

* gent, t

dicrurn quoad divinitatem , neque finem vitae

Iub

quoad Sacerdotium. . V. Melchifedech obtulit

Qux nondum

panem & vinum: Chriflus füb panis & vini

a rihso

fpecie carnem fuam & fanouinem obtulir.

147 Df

DicoIT. Etfi Chriftus adhuc viator vere ac

, g,

proprie ad Deum preces fuderit; nunc tamen

,,mfmn d ?

4n calo orat folum interprerative.

: É0

Prob. I. pars.. Oratio proprie talis , non tan-

Ti

tum eít generalis illa elevatio mentis in Deum,

Mif v

quà eum affectibus variis veneramur,. fcd eft

lüFidEm (f (te

poflulatio rerum decentium a Deo.

Atqui

Chriftus non tantum ,' Luc. 6. v. 12. exüt in

UET

TM

shorntem oraies g. evat pevo&lans inovatione Dei ;

4 [ mmu

fcd etiam pro fe & aliis plur: petii a Patre, jo.

Md (j

17. V. 1. Pater, venit bova

» Clavifica Filium tuum.

Ftv.

r

9. Ego pro eisrogo. Etv. 1:.. Pater [aude,

L

]

erva £os i2 nomitie tuo quos dedifli mibi, Ex Luc. ,

T

|

22. V. 32, Ego rogavi pro 1e,. Petre, ut mon de-

BLUR 13j

es, cur

ficiat fides tug, .. Ac fæpiqs alias, Ration

Oorave-

är:ba

Md

UT

di

Vznzi DiviwNy,

601

Sättrdoten'

| Ü

oraverit, quatuor affignantur. I. Exercitium

Ms

i

ii

virtutis religionis, ficur aliarurm etiam virtutum

T UM

actus exercere voluit. II. Ut nobis effer exem-

plo ram quoad corporis compofitionem; quan-

do flexis genibus, humi procidens, elevaris

SUMH A

10 "*W;T

oculis eft precatus: quam etiam ut loco com-

modo, ac fine tedio & defatigatione oremus,

s ifedech ö&::;

quando folus in monte perno&tabar in oratio-

üsmis

e

ittr, |

HI. Ut oftenderet, fe effe Filium Dei, &

i

a

a Patre miffum. Jo. 11.v. 42. Ut credant , quia

n d

tu me mifmfhi.

IV. Propter indigentiam & ne-

I« pux

ceffitatem: quia multa Deus non facere decre-

verat, nifi per meritum hujus orationis. *

, u

Prob. I]. pavs. OOrare ftricte eft petere a Deo

V Madhas

quod nondum eft plene in perentis poteftate:

nits li pli!;!

atquiChriftus poft refürrectionem füamMart.28.

nuinemu

v.I8. ait: Zata efl mibi omais pote[las in celo &5

s adhycvam

in terra, Apoc. i. v. 18.. Haleo claves mortis eg

s füderi t

infeym: &c.3 v.7.aperit g. nemo claudit : clau-

Ipres

dit , €9 nemo aperit.

Ergo non orat pro nobis,

opropriedt

nifi interpretative, h. e. repraefentat Deo paf-

Vato o 'mïj

fionem fuam, vulnera & merita, que , quafi

j Vetetumit,

totidem ora, tacendo clamant, & gratias non

tum 4 D.

minusà Deo nobis impetrant, quam i actu pro

hi 5 . d

nobis oraret..

um inatdi

Confirmatur au&toritate Apoftoli, qui Heb.

lu petiz al

9. V. 12.. Chriffus, inquit, per proprium Sangui-

nem iutvorvit [emel in Sanla, aterua vedemptio-

] davifmFlli!lP,

ne inventa.

B r Pt

Ubi redemptionis nomine acci-

qpiuntur omnia qua ad falutem noftram perti-

y diinl

PAUULA

nent: & v. 28. Semel oblatus e] , ad multorum

!

exbaurieuda peccata, - Ex c. 10. v. 14,. Una obla-

zione

,SM us

í

Pp ;5

;

60*

D£ INCARNATIONE

j

zione con[ummavit in atevnum fan&lificatos, — At-

gisdun (

pgm

qui nemo poftulat, ut res jam inventa invenia-

tur, perfecta & confümmata perficiatur & con-

jgii hg

*ni G'!i""'vfl j

j

fummetur. Ergo. Hinc B. Chryfoftomus hom.

15.in epift.ad Rom. inilludc. 8.v.34. Qui eff ad

dv p

i

dexteram Dei , qui etiam intevpellat pro nobis , ita

commentatur :

ui de[bevatos &2 condemnatos ,

Moinn r

propria au&oritate ab illa condemnatioae libera-

b

vit . €9 ju[los €7 filios fecit , g ad bonores fupremos

quiils

Jubvexit , €9 que numquam fpevata fuevant , ea

hs f

n ag

ad opus deduxit : itquo tandein modo , pofl omnia

a fe pevfetta , poff naturara nofram in tbvono ve-

rj h

go offen[am ac collocatam , ad ea qua faciliora

lacigtn t

Junt, intercefffonis indigeat ?. Vlura Patrum tefti-

fra, i

monia in hanc rem profert Gabriel Vasquez

üj lLs

difp. 82. c, 2. cum quo fentiunt Rupertus,

f o fid

Spenceus , Adamus Sasbout, Bartolomaeus

!t d p

Medina, Becanus.

Yi pecut

O. . contra . Concl. Apoftolus Heb. 4. v.

fünem oov

14. Chriftumappellat Pozificem magnum , qui

um DT Qu

peuetravit celos: penetrare autem ccelos puro

Asf

homini non convenit, fed homini Deo: ficut

ATitarife

étiam cum c. 7. v. 3- dicitur fine patre, ftue

M

matye. Ergo Chriftus e(t Pontifex fecundum

LET!

utramque naturam. & JV.' Copfzg. Emqui-

Wt

dem Deus- Homo , perfona Géavd'poc, eft

Bd

Summus Sacerdos, fed non nifi fecundum hu-

I g

manam naturam: Sicut Chriftas Deus huma-

Wintm m

natus crucifixus eft, fed folum fecundum na-

Ut Dl

turam noftram, quam affümpferar. Penetrare*

'PW li [

j

]

[/;

q.it,; | mf

J

li

i ?uidem cgelos non nifi virtute divina pot

*

€

Yi r

lm

i

VrRns Diviwi,

603

J

J

"

Vil

Áty

fed fecundum divinam naturarn hocnon potuif-

J

fet, quippequa ubique eft; & motus localis

M.

incapax. In graecobabetur :

d'isnwSóra

T

qvoUc oUpavoUc, qui pevtranffit c«los.

Qua ea-

ij

S.V.Ml (m,.

dem voce gra&ca Lis utitur Apoftolus 1. Cor.

Mu

16.v. $. Cum Macedoniam pertraufrero: nam

Ü tl

Macedouiam . pevtransibo.

Et conífonant ver-

ll

zz

hily j

ii

E

ba Pf 25. W 7. & .

"ttollite portas prin-

n fra

cipes vefhras&c. . De Chrifti Sacerdoiio B. Am-

W futy

brofius l. 3. de Fide, c. 5. ita fcribit: 7dem Sa-

ii pf

cerdos ,. id.m & boflia, facerdotium tamentg (a-

u m

evificiutm. bumana . couditionis officium eft. - - -

du þ*üw

Nemo igitur , ubi orditem cermt bumana . condi-

um

T

iU

Tiogis, bi jus divinitatis ad[cvibat.

l G'E N

O. ]. Sacrificium eft oblatio exterior &

inint lg

facra Deo facta, vel in proteftetionem füpre-

jt, Bu

m«e ejus poteftatis, vel in gratiarum aQionem;

vel in peccatorum expiationem, vel in impe-

trationem novorum beneficiorum, ita tamen

lnl

fim m

ut res obl:ta quodámmodo immuterur ; atqui

a qut

Chriítus fe ipfum non ma&tavit, neque aliquid

humini J

facrutn circa fe ipfüm in ara crucis exercuit ;

n

"

it (ine

[

ergo non apparet, quomodo fe ipfe facrifica-

verit.

m. d. A[fumpt.

Chriftus feipfüm

of b

U

non maétevit phyfice, feipfum interficiendo C,

feipfum non maétavit moraliter N. Licet Chri-

nt Cunit

nit od

ftus ipfe fe non interfecerir, voluntarie tamen

violentam mortem füfcepit, & illam in fàcrifi-

(tis us

i d

cium Deo obtulit, ut vere dicerer Jo.17. v. 19.

ePro eis ego [autlifico me ipfum , i. e. in. facrifi-

p M

cium & hoftiam offero, ut exponunt Chryfo-

j d

f'

& alii.

H

üomus, Cyrillus, Rupertus, S. Thomas

Iuf. L.

y

604

Dz INcARNATIONE

Jufl. 1. SS. Martyres non fueruntSacerdo-

qginuni

g d d

tes; licet fponte vitam fuam Deo obtulerint,

ergo neque Chriftus poteft dici Sacerdos, quod

"p

n

il

d arpri

ita moraliter (« Deo obtulerit. Refp. N. Confeg.

Rationem difcriminis dat Cajeranus , Jentaculo

g r

0E Ti

tertio: quod mors Martyribus folum volunta-

ria fuerit per modum acceprationis , Chrifto

mmd: n

d

autem per modum oblationis: quia illi necty-

rannorum vim evadere poteranr, nec in tor-

m d

d f n

mentis vitam tueri;, quod utrumque Chrifto

liberum erat.

Preterea. Martyres non erant

igsllüee,

jiünm a

2 Deo conítituti Sacerdores, ut fe Deo in facri-

ficium & (anguinem fuum in farisfactionem pro

»XU

p

aliis offerrent, ficut de Chri(to novimus, de

quo S. Leo epiít. 83. c. 4. Quis ef?, inquit,

ul

tüt minidenu

[

[( ]

TT

tradidit femetipfum .pvo. molis. oblationem &

fliam Deo in odorem fuavitatis ? aut; quod um-

Doscungie d

quam [acvificium [acratius fuit , quam quod vevus

To Pul, u

Pontifex altavi crucis pev. immolationem. [ue cav-

IIf du

95 ,impofuit £ quamvis enim multorum Sanc£ovum

TT

]

12 com|pe£lu Lomimi pretiofa mors. fuit: wullius

At p

zamen Vüfontis occiffo propitiatio fuit mundi.

1581 ]

. In[l.2. Chriftus non. tantum Sacerdos &

Mpl i

hoftiaappell:tur a Patribus, fed etamtemplum

Mp lg

a S. Fulgentio, l. 1, de Fide. c, 2. & altare'a

T nl

B. Cyrillo, l. 9. de adoratione , aliisquein illud

MY

J(ai. $6. v. 7. Pi&lima eorum placebunt mibi fu-

Seriig

t r

per altari meo : Ergo ficut Chriftus non eft pro-

1

!

Nj

prie templum &altare, fic neque erit proprie

^

iL dpi

'n

!

15 iei

Sacerdos & victima. — & N. Confzg. Quomodo

J

lr j

Chriftus fenfü Catholico templum a 'Patribus

LW ] folnm

dicatur , expofuimus difp. 2. c. 4. a, 2. obj. 1.

hrifti

'.üm Ri

!

Tity

Vzrnzi Diviur.

60j

" ["WUMW

Chrifti humanitas ara- dicitur , eo qüod confe-

UTR

crata fit & efpería fanguine victimge oblate

lil

At

)

J

pro peccatis mundi,

Verum autem ipfum

l [f,fp,

r

fuiffe & proprium Sacrificium & Sacrificum

R k

nuper ex Apoftolo fatis probavimus.

lm

-^ Olj. III. 'Thomas Waldenfis tom. 1. de Sa-

tins, (

cramentis; c. 116. n. 6. fcribity Chriftumele-

QUi2 o

&ione Sacerdotum fuiffe conftitutum inter Le-

lo nenu n

vitasin gradu & ordine Lectorum; ergo vi-

Nunmue Chi

detur fuiffe Chrittus'ex ordine Sacerdotum

TY DT er

Legis Mo(2icae. m.JV. Cer[eg. Fabulam illam

POCTUM

Judaicam defcripfit Valdeníiss ex Suida, Ver-

l jxsk*-ämw

bo; ZESUS.

Quod autem Luc. 4. v. 16. le-

Jlb wims

gerit in Sypagopa Jfaiam, non probat officium

aut minifterium f;cerdotale: tales enim le&io-

fudim,

lr dme

nes & (acras exhortationes viris eruditis qui-

buscunque oblatas tunc fuiffe, conftat exem-

TU w

U

plo Pauli, qui tribus Benjamitice erat, Act.

13. V. 1$.

Sed & cum vendentes & ementes

tytin

TT

e templo ejiceret, Zelum prophetae, non vero

facerdotalem poteftstem exercebat ; ut. Joan-

f f

ii f ml

nes cap. 12. V. 17. declarat, &]Judai ipfi, qui

tinum Suet

interrogabant ibidem, & Mar. 21. v. 23. /z

qua pote[late bec facis ?. &, quod fegnum . offen-

edetume

b cndd

dis nobis , quia b«c facis ?

Q/j./Z... Sacerdotium Chrifli per legale

ye, dl

Sacerdotium, & Chrifti Sacrificium cruentum

n hn

per facrificia legalia etiam reprafentata fuerant

"hrids t

ut air Apoftolus Heb. 9. v. 13. ergo fi. Chri-

r

étus dicitur Sacerdos. fecugdum. ordinem. Melchi*

Jedecb, folum. propter reprefentationem, ea-

pl 1

ndum

dem ratione poteriF dici Sacerdos fecu

IQ,CIA*IM'

Ü

0:;'

ordi-

IT

606

Ds INCARNATIONE

ordinem Aaron, E. A. Con[eq. Sola repreefen-

,H:mänmm, ii

P.

