Gf2099
author: Nieremberg, Juan Eusebio

N12c511854673 0O02 1

IIIIIIIIINAIIIIIIINII

—
r

US8 Tübingen

— —

—

JO◻. EISEBII NIEREMBERGH
à& SOCETATE JrSI

ADORATIONE
IN SPIRITU & VERITATE
LIBRI QUATOR,
In quibus totius ſpiritualis vitæ,
imitationis CaRiIsTI, Theologiæ myſti⸗
cæ nucleus eruitur ex SS. Patribus,
& ſpiritualiſſimis Viris, Diadocho, Do-
rotheo, Climaco, Rusbrochio, Su
ſone, Thaulero, Kempis, &
ſone: nonnulla piè & ekttie
citer adduntur.

PARS PNIMA
A L M ,£

CONGREGATIONI .
MAIORI BAMBERGX,
Suß TIruo
BEATE MARIE VIRGINIS
AB ANGELO SALITATYXE
IN STRENAM OBLATA,
Anno à Partu Virginis M. DCC. XXII⸗

TrEis, GEORCGII ANDREA GERTNER.

P KNS PKRIMA
complectitur

LIBROS DIUIOS PRIORES;
Quorum I
Primo continentur, quæ ſpectant ad

expiationem animæ:

N

4 Secundo, qux ad illuſtrationem & Chriſti 0
Pomiru imitationem. N

EMINENTISSIMO,

40
CELSISSIM O
PRINCIPI ac DOMINO,

D.LOTIHARIO
FRANCISCO,

S. SEDIS MOGUNTINE

AkRGrII. EPlISCOPO,

ti S. R. I. PER GERMANIAM.

ARGN. CANCELLARIO,
PRINCIPI ELECTORI,
EPISCOPO BAMBER-
GENSI, &c.

ALMA CONGREGATIONIS
4CADEMICAX MAORIS BAMBERGA

PREFECTO,

DOMINO, DOMINO NOSTRO
CLEMENTISSIMO.

Cæterĩsque

REVERENDISSIMIS, AMPLIS.
SIMIS, PERQIAM GRATIOSIS, PER
ILLISTRIBIIS, ADMODIIM. RrE,
RENDIS, MAGNIFICIS, EXxIMIIS,
CONSIHTISSIMIS, ENXPERTIS-
SIMIS, PRIIDENTISSINMISd, 000
SPECTATISSIMIS, & do
ORNATISSIMIS .

MAGISTRATIBIS

ALME CONGREGATIONIS KEI
ACADEMICAE MAIORIS mi
BAMBERGRNSIS,
DD. ASSISTENTIBUS, leu
SECRETARIO, CONSuLTO- e
RIBUS UTRIISCIIE STA- G
TUS ECCLESIASTICI &
8ECCLARIS,

Dicat, Dedicat, Confecrat,

Sodalitas Academica n
Bambergenſis.

NRIG. DE
„ ADORATIONE
IN SPIRITI & VERITATE
AGS LIBER PRIMUS.
ON Continentur, quæ ſpectant ad

G expiationem animæ.
CAPUT I.
906, Mendacium Saæcularis Pitæ.
110
14. OEES Hominum,
5 mendacium ſine ho-
b nore. Nolite zela-
re mortem in erro-
re vitæ: Spiritus e-
enn nim Sanctus diſciphi-

næ effugiet fium. Mendacia per-
nicioſiora ſunt, quatenus ſalubrio-=
„ris atque pretioſioris rei. Morta-
nia A les

,

2 DE ADORXTIONE

Ies nihil pretioſius, quaàm vitam ha-

bent: quomod ſuſtinere poſſunt
mendacium vitæ? quomodoô tole-

rare falſitatem ſpiritus & obſequii“

divini, quod infinities oportet piu-
ris haberi, quàm vitam ipſam? Men-
dacium vitæ, eſt omnium malorum
pernicioſiſſimum. Nimis periculo-

ſum eſt & extimeſcendum, in hac re *

pretiofiſſimà ſeduci. Oculos non
Patiuntur homines falli: quomodo
benigni ſibi ſunt, ſi decipiatur mens?
In lapidibus non ſuſtinent fruſtrari:
quomodo in ſeipfis ferunt illudi?

Quaàm ſolliciti & induſtrii ſunt, ne im
pupillæ eorum adulterinus color la- u

pilli imponat loco veri? non emunt
gemmam, niſi acjurato & cautio-

nem præſtante venditore, quòd ille
lapis verus ſit. Hæc amentia homi-

num; quèd gaudeant pretio vitæ

ſuæ falſo, non lapidis: qui nolint a
ſeduétos habere oculos, & ament
ſeductam habere mentem, ſpiritum,
vitam & cœlum denique.

Grave

Ttant
Nolit
60 tol
blegi
tetoht
Ner
Alorun
Niculo⸗
Unhrre
6s non
Omocde
rmend
Aran,
t d!
Ant, e
Corlr.
eimunt
autio⸗
nbdile
dhomi.
1o Vr
nol
armen
iritun

raN

IN SeIRFTE ET VFRTTATE. 3

X
Grave ducimus ab alio decipi,
etiam in rebus exiguis: & à nobis,
in ipſo noſtri pretio, libentiſſumꝰ
volumus ſeduci. Audire, vel dice-
reè mendaciumnolumus: & tamen
volumus ipſum mendacium eſſe, &
vivere. O Miſeri! quia & decepti.
& deceptores nobis ſumus: & pa-
tienter ſuſtinemus geminum hoc
malum, quod maximè fugiunt ho-
mines; & duplicem toleramus in-
famiam in re tanta, Cùm in leviſſi-
mis neutrum ſuſtineremus. Si ne-
fas judicas decipere amicum tuum,
& ſummam injuriam putas, decipi
ab amico: quod jus & fas erit, ut te
decipias, & à temet decipiaris, qui
fidelior & charior debes eſſe tibi ?
At privilegio quodam patientiæ ho-
noramus damna noſtra adversus
nos, quæ ſunt omnium majora, &
duplicia; atque quàâdamnon modè
immunitate, ſed gratulatione inſti-
gamus, & armamus magis, ad per-
niciem noſtram. Si aliquis fallerer
A 2 ava-

4 Dr AbDoRMTIONE

avarum in bonis fortunæ fugitivis,
ægrè ferret: ſi arcas, & loculos pro
pecunia oppleret illi cœno & ſordi-
bus, ſummam injuriam putaret;
cur falli à nobis in bonis virtutis &
gratiæ, non tantùm fuſtinemus, ſed
affectamus, nee dolemus vitam
contaminatam vitüs & defectibus
habere, vel fictam virtutem, adul-
terinam charitatem, ſuperficialem
mortificationem, & ſpuriam humi-
litatem?
Hujus damni præcipua cauſa eſt,
quèd latentem amorem noſtrum
non perſequimur, nec interimimus
hunc hoſtem vernaculum. Non li-
cet tanti facere, & ſervare vitam
inimici, ut vitam noſtram periclite-
mur, audiendo conſilia hoſtis hujus
incolumis. Appetitus noſtros auſ-
cultamus ùt oracula, cùm ſemper
mendaeia nobis ſuggerant. Qui au-
dit adulatores ſtudentes placere ho-
minibus, plurima falſa opus eſt cre-
dere: ſic qui audit blandientem ſibi
ſuum

Mor

Mll,

n

CO

ngt.

NNN
.

.

in
s pr

ſad,
olrum
mims
ſonl.
Vitam
eclite⸗
hujus
8 al.
empe!
wian.
teho⸗
tere.
mV
WN

IN SPRITü FT VERITATE. F

ſuum amorem, naſſim decipietur.
Dic mihi, anima, ſi in Senatu

ſapientiſſimorum & optimorum ho-
minum omnes unanimi fuffragio ju-

dicarent cauſam aliquam, & ſolùm
reus'jam culpam confeſſus ipſe, &
convictus ab aliis, qui idiota, & ru-
ſticus, & ſceleratiſtimus erat, re-
pugnaret ſententiæ totius Senats,
velut injuſtæ, an tu huic magis fi-

à dem adhiberes, quàm illis Viris ſa-

pientiſſimis & juſtis? Cur igitur nu-
gas,& voces fequeris amoris tui, &
cupiditatis,non modè ruſticæ, ſed
beſtialis? cur hujus unius diétazmen
opponere audes Deo, Angelis, Do-
ctoribus Eccleſiæ, Philoſophis an-
tiquis, rationi ipſi, imò tuimet con-
feientiæ, condemnantibus ea, quæ
bona judicat affectio propria, & ju-
dicium ipfum amoris privati & cupi-
ditatis? Crede falſum, quod Deus
non judicat verum, quod Angeli
condemnant, quod Doctores retel-
lunt, quod Philoſophi refutant.,
A 3 quod

65 DE ADORXATIONE

quod ratio damnat, cui conſcientia

tua diſſentit. Omnes peragunt reum
mendacii amorem tui verſutum, &
technis innumeris armatum. Pleni
omnes ſumus fallaciis, quia referti
amore proprio; eò pernicioſius,
quatenus impoſtor non modò do-
meſticus eſt, ſed concatenatus & ra-
Gicitùs conſitus nobisecum, ut nun-
quam diſcedat, ſed ſemper adſit abs-
que induciis erroris. Hinc invete-

ratum eſt damnum ipſo uſu, & ve-

lut præſeriptione mentiendi, ut
quod vitium eſt, non modèò defen-

dant homines prudenter factum,
ſed juxta Evangelium; & quod eſt
contra rationem, ex doctrina Chri-
ſti interdum ſanctificent. Sufficeret
miferiæ humanæ ignorantia, quâ la-
borat, quin opus eſſet ſuperaddi de-
ceptionem. Miſeria ignorantium le-
vis & facilis eſt, ut quæ decedat diſ-
ciplinæ, ſimul ac docentur; at eo-
rum, qui decepti ſunt, dura & perti-

nax, ut quæ reſiſtat doctrine. O e

utinam

len
tren
tum,
.er

reken

loſchs
d
GKra.
Unun.
tabs.
lwwete
& ve.
eler⸗
ckum,
ocel
1Ch.
Hoere
gvllr⸗
cice.
vinl.
lutc.
it e⸗
nan

IN SEIRTTI ET VERITATE. 7

utinam ſolùm ignorantes eſſemus,
& non ſeducti!
Hæc ſtultitia & impoſtura homi-=
num in mundo ferè in omnes grafſſa-
tur. Quantumvis ſapientiffimos ſe
putent, & ſirt primarii Doctores &
Profeſſores LIniverfitatum, inſipi-
entes ſunt, & ſeducti, niſi probi, &
ſarrcti. Elige quemcunque ſapien-
tem, quem tibi omnes prœdicarunt
àt fummum fciemiarum oraculum?:
ſt hunc ſemel videres lutu, & ſterco-
ra fervare in pretioffffimis, & murk-=
diſſimis thecis, & inde ejeciſſe vaſa
aurea, & abjeciſſe gemmas & unio-
nes, an poſſes perſuaderi, illum ho-
minem eſſe fapientem, cùm illas ſor-
des æſtimaret, & depretiaret has di-
vitias? Quomodoigitur ſapiens e-
rit, qui non ſemel, ſed perpetuò cor
ſuum implet ambitione honorum,
deſideriis divitiarum aut volupta-
tum? contemnit verò amorem
Dei, divitias gratiæ, merita Chriſti,
Deum ipſum? quæ muhtò plus di-
A 4 ſtant

8 DEz AnoRATIONE

ſtant ab honoribus, divitiis & vo-⸗
luptatibus mundi, quàm aurum à
ſæce & cœno, prout ſcilicet diſtat
Deus à creatura. Quid refert, ſi
dicas, non naſci hoc ex ignorantia,
ſed ſatis fuiſſe cognitum illi homini
diſcrimen temporalium à ſpirituali-
bus, & nemine hoc ignorare, quam-
vis operetur diversè? nam nec ex-
cuſabitur ab amentia, qui diceret,
ſe optimé judicare valorem auri ſu-
per omnia, & à ſe lutum æſtimari at
viliſſimum, ſi nihilominus cuſtodi-
ret lutum, ambiret, amplexaretur,
oſcularetur illud, & etiam cum peri-
culo vitæ & imenſis laboribus quæ-
reret; aurum verò etiãâ oblatũ abji-
ceret, nec conſpicere vellet. Plus
ſanè miraberis hanc dementiã arca-
nâ, & has tenebras viſibiles; neque
planè ſapientẽ aut ſanũ hominẽ iſtũ
dicere auderes, ne riſui eſſes omni-
bus. Quantè inſanior erit, & ma-
gis ridiculus, qui dicens majora eſſe
bona ſpiritũs & gratiæ, quàm mun-
dana,

ign
Aurum
et lle
kert,
rantin,
homin
ritual.
Jum.
nerel-
leret,
uriſ⸗
man
ahocͤ.
nenu,
nyeri.
ur⸗
dabi⸗
Dlus
arca.
negne
Eili
mni⸗
Lm.
rele
mun
na,

IN SpIRITI EFT VERITATE. 9⁹

dana, Jaari bæc, & contemnit illa?
An doctus homo, aut integer men-
te, aut fidelis potuit eſſe, qui ex au-
reo ſacrario, deputato ut allervetur
ibi Euchariſtia, abjeciſſet corpus
Chriſti, ut locò illius deponeret lu-
tum? Quomodo ſapiens eſt, qui
ab animo, divino ſacrario, expellit
ipſam divinitatem complacentem
ſibi, & ſubſtituit ejus loco non ſter-
cora, ſed fœdiora vitia, & concu-
pilcentias ſordidiores? jgitur nulla
ſapientia, nulla veritas in mundana
vita. Terribiliora arma, quibus
pugnabit Chriſtus adver sùs inſenſa-
tos in tremendo die judicii, non e-
runt convulſio elementorum, ca-
ſus ſtellarum, obtenebratio Solis
incendium mundi, vox Archangeli
terribilis, horriſona tuba illa Dei,
vultus ſeveri Judicis; ſed veritas:
héêc ſolàm, quòd tunc videbitur
manifeſta, quã nunc involvimus no-
ſtris cupiditatibus, & contemnimus.
In ſpirituali autem vita lieèt ſit
A 5 Veri-

10 DE ADORATIONE

veritas, miſcentur quoque menda-
cia, ob ſubtilitatem & adulationem
intimi amoris noſtri, (adulatio e-
nim ubivis corrumpit & faſcinat ve-
ritatem) & artificium & odium dæ-
monis, qui ubiq; veritatem creatam
evertere conatur, cùm inereatam
non poſſit. Idcircò commendatur
à Chriſto Domino, ùt decus Evan-
gelicæ perfectionis, adorare Deum
in Spiritu & veritate. Deus verus
non debet coli falsà vitâ. Unige-
nitus Dei Filius veritas eſt; & qui
filius Dei eſſe vult, veritatem amet,
& habeat. Quare, qui à præcipi-
tio carnis digreſſi per ſemitam ſpi-
ritůs incedunt, nondum extra peri-
culum ſe putare debent, niſi ſimufł
incedant veritatis viäã. Huic ut ſe-
curè inſiſtas anima mea, accipe has
monitiones, quibus adores Deum,
& ſervias veraciter perfecto ſpiritu
cordis, & intelligas, quid loquatur
veritas, ne ſit in ſpiritu tuo dolus:
ſed potiùs veritatem facientes in
chari-

leene,
latoner
lati ⸗
eint re
lumde
reatann
nentam
drur
rn-
eDeum
8SVeru,
Unge.
K
manen
rehi⸗
1en
Künm
utle⸗
pehes
deum,
Pirmn-
fvatr
lolus:
tes i.
ari.

IN SPrRITH ET VERITATE. Ii

cHaritate, creſcamus in Chriſto per
omnia⸗
CAPIT II.
De Veritate Spiritus.
Nr- putes ex conſortio veritatis
vitam ſpiritús tetricam & a-
cerbam eſſe: nam calumnia eſt,
veritatem amaram dici. Non eſt
timenda ob nomen ſolum; jucun-
difſima res, veritas ſpiritůs. Ne
dicas: Si veritas exteriùs audita
amara habetur, quàm peracerba
erit interiùs pereepta, & intima no-
bis? Si ab aliis dicta moleſtat, quid
à nobis facta, & in nobis perfecta?
ſi auditui ingrata eſt, quid fiet con-
ſcientiæ, cordi, & toti vitæ? Nam
non eſt mellis vitium, ſi amarè ſa-
piat palato corrupto. Terram ip-
ſam, cùm ſolidè conſiſtat, circum-
moveri judicat, qui vertigine labo-
rat. Vitiis noſtris credimus pec-
care cæœtera; & humanum mor-
bum imputamus culpam divinis
A 6⁶ ctiam

22 DE ADORATIONE

etiam rebus. Innocens veritas eſt,
dulcis, placens, niſi ſolùm carna-
libus diſplicens, & iis, qui diſplicent
Deo. Idem purpuræ regius color
mulcet homines, ſed tauros offen-
dit, atque exacerbat: eos; qui in-
telligunt, delectat hæc purpura Dei
veritas, hoc decus ſanctimoniæ;
parum refert, ſi offendat eos, qui
animàâà & mente ſunt inanes & in-
digni: imò eo ipſo magis digna ip-
ſa eſt & commendabilis.
Pulcherrimum quid atque divi-
num eſt veritati, eſſe horridam ma-
lis: cauſam odi conſidera, & vi-
debis, quàm ſit amabilis per ſe. Au-
ſtera videtur hominibus veritas ſu-
per omnia adverſa & moleſta; quia
ſingulæ adverſitates fingulas op-
pugnant, aut aliquas voluptates:
at veritas omnes ſunul, & cunécta
vitia. Ideò fupra omnia judicant
illam gravern; ideò nihil magis li-
benter, quàm veritatem ſtringunt
adversus inimicos ad Vliſtenctum⸗
e,

itise

1 carm
licer

6 cole
ofen.
gui in.
ahe
tmne;
ll
E.
nni.

c
mm.
En.
Au.
afu.
quin
)⸗
tes:
unce
icant
5 I.
gunt
ndu

ſe

IN SPIRITI EFT VERITATE. 13

ſe, nec ullum damnum virulentio-
re corde immittunt: quia quod
malum ſibi quisque maximè for-
midat, id optat inimico, cùm ira-
ſcitur; & quoniam putat ſibi fore
maximum malum veritatem, ùt
ſpicula venenata contorquet veri-
tates in inimicum: objiciendo, &
admonendo illum id ipſum, quod
eſt. At tantæ offenſionis cauſa,
amorem & pretium veritatis com-
mendat: omni amore digna eſt,
quæ vitia omnia dedignatur & im-
pugnat. Si unica potio omnes
morbos tibi curaret, minimè con-
temneres, quamvis te acerbaret:
imò nihil aliud majori in pretio ha-
beres; ita veritas vel iſto ſolo ti-
tulo per ſe eſt amanda & adoran-
da, etiam cruci affixa, ſine decore,
ſine vultu. At illa honeſta eſt ſpe-
cie, & jucunda ſapore; non de-
formis, ſed Deiformis: non eſtin-
ſipida, ſed Dei ſapientia: vox ve-
ritatis dulcis, & facies ſua decora.
A 7 Deum

14 DE ADORATIONE

Deum pro condimento habet, non
poreſt eſſe inſulia aut fellea, aut
corrupta. Quæ Deum beatum fa-
cit, non debet tibi cenſeri moleſta;
nec poteſt facere te miſerum. Quid
dicam? Deus Veritas eſt; anne
Deus erit tibi amarior felle, aut
non pulchrior luce? Age, aude re-
ſpicere veritatem, aude amare, au-
de te committere & confidere illi.
Hic præcipuus ſpiritualis vitæ ca-

non eſt: ſicut carnales nihih magis

in odio habent, quàm veritatem;
ſic qui per viam ſpirites incedunt,
nihil magis in voto & pretio ha-
beant. Quid magis gratum & ne-
ceſſarium ſagittario, quàm oculi?
ita hominem rationis compotem

nihil optatius'oportet habere, quàm

veritatem. Sagittarius & anima-
lia, quæ uſui plurimum ſunt, eru-
tis oculis inutilia redduntur: ſic
tota vita noſtra absque veritate
redditur infrugifera. Nullus ſen-
ſus magis jucundus, quàm viſus 2
reli-

IN SpRTTü ET VERITATE. I5

reliquas animi dotes excedit veri-
tas; quæ non minòs placeat ful-
gens, quàm æſtimetur pungens.
Igitur à veritatis juſtà opinione
incipiamus excludere mendacia,
reputantes nihil urilius, nihil ſua-
vius, nihil præſtantius, quàm ve-
ritatem ſpiritůs ſinceram. Pleri-
que quia hoc non ſatis credunt,
permittunt ſibi aliquam interdum
indulgentdam naturæ & amoris
proprii, & inclinationis carnis,
quamvis in rebus levibus; com-
miſcentes ſubtiliſſimà diſſimulatio-
ne, & fraude ſolatia aliena, ut
emolliant auſteritatem, quam in
ſpiritu timent, & ſuſpicantur: &
non ſatis fidentes illi, & Deo, ad-
huc reſervant aliqua pignora, car-
nis & voluntatis, quibus nolunt
expoliari, ut illuc ſe reçipiant fa-
cilè&, non auſi omnimodô repudio
ſui tradere ſe penitus Deo & ſpiri-
tui nudos, quaſi in penetralibus &
interiori ejus eſſet aliqua amari-
tudo.

16 DEz ADORATIONEY

tudo. Hi ſe fallunt: nam non eſt
hic ſpiritus veritatis. Res ſimpli-
ciſſima & perſpicua eſt ſpiritus:
quare non erit verus & genuinus,
qui ita permixtus & confuſus eſt.
Hæc duo ſunt, caro & ſpiritus, &
nequeunt in unam rem ſünmplicem
coaleſcere. Adeò ſimplex & pura
debet eſſe veritas ſpiritúùs, ut non
ſatis ſit, cuncta carnis mendacia,
omnes leges mundi, quantascun-
que inſinuationes amoris tui hor-
rere & formidare; ſed etiam opus
eſt, te orbare animâ ipsà tu4, &
quamvis ejus voluntate & delecta-
tione creatâ, etiam intellectuali &
licità, ut ſolum Deum quæras &
habeas.
Altius quid eſt ſpiritus, quàm ani-
ma, intellectus, & natura. Audi
Jrsi tuum dicentem: Joan. 4.
Spiritus eſt Deuns: & eos, qui adoerant
eum, in ſpiritu & veritate oportet ado-
rare. Quare ut adores veraciter,
& ſervias perfectè Deo in ſpiritu
yero,

,
el
5 e⸗
H

1

mtone
es ſnl
enbinn,
lis et
itus, 8
mlcen
1Er
Ut
tgei,
tascun-
ihor⸗
moi⸗
tut, D
lcha.
kuali &
Nas &

man.
Audi
an. 4
Gurant
ttadh⸗
citer,
irin
eo,

IN SeIRITü ET VEITATE. 17

vero, oportet ut tranſcendas te,
& omnem creaturam, & affectio-
nem creatam, & anheles & ames
ſolam divinam veritatem, & quaſi
profecturus ſtatim de hoc mundo,
omnibus creaturis, & tibi ipſi va-
ledicas: adhærens per charitatem
puram Domino unus ſpiritus (uͤt
dicit S. Paulus) factus cum Deo
uno, qui veritas ipſa eſt. Revelle
te à te ipſo, ut cum Deo inſeraris:
divide te à te ipſo, ut cum Crea-
tore tuo uniaris: refige te à te ip-
ſo, ut in cruce cum Irsu figaris:
extirpa te à te peſſimo, ut in omni
bono radiceris. Fuge naturam
tuam, in Deo invenies aſylum tui:
absque diſſimulatione te perde, &
lucraberis te verè.

CAPIITI. III.
De Puritate Spiritis.
N- in aliquo recenſeas te beſtia-
rum, & jumentorum grege,

qui cum Deo unus ſpiritus potes eſ=
„,

18 DEz ADORATIONE

ſe, & cohæres Chriſti! in nullo con-
gaudeas de ſoeietate pecorũ. Om-
fes Ccarnis, & naturæ delectationes
contemnas, nullatenùs aliquâ re-
ſervatâ & permiſsâ: una ſola ſapo-
rem veritatis vitiabit; una verita-
tem ſpiritús offuſcabit. Parvis re-
bus ſœæpe maxima cedunt: aceti gut-
tula inficit totum vaſculum meri
nobiliſſimi: ſtinla atramenti phialam
puriſſimæ aquæ turbat: Gur vis per-
ſpicuitatem veritatis, & nobilita-
tem ſpiritús exiguâ & unicâ dele-
ctatiunculâ corrumpere? cur à di-
vino ſtatu te dejicis? cur à Dei gre-
mio & dulci amplexu te abjungis,
ut guſtes minutas fœces rerum, cum
nec à Chriſti cruce deſcendere de-
bueras ob regna mundi? O avare
& puſillanimis, cum unionem inæ-
ſtimabilis pretii empturus dederis
jam talenta plura; demum ne addas
unicum aſſem, conventionem re-
ſcindis. Imò ſtukior es; nam mer-
cCator nihil perderet, ſoluùm non lu=
crare-

IN SPIRITU EFT VrRITATE. U9

craretur gemmam; redderetur e-
nim illi ſua pecunia: at tibi non red-
dentur magnæ delectationes: &
quia minimam non vis relinquere,
non lucraris genuinum ſpiritum.
Cur longiſſimum curſum progreſſus
feliciter, jam in meta ne addas uni-
cum greſſum, fruſtraris promio?
Non grave & amarum putes abſti-
nere omnibus: ut potuiſti majori-
bus carere, poteris minoribus; ut
potuiſti multis, poteris aliis; ut po-
tuiſti pluribus, poteris reliquis.
Quid eſt, quòèd aſpera ſuſtineas
plura, corporis macerationes, hu-
miliationes, opprobria, humicuba-
tiones, jejunia; & aliunde edulii a-
licujus, aut alterius rei delectatio-
ne, aut cupiditate labefias & vin-
caris? Anne ſi penitus renunties
gule, mifer eris? Quomodo An-
geli feliciſſimè vivunt jejuni? Imò
dæmones non triſtantur, quèd abſti-
neant: ſed nêc animalia; nam ſunt
aliqua, quæ absq; cibis & gulà fru-
untur

26 DeE ADogH ATIONE
untur lætâ naturà, & gaudent ſpiri-
tu dumtaxat. Semper æſtima te in
ſuperiori claſſe, quàm ſimiarum aut
luporum: ita non ſollicitaberis de
earum voluptatibus. An doles,
quia ùt cicada non ſtrides? Minimè.
An quia cadavera ut vultures non
epularis? Nequaquam: quia ca
gaudia alterius ſunt ſpeciei: ſic ſi te
hominem cenſes, alienas omnes
voluptates, quæ beſtiarum ſunt,
contemnes. Quid ſi te conſideras
collegam Angelorum? quid ſi ad-
hæres Domino, unus ſpiritus cum
eo factus Deus? Quæ per æterni-
tatem non deſideraturus es, & eris
beatus; potes modò non cupere,
& non eris miſer. Ut non doluiſti
carere ludicris & crepundiis puero-
rum, factus vir: ſie nec volupta-
tibus etiam hominum, factus An-
gelus, & quaſi Deus, dolebis. Si
daretur tibi optio, ut tranſires in
ſtatum angelicum, nônne eligeres,
etiam admiſsâ hac conditione, ut
in

F.
ttenn

z

4

Genthit
limte
Aers
doles,
lnimd.
nednon
Antr
lelte
mmne

lnt,
bens

uero⸗
lupte⸗
5An-
8. &
res in

eres,
de,
U

IN SPIRrTTruüu FT VERTFTATE, à. ¹

in æternum abſtineres? Ecce nunc
ad tempus hæc optio datur. Vo-

luptates & cibos, quos ſatur ven-
tre deſpicis, cur non famelicus vir-
tutis deſpicies? quas æger corpore

faſtidis/ & horres, cur non & men-
te ſanus? quid impoſſibile judicas
virtuti renuntiare voluptatibus,
quod neceſſarium facit infirmitas?
Quod potuit vitium naturæ, nôn-
ne poterit robur gratiæ te facere
pertæſum delectationes omnes vi-
les? Si tibi faſtidio aliquando fue-
runt divina & ſpiritualia, crede poſ-
ſe faſtidio eſſe carnalia. Potes vi-
vere in hoc exilio cum periculo
inferni, ſine immenſis voluptatibus
cosli; etiam poteris ad odorem pa-
radiſi, ſine his vilibus terræ. or
hominum millia in laboribus & lu-
ctu ſunt, & tamen vivunt? tùne
ſolus moriturus, quia ſine guſtu?
Vixiſti aliquando in dolore: modò
vive ſine voluptate. Toties fuiſti
dolens, modò tantùm eſto conti-
Dens.

22 DE ADORATIONE

nens. Si pudet ſapere cum vulgo
hominum, pudeat guſtare cum vul-
go beſtiarum. Imò belluæ abſfi⸗
nent magis; quæ minoribus, ſim-
plicioribus & paucioribus volupta-
tibus contentæ sunt, quàm pleri-
que hominum. Idem cogita de re-
liquis voluptatibus ſenſuum & ani-
mæ, & qualibet alià propriæ volun-
tatis fruitione.
Oportet repudium æternum re-
huntiare omnibus rebus; & potes,
& ſine periculo tui, imò ſine mole-
ſtia. Sed ut voluptate omni carere
queas, caré voluntate omni, etiam
leviſſimà, licita & juſtůͤ. Cave, ſi
propriâ voluntate induaris, & non
ſis nudus, inde caro aflueta domina-
ri welut Domina Joſeph Gen. 39. ap-
prehendet laciniam veſtimenti tui
manu ſuâ, hoc eſt, appetitu conne-
Xo voluntati, & adulterare te co-
get. Lacinia ſufficit ad tantum fa-
cinus: minimà anſulà gubernantur
ingentia damna: niſi pallium gen’.

N

cumn nl
recunn
Aur nl
Nibus,
rolp
m per⸗
Indere
Kai
Nir,

pCon⸗

mmumre
Epotes
ende.
Ddhenee
(ne,
„‚Cndn
domior
enti n
COnN.
e te
tumk
TnaN
mn Per

IN SIRTTU EF VERITTATE. 23
tus relinquas nudus, periciltaberis.
Rejice voluntatem tuam integram,
nec te protegas damno tuo, nec
periculoò tuo te amicias. Hlias rap-
tus in celum, pallium reliquit:
neque tutò ad cœleſtem vitam ad-
volabis, niſi relictà voluntate.
Reſcinde omnem voluptatem &
voluntatem; reſcinde te à te in
omnibus: cur vis, jam pluribus
reſciſſis, manere in parvo ligatus,
limitatà libertate ſpiritůùs. Non eſt
liber canis, quòd longam catenam
habeat, ut per intervallum ludat.
Accidit plerisque quod paſſeri,
quem puer ligatum filo habet: qui
emiſſus, putat ſe liberum, & volat
alacris usque ad ſpatium funiculi;
mox miſeréê cadit. Sic anima velut
filo manet ligata, niſi cuncta reſe-
cet: putans ſe expeditam, poſt ſpa-
tium certum, turpiter proruet in
Ccœnum: quingetfi effugias à carne,
& te avellas ab illicitis, & voles per
Cœleſtia; ſi tecum feras volunta:
tem,

24 DE ADoRATIONE

tem, adhuc in rebus ſublimibus de-
tineberis, & impedieris. Paſſer
ereptus & poteſtate pueri, ſi ſecum
ferat filum, in cacuminibus arbo-
rum vicinus coœlo illaqqueabitur, &
peribit.
Sed forſan triſte putabis adhuc,
omni voluntate & delectatione or-
bari? Quid ſi dicerem, non eſſe tri-
ſte, omnes dolores & cruciatus op-
tare? Non enim mœſtum erit, om-
ni voluptate privari, ſi jueunda ſit
ipſa privatio. Huc ſe diffundit vi-
gor ſpiritùs, hoc machinatur artifi-
cium gratiæ, ludens ſapores rerum,
ut omnia dulcia hujus mundi faſti-
dias & horreas, omnia amara con-
cupiſcas. Non mœſtum hoc cre-
das; nam nominetenus amara e-
runt, ſi cuprantur. Natura facit,
ut quod uni inſipidum, alii ſit ſuave:
anne hebetior erit gratia? In mu-
liebribus paſſionibus eſt, appetere
inſipida & abſurda, carbones, lu-
tum, gypſum, atque faſtidire edulia
. eX-

F.

muhe⸗
un
Mi

N

Uimnibuet⸗
8. Dad
i, Uken
ibus rb
dinn,)

idhue,
Mineor.
oclend
uruse,
eni om
undh t
nckv.
Urartif⸗
rerum
lali.
rao
oc ce
mara?
4 faeit
ſuave
Inm-.
ppeten
es,l
eedl
.

IN SPRITU EFF VERTTATE. 25
exquiſitè condita: quod fœmineæ

ægritudini contigit, impoſſibiléne
erit ſaluti divinæ? corruptus ſtoma-

9.

chus appetitum gubernat, & inte-
gra mens nihil valebit in voluntate?
Ne igitur timeas, 6 puſillanimis,
quæ de ſpirituali vita audis: nam
minimè moleſta & gravis eſt, etſi
neceſſe ſit amplecti moleſta & gra-
via omnia. Ne te atterat nomen
inane aut opinio: aude, aggredere,
terrebis tu ipſas difficultates. Fer-
tur genus theſaurorum ſub magico
artificio, quos cuſtodiunt horridiles
manes & ſpectra tremenda: at ſi
uis audeat, ſolùm contemnens illa
Nedacun, ſubitò faceſſunt omnia
& evaneſcunt, ut nunquam ampliùs
appareant, ut deinde ſecurè & placi-
dè fruatur divitiis illis. Non majo⸗
ri labore eſt opus, quàm animo.
Fortiter aude, ut theſauris ſpiritua-
libus potiaris: repentè ectra diffi-
cultatum diſparebunt. Virili corde
invade, fruiturus, ſinè æqua mole-
B ſtia

26 DE ADoRATIONE

ſtia, arcanâ dulcedine vitæ ſpiritua-
lis. Mella laborant apes, ſub defor-
mi ſubere latentes.