Pfff

tatio hic non fufficit: .!nam l. non poteft dici

vl

deol

fecundum ordinem Aaron Sacerdos, nifi fue-

MM

rit de ejus flirpe; & ceremoniis in lege prze-

Ícriptis ordinatus. 1I. Sacerdotium Aaron erat

a, gun

imperfc&um & temporale, figura Chrifti fe-

cundum ftatum vitae paffibilis, ficut ejus facri-

P

d m

ficia prafignabant cruentum Chrifi facri-

ficium; per quod erant confümmanda & abo-

ts d

um qU

lenda.

Econtra Melchifedech fuit . rypus

Chrifti fecundum omnes perfe&tiones Sacerdo-

isin d Y

tii ejus; fuoque facrificio prafigurabat Sacri-

(s d

ficium Chrifti eo modo, qvo in eternum erat

a m Q

duraturum , vel in Ecclefia militante ; ubi

drr p

g0) o q

Chriftus eft principalis offerens, & Sacerdos in

115 U

«termmn , fecundum Hebr. Dä 1v5 n evum

ineudion e

asque ad finem mundi: vel in Ecclefia trium-

^Que um in

phante, in qua Chriftus per eternam comme-

&m Aideia c

morationem & gratiarum actionem officium

ais Chrili

Sacerdotis exercebit.

Sicut ergo lex fcripra

Mudni d r

prefigurabat quidem legem gratie , quia ta-

um edee

men imperfecta fuit & per legem gratiz ab-

At f nin

olita, hec non dicitur effe f(ecundum ritum le-

dl

gis veteris: ita licet Sacerdorium legale Chri-

t J

ftum adumbraverit, quia ramen imperfe&tum

fuit; & a Chrifto abrogatum ; hic Sacerdos

1: Mi

Wet. Eb n

fecundum illius ordinem dici non poteft. Pari

t

ratione uti lex naturalis per Chriftum non fuit

TM

abropata, fed confirmata, aucta & perfecta, ita

H

Sacerdorium Melchifedech , quatenus erat le-*

T

]

AL

i d

*

IU qti !

iftum

Y

l

—

E—

gis natu'ræ? non fgit proprie P;r Chr

abro- -

i Á

'Hm

Vzn81 DivaiNt,

60?

rlfeq( j

I

ohrem',.

abrogatum ; fed ad perfectiorem fortnam ela-

od

tum: qua perfectio tota cumin illo pratigu-

OM

f

V00l

Saqy

DL

rara fuerit ; ideo Chriftus oprime dicitur Sacer-

Binsy

Ü

dos fecundum illum ordinem: quia in f& ha-

liil

ll

bet ; quidquid perfeétionis in illo fuit tam for-

a Chig

maliter, quam reprafentative,

3 ln rl

Iufl. Ergo Sacerdotium Chrifti eft fecun-

1 Choft

dum Sacerdotium legis naturalis , & Sacerdo-

Tmandi j d

teschriftiani non differunt a Sacerdotibus legis

naturge, eo quod Meichifedech fuerit. Sacer-

d für o

usf

dos in lege narure. . i. JN. Sequelam utvamq.

Quamvis Sacerdotium legis nature inhoc con-

ii j

Wi

veniret cum Chrifti Sacerdorio, quod conce-

TEUM

deretur priiogenitis, figoreé Chri(lti, primo-

ss b um

geniti omuis creature , ut ab Apofiolo Coloff,

'. dï*s'lv". la

I. V. Ij. nüncupatur : item quia obtinebatur

fine unctione externa aut. vifibili ceremonia;

dinbedus

Jet ATRT Q

atque etiam in externa fpecie rei oblatee analo-. ,

1

giam habebat cum Chrifti facrificio: nihilo-

ao

minus Chrifti Sacerdotium multo. füblimioris

quep lus

eít ordinis & originis, quam fuerit Sacerdo-

m Drta

tium Melchifedech, aut quodcumque in. lege

«t lm pra

nature: tum enim exhominum depuratione ío-

fondom

lum affümebantur in Sacerdotes : Chriflus au-

rom li

£em non [emetipfum clavificavit, ut. Pontifex fie-

tumen impe

vet: fed qui locutus efl ad eumz: Filius sneus. es

2u £gc. Heb, $. v. s.

Deinde habuit potefta-

(üup lic Säl:ï

jcinon pit

t

"

em excellentiorem praftandi effectus, Sacer-

(hilinz dotium legis nature immensüm excedentes.

al Demique Sacerdotium in lege naturze multo im-

Q

wi?, Perfe&tius erat. Sacerdotio Chriftianorum tam

atemf

L':'qtmad" facrificium , quam quoad poteft

& ta-

" IW (

1

308

DEg INCARNATIONZE

& tamen conflat, Sacerdotum noftrorum tu-

y,Or

nus & digniraterh a. Chrifti ponrificatu infini-

j 0000

d

tis modis differre: eft enim participatio quae-

[,u;'yflll. VCU &

dam Sacerdotii Chrifti per externam confecra.

vj n

tionem & impreffionem characteris, pendet-

r iputa

que ejus actio & effectusa verbis & Sacramen-

i, Dd

tis per Chriftum inftitutis, nec nifi ad facrifi-

vl m

ciaincruenta fefe extendit: cum econtra Chri-

rl

flus ab fola unione hypofítatica unctionem

ddceramif

omnem & dignitarem facerdotalem habeat, ut

QT C

Sacrificium etiam cruentum, & incruenta in-

ia

numera per fuos etiam miniítros perpetuo of-

55 d

ferat; nec ad verba ulla aut ceremonias fuerit

g

ipfe adítrictus, qui Sacramentorum omnium

mont lo

& ceremoniarum erat auctor.

ione lr

Ob. P. Dcus poterat humane' voluntati

RU J rv

Chrifti dare poteftatem faciendi fine preca-

ilim P

tione; qua libebant; ergo videtor ita ordinaf-

fenus, tnt p

íe: eo quod honeftius Chrifto fuerir.

E. N.

Qnem ff

Confzg. Noluit Deus ab homine Chrifto abeffe

MT

exercitium orationis, perfe&tiffimse virtutis,

cum humanitti iilli omnis Sanétiratis templo:&

Df g

facrario hoc fuerit honorificentius.

Ü (j

In[l. 1. Nemo petit , que certo novit effe

N

futura, atqui Chriftus certo noverat effe futu-

]

TM

Wif mm[)

ra,que precabatur; erpo perere illa non po-

onimmmïnzb

terat. &.difl. Maj. - - - quz certo novit effe

u &spm

futura abíolute C. futura dependenter a füa po-

TOU Q Ts

ftalatione , nemo perit N. Chriftus fciebar,

: U

d

multa fe fibi & nobis precibus obtenturum, itg

Ordinante voluntate Patris,

TORm

nd j

lt d

4f

W

ITI/I- äb

mogl

VzrnbI Diviwi

609

mmnünlom

n

In[F 2. Chriftus multa non obtinuit quee ro-

gabat; ergo non videtur vere petiiffe, g. A.

MMl

Confeq. Vera & propria precatio Chrifti fm-

MR t

if

per fuit exaudita, prout ipfe teftatur Jo. rr.

Áer h

lrl

v. 42. Ego autem [ciebam , quia fempev me au-

dis, . Et Paulus Heb. y. v. 3. Exauditus eft

Id

pro fua veveventia. — Quodfi interdum exaudi-

11 &contm (

tus non eft, tunc non orabat, fed declarabat

TEUM

defiderium inefficax partis inferioris.

m hg

V ia

O/j. /I. Chriftus etiamin ccelo dicitür fem-

per viveus ad intevpellandum pro nobis, Heb. 7,

VA engtp f

Vrf

V. 25. & alias pluribus locis, ergo eriamnum

proprie orat pro nobis, w. N. Corfez. "Tefti-

TR Q

monia illa fat commode de interpretativa ora-

Af

tione explicari cum SS. PP. poffunt.

Quod

- fome vie

vero Jo. t4. v. 16. ait:

Evo vogabo Patrem, e2

ficend f

alium Pavacletum dabitvobis, & sliqua adhucid

wdtriue

enus, ante paffionem ; non vero poft aícen-

Jrilo f

j

onem fe facturum promifit.

omine Cs

vfeifime v

ASGSTOLGULBSELE

uf t

De Chrifli vegno. 9 . fupremo: . dominio,

fcatts

Ota. Quod Chriftus in quantum Deus fit

j cero n

Rex & Dominus omnium, nemo Chri-

p noveret

ftianorum negat, communem enim naturam,

& dominium inabdicabile in creata omnia cum

pette jlv

ye ce f

Patre & Spiritu San&tohaber. — Quaproprer de

xendant t

Chrifto ut homine folum quaftio moveri pot-

N C

eft,. Ubi tres occurrunt fententie , l. Schola-

fticorum quorumdam, qui docebant, Chri-

us t

J

ftum & ejus difcipulos nihil proprium in ter-

ris po(ïedi(ïc, nec in ea, que habebant, juris

q

aliqui

Ij

6to

Dz IxNcARNATIONE

aliquid ipfis fuiffe; ut refert Joannes XXIT. Ex-

j Ol

«TL) [tgii !' nt

trav. Cum intev fion nullos. .. De Verb.Sign.

j U

II« Affirmat , Chriftum habuiffe abfolutum

yisngiqu

& dire&tum dominium & poteftatem regiam

in omnia regna temporalia, quee pro libitu (uo

d ilgn

zegere ac mutare poffet.

Ita S, Thomas ]. r.

lLU

Cb du

de regimine Principum, c. 12. & feqq. S. An-

iy i

toninus 3. p, tit. 3. c. 2.JAlmainus , Turrecre-

mata, Navarrus in c. Aovir, de judiciis notab,

1 Cdgid

5,n. 8. & fqq.

hii Dinás, n

III. Fatetur, Chriftum habuiffe domioium

gn p

anng, Din

in bona quadam temporalia, Regem tamen

zemporalem numquam fuiffe. . Ita Alphonfus

xl w

"'Toftatus q. 3o. in illud Mar, 2.1. v. 5. Franc. Vi-

ass

&toria, Rele&t 1. de poteít, Eccl. q. j. Walden-

t irlum e

nsece n Ms

fis, Do&.Fid. antiq. c. 76. &77. Sotus l. 4. de

dunclheum, Ár

Juftitia. q. 4. a. 1. Bellarminus de Rom. Pont.

l. 5. C.4.

um ibrel L

DicoI. Chritus aliquarum rerum huma-

2070770)

narum temporale dominium habuit.

Probr.

itin m

Joannes XXIÍI, Extravagante citata fententiam

À m enttn.

oppofitam profcribis tamquam erroneam &

Va Donio no

hereticam, & S. Scripture palam repugnan-

u uerrcgnemro j

tem: ac definit; Chriftum habuiffe paucarum

J de(.:wir,Dei.

rerum dominium. Sane c. 8. v. 3. Lucee &alias

- NQU

in Evangelio legimus, pias mulieres de fuis

Ltb ls

facultatibus contuliffe ad Chriftum & Apofto-

m ärcïjum

losfuftentandos: Joan. 12. v. 6. & c. 13. v. 29.

atj

Chriftum & Apoítolos peculium habuiffe , un-

MLITA

de cibaria emebant, atque etiam pauperibug

Qu

füpem largiebantur.

8 lm

Dico If

BUT]

Vzrn21 Divist.

61r

r

ll

DicoTIl. Chriftus non habuit executionem

M

n

dominii regii , nec etiam auctoritatem & po-

lsf abäg-l:

teftatem regni ullius temporalis.

Puobatur,

Ditdhrn h

Poteítas regia quatuor titulis acquiritur, fuc-

p Ls

eeffione hereditaria, electione, jure belli, vel

13 Thong.

dono fpeciali Dei: atqui nullo horum nominum

d feqq, M

Chriftus poteftarem regni temporalis habuit.

As , Tunk

Ergo. Proj. pev partes,

t udiis n

I. Chriftus quidem prognatus eft de familia,

regia Davidis, non tamen conftat, utrum alii

ul dominiur;

ejusdem flirpis ipfo propiores fuerint fucces-

m m

fioni regiz. Deinde Jerem. 22, v. 30. prsdici-

- N

tur fore, ut poít hac nullus de ftirpe Jechoniae.

.ïï.':.ï.ïx-av.:,ix"

futurus fit Rex , qui fedeat füper folium David:

Tgr d

at Chriftum e flirpe Jechonie ortum effe íci-

mus ex €, r. Matthaei.

Al

Ideo Hierenymus in

jtus & N

hunc locum, Ambrofius l. 5. inLuc. c. r. ajunt,

dum Gabriel Luc, i. v. 32. ait:: Dalit ez/Domi-

FO fUL

nus Deus fedem David patvis ejus , nihil eum ad--

jum ii

ver(ari Jeremize de regno temporali vaticinan-

li

n

nte iaf

d

ti, cum econrra Angelus loquatur de Chrifto

JEfu Domino noftro non carnaliter , fed fpiri-

quim emg

g plum r

tualiter regnaturo , ut confentit $. Auguftinus

1.17. de Civit. Dei, cap. 7.

bulfe gt

jv Dit

Il. Neque jus regni obtinuit ele&tionez

li

aitenim : Zomo, quis me con[ltui judi-

cem aut. diviforem. fuper vos? . Luc. 12, v. 14.

irfunt/

EtJo. 6.v. 15.. Cum cognovi[et ; quia ventur&

,v,6l&c'!;'W

e[fenz , ut. vaperent eum , €g facerent eum vegem

i i

fugit in moztem ipfe folus. Ergo necfuit electus

Tp4

Rex ab Imperatore & Senatu Romano, nec in

elc&tionem à populo artentatam confenfit.

y

d

MV 2

612

DEg INCARNATIONZ

Y

IIT. Sed nec jure belli regnum temporale

um

L

adeptus eft; bella enim non geffit, nifi fpiri-

tualia cum daemone 1. Jo. 3. v. 8.. 72 boc appa-

ä"ym Wiþll!

ht

j

vuit Filius Dei,, ut diflolvat opeva diaboli: . Ex:

fpolians principatus ?. poteflates traduxit confi-

Ti

£m

denter , palam triumpbans ills im femetipfo.

jd:'-, ]

51321, (

Colof. 2. 15.