CAPUT IV.

omodo veritas per fidem conſtet. Et
de fructu & zſu bujus virtutis.
N mendacũis ambulat, non in ve-
ritate nec in ſpiritu, qui non am-
bulat in fide. Procul à ſenſu habi⸗
tat veritas. Hæc Ccœleſtis planta
non floret in terrâ; non alitur ſan-
uine & carne; non naſcitur inter
Rercora materialium. Paſſim de-
cipimur in bonis corporahibus; &
his ipſis, quæ corporis intuemur
oculis, & manibus & contrectamus.
Remus integer, in aquâ videtur fra-
us: turris quadrata, rotunda vi-
detur diſſitis: lux ipſa ſolis, quæ eſt i
tota fides oculorum, ſæpè fallit 1 -
los, fingens colores qui non ſunt:
quomodo non ſeducemur in rebus
animæ & ſpiritualibus, quas non vi-
demus; & divinis, quæ extra hu- 1
Mmanum

N

itrſhtn
ſaben

ple
ruti,
winre⸗
üoem
nuha
Pl
tur ſan
Ur inte
d.
bus; 4
tuemmn
Cama
turfri
Inda
uxze
alit
n ſun
nrebl
nhr 7
ara h

IN SeRrTH FT VenFTA. 2 7

manum ſunt captum? Totum hu-
manum genus mendacii tenebris
caligabat, velut in ſpecu, ſine ullâ
feneſtrà aut rimulàâ, per quam le-
Viſſimus radius poſſet illucere: ipſi
Philoſophi præclariores, ſolum ſciri
dicebant omnia mendacia eſſe; aut
ſcientiam unicam eſſe, nihil ſcire:
adeò laborabant vanitate, ut ſolum
de cœlis optarent remedium. Qui-
dam illorum putabat magiſtrum ve-
ritatis dumtaxat poſſe efſe aliquem
Filium Dei: ecce jam tu Fili Altiſſi-
mi, ecce tu Veritas æterna, ecce
tu Sapientia Patris, & cœlo deſcen-
diſti, lux mundi, ut illuminares il-
lum, ut nos doceres veritatem; cur
homines tantum beneficium non æ-
ſtimant, & fidei bonum contem-
nunt? Quid refert credere verum,
ſiſimus nos falſi? Salutaris veritas
eſt bona aclio; & verbum verum
factum verbi. Verbum Dei caro
factum eſt, ut opus hominis fat ve-
ritas, quia veritas Dei opus facta eſt.
B 2 Men-

2⁹ Dr ADORATIONE

Mendacium & vanitas eſt, quod
non eſt juxtà doctrinam rsu: cur
uſum hujus benefici negligimus,
ſolum contenti mortuo modo cre-

dere? Magnum fructum Fidei ha-

beremus, Ii ſéiremus uti, & juxta
Ulam operaremurùt debemus, plus
quam ſi acie oculorum viderentur

ea, quæ affirmat. Omnes per fi-

dem credunt vera: ſed oportet cre-

dere verè; quod non videntur om-
nes facere. Si credis, ⁶ proterva
anima, quæ Chriſtus dixit, conſe-
uenter operare. Si eſt verum,
quòd Jeſum oportuerit pati, utin-

traret in gloriam fuam: ſi eſt ve-
rum, quèd Deus provideat omnia

in bonum juſtorum: cur affligeris &
in levibus laboribus & calamitati- i
bus? cur putas jacturas, quod de &
Pide eſt, eſie lucra animæ maxima, en
dum patiens ſis. Si credis id eſſe len⸗
verum, ot veré eſt, potius debes
gaudere, & té ſolari. Si ocußhs car-

nis Prophetam aliquem ſanctiſſt
mum,

n
Vu.

Wa⸗

N

gelt,en
oue
eiein
nod
Hei)
Cjar
nne,ll
Wentu
ntser!
Grtetc,
Nturor
rotern.
Col⸗
Verun,
tiunt
ſelt
tom
ſſlige
AWitx
gvodt
maxn nl
ide

IN SEIRTFWET VERITATE. 29

mum, ùt Davidem, aut annem
Babtiſtam, cerneres reſuſeitatum,
vel Angelum de cœlo venientem,
ut tibi ex parte Dei annuntiaret,
eſſe voluntatem divinam, ut fer res
hanc ærumnam patlenter, quoniam
tibi futura eſſet magno bono & lu-
cro; nônne hoc ſuſſceret, ur com-

peſeeret ĩ impatientiam tuam? imò

ut excitaret ſunile gaudium, atque
Apoſtolis, qui ibant gaudentes,
quoniam digni habiti ſunt pro no-
mine EsII contumeliam pati? cur
modò non te ſuſtines? Illud nun-
tium miraculoſum non deberes pu-
tare tam certum, ut eſt documen-
tum fidei: nam 'liceret interchum
dubitare tunc, cùm poſſet te illu-
dere ſpiritus malus; & tu falli in
ſenſibus tuis. Hgitur ſi veritas hæc
ex fide certior * t, quàm ſi Angelus
de eœlo evangelizaret tibi, cur mi-

nus te debeat commovere? Cogni-
. tionis certitudinem & rei conſelen
tiam ſequitur modus operandi, &

B 3 juxta

30 DE AnokkTIONEY

juxta excellentlam notitiæ debet
eſſe præſtantia operis. Quare, qui
ambulare in veritate vuſt, ſuæ greſ-
ſus vitæ & actiones conformes fa-
ciat ſuæ fidei; nec tantùm vera cre-
dat, ſed verê, ne ridiculus Angelis
ſit, & ſocius de'monum, qui etiam
credunt ſine operibus. *
Qid prodeſt ſcire viam cœli, ſi
non ambulas? Sciunt melius fſpiri⸗
tus mali; & tamen quia conſiſtunt,
ſunt de'mones. Dicito mihi, quid
utilius tibi, nolle bene operari, aut
demonibus non poſſe? Perinde eſt
in plerisque nolens ac impotens:
ind tibi eſt damnabillùs & turpiùs,
nolle cùm poſſis. Dæmones cre-
dunt, & contremiſcunt: utinam
tu, cùm credas, timeres! Cur non
eontremiſcis ad judicia Dei, conſi-
derans certitucinem eorum? &
ambiguitatem tuæ ſortis, vel ad
ſupplicia ærerna, vef ad gaudia?
Quid eſt, ſi credimus magnitudinem
divinæ bonitatis in ſe, immenſi a-
moris

N
ie
Creg
t,len
Vme
fera
ingel
lein

m el
l Hn
nſtune
i il
Ni, a
rindee
oteng
turzin
es cre
Utinnt
Durm
cN
m;
vel¹
uce
budine
men
on

IN SerRFTU FFY VrERTTrATE. 21

moris erga nos, & ſummorum be-
neficiorum ejus, cùm non reſpon-
deamus amore noſtro, fidelitate &
obſequis? ſed potiùs audeamus
offendere vel venialiter, & non co-
limus & amamus omnibus noſtris
viribus & infatigabiliter Deum, quẽ
omnibus viribus omnipotentiæ ſuæ
creavit, & fovet nos, & perfectè
ac æternè amat, & dilexit usque in
fihem, & usque ad mortem ama-
vit? Quid eſt, quòd ſemper amen-
tes nobis, & inverecundi in ſuam
Majeſtatem ſumus, ſive credamus,
ſive non verè credamus, dum ſegnes
& torpid manemns? Si non cre-
dimus indubitanter, ita eſſe: quæ
major ſtultitia, cùm homines om-
nia credant adulatoribus, quòd ad
guſtum ſuum loquantur, quæ eom-
moda illlis ſint, quam non credere res
fidei, quæ utiliſſimæ ſunt nobis, &
maximi lucri & honoris noſtri, quòd
veræ ſint? Quæ major irreveren-
tia, quàm credere homini, cùm
34 omnis

32 DEz ABpoRATIOMNEZ

omnis homo ſit mendax, & qui falli
poſſit; & non credere Deo loquenti
nobis utilia, & ea confirmanti tot
miraculis? Si verò credimus hæc,
& contrà operamur; quæ major
irriſio Dei, quàm reſpuere bonita-
tem ſuam amabiliſſimam, nihili fa-
cere amorem, ſanguinem, & bene-
ficia ſua, atque non timere infer-
num vel purgatorii pœnas, aut non
ſperare, & deſiderare ardentiſſimè
gloriam cœli; quæ Deus magna
putat, & ùt magna nobis minatur,
ac pollicetur, ut bené operemur?
Quis maſor furor, quàm exponere
nos per noſtram ſocordiam periculo
amittendi gloriam, aut morandiin
purgatori ignibus?
Oportet in omnibus noſtris acti-
bus convenire rebus, quas credi-
mus; & plus affici, quàm ſi viſu
aut aliquo ſenſu & experimento
conſtarent nobis. Accepiſti Cor-
pus Chriſti, aut aſſiſtis tremendo

ſacrificio Miſſæ: ſi credis quòd Chri⸗

ſKtus

N

eologe
rmain
lim h
le mi⸗
e bonitt
n Were⸗
ere inler
Haltner
Entln
mugnt
Audworu,
Nerenu
ehen
nperioll
worandt

olrsd
us Clel
In
erinen
gli
remehe
lu

IN SrIRTTI EFT VERITYATE. ¾

ſtus tecum aut præſens eſt, majori
ſummiſſione & reverentiâ debes ad-
eſſe, quàm ſi oculis tuis patenter
conſpiceres 5O majori fiducià precari,
quàm, ſiut ſanctostephano, tibiĩ pan-
derentur cœli, & videres hierar-
chias Angelorum comitantes Chri-
ſtum ad te deſcendentem, ut ab eo
aliquid peteres: nam certius eſt per
fidem veniſſe Chriſtum ad altare,
quàm ſi viſu tuo illum intuereris.
Hoe mado euret quisque penetrare
veritates fidei, ac in earum certitu-
dine ſe confirmare, conſequenter
perinde operando. Quo modocon-
ſequenter procedis, & non tibi ipſi
imponis, cùm dicas, te plus æſtimare
minimam gloriæ particulam, quàm
univerſi orbis imperium; & tamen
pro ceœlo nec ullam voluptatem
tuam velis negare, & pro rebus
temporalibus Se fine labores, & an-
garis? Hoc videtur contingere non
poſſe, niſi æſtimentur plus terreſtria
& caduca, quàm ccœleſtia & æterna

bona. 5 CA-

54 Dz ADoRATIONE
CAPEHT V.
De ſype veniæ & velo pœnitentia.

uli plus bonus eſt, plus odie
peceatum: qui plus odit pec-
catum, magis cupit deſtruere illud:
plus igitur deſiderat Deus dimittere
peccata, quàm peœnitens ipſe, qui
veniam poſtulat. Deus magis bo-
nus, ideò magis odit mala. Si pec-
cator, qui malus eſt, odit ſuum de-
Hctum, & vuh deſtruere, quantò
magis Deus, qui optimus eſt? Quis-
que quæ ſua ſunt, quærit: ſolus
Deus, quæ tua ſunt, tuamque ſa-
lutem exoptat, ne dubites de veniâ,
& auxihio divino. Locupletiſſunum
ſidejuſſorem habemus Filium Dei,
ſi velimus converti. Nec deeſt
manſuetudo creditori, nec ſors ſuf-
Rciens fidejufſori. Ne diffidas, pee-
cator, ob enormem magnitudinem
tui debiti: reſpectu infinitæ miſeri=
cordiæ Dei, & meritorum Chriſti,
exiguum eſt. Infinitus noſter the-
ſaurus,

N
.

eniteni

P
ollthe
cre ilu
(eitrer
a
psde
, Fen
Uum 6
D
lr
ſoe .
Eevend
Nümum
n Dei,
deel
Nrolu⸗
,Pee⸗
dinen
miſen⸗
rti,
er the
aros⸗

In SPIRITG ET VERTTATE. 3 5

ſaurus, ESlIS eſt crucifixus. Stul-
tum erit putare, maximum Impera-
toris ærarium non ſuſſicere, ſi tibi
concederetur, ut inde ſolveres
drachmam quam debebas: ſtultius
eſt morari, quo minus ſatisfacere
Deo velis, confidens in EsII.
Ridiculus eris, ſi tibi injuſtus es,
qui aliis eſſe utilis & benefieus gau-
deres. antùm gratulareris, ſi
tuà occaſione & diligentia facta fu-
iſſet converſio ſancti Auguſtini, aut
Magdalenæ, aut Pauli Apoſtoli, aut
alterius magni peccatoris, quem
adduxiſſes ad Deum; & modò id
facere absque dubio conareris, ſi in
tuà poteſtate eſſet facere aliquem
verè poœnitentem & æquè fanctum,
ae Magdalenam: recordare quòd in
tuà poteſtate ſit cum gratia Dei fa-
cere te pœnitentem, & ſeriò dolen-
tem de peccatis, etiam levibus, &
valdè ferventem & ſanctum: con-
vertete, & gloriare de tuâ conver-
ſione plus, quàm de aliena. Quis,
3 6 dum

36 DE ADoRATIONE

dum non ſit deſperatus, ſi jam mo-
ribundus præ fame eſſet, panem
vellet dare leviter eſarienti, nec
indigenti illà miſericordià crudeli,
& ſe in extremis poſitum pateretur
perire? Temone, te hortare, tibi
prædica: nihil deſideratur, ut di-
mittantur tibi peccata, niſt tuum
deſiderium, dolor, & diſpoſitio, ex
gratia etiam. Ecce Deus expectat
paratus; majus auxilium vult dare.
Jam habes pignus fuæ bonæ volun-
tatis, tuam voluntatem boni, quæ
à Deo eſt.
Neſcio, quomodo, eùm conſtes
corpore cognato brutis, & animà
cognatà Deo, corporis tuendi ar-
tem commendes & quæras, at a-
nimæ medicinam à vitiis tuis, &
morbis contemnas. Præcipua ſol-
licitudo ſit præcipuæ rei. Prima
eura animæ ſit, propter quam cor-
pus eſt: & jam ſi prima, hoc modo
ola debet eſſe. Animæ morbi ma-
jores ſunt, & plures, & pernicia-=
ſiores;

,. e:
ss;

N

Gnn
tient,,
crude
latetetn
tre, ti
Wn
Paſto,e
apertt
ltxe
rrolun-
ui,

Conits
Lanint
endi
,a 1
tuis 6
ua ſl
Primn
mn ol.
emod
Nbim
erid
ſore

IN SeiRFTTE ET VERTYATE. 37

ſiores; ejus medicina certa & ſine
dubitatione, cùm ſanentur, qui
veré volunt ſanari: corporis verò
curatio eſt fallax; nam non ſtatim
convaleſcunt, qui curantur. Tum
medicamenta corporis difficilia, a-
mariora, majoris ſumptús, nec in
promptu ſunt; ſed deportari eſt o⸗
pus ex transmarinis, & ferè ultra-
mundanis regionibus, quæ funt in
alio orbe: animæ verò remedia fa-
ciliora obvia, quæ non modòèò domi
habeas, ſed in te ipſo, nec ultrà
tuam voluntatem. Cur igitur tot
animæ tuæ malis non mederis, cùm
Golliciteris in quavis corporis affe-
Gione malà?
O ſumma Veritas Dei illumina
me, quia ignorantia hoc effieit: nam
corporis affectiones judicat animus,
& ſentit? animi verò morbos non
ſentit corpus: ſolum ab animo ſen-
tiri & eognoſci poſſunt; ſed cùm id
ipſum langueat, quod deberet judi⸗
care, ideò ſuos morbos non judicat
B 7 anima,

38 De ADoRATIONE

anima, nec quærit remedium: fed
quò pejùs ſe habet, mins ſe ſentit
malam; quò magis ægrotat, mi-
nuùs ægritudinem ſuam cognoſcit
velut membra corporis gravius la-
borant, cùm ſenſum amiſerunt.
O Domine, quantùm languent a-
nimæ noſtræ, quæ non dolent tot
defectus, diſtractiones, negligen-
tias & irreverentias erga te, qui
habitas in nobis!? Da mihi ;ut leviſ-
ſünam etiam culpam fluviis lacry-
marum expiem, & toto corde do-
leam, nec patiar in me ullam offen-
ſionem tuiĩ.
Quam exeuſationem poteſt dare
homo, quòd non convertatur, ad-
hære tꝗque Deo ſtatim omnibus ſuis
viribus? An quòd non ſentiat ſuum
Malum, cum ad oculum non pateat?
Sed jam per fidem monemur, quæ
certior eſt ocuhs. An quòd natura
noſtra infirma ſit, & prona ad ma-
lum? Sed hoc ipfo debet quærere
Sobur, arma, & favorem Hen ne
e

6N
eckume
is ſeſn
rotat,
achnoli
gunis
mmiſerun
nent 41
GWor tot
egltgen
Iet, Nl
Nuelerli.
lary
e do⸗
moffen⸗

ſt dart
tur, 4.
bus fus
tſuum
hateat!
r, ue
Snatun
ad ma-
werene
Dei

IN SrIRIT EF VERITATE, 329

ſine ope & armis jaceat in imbecilli-
tate ſuâ relictus inimicis ſuis. An
quòd plura ſint incitamenta ad pec-
candum? Fallitur, plura funt &
fortiora ad juſtitiam, & repugnan-
dum. Si mundus hortatur, Deus
vetat: ſi deæmones ſuggerunt, An-
geli inſpirant. An quòd mali pro-
ſperanmtur? O inſania, amare mo-
mentaneam proſperitatem, & non
timere æternitatem calamitatum?
An quòd tempus ſperes in ſenectute
reformandi te, nam Deus exſpecta-
vit mulos? O inſenſate, non eſt
romiſſa vita, ſed oblata venia. O
ingrate, abuteris gratiâ & patienti4
Dei. Cave; non mmjuſtè Deus aget,
ſi non dederit veniam, quando &
quomodo vis, cùm nolis modò cùm
invitat. An, quòd ſit moleſta via
vVirtutis & ſpiritùs? Sed numquid
placidior erit inferni aut purgatorü
ignis?

CA-

4 DE ADoRATIONE
CAPET VI.
Forma peccatoris proponitur.

Vos Cherubim & Seraphim,
qui tegitis pedes & faciem,
quia pudet non ſatis amare bonum
meum, Deum meum, commodate
mihi linguam veſtram, commodate
vocem Archangeli, & tubam Dei,
ut per univerſum tonem evocando
mortales: Surgite mortui, etiam
dum vivitis, & venite ad judicium:
venite, ut judicetis quoddam faci-
nus ſtupendum, quod nunc conti-=
git. Venite ut iraſcamini, venite
ut rideatis, ſed potids venite ut flea-
tis: hiſtoriam lamentabilem nun-
tiabo, quam certèò mihi confſtat eve-
niſſe, ut arbitri de illà ſitis. Fœ-
minam quandam, pedibus, mani-
bus, & collo ligatam, trahebant
quidam latrones volutando per foo-
tida loca, eamꝗue in fornacem æ-
ſtuantem incendio horribili conjice-
re volebant; occurrit tunc Rex,
Cu!

e,n
antin
venut.
ut)
mung
1 ſh
rco
fu
n3
6
fehr

prrifn

Ferpnu
kicen
Ne bonu
ommodan
Wunodat
bande
rencan
tl, etin
dciun
ln ba⸗
co⸗
, venn
elt ker
m nun
ſtat eſe
.. e
, n
Deban
Per ſo⸗
cem *
conſioe
e N

IxN SeRrru Er VERITATE. 4

cui potentià, & cæteris dotibus par
nullus fuit, imèê ille ſolus in ſe ufur-
paverat omnes naturæ liberalitates,
& humanæ ſpei avaritias. Fortior
erat Samſone, prudentior & locu-
pletior Salomone, felicior & be-
nignior Davide. Hic miſertus fœ-
minæ illius, ut illam liberaret (ſolus
enim erat) expoſuit ſe morti; & ac-
ceptis magnis vulneribus, fuſo toto
cruore, fugavit latrones, & mun-
davit illam, quæ horrida ſordibus
fuerat, balneo facto de ſuo ſangui-
ne, cùm aqua non fuppeteret pura:
accepit in ſponſam, licet æthiopiſſa
& invenuſta eſſet, atque ſui imperii
coronavit Reginam: exſtruxit illi
prætorium magnificum, adornavit
mirè, ſculpens undique imaginem
ſui, ut conciliaret amorem & me-
moriam ſui in fœmina illa: diſpoſuit
familiam, & donavit ei innumeros
ſervos; &, quod plus eſt, adeò ex-
traſe ferebatur præ amoreillius, ut

ipſe miniſtraret illi etiam in obſe⸗
quiis

42² Dz AnonAONE
uiis humilibus: deliciæ prætereà
A erant eſſe cum illa, aut cogitare
de illà, nihil aliud quàm redamari
deſiderans: inſtituit denique hære-
dem Regni ſui; prormiſſis ad hæc
multis donis majoribus, fi ſervaret
fidem. Nihilominuùs, quaſi tot be-
neficia ſolàùm negotiarentur perfi-
diam & odlum, contempto ſponſo
& Rege, follicitabat ſponſa illa ad
adukteria mancipia & fervos vilio-
res, qui ſtabula curabant: il tamen
fideliſſim Regi, partim fugiebant,
partim præ dolore occidebantur;
nam diſperire malebant, quàm vi-
dere non ſervari fidem optimo Prin-
cipi, & ſponſo. Demùm ingemiſce-
bant cuncti Reginæ irniquitatem;
nec proptereà deſiſtebat illa cogere,
proſt᷑ituendo ſe omnibus. Nec ſte-
tit c ſcelus: cùm benignior erga
Hlam effet ſponfus, incredibile cri-
men excogitavit; prodidit älum,
tradens hoſtibus ſuis, quos capitali
dio proſequebatur Rex: quorum
manci:

vofil

N

ieyrre
tct
mtedn
niteie
S A
Tleryn
tthe
dmdtfer⸗
n hon
1 1
os lo
ltamer
Gedant
ebantu⸗
un 1
noPr
gemiſt
ſtatem
oger
Nectte
for erg
Ple en

H SrITTü ET VERTTATE,. 4 3

mancipium illum fecit ſceleſtiſſima
ſœmina, & ſervire majoribus inimi-
cis ſuis coëgit; qui excæcrunt il-
lum, & illuſerunt: at quod mirum
magis eſt, manſit illa oblita omnium
beneffciorum & donorum, fruens
Regno, & imperans præfrictàâ fronte
ſecurior & Etior, quaſi egregium
aliquid patràſſert. Nunc judicate,
homines, nunc jus dicite: quis erit,
ui non iratus indignatione adver-
sus fœminam ilhlam nimiâ, dicat 3
Vivit Dominus, quoniam filia mor-
tis eſt fœmina quæ fecit hoc.
2. Reg. 12. Sed necdum finita hiſto-
ria: nequitiam hactenus dedi, reſtat
ſtultitia. Nam cùm odiſſet & con-
temneret pulchrum ſponſum Re-
gem, imaguncufas ilkius, quæ per
angulos aulæ inciſie fuerant, oſcula-
batur, & ſummè venerabatur ob
pulchritudinem illarum: quæ ta-
men collatæ ad ſponſum fœdæ
erant, nec integrè referebant totam
Aius pulchritudinem; ſed quædam
oculos

44 DE AnonATIONE

oculos ſolum, aliæ manus, aliæ ora
repræſentabant: cumque ſponſus
coram ſponsâ eſſet, ejus amplexus
deſiderans; illa terga vertehat,
pertæſa Regem, & icones illas quæ⸗
ritabat. Nunc judicate, & morta-
les: Vivit Dominus, quoniam filla
riss eſt fœmina, quæ hoc facit.
O utinam te capiam dolis Na-
than, & reſipiſcas pœnitentià Davi-
dis! Tues, anima, fœmina illa.
Hæc dicit Dominus Deus Iſraël:
Ego unxi te, homo, Regem ſuper
univerſas naturas mundi: tibi crea-
vi omnia: ego erui te de manu
Saul & latronum, luciferi & deæmo-
nũ; de ſordibus, ubi jacebas: de in-
ferno ardenti, quò ruebas: mundavi
te ſanguine meo; & dedi tibi in cœ-
lis domum Domini tui Dei, & om-
nes delicias divinas in ſinu tuo: de-
dique tibi domum hunc mundum ùt
palatium regium, & creaturas om-
nes, A tibi ſervirent: & ſi parva
ſunt iſta, creationis, redemptionis
& glo-

A

yht
eztl
nf
N
1,
it⸗
Am;
ne,

40

VN

b, A
ge en
s Andlen
1 Verteh
Sln
,ort
ranfl

Col N

kende Dmn
Enine i
Had,
enſup
tbicre⸗
Ge munl
Cdeme
Br dein
punden
tinco.
Kon.
no: de⸗
Ndumd
Nraso.
lern
hion
.

ſcelus fuit, parare tibi gloriam mea

IN SpIRrTI EFT VERTTATES. FS

& glorificationis beneficia, adjiciam
tibi multò majora: propter quod
horum beneficiorum me inſectaris,
& contemnis? crimina tibi viden-
tur beneficia mea? in me iraſceris
& animadvertis, ùt in malefaétores,
qui puniuntur iis rebus ipſis, quibus
peccant: tu ipſis donis meis abute-
ris, velut damnans me in illis, ac ſi
benefaciendo deliquiſſem. Quod
beneficium meum meretur injurias
tuas? Ego emendabo; ego uhkor
tuus ero adversůs me: quia nihil
niſi benevolentiam tuam deſideravi
magis, nec deſidero, nec deſiderabo.
Paratus ſum, ut me ames, deſtruere
mundum: ſi peccatum fuit contra
te, illum fecifle. Si culpa fuit, mori
pro te: iteruùm moriar, ut ſatisfa-
ciam, ut reconcilfier tecum. Si

& cœlum; ut parceres mihi, relin-
querem illud denuò, iterum exina-

nirem me, & orbarem majeſtate &

glorid. Cur putas, quæ in homi-
nibus

4⁵ DE ADORATIONE

mibus facta in alios, virtutes ſunt
laude dignæ, à Deo erga te facta
eſſe delicta, opprobrio & damnatio-
ne digna? At ſi beneficia hæc cen-
ſes, quæ in te unam omnibus meæ
omnipotentiæ viribus & doloribus
cruciatuum acervavi & collegi: cur
tu ſeligis in me majores injurias?
Fortaſſe in eo flagitium fuit, quòd
dedi multa & magna; nam in ſingu-
lis non agnoſco culpam; ideò vis
me punire magnitudine & multitu-

dine contemptuum, & certare
& vincere benefacta mea tuis

opprobrüs? en, peſſimarum foœ-
minarum ſelectas iniquitates in
me amantem tuum tu una collegiiſti.
Placuit tibi nequitia uxoris Puti-
phar; & ſtatim in me machinata,
vis adulterare cum ſervis, quos de-
di tibi creaturas: & cogis ad hoc,
nec diſcis fidelitatem earum quæ
fugiunt à te, ùt Joſeph; & celeriter
rrrertumt⸗ vel pereunt: omnes
ingemiſcunt & dolent præ partu-
rien-

ucke
l
pedn
hdo
Dtrinn
1snn
ake
ulin⸗
e
eima
mn, de
enn
p
en
eri,
ia

enh

HN SeiRrrI EFT VERYATrEzZ. 47

inugt rientium dolore; nolentes quòd
ergi te pecces in illis, nec ames illas, con-
Admm tempto ſponſo tuo, & Domino il-
Gahes larum. At tu addens ini uitatem,
mnbusg Criminaris illas, quòd elabantur;
ElHE & quereris de illis, quòd fugiant.
leg:a Hæc eſt querela publica mortalium,
GN„ quôd di ſui ſint mortales, quòd
nii, Pereant creaturæ. Accuſas illas,
R quèd ſint cauſæ ut tu adulteres 3
. eh Cùm illæ innocentes, benevolæ tibi,
muin & Deo ſuo fideles, fugiant à te, ne
cenm adulterium cum illis committas ni-
en mis amando. At tu inquis, ſi eſſem
“l locuples, ſihaberẽ divitlas, ſi haberẽ
Uites Comoditaté iſtam, pacificè ſervirem
R Deo, nec deſiderarem plura: at
s Quia omnia perdidi, & fugerunt 4
ctm mebona, non poſſum non facere
mos hoc: penuria cogit me peccare,
Ghoe Paupertas facit me deſiderare res,
Ge & injuſté cum jacturà ſpiritús mei.
“ Ceſſa queri, ceſſa criminari; & po-
RK tiàùs audi creaturas, quæ melius
Auam Joſeph officii te admonent.
P Ecce
ien

48⁸ Dr ADORXTIODPE 8

Ecce Dominus noſter, omnibus tibi &
traditis, obliviſcitur ſui: nec quid-
quam eſt, quod non in tua ſit pote- uͤe
ſtate, quod non tradiderit tibi, ur 1
quidquid velis, faceres de nobis, 1 n,
præter hoc unum, amare nos; quo- an

modo ergo potes malum hoc face-
re, &α peccare in Deum tuum? quo-
modo poſſumus nos ſuſtinere tuum
amorem, quem ſibi reſervavit Cre-
ator, & nonpotius fugere? Ut tu
dares te illi, dedit nos tibi: ut tu ſer-
vias illi, nos ſervimus tibi: difce à
nobis ſervire uſque ad mortem, non
adulterare. IIt tu ſubſiſtas, nos Mhau
corrumpimur; nec enim malum e- wan
xemplum aut ſcandalum tibi dedi- Munm
mus: non cupimus amari à te; ſed ml
quòd des Creatori id, quod melius Mhm
habes, amorem tuum. IIlum ama, Gn
& lauda, quemadmodum nos faci- im
mus. Diice zelum noſtrum: nam ur mmn
tu facias idem, corrumpi àte pati- Mmn
mur libenter. Diſce perire, ut vivat al
gloria Dei: nam ut tu vivas, interè- an
Mus

ſen

5

WN

„Omnmtb
Pi: neenr
ntuſte
Genttb,
es ge hol
renos,
nboeſa
n
Mreene
emntC
lre? I
urtyl
di. G
Orten,
ſlias, 1
malun
ntpic
Filte;
odmre
Donr
Cunrosk
n: Nun
Atepn
,i
6,

IN SriRrru EFr VERTTATE. 49

mus nos. Diſee humilitatem no-
ſtram: nam cùm germanæ tuæ ſi-
mus, pares nobilitate parentis; imò
natu majores, non erubeſcimus in
rebus humilibus ſervire tibi, ut tu
regnes cum ſponſo tuo, & illum a-
mes. Ut tu vivas in æternum cum
illo, convertimur nos in ſordes &
ſaniem, non dedignamur omnia vi-
lia obſequia cum periculo & interitu
noſtro: ſolùm indignamur, in me-
liore arà Dei, hoc eſ corde tuo, po-
ſita eſſe ſimulachra noſtrè propter
nimium affectum erga nos; & de
nobis ſæpiùs cogitari, quàm de Deo,
& immolari nobis non animalia, ſed
animam tuam. Pudet, pudet victi-
mam metalli terreni, aut honoris
humani, aut voluptatis momenta-
neæ, eſſe animum cœleſtem, & in
hoc gratiam divinam, & ex hac glo-
riam æternam.
Placuit prætere tibi, anima,
perfidia Dalilx; & mox adversum
me Deum, amantem tuum, tentãàſti

70 DrE ADoRATIONE

fimilem. Prodidiſti me, quemad-
modum Samſonem, majoribus ho-
ſtibus meis captivum, ſervum Phili-
ſtæis peccatorum: nam ſervire me
feciſti in peccatis tuĩs: præbuiſti mi
hi laborem in iniquitatibus tuis: ne-
que ego ullum alium inimicum ha-
bui, & ita odi, velut peccatum: tu

nihilominus es cauſa, ut ego faciens, punl

oriri ſolem, & pluens opportunis
temporibus, lactans fructus terræ,
coquens poma arborum, condiens
paſcua pecoribus, ſer viam gulæ tuæ:
facis; ut conflans metalla in terræ
viſceribus, avaritiæ tuæ miniſtrem.
O facinus, facere Deum ſervum fa-
cinorum, captivum iniquitatum,
promum condum ſcelerum, œο⅛
nomum malignitatum! Vitia quo-
que tua mihi illuſerunt quaſi cæco.
Ante judicem ſeverum nemo aude-
ret committere furtum, nec pueri
ante pædagogum aliquid indecor
facere; at ſi eruas oculos, quidvis
etia, ſi ſit præſens, patrant, motant
geſtus

1 IN SpIRITI FT VERFTATE. F
Auen geſtus ridiculos, & illudunt ei impu-
rihuh nè: ſie tu etiam, ſi noſcebas me præ-
In ſentem, flagitia patrabas, quòd me
EIen cæcum facere voluiſti. Tua ſcelera,
fin hoſtes mei, id fecerunt; quibus tu
is:u excæcata, me quoque cæcum puta-
umm pas: ſic demum me tradidiſti adver-
Am: W ſariis meis, ut ad illos oceidendos o-
NN pus mihi fuerit mori; nec meliùès,
mi quaàm morte meâ occidere peccata,
lutem inſtar Samſonis, juſté potui.

Condlen 1
n CAPUT VII.
untn Altera pars parabolæ. Et quomodo crea-
nölen turis utendum ſit.

umtt Ora & illud ridiculum proſequen-
tatum dum inconſolabili fletu, é ani-
H ma, cm, contemptàâ pulchritudine
aquo. veràâ ſponſi tui, in imagunculis crea-
cr turarum partiales adumbrationes
Onude illius adoras. Si Imperator quidam
e maximus deſignaret diem, & locum,
ecdl ut inauguraretur adoratione Proce-
ce, rum; & ad hoc coacto jam populo,
wotu purpurâ indutus, diademate redi-
ets C 2 mitus,

Se DEz ADORATIONE

mitus, armatus ſceptrô, torque au- l
reo, & cœteris inſignibus majeſtatis IInl
verendus procederet, ſedénſque in in
medio fori ſuper ſublimem thro- An
num, jam exſpectaretritus venera- mI
tionis; & ſitunc omnis populusre- lg-
linquens illum, verteretur ad ſtatua hoil
rudem ejuſdem Principis, cujus di- arol
midia tantùm facies enata vix eſ- eit,
ſet, & ferè deleta, ſine diſtinctione em
lineamentorum, eùâmque adorarent i
omnes & obſervarent, relinquendo
ſolitarium Imperatorem, ut nemo
illum reſpicere, nec flectere genua mn
vellet, quàm frigidus & erubeſcens
maneret! Quidſi non ad ſtatuam,
ſed ad veſtigi ejus notam, quam in
luto expreſſiſſet, accurxerent cuncti
adoraturi; ipſum verò Imperato- in
rem deſererent, vanàâ totâ Majeſta- War
te, & ſpe ſuâ irritâ? Hoc facis, 6 eirp
anima, conciſam, & informem bo- khon
nitatem creaturarum, quæ veſti-
gium eſt d'vinæ, dilgens & adorans; de
auguſtam. illam, originalem, inte- r
gram,

nge .
An IN SpIRTI ET VERTTATE. 53
Mot gram, & pulcherimam contemnens.

isnet O homines, cur Deum ſolitarium
t, E relinquimus in Majeſtate fuà? & ad
Mlent quem veneraturi in vitam convoca-
tmsmmur, terga vertimnus, & præopta-
Spopeis mus lutum; quale facinus fuit præ-
t poni Barrabam Chriſto, ut Chriſtus
sis attolleretur in ecrucem? quantum
eum erit præferri cœnum divinitati, ut
Vedlndcοnναπ attollatur in Deum?
Nehon Quid fallerisanima? noſce, crea-
enden tas bonitates ſolum eſſe offuſcatas
nAN & rudes fimilitudines Dei. Cur li-
Neiees tura placet, & Hmpidums& vivens
KGenke archetypum non delectabit? Con-
6gnn ſtitue coram viatore defeſſo equum
ns Vivum, && ſeulptum . Anne, ut com-
nencu mode peragat iter, accipiet ſtatuam
Umen equi, quâ ipſe onuſtus magis fatiga-
eMlit bitur ? cur oneraris. creatis bonis
le facs ut iter vitæ peragas meliùs? ſimula-
,wen Cra ſunt bonitatis vivæ: cum Deo
e ve ſoldm ſinè fatigatione ſtineraberis.
Caton Offer famelico edulium verum, aut
len, 1 pictum, anne ſaturari de picto vo⸗
u C 3 Iet?

54 DE ADORATIONE

let? cur tu imagines & umbras ap-
petis, non veram bonitatem? Ab-
ſurdior eſt homo, quàm canis: qui
ſi in fruſtum panis inciderit, panem
arripit; non in umbram ejus, reli-
Ro vero cibò, dentem conabitur
figere: tu, relicto Deo, umbram
ejus amplecteris. Cur vis partem
plus quàm totum? Quis ſitibundus
videns duas amphoras, integram
unam, diviſam in fragmenta alte-
ram, contemptà integrà acciperet
capulum ſolum conciſæ, aut aliucd mini
fragmen inutile, ut hauriret aquam, in

extincturus ſitim ardentiſſimam? aotl

Creaturæ partiales ſunt icones di-
vinæ bonitatis, cujus perfectiones ann
diviſæ ſunt per creatas naturas: cur
tu partem mavis quàm totum; & ſo
partem illius totius, quæ non juvat
niſi in toto? Nec creaturæ juvant
ſingulæ, nec omnes ſimul, niſt in
Deo: amphoræ conciſæ nec quæli-
bet pars, nec omnes ſimul ad hau-
riendam aquam proſunt; fſola in in-
cegritate

Kr IN SPIRTTFTU ET VERITATE. S5

inn tegritate divinæ bonitatis, ſitim ſa-
NtEetiare poteſt appetitus.
umcene Noſce imaginum uſus: non ſunt,
iert, ut uſurpent voluntatem, ſed ut ju-
n s; ent memoriam. Tu oblitus Dei
en oni occupas voluntatem, ſed non im-
N urhnples: inde quia nunquam ſatias, po-
GWeEtes agnoſcere abuſum. (Wantum-
Cölchm vis ames bona mundi, & conſequa-
G,ie ris cuncta, eâdem inanitate & fame
Gnetaat cupiditas laborabit. Panis pictus
Winie non ſatiat, ſed figura eſt ejus quod
kun ſatiat: fic bonitates creatæ non ſa-
umam tiant appetitum, ſed imagines funt
näi ejus quod ſatiat, nempe Dei. Per-
ris inde ſunt voluntati omnia bona
jeledm mundi, ut ignis pictus gelidæ manui:
Sunmsst accipere, applicare illum poteſt;
mtum, ſed non foveri & reereari illo. Pru-
— narum pictura oculos afficit, non
ur is frigentis hominis ſatisfacit tactui.
u,uI Qreatæ res mentem admonent, non
reu ſatisfaciunt amori. Monitoria di-
ulad vinorum veluit Deus in fimbriis in
gPin ſuig manibus appendi, ſeribi in po⸗
lgien C4 ſtibus

1 DE AnoRATIONE

ſtibus & januis domorum; ne un-
quam Iſrael veri Dei oblitus, alienos
adoraret. Non minus dfligens in
mundanâ domo, quam ipſe homini
ædificavit, ubique monitoria ſui in-
ſculpſit, in poſtibus, in januis, in
pavimento terræ tot naturis, in la-
queariis coœslorum tot lucibus. Om-
nia bona rerum phylacteria tua
ſunt, ut Deum ames, & nihil aliud
adores: ùt quid, velut Phariſæi,
admonitionem contêmnens, dilatas
illa, & magnificas fimbrias, plura
poſſidens, aut cupiens, aut magna
reputans?
Intercipis conſilia Dei, id ipſum
adorans, quo providit, ut nihil a-
liud adorares, quàm illum. Age,
intereipe cupiditatem tuam, idip-

ſum quod appetit prævertens, ob- 4

jectà divinà bonitate; ut ex appetitu
rerum, nullam rem appetat, niſi
Deum. Occurrit aliquid amoenum,
aliquid jucundum? ſtatim validum
cypeum oppone Deum. Qae
00

noN

Mun;
lins
1 Glge
minehen
Ntoraſit
n ſm,
terszinl
ucbik

Nlkein
Enihlatt
1 Dhurikr
egAle
Wnee
runm

, int
unihi
ln 4
tun i
enens,
alperi,
Ntlt, 1
lenun
Vdn
C

IN SPIRITU FT VENITATE. g

hoc in ſponſo meo erit? nolo oceu-
pari in hac micâ venuſtatis, in hoc
atomo dulcoris; ſed totam amœni-
tatem hauriam in Deo, totum ſapo⸗
rem glutiam: nolo ùt Lazarus ſatu-
rari micis. Si potuit delectare par-
vula litura, exemplarne limpidiſſi-
mum minus poterit? Tauri diver-
tuntur & illuduntur objecto pallio,
aut aliâ re, quam ſine hominis peri-
culo impetant: tu objice graſſanti
cupiditati Deum, ut à rebus creatis
divertas illam, in quem cum fructu
ruat. Hoc pacto, imbellis ſpiri-
tus, ſalubriter & juſtiſſimè præva-

ricaberis appetitûs tui veneno; ut

ipſa cupiditas rerum, per quam Dei
ſolemus obliviſci, flat tibi memo-
riale divini amoris, & ſtimulus cha-
ritatis. Ipſa cupiditas, quâ avarus
nummum argenti concupiſcit, ſi of⸗
feratur aureus, magis cupiet; quia
in aureo valor argenti continetur,
& exceditur: ſic tibi concupiſeenti
divitias ac voluptates objice Deum,
C 5 in

78 DeE ADORATIONE

in quo valor illarum omnium conti-
netur, & exundant omnes: ita in-
credibilem fructum experieris.
Continuèò præſens Deus obtende-
tur tibi; & aeues amorem ejus, ut
ſine magne impedimento verſeris
inter humana & neceſſaria negotia,
donee majores ſponſi tui amplexus
guſtes, elevato & robuſto fpiritu,
còm jam non inquietabunt te crea-
turæ; ſed offendent adeò, ur ipſum
cœlum viſibile tibi ſordeſeat præ

Deo meo& EsI meo. Picui vi-. mni

det ſolem, non apparent ſtellarum

luces: collatæ ad Creatorem, inſuliæ

& fœdæ ſunt creaturæ. Sidera quia
accipiunt lumen à ſole; tanquam nmi-
hilum ſunt ante ſolem, quia non vi-
dentur: ſic omnia quæ ſunt, quia
accipiunt eſſentiam à te, 6. Deus
amator hominum, tanquam nihilum
ante te, ante tuam ſupereſſentialem
eſſentiam & bonitatem.
Sed adhuc eſt fructus creatura-
rum eas faſtidienti. Audis alium
amare

N

uran
Rt
ler,
o
Pnen
A
en

orro⸗

unntd⸗
ihr
imm

N

Mniumer

IN SPIRFFYUI ET VERITATE. 79
amare aut deſiderare illas? eru-

mnes beſce, & luge hominem ſocium na-

epentt

o Cbtel
emn eins,
nno verte
tankpoti
ümen
hlnhen
rte
tkehen
Mjen
Eeng
ngbam
Gapon
elt,

turæ tuæ, oblitum Dei; atque at-
tolle te, & reſtaurare ſatage oppro-
brium còômmunis naturæ amando
pro utroque Creatorem. Omnium
amorum, quibus mundus amat bo-
na caduea, reum te puta, & ſatisfac
diligendo æternum. Omnium in-
clinationum, quibus res ad centra
ſua proruunt, debitorem te æſtima;
nec differas ſolvere, celerius men-
tem & amorem elevando ad cœ-
lum, quam ſaxum dimitteretur à
cœ ο. Omnia creata propenſioni-
bus fuis veſtigium bonitatis Dei
amant, quærendo bené eſſe: pu-
deat te, & plores geram ipſam bo-
nitatem Nopenſius non amare,
cùm fortior ſit gratia quaàm natura.
O quale illud erit, cujus umbram
tot conatibus amant creaturæ; ad
quod aſpirat & concertat totalis
omnium amor! Tu omnes diſper-
ſiones inclinationum, omnes erro-
. 6 xes

6 Dz AponRArIoNEY

res cupiditatum in te congregare

cura, ut in Deum contendas, & e-
mendes oblivionem hominum.

CAPUT VIII.

Afebtns veri pœnitentis.

7 Ransfer, transfer à me peccata

mea, Pater amantiſſime, qui
in cœlis es. Siote in vocare audeo,
conſenſu & doctrinâà amantiſſimi filũ
tui EStI, ut te diſtinguam ab eo Pa-
tre, quem in inferis elegi ſceleribus
meis, quibus malui efſe filius dia-
boli, & fui diu. Facio tibi palàm
peccata mea immania & innumera:
quæ ſi poſſem, illa potiùs occulta-
rem & obliterarem ſanguine cordis
mei, ne vultus tuus læderetur hor-
xéndis ſpectaculis. Sed quia nec
omnium hominum, nec animalium
ſanguis unum ſolum occultare &
delere poteſt, oſtendo tibi, ut un
Zuttàâà ſanguinis dilecti filii tui ESU
penitùs aboleas. Oſtendo tibi quæ
peccaverim in te: nam non minuit
. mali-

loftn
in nol
n
lera

☚

te CNngn
hntenlis,
hominun

VIII.

nitent.

Aneſeoc
WmiH
Weene
Unmtlinit
imundeol

2

Ncothie
Ainune
clsopeun
guine ot
kreurbo
E gin de
Reetmui
eatrel
ih otiu
aiſt
thige.

IN SPIRTru EFT VrRITATE. 61

malitia mea bonitatem tuam. Poſt
malignitatem meam, & innumera
ſcelera manes, 6 Pater, bonus. Si
ergo malus & peſſimus ego perhor-
reſco, & nollem videre crimina
mea; tu bonus & optimus quomo-
dò poteris ferre talia ſpectra, quin
aboleas & deſtruas? Plus tu bonus
odiſti peccata mea, quàm ego peſſi-
mus nunc odi, & anteà amavi.
Tentavi flumine lacrymarum ablu-
ere illa; ſed non niſi cruor amati
mei ESII lixivium peccatorum eſt.
In inferno nequitiæ meæ ſum; non
guttam aquæ, ut ille dives à patre
Abraham, ſed guttam ſanguinis
Chriſti poſtulo à Patre miſericor-
diarum ego dives & locupletiſſimus
omni iniquitate. Hac medâ petitio-
ne nolo fraudare juſtitiam tuam, ſed
ſolàm nolo offendere bonitatem
tuam. Ut abluas culpas magis pre-
cor, quàm quòd remittas poenas.
O Pater cœleſtis, perinde exoſcu-
lor & amo juſtitiam tuam erga me;
7 ſicut

62 DE⸗z ADpoRATIONE
ſicut miſericordiamtuam: nontam

precor indulgentiam pœnæ, quàm

culpæ veniam. Opto ſummopere,
& ex toto corde, omnium creatu-
rarum deſideria in unum cogere;
& vellem omnia ſimul deſiderare,
ut vindicet juſtitia tua peccata mea.
Omnium dæmonum & hominum
pcnas infernales inme unum ſuſei-
perem libentihs, nec terrerent illæ;
ut non terreret me facies tua. Ma-
jus malum eſt peccatum meum,
quàm illæ: imò non eſt compara⸗
tio; quia ſohum peccatum meum
malum eſt, illæ bonæ ſunt, quia tu
inffigis. Atque ſi haberem illas,
non me facerent eò magis malum,
temperatâ & immixtâ malitià meâ
cum bono illarum, nec haberem
malitiam meram à me, ſed cum ali:
quo bono à te ex juſtitià tuâ.
Sed & Pater miſericors, vereor,
ne dum cupio humiliter deteſtari
peccatum, denuò ſuperbè peccem:

optarem deſcenderein infſernum, GM

fieri

6e

Cher
e
S
n0001
Tabo,
runlin
ki

nintan
Munlun

. Nont
ne,
ummee
lun gen
mncoget
Lelgeren
Wlme
Amndun
nuun
nerentil
t N
mnnenn,
G
ANNe
ſnt gin
cen i
ad welo
Nltin
hbere
cund
lerenr
elni
gecceſn
Wünd,
ſen

IN SIRITH ET VERITATE. 63

fieri poſſet ut ſinul gratiam tuam
obtinerem. Quomod ergo ple-
nus peccatis audeo optare, quod
Sancti tui amici optaverunt? Quo⸗
modoô ego ſolum infernum deſide-
rabo, qui ſolus peccator peccato-
rum ſum. Quis locus inferni mihi
erit? an in profundiſſimo ad pedes
Luciferi? Si hanc jam optavit ſe-
dem aliquĩs amicus tuus, quomodo
auſim ego? Locus eſt ille concupi-
tus à Sanctis tuis, & gradus ad cœ=
lum alicui fuit. Servus tuus ex Do-
minicanàâ familià frater Urigman,
cùm nullum ſibi locum congruum
reperire putaret, niſi in profundiſſi-
mo inferni ſub ipſo Lucifero, audi-
vit vocem è& ſupremo ccœlo delap-
ſam, invitantem: Citò huc aſcen-
de, ad thronum altiſſimum, in cor
Dei Patris: quomodo ego illum lo-
cum audeo appetere? Quid ergo?
erit alius locus infra omnes mihi
peccatori ſuper omnes? an ad pedes
Judæ? Sed hunce locum ſibi arroga-
Vit

64 Dr/z ADORATIOMNE

vit jam alius ſervus tuus, meus Pa-
ter beatus Franciſcus Borgia, qui &
deceſſit ſllo loco, cùm attendiſſetâ
Domino meo EsI humillimo oc-
cupatum aliquando. Qui locus mi-
hi reſtat? an ſub pedes ejus qui ala-
pam EsII dedit, cùm fæpiùs ege
colaphum impegerim? an ſub pedes
Caiphæ, cùm quotidie damnaverim
ego Chriſtum, ejusque doctrinam?
an ad januam inferni, ut omnes in-
troëuntes me peſſumdent? an ex-
pectabo præcipitium Antichriſti in
barathrum infernale, ut ſubter ejus
pedes patiar? O benigniſſime Do-
mine, pejor & peſſimus omnium
peccatorum ſum ego: non mihi lo-
eus eſt in inferno, quia indignus om-
ni loco ſum. Indignum me accuſo
etiam ſocietate d'monum, ut mihi
ſoli infernus vilior, & atrocior præ-
parandus eſſet. Ego ſum oppro-
brium naturæ, pudor generis hu-
mani. Si in te Pater verecundia ca-
dere poſſet, nullius rei te puderet,
niſi

19
Sc
Glem
4e
G
Ilhn
wetit,
1

Alno
Etuus Wen

Us orotan,
bargi, 4

m attenc

Fhumntln
Ciboonn

veiklit
mtlb

Uechcknin
Nkomnesil
leti ne
ſ.
,urſchers

lned
ns onnn
nmkhi
Udtvson
nenceu
n Atni
twohr ne
nor
arts hu.
aunciact
Plere

IN Selnrru Er VERITATE. 6 5†

niſi quèòd tam horrificum & abomi-
nabile monſtrum conſerves in mun-
do, ùt meæ culpæ me fecerunt.
Quin & ipſis de'monibus dedeco-
ri ſum, & à ſuâ focietate infernali
meritò me repellerent. Néônne pe-
jor ſum dæmonibus? in natur a-

pertum eſt: in moribus etiam fa-

teor: nam video plura in me, prop-
ter quæ id concedam. Siquidem
damnatio de'monum unicum pec-
catum cogitationis fuit: mea verò
ſunt infinita peccatorum graviſſi-
morum opera. Quæ diſtantia erit
aAmalitià illorum ad meam? quæ eſt
ab unitate ad numerum innume-
rum. Sed mutentur conditiones
adhuc: majorem nequitiam meam
agnoſco, & ſi dæmones propter in-
numera peccata damnati fuiſſent, &
ego unum ſolum haberem: nam
dæmones non peccârunt contra
Deum, qui propter ipſos Angelus
factus fuit; non experti erant tan-

tam bonitatem Dei: non peccàrunt
contra

66 DE ADORATIONE

contra Deum, qui pro ipfis crucifi-
Xus fuit: non peceârunt contra
Deum, qui ſe ipſis dedit in cibum:
non peccarunt contra Deum, qui
tam fublime ſacerdotium ilis rell-
quit: non peccärunt contra
Deum, qui exemplô ſuo eis dedit
documenta benè vivendi, qui per
triginta & tres annos continuis la-
boribus eos docuit: At ego peccavi
(proh anima mea, quomodo, non
lHquefis, cùm tale cogitas?) con-
tra Deum, toties optimum mihi,
qui pro me mortuus eſt, qui mea
Peccata in cruce laerymatus eſt
cum clamore valido, & in horto
guttis ſanguinis luxerunt finguli ar-
tus ejus meas ſigulas culpas. Ego
indignior ſum Lucifero, indignior
dæmonibus, indigrior juda, qui
nondum viderat ESLIM pro ſe
mortuum; indigmior Antichriſto,
qui non toties experletur tantam
miſericordiam Dei, ùt ego: meri-
tò igitur dedignari poſſunt meĩ con-
tuber-

WMoyr

iſzen
int a
lrnchr
Deum,
tmn An
nt c
Wesckt
en
Sntine
egoeren
,

1u) e

d, Aür
ynin
A
rftglli
Ah.
ck,
r
n tandan
e mel
weicor
ober ·

IN SpIKTTüU ET VERTTATE. 67

tubernium; neque infernus dignus
me eſt, nec tantam iniquitatem
meam capere volet.
Plus quàm infernum hunc me-
reor: mereor eſſe extra omnem na-
turam, ne inhonorem illam, qui
dedecoravi decus ſuum: occidi,

ne Audad in me fuit, patrem ejus: ab-

uli corenam creaturarum de ca-
pite ſuo: contemnendo auctorem,
ſingulas creaturas inhonoravi: ideò
deberem eſſe copus odii omnium,
& gaudere meâ annihilatione poſ-
ſent. Fortaſſê hoc peterem, ſi ſi-
mul freri potu'ſſet quòd ego dede-
cus naturæ, injuria gratiæ, irriſio
divinæ voluntatis non fuiſſem ta-
men, quia mereor torqueri, quem
locum inveniam?
Tu 6 Potentia infinita, Sapien-
tia incomprehenſibilis, Juſtitia
immenſa, quærere potes, quid de
me agas. Interim dum locus in-
venitur, & præparatur, expecto non

ſub ſatanâ, non ad pedes Judæ, nec
interim

6⁹ DEz ADORATIONE

interim oecupabo locum Antichri-
ſti; quibus locis adhuc me indignum
fateor: ſed ad pedes Filii Dei, &
Matris ejus, ſtant's & lacry mantis ad
pedem crucis mei] EstI; qui majo-
Tem patientiam habent, & tolera-
bunt me, quem non tolerarent ſa-
tanas, nec Judas, nec concilium
dammatorum. Parcas quæſo, ſi
abutar patientiâ Fili tui, & Virginis
ejus Matris. Ad pedes ES UI &
MARM. jaceam: noſcunt jam
hæ plantæ calcare venenata. Ego
ſum chimæra illa virulenta & ferina,
& quadriformis deformitas, &
monſtrum multiplex; oculos baſf-
lici habens, caput aſpidis, ungues
leonis, & immanitatem draconis.
Sed & Pater miſericordiæ, quia ſu-
per me aſpidem & baſiliſcum non
poteſt modò ambulare IESIS
meus, nec conculcare hunc leonem
& draconem; fixos ſuos pedes mea
peccata tenent; conterat interim
malitiam meam planta beatiſſimæ
MA-

WRN

ni

cpileh

muth⸗
edbil
n,
ventun
Wnen!
unfi
i
WIn

AnoN

cum 4Ant
e meine
ls Ne
Al gin
I, & tle
Wernent!
Cndlu

nden
le, iul⸗
um e
e N
Ukoren
Hekesmer
merin
erilim

TIN SPIRTTW EFT VERITATE. 69

MARIE meæ matris, conterat mi-
ſericordi intereeſſione ſuâ, hujus
ſKerbentis caput. Ego ſum cauſa
doloris ejus, & reus ſuarum lacry-
marum:; de me conqueri jure po-
teſt, & in me ſæevire. Afſueti etiam
ſunt monſtra peccatorum tolerare
& tollere pedes purifſimi JESII.
Non quæro illos inter epulas & de-
licias, ut Magdalena; ſed inter cla-
vos, cruces, dolores: & quia ri-
gare illos lacrymis nequeo, cupio
illorum cruore ablu’. Non irretiam
capillis illos pedes quos video, ne
fugiat Dominus meus horrorem &
fœtorem mei peccati: implexos
ferro acutiſſimo video; officium
meum fuit hoc. At ſi gratum fuit
his pedibus beneficium à Magdale-
nâ factum, etiam jucundum fuit
tormentum quod ex meis peccatis
occaſionem habuit. Ego, Domi-
ne, confixi illos: plus mea valuit in
hoc malitia, quàm bonĩtas omnium
creaturarum. Angeli dolent ac ſtu-
Pent

70 DE ADORATIONE

pent; creaturæ tremunt ac con-
queruntur: repugnat omnis lex,
reclamat omne jus: ſoluùm peccata
mea mortem unigeniti Filii tui po-
ſtulaàrunt & patràârunt. Palam hoc
obteſtor, ſi fortè hoc modo inclu-
dar in oratione ESII. Ipſe ipſe ora-

vit pro crucifigentibus ſe. Ecce ad-

ſum, ego fui crucifixor, & carnifex
præcipuus: ego carnificum manus
armavi, & impoſui malleum in dex-
teràâ, & clavum in ſiniſtrà. Ego
primus impuli manum, ut transfo-
derentur tenerrimipedes. O quan-
tum majus peccatum meum, quàm
carnificum; qui Pilati ſententiam,
& Judæorum voluntatem impleve-
runt! Illi crucifierunt juſſi, quem
putabant hominem, & malefacéto-
rem, & toto vultu deformem ex
calamitosâ illaà nocte. Ego cruci-
fixi illum denuò jam glorioſum, qui
Pro me jam crucifiæus erat. Quis
Judæorum videns Chriſtum, ut vi-
dit ſanctus Stephanus ad dexteram
Dei,

¹

4 u⸗
cfer
chien
treno
robn

engn

C,
luche
U.
Prkutn
nochi⸗
A.
M,
s,
mort
neir
ore
Kaanen

V

n
nnk E
mn gene
linin
Alnh
lo incl
Plon
ecead
CAnſer
nmand
ninden
1 Ly
Dr.
En A
here
gen
.do.
emn el
Cuc
G
it.
eran

Dei,

IN SpIRITUI ET VERFTATE. 71

Dei, auderet tollere illam vocem,
Crucifige, crucifige? at ego auſus
ſum non dicere modò, ſed plus
quàm facere. Ego purgo, & ex-
cuſo carnifices Chriſti: illi in die ex-
tremo confundentur videntes glo-
rioſum quem confixerunt; ego vi-
dens glorioſum crucifixum pro me,
non confuſus ſum, ſed iterùm cru-
cifixi: quam ergo excuſationem
ego habebo?
O Pater, quoties huj's memini,
conſiderans tuam infinitam, miſe-
ricordiam, quâ tantam meam in-
gratitudinem ſuſtinuiſti, non poſ⸗
ſum non optare mihituam juſtitiam
nequeo recuſars inferni pœnas meæ
iniquitati debitas, dum tamen culpa
deleta eſſet. Erirne infirmior divi-
nus amor, quàm humanus? debi-
lior charitas, quàm concupiſcentia?
levior amor tui, quàm amor mei?
Si amor mei contemnere Deum po-
tuit: amor Dei cur non poterit me

penitùs contemnere & humiliare
usque

772 DE ADORATIONE

usque ad inſeros? Iterùm, iteràm,
exoſculor juſtitiam tuam: puni & aenet
ulciſcere in me tuas offenſiones: ihr
nam qui temeravi omnia attributa, in
ut deſtruerem quantum in me eſt d
per peccatum; nunc talem remiſ- Rtin
ſionem & pœnitentiam vellem, ut ie
reſtituantur omnia, & integra ma-. e
neant. Manebunt, Domine, ſi
per miſericordiam tuam mihi tuam
gratiam dederis, & per juſtitiam
pœnam meam. Servi tui Moyſes a
& Paulus, anathema pro fratribus e
ſuis voluerunt eſſe: ego pro Deo in
meo, pro juſtitià Dei mei, anathe- ,
ma & maledictum volo eſſe, üùt
CHRISTIIS ESUS fuit pro me.
Coriarjius ille Alexandrinus optabat
reliquis paradiſum, ſe ſolum dicens
inferni cruciatus ingreſſurum; &
Magni Antonii ſuperavit perfectio-
nem. Sancta Chriſtina, potins
quàm coœlum, elegit maximos cru- (
ciatus pro animabus. Ego, ut ſal- 16
Va ſit juſtitia Dei quam violavi, eru- W.
ciatus iſl

Sne
eek
unda-

. IN SPIRITU FT VERFTATE. 7
in chtus inferni non debeo rejicere. O
n ſtimitarer JrSsin „quicùm inſepara-
* bilis Patre ſit, deſcendit ad miſeria
m Noſtri, ut maledict eſſet: ego quo-
* que vellé infeparabilis charitati tuæ
ln fieri maledictũ, & anathema us que
en, ad infernum; etia ibi amplexarer Ih-
si meum. Duo ſunt mihi brachia:
ui un eſt humilitatis, quod illi ſuppo-
niün nerem ut ſacratiſſimæ ſuæ humani-
iti tati unirer; alterum dexterum eſt a-
M moris , per quod divinitaté circum-
ud⸗ plecterer. Eia Pater, ad pedes Izsu,
m per ipſum JEsuM, precor deleas fœ-
ud ditatem mei peccati: per Ullũ ipſum
Ate impetrabo ut ignoſcas, per qué
o tu non impetraſti, ut non te offende-
Nein ré. Major eſt tua bonitas, quàm mea
Gca malitia: valet tamen potius crucifi-
nR xus Chriſtus flectere & inclinare bo-
ſel nitaté tuã; & non prævaluit apud me
Ui flectere & declinare malitià meam.
den CAPDIHT IX.
ag De ardenti deſiderio ſervientium Dee.
in Non eſt juſtum, ut deſideres exi-
lun⸗ D guè,

74 DE ADORATIONEYE

guè, 6 puſillanimis ſpiritus, quod minnt
ſummum bonum eſt. Gratia & na- Ge
tura ſorores ſunt: eundem aucto- lr
rem, & patrem Deum habent. Si de
deliderare non diſcis 2 Petl tuo, ih
qui deſiderio deſideravit pati pro te, Isrnn
ut te pudeat non deſiderare arden. en
tiſſimé gaudere, cum illo; diſce à inn ſ
rebus naturalibus, quomodo con- nre
cupiſcas cœleſtia. Natura nullum ,
concedit alicui rei bonum, niſi ejus an
ræceſſerit magnus appetitus: ita;
niſi ardens deſiderium cxX gratid
etiam præcedat, non conſequeêris
donum magnæ virtutis. Kes natu- ,
rales plus optant, quam conſequun-
tur: ignis cùm aſcendit ſurſum, nil
magis appetit quàm contingere coo- in

ljum; & tamen illuc non pervenit: t

ſed cupiditas illa nimia opus fuit, ut
in locum perveniret ſublimem. Sa⸗- D
zum cùm decidit, deſiderat deſcen- lene
dere usque ad cor terræ; & tamen iid⸗
ermanet in ejus ſuperficie. Quam m
urdentiimam affectionem ingeſſit d
etiam d

IN SPTRTTU ET VERFTATE. „5
tt

Netiam brutis erga fœtus: vacca, ab-
c ente vitulo, mugit & clamat; &
tena illuc, ubi putat eſſie, regreditur ut
hen primùm poteſt. Animalia, quæ ti-
ln mida aut imbecillia ſunt, amor Ppro-
idt Iis armat, irritat, & ferocia reddit:
e hO vehemens deſiderium neceſſa.
Alrium fuit ad vincendam difficulta-
rem procurandæ ſobolis. Res ſum-
mè difficilis eſt, perfecta virtus, &

niunio cum Deo: quomodo difficul-
Giſtatem poteris vincere, niſi ſummè
N deſideres? Appetitus naturalis eſt
idiſpoſitio ad perfectionem natura-
Snmlem: ſic cupiditas magna, & ſuper-
dunaturalis præparat ad perfectionem
um, ſupernaturalem, & ad ſuſcipienda
cplura dona Dei, & majorem gra-
etiam. Avaris & mercatoribus, qui
litplurimum avidi ſunt, comparavit
n. Chriſtus eos qui quærunt Regnum
le Dei, ac beatos Pprædicavit, qui eſu-
unriunt & ſitiunt juſtitiam „duos ar-
Qdentiſſimos appetitus uni rei copu-
iglans., Nullus eſt modus in deſiderio
cin D 2 pla-

ES
7⁵⁶ DE ADoRATIONE
. . n den
placendi Deo; nullum eſt medium d
nec modus, niſ ſemper absque mmoO- crne
do & interruptione, & infatigabil ae

ter optare & amplecti crucem, & N
nunquam eſſe ſaturum patiendi. nre
Sic intento & omnimodo anlmo de- ſieno
bes ſervire Deo: nam alioqui non ſie-
rectè ſervies: tota enim illa wolun.
tas requiritur, utnon deficias præ
difficultatibus; nec omnes adhuc
vires poſſibiles poſſent ſatisfacere
particulæ divinæ infinitatis.
Deus infinitus eſt: videſtu puſil
lanimis, quomodo audes limitare
deſideria tua. Hæc bona caduca P
deſiderantur centies & millies, plus
quàm petunt & merentur deſidera
ri, & tamen non obtinentur. Deus
imenſus, & infinitus, cum deberet
deſiderari plusquaàm infinitèé; quo
modô tà languidè & remiſsè adilli
aſpiras, & ſine æſtu deſſderiorum in-
dignè vis poſſidere? Excita te,
pudeat non deſideraſſe illum, plus

quam alilus homo deſideravit bo an
num

D IN SPIRTTüU ET VFRITATE. 77

Am mum creatum; imò plusquàm alia
beare Creatura deſideravit Deum ipfum.
tre Vehementiſſimum deſiderium., cla-
ncen Vis aurea eſt. Kegni cœlorum, &α to-
nitg kius profects. Sicut enim ſine de-
“ ſiderio nihil fit ita ſine ardentiſſimo
ſnin deſiderio difficillimum omniũ per-
“ fici & obtineri nequit. Gaudiĩa ter-
feis Tena ut obtineantur requirunt pro
S ad Preti ſui muktò majora deſideria,
sfae duàm valeant, ut poſſint compre-
hendi & haberi vincendo difficulta-
gtes conſecutionis: quantus pudor
seſt ad gaudium æternum infinitatis
* divinæ intendere tantò minori affe-
mn, quàm illud valet, & petit, &
ſt tupotes?
Da mihi, Domine, qui coarcta-
Ge baris, usquequò in tuo cruore fuſo
baptizareris, præ magnitudine de-
i ſideri: Patiendipro me, ut te deſide-
n 1em. Quid mihi deber eſſe in cœlo
Gin terrd niſi tu Deus, & amator

„

Amei; & oſtte, niſi ſoldm pati pro
n te, & tecum? Ardentiſſima pœni-

D 2 tentia,

Ahr.

78 Dz ADORATIONE E

tentia, & debitus bonitati infinitæ hinn
amor eſt, cùm pro leviſſimo pecca- Shid
to veniali vellem pati, quantum in eid
me eſt, per infinſtos annos inferni ami
ſupplicia, etiamne aliqua creatura h M
illud committeret: quantum, Do- iialn
mine, deberem deſiderare pro meo omm
profectu, & ne committerem ego m
illud? & tam parum nihilominùs amm
ſollicitor pro gloriâ tuâ. Nihil aliud
deberem facere, niſt votis, preci-
bus, ſuſpiris, lacrymis, ad hoc an-
helare; & cùm re nihil magni efft-
cere poſſim, comparatione magni-
tudinis tuæ, deſideriis curare exce-
dere imbecillitatem meam, & ſup-
plere paupertatem propriam.

CAPUT X.
De contemptu & receſſu mundi.

On ſolùm triſtitia mundi, ſed &
gaudia luctuoſum & noxium uf
finem habent: in virtutis vià non
ſolùm lætitia, ſed mœror ipſe & tri-
ſtitia gaudium ſummum contment K
& ob-

Mo

ntticie⸗
Nlne Necen
,guntumnt
unns mlen
lcn cremn
uumum, D.
Gerneprom
Wonirdene
Mun moni
Gad Md
loſors, orel
Ind, Ktoen
ümagd
Uotanen
ensangett
nnem, Al
nrim.
1X
nhtvvd
ſnnoxi

ans is Ni

Continen
Kor.