IV. Denique fe temporale regnum non ac-

nrpiitdm

cepiffe fpeciali Dei dono, proteftatur ipfe Pi-

? um

lato Jo. 18. v. 36.. Regnum meum mon eft. de boc

at

nundo

g, fl

. . Tegnum meum non eft. binc.

Qua

confeffione bona, ut a Paulo 1.'T'im. 6. v. 13. di-

m

f m d

citur; liberare Pilatum voluit a füfpicione,

quam ex Judeorum calumniis eoncipere pote-

1

rat, quafi regnum temporale Judazeze affe&taffer,

eelentieinam

ut Ambrofius l. 3. in Lucam prope finem;

Ht ejta

Chryfoftomus aliiq. PP. inloc.cit. advertunt,

fuo um

do, orlinndo

DicoTII. Chriítus inquantum homo haber

regnum fpirituale in totum mundum. Proj. Z

tprediatre

QU o: «

Chriftus in quantum homo in S. Scriptura di-

citur Rex: atqui non füit Rex temporalis, ut

n in x

nuper probavimus; ergo regnum ejus tanrum

D i,

efl fpirituale. — .Ma/or propofrtio babetur Mat. 2.

furdini

v.2. Ubieh, qui natus e[f. Rex Studeorum ?

Bu

Zachar.9.v. 9. Mat. 21. v.5. Ecce Rex tuus ve-

Ipw l

YNtgnt

zit tibi man[uetus, Jo. 12. v. 13. Ho[anna , bene-

Wt

n

i

M

dictus qui venit in nomine Domii , Rex Ifracl.

TIido:

Prob. 77. Hoc fpirituale regnum Chrifti ex-

V. m

preffius habetur, P£ 2. v,6.— Ego autem con[Hi-

^ MT

dutus fum Rex ab eo [uper Sion montem Sancfun

9]

1] LE

if

l

6jus , pradicans preceptum ejus. Et v. g. Poffula

) g Al

[

m;

O 0D d

a 1ne €9 dabo tibi gentes b«veditatem u

i

ll

po e$s

ltz)

t

"0 n

Vrnz: DiviNr,

613

j gfm[) tij fv

poffeonem tuam terminos tevra, Daniel.7. v.13.

! lg

Ecce cum nulbibus celi quafé filius bomimis veuie-

*TJ ((lifl'g'v

bat , g u[que ad antiquum dierum pervenit : eg

! d

in con[peGtu ejus obtulerunt eum,.—. Et dedit ei po-

I f

zeflatem , €g bonovem, $9 regnum: $g omues po-

puli; &9 tribus, g lingue ipff fervient : pote[las

PT nont

ejus pote[las etevma qua uon auferetuy : 69 voguum

shtripti

ejus , quod non corrumpetur. . Nimirum quia eft

LT

capurt univerfa Eccle(iz, & fummus Sacerdos

;'] li, qu

in eternum, a&us ef? prigcipatus fuper bume-

3m.8.v.ï;,dj.

vum ejus , 1. 9. v. 6, & babet clavem David,, ape-

1 s

vit , €9 uemo claudit : claudit , €9 nemo aperit , M.

!

B

22.V,22. Àpoc. 3. v. 7, füprema poteftate ex-

,

hd

cellenti& in omnes homines & Angelos pollet ,

n p r

eamque exercuit fundando Ecclefiam , infti-

h d

tuendo Sacramenta, leges Ecclefiafticas fanciene

untom d

do, ordinando Apoftolos, & alios Verbi divi-

borntii

ni przdicatores, eisque poteítatem fuam com-

ii

municando: ac demum eadem poteftate fua

Vr tempti

ufürus eft in extremo judicii die; fegregando

m r

bonos a malis, & unicuique fecundum opera

fua reddendo.

fl

H n

Confirin. Joan. 18. Chriftus rogatus, an Rex

Tuchot

ipfe fit; non negavit , regem fe effe , fed folum

y H

proteftatus eft, regnum füum non effe.de hoc

mundo: & in ferenti mox Pilato: Ergo Rex es

v V

um u-

7w? afhrmando quidem refpondit: T$ is,

quia Rex fum ego : continuo tamen fübjunxit:

fnait^

£go i boc natus fum , €g ad boc veni n mun-

y m "»

thun, ub teflimouium perbibeam vevitati. lpfe

UA

ergo non aliud , nifi fpirituale & myfíticum re-

d ru

gnum fibi attribuit,

i

Olj.1.

Qq 5

V

$14

Dzrz INCARNATIONE

,atn d

OBj. I. Quamvis poíteri Jechonize, juxta

11(

Jffl ha

vaticinium Jerem, 22. non amplius federint in

"

folio David, jus tamen regni ipfis manfit; ergo

g purin

cum Chriftus ex eis prognarus fuerit, jus ad

m

xegnum Judeorum retinuit. &. r. A. Zfgtec,

FTU

uorfüm jus illud pofterorum Jechoniz, quo

hüjque Comrm

numquam ufüri erant? g.2z. Trats. Zntec. N.

Conf. Multi tunc adhuc ex ftirpe David viri fü-

iz quim;

(jhm, um

pererant, quos jure praferri oportebat faemi-

nz D.V.Marie, ex qua Chriftus fola proge-

jegis fiet

nitus eft,

rini, o Q

Igitur Chriftus ratione carnalis ori-

xymunat

inisex familia David nullum jushumanumfeu

h

fodum,.

ereditarium ad temporale repnum Judeo-

xum habuit. | Sed nec S. Scriptura umquam di-

ejin poilin

defeindifolh

«it, Chriftum jus habiturum ad regnum; fed

fimpliciter afferit; vere eum regnaturum &

qialeatus

piturdes; ho

fuüturum regem: qu:ce utique de temporali illo

fnfa Chri

xegno accipi non poffünt.

Wi etüm (

Oh;. H.. Joannes XXII. Extravagante: Li-

ect ju[Te.

Damnavit errorem Marfilii Patavini ,

ä:citurApoc. l

quo docuit, Chriftum non folum non habuiffe

L05 Bj

poteftatem dire&tam füper Reges temporales:

turite. t ]

fed potius fuiffe illis fübjectum , & obligatum

T C

ad folvendum tributa, ut refert Turrecremata

Vi g

3. 4. füm, "Ecclef, 2. p. c. 37. Ergo Chriftus ha-

Umurrt

buir poteítatem füper omnes Reges. y«.di[]. Conf.

;nu xl

Chriftus füper reges habuit poteftatem quam-

100 C

j

«am excellentie , & dominium directum ac

Ml w

plusquam humanum C. habuit in reges domi-

Y |

aium inferioris ordinis fivehumanum& tenf

titm j

porale N.Idem Joannes Extrav. cit. Cum inter

Wt

avengulos, De Ferb. $g, defipit, Chriftum pau- - inmfuiffet:q

carum

Vgnzi DiviNL

61j

| poüen ]fthu

i

carum rerum dominium habuiffe ; etgo non

fenfit, ipfum habuiffe jus temporale, & pote-

ftatem humanam politicam in orbem univer-

Biogasfgs

fum,

Igitur inter jus Dei incommunicabile;

Fethi V v j

& inter dominium infimi ordinis hominum vo-

ARTOTQN JQC

)

u

luntate ad fervandam rempublicam & privata

h l

Ttey

eujusque commoda introduétum , datur me-

Cerfige D

dium quoddam, creatum quidem ac divino

Xéfriopop

fübje&tum , omnibus tamen dominiis humanis

Cs

& regnis füperius & excellentius primo; ratione

WNS [mone Y

originis, eo quod non ab hominibus,; íed a

um usl

Deo manet,. Securdo , ob firmitatem, cum non

DrXtie g

fit caducum, fed ftabile & aeternum : oritur

.X

enim potiffimum ex unione hypoftatica, qua

immdre

de fe indiffolubilis eft.. 77rz;o, ratione objecti,

Vttt etm t

quia fe ad res omnes creatas natürales & füper-

Püige um

naturales, homines & Angelos extendit. Hoc

[unt

fenfuü Chriftus non tantum fpiritualiter, fed

X Ereng

reipía etiam & eminenter in quantum homo

morem M

dicitur Apoc, 1. v. s. Princeps vegum tevra , &

n non fohmor

c.19. V. 16. ££ babet in femore fuo , i. e. in hu-

iper st

manitate , ut gloffa & alii exponunt , fcriptum:

Rex vegum , & Dominus dominantium. Qui ;

ifjn, &i

greer T

ut inquit Auguftinus tract. 25. in Joan. — Erat

.quidem Rex on talis , qualis ab bominibus fit , fed

p Egt

zalis , ut bomines Reges facevet. Ex Cyrillus l.12.

WR

injoan. c. 10. Ejus vegnum terrenum . mon efh,

hu podt

lominun &

fed eeli &g. tevra caterarumque verum omnium.

Ex hoc principio eruitur, potuiffe quidem

hdotirg

« Chriftum fibi fümere, & jureufürpare regiam

firelmime

autoritatem , fi voluiffet; &, fi expedire fibi vi-

Bs d./

fum fuiffet: quoniam autem temporalis illa po-

teftas

dl W*'

Qq 4

616

Dzr INcaRNATIONE

Y

teftas & pompa exterior magis obfuiffet fini

[ fdocere

cujus gratia Chriflus in mundum ven

d

it, nec

auctoritatem ,

nec poteflatem regni tempora-

girut;

lis, nedum ejusdem ufüm & executionem ab

ii d

ipfo umquam fuiffe füfcepra,

anaiaji

Inff. Chriftus Joan.2. v. 15.

ejecit e templo

w lr

vendentes boves & oves;

ergo poteftatem re-

a i, 00

giam exercuit.. &. . Confeg. "l'urbatores Sa-

vt

"TA

.

crorum e templo ejicere non eft Regum,. fed

uv

Sacerdotum, qui ».Paralip. 26. v. 2o, ipfüm Re-

T. trun

gem Oziam e templo exturbarunt.

Poteftate

n D ,

fU ts v

tamen extraordinaria Prophetze id praftare fo-

lent , Zelo divinae gloriz acceníi, ut Phinees

Ms

Scortatores occidit & Elias Sacerdotes Baal:

]

]

14 Dl

Hac prophetica poteftate ufüm Chriftum fuif

V 21. AfOUEnUI

fe conftat ex interrogatione Judaorum. v.: 8.

t & rb

Quod frgnum oflendis nobis,

quia b«c facis ? quaf

divino, & h

dicerent: Unde íciemus

grum qutri

m effe?

, te Prophetam cum

j

tali poteftate a Deo miffu

p frpi

Vv dafas,

ARTICULUS JV,

TBolers

Nomina Propbete , Legislatovis, gudicis an

Pr af

Chri[Ta convenianr ?

RI

Ico 1. Chriftus vere fuit Propheta, lta

TU ii

&

lisy |

A

eum ex Devter. 18. v. 15. vocat S. Petrus

€&, 3. v..22.

Moyfes quidem dixit; Quouiam

Prophetam [ufcit.

abit volis. Domitus Deus ve[ler

Ts s

de f'vatvibug vef?

Wt vj

YÍ$, famquam. me,

) fum audietis.

t

Ma) mifrlt

Tolatur etiam a quatuor officiis

:

rophetarutmte

W

qua Chritus prec(titit.

*

Rtofym

'I'V'Z-I'c.ll

LER 5

l

,RNMWNE

Vgnr:i DiviNi.

Pl' mag[s Ubh)*v

617

I. Eft docere populum, & vero Dei cultu

ä

Átn

Üine

inftruere, quod Moyfes & Propbete ceteri

m

praítiterunt; de quibus Chriftus Joan. 4. v. 37.

um

XDti

Apoftolis ait: 24]ii laboravevunt ; €2 vos zn labo-

ves eorum zntvoiflis, Chriftum autem hoc Pro-

V Ht

phete minifterium toto pradicationis fug tri-

5 p

Al q' Turbiïf«

ennio obiiffe, novimus ex Evangeliis. Luc. 4-

v. 1$. Docehat in Synagogis eorum Mat. 26. v. y $,

CO R

: lp' Zslvc 203

Quotidie apud vos fedebam docens in zemplo.

II. Officium eft reprehendere eos; qui vel

Wb j

a vero Dei cultu; vel juftitiee & virtutum alia-

Xphtei :

rum tramite recefferunt,, ut Samuel Saulem

Ut Gol i

1. Reg. 15.v. 19. Nathan Davidem, 2. Reg.12,

lts i

v. 9. Elias populum claudicantem. 2. Reg. 18.

t um C

V. 2I. arpguerunt,

Hoc Spiritu Chriftus Pha-

n Jl

rifieis & Scribis objecit exerrationem a cultu

V, füt lu

divino, & legum divinarum obfervatione,

i, fe Pmphea

ipforum avaritiam , hypocri(in , ambitionem;

ümelt?

aliaque flagitia: ipfis exprobrando , Mat. r5.

Marci 7. & alias. -

ILUS J

IHI. Prophetee officium eftfatura predicere,

proutJfaias aliique Meffize adventum & myfteria

iletri

ia

cetera prenuntiarunt; quorum cap. 1. Difp. 1.

multa recitavimus: alii

diverfas calamitates

: füt Drok

,

Yíraélitis aliisque ipforum vicinis prophetabant

y.1g, od

ut paffim apud Jfaàiam, Jeremiam & reliquos

TY

Prophetas legere eft.