IN SPIRITI EFFr VERITATE. 79

& obtinent. Quid triſtaris & te-
pefis in viâ ſpiritus? Cum magno
tuo periculo, diligis, ſi quidquam
mundi amas: imò tua optas pericu-
la, ubi adhuc ipſa bona quæ appre-
tias, ſunt mala, & corrupta, & te
corrumpentia. Si modicũ fermenti
totam maſſam corrumpit: quid illi
ſanum & azymum erit, qui mundo
miſcetur, ubi tota maſſa corrupta,
& fermentum eſt; ubi ſolùm boni
putantur qui ſunt mali, & mali ſunt
plurimi? Qui ſemel mortuus eſt
mundo, caveat ne poſteà moriatur
Deo, redivivus mundo; & alquid
terrenum exoptet, Hcet non poſſi-
deatnec fruatur. Plus nocere ſolet
amor temporalis rei, quàm poſſeſſio
& ulus: non res, ſed affectio nocet
nobis, quæ vehementior eſt carenti.
Ne 1s, juxta ſanctum Judam, arbor
bis mortua & infructuoſa. Mundo
moritur, qui & mundo egreditur?
eo moritur, qui ad mundum re-
geditur. Hiq poſtquam amiſit fru-
D' 4 ctum

3 DEz ADORATIONE

dum & commodum mundanæ Vi-
tæ, rurſus amiat fructum ſpiritua-
lis; ideò omnino inutilis, & ſibi ſine
fructu ullo. Eum qui mortuus eſt,
mundus non patietur. Pelagus eſt
mundana vita: mortuos mare non
ſuſtinet, ſed intra triduum ejicit.
Cave ne fallaris, ſi nunc cùm non
tractas mundum, putas eſſe bonum:
memento fuiſſe malum, cùm illum
tractabas, & non à longè noveras;
proptereà illum fugiſſe. Crede ma-
gis experientiæ tuæ certæ, quam
opinioni fallaci: erede magis tibi
teſti oculato, quàm abſenti. Scito
non eſſe mutatum, poſtquam inde
diſceſſiſti; nec meliorem tempore
factum, nec ſecuriorem de die in
diem fieri, ſed perverſiorem in dies.
Quotidie labitur: ætate plus deli-
rat; majorem error auctoritatem
ſenectute obtinet: purioris vetu-
ſtate malitiæ vinum propinat: annis.
magis præſcribunt vitia; excſtantur
quotidie nova. Quia erat malus
mun-

n IN SPIITI ET VERITATE. 81

uncne r. mundus, tolerare non potuiſti:
unbiitu nunc cum deterior eſt, cur vis am-
lltiſne plecki: ipſis mundanis, qui illum
Immuueh conſtanter, & fideliter amarunt in-
hensd tolerabilis eſt, & infidus, & de illo
Khen queruntur: qualis erit tibi, qui ab
umcſct, eo, & à Deo defeciſti, utrique infi-
Immnm dus. Quare ut fugitivum mundus
nziſtmn te flagellabit, & Deus ut perfidum
n,chnin non te defendet. Major ratio te
imens conſtringit modò, ne regrediaris ad
Ccem deſideria mundi, quàm fuit egre-
GNI, Gin diendi: at ſaltem eædem ſunt Camn-
NNNNH ſeæ, quæ fuerunt recedendi ab fllo.
nen A Deceptus ſibi eſt, & cæcus, tibi fal-
lhunit lax, Vilis in ſe; deſpiciendus, tametſi
uunnn alicujus pretii fuiſſet, quia maxima
ne de? bona impedit, & cruciat amatores
enndes ſuos; undique periculis refertus,
ne bel⸗ non ſolam ipſarum rerum tempora-
cntaten lIium, ſed, quod plus eſt, æterno-
Wirs veg rum bonorum. Totus eſt menda-
: amns cium: nam præter malitlam & in-
eretanti clinationem ad fallendum ‚iple in ſe
eut melo eſt, deceptus z ut etlam cùm non
Mun⸗ D 7 velint

82 Dz ADORATIONE

Velint homines mundani fallere, te
fallent. Ipſa ſapientia mundi, ſtul-
titia eſt. Quomodo in illo videbi-
tur veritas, ubi etiam ipſum lumen
ſunt tenebræ? Quales erunt tene-
bræ? totus apparatus mundi, &
fundamenta cjus, ſunt inſtrumenta
cæcitatis, & obtundunt aciem judi-
ci; ſuperbia, gula, libido, invi-
dia; ambitio, iracundia: quibus
accedit perfidia, ut ipſum cui magis
favet, velut Judas Chriſtum, oſcu-
lo ſuo tradat perditioni, & poteſtati
tenebrarum.

Fallax mundus eſt: ſuam glo.
riam, quæ nihil eſt, ſummo pretio

vendit. Parum eſſet, ſi nihil ſolàm
eſſet, niſi ignominia eſſet: glorian-
tur homines, quorum oporteret
puduiſſe: divitias cuique mentitur
permanſuras contra fidem expe-
rientiæ, cùm per tot manus tranſie-
rint, ut ad eas venirent, quibus
nunc poſſidentur. Bona ſimulat,
quorum ſingula non minùs ſunt
quàm

n
Mrt
ſeta
ſrnn
mngvel
ubin
bore;
onhel

,

NN

Niflige, K
nundi,Gul.
lonideb.
Ppbm humen

6 Ekund tene

s Mundt, 8
Crikhrumern
Mtmdenjul.
h, .o, im
ntu: guhn
Mncuimass
rſtun, o
d Ewet

Annofreti
loinlloi⸗

ler gonim

mn otere ſi

Rteeritun
en expe⸗
monahle⸗
, guibiß
wulat,

IN SPIRITUü EFT VERTPATI. 8 ½

quàm trina tormenta: adeò ſu-
perant in mundo mala & angores, ur
ſesquiduplo ſint cruciatus & tor-
menta affligendi plura, quàm res
ſint in illo, & quæ bona putat. U-
naquæque res antequam habeatur,
ut obtineatur, angit ſollicitudine &
hbore; poſtquam obtenta eſt, ti-
more & curis ne amittatur; at jam
amiſſa, dolore & carentià ejus. O
veritas cœleſtis, quid magni agam,
ſinon deſiderem hoc mendaciorũ &
angorum chaos? Si relinquam pro te
rem tam vilem; quæ propter ſe aut
bropter me relinquenda eſſet? Eth-
nici plures Philoſophi reliquerunt
mundum propter pacem ſuam: cur
nonrelinquet fidelis propter gloria
bam, & tuam? IIII reliquerunt
mundum, quia in ſe contemptibilis:
cur Chriſtianus non contemnet,
quia tu in æſtimabilis ‚& gloria, qua
ſperat, ſine pretio ſit? Et ſibonus eſ-
ſet mundus, ſtultum eſſet ſi præpo-
neretur illi rei, in quà eſt omne bo-

guem Mum. CA-

24 DEZ ADeRATIOMNZ
CAPUT XI.

De modo acquirenda bacie.
On potes benè vivere, niſi
continuèò moriaris, & vincas
naturam tuam: non poteris habere
pacem, niſi te oppugnes: : hæc via Ilæ-
tiſſimæ libertatis. Euraalterius vO-
luntatem facere liben tius quam tuâ,
& nunquainlenſis eris: ama potius
mi inus habere quàm plus, & de ne-
mine Jucrern : elige ſemper infe-
riorem locum, &ſubji jci univerſis,
& vix triſtis eris: exobea pati, &
ferre aliqui idpro IESII, & & neminem
invenies graven : in omnibus
Deumo Juære, ut in te ejus voluntas
fiat, &nnquam turbaberis. Si al-
terius hominis Volunta tem debes
bot ts facere, quàm tuam; curnon
divin mn voluntatem facies, & gau-
debis, ſi in te impleatur? Obſerva
hæc cin corde tuo, ut perpetuâ pace

snd
geoles

l,
1

fruaris. Non poteſſ obtineri vera ah

tranquillitas, niſi per contemptio-
nem mundi, & victoriam noſtri.

Duplici

i
ſhete, nld
,A Fne
NRerohabert
ewale

.
Uolyerts,

IN SemFruü ET VERTTATE. 3 5

Duplici modo hoc fieri poteſt, ſi
vim tibi inferas contra id quod tibi
videtur in mundo aut in naturâà bo-
num & delectabile; aut ſi cogno-
ſcasmon eſſe bonum & judices om-
nes res in veritate: hæe via ſuavior
eſt, & permanentior, quamvis con-
tradictionem tui appetitus debes
ſemper cum magno fervote adjun-
geie. Qui tamen in fide & ſpiritu
übi perſuadet rerum veritatem &
vanitatem; facillimè ſe vincet, &
contemnet mundum.
Nihil magis oportet ad profe-
dum, quàm rectum judicium de
rebus ferre, & ſenſum habere juxta
doctrinam ESIU. Quid audis de
ore ſanctiſimo ipſius veritatis? Bea-
tipauperes ſpiritu, beati qui lugent;
beati qui perſecutionem patiuntur.
Cur ea, quæ Veritas Dei cenſuit
beatitudines, tu cenſebis grayia &
moleſta? quomodò non decipieris,
ſtea putes mala, quæ de fide con-
ſtat eſſe bona, & facere beatos?
D 7 Cre-

86 DEz ADORATIONE
Credimus myſterium ſanctiſſimæ

Trinitatis, quia Chriſtus illud reve-
lavit nobis. Idem ESIIS etiam re-

velavit non eſſe mala, ſed bona, quæ
mundus fugit, paupertatem, do-
lores, injurlas: neque minus debet
credere, iſta eſſe bona patientibus,
quam Deum eſſe Trinum & Unum,
qui cognoſcit ſic docuiſſe Chriſtum.
Æſtimemus ergo veritatem, & con-
traria mundo judicia habeamus. O
Veritas æterna, da mihi, ut omnia
temporalia judicem mendacia; &
quæ multùm nocent, ne judicem
magna bona, juxta doctrinam
tuam! Da mihi, ne deceptus vivam,
ea magni faciendo, quæ odſſſe de-
bebam. Si de fide eſt, pauperta-
tem, humiliationem, afflictionem,
eſſe non ſolùm bona, ſed beatitudi-
nes: quomodô non eligo habere
minus quam plus, deſpici quàm lau-
dari, affligi quàm deliciari?
Qui in fide & veritate ambulat,
æſtimans ea bona quæ Chriſtus ju-
dica-

N

Hit un
ii
ehdun
er
ulne d
hortere
matke⸗

0Nr

Udiſine
gllltere.
GBeimre⸗
Chom, Jar
tmen, do.
ninebet
APwencbu
nNn
ehih
inen da.
benmms. 0
liromcd
Nobrh; 1
t, e ſden
4, Ockim
Gauninan,
Eodlee.
,nupelte
Ecinen,
Abenncl-
r khere
4
mnbolat,
lus j.
e⸗

IN SrPIRITU ET VERITATE. 87

dicavit, tantoperè debet abeſſe à
triſtitià propter Inopiam ſuam &
moleſtiam, ut ſummis has votis de-
beret deſiderare, & Iætari in illis,
atque omnino & non ex parte ab-
horrere ab omnibus quæ mundus
amat & complectitur; & admittere,
& concupiſcere ex toto corde ſuo,
& ex totâ animàâ fuâ, & ex omnibus
Vribus ſuis, & ex omnini mente ſuâ,
quidquid IEsus amavit & amplexus
eſt. Quemadmodum mundani, qui
ca, quæ mundi ſunt, ſequuntur, di-
ligunt, & quærunt magnàâ cum dili-
gentiâ honores, famã, magni nomi-
nis æſtimationé in terrâ⁴, ſicut mun-
dus eos docet, & fallit: ſicqui pro-
cedunt in ſpiritu & veritate, & ſeriò
Chriſtum Dominum ſequuntur, a-
mant, & ardentiſſimè exoptant, quæ
his omnino contraria ſunt; indui
nimirum eàâdem veſte, ac inſignibus
contemptibilibus, quibus Dominus
gloriæ indutus eſt. Adeò ut, ſine

offenſione ulla divinæ Maj – &
abs-

88 DE ADORATIONE

abs que proximi peccato foret, vel-
lent contume lias, falſa teſtimonia,
injurias pati ac ſtulti haberi & exi-
ſtimari (nullà tamen ad id per eos
datâà occaſione) eò quèòd exoptant
aſſimilari ac imitari all quo modoò PFi-
lium Dei. Ad hoc majus & impen-
ſius ſtudium tuum ſit, quærere ma-
ſorem! tui abnegationem, & conti-
nuam in rebus omnibus, quoad Po-
teris, mortificationem. Cur vis
deceptus vivere, non æſtimando
unr æſtimavit Deus, & ita honora-
t, ut Fllio di lectiflimo 8 & unigeni-
dederit?
Profectò quamvis bona non eſ-
ſent, hoc ſolo titulo quòd IESIIS
elegerit ſibi „honoratiſſima mane-
bant, & dignazut toto corde con-
cupiſcerentur ànobis: & hoc ſolo
quòd mu undana bona rejecit, in fa-
mia,& vilia ſunt, omnia quæ homi-
nes magni faci und, & digna ut plus
quàm mortem, hé Orribil a formide-
mus. eUs victus amere noſtri
elegit

Minet rl.
linon,
MelKei,
Eler eod
Menoptant
Ponmcokt
PoKimhen

en. Cr
n Altnand,
14
Aahonate.
WnamEN
wd

n vonel

⸗

IN SpIRITI ET VERITATE. 99
elegit, quæ mundus odit: cur nos
pro amore JEsI non admittemus
illa? Quid dico, pro amore ESU?
pro amore noſtro id deberemus fa=
cere. Qui amat animam & vitam
ſuam, amet mori in vitàa. Cur, ſi
amas vitam, non amabis potius æ=-
ternam & beatam, quàm iſtam mi-
ſeram & momentaneam? Quicun-
que amat ſibi allquid, illud vult quod
præſtantius eſt: quare, qui amat vi-
tam, debet amare non temporalem,
ledæternam: qui amat bona, non
debet amare mundana, ſed cœleſtia:
ideò per ipfum rerum amorem cogi
debemus, ut omnia mundi contem-
namus: nemo eſt qui amet aliquod
bonum, qui non malit illud perpe-
tuum. Abfſurdum eſt & contra-
rium, quod experimur: nam per
ipſum rerum, & vitæ amorem, ja-
Guram magnam facimus ejusdem,
quod optamus. Dicmihi, miſer
mundi amator, qui æternæ vitæ
obliviſceris, utrm iſta temporaria
con-

U
186

90 DEz ADORATIONEFE

contemnas, an diligas? Si contem-
nis, ideò debes facere ut meliora
appetas: ſi diligis, tantò magis, dl-
ligenda ſunt majora. Quomodon
Bbet convincimur amare æterna:
quæ tantè maſora conſequemur,
quantò magis hic denudamur, vill-
pendimur, & affligimur pro Deo.
Non tamen ſunt condignæ paſſiones
hujus temporis ad futuram glo-
riam: nam quod momentaneum
eſt, & leve, æternum gloriæ pondus
operatur in nobis. Commeatus
æternitatis facillime præparari po-
teſt, & diligentiſſimè curari debet.
Quicunque locum aut agrum, in
quo diutiùs comoraturum ſe putat,
locupletiſſimè præparat; & ubi par-
vo futurus eſt tempore, parum, &
contemptim curat: reſtat nobis æ-
ternitas in alià vità; præparanda
merſta ſunt, ne perversâà proviſione
impendamus brevi tempori curam
maximam, & maxzimo tempori cu-
ram brevem.
Verùm

S
ſun
Eun
elln
N
I;
l:
Curmn
eid
Tan

Ml/

Konnen.
fent nellorr.
mngd
(nodd
te Nrernna
Wlegnemet,
Münur, W.
hmnden

nomeneneun
rrſond
Cne
Rmni⸗
NLarniddh
Ar Aun,1
mmputn
llinn
re, rum
lhrnbs⸗
gunnd
Gywlhone
Pi coram
emoricr⸗

9

etuas

IN SPIRITI EFT VERITATE. 9%

Verum non ſolùm pro vitàâ æter-
nà, ſed pro temporali debemus tem-
poralia odiſſe; inquietant nos, &
angunt mille curis, ut conſequa-
mur; mille timoribus, ne omitta-
mus: ægrè ferimus quamlibet ja-
duram; quæ cùm frequentiſſimè
accidat, in continuis mœroribus,
iracundiis, & infinitis perturbatio-
nibus volvimur. Solùm qui con-
traria mundo voluerit, ſine contra=-
rietate & cum pace ſanctàâà vivet.
Unde igitur merentur nomen bo-
norum iſta, quæ nos affligunt, &
nocent? Oppoſſta potids ſunt judi-

canda bona: quæ citiès bonos nos

faciunt commemoratione condĩtio-
nis noſtræ, recordatione Dei, occa-
ſione merendi, & imitatione unige-
niti Filii Dei. Veriſſimèe dilector
hominum JESIIS ea dixit, non tan-
tùm bona, ſed beatitudines. Phi-
loſophi quoque Gentium præſtan-
tiſſimi non judicarunt bona quæ
mundus magniſaciebat, ſed contra-
ria.

DE ADORATIONE

ria. liqui oderunt, & recuſa arundt
omnia bona temporalia, ut ſaltem

in hac vità temporalem beati tudi- .

Pentur, ſepoſitis curis
omni animi pertur-
bat r noſter eſt, quèd
ſine exemplè Filii Dei illa præſtite-
rint Ethnici „& ſine ſpe aliorum bo-
norum, α cᷣm mundus adoleſcen-
tior &! loli ſor erat, & locupletior

nem ce nſeque
F

bonis ſuis, Hcet fucatis. Nos au-

tein habenn ius glorlam imitandi E-
SIIM, & mereedem in cœlo: mun-
dus præterea nunc deter ior & de-
formior eſt, qui non ſolumn modò
caret ſolidis bonis, ſed Hetiam cadu-
Cis: i j n ha
dor ejus fucat
decipere non p
decipiamus.

2APIIT XII.
De excellentia ejus qui eſt in gratid.

Uid de mundo quæris, ſi es-
Rfſupra mundum? quid de terrà
amas

: ſplen-
5 an deeſt ut nos
1 Iſt. –
NHit, niſinos met tipſt

N
falcit
Ht Aemn
vch⸗

MOtisenrt

WGcurits

h.
,ootet

e
MSa⸗

IN SPIRITI EFT VERITATE. 93
amas, ſi amaris à Deo? Quomodo
in naturâ hæret, qui aſcendit ad gra-
tiam? O bonum nunquam intelle-
Gum, & paſſim neglectum! maxi-
ma & pretioſa nobis promiſſa dona-
vit Deus, ut per hæc efficiamur di-
vinæ conſortes naturæ. Quid quæ-
rit præter Deum, qui invenit gra-
tiam Dei, quæ hominem attollit ſu-
per omnem naturam, etiam altiſſi⸗
morum Thronorum, Cherubim &
Seraphim, ſi horum ſubſtantia per
e, licet eminentiſſima ſuper omnem
allam creatam, ſpectetur; & Deum
facit patrem noſtrum, amicum &
ſocium inſeparabilem. Præcedere
alium locô aut gradu aliquo inter
homines magnifit: quale erit om-

nes naturæ gradus excedere?

Quamvis mundus pretioſiſſimus eſ-
ſet, & res humanæ æſtimabiles, de-
berent contemni ab eo qui eſt in
gratidq. Dæmon ſuperbiſſimus eſt;
non tamen æſtimat opinionem ho-
minum, nec amittere aliquid putat,
lcet

94 DE ADORATIONEY

licet maledicatur: non captat ap-
plauſus humanos, non æſtimat res
materiales, dedignatur guſtus ho-
minum, ridet res noſtras, hoc ſo-
lùm quòd altioris ſit naturæ: quo-
modo qui evectus eſt ad conſor-
tium naturæ Dei, qui in ſupremo
rerum gradu poſitus eſt, ſollicitatur
ro rebus vilibus? Planè ſi homo
intelligeret celſitudinem, ad quam
pervenit, poſtquam benè conkedi
eſt, & accepit gratiam; non erat
neceſſe aliud, ut univerſa penitus
deſpiceret & rideret: neque ut ad
contemptum mundi induceretur,
opus erat virtute magnâ; ſed vel
vitio id faceret, niſi impoſſibile eſſet,
quòd gratia eſſet cauſa culpæ. Mali
ſpiritus ſine ullà virtute non magni-
faciunt has res materiales, quia iĩpſi
ſunt in ſuperiore naturâ: quid de-
bet facere cum virtute, qui ſtatui-
tur ſuper omnem naturam? Rex
ſupremus purpurâà indutus, non
magni ſfaceret ligonem neque fal-
cem;

,
el

e

N

meper 1.
Ntüint res
E alnsho.
tu e ſo.
re: quo⸗
Hdlcnnhn
Unihrene
clenn
Mnfton
n A
Ben oorelis
n wnert
Gea ennn
elge ul
indlernr,
n, lrel
Ahleelet,
ller. Mali
nmgni.

H

IN Symrruü EFTr VERTTATE. 9 7

cem; quam ê vià, ſi inveniſſet ante
pedes, non tolleret, quia excellen-
tioris dignitatis eſt quàm ruſticus:
cur homo, ſi ſemel ad gratiam Dei
venit, dejicitur prorebus terrenis,
cùm ejus dignitas ſupra cœlos ſit?
O quanta excellentia gratiæ! la-
tet ſæpè in veſtitu humii, in corpo-
re debili, languente, & horrido in-
terdum. Vide quantum diſtat na-
tura altifſima Seraphim à naturd
fœdiſſimâ vermiculi; plus excedit
vile mancipium, & fœdus leproſus,
ſi in gratià ſit, naturam ſublimioris
Angeli. Si Deus crearet aliquam
naturam ſelectam, quàâ reliquæ om-
nes inferiores eſſent, plantæ, ani-
malia, homines & Angeli; ut eam
agnoſcerent mentes illæ ſublimes
mundi, Principatus, Dominatio-
nes, Seraphim, ſuâ naturàâ ſuperio-
rem, veluti pecora campi agnove-
runt Adam; quàm ſublimis puta-
retur? An decorum eſſet, ſi inter
bruta ſe miſceret, & animalium
mores

96 DFE ADORATIONE

mores imitaretur? Ohomo, ad al-
tiorem ſtatum elevaris dum gra-
tiam retines, ſuperas omnem natu-
ram, non ſolùm creatam, ſed quæ
creari poteſt. Quantum mirareris,
ſi vermiculum, quem videras in ca-
ne mortuo, vidiſſes factum ſupre-
mum ſpiritum, & æqualis naturæ
cum Seraphim? cur non miraris e-
vectionem tuam majorem à pecca-
to ad divinum ſtatum? Anne ver-
miculus factus ſpiritus, appeteret
cadavera fœtida? cur tu amas ca-
duca, mirabili modo & privilegio
Deus factus, & filius Excelſi Dei
non facti, qui te fecit hominem, &
refecit divinum? Licet non videas
dignitatem tuam, debes credere,
& certiore quàm oculorum cogni-
tione magnum quid de te æſtimare.
Si omnis naturarum exiſtentium &
poſſibilium perfectio, excellentia,
pulchritudo, in unâ naturâ conglo-
meraretur, nihil eſſet hæc præſtan-
tia præ minimàâ particulà gratiæ,
præben-

lehun
e i
„onnen
Cdnem 1
nein M
Grihi
rum; N
⸗

WDWü
Kpein
Uedinn

tfenie
ltſir

Unnn IN SrIRITU EFT VFKTFATE. 97

AA præbentis animæ excellentiam ſu-
In g per omnem excellentiam, & pul-
0entat. Chritudinem ſuper omnem pulchri-
du tudinem naturæ. Nulla eſt-com-
paratio Dei ad omnem perfecétie-
Ensine nem naturalem: ſie ille qui eſt in
Ne Bratiâ, excedit omne bonum re-
in rum; nam eſt in divino gradu.
Urnnnis Finge, cum nihil eras, & Deus
us ke creare voluit, te interrogaſſè in
Ileſe quem gradum rerum creari velles,
1, Metett an ſolum eſſe elementum purum, an
GINNNENrupem, an metallum, an lignum,
Nd Edes an brutum, an hominem, an Ange-
uEudk'lum, an unum ex Seraphinis? nén-
tumien,ne hoc putares magnũ beneficium?
rmn d Anne eligeres eſſe inſenſibilé creatu-
sgekere, Tam, aut p otiùs malles adſcribi inter
Ummei intellectuales? an fortè auderes ſpe:
ue rare & præſumere cenſeri in eodem
ordine divino cum Deo, ſuperiorem
omnibus dictis naturis? ecce quo-
utane. modo quod nec in mentem tuam
ejrſti- auderet venire, Deus tibi concedit.
gatie, Non te dejecit inter animata, non
aber. E ter

938 D·E AbDoRATIONE nt

inter inſenſibilia, non inter irratio- Nin
nalia; ſed ſublimavit non ſolùm ad sodd
gradum rationis & immaterialem, prum,
ſed ad quemdam divinum. Plus ſwmen
debet Deo unus ſolus homo pro mi- uidh
nutiſſimo gradu gratiæ, quaàm uni-
verſæ creaturæ, àa Seraphinis usque
ad arenas maris, pro creatione na-
turam omnium. Plus debes Deo,
quia per gratiam communicavit tibi
ſuam naturam, quùm ſi ſub tuam
poteſtatem omnem creatam natu-
ram ſubdidiſſet, omnes Angelos
cœli usque ad pecora campi.
Omnes res per ſuas claſſes diſtri-
butæ ſunt: inferiores non attingunt
eas quæ ſuperioris ſunt ordinis: res
inanimatæ non pofſſunt attingere
perfectionem viventium: res Vi⸗ n
ventes non perveniunt ad ſenſitiva: jen
res ſenſu ſolùm præditæ non poſſunt ye
perciere intelleckualia, nec corpo- in
rales res ſpiritualia. Oculus non
poteſt cognoſcere Angelum, quia
ſunt diverſi ordinis: natura non
poteſt

hbn IN SPIRTTUI FT VFRFTATEL. 99
poteſt attingere Deum in ſe; qui
plus excedit omnem creatam ſub⸗
mutilen ſtantiam, quàm, quod ſpirituale eſt
imn. M omnem lenſum. Nemo poteſt or
Ebimoſton perari divina, niſi in ſtatu ſit divino:
iü, Am quare ut noſceremus in ſe & tracta-
Crfiigug remus Deum, neceſſe erat elevari in
Rnri 6 gradu ſublimiori ſuper totam natu-
l ram, & conſtitui in divinàâ ſerie;
nmmiznin quod facit gratia, efferens hominem
Mhflistu extra naturæ clauſtra, eonſtituens
ndenm u illum in deifico ſtatu & ordine, con-
ms M ſortem eum faciens divinæ naturæ,
nen. Deum mirabili modo & privile-
lulial Sié reddens. Per gratiam enim
D participat homo Deum ſecundàm
memsit gradum ſupremum divinæ naturæ,
n aung in quantum excedit omnem natu-
tn, ei ram; non ſolàùm quatenus eſt exi-
Grikkaithe ſtens, Vivens, cognoſcens, ſed qua-
runylin tenus Deus elt, S ſuper omnem exi-
c/ ſtentiam, vitam, ſenſum, & intel-
Dunos lectum. Participat divinam eſſen-
dm, du tiam, quatenus ſuper eſſentiam eſt:
uuIaM participat divinã ſubſtantiam, qua-
Note E 2 tenus

Minerinto.
innplihn an

100 Dz AnDonATIONE

tenus ſuper ſubſtantialis eſt: ideò
homo in gratiàâ eſt ſuper naturam,
efſentiam, ſubſtantiamque omnem.
Si inter omnes animas & ſpiritus
Angelicos uni ſoli fieret tantus fa-
vor, ut ille unus in mundo fuiſſet &
nunc ſolus eſſet in gratià, licet mi-
nori quàm nunc habet infans poſt

Baptiimum mortuus; ſtupendum kd-

miraculum haberetur, omnis crea-
tura veneraretur illam. O anima,
quomodo non te putas venerabi-
lem, ſi humiliter ſuſpicaris in gratià
eſſe? Ne te ſollicites pro rebus te in-
ferioribus; & ſunt omnes te infe-
riores.

Nihälominus non eſt ſola major n
excellentia gratiæ excellere omnem in

naturam, ſi ſpectemus quòd faciat
hominem filium Dei charum. O
qualem charitatem dediſti, Pater,
ut fdii Dei nominemur; & ſimus!
Accipimus ſpiritum adoptionis fillo-
rum, ut juſtificati gratià Chriſti, co⸗
heredes ESII ſimus, & heredes tui.
O quis

nne IN SerRITU ET VERTTATE. 10ü4
inct quis poſſet in
Neunnn gnuitas ſit freri filium Dei! Magni æ-
teonnen ſtimant homines, eſſe conjunctos
& iin & famulos terreni Regis: cur non
Getnsſtimamus eſſe filios & heredes
Wnofrde Dei? Gloriantur mortales de pro-
Nti crt pid homimum mortuorunt, de ge-
WNSNhere carnismorituræ, de naturâ ſuâ
, Hen terrend: cur nom gloriantur de gra-
, 0

Hgere quanta ci-

miee tiã, de naturâ Dei, de filiatione di-
n Omm vinà? Qui ducit ſanguinem Regium,
ts ſenenke etiam polt multas generationes, irns
Geisngs magno mundi honore habetur:
8nonnt quanti debet fieri cognatum efſſfe
ts Deo, & conſortem ejusdem na--
turæ ?
Aum Plus afficitur pater erga filium,
elgeonm quia particeps ſuæ naturæ eſt, quàm
n ſa erga illum qui ſimilis coloris eſt, aut
bnn, 0 eodem mod loquitur, aut eandem
ait,Ptter, figuram habet: ita Deus dulciùs af-
GMbs ficitur erga illum qui habet gratiam,
ensfle quia particeps ſuæ naturæ eſt, liges
Crit, mimmus, & contemprtibilis im mun-
elesm . ſit, quàm erga naturam Angelo-
cus E 3 rum.

102 DE ADORATIONE S

rum. Major differentia eſt inter ld-
ſubſtantiam Cherubicam penſe, & Wem
eum qui eſt in gratiâ, quàm interjl- uſnn
lud quod eſt pictum & vivum: licet &
omnis creatura participet quodam- Wur
modè Deum, incomparablilis diffe-
rentia eſt. Per naturam partici- en
pat, quemadmodum imago: cùm h
pictor ſe pingit, participat pictorem
in ſimilitudine, colore, lineamen-
tis, & ſuperficie tenus, non in gra-
du vitæ & animæ rationalis. Sunt
omnes naturæ rudes adumbratio-
nes alicujus perfectionis divinæ, ſed jen
ſine parte divini ſpiritus. Solùům, Int
qui eſt in gratià, eſt imago aD en min
cum ſpiritu ſuo, & velut filius,
imago ſui Patris per conſortium &
communicationem naturæ. Quan-
tum diſtat tabula & lignum, quæ re-
præſentat aliquem Regem, à dilecto
filio ipſius Regis? plus diſtat, qui eſt
in gratiâ, ab excellentiori eſſentiâ
& perfectione naturali ſupremi
Archangeli: omnis enim ſubſtantia
& na-

UnoN IN SpinTrü ET VERITATE. 1I0 ¾

& natura mortuo modo repræſen-
n erke, Mtat Deum; ut lignum, aut tabula;,
Polnimer aut ſaxum aliquem Imperatorem.
Einm: Inter cos in quibus eſt participatio
et quodn naturæ, non tam dicitur ſimilitudo,
munhlsdk quàmidentitas: ideò qui eſt in gra-
Ii ti4, dicitur etiam idem cum Deo à
Nſanctis Patribus: & ut pater & filius
in humanis eadem perſona cenſen-
tur. Ipſe Filius naturalis Dei dicit:
ls, ninge Omnes unum ſiut, ſiéut tu Pater, in me,
Konls u & ege in te, at & ipſfi in nobis anum
Gunhi zss. Quamvis enim omnis juſtus,
Kongrim præter uſtum Juſtorum [ESIIM,
Dm ſolum fiat filius Dei per adoptio-
HE nem: major eſt unio & unitas inter
Erir fli illum & Deum, quàm inter alios pa-
onörtum tres & filios naturales. Filii homi-
uun Qu num ſolàm habent particulam exi-
guam materiæ vilis & carnis pater-
næ: at qui eſt in gradu gratiæ, in-
nic tegrum ſpiritum divinum in ſe ha-
in demi bet. Excellentior filiationis modus
l ſoren eſt filiatio Dei adoptiva, quàm na-
oGbſtunm turalis hominam.
Kur⸗ . E 4 Oho-

1I04 D-/ AbDORATIOMNE

Ohomo, gaude de tuà dignitate, ſolictt

& ne degeneres à conditione divi-
nâà: cura honerem Dei: ſollicita
cauſam ejus, ſi non quia Deus tuus
eſt, ſaltem quia Pater tuus, quia
omnia ſua erunt tua. Filii quia ſpe-
rant hereditare ſubſtantias patrum,
eorum negotia agunt: tu heres Dei
es, ne putes te alienum. Licet

Deus non creaviſſet nos; ex eo,

quòèd accepit in filios, deberemus
cordialem amorem erga illum ha-
bere, & omnem ceuram in rebus di-
vinis adhibere. O Pater amantiſ-
ſime, quomodo non æſtimo eſſe tuæ
familiæ, & ſpecialiſſimè mihi pro-
videre? Feræ pro catulis exponunt
ſe periculo vitæ: quid facies tu, qui
etiam eos, qui contempfſimus Fi-
lium -aum naturalem, adeò dilexi-
ſti, ut acciperes in fios? Quantam
fiduciam poteſt habere animain hae:
filiatione? Licet Deus nihil provi-
deret, attentiſſimam curam & dul-
cem ſibi ſollicitudinem haberet erga
Ulum

Gen

tridn
Merril
Casd
Net

Dtm
prof

4 INSPTTTWET VERTTATE. IOg
muihe Hum qui eſt in gratià. Quantoperè
Eueii mater vidua ſo hHicitat fihium unicum
i deſideratum? major & tenerior af-
es n ſectus Dei & attentio eſt in juſtos.
rs, u Accedit quèòd per gratiam amici
Hüigiah⸗ Dei fiamus. Ipſe ESuls dulci ſupra
mnain mel voce inquit: Zos amici mei eſtis.
mUhel per gratiam enim eſt inter homi-
Anm I nem & Deum dignitas quædam non
Em, ai diſparis orchinis, in divinam claſſem
G Etaen elevando mortalem, ut immortalis
gllumt. Regis ſit amicus. Licet filii Dei non
umtnedd e ceremur; ex hoc ſolum quòd
DAham gratia reddat nos amatos ifi, inæ-
hpckn ſtimabilis-excellentiæ eſt. Amicitia
enN præfertur cognationi, & fidelior
lhennem quam natura ipſa habetur: conſan-
dkcemt guinei ſæpe negliguntur, aut odio
tenelpe habentur amici ſemper diliguntur:
dei plus faciunt homines pro amicis
uCun quàm pro fratribus; qualis erit a-
ewnih micitia d'vina? Duo maximi tituli
Alroi ſunt, cognatio & amor: uterque
mEl in gratiaimvenitur. Amari à Deo,
Aleetelg eſt locuples vena auri cœleſtis, &
Um E 5 divi-

106 DE ADoORATIONE

divinorum bonorum: amor Dei
non ſocors & ignavus eſt, ſed effica-
ciſſimus & diligens. Amare eſt,
Velle alicui bonum: in Deo idem eſt
velle & facere; quare quem amat,
divitiis cœli implet. Amari à Deo,
perpetuum eſt ſtillicidium, imò flu-
men donorum. Sipro inimicis de-
dit vitam, quid pro amicis faciet?
Nihil in Deo eſt inordinatum: qua-
re ſi pro adverſariis talia facit, pro
iledtis incredibilia aget; maxim
attentione & ſummà fidelitate pro-
videbit illis. Si tantam curam ha-
bet inimicorum noſtrorum, ut ju-
beat diligi; quantam ſollicitudinem
habebit ſuorum amicorum? Adeò
nos dilexit, cùm inimici eramus, ut
videretur nos diligere plus quàm
ſe: anne cùm nos amicos dicit, &
habet, diliget minus quàm ini-
micos?
Gauderes habere amicum tantæ
fidelitatis, ac Davidis & Jonathæ:
ſed res ridicula eſt, & andquasm per-
dia

6 Nnsh
Pgunn
re
hever:
Lri
miotu
coent
ſgurn
elere

Drnn
Aem
ientes
Apepr

m IN SPIRTTWEFT VERTTATE. TOy

n, N fidia omnis humana fides, reſpectu
etehier ejus quam Deus habet ergate. Re-
Ime et ſpici a Rege terreno, pro favore
Dhdemd habetur: qualis erit, amari à Deo
enanmn & zelari? Vis noſcere, anima,
Ummide amicitiam & fidelitartem Dei? tan-
m indi topere amat ſuos amicos, ut neſclat
umicss ſeparari ab illis. Si in cœlo ſolùàùm
Wnicshen eſiet Deus, ſtatim veniret, & non
mm, u ſeiungeret ſe ab eo, qui habet gra-
dulch w tiam; ſed manſioné apud eum etiam
W; mum faceret, ut ſocietas noſtra ſit cum
em Patre, & cum filio ejus IEsu CHRI-
umtIN, STO per Spiritum ſanctum, qui dif-
Menm, u fuſus eſt in cordibus noſtris. Cervi,
ilindin oves, agni, & columbæ gregales
uIm/ 4 ſunt; ijis junguntur, & amant, in
Genm quibus agnoſcunt ſuum genus.
eeaunm Deus ſocialis eſt, Filius Dei agnus
tat,& eſt, Spiritus divinus cicur & affabi-
van mi lis eſt, amat eos qui divini fiunt,
obtinentes conſortium ſuæ naturæ
umtit? quaſi gregales Deo facti. Si ſacra-
ommhe, tiffima humanitas Chriſti adeò fa-
gun er Viſſet alicui, ut ab eo nunquam vel-
⸗ E 6 let

108 DE ADORATIONE.

let ſeparari, quid diceremus de tam
eximio privilegio? curnon admira-
mur quèòd divinitas non difee-
dat, quòèd individuus ſocius juſti
Deus 2 Nec tantum contuberna-
lIis illius habitat cum eo, ſed in eo;
in quo jucuncius quam in Sole ponit
tabernaculumſuum.
Quis pater ita diligit filium, ut
nolit leparari ab eo, & ſemper am-
bulet cum eo? quin potius pædago-
go committit, ut illi aſſiſtat: at
Deus Pater & amicus:noſter nobis-
eum ſemper vult incedere. Quæ
mater ita diligit filium, ut ſemper in
ulnis fuis ferens ampleétatur tener-
rimè? Deus hoc facit. Gratia eſt
nodus Dei & hominis, eſt dulcis am-
plexus divini Spiritus & humani.
Inter mortales pater poteſt nomeſſe
ubi adeſt filius: at Deus neſcit ab-
eſſe ab eo, qui eſt in gratia. Licet
ſit Deus in creaturis eſſentiâ ſuâ,
præſentiâ, & potentiâ; hoc fit quia

ex

Deus: aliter eſſe non poteſt; nom

“
len
Ne N
rnpun
uürtan

en

1 kly

Wn ete
. .

ennchtini
Ennkrnrp⸗
AM Ae.
8hand i
nobntwbere
nſdin en
nidllepon
Clyttun,r
AEpr
Clenet⸗
A: 1
NNd dd⸗
neke. C
irknei
Anrtene⸗

(atin

lcusar⸗
K boman.

1

ſnrk l,
Ceftuie
t; non

IN STIKTTHEFTVERTTATEI. TOg

ex dignitate & meritis orcatura-
rum, ſed eximmenſitate & infinita-
te Dei. At gratia hanc vim habet,
nonnatura, ut ſi alioqui Deus ab-
ſens eſſet, & non fuiſſet immenſus,
illum præſentem faceret, & adho-
minem exiſtentem in gratiâ veniret,
manſionem apud eum faciens, fa-
tus unus Spiritus eum illo: & licet
poſlet obliviſci rerum, præſentem
lemper haberet dulci memoriâ, &
proſpiceret habenti gratiam: &
quamvis poſſet relinquere creatu-
vas, & non operari, ſuſtentare, &
tueri ilas, in juſto ſemper aliquid
boni operaretur: ſicut enim amor
acris eſt, non vult bonum quin ef-
ficiat.
Quantus favor & dignitas eſt,
Deum ſemper comitem habere?
Certè obſtupeſceremus, ſi aliqua
creatura eſſet tam amata Deo, &
excellens, ut juberet omnes ſpiritus
cœleſtes, millia millium quæ aſſi-

ſtunt ſibi, comitari illam; ut quo-

E 7 cunque

110 DE ADORATIONEY

cunque abiſſet, cum illa eſſet tota
iſta pompa & majeſtas: quid erit
hoc præ ſocietate & comitatu Dei,

niſi ſolitudo? Quid omnia ante te,
Domine, niſi tanquam nihilum? Si

illam creaturam miraremur; quo-
modò non admiramur animam in
gratiâ, cùm Deum pro comitatu
habeat, non lateri adhærentem, ſed
in eſſentiâ ſuâ velut animantem il-
lam ?à O fortunatiſſimam dignita-
tem hominis, & dignationem Dei,
quèd Summa illa Majeſtas comite-
tur ſemper puſillos homines! nam
minimè otioſus & inutilis animæ ſo-
cius Deus erit, ut non provideat
illi. Anne torpens aut cœccus affi-
ſtet, ut non videat neceſſitates ejus,
& milerias? Profectòô non in va-
num Deus ſe aſſociat juſtis. Poſ-
ſunt & ſe & ſua negligere, ſi ſolàùm
curent quæ Dei ſunt: Deus ſatagit
illorum. O Pater mi, amice, 6
ſodalis, precor Majeſtatem tuam,
ut reverentiam; fidelitatem, &

affa-

Fni

bume

nen

M

lleſttnn
4 lcei
nmn Dei
mnntete

ühlomd,s
unuz gln
m mmamt
npont
Armenente
rauinanen

num dintr
Ntenen)e,
(ascmr.
honchezlin
MN orie
1recis 4

e,
Smie,
en tuam,
ten,
r

IN SeRITruIEFT VERTTrATE. III

affabilitatem erga te habeam: te-
cum me geram ut filius cum patre,
zZelans omnia tua, reputans eadem
mea; ut filii boni curant res paren-
tum, quia reſpiciunt ut propria.
Precor, ut amicus fidelis ſim tibi, in
omni eventu honorem tuum quæ-
rens, partes tuas agens, & te amans
plus quàm me. Da, ut bonam ſo-
cietatem tecum conſervem, ne con-
tinuis defectibus contriſtem Spiri-
tum ſanctum tuum. .
At ſi gratia omnis in ſe tanta ſit,
ut nos cognatos & gratiſſinos &
neceſſarios Deo, velutque Deos fa-
ciat, ex eo quèd detur per Chri-
ſtum.; felicior, venerabilior, &
magis privilegiaria eſt illa, quà fru-
untur homines, quàm ea quâ donati
ſunt Angeli, & Adam in primo in-
nocentiæ ſtatu. Ii fili quos majo-
ribus doloribus mater peperit, plus
dilectihabentur: quid mirum, cum
gratia noſtra tot doloribus ſteterit
Chriſto, ſi jucundior ſit; & amabi⸗
liemdè

PTZ Pr ADORATIONE
lHſſimè propter eam majoribus pri⸗
vilegiis faverit Deus, plura auxilia
tribuendo,, diutius nos ſuſtinendo,
magno efferendo honore, ut ipfſi
Angeli venerentur homines, quòd
habeant gratiam per Chriſtum, &
pertimeſcant jam naturam noſtram
conſpicere proſtratam coram ſe,
quam ante incarnationem con-
tempſerant : quia ſpeceialis dignitas-
accedit gratiæ, quam nunc habe-
mus; quia facti ſumus membra vb-
va Chriſti, & computamur idem
cum alo. ½ capite in membra re-
dundat veneratio: quomodo deſpi-
cient Angeli naturam noſtram,
quam ſüſpiciunt exaltatam ſupra
ſuam usq; ad thronum Divinitatis, &
conſortiũ Dei? Quid mirum, quod-
non traétent ut inferiores ſuos,
quos Dei Filius primogenitus in
multis fratribus æ qualitatis nomine
ſupen ipſos cœleſtes ſpiritus exalta⸗
Vit, vorans homines fratres ſuos,
pluris nos faciens quàm Angelos?
Nallum

.

Mutes
uanl,
nend
t, i
lng, Cd
Orſtum, 4
Wmnoſtran
enn E
toren don
ilichner
nne kate⸗
Menbrart

W Nen

Nwerhnnt
Vnpbeet⸗
1 Mln
Nn C
intatis
mn Cod

glos,
Nelos?
Uun

IN SRITuET VERTTATE. 1I

Nullum ex Seraphim & Cherubim
itahonoravit, ut fratrem ſuum vo⸗-
caverit. Hæc eſt maxima excel-
lentia gratiæ, ut honorabilior ſit, &
elevetur ſuper omné naturam. Sed
per gratiam Chriſti ipſa etiam natu-
ra noſtra honorabilior fit, & ſubli-
matur ſuper omnem aliam natu-
vam, quatenus ipſe Dominus gloriæ
communicat ſuam gloriam in mem-
bra ſua conjuncta & viva cognato-
rum ſuorum. Fundata prætereâ
noſtra gratia in ESLEmeritis, & u-
nione ejus, quaſi majori juſtitiaâ, &
modo perfectiori mereri nos facit.
de Deo. Quia ſumus filii doloris,
ſumus & Benjamin Deo, & filũ dex-
teræ ſuæ, ac dilectiſſimni. O Pater
amantiſſime, qui tradidiſt? morti
unigenitum Filium tuum, ut ego
vverem factus filius tuus; da mihi,
ut magni habeam, & eognoſcam
hoc beneficium. LInus Angelus:
pro minimo gratiæ gradu, quam ac-
cepit, plus debet tibi, quàm eunétæ
crea-

. Ggeeu
1IIA DE ADORATIONE Wn
creaturæ ſimul pro omnibus bonis
naturalibus, & creatione univerſi. Gldel
At ego homo miſer plus debeo tibi fllim
pro minimà gratià datâ mihi, quâm 0
omnes Hierarchiæ Angelorum pro e
universâ gratià & donis ſupernatu- Le⸗
ralibus, quæ conceſia ſunt cunctis.
Nam ut ego viverem per gratiam
vitam divinam, voluiſti Filium tuum
pati mortem per naturam huma- l
nam. Plus feciſti pro me, quàm
pro omnibus Angelis. Plus me
devinxiſti, quàm obligaſti Seraphim
& Cherubim.
Duæ ſunt cauſæ, quibus homines
tenemur ſervare & magnifacere
gratiam. Una eſt inæſtimabile pre-
tium, & inexplicabilis excellentia
ejus. Altera eſt pretioſiſſimus tuus um
Sanguis, & ESII, quem fudiſti, ur iirm
gratiam nobis merereris. Si non cuno
credimus valori ejus in ſe, pretioſiſ- G
ſimam putemus, cùm tanto pretio iumn
nobis illam comparaveris. Maxlima lai
& ſtupenda res eſt, quam Deus, qui mn
falli

e c

1
N

–
M IN SPIRITUIET VERITATE. Ir/F

Umnthne t. . .
mInbeés fallinon poteſt, maluit ut habere-
lonennd. 7 1
NUNeH, mus nos, quàm ſervare vitam illam
N pretioſiſſimam ſui Filii.

ntehed
nti, guun CAPIIT XIII.

Wonm m, , .
Nerren Qsomode pœnitentiaæ & afflitétiones cor-
poris juvent.

Pinæ conſervant plantas in hor-
Oto, & gratiam aſperitates in ju-
nuumm ſto. In quafſato & marcido corpo-
WN,τ re floret vis integra mentis. Ut ſa-
. Mm num corpus reddant medici, magis
Werm affligunt illud amariflimis potioni-
bus, inediâ, effuſione ſanguinis,
Ghytumg aduſtionibus & majoribus tormen-
ngkes tis: non nimis à te petitur, ut mo-
mblem leſtes quodam modo pro ſalute ani-
eelenm mæ. Qui languet, inter angores
rnstus evomet nociva: ſic & animæ vitia
mmicdu in vità jucundâ non purgantur, cùm
6 on nec corporis vitia ſine moleſtiâ cu-
mte rentur. Silex afflictus luces emit-
Noreto tit: caro macerata illuminat men-
NMm tem. IIla anima beſtia eſt, quæ

Nen i Corpus ſuum non tractat ut beſtiam.

lli Quemad-

116 DE ADORATIONE on

Quemadmodum labores & calami- ,Nil
tates immiſſæ à Domino, faciunt ho- (Gbent
mines reſipiſcere & meminiſſe Dei, amimt
magis erudiunt, incendunt fervo- cencet
rem, augent Dei familiaritatem, ele. gstbe
vant cor: ſic aſperitates uſtrò al- gd
ſumptæ, parem fructum habent; fa-
ciunt, ut homo ſæpins in illis remini-
Katur Dei, & divinis illuſtrationibus
aptior fiat, vacuus guſtu ſenſibili.
Idonea diſpoſitio majoris gratiæ,
ſit afflictio naturæ: hoe opus & la-
bor gratiæ eſt, ſejungere nosâà tem-
poralibus rebus, corporeis, & vi-
ſibilibus; quare dimidium factum
invenit in auſteritate vitæ: quæ ta-
men etiam ex gratiâà eſt, ſine quàâ ni-
hil ex nobis eſt bonum, nihil utile-
Thronus & regnum gratiæ, & gra=
dus ad gloriam, eſt profunditas hu-
miliationis noſtræ, eum afflictione riug
corporis: & exaltatio mentis, cru-
cifixio carnis. Inſtruis te quoq; aſpe-
ritatibus voluntariis ad neceſſarias,
ut ex diſciplinàâ patientiæ ſeias ferre
quæ

N

lhen
Uheierho.
mnnledei,
lbunkerro⸗
Unemele
Nes Uird 1
Wirdentzir

Merutie
einudl.
etEen.
Mred,
Nin krn
rqun⸗
vrl nͤ⸗
ir, Agrr
ideshu⸗
4 e⸗

ee⸗

M
ceeſiurlos⸗
ſeis lerrs
e

IHNSPIRITIEF VERTTATE. 117

quæ Deus miſerit: aſſueſcis etiam
& diſcis de vincere, & debilitas ad-
verfarium tuum præcipuum, per
quem ceteri te impugnant: impe-
tras à Deo facilius, quæ exoptas.
Licet ſufficiens titulus pœnitentiis
noſtris ſit Chriſtus crucifixus: ab-

ungdant prætereà alii; & præcipuè

culpæ ipſæ noſtræinnumeræ, & pœ=-
næ pro illis, ut ſatisfaciamus com-
miſſis & committendas minuamus.
Sit anima carnifex carnis: ad hoc ex
magna Dei indulgentiâ non eſt in in-
ferno damnata. Nonnunquam
contingit, ut ex duobus delinquen-
tibus capite damnatis alter complex
abſolvatur, hac lege, ut in ſocium
exequatur ſententiam mortis, fun-
gens in illum munere carnificis, cùm
alius deeſt Complices peccatorum
ſunt anima & corpus: in iſtud anima
ſit miniſtra juſtitiæ divinæ, & tor-
queat convenienti ſupplicio, ſiqui-
dem non eſt præcipitata ad inferos,
cùm primm peccavit.

118 DEz ADORATIONE

Nihil tibi tranſeat impunitum: te
ipſum timeas, crudelis tibi, juſtiſſi- 11
mus & ſeveriſſimus in omnes inju- WM
ſtitias & blanditias carnis: omnia

punire oportet. Nulla eſturbs op- i n

timè gubernata ſine curâà ſupplicio-
rum: nec conſcientia ordinata erit
ſine tribunali & gladio, ubi tot ſunt
facinoroſi affectus. Vindicta quam
à te ſumis, reſpondeat culpæ: cave
ne à te Deus rationé petat contemp-
tæ & corruptæ juſtitiæ. Ultionem
à te ſume, & quia reus culpæ, &
quia judex iniquus, cùm tibi parcens
toties te abſolviſti. Supplicia in ur-
bibus fiunt, potids ut vitentur ex-
emplo unius aliorum ſcelera, quàm
ut minuantur damnati culpæ & pœ-
næ: at cùm in te animadvertis, ma-
jor tibi fructus eſt; non aliena ſed
tua ipſa peccata deinceps com-
peſces, ne Committas, & commiſſo-
rum pœnas tibi minuas. Non eſt
juſtitia, ſed indulgentia ſeveritas
tua: ultio hominis, eſt venia Dei.
In

IHNSYIRITYUET VFRFTATE. II9

hmma An omnibus tamen memento laudis
dttäld. ex obedientiâ, & utilitatis ex pru-
msie dentid; ne inconſultò, cum damno
nön omm profectus tui, & minore gloria ſer-
liſtrbse, vVitii Dei,& utilitate aliorum, ſumas
ANlc aſperitates: nam ubique fallacia eſt
ndmte dæmonis. Qura tamen præcipuè
,mi & ſemper ſupplicium voluntatis
Tnizar propriæ, magis quàm corporis. At
lte’ quousque circumſpectio omni pro-
rnemz prio amore nuda, atque judicium
Ui Superioris pro cujusque ætate, ſta-
ce tu, Viribus, inclinatione, occupa-
miihm tione, neceſſitate permiſerit aſperi-
Gnlezur tates; ſine miſericordiâ, ſine adu-
rnunre latione tui, in te ſæ-viendum eſt.
llen, lr 0 Veritas miſericors, quomodoò
alrr mihi adulabor & mulcebo, ſi in
en,m mentem revoco rigores & tormen-
iutel da innocentiſſimi EsII, quæ pro
g mm. Peccatis meis tulit, & cruciatus
umh dhimarum in Purgatorio? Ingens
Mnt privilegium eſſet, ſi animæ in pœnis
Ererign illis terribilibus exiſtenti Deus con-
ſeni Gederet poſſe ſatisfacere; ut hic
Ii poſſu-

J20 DrE ADORXTIONE
oſſumus, afſumptis voluntariis af-

AHictionibus. Fruamur nunc hac 1

Aenn

indulgentià Dei. Debitor centum Ma

talentorum, ſi creditor indulgeret
illi debitum, contentus haclege, fi N

intra aliquod tempus ſoluiſſet unum
ſolum, anne recuſaret pactum tanti
lucri? Quæ amentia noſtra eſt,
quòèòd malimus ſolvere centum in al-
terâà vità, quaàm unum in iſtà? Sed
d opus erat remitti tremendas
illas posnas? ſufficit decus carnis in
venturà vit4.
Recordare quàm glorioſa & pul-

ohra ſint futura corpora in reſurre-

Gione; quibus venuſtas & ſplendor
addetur, prout in hac vità afflicta
fuerunt: mundus ex quo compta
erunt in æternitate, eſt afflictio ſor-

dida & temporalis in hoc mundo.

Nommulli ne deformes hominibus

appareant per breve tempus dimi-

diæ fuæ vitæ, paſſi ſunt cædi & tor-
queri membra & oſſa: minoris ſtat

pulchritudo æterna; non opus eſt
ſcindi

ſepenin
tormenn
ettoren

Olinll:

un IN SPIRITI EFF VERITATE. I21

llornise ſeindi membra, ſed non mulceri, &
1 mnd u paululàm affligi. Rectiſſimè hoc ſup-
Hrcamm putàvit ſanctus Ignatius noſter Pa-
ndilgen ter; qui cum nondum converſus ad
nclege, Deum omninô eſſet, os juſſit ſecari,
Cigerum neinformis videretur, ſine lacrymꝗâ,
Eybumtr ſine gemitu, ſine oſtenſione doloris
mu & tormenti tolerans; at poſt con-
reemmmm Verſionem, magis dignum cenſuit
i“& pro pulchritudine futurà in reſurre-
tenenu ctione aſperitates ferre, jejunia per
Gcns am’a integras hebdomadas, trinam fla-
gellationem quotidie, genuflexio-
Nnh;t nes prolixas, humicubationes, aſpe-
mmhn ku cilicium & ſaccum, nudipeda-
lglſen lia, horridam totius corporis amictu .
üi i & geſtu tractationem. Pudor ſit no-
avcone ſtræ tepiditatis „etlam Ethnicorum
AAlcof barbaror rigor ſine ſpe, quam nos
lwnndl abemus; qui ciliciis ferreis ſectum
tmir corpus cruentum ferebant ſuſpen-
min ebant ſe uncis, interim canentes
alar. laudes Deo ſuo: ſub currus ſimula-
urs 1 chrorum ſubdebant ſe, & proſcinde-
uch⸗ bantur in fruſta: abſtinebant pluriũ
Cocil F J-

122 DE ADoRATIONE

2
jejunio dierum. Pudeat nos, quòd
poſſit magis ſuperſtitio quàm Reli- ezemnd

gio; & furor, quàm Amor Dei. cend
CAPUT XIV. abe
õ . . nd
Quva nimius amor carnis impedias ie
ſpiritum. “

I caro, etiamſi nata nobiſcum,
& ſanguis/ qui vivificat nos, tam
infenſus eſt nobis, ut impediat vitam
ſpiritus; caro cognata ſolùm & con-
fanguinitas ànne prodeſſe poterit!
Erubeſcat ſpiritus cognationis no-
mine: quantò magis debet pudere
cognatorum nimii amoris? Si pudet
carnem alterius carnis cognationis,
ſi progenitores/atq; conſanguineos
obſcuros negat; quantò magis ſpiri-
tum oportet pudere totius carnis, & aimin
conſanguinitatis & proſapiæ? Car- immm
nem propriam, quam animat, abne-
gare debet anima: cur nimis amabit
alienam & exanimem, quæ aliis de-
ſerviit, & fortaſſe jam non niſi ver-
mibus pro Rabulo & cibo ſervit. Sa-
tis

Ho

ogin Nel
moder.
UIn.
nti imſeli⸗
Nn Wlon
lifarmne,r
tipelrnir
Clne
Cele oent
ionen
dN
,neto
Gllnglit
ͤmpbi
inennis
gtne Cr

IN SPIRITU ET VERTATE. 12 ¾

tis eſſet nobilitas gratiæ & conjun-
Gionis cum Chriſto, ut naturæ obli-
viſceremur & erubeſeeremus, quin
opus eſſet moneri ex vilitate & fœ-
tore ipſius, & damnis conſanguineo-
rum.
O Veritas Dei, odiſſe cognatos
jubes, ut tuus fià diſcipulus: quomo-
do, nimis amem illos plusquàm
te, tuus ſpiritus fiam, adhærens tibi
unus ſpiritus tecum? Da mihi per
ſanguinem tuum, ut non amem ſan-
guinem meum, niſi in ſanguine tuo:
impetret à nobis ſanguis Chriſti, ut
non diligamus nimiùm ſanguinem
hominũ peccatorum. Chriſtus per
ſanguine ſuum voluit nos redimere,
& conſanguineus noſter fleri: novit
enim damna ſanguinis noſtri, & con-
ſanguineorum, ut repararet illa.
Jura carnis non tenetur obſerva-
re ſpiritus: fac ergo, 6 anima, ut
ſanguinis conjunctio amorem tuum
non corrumpat. Jubet Deus teme-
tipſum odiſſe, & carnem & ſangui-
E z nem

124 Df· ADORATIONE

ł.—
nem tuum proprium: quomodò tibi &
amor vacat, ut diligas propinquum =

& conſanguineum, & non propter
Deum, & cum modo virtutis?, æ-
què & cucurbitas conſanguineas ti-
bi amare poſſes, aut pulices, cùm ta-
men occidas. Ælöqué fratres tui ac
vermes à carnalibus parentibus pro-
ducti ſunt: cur vermes fœtides hor-
res ſtomacho inimico ſuper omnia,
& cognatos diligis corde nimis ami-
co ſuper Deum? Si cauſa amoris tui
nimii, & ultra virtutis præſcriptum,
eſt, à parentibus iisdem generatos
eſſe: plus habent ab illis vermes,
quàm germani: nam fratribus tuis
non dederunt animam parentes tui,
nec toti ſunt ab illis producti. Hinc
cognati & patres corpora dumtaxat
propinquorum amant, & curant;
bona autem animæ omnino con-
temnunt, ut quæ ſſt à Deo ſolùm,
non ab illis. Imò corpus quoq; non
accepiſti à parentibus, ſed per illos à
Deo. Quid? amaſne cognatos im-
mode-

ln

orococh
ohnanmn
un Moter
UINRS?
hngiest
lcsedme

iunts tui

Pnioler

Nestatcoshe.

Vrrni
Genintan.
Uüamorstl
igon
n We
Nsere
,Kandusn
Pwrnteztl
Nnck, H
Uuduntaxa
Xornt;
Cnmnennn.
No S,
g⸗ l
erls
nos i
ſoe⸗

IN SPIRITU ET VERFTATEy. 12 5

moderatè, quòèòd partes ſint com-
munium progenitorum? eâdem ra-
tione membrum illorum abſeſſſum,
quamvi cancrô infectum, amare
poteras. Si propter ſimilitudinem
amas, pari jure ſtatuam aut alium
quemlibet hominem debes amare.
Quid eſt originem ducere ab iis-
dem gentilibus, niſi modicum fœ-
toris & putredinis ab eodem fonte
ſœtido habuiſſe? &, quod pejus
eſt, habuiſſe peccatum? Anne jure
gloriari poſſent duo, quòd ſimul in
eodem cœno caderent, & ſordibus
repleti eſſent? Puriores genuit pa-
ter tuus fœtidos vermes, quàm te:
nam illos ſine peccato, te verò ma-
culatum originali culpàâ; & non an-
&e& fuiſti compos vitæ, quàm reus
mortis. Qui nimis gloriatur de car-
nis nobilitate, opprobrium naturæ
communis nobilſtat, & jactat. Quid
aliud eſt inordinatus cognatorum
amor, quàm arrogantia de vilitate
communi, cujus maxime pudere o=
PT 3 porte-

126 DE ADORATIONE

porteret, & gratulatio de ignomi-
nià peccati? Per carnem, & ſangui-
nem auſpicatur malitia naturæ, &
fortunatur miſeria noſtra: inde
diſcit caro malè mereri de ſpiritu.
A principio vitæ inficitur per car-
nem anima peccato; ſic continuans
deinde injurias, cauſa eſt potiſſima
peccatorum. Abnegare oportet
ſanguinem & conſanguinitatem no-
ſtram, ut liberemur à peccatis per
crucem Chriſti, quam debemus toł
lere. Non tam difficilia nobis oc-
current, ut multis pueris & adole-
ſcentibus, qui omnem carnem pro
Chriſti cruce contempſerunt. Ex
Societate noſtrâ ſanctus Joannes
Goto, inter flebiles vultus patris
ſui, & rivos lacrymantis matris,
atque dulces utriusque amplexus,
poſitus in loco martyrii mediũs, at-
que inter horrida patibula & crude-
liſſimos carnifices, nullà atrocitate
perterrefactus, præeligit brachia
crucis quàm ſuorum: quorum amo-
1G

Pocdhds
3
. Gtrnlen
(Nend

Uens n

e

ckgnant
ingd
Andutk,
An: ind
icelhin
incn der er
ſtonntimunr

Arilin
Wegre gen

Vlinurmnr
lyemri
Cchemute
ancs
Mie
encamenn
Gnlrur
ns ſonms
llnd pn
Ms nutri⸗
e eb,
fineckio,.
. e
trvolne
Uuchi
unamo⸗
16

IN SPRTUET VERTTATE. 127

te & blanditiis heroicè refutatis, cu-
currit ad deſtinatam ſibi crueem; u-
bi moriens obtinuit Regnum Dei,
quod earo & ſanguis non poſſident.

CAPHT XV.

De jactarà temporalium.

On moleſtè fert ſpiritus jactu-
ram temporalium, de quà
gratulari ſibi debet. Quis ploraret
dub mangnâ mole oppreſſus, ſi ami-
cus pondus ſubtraxiſſet? Quod au:
feret mors, melius eſt ut auferat
Deus. Si nudus ſufficis Deo & pla-
ces, quid quereris compendio re-
rum & curarum gratum Deo fieri?
Nudus etiam ſufficiat tibi Deus, ſine
ſuis muneribus & arrhis tempora-
lium. Non tua amat Deus, ſed te;
tu nec tam ames quæ ſunt Dei, ſed
Deum. Nudus Ohriſtus aſcendit
in crucem, nudus de ſepulchro exi-
vit; ibi veſtimenta reliquit: qui &
nudus expugnavit cœlum, & intra-
vit triumphans. Propter te nudum
F 4 mor⸗

128 DEz ADoRATIONE

mortuus eſt nudus, non propter

fortunas & bona tua: ideò te quæ-
rit, non illa; & quia te quærit: per-
dit tibi illa, nudum te expecétans in
cœlo. Te componit ad nuptias,

dum diſponit de tuis, & denudat te.

uid times pauperem fieri, ſi in cor-
de integrum Regnum portare po-
tes? Regnum Dei intra vos eſt.
O ridicula lacrymarum cauſa,
quèd auferantur cauſæ peccato-
rum! O amentia, putare damna,
quæ funt remedia! Summa eſt im-
pudentia adverſus Deum, dolere
& deplorare perüſſe temporalia,
quæ odiſſe debebas. Dolorem &
lacrymas, quas pro injuriis & jactu-
rà adulteri fundit fœmina, quan-
tumvis obſcœna & impudens eſſet,
occultat ſponſo; gaudium etiam
de præſentiâ adulteri celat: tu co-
ram Deo gaudes de bonorum pro-
ſperitate, quibuscum adulteras, lu-
ges de jacturâ: audes rogare Deum,
ut ea non auferat, aut quòd reddat.,
u

on

Gede
nekdn
hmmden

fonde

1eKunen

rAid

n. W
Aond

n

in pe
E.
orrte per.
eheltanst
td mpti,
Cenudr
Nleiſiner
nene
flmmel
MMunn onl
Ale enn,
Munetum,
Wna R
Don, E
Ueemut
Dhren
nigſe
nln, gun
kes len
Alon erinm
elczuco.
run N.
lertlr
meheum
lleredn
E

IN SPIRTTI FT VERFTATE. 129

Quæ mulier in adulterio ipſo com-
perta virum rogaret, ne impediret
voluptatem adulterii, cum potius
veniam deprecari oporteret? miſe-
ricorditer puniret ſponſus, ſi tan-
tummodò auferret adulteræ illum,
cum quo fornicabatur: quomodo
tu tam impudens es, ut injuriam re-
putes? Quæ tam inverecunda uxor
maritum precaretur, Affer mihiil-
lum Ethiopem, cum quo dormiam,
qui plus quàm tu mihi placet? & tu
audes lenonem Deum facere cupi-
ditatis tuæ, petendo temporalia?
Cùm aliud à Deo præter Deum pe-
tis, ipsà oratione adulterium tuum
manifeſtas: perinde eſt: ac ſi poſtu-
les; Da mihi Domine, in quo te of-
fendam. Satis eſt à Deo fornicari,
quim eum ſollicites, ut quibus fruen-
do te corrumpis, cumulet; & ſervet
opes, honores, ſapores, colores &
formas corporum.
Qui cancro corrumperetur, non
iraſceretur chirurgo, ſi vellet infe-
F 5 ctam

130 DE ADORATIONE

ctam partem laniare, ſed ultrò exhi-
beret membra abſcindenda, cum
horrore & dolore: at ſi fortè ſine j
operâ & ſenſu ſui ex ſomno exper-
giſceret, abſciſſam partem inve-
niens, miraculum putaret, & Deo
gratias ageret. Non tibi evellun-
tur artus, ſed damna, & tela cor
tuum corrumpentia: age Deo gra-
tias, quèd ſine patientiâ & ſenſu
tui erepta ſunt. Qui omnia relin-
quere debes, ne doleas ſi auferan-
tur aliqua. Deberes dare hæc pau-
peribus, ut merereris: cur ſi Deus
ſuſtulit, non patienter tolerabis?
Piè dixit Gerſon:
Qus commodaſti, ſi regetis, Pater;
Gratus libenter reſtituo, cape.
Vir per latrones, enſe, vel ignibus
Auferre? linquo, gratius accipis
Si forib, quàm ſi pauperibus darem.
Si nihil habens habebis totum,
quid fatigaris? O Veritas amabilis,
inverte cor meum perverſum, ut
jam deinceps doleam habere aliquid
niſi

leit
Eun, cun
tliondſe
Umn ezhe,
ten ime
ret, KDe
crehin
mRn
: geeon
NenntAt
onnuteln
Bſelerrr
e nſhe

Certoentt

ui,
e.
lta
Frti ucee
unlulnlt
s tumm
nunlis⸗
el Dum .
geilaui
UI

IN SIRTTruIEF VERTTATE. T131

niſi te Deus, & me exonerem ab
omni mole terrenâ, & à me ipſo pri-
mùm, qui gravior ſarcina ſum mihi:
non me, Domine, habere volo, ut
te habeam. Si Philoſophi plures
alacriter ſe privarunt omnibus bo-
nis propter ſe, quia vilia & impedi-
menta judicarunt; quid facio, ſi
propter te, privari aliquibus à te,
non patienter feram?
O ſpiritus infirme, quid doles
circumcidi pauca ſuperflua, cùm tibi
pauca ſint neceſſaria? Quid dico,
pauca? nihil mihi niſi Deus eſt ne-
ceſſe. Gratulor, gratulor; Deus,
qui non deficit, eſt/ qui mihi ſufficit.
Neſciebam, dulcis Veritas, quan-
ta conſolatio eſt nihil habere; imò
cognoſcere luce clariùs, impoſſibile
mihi eſſe, quamvis ego id conarer
cunctis meis viribus, quidquam
præter Deum poſſe habere: & eſſe
meum, ſed ſolius Dei. At, quia
omnia ſunt Dei, & Deus eſt meus,
omnia ſunt mea: & tunc plus mea,
F 6 quan-

132 DE ADORATIONE

quando non habeo; quia tunc mi-
nuùs me habent, & meliùs in Deo

habeo, quàm in ſe haberem. Si fuiſ- ai

ſſem verè humilis, nihil dolerem pro
omni jacturà rerum. Qui debet æ-

ſtimare ſe nihil eſſe, quomodo poteſt

æſtimare alias res eſie aliquid, quæ
ſunt viliores homine? Cùm, quis
moritur, omnia ſibi moriuntur: ſie
qui, ſe credit nihil, totum mundum
putat nihil. Omnia mortua ſunt
mortuo, & omnia vilia humili.