Chriftus paflionis,

Doniu D

mortis. & refürrectionis, & afcenfionis füce

1

( f

i

myfteria, miffionem Spiritus San&i, & tem-

[

;

epli Hierofolymitani excidium przdixie Mat.

mpü:

16. V. 21 C.. 24. V. 2. Jo. 3. V. 14. €, 8. 28.

€. 12. 23...€. IA« V, 16. &c.

IV.

Qq;

]

618

Dg INCARNATIONE

IV. Prophete fecreta cordium quandoque

um w

TE

cognofcunt, ut Samuel 1. Reg. 9.v. 19. cogi-

tationes Saulis, Elifaus 4. Reg. $. 25. Sordi-

gniqs

LL

tiem Giezi abfentis procul: & c. 6. v. 12. ar-

canaSyriz Regis confilia: Danielc. 2. v. 26.0c-

n npac

cultum NNabuchodonoforis fomnium.

( untot

n

j

il

Eodem modo Chriftus Mat. 9. v. 4. Lucee 6,

imi

i. Ut

v. 8. vidit cogitationes Seribarum & Pharifzo-

I

rum. &c, 24. v. 38, cogitationes & gffe&io-

i ii

;

nes difcipulorum.

Dico 1I]. Chriftus etiam erat Legislator,

dan M

vino,

'Thefis eft contra Lutherum & Herbrandum,

n i

qui Chüftum non Legislatorem, fed Redem-

DT

ptorem tantum fuiffe garriebant: quibus olim

DT

recta fe oppofuit Pelagius cum fuis, & affere-

lecfoh n

bat Chriftum Legislatorem dumtaxat, noa ve-

It m ca

ro Redemptorem veniffe.

Quod venerit ut

D

Redemptor ex tota fere difp. 1. item ex a. r.

fittonum,

& 2. c. 2; hujus difput. conftat, Nunc quod

WE

Legislator fuerit breviter Pro. z. [faig 33. v.

232. Dominus Legifev nofler , de Chritto. dicitur.

nf g

Yo. 24. v. 1 . ait ipfe Manzdata mea fervate. c.

Ütn g

A f. V. 16. Sz pracepta mea [evoavevitis mauebitis

BU

n dileclione z2ea.. Miat. 28. v. 20. Docentes eos

MM AL

fevvare omaia quecumque mandavi volis. 1. Cor.

uT

9. V. 2I. Illis qui (fge lege evant , fa&tus [um tam-

Ts

Mi

quam fene. lege e[fem , cum féne lege Dei uon e[Jerm,

fed in lege . effem Chriffi.

f ]

ETU

-Prob. H.. Chri(tus eft caput Ecclefie , óe

Rex fpiritualis, ut füpra oftendimus: Atquiex

j .inc JO' 5- V

| Aj m") j

& auéto-

*

|

utroque hoc nomine habet poteftatem;

ritatem

fütrg

:

[

Nmm !

VERBEI Dx'vim.

619

d CO Qu

ritatetm condendi leges pro univerfo coetu fide-

T

lv, [7

T

43

lium: quam quidem poteftatem 'exercuit et-

u

iam dum leges tulit triplicis generis, morales

Ts 6. m

Mart. $. 6. 7. item Mat. 19 v. 6. abrogando li-

d m

Ti5 otmim.

bellum repudii: pracepta fidei, Marc. 16.v. 16.

ui nuon credidevit , condemnabitur. Jo. 8. v. 24.

S Msl

]

fé non credidevitis quia ego fum , moriemimi 1n pec-

Ti (

cato ve[Io.

Denique precepra Sacramentalia,

Vi r

Jo- 3. v. s. ANif£ quis venatus fuevit ex aqua €9

Spivitu Santlo, non potc[t imtvowe 1n vegmun Dei.

m ert[r

€.6.v. 53.. INiff manducaveritis cavnem Filii bo-

m X H

minis, €g bibevitis ejus fauguinem , nom babelitis

vitam in volis, . Cor, 7. V. 10. Fis autem, qui

buorm, i

matvimonio jun&li [urt , precipionon

0, fed Do-

M: qi

mimus , uxovem a viro iten di[cedere.

à

uanquam

ts cum lus

fem QUntox

hazc fola Sacramentalia preecepta Chriftus infti-

tuit; nam ceetera tantum explicavit & perfecit,

f Qs

df 1. t

Dico II Chriftus judex eft. vivorum &

inortuorum,

"

. cona, Ne

x Dnji J

Prob. . Ex Symbolo Apoftolorum: 7zude

venturus eft judicavevivos g mortuos , quod pra-

hr, d rb

luiit vj

di&tum fuerat Jfài 3. v. 14. Dominus ad judican-

dum veniet cum fenibus populi [ui, 9 principibus.

7 ferwwrmï l

Er c. 33. v. 22. Dominus judex . uofler. . A&k. 10.

f v, 20 4

v. 42. Ipfe eff qui con[litutus eff a Deo Sudex vi-

maydo vüfb

vovum $g morzuorum. Et Matth. 25.v.3:. Cum

mf

autem veuevit Filius bomimis in majeflate fua &c.

f ?

Prob. 11. Regis eft judicia exercere, Igi-

tur ad Chriftum officium judicis pertinet.

d ag pi

Hinc jo. 5. v. 27. Dedi* Filio. pote[latem udi-

(endimsd

cium facere, quia Filius bominisef! , ut late ex(e-

1n.

:;porcrhtcmä::

guitur $, Auguftinus Serm. ult. de verb. Do

t

620

D& INCARNATIONE

qaumm

Et convenit fententia Jobi 36. v. 17.. Caufa tue

st

quaff impii judicata eft , cau[am , judiciumque ve-

amim

cipies. . Hoc eft poteftatem judicandi meruifti,

y, gt

quia injuftum Pilati judicium paffuses , ut ex-

i frts

onit S. Thomas. q. $9. a. 3.

(s

Obhj 1. Matth, 11. v. 13. ait Ghriftus;

gt

Omnes prophetel & lex usque ad . Joannem

H

gt

prophetaverunt: ergo poft Joannem Bapti-

ftam non fuit Propheta; ergo neque Chriftus

0U

i i mc'm :

KO

erc Propheta. — g. V. Cozfeg. Paulus A&t, 20,

j

(l!

V. 23. predixit fuam captivitatem ; Act. 27.

H

-

wöiïc'm

|:

v. 22, falutem naufragorum: Agabus At ar.

s u nm

v.r1. eandem Pauli captivitatem, At 11. v,

La

27. famem futuram vaticinatus eft,

Joannem

(m:

Evanceliftam Prophetam fuiffe declarat A po-

W

l |

calypfis ab illo confcripta; & Diacono Pilip-

rwzde;z;,,'.

1f

po evaut quatuov fdim vivgiues pvopbetantes,

A&. 21. v. 9.

Seníus ergo verborum Chrifti

eft: Prophetas Veteris Teftamenti Chriftum

venturum predixiffe: Joannem vero Chri-

T

ftum prefentem indicaffs, ut Chryfoftomus,

Hieronymus & alii exponunt.

Et confentit

4l

Paulus, Heb. r. v. 1. olim Deus lo

quens Pa-

Imá(]

tribus.

VOT M

O. 1. Chriftus Joan. 3. v. 18. ait : Qui cre-

W'Lm) ]

dit n eum 102 Judicatur: qui autem mon . cvedit,

&noftmmïm;

jam judicatus ef]; ergo cum Chriftus in primo

ts

adventu füo jàm judicaverireos qui credere vo-

luerunt, nihil eft, quod pofthac judicet. .

Til

[

um

explicando /utec. C)ui non . credit jam judicatus

e€ít, judicio legis C. jam judicatus eft fententia

m qu:

: l'll![l], Mm

1

judicis N. Qui legem pravaricatur; ipfo legis

judicio

NH]W. l

Vzns21 Diviwr,

621

136.vw

judicio jam morte damnatus eft quoad reatum

la,

Ti

feu obligationem dandi poena$; licet fententia ju-

dicis nondum lata fit.

M

Judex autem dicitur ju-

dicare, quiain transgreffores legis profert fen-

,5

tentiam mortis quoad exfecurionem, — Quare

U

Chriftusitaair: Aoz mifgt Deus Filium fuum, ut

X AU d l[(

Jjudicet (damnet) smundum : fed u falvezur mun-

DOI Joinp.

dus pev. ipfum.

Qui credit n eun , mon judica-

&po nv (

iur ad mortem: quia eum a fententia mortis;

cuiob peccarum originalé obnoxius erat, trans-

t Pl

pdem , 1

fero ad vitam: quz autemon credit , jam judica-

?s ejl judicio legis tamquam transgreffor , quia

T. pdyg]

püittem, J

7201 credit in vomne unigenati Fillà Dei,. Nihil-

n , |

ominus adhuc judicabitur, Matt. 24. v. st.

Cum v

m folf d

Filiu: bominis in. majeflate [ua , e

0mrcs

] cum eo,tunc qui gom credidevit

x5 & Digur

conde

itur, Marc. 16. v. 16.

tmpur n

trpo vetnz

CAPUTIV.

J

Tedmeni (

Jnten v

De aderatione Chriffi.

jb u nft

ARTICUEUS f.

DOLUM hu

Quomodo Chriflus cultu latrie adovetur ?

Ym Deaslo

O:a L. Adoratio eft a&tus, quo alium ho-

N

T

noramus, proteftando ejus excellentiam,

ji at f

& noftram fübmiffionem. 'Eft honorisfpecies,

m Chrltsi

quia teftimonium eft opinionis, quam de alte-

rius excellentia concepimus : in hocramen dif-

rieos t

pl

fert a laudatione & plorificatione , quod fit

n Cl'Cdi( jszL

fignum, quo alterius prefftantiam & füperiori-

;a,-

mudiomst

tatemn, noftramque fübjectionem teftamur.

inc

gni

;

622

Dr INcARNATIONX

Hinc omnis adoratio honor eft, non item ho-

"

nor omnis eít adoratio. nam Deus, & Prin-

ag p

g o vt

ceps honorare amicos & fübditos fuos poffunr,

adorare eos;non poffunt. ,

j

ginifrim

II. Ad adorationem requiruntur quidam

fpi i |

actus intelle£ctus & voluntatis.

Ex parte intel-

yriopa

lectus prair judicium fpeculativum de alterius

i ann e

excellentia & noftra vilitate : hoc fequitur ju-

muicol d

dieium praéticum, honeftum effe illi nos fub-

Dl o

Jicere propter fuam excellentiam ; & noftram

fesrde o

conditionem inferiorem , hancque fubjeclio-

hr hs

nem noftram internam álio fübmiffionis fipno

declarare. Dein utrumque hunc actum volun-

NI

n0m 0n, 14

tasimperat. Denique uterque mandatur exíe-

cutioni, Quamquam talis actus non neceffario

te ii

tum[eo Verb

fit humiliatio externa corporis , v. g. inclinatio,

fed actus etiam mere internus animi effe quear,

fton pottn

imanelem [

eum in finem imperatus, qualis eft actus fidei,

fimef

Spei &c. quod cum Suarefio "Theologi adver-

hl

tunt: nam Heb. r. v. 6. habetur ex Pf.96.v.8.

"Adorent eum omnes Zugeli ejus.

ii )

HII. Adorario alia eft e/foluta, qua adora-

Ute: i

tur aliquid propter excellentiam propriam,

D]l m

quam in fe habet: alia eft vefpe&f;va, qua quid

Rs hf vire

adoratur ob excellentiam ; quae reperitur in

TL QU n

alio ; cum quo illud conne&itur.

Adoratio "i

item religioía, de qua dumtaxatin prefens lo-

t s

quimur, dividitur in /gzriam, byperduliam , €9

[f inuI (tt,

duliam , prout nempe eminentia divinitatis ab

ulllde

objecto participatur.

Latvia dicitur, fi nota

Vi f

fübmiffionis exhibetur ob excellentiam divi« * "n

nan? infeipfa, Cultus ifte perfetus & aä[f:; );Wüomussuml,

ATlog

Vgnstr DiviNri

625

AL

lutus ita foli Deo debetur ; ut nulli creaturz

'

d "st

lii fi

communicari poflit.

'Tribuitur autem Deo la-

;

triae adoratio vel ratione nature , vel cujusvis

attributi feorfim. L/yperdulia eft nota fübmis-

P&iroyy o

5 fs.

fionis exhibita proprer excellentiam divinam

participatam fübftantialiter : Dulia vero pro-

lum gj

lt lxl

pter divinam eminentiam accidentaliter com-

municatam, videlicet ob gratiam adoptionis.

m efe l

knm, &

Dico T. Concretum iftud, hic homo Chri-

ftus recte adoratur cultulatrize. Pro5. J. Chri-

lu (

lo (ümi(in

ftus ipfe Jo. 5. v. 23. ait:: Ut omnes bonovificeut

Filium , frcut bonovificant Patvem.

C. Ephefi-

Qehtncsfhr.

ltte mod

num can, 4. anathema dicit ei, qui audet dice-

re, aflüumptum hominem coadorari oportere

li os u

cum Deo Verbo, tamquam alrerum cum altero;

n . p

& non portius una adoratione honorificari Em-

tthüs nim

manuelem íecundum quod Verbum caro fa-

, quils du

&um eft.

reio Their

hr

Prob.II, Ex doctrina. de cdmrhunicatione

T

idiomatum : Deus abfolute adorandus eft cul-

*

"

tulatrie : atqui hic homo eft Deus, — Ergo.

TL

oenm t

Dico I1. Fiumanitàs prout unita Verbo & ut

pars Chrifti vere, abfolute , per fe, ut fübje-

hd t

, que f

étum quod tantum , adorarur cultu latriae,

Prob. I. Synodus V. can. 9. ait:. Siquis ton una

p 9

maxacin p

adoratione. Deum. P'erbum íncavnatum cum pro-

pria ipfrus cavme adorat, anathema fft.