CAPIIT XVI.

De atilitate tentationum.

Uomodo vis coronari, ſi non
certas? quomodo certabis,
ſinon impugnaris & tentaris? Absq;
hoſte non eſt certamen, absque cer-
tamine non eſt victoria. Imò inho-
neſtum & turpiſſimum foret, ſine
bello coronari, ſine victoriâ trium-
phum agere, & uſurpare palmam
non merſtam: ne igitur moleſtè fe-
ras tentatione vexari; nam ii eſt
—

DeN
Urdon
n

Umnd
Dwnan

en. Aäl.
Geeng
Cebete

N

lgic

Funm3
Ntnunte
1 rnu t
kuni

R.
Moe

Nnnun, Hon
Nl enn,
nisAbe
nſeltet⸗
irro⸗
mKren
eulnun
uunibi

Nſ.

IHNSPIRIFTUIET VERFTATE. 133

officina meritorum, & cauſa tuæ hu-
militatis. Mulos, ut humiles eſſent,
permiſit Deus labi in graviſſima pec-
cata: tecum magis miĩſericorditer ſe
habet, permittens ſolùm quèòd ten-
teris. Reſiſte viriliter in Causâ Dei:
uamvis in ipſo tentationis confli-
A moleſtum ſit pugnare, jucundior
eſt victoria ex tentatione, quàm vo-
luptas ex peccato, ad quod tentatio
inclinat. Noli comparare cum mo-
leſtià tentationis dulcedinem pecca-
ti, ſedconfer illud cum gaudio ex
victoriâ: non compares pugnãa cum
voluptate, ſed victoriæ fructũ cum
uſu vitii: experire aliquantò quid ſit
vincere tentationem, qui toties ex-
pertus es ſuccumbere.
Cùm vincis, exiſtima iterùm te
bpugnaturum: cùmpugnas, reputa
in illa victorid penitus abolendum
inimicum In perpetuum, & æternàâ
pace fruendum. Fortaſſe ita partim
eveniet: nam diabolus confufus, &
victus, non audebit iterùm adoriri;
F 7 & Deus

134 Dz ADORATIONE

Deus aliquam quietem concedet,
prout noverit expedire tibi. Deus
ſcit, quo tempore te liberare opor-
teat à tentatione, qui permiſit ĩllam
pro bono tuo. Artifex non extrahit
aurum de fornace, donec ſatis pur-
gatum eſt: nondum ſatis emendatus
& purificatus es, ſi non te liberat hac
moleſtia. In victorià memento pu-
gnæ, in pugnàâ victoriæx. Gaudebis
perpetuò ſi vincas, pudebit, ſi vinca-
ris: quare vilipendis conſcientiæ ſe-
curam lætitiam & pudorem, pro fu-
tiliſſimà & momentaneàâ oblectatio-
ne? Amittimus tempus in hac vità,
dum non patimur. Non recuſes mo-
leſtiam repugnandi, cùm moleſtaa-
liqua nequeas in hac vità fugere.
Quemcunque vivendi modum ele-
geris, in aliquo affligeris: melius eſt
affligi pro virtute. Triſte aliquid &
adverſum ubique eſt; ſed felix tri-
ſtitia, & facilis, in causâ æternæ fe-
licitatis. Pro humanis rebus lon-
giori tempore, majori labore, mi-
nori-

n IN SPIRITWIEFT VERITATE. I35

Maes, nori fructu pugnatur. Tempora-
ni den ſtum laborum terminus, alius labor
ereghe eſt; ſæpius pœna æterna: ſed hic
Fmüiiin levis, & momentaneus labor æter-
ummneitini num gloriæ pondus operatur in te,
rltis-u cujus non ſunt condignæ paſſiones
Whenenm hujus temporis. Ferto ſaltem non
umhak ægrè hanc tribulationem, quam
Amnm optare deberes propter avaritiam
ne i gloriæ majoris, quæ creſcet rigata
iftir iene iſto. Quin etſi nullum præ-
ine mium eſlet, lufficit quòd confor-
Un mareris Chriſto. Magna neceſſitate
ehi teneris ad renitendum & pugnan-
phheh dum: in conſpectu Judicis es; &
nrmue cauſam divini honoris defendis co-
Aumeln ram Angelis, & Sanctis. Potiùs
idh velis millies mori, quàm ſemel vin-
udumd ci, & pudorem pati ſuccumbendi.
Coram Sponſo tuo, & teſtibus Hie-
ld rarchiis Spirituum beatorum, ac
AAIS cotibus Sanctorum, quomodo au-
Ngemt debis adulterium committere?
Nlag Non poteſt eſſe quin in hac vitâ
tore, M ſepiùs turberis & tenteris; quare
on · atten-

136 DE ADORATIONE

attentus tibi ſis, & cautus: licet
fortiſſimum caſtellum virtutum in
te ædificaveris; expecta tentatio-
nem, quia eſt fundatum in natur4
tuâ, cum imbecilli & caducâ infir-
mitate carnis. Quid intereſt, ſi
fortiffimi muri, & lapidea domus
ſtruatur, ſi ruinoſum fundamentum
habeat, aut in arenâ ſoluùmſſit fun-
data, quò minus timeatur de ſecu-
ritate ejus? Quid intereſt, quèd
armatus ſis, ſi in loco es lubrico,
aut veharis umbratico aut effreni &
indomito equo? Benè potes muniri
virtutibus; ſed in carne es, quæ
periculoſior eſt quàm equus præ-
ceps & indocilis, & magis Auxs
quam arena, niſi gratia Deſ te adju-
vet. Quare generalius & præſtan-
tiſſimum remedium adverſus tenta-
tionem præſervativum eſt, depo-
nere naturam, cum omnibus ſuis
appetitibus, quoad poſſis; eradi-
care à te omne tuum velle, & fieri
ſimplicem, & purum omni volun-
tatis

O1,
1

Gz

Urinit,9

ncke

nne⸗

Eünci
Reomö

Uelkris

WXY
ng les
Ijmumumn
C tenato.
min natur

enl

en
nenc ka.

nrl,u⸗
Gelabrlo,
chell
Nnmrsn
ets
ens
Enuus Hu
Dete ar⸗
PKyettr.
Arenurete⸗
mal G⸗
nhls i
H,oad
lefer
n Folun⸗
lis

INSPIRFTuI EFT VERTTATY. 137

tatis propriæ forde, ſicut ſpiritum,
qui aſtat coram Deo: unusquisque
enim tentatur à concupiſcentiàâ ſuâ.
Quando nos quærimus, inveniemus
tentationem. Qui ſe quærit, inve-
niet ſe: & quid in te invenies, qui
miſer es, niſi miſeriam, turbatio-
nem, afflictionem?

CAPUT XVII.

Quod oporteat tivere Deum, &
ſerare in illo.
Ndique laqueis inſidiatur inimi-
cus; undique pericula ſunt in
totâà vità: ſed majus omnium peri-
culum eſt ſecuritas noſtra; nam eſt
omma pericula. Quis poteſt eſſe ſe-
curus in medio hoſtium, & vicino
aut domeſtico inimico? quomodo
tu ſecurus potes eſſe, cùm tibi ipſi
adverſarius ſis, cùm caro tua hoſtis
tibi ſit, cùm totum mundum habeas
contra te, & omnes dæmones te
oderint? Si contrà unum hominem
venirent decem, ſi contra Muem
U=

138 DE ADoRATIONE

6
Ducem veniret duplo major exerci. Almnn
tus, timeret, licet fortiſſimus eſſet: wonſe
quomodo tu non formidas, cùmn
non minùs quàm mundus totus ſit
inimicus tuus, & contra te pugnet?
Debes etiam timere Deum, quia
peccaſti, & quia potes peccare.
Quæ mulier in adulterio deprehen-
ſa, ſi maritus nullum verbum ei lo-
cutus fuiſſet de veniâ, poſſet non ti-
mere? tu quoque time: nam evi-
denter ſcis peccàâſſe, & tamen nul-
lam evidentiam, nec revelationem
de remiſſione habuiſti; nec velis Hynn
habere, quia plus potidès proderit han
tibi humilis timor & ſollicitudo, munuud
quàm favor ille cœleſtis. Nam Alpin
velut hizqui timent, ſolent ſitire;
ſic ſanctus timor Dei ſitim & deſide- n
rium fervidiùs placendi, & plus ſer- Munm
viendeg Deo, excitabit. At ſi non uigen
peccaſti, vel poſt peccatum certitſ-
ſimus eſſes de veniâ aliquâ revela-
tione Dei, ne deſinas timere: non-
nulli poſt multa miracula f „&& i
-

r IN SPIRITHET VERITATE. 139

Is ſanctiſſimam vitam per multos an-
nbele nos in peenitentia,& in eremo exa-
mnis; in am, miſerabiliter peccaverunt.
unus Angelus in cœlo, Adam in Paradi-
upuenet ſo, Judas, & Saul, qui præ aliis electi
tem,A à Deo fuerunt, non fuerunt ſecuri,
Sar ſed miſerè tandem perierunt. He-
Wdr ron, poſt vitam ad ſummum perfe-
dtam, & immodicæ virtutis, poſt
Ulemmt labores, ſudores, abſtinentias, &
uen mirabilia multa (nam non niſi poſt
Gummm. tres menſes cibum herbarum ſilve-
TGA ſtrium guſtabat, contentus interim
& ſaginatus ſanctiſſimo Chriſti Cor-
pore) graviter tandem lapſus fre-
lumm quentabat tabernas, ebrietati dedi-
s N tus, & poſtmodum luxuriæ. Tu in
Gen ſin valle peccatorum es; nec te dices à
nde Deo electum eſſe, nec eſt tibi con-
viser ſcientia tam ſanctæ vitæ, ſed expe-
. AIm rientia peccatorum: quomodo non
amamt tibi formidas? quomodo non times
rt Deum? Angeli& Seraphim contre-
ermo miſcunt, cum ſint certi non poſſe
bhch, damnari, nec peccare, quia vident
polli

140 DE ADORATIONE

poſſibilem eſſe alicujus ereaturæ uet
damnationem: cur tu non tremis, wenn
cùm tua damnatio poſſibilis ſit? N
Deus plurium Sanctorum caſus
permittit, ut diſcas omnia à Deo Müin
venire, nec in noſtris meritis & di- fut,i
ligentiã poſſe ſperare ſeu præſume- ten
re, ſed ſolo in Deo. Dete, quam-
vis habeas merita ſanéti Joannis
Baptifſtæ, non eſt quid confidas;
de Deo potes, quamvis habuiſſes
ſcelera Antichriſti: & quòè plus of-
fendis & laberis, non eſt cur deſpe- o
res aut dejiciaris; ſed eò plus de Woünu
Deo ſpera, cùm minus te eſie ex- IMinnin
pertus es. Hæc eſt divina ſpes, cùm Wia
nihil homo de ſe credit: cm plus
timebit Deum, eò plus in ipſo ſpe-
rabit. Rectè dixit S. Proſper: A W
Unum profugium totum eſt Deus ipſe don
timenti. An
Quò quis etiam juſtior eſt, & quò
plus amat Deum, plus ſolet timere:
nam novit quantum meretur amari,
& coli; ut deberet homo anxièop-
tare

INSeIRTTUIFT VERITATE. 141

Gcum tare atque precari tormenta per to-
lumteng tam æternitatem, ut gratias illi age-
sſin ret pro bonitate ſuâ: quia tamen
um cn longè eſt, ob multos defectus, ab
OmNe hoc fervore, valdè timet; quia non
miisl facit, quod poteſt, & debet: ob id
tüunein tremit amittere Deum; quod eò
NRqu plus ipſi moleſtum eſt, quò magis
ulnhn dignum amore cognoſcit.
fene Nihilominus debet, in eo, qui
nitunk creavit ipſum, tam in parvis quàm
oet in magnis ſperare. Fiducia noſtra
WE inhoc plerumque peccat, quèd in
Wmhe majoribus rebus ſperat in Deo, quaſi
ninekdet in minoribus nonnihil poſſimus nos.
Gines .què in exiguis ac in maximis ſo-
e dng lum de Deo ſperare oportet, quia
ie; in nullis bonis ex nobis poſſumus a-
he:. liquid. Alii deficiunt, quia mode-
mEu;; Tata ex Deo ſperant, & non audenas
Mherare majora; vel, quia indignos
é/A his ſe putant, vel minds excellenter
litnme: de Deo, & meritis ESII cogitant.
— Quid dubitas aut deſpondes ani-
ieHν mum ad virtutem & ſanctitatem
us maxi-

142 DEADORATIONE
maximam, quaſi tuis viribus & me-

ritis fuiſſes adepturus gratiam, aut –—
Deus invidus vel avarus eſſet, vel Podana
pauper. Dei brachium, non tuæ vi- Imeh
res, te roborat ad virtutem capeſ- Wni

ſendam. Deus benevolus tibi eſt, tuln

non invidet bono tuo. Ejus privile- peis k
gii ſunt divitiæ divinæ, ut non eſſet c e

opus, quod fuiſſet Deus bonus & a. ſi
mator noſter, què eſſet liberalis:
nihil amittit cùm dat, nec minuit
ſuas facultates & cenſum: nihil de-
fraudat de ſuis rebus, potiùs addit.
Si theſauros ſimilis conditionis ha- Wn
beret aliquis homo, quantumvis M /,1
peſſimus & miſer, non negaret pe- Iuin (
tita; & quò magis avarus, fieret li- uum
beralior, & injuriam putaret non pe- hm
timagna. Quis tam malignus eſtut uim
neget lucem, licêt nunquam anteâ im-
vidiſſet petentem? quare? quia ni- Mah
hil amittit dando lumen, manendo
etiam cum integro ſuo lumine. Cur
non præſumemus ſimilem liberfali-
tatem de Patre luminum, unde om-
ne

Gn IN SPIRITIET VERITATE. 143

Min, ne datum optimum deſcendit? In-
Mm, juria divinitati fit, non ſperando de
Wela, Deo bono & Patre noſtro, quod de
mnte homine peſſimo, barbaro & ignoto,
nmenen ſpetares. Ne dubites de petitione
Gtki tud; majora promiſit Deus quàm
nüen petis. Ne diffidas de promiflione
muI Ina; incredibiliora jam fecit, quàm
Deuhng ſitquod promiſit. Regnum ſuum
Ddrles promiſit; ſed pro te ſervus eſt fa-
re Ctus: quod vives cum illo promiſit;
Gn: Ale. ſed pro te mortuus eſt: admirabi-
RWhu Hus eſt quòd Deus ſit mortuus &
Clhi, ſerviat, quàm quèòd homo vivat &
, regnet. Jam habemus pignus, quod
utenmt, eſt majus. Quare interdum non
n, fet tam confidis puré de Deo, quàm
rtme tacité præſumis de te, cùm ſperas
nimucht aliqua, ſi non ſint magna, ſi non
ln ſint omnia. Tam imbellis ex te es
ur'ùt ad exigua, quàm ad magna: at ex
mum Deo æquè validus ad utraque.
inie n QDomine, quaàm ſtulte agit, qui
enlret non te magna ſperet! nam quod
uten homini erit ſpes, eſt tibi votum &
deſide-

444 DE ADORATIONE
Conn,

deſiderium. di quis optaret, anima 6an
mea, ut faceres aliquid, & à te pe- N
teret ſæpiſſimè, & offerret auxilium il uſnn
ſuum, & proptereà ſe exponeret ad en e
diſcrimina certa vitæ ob ardorem Ghul
ſui deſiderii: ſi tu demum id velles hnn
facere, & ad id jam nihil reſtaret niſ &l di
ut ille adjuvaret, qui diu & tanto- pem
perè id exoptaverat, & negotiatus g
fuerat; nénne cum magnà certitu- Dh
dine gratiæ recipiendæ accederes ad
illum, & poſtulares auxilium, præ-
cipuè ſi ipie pollicitus prius fuiſſet?
Hic Deus eſt, cui adulaberis impor-
tunis petitionibus, & omnimod4
confidentià ejus. Ex parte ſuâ non
eſt timendum, quin te exaudiat:
qua ratione/quod vult peti, volet
negare? Expecta exaudiri, Deus ex-
pectat clamare., Solum time illum, Ghl
quia de te nunquam es ſecura, in Wt
hac vità ſeminatâ periculis. Quan- (0.
tumvis ſpiritualiter & ſanctè quis iup
vivat, non caret inſidiis: nam in eos %α
qui ſic vivunt, fortius inſurgit & ar-
det

mr IHNSPRTTHETY VERTTATEI. 14

Unt e det demon, quia inæſtimabilis eſt
ty eorum vita: fur magis vult gemmas
mumlium aut uniones ſurripere, quàm furfu-
pnerm rem. Deus verò permittit hæc peri-
ed udoe Ccala ad humilitatem noſtram; quia
mmNN cüm pretioſiſſima ſit hæc vita, vult
rkaren eſſe humillimam. Ut ſemper ab eo
Uhktum pendeamus, permittit tot modlis im-
reni Pughari: utſi nunquam ſecuros nos
nntem butemus, tutifſimt ſimus; atque ſi
Eawtma nunquam præſumamus, incolumes
Wlim r permaneamus ſperando in eo. Sic ip-
Nac Iapericula reddunt illam tutam: ſic
Ulir olum timendo Deum, nihil eſt quòd
Nmm timeas: & ſi times ſolũ Deum, melis
Hurlin Iperabis omnia de illo. Spes & timor
tend Dei, admirabiles ſunt ſocii; optimè ſe
Cri, M adjuvant: quos nunquã tu deſerere
iiDense debes, maximè te juvabunt, ſi in te ſe

minlim ad'uvent: na unus ſine altero & tibi
slenn 1 & ſibi parũ proficiet, ſæpè nocebit.
En CAPHT XVIII.
G us Quod non poſſimus non pati aliquid.
umibend Et de bono patientie
nän IUi non poteſt fugere patt,
G debet

74⁵ DrE ADoRATIONE Pun

debet quærere patientiam. Cur oce
non armamur hac potentiſſimà vir. eigtn
tute, cùm impoſſibile ſit non pati t
aliquid moleſtum in hoc ſæculo, chenſt,
Deo ita mirabiliter diſponente. Qui dAcnt
ſperat poſſe fugere moleſtias hujus tiemdt
vitæ, præſumit eludere providen- quniſ
tiam divinam: ita proviſum, ita de- dormun
eretũ eſt, propter bonum noſtrum. crid
Non poteſt Deus falli in iis quæ ſta-
tuit, nec fruſtrari in his quæ diſponit.
Nobiſcum naſcitur cauſa patiendi,
quia cum peccato ſumus nati; nec
tolletur donec extra locum peccan- 9
di ſimus. Poterat Deus ſine labore (l
ſuo, & noſtro, nos in cœlo locare ex
primo jactu, ut inquiunt, ſine amba- Gymm
gibus hujus miſeræ vitæ: poterat (aalid
câdem facilitate producere panem, Amh
quà producit ſpicam,& triticum: ſed twm
ut laboraret & pateretur aliquid Pſehn
homo, voluit necefſari efſe ex fru- Irith,
mento fieri panem: voluit ad gloria N
præcedere labores, ut nos plùs ho- finz
noraret & cumularet fuàâ liberalitz ulnl

ne

entiimi
eln
ve ſecnd⸗
Pnene,
üeſoshu
en woni
mhen i
rhovumpotr.
nizne
l grend
.
Whongeun
Denle k
abebcare:
Memm
ftr pote⸗

himnſenet

en il
. P /
cken
Egort
Meh
lbenl
e

IN SPIRITUIFT VERITATEI. 147

te, ùm velit debere illam. O magna
Dei gratia, quòd debitor noſtrĩi eſſe
velit! Qui cenſeri inter prædeſtina-
tos cupit, non recuſet pati; quod
eſt character electorum, ſi cum pa-
tientià ſit. Verè dictum eſt, miran-
dum eſſe quòd ſub pedibus damnan-
dorum omnes lapides non muten-
tur in roſas, in ſolatium eorum quæ
perpeſſuri ſunt malorum. E contra-
rio multò magis mirandum, quòd
fub pedibus ſalvandorum non ver-
tantur in ſpinas, atque à pedibus in
capita eorum inſilientes, pro pecca-
tis ilos non puniant: adeò inef-
fabilia bona breviſſimo ſuo labore
conſequentur.
Quxæ cauſa eſt, cùm copioſiſſima
ſit redemptio Chriſti, quòd abſtu-
lerit peccatum, & noluerit tollere
moleſta, quæ ex peccato naſcuntur
in hac vità, niſi quòd ſalutares ſint
xrumnæ? Quomodo aſpiraremus
ad vitam æternam, ſi hæc vita ju-
sunda eſſet, & ſine labore ullo, cùm
G 2 modè

n

14⁸ DE ADoRATIOMNE “
ndE
goiche

modò amemus illam, licèt ſit tam 4
44

plena miſeriis, & non dignè deſide-
remus beatitudiné alterius? Rectè vie
aau⸗
ſC

dlicebat elevatus & benedictus Pa- l
ter Balthaſar Alvarez, tribulationes Uenſ
eſſe pegaſos, ut ꝑroperemus in cœ. lh
lum. Quantò magis ſenſibus negan- (ll
tur ſuæ jucunditates tribulatione, l
dolore, morbo, eòù magis cogimur ad
Deum confugere, & quærere vera
bonain cœlis. Cacumen arborum,
ſi præcidantur ſurculi inferiores, ed
ſurgit ſublimiùs: oppreſſis & afflictis
ſenſibus, mens attollitur & viget. n
Poſt peccatum Adami excogitatum Mcv⸗
eſt a Deo mirabile ærumnarũ inven-
tum, divinũ & conſilium contra pec-
cata. Inventio digna Deo fuit labor
& tribulatio, ut in ĩpio corpore quaſi
extra corpus ſimus; & ſic plus ſapia-
mus, non affectâ mente ſenfui & ob-
lectationi carnis, ut patiendo non
inficiatur paſſionibus ſuis & cupidi- Mum
tatibus. Eſt artificium divinum ad (udk
ſupplendum commoditatem & præ: Mmn
roga-

Unne IN SPIRITUFT VERTTATE. 149

Nkheum togativam mortis, ne afficiamur his
den dete rebus fluxis & ſenſibilibus. Comen-
EETN datz à Philofophis patientia fuit,
Uelcus qula pati putabatur malum, quod il-
Uthlcen ka mitificat: at, quia pati optimum
emmnet eſt, ideo patientiam dico bonam;
thunes quia non refugit, ſed permanere fa-
uhtin citin eo quod eſt bonum.
Deus non eſt ignorans aut amens,
Qumr (abſit hæc blaſphemia) ſed ſuma Sa-
nmgimm Pientia eſt; dilectiſſimo tamen Fiſio
tetins& uo Unigenito elegit labores, elegit
SNR matri ipfius, elegit ſoclis Filii ſui A-
Ntmi Poſtolis, & amicis ſuis. Dicebat fer-
ninmm Yidus, & devotiſſimus Pater Chri-
mummae ſtophorus Rodericus, in ſuis ærum-
imammr nis, & doloribus nolle compatien-
Uetfutli⸗ dum, ſed gratulandum ſibi fore „&
anne, ſimul ſecum gratificandũ Deo: nam
aeln⸗ velut amici amicorum ſtringunt, &
utild Premunt dextras, usquequò dole-
nd ant in amicitiæ indicium; ſic Deus
Lapt manu ſuàâ amicos ſuos premit, & ur-
Wiuma get, quod eſt amoris ſignum. Majus
mi ſepe argumentü benevolentiæ ſunt
ren G ſuppli⸗
lohr⸗ 3 PP.

150 Dxz AbDoRATIONE

ſupplicia quam beneficia ſive dona, i
quoniã ipſa ſupplicia jam ſint majora
beneficia. Majus argumentü chari- 8
tatis eſt corruptio & punitio, quàm
indulgentia, & largitio. In extra-
neos faciliùs invenietur benefactor,
quàm correptor & reprehenſor; (m
at animadverſio ſolùm erga charos ſecinl
& domeſticos fit. Indulgentia & H. (iin
beralitas etiam ad inimicos ſe exten-
dit, caſtigatio ad filios & familiares
dumtaxat: quare certiora pignora
amoris ſunt ſupplicia hujus vitæ,
quàm beneficia fortunæ.
on ſemper in pœnam culparum
ſolum tribulationes ſunt: licèt non
eſſet culpa, ſunt bonæ; & patienter
ferto, ſive à Deo immediateè, ſive ab
hominibus affligaris: & eò plus gau-
de, quò ſine minori causâ moleſtaris.
Queémadmodum debemus gaudere
magis, ſi tribularemur à Deo, non
propter peccata noſtra: ſic magis
patientes & gaudentes debemus eſ-
ſe, cùm ab hominibus opprimiruun

☛

Un IN SPIRTTIEFT VERTTATEF. I51

frin affſigimur convitiis & injuriis, ſi cau-
nhtnin ſam nullam habent nos perſequen-
Innüchi di, ſed innocentes patimur. Quam
nin,h crucem eligeres, aut cum quo mal-
hem les mori, eum latronibus, an cum
tenehdo Chriſto in ſua cruce? Latronum cru-
Ihchenm ces merita ſua habuerunt, propter
hrpdm peccata ſua afflicti ſunt: at crux
Nületn Chriſti innocentiæ fuit; non prop-
immkan ter peccata, abſit: itaq; tibi non glo-
Gdanin riandummiſi in cruce Domini noſtri
ingnm JESLCI CHRISTI. Natura noſtra ce-
ANENN cidit, & in caſu rectitudiné ſuam per-
m. didit: oportet ut reparetur, reſti-
enmclhn tuatur, dirigatũr ue duris iſtis rebus
ine An & gravibus. Malleus durus eſt &
* gravis, ſed format vala argentea,
eirt ſit ſpecioſa quæ reddit, ac dirigit quæ
elglegn obliqua & obtuſa erant.
ImiArs Quxdam divina auctoritas tribu-
enszuee lationi ineſt, ut efficaciùs ſæpè per
,M illam ſpiret Spiritus ſanctus quàm
eng per Prophetas, & ſacras Scriptu-
Gense ras: vVerbis ſacris non rarò reſi-
ninrd ſtimus, & monitionibus ſanctorum

l

172 Dz ADokRATIONE

Patrum & Doctorum; at tribulatio. Jhlnd
nes neſcio quomodò plauſum con- thnd
cilient Deo oducnti ut ſtatim ce. Midl
damus & pareamus. Qui auchri vult lii
percuſſione alicujus reĩ, ſono manu Mecn
edito ſilentium & auditorium ſibi
conciliat; ſic Deus manu ſuà percu- eh
tiens, nos reddit ſibi attentos. Re- HMell
ſiſtit Bharao Deo, loquenti in ſervo i
ſuo Moyſe; cedebat & parebat affi- 1n
gentiin animal quovis minimo. Je-
remiæ non obtemperabat populus,
donec in captivitate reſipuit. Nemo
ſurdus eſt nec durus tribulatiom:
Dei eloquentia eſt, & cathedra Spi-
ritũs ſancti: res ſacra eſt & velut ara
& thronus Dei, licèt terribile ſit tri-
bulari. O quâm tremendus & terri-
bilis eſt locus iſte! ſed verè non eſt
hic aliud nid domus Dei, & porta
cœli; virtutum aſylum, quò fugimus Velin
à vitis, tanquam iIn facrum locum. Me
Age, anima dilecta Chriſti, ne fu- ma
Zias ribulationé üt venenum: non B
poteſt nocere; jam guſtavit ilam
IEsSIS

nr

nbeleig⸗
llmmcon.
Inkrin ce
Uncävll
bromen
Mtokimn
wmnfuer

Anrtead

mmmnmn, .
lhr popclu,

.

Pieltri

IN SPRTFTUFT VERTTATrZ. Yy5

ESIIS tuus: nihil mali habet, imò
nihil acerbi, ubi Deus eſt qui condiet
illam: quomodo amaror guttæ fel-
lis ſentiri poſſet in pelago mellis?
Has conſolatione nunquam carebo,
quidquid mihĩ Deus largiri, aut de
me facere velit, placitum illi eſſe.

Hoc ſolatium æternum habe: etſi

adhuc ſine conſolatione patiaris,
non refugias. Pudeat nos mins a-
mare Deum, quàm canes dominos
ſuos. Quamvis canis fugetur, ob-
jurgetur, cædatur, lapidetur à do-
mino; non poteſt repelli, ſed magis
accedit, ſequitur illum, & blanditur:
ita debemus ſervire, & accedere ma-
gis ad Deum, quò magis cædimur &
tribulamur; quia ſi labores defice-
rent, præcipua occaſio merendi de
eſſet, nec congruum poſſemus exhi-
bere teſtimonium, quèòd diligamus
Deum, & quòd non propter
mercedem ſolum eum
colamus.

35 , * Dr

unal⸗
öehin
urs N
lrtarme
ungeen

D
DE u
ſishtl
IN SPIRITU& VERITATE
LIBER SECUNDUsS.

Quæ ad illuſtrationẽ, & Chriſti
Domini imitationem.

CAPUT I.