Syno-

, j

dus VIL act. 6. ait, non effe humanitatem a di-

Tnenra a

vinitate feparandam, cum adoratur Chriítus,

qyir oD

ed utrumque ut unum adorari latria, S. Chry-

b eXCfueWï":I

aturam

foítomus Scrm- .»de Afcenfione docet; n

du

huma-

624.

Drs INCAR&ATIONE

gt

humanam in Chrifto ejusdem fedis effe cum

Deo, & dominicám ipfam fedem obtinuiffe.

"

primari

4 (j lh fpea

Prob. II. Quandototum propter partis-ex-

cellentiam adoratur, eodem actu omnes partes

ghige a

g od

adorantur: atqui Chriftus. propter Verbi ex-

cellentiam cultu latrige adoratur; ergo etiam

(s

T hat

humanitas, que eft pars Chrifli.

Óbjectum

enim marteriale & formale pertinent ad habitum

T

vaelmde

eumdem, : Igitur humanitas, quae, ut parsfüup-

pofiti T'heandrici, eft aliquid objecti materia-

TT od

l (risi

lis adorationis, coadoratur cum Verbo, quod

fimul objectum formale adorationis eft: per-

d V

elinttm, t

inde ac San&torum corpora eodem dulie cultu

Is N

adorantur propter excellentiam pratie, que

;

in anima illorum eft.

Tea, qa

Dixi f. Humanitas prout. unita Verbo: Sic

«00 Q QU

TU nj )

enim fümitur quidem humanitas in abílracto,

DP

& Chriftus in quantum homo, fed rantum fpe-

b dlomade f

cificative , non autem reduplicative: nam fi

itaacciperetur, uttó, 47 quantum , fignificaret

Qiri), terr

humanitatem abftractam, & fine unione confi-

o r

deratam eífe rationem formalem adorandi,

I Crlbqt lo

Dun n

nullo modo; ne dulite quidem adoratione co-

leretur.

V etomdi

de G'A*h()d, u

Dixi I.- Hunanitatem. Chriflà:! abfolute 9

per fe adovavi: contra quosdam , qui putabant,

11 m J

eam per accidens & refpective tantum coli:

| [?"QP"' t

nam cum fit unum cum Deo fuppofitum , habet

in fe divinam excellentiam exfiftentem.

: Maly

Dixi IIT. "Tamquam fubjettum quod tantu

m-

n

Ü

P

d i

nam Verbum non tantum eft fu/je&um: quo

l

adoratur, íed ratio etiam formalis cultus, qui

.R ag

ipfi

L N-

*VEkBI DiviNi.

625

idem [Ediï (Eg

ipfi & humanitati exhiberur.

Hinc humani-

"ii

tas non primario ; íed fecundario adoratur :

hr

quo folum fpectaffe videntur "Theologi ,. qui

cum Vasque tradunt, humanitatem Chrifti tan-

D'yte Y

tum per accidens adorari.

RU r

Obj. Solus Deus latrie cultu adoratur ; er-

AU

(

o non humanitas Chrifti. 5 dff. 74utec. Solus

tb d

eus ita adoratur primario ; ut objectum ma-

5, A

teriale & formale fimaul C. adoratur fecundario

il ol

& ut objeéctum tantum materiale partiale IN.

m Vet!

B. Cyrillus ait, humanitatem adorari in Chriftoy,

lts «

adorato Verbo, ut adorato homine propter ex-

t m

cellentiam , coadoratur etiam corpus.

halum ni

Jufl. 1. Non poteft humanitas eodem amo-

re amari, quo amatur Chriftus fuper omnia ,

Vl ii f

ergo neque eadem adoratione coli. 3. 4/f]. ife-

Yi j

vum J4ntec. Non peteft eedem amore füper

omnia amari primario & ut objectum materia-

omp, feez

dipli

le & formale fimul C. non poteft ita amari fe-

eundario, terminative, & tamquam objectuma

gu,

& finei

dumtaxat materiale N. Cum eadem limitatio-

neChriíto ut homini facrificium offerri poteft:

formien «

jdem «dot

nam humaniras eft terminus materialis partialis

a&us ejusmodi. S. Joan. Damafcenus 1. 4. de

Fide orthod. c. 3. 74dovatur , inquit ; caro Chrz-

T T

fti in iucavnato F'evbo. Deo , on. proptev. [eip[am ,

üm, qur

edive t

Jed proptev unitum. [ecundum bypoftafin. Ferbum

olppitt

621]2. 2.lEx his fequitur, quod humanitastan-

yerüot

tum aderetur per accidens, & non períe.

T

«N. Jlat. Uti pars unum per fe in homine con-

d HMWE

flituens fimnu) movstur per fe exintentione ho-

fs .

r

ininis

626

Dz INcARNATIÓNE

il

"

minis fe moventis: ita, quia humanitas eutà

4

r

Verbo facit unurh per fe , una adoratur per

um u

fe ex intentione adorantis, qui refpicit totum

g m

er fe,

m

lofl. 3. Adoratio ifta humanitatis fefpectum

ial

dicit ad aliud , nempe ad Verbum fibi unitum;

gv ve

ergo non eft abíolura & per fe; fed reipectiva

N

& per accidens. . djff. "]4ntéc. Refpectum di-

lm

cit ad aliud füppofitum , ad quod' humanita$

donann, t

tantum accidentaliter & extrinfece pertineat iN,

u dinn

ad aliud, cum quo humanitas fübftantialiter &

lento u

intrinfece conjuncta conítitüat unurm füppofi-

ii d

tum C. Modo priore perfonam Chrifti refpi-

Nuput d

ciunt imagines, crux, veftes, quibus cultus fo-

maitzem Q

lum refpectivus impenditur: pofteriore autem

frm a o

1nodo habet fe humanitas ad perfonamn Verbi;

finndo p

cum quà unum per fíe intrinfece confttuit.

Eub

Quare dift. conféq. Ergo humanitatis adoratio eft

tlünite

per accidens & refpectiva ; f humanitas non

febut cuj a

haberet in fe excellentiam Verbi fubftantialiter

fig Theo!ogl

fibi uniti C. cum in fe divinam complectatur

Jl

excellentiam , urita fubftantialiter Verbo N

Ex dictis

EU EIUS

nj

tf p

u

Colliges. Humaritaten Chrifti , f1 fpecterue

fecundum excellentiam , quam habet ab unione

16 Ti

hypoftatica in fe derivatam ; adorari etiam cul-

AT

tu hyperduliz poffe. 1ra S.'Thomasq. 25.a. 2.

TM

!

& Theologi paífim , poft S. Jo. Damafcenum

Wi Sm&ls

nuper cit. ubi: 57 d/vidas, inquits fubzilibus men-

Cuk

zis conceptibus quod videtur , ab eo quod intelligi-

lf li

zur , inadovabilis eff ut cveatuva , [cilicet adovatione

ht

Q

lairie, ln qua verba S. Thomas ad 3. ita feri-

& u

o

01 i'& Iï A

Ut

QUi l

Vzn21 DiviNr.

627

lt

* ll i

ii

bit: Er ?unc fic intelle&le , ut fepavate a Dei Ver-

QR

lS,q

R

bo debevetur adovatio dulie : non cujuscumque (pu-

a, que commugiter exbibetur. alis creaturis) fad

AUtptee s

cujusdam excellentioris , quam byperduliam vocant.

In tali vero abítractione hümanitas eft folus re-

Vetiní

J

Rf

]

ln

&us, verbum vero & Deitas eft obliquus.

Nec repugnat hec doctrina Conciliis , quae

A. M

al

j

folum precipiunt, non effe feparandam Chrifti

humanitatem , tamquam períonam a perfona,

Ytrtne i

ts ff

more Neftorii; qui merito damnatuseft à Conc.

It n

Alexandrino quod diceret: Proprer eum ; quz

bominem indui, veneror eum ,. qui. indurus eft,

Xf C

iNuspiam autem prohibitum fuit feparari hu-

Ts qiüi

manitatem Chrifti fola copitatione tamquam ab-

Iur: n

t pen

firactum a concreto: nam & Chriftus ipfe con-

fiderando precife femetipfum fecundum natu-

dtes (

ram humanam honorabar Matrem fuam, feque

Vminits d

ei fübmittebat ; imo humanitas adorabat ipfüm

ve, d unt

Verbum cui erat fübftantialiter unita.

Nihilo-

m Verb fl

tninus Theologi monent , non effe in praxi ita

u

prafcindendam adoraturis Chrifti. humanita-

funpader V.

rem , ut ei hyperdulice officium preftetur : fed

in culru publico folum latreutice in toto füp-

(; l& pofito "Theandrico adorandam.

m ht d

ARTICULU S II.

y ont d

De cultü dulie que Santi bonovantur.

. Tlorist:

$ loD

kco. Sanctis adoratio duli& pie exhibetur.

D

Eft Catholicorum contra : Vigilantium ,

f

,

rj

i

t

icleum, Lutherum, Calvinum, Anabapti-

d

as Qc.

Prob. 1. Jotüe adoravir Anpelum;

tha/l

am item & Lor Anpelos

hag

dj':;" JOI: $ V. 15.. Abrah

adQ-

Rr 3

4

Yr

628

Drg INCARNATIONE

adorarunt Gen, rg. v. 2. & 19. v. r. Idem de-

g

L

yndent

cernit Synodus VL act. 9. Conc. Trident. Seff.

25. Concilium autem Gangrenfe füb medium

griopot

ire, OU

fzeculi quarti celebratum , can. 20. ita pronun-

tiat: Siquis per fupevbiam tamquam f& pevfectum

li

j criem

Q &U

exiflimans , conventus , qui per loca ev Bafilicas

SS. Martyrum fiunt , vel accufaverit , vel etiam ob-

mj ao

n

lationes, que ibidem celebrantur , [pernendas . effe

evedidevit ; auatbema fit.... Pvob. If. Adoratio du-

t (

[f

liee exhibetur fübjecto propter excellentiam di-

vinam , quam accidentaliter participat : atqui

12 i

at t

fan&i hanc Dei excellentiam per gratiam fan-

€tificantem & gloriam eeternee beatitudinis par-

um n

ln

ticipant accidentaliter; ergo recte adorantur

eultu dulie , qui excellir omnem cultum; Regi-

[ 48

bus terrenis exhiberi folitum: fünt enim fancti

MX 1.1

tiaturg divinze & heereditatis eeternae participes,

df dnt.]

Deum habent amicüm , patrem, & inhabitato-

lo i

rem , qu& quidem dignitas major eft creatis

At h

omnibus, fi eam folam exceperis, quae cultum

indri pl

hyperdulie meretur.

DT

/ Obj. x. Math. 4. v. 1o. & Deut.6. v. 13. di-

Ua um

citur : Domninum Deum tuum adovalis , eg. illi foli

li l An

Jervies. — Apoftolus ad Coloff. 2. v. 18. videtur timyy.

]

quosdam ob cultum Angelorum reprehendere. Ini,

n

Quid? quod quidam SS. Patrum negant ado- ij

!

1

randos Sanctos & Angelos. Ergo. $ N. Coz- i

f

l). IW

féq. Ex locis S. Scripture & Patrum aliud nihil uj

evincitur, quam Deum folum cultu latriee effe d"&*'üam,

adorandum: adoratio autem inferior duliee faf- s (i..

€tis debita etiam laudatur, & pluribus exemplis |

Ti

A

probatur ap eadem fcriptur& — Quidam aïllkg

.

Qu

f

V

»

Vrnsi Divinwr.

629

hr

[

Ó

haufto a Platonicis errore , putabant ,. Angelos

I Ts

effe independentes & mundi cónditores: unde

" : li W

orti funt tempore Apoftolorum haretici, atque

ämmi

idololatre ; contra quos fcribit Apoftolus, at-

JWLfW (, W

que poftea etiam Synodus Laodicena, can. 35.

rugi

ad magicas enim fuperftitiones Anpelos, hoc

Ms j

eft; malos daemones, invocabant, ur liquet ex

?f

l

canone mox fequente, ubi contra magos agi-

4 Ms

tur. Cultum vero SS. Angelorum Conc. Lao-

It excelo

dicenum minime damnat, íed malorum Ange-

A purioy

lorum, ficut etiam fal(orum Martyrum: nam

m

c. 24. ita habetur: JVom oportet omnino Chriftia-

t i

qum develitlis Mavtyvibus: Gbiifli, abire ad falfos

VTT

Martyres.

Ym qua

dnfl. x.. Petrus A&. 1o. v. 25. & Angelus

: fute

Apoc. 19. v. 10. vetuerunt fe adorari. Ergo.

(s at

E. difl. "dttec. Refpuerant fui adorationem ut

m a

actionem illicitam IN.. Fetrus id fecit ex humi-

"

litate; Angelus ex veneratione Apoftolorum &

(s g

humanitatis poft Incarnationem C. fi Angelus.

illiciram füi adorationem declaraffet , Joannes

&t

idem denuo non tentaffet c. 22. v. 9. Quod

Mardochaus Amanem adorare noluerit , ipfe

mabii

db vt

rationem reddit cap. 1s.. Efther v. 12. & íqq.

Timui , vt bonovem Dei mei tvansferrem ad bom-

u t*

uem, g ue quemquam adovarem, excepto JDeo 15eo:

yrim n

ubi indicat, Amanum voluiffe fibi divinos ho-

B. i

nores exhiberi : nec enim, Judei fibi religioni

x Danmi

ducebant , cultu dulize adorare Angelos, & ho-

Iunaine

ines fanctos : imo etiam Reges, facerdotes ;

mimut

viros piincipes ab ipfis adoratos fuifle fzepe

&p!urib

a

E

W o

narrat S. Scriptura.

ml

(

Rr3

uf

]

Dr INCARNATIONE

638

Inf. . Aderare alium eft, proteftare fe il

0A

o Tim.

lius fübditum: atqui Sanctorum fübditi non fu-

IT

1nus ; ergo adorare eos non poffüumus. . d/7.

p

snisnd

Maj. Adorare cultu latrice eft proteftari fe ejus

as

fubditum C. &dorare fecundum fe generatim

&c. N. fic adorando folum figno aliquo profi-

magls 1

[

il

(ude

temur noftram humilitatem, & alterius fupra

nos excellentiam.