De diligenti curà orandi.

ccune

——

ui, cùm ineffabilis
1s, es ſuper omnes
effabilis, non ſum
dignus ut me reſpi-
cias; quomodo vis ut tibi aſſiſtam
& alloquar? O humilis Majeſtas,
qug

IN SIRFTüuET VERITATEI. I//

quæ non dedignaris colloquia & o-
rationes hominis, imò cupis & hor-
taris, ut ſinè intermiſſione oremus!
Et tanta eſt ruſticitas humana, ut te
tuâmque converſationem faſtidiat:
erinde te amatorem animarum æ-
imat, ac hoſtem capitalem. Quid

W prihs facit infenſus homo cum ini-
mico ſuo, niſi ſermonem negare?
DII Tecum quoque, Veritas dulciſlima,
W« ſermocinari nolumus homines; quia

„„ Don amamus veritatem: nam quid
eCK aliud facerent, ſi odiſſes homines, ac
Wücen faciunt, cùm tenerrimè ames? Ut
adverſarii adverſarios non conſul-
Inl tant de rebus ſuis & periculis, etiam
mi ſapientiſſimos: ſic mortales pericli-
ndenstantes paſſim, & indigi conſilio, no-
Nlirehes Iunt àte illud petere, nec doceri, non
orliti audiendo oracula tua & doctrinam,
Ghrrann qu in oratione nos inſtruis. Homi-
mir nes irati malunt perire, quàm reme-
rrerf’ dium indigentiæ ſuæ à capitali ad-
idtm verſario poſtulent, ne illum allo-
Mctu Jquantur:; pari protervid ſunt erga
ggJ e te,

156 DE ADORATIONE

te, 6 affabiliſſima Ineffabilitas: ſe.
pè egent, affliguntur, pereunt, quia *
te non petunt auxilium, nec loquun-
tur: quod majus odii ſignum, quàm
duos degere in eâdem domo, & nol-

le umũ colloqui cũ altero? Mentitur ſ

homo, ſi Deũ diligere dicit, & intra ſe
moranté nunquam alloquitur. Ami-
citia muta non diſtinguſtur ab odio.
Deus ab æterno cogitavitte, &
tua, 6 ingrate ſpiritus: jus eſt, ut

etiam brevi ſpatio vitæ divinam pul-

chritudinem conſideremus, & acce-
damus ad eum, qui tam propinquus
nobis voluit eſſe, ut naturæ noſtræ
ſe uniret: & intra pectus noſtrum
toties venit; & ne diſcederet à no-
bis, cùm aſcendit ad Patrem, inve-
nit artificium divini ſui Sacramenti,
ut nobiſcum quoque maneret præ-
ſens. Noſtra verò impudentia & de-

ſidia invenit quoq; modum, utcùm

ad Deum venimus in loco orationis,
etiam tunc abeamus, & ſimus abſen-
tes alia cogitando, & diſtrahendo
nos:

Nwn
cunſek
Lmehe
S
ſcoot

PudI 6

n

ibn

ocen.
Pung

lnd K

elis ole
egene
ſleteretin

IN SFRTTrüuFT VERTTATE. 157

nos: tam longinqui à Deo eſſe cura-
mus, ut cùm ad nos ipſe veniat in a-
mabiliſſimo ſuo Sacramento, fugia-
mus ad vanas aliorum negotiorum
cogitationes; & accepto tanto ho-
ſpite, ſtatim exeamus foras.
Sed ſi Deum non revereris, ò ho-
mo, miſerearis ſaltem tui: amorem
orationis neceſſitas tua ſuadeat, ſi
non neceſſitat amor Dei. Totus es
homo ignorantia, totus indigentia:
ſolum in oratione ſapies & diteſces:
in oratione aperiet Deus oculos
tuos, ut ſapias; & manus, ut capias
tuæ egentiæ remedia. Æquè placent
Deo orationes noſtræ; ut placet illi
dare, quod ſummè placet, fructus
naturæ ſuæ beneficæ. Non creavit
Deus mundum ex avaritià, ut habe-
ret plura; ſed ex liberalitate, ut ha-
beret quibus daret: propter hoc
ereavit omnia, ut haberet, & quibus
& quæ daret. At quia per peccata
noſtra indigni facti irnus liberalita-
te ſuâ, fruſtrato fine Ihniverſi, gra-
C— 7 tiſſunæ

158 DE ADORATIONE

tiſſimæ ſunt Deo orationes noſtræ;
quia inſtaurant indignitatem ex pec-
cato, Exhibitâà Deo occaſione facien-
di per eas illud propter quod fecit
omnia, quod eſt benefacere : ut per-
inde quodammodò ſit Deum preca-
ri, ac ſi reſtitueretur mundus. Non
poteſt Deus abſtinere, nec ſe conti-
nere à largitione ſuâ; perpetuè eu-
bit benefacere; ideò nos exhorta-
tur, ut oremus ſine intermiſſione,
quia ſine intermiſſione cupit dare:
quomodo irritum facimus votum
Dei, & bonum noſtrum? Mendica
importunè: nam grata erit Deo hæc
importuna impudentia petendi.
Differt aliquando Deus concede-
re poſtulata, quamvis cupiat dona-
re; quia indignè petimus, aut non
dolentes de peccatis, aut in noſtris
meritis confili, aut non reverentes,
aut temporalia nimiuùm optantes,
aut ſpiritualia parum: & plerumque
talia petimus, & taliter, ut ipſa con-
ceſſio petitionis meritò aliquando

e N

nr IN SPIRTTuEFT VERFTATE. I

Lance ſit ſupplicium illius. Anne conve-
nee niens petendi modus eſſet à patre
Urſrier quodam, ſi homicida unigeniti ſui
ſect mucronem, quo confodit Kium, fe⸗
Ua. rens in manibus adhuc cruentis, à
Deumgtee. patre peteret hæreditatem filii quæ
mmn Nn major impudentia? dignus hic erat
mn ut auferrentur conceſſa, non ut da-
rentur nova. Hoc faciunt ſœæpè ho-
mines, culpas non horrentes, aut
impœnitentes. Peccata ſunt, quæ
occiderunt Chriſtum: oportet pu-
ros & mundos accedere ad oratio-
nem, inſuper nullis propriis præſu-
mentes meritis, ſed propriam indi-
gnitatem agnoſcentes ornare nos
manck Veſtibus fratris noſtri EstI, ex aſtu-
nutdn tiâ jacob, quèò accipiamus benedi-
Gionem à Deo. Induamus nos me-
ritis ESII, quæ noſtra ſunt: nam illa
nobis commodavit, non quèd nos
ums formaliter juſtos & gratos Deo fa-
umne ciant, ſed quia ſunt cauſa noſtræ ſan-
tccr⸗ Rificationis. Ita ornati appareamus
Uumd in oratione per Unigenitum ſum
Ers

160 Pz ADORATIONE

precantes Deum, quod negare non e

W
poteſt: tunc non tibi, ſed Chriſto pe- V
tis, & Chriſto fit gratia. Si,quæ tu
concedis arter petenti in nomine
Chriſti, Chriſto putas concedere, idé
faciet Pater æternus. Si tu moveris,
quando per Chriſtum aliquando pe-
titur; quantoò promptiùs Deus mo-
vebitur ac eleëmoſynam: añe minus
mifericors eſt Deus, quàm tu miſer?
Sæpé tamen non ſuades Patri,
etiamſi alleges merita Filuũ; quia tibi
non ſuadent merita ipſa & dolores
Chriſti. Ut orator perſuadeat, di-
cunt, debere eſſe perſuaſum. Queri
de Deo non potes, ſi non concedat
tibi gratias, quas petis ob paſſionem
Fifü: cùm tu ob illius mortem non
velis deponere culpas & defectus
uotidianos, quomodo vis inclinare
Natris voluntatem ad te, ob ſangui-
nem Filii fui, ſi ob eundem ſangui-
nem nondum relinquere vis tuam
totam voluntatem? Si irreverenter
petis, cur te putas exaudiendum eſ-
ſe,

Anprenen
llon.
curt
NNmnne
Ceketeſcde

4
f⸗

Annoretk

neſerente!
Goims

INSPIRFTUIET VERFTATE. 161
ſe, ipsâ petitione dignum fupplicio?
Homines volunt non tantùm urba-
nè ſed humiliter rogari: & tu Deum
præſumis exorare elatus, immode-
ſtus, diſtraétus? Diſce à Chriſto orare
in horto, proſtratus in terrâ, & velut
tremens totus, ſanguineum ſudo-
rem fundens. Si te ſecum ſepararet,
ut ſimul cum illo orares coram Pa-
tre æterno, ſpirituum Hierarchiis
ſtupentibus, ac Ordinibus comitan-
tibus Angelum illum, qui ipſum E-
SIIM confortavit, etiàmne tunc
dormire velles, ut tres Apoſtoli,
quos ſemotos reliquit; aut interim
cogitares de ridiculis rebus tempo-
ralibus, videns tam novum ango-
rem Chriſti pro peccatis tuis, & at-
tonitam rewerentiam Angelorum?
Qui pro peccatis propriis eum la-
crymis oraturus es, cur cogitationi-
bus Iudicris delectaris? Quantà chili-
gentiâ advocatus orat corà homine
pro causà alieni capitis? tune ſis de-
lEs coram Deo pro CAhnſülbes tuis.
on-

162 DEz ADORATIONE

Conſidera quoque quæ poſtules:
quis pater petenti filio ſcorpionem

aut lapidem, non daret potiùs ovum

aut panem? Quid quereris de Deo,
ſi dum temporalia petis, quæ ſunt
venena quibus te occidas, & adver-
sùs Deum inſanias, concedat ſpiri-
tualia? Furioſo petenti gladiũ ſuum
proprium, ut noceat alii, non licet
dare: quantò minùs, ſi ut læderet ip-
ſum concedenté? quomodo Deum
tam ſceleſtum aut ſtultum putas, ut
tibi petentiquæ non ſunt tua, velis
arma à Deo dari, ut te & Deum ip-
ſum offendas? Diſce iterùm à Chri-
ſto orare. Non fiat, Veritas ama-
baliſſima & amantiſſima, ſieut ego
volo, ſed ſicut tu: fiat voluntas tua
in omnibus: tu ſcis quæ mihi expe-
diant. Ipſa quoque bona ſpiritualia
interdum differuntur, quia nondum
debitàâà æſtimatione petimus; nec pa-
ri ardore & deſiderio appetuntur,
quo temporalia quæruntur. Ferè

indignè petit, qui remiſsè petit ma-

gna:

he

i
1

9
ſuneen
ororen
enen 4
Deunne
ſotali
ler

Wn

IN SPIRTTUI EF VERTTATE. 163

a: vult Deus dignè peti, quæ di-
gna ſunt à Deo obtineri; & ips4 di-
latione deſideria noſtra aſcendit, &
digniores nos facit. Putant homines
Deum trahere quali quali honore in
vota ſua futilia, & quibusvis obſe-
quiis adulari, & velut puerum cre-
pundſs delinire. Ideò oportet ut
non ſemper ſe facilem reddat Deus;
e, ſed dignè dare dona digna ſuâ manu,
umbi aut præveniendo omnes preces no-
unsu ſtras, aut, ſi expectat illas, exſpectan-
Iumh do dignas. Nam cùm ultrèò non vult
Wehem, largiri munera, ſed obſecratus; non
eni facit ob defectum liberalitatis, ſed
Cin ex deſiderio noſtri profectus. Ideò
nins decet expectare juſtas preces & di-
Ltoluntzs u Rea deſideria, nec contemptibilem
Enfiene facere gratiam, dando ei qui illam
Eul jam contemnit, dum tepidé cupit;
mimrn quæ enim ægriùs conſequimur, non
umn Vilis pretii putamus, & ſpes produ-
eme, Cta gratiorem fructum facit. Ple-
n E rumque petitiones noſtras Deus
etm Commutat in alias gratias magis oe-
zu: cultas

464 DE ADORATIONE

nem commodiorem: nam ſi modò

daret fortaſſe ſuperbiremus, aut in.

grati citiùs eſſemus.
Oportet quoque orare pro aliis:
ui pro alio precatur, priùs partici-
pat & libat ipſe gratiam: qui alium
oleô perungere vult, priâs manum
ſuam ungit. Sed mendicitatis quoq;
tuæ ſemper ſis memor: velut Laza-
rus, à Deo, & Sanéctis, & Angelis
eleëmoſynam petas, cupiens ſatiari
de micis Bonorum cœleſtium. Va-
gare & luſtra velut per vieos ordi-
nes Angelorum, & choros Sancto-
rum; & ubique ſtipem gratiæ men-
dica; præcipuè à beatiſſimâà Virgine
MariAâ, cui magnum conceſſum eſt
jus diſpenſandi illam; quæ velut ma-
ter familias in domo Dei, miſericor-
diæ claves habet. Clama, oſtende
ulcera tua, nudſtatem & egeſtatem.
Eudeat te, aliquem mendicum re-
medium ſuæ neceſſitatis temporalis
poſtulaſſe ardentiùs, quàm tu reme-

n

N
Wuae
4

NemD
n
Vaß
nan

Nanme

IN SpIRTTü FT VERATE. 16 5

ve
tuſn dium ſpiritualis indigentiæ poſtulas;
n e omnium mendicor um affectus tu
nduh ſolus velis habere erga exiguũ gra-
„ tliæ gradum. Majort⸗ affectu debet
hnnis deſiderari auxilium minimæ neceſſi-
n catis ſpiritualis, quàm remedium
diln ommiun temporalium, ſi in te uno
eſſent. Erubeſce quòd indigi cala-
mitatem tecum ſentiant, & Rumili-
ter opem depoſcant cum Plachiy Wwis;
& tu ſiccus ſis, gaudens in tantà ino-
dià ſpiritus, & graviſſimis neceſſita-
tibus. Humflia te, ut faciunt men-
dici, animos concllia, ,Expecta pati-
enter, & importunè inſta; ; & fere
impudenter moleſta precibus Deu,
N ut propter importunſtatem ſaltem
untfin extorqueas eleéëmoſynam.

Eerlrtm CAPIT II.

Od non eyorteat intermitti Kudium
orationis.

( uantè pretiofior eſt anima
quàm corpus, tantè magis 0-
portet curare orationem, quàm c;
ters

166 Dr ADORATIONE Hdun

tera corporalia commoda. Quan- dr
tus apparatus neceſſarius eſt, con. hmmn
ſervando vitam/ & ſalutem corpora- ninckel
lem, in domo, lecto, veſtitu, victu E n
quotidiano? multò plus neceſſarium
erit vitæ & ſaluti animæ, quæ plures Wlllen
& majores inimicos habet, quàm ſentin.
corpus. Corpus habet inclementias oolern
cœli & famem: anima habet adver- Wrnnt
ſarios etiam ipſos inimicos corporis, t
inſuper ipſas commoditates eorpo-=
ris, ipſum prætereà corpus: deinde Gün
mundum totum, & in Errum cum eaumtmn
omni militiâ ſuâ; imò interdum ip- unmnn
ſos favores Dei, & virtutes ſuas, ſi Unmen
neſciat illis uti, & cùm humilitate nd-/
ſervare, Adverſüûs hæc omnia uni-
cum auxilium habet & refugium o-
rationis, quomodo poterit contem- GEuinn
ni aut intermitti aliquando, cùm ((hunl
corpus plura arma adverſùs paucio- Imning
res & minores adverſarios habens, Mag,
ferè totum diem in ſui curâ velit im- I
pendi, & nunquam ſui ſtudium in- in
termitti. Plerique quia ſe vident fir- Giiſt
m05

nr IN SPRITUu EFT VERTTATZ. 167

t u mos & conſtantes in propoſito ſan-
nudt,n cto, non putant detrimentum inter-
Unepon mittere exercitium orationis ob ali-
en quam occupationem laudabilem.
lgreceleenr Caveant, caveant, ne decipiantur:
nquim fortaſſe deficient, etiamſi ſe fortes
G ſentiant. Qui robuſtum ſe videret,
Mhime ſrnollet comedere, ut interim magis
ninkieme laboraret, absq; dubio tandem de-
iniranmm ficeret, & ſe imbecillem experiretur:
itescone⸗ ita/qui ſe conſtantem ſentit in obſe-
EN quio divino, ſiut exerceat plura o-
Gemme pera exteriora, etiam pia, detrahat
nein tempus orationi, demum tabeſcet,
Unis & ſe imbecillem cxperietur. Nun-
Anhunlu quam eſt prætermittenda oratio;
Mromne i nunquam prætermittitur vi-
Crngum tus corporalis; & ſi aliquando in-
Getoner termittitur, reſtauratur bpoſtmodũ.
— Si quis ut multum laboraret, per tri-
hel duum, aut quatriduum nollet ſom-
a num Qapere, brevi inſaniret: opus
eſt quinque horas, vel plures quie-
Item capere ſingulis. Animæ quies
biem oratio eſt: plerique inſaniunt ſanctis
10 Propo-

168 DrE ADORATIONE

propoſitis remiſſis, quia ad eam ſetò
accedunt. .
Sit oratio, quæ eſt victus & re. iisr
quies animæ, quieta tranquilla:
nam cibum corrumpendum, qui fi- Gen
mul nobiſcum futurus eſt cibus ver- Imm
mium, gquieti,& ſedentes ſumimus. j
Commodum orationis non eſt tan-
tùm horæ,& temporis cum Deo be-
nè exacti, ſed totius diei. Modicum
fermenti totam maſſam corrumpit;
modicum orationis totum diem
condiet & ſervabit. Non tanti refert
oratio pro eo ſpatio temporis quo
oramus, quòd non perdamus illud, un
& præclarè conſumamus;: maximi g
refert pro toto die, ne integrũ per.
damus. Ex brevi pendet utilitas lon-
gi temporis: ſi totum diem vis lu-
crari, unam ſaltem horam, poſtquam
expergiſcas, impende in oratione.
Poſt debitam & ferventem oratio-
nem obverſantur ſanctæ illuſtratio
nes, inter ipſas occupationes diei.
Ex magno ſonitu jam Transadte 2d. Einiun
UE

N INSPIRTTUET VERITATE. 1I69

Aenkj huc reſtant tinnitus quidam; & ex
.Adliurnis actionibus manent in ſom-
& nis veſtigia quædâ, & repetitiones:
HNI e quiete orationis refunduntur
n, dll inter diurna negotia imagines quæ-
kcbux dam, & cogitationes miſcentur di-
SWumimn vinæ: qui conſpicit ſolem fiæo obtu-
nt tu, deinde in omnibus, quæ videt,
nbe repræſentatur ei ſpecies ſolis. Juvat
i in etlam oratio, etſi ſatis cognoſcas,
GN quæ ad officia juſta requirantur, ut
m en fortids tibi hæreant. Ipſæ veritates,
ue prudentiâ, experientià, doctrinâ &
Enpek Kdionc acquiſitæ, penetrant magis
zümd in oratione, cùm de alto veniunt:
nGen magis juvantur arva, cuùm de cœlo,
rente quam cùm & fonte & rivo rigantur:
Tltah lapis quantò de eminentiori ruit,
n Ml fortius cadit, & tundit terram. Eadé
AEum veritas de cœlo lapſa, plùs penetrat
en & tundit corda, fervorem & devo-
ont tionem magis excitat. Inclinationes
Guo noſtræ pravæ, ſunt quæ nos à virtu-
sS G tis tramite abducunt: orationis be-
Gon neficium hocimpedimentum tollit,
H generat

178 DE ADORATIONE

generat per devotionem inclinatio- (voren!
nes ad bonum, & eſt fomes quidam rmud
bene operandi, prævertens peccati Ooldt
fomitem. Sed quid commendo uti. Nwed
litates orationis? ſfufficiat mihi, 6 wn
Veritas divina, quòôd in oratione tmnt
humaniſſima oſtendaris, & benig. mndt
niſſima mihi fias: ibi te retegis, ibi chim
te amplector, & tecum in hoc labo-
rum tumultu quieſco. In oratione,
velut in throno tuo, manifeſtaris
Veritas clariſſima caliganti ſpiritwui
meo, ne ſit in eo dolus.
Oportet quoque prolixiùs orare,
dum per valetudinem & ætatem l-
cet, ut compenſemus tempus Egri
tudinis, cùm non poſſimus: & ſem
per reputandum eſt, parum oraſſe
Elevatiſſimus & zelator Dei pater
Didacus Martinius usq; ad quatuor
mille acus amoris Dei quotidie fa-
ciebat, cum ſumma diligentia & ra-
tione; ſuâsque rationes ſeorſim ha-
bebat, ut ſatisfaceret pro tempore
extremi morbi, ſi fortè tunc non
poſſet

IN SPIRFTUET VERTTATE. I71.

t⸗ poſſet vacare Deo ut deſiderabat:
n præterea decé horas quotidie cum
Deo ſuo ex otio agebat. Devotus
. Pater Michaél Soſa, cùm ſenium &
tenmiacrimonia dolorum intenſorum ul-
Anunn timæ & prolixæ ægritudinis inter-
Ei rumperent ſtudium orationis „Co-
hortabatur fratres noſtros, & de ſe
querebatur, dicens: IlIlciſcimini, ul-
ciſcimini fratres in conatu orandi,
dum per vigorem & valetudiné po-
teſtis, reſtaurando futuras naturæ
injurias, cùm orare cupietis, nec
anni, nec morbi concedent. Doleo
nune non poſſe orare, cùm velim;
en doleo non orâſſe, cùm potui. Sic

e

t ſe accuſabat ille, qui adeò occupa-
morile verat animum in Deo orationis ſtu-
dio, ut raptus extra ſe incederet:
ud abluturus manus, ſæpids fricabat il-
las ſiccas clauſo orificiò fonticuli, &
ipſe putabat madefferi; poſteà ter-
gebat linteò quaſi lotæ eſſent: non-
ANGEnunquam exceſſu ſpiritũs rapiebatur
Gmeuſque ad octo horas; & ad ſe rever-

hron

Sehwtck
ſ6nenium
cidachn

DE ADORATIONE

ſus, dumtaxat quadrantem horæ
exiſtimabat. O pudor, & torpor
noſter! cùm plus egeamus oratio-
ne, ſtatim fatigamur; & longum pu.
tamus exiguum tempus quod cůùm
Deo impendimus, ſive potſus lucra-
mur: at cùm perditur confabulatio-
nibus hominum, breve arbitramur:
&, ſi tamdiu duramus in oratione,
quamdiu ſæculares in uno convivio,
imium exiſtimamus?
CAPLIIT III.
Quàm eßtcax ſit Chriſti gratia & favor.
U inam quis ſemel nôſſet & ex-
plicaret, quod geſtit mens in-
telligere, & nondum valet! O quan-
tum in corde meo molior percipere,
& non ſatis concipere poſſum! Da
mihi, Veritas æterna, ut claris ocu- m
lis intelligam aliquid, quod in Chri- blunh
ſto habeo, & imenſas, quæ in EstI
mihi ſervantur, divitias. Neſcimus,
neſcimus, ò mortales, quantùm in imfi
Chriſte poſſidemus. Fratres Joſeph unn

affli Ge .

IN SPIRITUI ET VERTTATE. 173

uin affligebantur fame, quia neſciebant,
Eum fratrem fuum regnare in Ægypto:
Gr,. duid affligimur homines? frater no-
ſter regnat in cœlo. Peccatores,
mendici, miſeri, afflicti lætamini;
n quia ille frater veſter, qui vos plus
N quaàm omnes alii homines diligit, qui
m ſolus fidelis vobis manet, gratiſſimꝰ
Deo eſt, locupletiſſimus eſt, Deus
mmie eſt, afflictus pro vobis fuit. Gratu-
or, gratulor peccatoribus; quia
Ohriſtus eſt perfectiſſima ſatisfactio
II divinæ Juſtitiæ, omni ſpe & præcd
tiæ, be & prædà
ſuà de vobis illam fruſtrans, ſine do-
a. lo ullo, & cum magno jure. Chri-
ſtus eſt folatiũ divinæ Mifericordiæ,
Ocum &opulentia clementiæ Dei. Gratu-
e lor mendicis, gratulor miſeris, gratu-
lor afflictis; quia frater veſter aman-
tiſſimus eſt, qui diſtribuit divitias di-
Vinas pro Hibitâ ſuo, qui concedit
beatitudinem, qui gaudia vera lar-
gitur: non extraneum vobis, non
Angelum, ſed fratrem ipſum veſtrũ
Deus conſtituit Dominum domus

ſuæ. H 3 Chri⸗

174 DE ADORATIONE

Chriſtus fideliſſimus amicus no. .
ſter eſt: nam cùm non poteramus
(quoniam nudi & miſeri fueramus) Moe
comparere ante Regem; ad hocjut Mlni
impetraremus miſericordiam, ipſe anocnn
nobis dedit pretioſiſſimam purpurz, un
ſuo Sanguine tinctam, gratiam ſus dh
paſſione meritam & nobis inhæren. Woll
tem, ut coram Rege Deo & Patre
ſuo non tantùm non indignè, ſed ho-
noratiſſimè appareremus. lpſe fa
melicos nos alit ſuo corpore, ipſe ſi-
tibundos nos recreat ſuo Sanguine:
ipſe locupletiſſimos nos fecit, do-
nans theſauros meritorum ſuorum.
Si vis ſcire, quàm ſint tua merita
Chriſti, ut poſſis per illa impetrare
gratiam, & offerre Deo, ut milſeri-
cordlà tecum utatur; inde collige,
quòd ſua reputaverit Chriſtus pec-
cata tua. Verba delictorum meo-
rum, in perſona innocentiſſimi JEstI u
dicitur. Non tamen proinde pute-
mus, ita eſſe noſtra merĩta Chriſti, ut
non habeamus opus mereri an B
W

IN SIRTTUIET VERFTATE. 17 5

ſed deſides/& ignavos ſalvandos eſ-
ſe: nam non fuit mortuus ESIIS, ut
negligetes eſſemus, ſed ut fer vidi &
ardentes in obſequio divino. Quem-
N admodum Chriſti anima non dam-
naretur propter peccata tua, niſi fe-
ciſlet ipſe aliquod peccatum, quod
un impoſſibile fuit: ita nec tu ſalvabe-
Dolh ris propter ſola merita Chriſti, niſi
etiam facias bona opera, & habeas
e gratiam in te inhærentem; quod ta-
men etiam eſt per ipſum Chriſtum.
Dedit igitur nobis merita ſua, ut illlis
tanquam propriis uteremur ad pla-
Im eandum Deum; quemadmodum ip-
Nſe peccata noſtra ùt propria accepit
ad ſatisfaciendum, eâque velut pro-
pria luxit, doluit, & ſatisfecit pro il-
IiS. Non ſimpliciter opera mera de-
dit, ſed cum dignitate ſua, ut facta à
Perſona divina: ut ſicut ipſe peccata
noſtra ſuprà ſe accepit tanquam fa-
Ga à viliſſimis & ſer vis creaturis; ſic
unos ejus merita habeamus noſtra, uùt
Htadaa Filio Dei æ quali Patri.
4 H4 Iwi⸗=

176 DE ADORATIONE

Imitemur Chriſtum, quomodo
accepit cupas noſtras, & ùt proprias
habuit; ut ſciamus uti meritis ejus,
& t propria habere. Æſtima/pec-
catontua Chriſti merĩta, & ſic conf-
dentiſſimè pete; hoc erit petere in
nomine Chriſti. Multò magis ad hoc
proſunt merita Chriſti data nobis,
quàm ſi nos ea opera feciſſemus, &
crucifixi eſſemus pro gloria Dei:
nam tunc non eſſent opera Dei, ſed
hominis peccatoris. Vide quantùm
debes Chriſto, qui tua peccata ſuſ-
cepit, & ſua donavit merita; qui tan-
ta mala à te abſtulit, & tanta bona
eſt largitus. Duæ ſunt iſtæ obliga-
tiones infinitæ, ex quibus hanc ſatis-
factionem à te cupit: ut quemad-
modum ipfe ſatisfecit pro peccatis
tuis, ac ſi ipſe patrâſſet; ſic tu non ali-
ter offeras Deo merita Chriſti, ac
cures luerari illis gratiam & merita
tua, quàm ſi tu feciſſes.
O ESII ſuaviſſime, utinam nôf-

ſem quantum comodum & utilitas i

no bis

e,a. ..
1Wocrc.

eidergein
Naabe

45 AH
lequnm
neenl
. 4

1 1
ertugen

4 lelith⸗
Utennt.

4
unt
Kuriirr
Mls

IN SPIRITU ET VERITATE. 177
nobis miſeris fuiſti, & es! Horrenda

monſtra eramus; jam per te ſumus

gratifſimum ſpectaculum Deo: in
Hmo& fundo inferni eramus; jam
ſumus in ſinu, non dicamAbrahæ
Patris gentium, fed Dei, Patris tui:
ingutture draconis tartarei eramus;
jam per te ſumus in corde Dei: in-
digni eramus divinis oculis; jam ſu-

mus digni amplexibus: ſervi dam-

nancdh in ergaſtulo tartari eramus;
jam per te erimus Reges coronati in
cœlo. Quis novit, quò præcipitati
fuimus, & quò nos exaltâſti? Satis
eſſet contenta miſeria noſtra, ſtex-
traxiſſes nos ab inferno; ſed non mi-
ſericordia tua, niſi elevaſſes ſupra
cœlos, & tot Angelos: nimium fe-
clſſes, cùm nos eramus dejecti in
miſeriam irreparabilem, & deſpera-
tam omninò ut impoſſibile eſſet no-
bis remedium, ſi impetràſſes à Patreæ
ſuſpenſionem iræ; ſed tu impetraàſti
veniam: nimium feciſſes, ſi impe-
trâſſes veniam ſed inſuper conciliâ-
H 5 ſt

178 DE ADORATIONE
ſii benevolentiam, amorẽ & gratiam
ejus: nimium & ſtupendum feciſſes,
ſi impetrſſes ſolàm benevolentiam
ejus; ſed impetrkti etiam munera In
& dona: nimium,& admirandum fe-
ciſſes, ſi impetrſſes minimũ munus
Dei; ſed impetrâſti nobis regnum &
ipſam hæreditatem tuam: nimium
feciſſes, ſi impetrâſſes hoc ſemel; ſed
impetràſti ut infinities nobis dare-
tur, ſi toties perdidiſſemus, dum po-
ſteà ad te pœnitentes confugere-
mus: denique quidquid Dei eſt, no⸗
bis impetrſti; & dignatus fuiſti ad-
mittere nos pridem foœtidiſſimos &
abominabiles, ut tecum cohæredes
eſlemus. Vide homo, unde Chri-
ſtus te eripuit, & quò te introduxit.
Si alium hominem tu fortuitò ſine
eonſilio tuo & ſtudio liberares, non
a morte, ſed velmoleſtià qualibet,
quas gratias exſpectares abillo? Fe-
ræ ob levia beneficia gratæ ſunt: a-
trociſſimus leo ob unam ſpinam e
rutam & pede ſervavit gratiam poſt in
multum

IN SPIRITTüFT VERITATE. 179

multum tempus, & rependit: cur
immenſa Chriſti beneficia deterioris
conditionis ſunt facta nobis, quàm
quæ fiunt feris; & non potius ſtupe-
mus, & præ gratitudine deficimus?
Sed fortaſſe obligatus nobis erat
Chriſtus, aut facilé fuit & ſine
ſumptu ſuo, quod fecit? Imè ini-
micieramus: negotium fuit deſpe-
ratum & difficilimum: ſumptus
non minoris ſtetit, quàm pretio lui
Sanguinis & vitæ.
O Charitas Dei immenſa, quanta
pro odibilibus hominibus feciſti?
cùm eramus in ſalute impoſſibili, &
non habebamus conſifium, excogi-
taſti, miſericordiſſime Deus, reme-
dium, conſiſium, ac machinam ſtu-
pendæ miſericordiæ; & cùm nobis
impoſſibilis eſſet executio poſt in-
ventum remedium unicum, ipſe vo-
Iuiſti exequi. Sed quale remedium?
Quis captivus auderet optare, ne-
dum petere, quèòd Rex ſuus, ut ipſe
lberaretur, fieret pro illo captivus ?
Hé Tibi

180 DrE ADORXTIONE

Tibi, JEStI mi, placuit pro nobis
plus exequi, quàm nos auderemus

ſperare aut optare. Tu Rex gloriæ

factus pro nobis vinctus, reus; imo
& damnatus, & mortuus pro nobis
inimicis tuis, qui crimine læœſæ Maje-
ſtatis te offendimus. Mirandum fo-
ret, ſi Imperator ſupremus viſſtaret
in carcere malefactorem aliquem
ruſticum: quid ſi proditorem fuum:
quid ſi ob iſſum relinqueret thronũ

ſecen.
N

ſuum, & mutatâ veſte maneret loco

illius in carcere, ut foras ejiceret
malefactorem? Tu feciſti hoc, a-
mantiſſime FSI. Nunquam fatis
celebratur gloria illius, qui pro ami-
co ſe ſubſtituit in vinculis, ut eum li-
beraret; & illius ſervi, qui pro KRege
ſe objecit hoſti, & morti; & illius
patris, qui pro filio dedit unum ocu-
lum. Sed non mirum, ſi amicus pro
amico, ſi ſervus pro Rege, ſi pater
pro filio chariſſimo id fecerint. At
meus ESIIS quantò plus fecit pro

me, non amico ſuo, ſed inimico; non iihm

Rege

Gerenn⸗
Ner Dle.,
er Norle

Alck⸗

lewzird

IHN SPIRITI ET VERTTATE. I81

Rege ſuo, fed vili mancipio diaboli;
non filio ſuo, ſed perditionis? Si di-
miſiſſet ſcelus meum, fatis eſſet; ſed
reliquit ſolium ſuum, amiſit vitam,
& inſuper tranſtulit in me regnum
fuum. Si ſolúm opprobrium & in-
famiam peccatimei abrogàâſſet, im-
menſa clementia eſſet, licêt pœnam
non indulgeret; ſed & indulſit pœ-
nam, & cumulavit gaudio & gloria.
Fortaſséne fabula hæc, an fides in-
fallibilis? ſi veritas: quomodò tan-
tàùm narramus hæc ore, & corde
non afficimur erga perſonam Chri-
ſti, qui ſuum cor nobis tribuit, & in-
clinavit, & inclinat in nos cor Dei?
O quàm gratiſſimus JEsIS nobis
debet eſſe, per quem grati Deo ſu-
mus! quàm amatus nobis, per quem
à Deo amamur!
Conſidera, quantis bonis in Chri-
ſto frueris: absque dubio Deus non
ferret nos, nec toleraâſſet impuden-
tiam noſtram, niſt Chriſtus medius
eſſet: ipſe nos deformes coram Deo
H7 comit

182 DE ADORATIONE

comit & venuſtat: ipſe pauperr?.
mos nos & nudos, ut ante Deum
comparere non poſſemus , induit
gratiâ, exornavit veſtibus ſuis, &
donavit meritis, ut comparere vale-
amus. Quantà gratitudine fuit affe-
Stus Chriſtus er ga Martinum, quia
dimidium pallii dedit flli? Jactabat,
& quaſi præſumebat ESIIS coram
Angelis cum fruſto illo lacero: &
nos ſumus Chrilto ingrati, qui pur-
puram, S& divinam veſtem ded't no-
bis nudis, indigis, leproſis, non quð
tegerethorrorem lepræ ſolim, ſed
radicitùs auferret morbum horrifi-
cum, & velut in Jordane lotos, ut
Naaman pulchros nos veréê faceret
& ſanos: nec æſtimarnus veſtem &
gratiam, & merita ſua, propter quæ
nos tolerat Pater, nos reſpicit, &,
quod ſummum eſt, nos amat. O
mortales ingrati! quomodo non e-
vellitur cor veſtrum poſt Chriſtum,
qui eſt theſaurus noſter, & divitiæ,
& pulchritudo? Sine Ulo deformes
ſu mus,

INSPIRTTUIET VERTTATE. I18 ¾

ſumus, & inviſibiles coram Deo, per
illum pulchri & viſibiles. .
Perinde ſe habet Deus erga genus
humanum & Chriſtum, ut oculus
4
ergà objectum ſuum, quod eſt colo-
res & lux. Sine luce omnes colores
inviſibiles ſunt, nulla eſt pulchritu-
do; ipſa ſolàùm revelans colores ve-
nuſtate donat: ſic Chriſtus lumen ad
revelationé Gentium, facit, ut Deus
reſpiciat homines, viſibiles jam, &
gratos illi, qui pridem in tenebris, &
in umbrâ mortis jacebamus. Lumen
eſt primum & maximè viſibile, valdè
conſentaneum ſanis oculis: per il-
lud reliqua videntur, & ſoluùm vi-
dentur, quatenus participant illud:
nam cum luce, aut in luce, aut per
lucem colores videntur: in colore
lux, cum oculo lux, per medium aë-
rem lux eſt. Ita Chriſtus eſt quòd
oculis divinis primum & maximé vi-
ſibile eſt, magis gratum, & acceptum
viſui Patris; cæteri homines ſolum
quatenus participant Chriſtum. Per
ipſum,

184 DE ADORATIONE

ipſum, & cum ipſo, & in ipſo viden-
tur: ipſe reddit nos aptos, & dignos
reſpectione divinâ. Tota gloria, &
gratia colorum, lux eſt, lucis bene-
ficium eſt: tota gloria, honor, gra-
tia hominum, Chriſtus eſt, Chriſti
beneficium eſt. Vide, quomodò ja-
cent pretioſiſſimæ & pulcherrimæ
res noctu; perinde ſunt ac ſi non ef-
ſent: ſta fublimes naturæ, fubtilia
ingenia, ſine Chriſto in tenebris ſunt,
nihil ſunt. Quid tu gloriaris, riſiin
Chriſto? Sine luce pulchra & defor-
mia æqualia ſunt, perinde ac ſi non
fuiſſent: ſine gratiâ Chriſti, perinde
eſt ſublime & acre ingenium, ac rude
& hebes; reliquæ naturæ, artis, &
diligentiæ dotes, tantundem ſunt ac
Rinihil efſlent. Cœlum quoq; & Sol
beneficus eſt per lucem duntaxat,
per quam omnia operatur: ſic Deus
olùm per Chriſtum beneficia ſua
præſtat. Cœlum non admittit alam
qualitatem ſimplicem ex noſtris niſt
lucem: ita neque in cœlum aſcendet
hbmo,

IN SPIRITUET VERITATE. I8 5

homo, niſi in quem Chriſtus ſplen-
deat; neque oratio benè admitte-
tur, in quà Chriſtus non ſonet.
O Eeth lux hominmum, Ius vera
quæ llluminas omnem hominem ve-
nientem in hunc mundum, illumina
me, ut reſplciat me Pater tuus: qui
ſiin me aliquid tui viderit, non po-
terit me reſicere; ſt à me nomen
tuum audierit, non poterit me non
exaudire. O vis gratiæ Unigeniti
Chriſti, per quam tot grati & gnati
Deo ſunt! Ubi Chriſtus eſt, aut ſo-
nat, Huc miſericordia advolat; ibi
miſericordia eſt. O efficax vox per
Chriſtum, quâ delinimus Patrem&
urgemus! Quomodô obſequia Fllüä
Unigeniti, obedientiſſimi, ſanctifſi-
mi, officioſſſſimi, amantiſſimi, non
commo vebunt tenerrimè ipſum Ge-
nitorem, præſertim cùm ab Illo ſolo
ſe videat amari pro gnitate divinâ,

„ *

inter tot injurias hominum? Nomen
Flli, ſine ullo obſequio gratum eſt
ende etlam ſceleſtifſſimis & avaris homini-
NNe , bus::