D!

m

m

Ob;. II. Adoro Sanctos propter amicitiam

uam habent cum Deo ; ergo non adorantur

dul u

:

ulia abíolute, fed tantum refpective.

R. diff.

Ed

IN

Co/f.. . .. ita ut excellentia Dei fit in recto pro-

xima ratio formalis adorandi N. . .

ut in ob

lm O

liquo & remote fit ratio adorandi C, fancti co-

trbsimig

luntur propter excellentiam, quam in fe habent,

fi. Morf

licet a Deo fit participata: neque ideo colitux

muni

hoc actu Deus , nifi indirecte : ficut. objecti

hm m d

«ognitio amari potefb, quin ametur objectum.

WUu

Znfi. Idem eft habitus caritatis Dei, etfi pro-

m ityl

&imus ut Dei filius dilipatur ; ergo idem erit

(&.q

habitus religionis , quo Deus adoratur , licet;

tlrinig

San&ti ut Dei amici adorentur; ergo pratis ex-

lz mj p

cogitatur dulie adoratio. x« N. Cozf. utrgm-

Ws

que. Habitus caritatis idem objectum formale

tf

etiam in dilectione proximi habet; h. e. füm-

V tl

inam Dei bonitatem & perfectionem: habitus

autem latriee & duliee adoratienis utroque ob-

i

jecto differunt: nam ille Deo propter füpre-«

Qu

D

ii

mam & infinitam ejus perfectionem facit nos

ts

fubmiffionem profiteri ;. hic vero fanétis p

pter excellentiam divinam ex gratia fanct

i

FUi

, ,Wm)mg, mg

cante participatam.

1

[]

QH.

N l

Vzrn21 DiviNr.

651

ïium ch Dttis

r i

Obj. III. Deus magis nos amat, quam fan-

Qi: & r.Tim. 2. v. s. Eff uius Deus, unus &

U

enediator. Dei g bominum. bomo Chiftlus. efus ;

Ti o

ergo gratis fanéti adorantur & invocantur. — .

Id b

diff. ,dutec. Deus nos magis amat, ut fzpe pa-

m p

Af d d

ratus fit magis audire preces fanctorum, quam

noítras C. ut decreverit, omnia beneficia no-

bis immediate conferre fine aliorum intercef-

hs Dropte

fione N.

Eodem modo explico fententiam

): 690 f0j

Apoftoli : unus eft mediator primarius ; qui

um tl

meritis propriis condigne totum genus huma-

nt De i

num reconciliavit C. ita ut alii fancti per ejus-

Qni N

dem Chrifli merita non fint idonei ad beneficia

t0 «domdi

nobis impetranda tamquam amici Dei & Chri-

Qtm quait

fti N. Moyfes Deur. 5. v. 5. ipfe fe appellat fe-

ts l

queítrum & medium inter Deum & Iíraelitas.

ii &

Idem etiam ab Apoftolo ad Galat. 3. Mediatoy

qun at

nuncupatur. $i ergo juftorum viventium ad-

i cumrs

huc, pie implorantur füffragia, ut conftat Job.

ll; m

42. N. 8.& 9. cum Jobus ab amicis rogatus pre-

u Des dott

ces & facrificia pro iis obtulit. Item cum Iírae-

hrentur

litee Samuelis preces flagitarunt r. Reg. 7. V- 8-

i & N

EtRom. 15.v. 30. ubi Paulus difcipulorum fuo-

jlm dj

rum orationes expoföit: quanto magis eorum ,

oxim babet; !

qui jam arctiffima cum Deo conjunctione &

amicitiia fruuntur , invocari fuffragia licebit ?

perfeona

Qorenienis Uf

Hinc Synodus Chalcedonenfis a&t. 1 . ait: Fla-

Je Deo prt

viamus po[t tnortem vivit, Mavtyr. pro tovis ovat.

erfedtont.

Et Synodus VI. ait; adorato Deo preces fan-

orum implorandas effe. « Synodus VII. a&t. 6.

; licwng

X

Quin tinore, inquit omuia agamus, poftulautes ?h-

m &

r4

ef-

»

635

DgINCARNATIONE

A

gerceffrones intamigate Deipare , itemm $. nge-

dorum; ommiumque Santovum.

l!

?

iil

Infl. Eccle! 9. v. g. Movtuz mibil moverunt

W

I

emplius : erge fan&ti non norunt preces noftras,

li

ie

ergo fruftra implorantur. z.l. Haec a Salomo-

ne proferri nomine Atheorum, non füo, qui

d

ante dixerat, omnia in futurum Dei judicium

tv

fervari.

Er Chriftus ipfe reprehendit eam ob

w J

xem Sadduceos Math. 22. v. 32. dicens Deum

m t

Ti o

Abraham , Deum Ifàac & Jacob. non effe Deum

mortuorum, fed viventium. EtSap. 3. v.2. di-

P

én aV

cuntur jufti vifi fuiffe mori, féd judicaturos effe

mationes. Injurius ergo in fanctos Chrifti Cal-

tm p

vinus eít, quos paffim non alio quam mortuo-

qunpttp

sum norine appellat.

(s omnas

R. ergo IT. difl. Conf. San&i non norunt pre-

Qnts Sem.

xes noflras ad fe non. directas 7Yazs. ad fe dire-

Dimtm

"

étas N. In Deo tamquam in fpeculo; quid.non

[

[

//

/

tht

vident, qui videntem. omnia vident? ait Gre-

HM[Q

gorius M. Nam & multi ipforum adhuc in

r

&arne mortali viventes abfentia noverant. Da-

Kiotm r

niel c. 2.v. 19. Somnium Regis. Samuel nego-

Pt

tia Saulis r. Reg. 9. v. 15.. Elifeeus 4. Reg. 6. juffa,

j

l

"

& confilia fecreta Regis Syrie. ErPetrus Act.5.

Ls

fraudes Ananie & Sapphiree

Quodfi Ifaias

ïmæ& Wrdä

€. 63. v.16. ait: ZZbrabam ue[civit uos, Q9 Jfvael

um

2goravit 10$ , intendit, Ifraeliras a Patribus fuis

[

Ü

OB-W

^

agnorari, tamquam depeneres & idololatras :

uuqm

]

vel fi revera tunc Jacob nihil de Hraelitis no-

N

E

verat; erat adhuc in limbo expers vifionis bea

Ti

[; fi

ümfa

t& ; quod de fantis in celo dici nequit.

du

ARNWWV

Vzrn2) DtvixNt.

"PMJ lh

633

)

ARTICULUS III.

i

f MOW 4

*

j

De byperdulie adovatione Fivgimi Deipare pre

JH OR w

Jan&is aliis debita.

Áco. B. Virgo. Deipara non tantum cultu

1. &-I.Hæaalï

D

dulie eft afficienda, fed adoratione etiam

: o Mi

1 üfürum ]«

byperduliz honoranda. —ProP.7. pers. Quoties

in Conciliis vera fides de fanétorum invocatio-

Df

ne fancitur, B. Virginis cultus primarium lo-

23 di

Jebboni

cum obtinet : ut in Synodo VII. act. 4. & in

'Tridentino Concilio Seff. 25. in decreto de veli-

ii Htb

quiis e9 veneratione fan&torum.

Et merito qui-

Qu i

dem fanéta Virgo ptincipem locum obtinet;

»o i d (

tam propter dignitatem infinitam Deiparz;

1000 doqur

quam propter abundantiam gratiarum, qua fan-

étos omnes antecellir, ut vere B. Joan. Damas-

f Sid m

€enus Serm. 2. de Aflumptione dixerit :* Dece?

didus Trn

Dei matvem ea, qua filii funt , po[fidere , &9' ab

m p

emnibus vebus adovavi.

omnia vida

Prob. 1I. pavs. Ei per(onee cultus hyperdu-

muli if

lizve debetur, quee participar fübftantialiter per-

: abfentjz Qd

fectionem divinam , atqui maternitas Dei , quee

m Rens. n

vere ac proprie B. V. Mariz convenit, eft fub-

; ln

ftantialis participatio excellentize divinze : cum

m B

1

fit (ubítantialis affinitas cum Deo, quem etiam

pure.

J

attingit ; producendo ipíum fübftantialiter, ge-

gt

L

nerando illum ex feipfa, in feipfa, per feipfam.

[iseisule

Ergo B. Virgini Marize debetur cultus hyper«

peneres d

dulize, qui fpecie differat a dulie cultu ; quo

Sanctos profequimur: eo quod ratio excellen-

y ii d t

jo as

tiz illius fpecie fit alia ab habituali gratia, ob

)

quam tamquam excellentiam divinam acciden-

ao p

l

talem adorantur fancti.

r$

0ij.

M

63

DEg INCARNATIONE

: Ob;. I. S. Epiphanius harefi 78, negat, B.

m

Virgini adorationem impendi poffe. Ergo. s.

docel

difl. Autec. Negat B. Virginem adorandam effe

cultu hyperdulie N. negat adorandam cultu la-

ii odl

W ime «t

trie C. Hereticos Collyridianos S. Doctor

impugnat : illi enim B. V. Deiparam ut Deam

MUTUT

menam d

colebant, & in ejus honorem collyridem, feu

tortam panis offerebant per mulieres: huic

ls m

enim fexui Sacerdotii munia, eontra Sacrarum

qnidtt

DN

literarum juffa, & di&iplinæ Ecclefiafticae mo-

rem deferebant.

t d

Oh. 1.

s t

uod adoratur tantum per ordi-

nem ad aliquid extrinfecum , adoratur folum

t m

refpective: atqui B. V. Maria adoratur tántum

ftwto D

per ordinem ad Filium ; ergo non abfolute, fed

um xl

tantum reípective.

E. N. Mi Adoratur ob

Mi h

dignitatem intrinfecam , quz refpicit filium ;

T0 m

dignitas autem illa eft fübítantialis illa conjuqa

Ut

€tio & propinquitas cum Deo.

h dlgnjm

Jnfl. .. Si careret Deipara gratia non effet

n d

digna cultu; ergo pratia eeque ac magis reddit

Diitt o

períonam adorabilem ,

uam excellentia Dei-

FC&F&M li

pare: ergo hec non majore cultu eft afficien-

t2 (

da, quam fancti ezteri. — &. diff. /Zntec. Si care-

:&;c:lfegzem&

ret pratia, & effet fimul abs

peccato; non

H fh

effet digna cultu hyperduliee

N.

Íi careret pra-

tia; & effet fimul

eccato infecta , non effet

i ine

e'Païa)u:*;.&

cultu hyperdulize adorabilis /u4diff. formaliter

IT

& proxime C. remote & radicaliter N. Dignitas

m"fe ii

Deipare, quia affinitátem & conf(anguinitatem

j Utb

fübítantialem cum Deo comprehendit, perti-

v/ )! mnur

nietque ad ordinem divinum hypoftaticum, eft

ratio

Wt (J

Vgnz1 DiviNi.

635

] N

Tatio cultus hyperdulie, infinities excedens ra-

UTO

s idüügj;

tionem , propter quam fanctos adoramus: haec

enim eft excellentia tantum ; quae a gratia acci-

1 t

ii

dentali proficifcitur, Quamquam ut Materni-

tatis divinz: eminentia Deiparam formaliter &

V- Delp&mv»

roxime adorabilem reddat, fpectari illam fine

Ortm cuyr

peccatorum obftaculo oporteat ; fed cum gra-

t E ml

tia & donis fimul , que a maternitate Dei, tam-

Iu; Comray

quam ab effentia proprietates emanant.

ine B

Iufl. 2. Si cultus Deipare debitus adeo ex-

cedit cultam dulie , ergo potius latriee cultus

ET

dicendus erit.

NNam cultus, qui ad excellen-

um, d

tiam divinam refertur, latrie cultus eft: cul-

Mara n

tus vero Deipara impenfüs refertur ad divi-

; too non d

nam excellentiam; erit ergo cultus latrie. — .

N Ms Ms

IN. /llat. Probationem difl, Cultus eft latrie ; fa

; Que d

ratio motiva proxime fit ipfà Dei effentialis ex-

übfentds d

cellentia , aut participata effentialiter C. fecusN.

nDeo.

Exfi dignitas Deipare ultimo referatur ad ex-

ecllentiam divinam ;5 prout tamen eft ratio im-

at gretiar

Q T

mediata adorationis , non confideratur ut re-

fpe&iva, fed ut abíoluta, conveniens puree crea-

qum exde

yore al d

ii

turz , & abíolute conftituens hanc perfonam

PA

)

/

j At

excellentem & veneratione dignam.

!

dsque

Jufl. 3. Humanitas Chrifti ut unita Verbo;

adoratur latreutico cultu; ergo etiam Virgo

jie N, at

d

1 i?

Deipata, ut Mater Dei, Chrifti proxime con«

fanguinea & unum quafi cum Filio eodem cul«

jis od

dl

tu rite afficitur.. & N. Corfeg. Humanitas pro«

ut Verbo unita, eft unum cum Verbo füppo-

j n

)

fitum divinum: Deipara vero , utut conjuncta

cnpritd

Deo per fimilitudinem, affinitatem & identira-

m

tem

M

636

Dr ÍNCARNATIONE

tem quamdam, manet füppofitum mere crea-

ja16

lgt Q

tum ; quare non látreutico cultu; fed alio crea-

ture nobiliffimz debito maétanda,

f( i

Vs Spmæ

f

ASATLGCULUS IV.

Qu u

De adovatione vofpetliva eorum, que ad. Chriftum

yeftins

€g' Sautlos aitinent.

vb i

l

Ota I. Diximus art. x. refpective quedam

ml

V

n

N

h Mil

l) UL

J

adorari propter excellentiam fuppofiti alius;

"]

cum quo aliquatenus connectuntur ea; que re-

( gt

m

!

j

À

H

ss

Ípc&ive adorari dicuntur. . Ex quibus conflat,

illa quee adorantur refpective, non effe capacia

a bt

MTTT

adorationis abfolute : nam quee abfolutee ado-

rationis cultu affici queunt, adoratione refpe-

t COR

étiva aílici nequaquam debent, ob periculum ;

m

ne totus cultus dirigatur ad id , quod folumado-

il ol

ratur refpective.

Eapropter latriee culrus re-

proter

Ípectivus non eft deferendus San&tis, ut fünt

f( ct&tur

Dei imagines, neque etiam B. Virgini Deipare ;

TO ]ra

at n

licet Dei thronus & templum vere dicatur.

II. Que refpective adorantur , quadruplici

il

habitudine connecti poffünt cum alio quod ado-

t Qm' i

xatur abíolute.

rv eft habitudo contactus,

A p

2da reprafentationis, 3/i? partis, 472 praefen-

t dfotin

£is.

Unus autem & indivifibilis adorationis re-

BELTT

fpectivae actus fimul fertur ac terminatur tum

NI

ad rem, qua conneéctitur cum objecto abfolute

Triey

adorabili, tum ad objectum ipfüm adorabile

Mif

abíolute: v.g. quando adoratur imago, idem

Ws n

adorationis motus tendit tum ad imaginem;

| m

tumad prototypon in ea expreíTum.

Ideoque

p Vj n

ita refpective coluntur; coadorari dicuntur.

FR

Dico

Mj

N

Vznna1 DiviN1.

63»

pPO-lïUm F*x

C

QU

Dico 1. Cultu latriee refpectivo adorantur

t

fequentia, qua ad Deum & Chriftum fpectant.

I. Ob hàbitudinem contactus, Crux Chrifti;

LU

Veftes, Spinze, & qua alia Dominus Jefus fuo

9rum, m Ü (1

attactu fanctificavit.

IL. Ob habitudinem re-

preefentationis ; Jefü nomen voce aut literis ex-

dfiuy,

preffüum: imagines Chrifti; figaree Deum Pa-

L fl

trem & Spiritum Sanétum exhibentes&c. — III.

enn'amfup í

Ob habitudinem partium, vel quafi partium,

n ;

Chrifti preputium, guttee fanguinis adhuc in

a

Ecclefüs refidus &c.

IV. Species Eucharifli-

dv m dl

ce, ob precfentiam Chrifti, cui conjunctee fünt.

X que df

Ratio autem. borum eft : quia poffünt creatu-

Tnt; d

ree connexionem habere cum füprema Dei ex-

ü&en d

cellentia ; propter quam, ut rationem motivam,

ii ul

ipfe colantur & honorentur: ficut proximum

Eodem modo inten-

Qptetlüra

propter Deum amamus.

Ydos n

tio. creaturas iftas refpe&ctive adorantium, pri-

mb Viga

mo ac precipue tendit in Deum, & concomi-

iplom vecdz

tanter in creaturas propter Deum, fecundum

al g

id quod tradit B. Athanafius ferm. 4. contr. Aria-

int cmdog:

nos: Qui adorat imaginem in ipfo Regem adorat.

t bibini «t

Idem poftea docuit Concilium Generale VII.

i party

in definitione fidei, Synodus Tridentina Sefs.

vidbsdorz

25. de invocatione €g' veuevatione , eg veliquüs .$S-

U ac t

Ex Synodus Moguntina; poft Seffionem fextam

C. Tridentini abfolutam celebrata.

cum o

Coifirm. Deus ipfe crucem Chrifti veram;

um ipin

& alias hanc repraefentantes innumeris miracu-

j if

i

lis honoravit, ut ex hiftoriis Ecclefiafticis no-

TE

vimus. In primitiva jam Ecclefia Chriftiani

idin. d

j

figno crucis fe identidem fignabant in fronte;

ydon d.

tum

M

638

Drs IucanNATIÓNE

tum ad proteffationem fidei in Chriftum eruci-

ó 4711 d E

fixum, tumad fugándos daemones, teftibus Ter-

g p

C

ao d

tulliano c. 3. de

orona militis: S. Cyrillo Hie-

fiOt

rofolym. Cathechefi 4. aliisque Patribus. — Mat,

lr yefe

í

[4!

; i

9. v.20. Mulier fimbriam veftimenti Chrifti re-

ligiofa veneratione tangens fanata eft a fluxu

iij

fanguinis.

Ergo hec refpectiva adoratio eo-

i t

[

J

rum, qu& ad Chriftum pertinent, divinitus

gt

|

etiam comprobata eft.

l

TAf

Dico II. Refpectiva adoratio hyperdulie &

dulize eorum , qua connexionem cum B. V. Ma-

g.

ria, & cum Sanctis habent, fanéta eft & lauda-

"

dN

Go n

bilis. . Cultu ejusmodi poffünt affici imapines,

veftes; partes SS. corporum , alieque reliquiae

Mi qi

ipforum. . Ita docent Concilia modo citata &

d Chrdus

^

SS. Patres. .Er va?o ef]: quia obje&ta illa- ha-

|

AURU

bent fpecialem connexionem cum B. V. Deipa-

tehtm adie

para, & Sanctis; ergo fimul eodem adorationis

lenr Hl

cultu propter Sanctos illos affici poffunt.

Hiné

dins Gol

Pf. 99. v. 5. dicitur: /4dorare fcabellum. pedum

COT

byus , quomiam [auttum efl.. Hebr. 11.v.21.. Fide,

^ f

$

nf

acob oriens .. . adovavit. faffigium virgee ejus.

ACtorum cap. 5. v. 15. deponebantur eproti in

ii ln

umbra Petri, u faltem umbra . illius obumbraret

A0 g

uemaguaim illovum , ey libevaventuy ab. infirmitati-

JRUS g

$us Juis. .. A&tor. 19. v. 12. a corpore Pauli fü-

T t

daria & [íemicin&tia füper languidos defere-

Tb t

bantur, quorum contaétu languores ab eis re-

VU f

cedebant, & fpiritus nequam egrediebantur.

m

Exod. t5. v. 19. offa Jofephi Patriarchee trans-

MY

feruntur ex 7/Egypto in Paleftinam perquam

!"1;

t ii

honorifice. . 4. Reg. 13. v. 21. cadaver ex con-

lia

tactu

Tl(m

*

Wzns: DiviNE.

639

tactu offum Elifei Prophete revixit. . Ut fi-

Ms

LT

leam alia prodigia, que in hujus doctrinz con-

firmationem a SS. Patribus & Ecclefiafticis hi-

Xl

ftoriis referüntur.

mj

Obj. 1. judei gaudebant de cruce Chrifti:

j fäm ii

X s

écontrà pii ejus difcipuli de eadem dolebant;

ergo non licet nobis de Chrifti cruce oloriari

RI

n

eamque adorare, fi Chrifti difcipuli velimuseffe;

B. djfft. Confeq. INon licet de ea ploriari; prout

tttolyye

inftrumentum erat infamize Chrifli ; & acerbee

d)

mortis ejus C. ... prout erat inflrumentum

v ii

ejus victoria N... Nos etiam de morte & cruce

li fs

Chrifti dolemus, & Judeorum parricidium de-

I d

teftamur: quia tamen crux fimul ara erat; in

Va m

quà Chriftus fefe Patri victimam obrulit , &in-

Qua dj

firumentum reédemptionis, cui affixit Chriftus

mom

delerum adverfarium nobis chirographum, ut

Ldexem d

habetur Hebr. 7. v. 27. & Coloff. 2. v. 13. ideo

if

quivis Catholicorum contra Hereticos cum B.

rd al

/

Paulo ad Galatas ult. v. 14. exclamat: Mibi af«

doritva

fft. gloriavi , mifi in cruce. Domini. noffri. Jefa

"

ffgnay

Chrifli.

Qd

Jufl1. Ergo etiam ommes cruces e paleis

ortuito compofite, omnia fepulcra,. omnes

j i

um d ij

homines tamquam Dei imagines, omnesfpinse;

clavi, columbz ; prefepia erunt objecta adora-

atl

lii t

tionis refpectivae: quia facrarum rerum fimili-

tudinem teferunt,

E. A. Jllat. Non füufficitg

mguores - f

Pl eD li

objecta illa habere fimilitudinem mere naturas

, fed opus eft, habere ea fimilitudinem

y Pa

jofiun

iam formalem , atque unice ; aut précipue

W

tem deftinata effe; ad rem facram repreefen-

j ddit, *

tan-

.

640

Dz INcARNATIONE

tandam , ejusque nobis ingerendam memo.

"n Syn(

xiam : uti fünt cruces; clavi, fpine, prefepia,

f j;ginum 1

eo fine fculpta vel picta. . Hinc etiam labia Ju-

(

de, & manus percufforum Chrifti non folum

vt dl

non veneramur , fed exfecramur etiam , ut in-

i

ftrumenta impia & facrilega: inftrumenta enim

[garim p

venerationi fidelium expofita ab Ecclefia opor-

naz tl

ret effe innoxia & a peccato immunia , ac deni-

que etiam a morali indecentia remota.

Unde

Synoiusï*'.'dz

nl

ia

patet etiam, quare afinam , cui Chriftus infe-

dit, non colamus, ut petunt a nobis heretici.

endit v

Yaj hs

Jufl.2. An non hzc eft idololatria , dum

m

canitur in Eeclefia: .O ervux ave ; [pes unica ?

tiptln

Patres etiam & Concilia prohibuerunt fieri ima-

Ms

gines, & eas honorari. g. Non effe idolola-

t m

triam : quia per crucem tropice Chriftus cru-

Patres deteflati fünt ima-

112 ii

cifixus intelligitur.

gines prophanas, & earum cultum idolola-

i [

tht g

tricum, non vero pias imagines ; earumque ve-

nerationem decentem. Duo Concilia Conftan-

mu: [umjgg

ünopolitana, a Leone Ifauro ,. & Conftantino

Copronimo Imperatoribus Iconomachis ce-

dT

lebrata nullius fünt auctoritatis: nec enimSum-

(

mus Pontifex ipfe ; nec per legatos illis inter-

C

Imo Gre-

fuit, aut illa confirmavit umquarm.

T

MLIIT

gorius II. primum, alterum vero Stephanus II.

Nec

lal M

reprobarunt, ut Hadrianus I. teftatur.

per legatos confenfere Patriarchee Alexandri-

m

D

Ac

um

nus, Ántiochenus & Hierofolymitanus.

t

demum totius Ecclefiee judicio damnata fue

Tl D

zunt in Synodo Generali VII. Nicee habi

|

Nj Ut

mlm, M( (

àn. 787.

In. |

6al

BU

M^

Vzrn21 DiviNE

641

VL f

i

Infl. 3. Synodus ifta Nicena una cum cul-

lIt

tu imaginum damnata fuit anno 794. canone 2.

um

Concilii Francofordienfis, quod ob numerum

«t

trecentorum circiter Epifcoporum ex tota fere

aaa

Europa congregatorum & obSedis Apoftolicee

obfma

J

Legatorum prafentiam, merito plezavzum no-

i Igy

minari teftarur Baronius ad d. a. Dicitur autem

J t

Synodus illa Grecorum Conftantinopoli facta:

a

eo quod in Urbe illa incoata fuerit, & inde Ni-

tUt u)

ceam Bithynie oppidum translata. Erpo. *

: d i

N. Conf. Patres C. Francofordienfis lapfi fünt

lt qy

in errorem facti & juris. Errore quidem fa-

Drolu

éilapfifünt, dum canone illo 2. dicunt; in

k N

C. Niczno II. definitum fuiffe, u£, qui imagi-

vibus Santlorum ita ut. Deifice Twinitati fevviti-

hod

Tes ded

um aut adorationem non impendeveut , anatbema

n QUf

jJudicaveutur... Decepti autem fünt falfa transla-

hag d

tione latina, que refertur L. 3. Carolino, c.17.

Juo (s

ubi confeffio Conftantini C

M

r E

ifcopi ita

recitatur: fusczpio & ampleclor

!

0

720Y d.

l

zev fan-

àmo, & t

Gas 9 venerabiles imagimes fecundum fevvitium

Dus knto

adovatiopis, quod "Tyimtati emitto: eum tamen

rf t

in textu eraco originali habeatur : adoyationem

rl

vero, que [u fecundum latriam, fol ZYmmtan

Ia.

emitto.

nveo X

Deinde lapfi fünt PP. Francofordienfes

; L ts

etiam érrore juris: quod omnem fàcrum cul-

yarde:

tum imaginum rejecerint, ita in can. illo 2. fta-

xofo m

tuentes: Qui fupra fanttiffani Patres mofiri ommi-

ydico C'W-"

oais adovationem €9 fevottutem venuentes conteam-

VL N

fevunt , atque con[entientes damnaverugt. Et qui-

S

em

|

642

Drz I*NCA.RN.ATI-ONE

ais

dem tunc temporis Franci, ut ex libris Caroli-

nis, Hincmaro, Adone, atque ex Conc. Pari-

j 1108

fienfi füb Ludovico Pio, conftat, omnem cul-

fum

tum fàcrum imaginibus recufarunt, folam cru-

ä

mudut

cem & Evangeliorum librum venerantes, in

m;qm"

uo fibi non conftabant: nam .Crux depicta

l

vel feulpta, aut argentea nihil aliud eft, quam

]FP j l

imago vera crucis. Non fuit autem C. illud

qnidt

Vrancofordienfe oecumenicum, nec à fede Apo-

Wuäb m

ftolica hac in parte approbatum:

a V

—— duff. 4. Si Patres Francofordienfes Synodo

pe um

Nicenze hac in re fünt obluctati , ergo fuerunt

,,,,,

qu p

heretici. x IN. 7/at. Non habebant Synodum

Nic. Il pro ecumenica, cum ad illam foli

lg, at

d du

orientales convocati fuerint.. Neque Hadria-

um

nus I. illam confirmavit ut cecumenicam , nec

Diyas

pro ecumenica habendam decreto publico de-

cn N

claravit: nam libris Carolinis, quibus INiceena

g df

Synodus oppugnabatur , ita refpondit, ut ce-

K hn

cumenici concilii autoritatem illis numquam

L.

objiciat* imo honeftatem cultus imaginum , ut

fidei dogma credendam nec definivit; nec pra-

126 o

€epir, fed exfpeétavit, dum Franci, re magis

QR r

explorata, paulatim ab errore füo revocaren-

I

tur: quod etiam evenit füb finem fzculi noni;

J

D.

cum Synodum Generalem VII. Nicanam: II.

ab leparis fedis Apoftolice , cum Patriarchà

-Dl

Conttantinopolitano, & Patriarcherum Orien-

T

talium Lepatis celebraram & fancitam ; ac po

u

Itea ab Leone 1lI. Hadriani fücceffore confi

lst

matár , *i-"e'c*e'pcruntgüö( religiofum SS. i

magi

nibu

j

Vzns2i Diviui.

643

Xb rl

nibus cultum detulerunt.

Quamvis iidem

Ya (

Franci Epifcopi facras imagines femper in tem-

h Q v

plis retinuerint ad ;piam memoriam prototy-

! l:ecuümmï (Qa

porum , & rudiorum inílructionem.

Unde

damnabant Iconoclafías veteres ac recentio-

TOTU vose

lU: ag (

res, qui imagines frangebant & deftrue.

ant.

nl dj

O füt g

Infl. 5. In libris Cafo!idis hic ldemlmagl-

num ufüs & cultus repudiatur. - . Opus illud

Ri

Yootum.

Ampendio virulentum & acerbum coütra Sy-

if

nodum VII. non a Carolo M. fed ejus normi-

ne elaboratum , & ad. Hadrianum I. miffüm,

L h, u

h

ejusque judicio fübje&um , Carolus ipfe nec

legit, nec probavit: cumque errorem ab Ec-

tl m dl

i, Ng

clefia damnatum contineat , & ab Hadriano I.

confutatum fuerit, omnino eft rejiciendum , üt

Q Dt CUT

Dionyfius Petavius t. 3. 'Fheol. Dogm. 1. 15.

um decre:qp:

c. 12, & Natalis Alexander Hift. Eccl. fzc. 8.

CTb

a, qi

aliique oftendunt.

v i j

Infl. 6. Auctoritate Concil. Eliberitáni can.

Ortaen 1

36. H Vetuit imagines facras parietibus ap-

m aitsitg

ingi, ne, cum amoveri non poflint, perfe-.

m nec d

cutorum gentilium lüdibriis exponantur. Eam

j dum F

ob rem pii etiam Imperatores quidam prohi-

jerore ?

buerunt, cruces pavimento incidi, ne Pediþus

( fib fnen

proterantur.

H

:

j V.V

^. Ob. II Primis Ecclefiz fteculis nec. ufus;

Olicæ ) a ]

X Pa[riäfChäï

neque

cultus imaginum erat inter Chriftianos.

roo.

d. 7: "utec. IN. Cogfog. Ab Ecclefia

m &f&ndüä

tunc ex Judais & Gentilibus cong

ca-

drini f

regäta OC

19

$2

i reipoum

L

644

D& INCARNATIONE

! ii

fio omnis fcandali, periculi; & offenfionis erat

amovenda.

Nililominus aliquem imaginum

gé lm

j nu

ufüm & cultum illis etíiam temporibus exítiti(-

fe conítat ex Hiftoria Ecclefiaftica Eufebii, l. 7.

|

quet

19f

I

cap. 18. ubi narrat , fe vidiffe ftatuam aeneam

Chri(ti, quam mulier heemorrhoifía conflari

b p:ovenit

curavit; eamque decenti loco in Diaconio non

(bl quo

fine- aliquo honore ac veneratione habitam

:::eipc&ivo?

fuiffe, teftatur Philoftorgius lib. 7.. Hift. c. 3.

Y h

fed & 'Tertullianus 1. de Pudicitia c. 7. & ro.

"ï;'fmdlï [

indicat, Chriftum íüb ípecie Paftoris ovem

11 f

amiffam humeris fuis reportantis expreffum in

i yoy

Idem Eu-

dv

calicibus Ecclefie Romane fuiffe.

febius refert, fuiffe prifcis illis temporibus

üms M

imagines Chrifi, & Apoftolorum Petri &

u

Pauli depictas ; quas ipfe propriis oculis in-

pOmf

Ípexerat.

fs qu

Jufl. Concil. Eliberitanum can. 34. vetat;

T

er diem cereos accendi in coemeteriis, quia

Spiritus Sautiorum non [unt inquietandi, | k Re-

jicit füperftitionem Gentilium; qui putabant;

manes mortuorum cibis & lucernis egere ad fa-

mem & renebras depellendas : quee füperftitio

fanctis difplicebat : quam eandem ceremoniam

(

tantum intelligit S.Hieronymus, & refpondet

;

Vigilantio idololatriam objicienti , tales Pabere

zelun Dei, fed mon fecundum [cientiam. . De hac

Gentilium ceremonia confüle Homerurm , Vir-

giium, Plutarchum , Tertullianum , Epipha-

nium,; Àu Ur.

)

: ol

-

X,

|

Vzgna2I DiviNt.

645

M'.&"&&

L

Ob I/7. Cultus religiofus procedit ex affe-

I (Cmpgyïi:

étu fe fübmitrendi objecto, quod colitur : at-

qui res inanimea non fünt füperiores nobis;

lr h

LOT

ergo neque poflumus eis. nos cultu religiofo

O

fübmittere. . &. dfj. M. Cultus religiofus abío-

nl

lutus provenit ex affectu fe fübmittendi obje-

T TM

Neettie s

€to facro , quod propter aliud colitur cultu me-

re refpectivo N. cultus abfolutus exhibetur ob-

rgn'us il (

: d s

je&to; quod propter fe colitur ex affe&tu fe ei

fübmittendi, atque in tali objecto fiftit C. Crux,

f D

imagines, fanctorum offa, & alize reliquize co-

otcisem

te lh. ]

luntur propter ea folum , ad que fpec&ant;

Chriíto autem & fanctis dumtaxat nos fübmir-

rics il te

timus.

Recte igitur Bellarminus, ex S. Tho-

Apofthmn:

ma, docet, imaginem quidem eodem actu ado-

j p

rari cum fuüo exemplari, fed cultu multo infe-

riore, quam is eft, qui exemplari debetur;

hi qn.y

nempe refpectivo , ac fecundario.

D n Oa

p t)lfükmfl.

À. M. D. G.

tium qi

& m

qis: quy

—

Vamndem at

4

(

o

d

-

/Zr:q a

(2

Vl

3

-

3

T

E

Q

sms, &t

L

a.

AV

x

RI N

,

*

jceti [:

pZ

B

M

M s

2

m (cnt.

3

k

x

D

—

i

D5

x

fiePons

Dio.

à

*

oj

")

?

EL

--- £2 -—370—

—— « o

TU nX - —

EEE U jw-—— —

P

——

s

-

-

TA

£2—

E

E

p

zi

— m —

— ——

— V5 I- o El- G«5 ..

eoc

meELN w U

o E

E

-- r c E

VE

—

M

x

— GE t exct

TO POW CL

** t $3. L

——

AA

Pag. lin.

ERRATA

corrigenda

37

27

auctoritate

auctoritati

65

x5

V. 3.

V. 30.

65

I9

2 parahp

1. paralip

74

3I

creatu

creaturae

Z

20

congereretur

conpererentur

81

20

Articulus VII.

Articulus VIII

22

449. vel 450.

349. vel 350

97

I5

,pures

plures

97

29

hermoufion

homoufion

104

inftarum

iftarum

113

dirimendam

non dirimendam

effe ex miraculis,

fedexS. Scriptura

II9

qualitatem

quantitatem

137

:

libera

liber

138

habet

habent

148

23

Dei placent

Deo placent

148

24

Deo bonitas.

Dei bonitas

156

14

ili

dignitatio

dignitatis

194

ille

207

32

fit fpiratio

fit

Spiratio

208

17

tum

meritum

22I

lib. 2. de natur.

lib. de 3. natur.

029

eam

cum

18

Pontius

Ponticus

050

254

14

doctrinz

doctrinz fectato-

res

1

269

quidam

quidem

277

ratione

actione

300

I2

& quia

& qui

obortus

31Cc

14

oborta

320.

lin.

ERRATA

Pag.

corrigenda.

320

5

& alia

& alii

327

22

Gen.cap.13. Gen. V. cap. 13.

ä

339

13

damnati,

damnati fünt , quo-

rum ille

forma eft

forma effet

386.

27

398

2

&tranfcendit & non tranfcendit

418

18

illud

illum

419

II

Andream]ja- jJacobum Andrez

cobi

421

14

tantum plenus tantum fit plezus

426.

20.

animam

animam Chrifti

431

17

omnia

omnia fücceffiva

pro

43

7

iNaz

Naz. qui

441

9

quam

quem

2I

448

plurima

qua coenofceret

ïï

plurima

452

I4

coufequeretur conqueritur

460

II

qua

qua neque

460

24.

àx 9aAucga) ix9aufdsgai

$20

17.

auctiífima

acutiífima

16

$32

non quidem non tantum

332

I8

fed relationem fed & relationem

546

14

generationis C. generationis N.

546

18

eeternae N.

eeterne C.

563

16.

arbitrii

arbitri

Reliquos errores eruditus Lector facile corriget.

B

u

3' GQM'Q

Wt

Nhi

Om eïh

dt Qnn g

il

* htim:

T at

timn (;

m l:

m

M

qua

qu a.

pl

MOUr onguc

quag

TET

um

m non u

n d r

iC g

etere

abir

sLedori:

D.

?

Ts

w

-

--

d

-

Ji/l /ïy(;rh& (177/

j

—

— upe

—

-—39

$£gy—

CL u ais

x

3

3

b

H

R

E !

a

,w

W,W

qum

ii u

EE

i

" d

r

J u

rA n

u

-

ERl

M m u

3-

d

M

EX

pus.

NU

ss

*s

TM

m

m

decdhigye z

cel

W

m

p

p

o

"

n

o

b

AE

E

Ls

Bu

d

E.

^

"

am.u.ü.

*

a

db

i

E^

LT

d

E

i

Ls

£

rP

x

h ]

J -

a

2*

.,

vt

E

.nwaï

x

&

k*

3

:b

m

"

aE

g

T d

£

^

aA

A we

u *M

4

DA

.

d

hs

Ms

E

A

-X

3y

*

EE

4*

P loW

EL

3*

d!

EWP

AR

N N

Es

A

k

ss

3A

*

*

o

b

P

i

i

m

E

-

x

Ww

N-

"

$

i w

A

du

K

$

P

n

Y

P

2

P

$:

»

*

»

E

:

v

L^

W

..W

p

m—

X

AE

"

D g

W.

v

A

5

:

duv

Y

a

Es

3

»3

PÉ

2

$o

r

N

x

iA

W

t d

3

a

Ms

N

s

9-

C

od

2

s

[-—

ä

——

e9

17

R

e

VgniI DiViNi.

16

Q

9

1t tl

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

de illó Qw quomódos & quali modo fal , ci-

ïlb j ö* !

i

viofiur inquirerent ; confidinius támen fo-

15

Balance

abil if

te; ür in inveftigando fübl

Qannes])

imi myfterio

|

O

e

itos fuj

ora Ííenfüm noftrüim & fiaturami

14

l, ci

]

ómneri pofito ; tuti incedamüs ; fi fàcro-

l

-D

l3 (jf /Of'lt"

HUIIIIIHI,IIIHIIII.!IIIIIHI'IIHIIIIWIIIIl

13

Focus

ä

| Concio

E

rum Conciliorüm do&tririz ; DoGoruini

cclefiz && miapiftri noftri B; "Thoma EE

N

TT

Em

l

Aquüinatis ve(tipis infifteates ; eo fine là-

12

k Q

de rehí

borém iftum fufceperimuss ut gratis ani«

ínis futnma Dei beneficia recolamus. 'T'o:

11

raliie

12

tam autem hujus traCtationis ináteriaimi

ia

quatuór difpurationibus finiétius, qua-

10

Jicemda

runi priri2 Veritarem Incarnationis often-

ä

qui i

demus : ZA/rerz ejüsdem effentiam ; 7zr-

9

10

flole 1

ii proptietates huiriaüitatis Chri(ti Qzar-

|

diag

iz demum) proprierates & perfe&tiories

8

- droiti

eempofiti "T'heandrici explicábinius;

; p

7

I

y i

DISPUTATIO I.

edifn

l

De veritate Incarnarionis.

6

njiran

— —

I

5

[ogizü*vfï

Oria miethodus in fcieütis ómnibüs ; e:

5

trum ó

ceprà Metaphyficà & Matliefi; exipgit; uf

b

nos 4l

primümi iriquiramüs; an detur fübjectum

|

ESN

— lllud ; quod contiderandum fufcepimius : tum

4

l]

n ];[0'3

M Xeroeejus riaturari infpiciamus :

denique feor-

fim e

xpendarnüs ejüsdetmi proprietates;

]ta-

WIIIHHHW!IIIIIHIIIHHWH!ll!HH!IIIIWHIH(H HHI*IIIIHHI!IIHIII

3

3

que difpuratione ifthac cognofcerus ineffabilis

4 hnja$ miyfterii verzazem ; ve an detur Lucáre

WHH

[

Eu

Il

-—I

m

J

z

IHIIIIIH]lIIIHWUIIH-HII

4 Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

alellHlllHlHlH

2

3

4

5

llHHllllLHHllH!jHHH)T

[te]

.I

1

15

L]

—

Ill