186 DE ADORATIONE

bus: quid erit titulus Filii, & tot ſer. a
vitia ftacta, Deo beneficentiſſimo
etiam erga inimicos, & ingratos?
Qui conſiderat officia Chriſti erga
Patrem, omnia præmia plusquiâm
debita judicabit illi. Amiſit Pater
mundum per peccatum hominis;
ſed tam officioſus fuit Fillus, ut re-
cuperaret illum & reſtitueret Pa-
renti ſuo: Anne parvum eſt hoc ob-
ſequium? Omnes homines, & innu-
meri Angeli, rebelles & inobedien-
tes erant adverſus Patrem; ipſe Fi-
lius voluit reſarcire omnem contu-
maciam, & docere obedlientiam,
etiam cum diſpendio vitæ ſuæ: om-
nes mortales contemnebant Pa-
trem; Filius voluit honorare pro
omnibus: tot denique ſervos reſti-
tuit Patri, tot adoratores lucratus,
tot amatores, tot laudatores; c&ε;=
lum vacuum replevit habitatoribus:
Anne ſunt exigua hæc officia? Sed
quali affectu, quali ſedulitate, quali
amore, quali dignitate ? Infinita hæc
uit,

IN SPRFTruI EFT VERITATE. 187

fuit, & talis, ut non reſtet Patri po-
tentia nec ſcientia, quò poſſit præ-
miis ſuperare obſequia Filii.
Si igitur Deus tam beneficus eſt,
ut peccatoribus ultrò benefaciat; ſi
tam juſtus, ut juſtis ultra merita ſa-
tisfaciat; & extra ſe fiat, ut liberalis
omnibus ſit, nullo expectato titulo
juſto benefaclendi; Anne cum ſolo
Filio iniquus erit, & non attendet ti-
tulum cujus nomine convenitur, &
hactenus victa eſt liberalitas divina?
Quid faciet, cùm videat ſe non poſſe
ſuperare merita Fili; ſed omnia
præmia, quæ Filio dedit, & homini-
bus reſpectu Fili, minora eſſe infini-
e, quàm officia Fili ipſius? An Deus,
qui cum peccatoribus fuit liberalis,
cum Filio erit injuſtus? an negabit
dare quod ille petit, aut per illum
petimus; ſi quidem non poteſt illum
nimis præmiari, nec hactenus ſatis
remuneravit? Si Deus magnificus
eſtultrà expectationem, cùm ſcili-
cet judicant homines non debere
gra-

188 DE ADORATIONE

gratiam fieri, ſed potius ſupplicium;
aànne miſer & avarus erit, cum ho-
mines judicabunt, debere non tan-
tùm gratiam dari, ſed velut debitum
reddi? Si aliis benefecit Deus prop-
ter ſervos mĩſellos, quia non iniquè
ſervierunt; quid faciet propter Fi-
lium unigenitum, in cujus obſequio
ſolo benè aeplenè fuper omnes ſibi
complacuit? Si tanti æſtimat Deus
homines, ut jactet, Propter ſervum
meum jacob, & Iſraël electũ meum,
& propter David ſervum meum,
cùm indulgentià uſurus erat; anne
depretiabit dilectum Filium obſe-
quentiſſimum, & durus erit, & im-
miſericors illi, in quo gratificavit
nos? Ohomines, ſecuri, & ſecurif-
ſimi petamus per Chriſtum: acceda-
mus cum fiduciâà ad thromim gratiæ
ejus; quia quibusvis donis, quæ pe-
timus, ſemper debitor manebit
Deus: & quoniam ſemper manere
debitorem non excuſat, nunquam
manere ingratus aut iniquus Kuk⸗
2

IN SeIRITUIET VERITATE. 199

ſed dabit ſemper quæ petimus; ſi-
quidem nunquam dabit, nec dedit
omnia, quæ meretur Filius. Ecce,
ecce, jam video Sole ipſo clariùs,
E impoſſibile eſſe, ut quidquid per
unnt Chriſtum petatur, negetur à Deo;
emmuk ſipetitio, ut par eſt, flat: nam ſæpè
videmur petere, ſed fortaſſé tam
tepidè & ſtultè, ut perinde ſit ac illu-
dere. At qui verè petit in nomine
Chriſti, non tantùm precaturDeum,
alinmn ſed jam quaſi adjurat, & exigit.
NnINe Ohriſtus eſt objectum & voluptas
me d omnium ſenſuum divinorum: nihil
honeſtum videt Deus, niſi per Chri-
ſtum: nihil conſonum audit, niſi per
Chriſtum: nihil fragrans & ſuave il-
li, niſi bonus odor Chriſti: mihil in-
ungit miſericordiàâ ſuâ & ſanat, niſt
medio oleo nominis Chriſti: nihil
denique placitum guſtat Pater, niſi
in Chriſti paſſione & felle oondiatur
& dulceſcat. Quidquid ſentit, per
Chriſtum omnia ſentit grata, ita re-
ſpiciendo nos per Chriſtum: quia
Chriſto

190 DE ADORATIONEZ
Chriſto ſimiles ſumus, grati ſumus:

ut qui videt per vitrum viride, reli-
qua videt viridia & jucundiora viſui,
licet anteà moleſta eſſent: ille color
omnium gratior oculis, temperat
moleſtiam. O quomodo horrorem
& fœtorem noſtrum non toleraret
Deus, niſi per Chriſtum! O quoties
non ferret nos Deus, etiam poſt gra-
tiam ſemel ſuſceptam, quam amitte-
re merebamur ob ingratitudinem &
torporem, & plures culpas veniales,
niſi recordaretur Chriſti, qui ſuſten-
tat nos, & ſupplet defectus noſtros!
Ille unus eſt Patri ſolatium omnium
noſtrúm impudentiæ & ingratitudi-
nis. Jam periiſſet mundus millies,
niſi per Chriſtum ſuſtineretur, qui
ſacrificiõ quotidiano infinitè placen-
te Patri ſuſtentat orbem, & homines
impudentiſſimos. Objicit ſe Chri-
ſtus Patri: qui, dum noſtra per Fi-
lium reſpicit, horror noſtri minus
provocat; ut qui in ſpeculo canem
mortuum aſpicit, fœtorem inde non
perci-

IN SeIhTTü FT VERITATE. 191

percipit: nociva per vitrum con-
ſpecta, non lædunt oculos. Pari
modo ſe habet Deus, ut Imperator
ile, qui ingenti ſmaragdô in ſpeculi
modum referente viſa, conſpiciebat
tetra & inhumana, pugnas gladiato-
rum, flagitia & cædes, qud horro-
rem minùs cauſarent ex placiditate
petræ. Sic Deum minus exacerbant
Hagitia noſtra, ſi Chriſtus repræſen-
tet ea. Chriſtus lapis eſt, & pretio-
ſiſſinus ſinaragdus: nihil gratius eſt
Viſui, quàm ille lapis, qui lætitiam
cauſare conſpectus dicitur, & colo-
rem ſuum gratiſſimum non in ſe ſo-
lum retinet, ſed profundit, & tingit
circumfluum aerem, vacuum alio-
qui colore: ſta Chriſtus lætitia cau-
ſat Deo, & in nos vacuos meritis re-
fundit ſua; ut imbutig gratia ejus &
Viriditate ſpei, in illo confidamus,
gratos Defore. Omnia bona &
gratiæ noſtræ ſunt exundantia, &
velut ſuperflua, & fimbriæ merito-
rum Chriſti.
CA-

192 DE ADORATIONE
CAPLLT. IV.

Quantum oporteat devotb afftci erga beg.
tiſſimam Mariam V'irginem.
Ianta eſt miſeria & malitia no.
ſtra, ut cùm immenſa fuerit
miſericordia, & bonitas Dei, opus
etiam fuerit juvari induſtriis & arti-
fclis divinis! Mirum artificium fuit
ad ſatisfaciendum divinæ juſtitie,

ipſa Veritas incarnata Chriſtus. Ar
quia & hoc inſtrumentum miſeri-
cordiæ etiam oportebat, ut Judex
foret; providit amor Dei erga ipſum

Chriſtum, aliud organum puræ mi-
ſericordiæ, ſacratiſſimam Matrem
ſuam, pro quo debemus gratias age-
re inter alia beneficia immenſa divi-
næ bonitatis. Quid fuiſſemus, ſinon
fuiſſet miſericordiſſima MARIA?
cujus precibus, quamvis malignitas
& inverecundia noſtra, quàâà ſemper
erga Deum impudentes ſumus, di-
gna ſit perpetuo flagello, ſuſpendi-
tur tamen manus Dei irata, & flagrũ
commutatur in donum: Chriſtire-
verentia

Un IN SPIRTFT VIRFTATE. 19 ¾

verentia erga ſuam Matrem, plus
poteſt, quam noſtra irreverentia er-
ga ipfum. Si Chriſtus pro inimicis
uis, & iis ipſis qui crucifigendo au-
ferebant illi vitam, obtulit vitam ſu-
am; quid non faciet pro Matre ſua
amantiſſima, à qua accepit vitam?
Si Deus pro Creaturis, quibus dedit
elle, tot tantâque ultrò & ſine preci-
bus ullis fecit; quid faciet pro illa, à
qua accepit ſubſtantiam, & eſſe ho-
minem; maximè deprecante & ur-
gente interceſſionibus ſuis, & velut
imperante ex jure materno? Bonis
filis preces matris pro imperio ſunt:
quis melior filius, quàm Chriſtus?
quæ melior Mater, quàm MARIA?
quæ obligatio major, quàm hujus
optimi ffſii erga optimam ſuam Ma-
trem? Non eſt obligatio Chriſti, ùt
unt obligationes aliorum filiorum
ergà parentes; ſed eſt ſimilis obliga-
tioni creaturarum erga Deum. Non
gu tantùm eſt obligatio naturalis, quæ
e. inter genitum & genitorem interce-
I dit,

194 Dfr ADORATIONE Cunn

dit, (quamvis & hæc etiam major in ſcri
Chriſto ſit, cùm non ſit diviſa inter i
duos, ſicut reliqui filii patri⸗ & matri
debent ſuum eſſe; nam à ſola matre .
accepit naturam humanz, Cùm nul-
lum patrem juxta hanc naturam ha- .
buerit, ideò q; integrè uni matri de.
bet eſſe hominem) ſed etiam eſt ob-
ligatio moralis.
Filii debent reverentiam patribus,
etiamſi noluerint generare filiumil-
lum, ſed quemlibet allũ: imò etiam-
ſi inviti genuerint, & neminem vo-
luerint procreare; nihilominus tan-
ta eſt hæ c obligatio naturæ, ut ipſi j
Barbari & Ethnici dicerent ,reveré. .
dos eſſe patres ut Deos ſecundos, &
quæ iis debentur, eſſe impoſſibile
ſolvi. O JESII, cujus doctrina ex-
ceſſit omnem captum philoſophiæ,
cujus exemplur m præceſſit humanã
omnem opinionem; ſi Ethnici hæc
docuerunt de honorand lis parenti-
bus, quid facies honorando Matrem
tuam, Fili Dei? IIla fuit Gentilium
obſervan-

IN SPIRFTW ET VERITATEF. 19 5

Iobſervantia; qualis erit perfectio
tua, 6 JESLUI? Qu ſuperædificaſti
Knti virtutibus antiquis, & addidiſti præ-
e ceptis priſtinis; qui in amoris lege
adjeciſti inimicorum amorem, & in
caſtitatis præcepto etiam concupiſ-
centia vetitam dixiſti: ſic in præcep-
to venerationis patrum excelluiſti
reverendo matrem; in qua præter
debitum naturæ, debes aliud debi-
tum voluntatis. Alii parentes non
Thabent electionem generandi filiũ,
ſed habuit mater tua ſanctiſſima:
quæ non tantùm te genuit, ſed vo-
luit te tantùm generare, & non aliũ
fllum. Voluntas ejus exſpectata
.fuit & deſiderataa Deo Patre & An-
gelis; ideo, quia debes voluntatem
Matri tuæ, rependis illam, nihil ejus
voluntati negando. Majorem obli-
gationem agnoſcis erga matrem,
quàm eſt aliorum filiorum erga pa-
rentes; & ſimilem illi obligationi,
guam habent creaturæ erga Deum,
habes erga matrem tuam. Hoc eſt
12 ſum-

=

1
196 Dfr ADORATIONE on.

P
ſummum debitum creationis, quèòd nin
non ſolùm Deus creaverit nos, ſed üddt
ſelegerit nos, & voluerit creare po- nl
tius quàm alios, quos reliquit in re- liin
rum poſſibilium maſsâ, & ſuo nihilo.
O ſtupenda excellentia MARIE,
cùm ſimilem obligationem habeat
illi Deus, ac habent creaturæ Deo;
quæ eſt infinita! Tum, ſicut ab eſſe
ad non eſſe eſt diſtantia infinita; ita
obligatio ejus qui accipit eſſe & na-
turam, infinitè ſuperat alias obliga-
tiones ex beneficiis aliis comunibus,
quæ ſupponunt ſubſtantiam & vitã.
Si in illos qui infinitè tibi debent,
amande Deus, liberaliſſimus es, &
erga eos qui te offendunt indulgen-
tiſſimus; quomodoô avarus aut cru-
delis eris erga Matré tuâ, cui ſoli pro-
pter divitias miſericordiæ & bonita-
tis tuæ debes, & tali modoô debes?
quomodo negabis gratiam aliquam,
ubi agnoſcis debitum tantum? Om-
nia meritò vis dare per illam, quæ ti-
bi dedit vitam humanam: nam ſicut

IN SPIRITU ET VERITATE. 197

EE de dono vitæ nullis bonis filii poſſunt
uctisfacere Patribus, quia eſt funda-
meren mentum omnium donorum; & om-
Briniht. nes actiones & dona filiorum viden-
luimih tur propria parentum, quia principi-
enkIN um illis dederunt; ſic nihil negare
Mh vis illi, quæ tibi dedit eſſe hominem:
il ut dando cuncta per matrem, videa-
ris dare omnia matri; prætereà co-
geres nos venerari illam neceſſarièò,
dm per illam ſit neceſsè impetrare
r cunctaàte: & quia accepiſti ab illa
Reſſe naturale, hoc eſt, humanam na-
turam; vis ut per illam accipiamus
nos eſſe ſupernaturale, & gratiam:
ut ita filios MAREfaciendo nos ſu-
pernaturaliter ſatisfacias pro filiati-
one tua humana naturali.
Verum eſt quòd omnia ſint à Deo,
& hoc ipſum quòd debeat Deus Ma-
tri ſuæ, eſt beneficium Dei: ſed ur
reverà penſemus, quanta faciet pro
beatifſima Virgine, nihil intereſt:
nam hic eſt ritus & mos divinus, ita

ſe habere erga beneficia fua, perinde
13 ac

198 DE ADORATIONE

ac ſi nullam partem habuiĩſſet Deus om
in meritis noſtris, licêt orta ſint ex e.
jus gratia; ſed codemmod remu. v
nerat, ac ſt àa nobis ſolùm eſſent. X.
què integrum gloriæ prosmium da. u!
bit operibus bonis, ac ſi ea ipſa bona
opera non fuiſſent munera ſua; nec
ullà gratia nos adjuviſſet, ſed cx pro-
priis Wiribus illiſe drrſfemas,5 digni-
tatem illam ad gloriam ex nobis ha-
buiſlemus. Eodem modê reſponde-
bit officlis Matris ſuæ, ac ſi nullum
beneficium Dei eſſet in a; ſed per-
inde ac ſi omninò accepi iſſet ipſe eſ⸗
ſentiam, naturam, vitam ab ea, in-
dependéter ab ullo! beneficio, & gra-
tià divina, qu præventa, præjuta, &
Ppræelecta fuit ad hoc admirandum
opus divinæ conceptionis.
Si hoc modo obligatum ſe agnoſ-
cit & habet Chriſtus, fortaſſe Vola-
bit præceptũ de honorandis paren-
tibus, an potids coagmentatâ men-
ſurâ curabit ſatisfacere? Si obligatio
quam habent in parentes alii Tn ue
tanta

Gnco

IN SPIRTTUFET VERITATE. 199

tanta eſt, ut Phi loſophie dicerent im-
poſſibile eſſe ſolvi; cùm Chriſtus
Hajoremn obligationem agnoſcat
poſſi biléne erit, ut non velit gr atiffi⸗
lan 2 Si Deus alia obſequia homi-
num minuta remunerat in gloria ul-
tra merita; hoc debitum matris
uod eſt ultr: a gratiam & remmunera-
tionem, non negliget omnibus mo-
dis compenlare & ſatisfacere. Quis
dubitat, Chriſti gratitudinem erga
Matrem, excedere omnem amorem
& gratitudinem hominum? Siigitur
putdrunt Ethnici, non poſſe filios
cunctis òfficiis eſſe ſatis gratos erga
genitores; amittétne Ghriſtus 0C-
caſionem gratiæ? Planè tam gratus
erga parentem optimam eſt, ut non
contentus reverentià, quà lam co-
luit in vita obſequiis ſuis operatio-
num infinitarum & theandricarum,
quibus illam honoravit ſubditus illi,
voluerit omnes nos révereri geni-
tricem ſuam, quaſi coadjuvando ip-
ſum ad venerandum, & Roönorandi
14 illam.

200 DE ADORATIONE

illam. Sic voluit nos omnes ejus ft. te
lios eſſe, ut pro ſehonorarcmust
amaremus àt matrem: nam ſicut
obligatio fuĩt matri, ſatisfactionem
& gr. ratificationem voluit eſſe filiorũ.
Quam filiationem dedicavit in cru-
ce pendens, cùm omnes ſuos illi tra-
didit in perfona dilecti Diſcipuli, di-
cens: Ecce filius tuus. Scilicet cùm
morſturus erat, quaſi ſolùm optaret
vitam, ut Matri obſequeretur; vo-
luit vicarium obedientiæ & curæ fi-
Hialis in oanne, & obſervantiæ in re-
liquis fidelibus relinquere, ſiquidem
mortem evitare non expediebat: ut
hoc pactò & redimeret nos morien-
do, & gratus eſſet Matri relinquendo
vicarios exhibendæ venerationis,
quaſi ipſe non ſe fateretur ſatisfeciĩſſe
matri pro deſiderio ſuo. Ibi ad pedẽé
crucis accepit nos MARIA in filios:
ibi peperit nos, non ex utero, ſed ex
cor ide; z nam eſt pretioſius membru,
„G& eflicacior fillatio: non enim om-
nis filius uteri amatur, at filius cor-
dis

-. HN SPIRITI ET VERFTATE. 201

tHAH dis nequit non amari. Ibi nos cum
en Chriſto parturät cüm dolorlbus,
„quos non eſt paſſa in partu carnali.
onvenienter eo tempore accepit
nuos in filios, cùm tota compaſſionis
affectu erga Filium plena erat, util-
m lum in nos transferret, & ſervaret
ad excellentiam miſericordiæ ſuæ:
quaſi commendàâflet ESIIS Matri,
quod dixit mulieribus: Nolite flere
ſuper me, ſed ſuper filios veſtros. I-
deò crucifixus, plenus doloribus &
cruciatibus, velut in alios remittens
compaſſionem ſui, dixit Matri lacry-
manti: Mulier ecce filius tuus: ecce
filius tuus eſt quisq; fidelis & Diſci-
pulus meus; noli tà cõpati & flere ſu-
per me, quaàm ſuper iſtos filios tuos,
quos tibi comendo, miſeros homi-
nes & peccatores. Sciebat Chriſtus,
maſus objectum miſericordiæ eſſe
miſeriam peccati, quàm quodcunq;
corporale tormentum: nam plus
doluit anima Chriſticompatlens in
culpis noſtris, quàm corpus ejus pa-
I5 tiens

202 DE ADORATIONEY

Gens in pœnis ſuis. Ideò voluit ut
transferret Mater compaſſionem &
miſericordiam ad noſtros defectus,
culpas, miſerias animæ, ut nos inillis
præcipuè adjuvaret. Et quia Chriſt“
patiendo beneêmeritus fuit de Juſti-
tia divinâ, ſuperabundanter illi ſa-
tisfaciendo, proptereà dignus ut ei
committeretur hoc attributum/&
eſſet judex hominum, ut prædixit
David: Deus judicium tuum Regi da,
& juſtitiam iuam filio Regis: Mater
Chriſti, compatiendo & miſereſcen-
do Chriſti, benemeruit quoq; com-
paſſionis & miſericordiæ attribu-
tum, quod illi eſt commiſſum; ut
dicere poſſimus: Deus, miſericor-
diam tuam Reginæ dediſti, & pieta-
tem tuam matri Regis: ideò nulla
gratia & miſericordia Dei ad nos
pervenit, niſt per MARIAM. Jam
hinc, pientiſſſna mater, te accipio
in mea; & iſtud primum pignus ac-
cipiam tuæ pietatis, ut imiteris fi-
lium tuum primogenitum: quinon
tantum

HNSFPIRTTUET VERITATEI. 20 ⅞

tantòm te dedit Joanni, ſed Joan-
nem etiam dedit tibi: ita me des
Deo, ſiquidem Deum dediſti nobis.
Igitur cùm noſtra miſeria nullum
habeat remedium niſi Dei miſericor-
diam, & diſpenſatio ejus ſit penes
MARIAM, cui filius nihil negat, &
illa plena ſit miſeratione; quid pi-
greſcimus in officiis & pietate erga
illam? Quatuor de cauſis debemus
officioſi eſſe in obſequio erga Virgi-
nem. Una eſt utilitas & neceſſitas
interceſſionis ejus: nam ſine nego-
tiatione & petitione Virginis nihil
deſcendit de cœlo. Plus quàm ab E-
l dependebat pluvia cœli, ex MA-
RIA=pendet gratia. Altera eſt vo-
luntas Chriſti, qui vult Matrem ſuam
coli nobis, ipsique adulamur Chri-
ſto Domino cultu ſuæ Genitricis,
nam ad omne quodilli debemus de-
legat Matrem ſuam creditricem. Si
ea quæ facimus pauperibus, accepta
ipfe habet, eòsque Vicarios deſigna-
vit obligationis quam habemus;
16 quantò

, lßli

204 DEz ADORATIONE
quantò magis grata habebit, quæ
præſtantur Matri, cujus ſe debito-
tem agnoſcit ille cui omnia debent.
Tertia cauſa eſt, excellentia ſan- 1
Rtiſſimæ Virginis: cujus cultus licet
nullius nobis neceſſitatis eſſet, nec
tam explicatæ voluntatis Filii ſui E- En
SI, propter præſtantiâ ſuam ſumo- je
perê deberemus affici ergaillam. Ip- M
ſa eſt honos totius creaturæ, maxi-
mè generis noſtri: & ſecunda poſt
Deum, cui conceſſum eſt ut habeat
illud privilegium, quoò Deus ſolùm
propter infinitatem ſuæ naturæ frui-
tur, ut ſit parens & virgo ſimul, & ul
parens Dei. Deus eſt pater, & virgo
ſimul: Maria eſt etiam Mater & Vir-
go. Quemadmod Chriſtus ſecun-
dùm divinitatem genitus eſt eaſtiſſi-
mẽè in ſplendoribusSanctorum à Vir-
gine Patre ſine Matre; ita ſecundùm
humanitaté genitus eſt caſtiſſimè à
Virgine Matre ſine Patre in ſplendo-
ribus ſanctitatum ſuper omnes San-
ctos. O geminum miraculum, quòd aumd
Virgo

IN SPIRT ET VERITATE. 20 5

virgo pariat, & quòd pariat Deum!
Sed quid debebat parere virgo, niſt
Deum? Gratia, & natura ſorores
ſunt, & ambæ ſapiunt manum ejus-
dem artificis: ideò ſimilem quan-
dam methodum ſuorum operum
ſervant. Quemadmodum in com-
pendium collegit Deus in Adamo &
Evà univerſam naturam, poſtquàm
cuncta creâſſet; atque in homine
ſunt omnes naturarum,& vitarum
gradus eminentiori modo quàm in
ipſis naturis, Cœlis, plantis & anima-
libus, ut unus homo plus valeat
quàm univerſus orbis, & ſit alter
mundus, eique omnia ſerviant, &
propter illum ſint omnia: ita quo-
niam non eſt negligentior & minùs
curioſus artifex Deus in rebus gra-
tiæ, in unum quoque redegit in no-
vo Adam & Evâ univerſam gratiam
datam & dandam hominibus & An-
gelis. UnAque in MARIA ſunt om-
nia genera charifmatum & donorũ
ſupernaturalium & gratiarum gra-
17 dus

206 DE ADORATIONE

1
1ſen r 2

dus eminentiori modé, quàâm in
cunctis reliquis Hierarchiis ſpirituũ
beatorum, & ordinibus Sanétorum, &
t ea ſola pluſqu am æ qquivaleat uni⸗ 4 ENo,
verſorum ſanctitati. Non eſt ſoldm Ie
Pietas iſtud exiſtimare, ſed ratio; & 1
ſatis jam conſtat ex revelatione de 0
nedicti Patris Martini Gutierrez &
Martyris Chriſti, quem vidit ſancta
Tereſia in cœlo cum inſigni marty-
rii quòd in carcere obiiſſet ab hære-
Nticis vinctus & vexatus. Huic ſervo
ſuo gratias egit ipſa Virgo MARIA,
quòd hujuſinodt defenderit ſuam
ſanctitatem. MARIÆ enim ſervi-
unt, & colunt tamquam Reginam
omniur m ipſa beata Seraphim, & cæ-
teri Angeli ac Beati; veluti bruta 4-—
nimalia parebant Ac damoin ſtatu na-
turæ non Corruptæ. Homo eminen-
tior brutis creatus fuit; Maria ſub.
limior Seraphinis & Angelicis men
ibus glorificata, exc ellens beatos
ſpiritus, ut Adam pecora campi, &
irrationalia, IIla ſola duplo maj'or uln
Vide⸗

IN SPIRITI ET VERTTATE. 207

videtur eſſe apud Deum & æſtima-
lion quàm totus mundus: in quem
etſi indulgentiſſimus fuerit, deſcen-
dendo de cœlo Filius Dei pro ejus ſa-
lute; mhilominas ut acciperet Spi-
ritum ſanctum, opus fuit recipi prius
Chriſtum in cœlum: at Beata Maria
& Hlium Dei in ſe ſuſcepit, & ſimul
Spiritum ſanct in ſe ſupervenienté.
Itaque duobus titulis audiuntur
preces MARIXE à Chriſto, & ob re-
verentiam debitam Matri, & ob e-
minentlam ſancéctitatis ejus & merkta

ſingularia: exauditur enim pro ſua,
& Fllii ſui reverentia & dignitate;
pro reverentia maternitatis, & pro
dignitate ſanctitatis: & nos per illam

audimur: cujus interceſſio non ſo-
dm utilis, ſed neceſſaria eſt nobis.
Ad MARIAM igitur in cunctis afffi-
ionibus confugias, velut filius pla-
gis ab extraneo cæſus ad matrem ac-
cùrrit: novit illa portare & ſuſtine-
re mundum fſuis precibus, nec grave
onus tu illi putes adjici.
Quar-⸗

208 DE ADORATIONE

Quarta cauſa poteſt eſſe velut af. j ſen
finitas & neceſſitudo quædam cum ien 0
B. MARIA, non tantùm ſecundàm wvIS

ſpiritum & myſtica ſolùm, ſed realis
ſecundùm corpus etiam & naturam.
Nullus enim homo propinquior eſt
affinitate alteri, quàm eſt tibi con-
juncta B. Virgo. Qui corpus Chriſti
ſuſcipit in Euchariſtia, unione quâ-
dam reali fit una caro cum Chriſto;
ut non ſit unio alia & conjunctio tâ
propinqua & ſimilis inter homines,
etiam inter virum & uxorem: quare
etiam debes te putare affinem Matri
ipſius Chriſti, & reputare habere
eandé carnem. Major item eſt con-
junctio phyſica, & realis inter Deum
& te, quàm inter te & patrem tuum:
qualis ergo erit affinitas, quam con-
trahis cum Matre ipſius Dei? Quæ
major unio creata & realis poteſt eſ-
ſe, quàm eſt inter Verbum Divinum
& ſacratiſſimam humanitatem Chri-
ſti, acceptam ex viſeeribus ſanctiſſi-
mæ Virginis? & quæ unio conſan-
gui⸗

IN SPIRITUET VERTTATE. 209

initatis poteſt eſſe major, quam
fuit inter Chriſtum & Mariam? Igi-
tur affinitas, & conjunctio ſecundum

naturam noſtram, quaàm habemus

honmms

Wen In

eeum
Umenduns

cum beatiſſima Virgine, excedit af-
ſinitates hominum. Si homines ſolo
titulò conſanguinitatis & propinqui-
tatis ſe juvant, & ad ſeè invicem ac-
currunt pro auxilio; cur non acce-
demus ad MARIAM, cum qua ha-
bemus neceſſitudinem maximam?
(Aeid dicam de conjunctione &
quaſt cognatione ſpiritual, quam
cum MARIA contraximus? Is per
quem accepiſti gratiam Baptiſmi,
aut aſtitit tibi & ſuſcepit in illo Sa-
cramento, cognatus tuus fit, illum-
que teneris venerarl ut patré: quan-
tam reverentiam, proximitatem, &
flliationem contrahemus cum Vir-
gine, per quam toties gratlam fuſci-
pimus, quæ toties ſuis precibus pe-
perit nos Deo, & in lucem & in veri-
tatem vitæ ſpiritualis edidit?
Agnoſco te Matrem meã, Ma-
ter

210 DE ADoRATIONE

ter Dei & Mater gratiæ & miſericor-
diæ, obſecromne obliviſcaris nominis

tuĩ, de quo tu ipſa gloriaris. Mater

gratiæ & miſericordiæ diceris: ſed

hunc titulum quid tibi dedit niſt no- Ij

ſtra miſeria, quia tuà miſeratione &
gratià egemus? Quare, quia ego mi-
ſerrimus omni ſum, majus jus præ-
ſumo habere in tua materna viſcera.
Dignitas tua ex mea dignitate acci-
dit, ſanctitas tua ex meis peccatis:
ideo præſumo, primum locum me
habere in tua miſericordia, quia pri-
mus, & maximus omnium peccator
fum, & plus miſer. Mater Dei, te fe-
cerunt peccata hominum; & pecca-
ta mea ſolùm ſufficerent, ut te face-
rent Matrem miſericordiæ: ne pro-
jicias me à te & protectione tua, ſub
cujus pallio proteguntur omnes Re-
ligioſi noſtræ Socletatis; ut mirabtili
viſione vidit devotiſſimus tuus filius
P. Martinus Gutierrez. Quem enim
debet magis recipere miſericordia,
quàm magis miſellum? Kccordac 3
quò

d

N

G,,
A

Ccmth

IN SPIRTIET VERITATE. 211

qudd hunc honorificum titulum, de
quo, poſt titulum Matris Dei & Vir-
ginis, ſuper cæteros gloriarls, ego
ſolus poſiim ſuſtentare ob innumera
mea peccata. Spero, Mater, in miſe-
ricordia tua ego miſerrimus: nam
potius cœlum & terra peribunt,
quàm tua deficlet miſeratio & gratia
Es, qui verê & ſerièò implorant favo-
rem tuum, & ſervituiſunt. Admit-
te me inter illos, ut cum exultatione
& lacrymis in te colendàâ occuper:
at quia tepiditas mea frigidum & ſic-
cum, ut qui ſim totus terreſtris, me
teneat; invideo fervorem tuis de-
votis: vellémque, ut faciebat devo-
tiſſimus P. Joannes Trexus, ſacella
tua ore meò verrere, & lacrymis ri-
gare. Ad hoc faciendum aliquot
milHaria pedibus ibat ille fervidus
Pater & filius devotus Virginis.
CAPII V.
Quod imitari Chriſtum debemus, & de
§S. cordis ſui dolore, & palſtone.
Uomodo poteſt homo cogita-
r6

212 DE ADORATIONE

re de aliquo guſtu, qui pro hominis
guſtu recordatur afſiicti EsII? Una
gutta ſanguinis ſufficiebat redem-
ptioni noſtræ: quomodo totus pro
nobis fuſus, & immenſitas dolorum,
laborum, opprobriorum, non ſuffi ·
cit exemplo? ànne vanè & incaſsùm
tot, tantâque paſſus eſt Filius Dei,
cùm minima oratio ejus plus quàm
abundaret & ſatis faciendũ pro mille
mundis, & obtinenduũ univerſis gra-
tiam? Sed adhuc non ſufficit tantus
exceſſus cruciatuum, ut unus ego
imiter illum. Chriſtus enim paſſus
eſt pro nobis, nobis relinquens ex-
emplum. Non minoris ſteterunt
Deo minimæ noſtræ voluntates,
quàm noſtra pecèata gravia facta.
O ſi conſiderarem opera tua hæc,
Domine; quomodo expaverem?
Mirabilia opera tua, utinam anima
mea cognoſceret nimis! mirabilia
prodigia quæ poſuiſti ſuper terram,
mirabilia teſtimonia amoris tui, &
ingratitudinis & duritiæ meæ! Iti=
nam

INSPIRFTI FTY VERITATE. 213

nam fieret cor meum tanquam cera
liqueſcens, & ponerem te ut ſigna-
culum ſuper illud, ut nullum vitæ
Whujus guſtum admitterem, ſed imi-
tarer dolores,& afflictiones tuas!
Ponam ùt ſignaculum ſuper cor meũ
ilud cor mœſtum amantiſſimi EstI,
quod perpetuò crucifix fuit: ſic in
memoria habebo, & tabeſcet inme
anima mea. Quid efficacius ad ex-
tinguendũ omnẽ voluntatis guſtum,
cn recordatio ESI guſtantis fel,
& totius paſſionis ejus? Tam effi-
cax ejus conſideratio, ut ipſum Chri-
ſtum fecerit tædere & pavere, & ſu-
dare guttas ſanguinis. Quid effica-
cius, ne patiamur guſtũ, quàm com-
pati dolenti ESU? Non ſine cauſa,
hi qui fideliter Chriſto aſtiterunt in
Calvariæ monte, & compaſſi ſunt,
non ſunt poſtea paſſi martyrium in
exitu ſuo, cùm reliqui Apoſtoli, &
alii Diſcipuli, àtyrrannis ſint occiſi.
Nam beatiſſima Virgo Mater Es,
S. Joannes Evangeliſta, & Magdale-
na,

214 DkE ADORATIONE

na, non fuerunt per martyrium ſub-
lati: dolor, major omni morte, &

omni cruciatu, excruciavit illos ſolaà

compaſſione, & ſuffecit pro morte
martyrii. Compatiamur igitur E-
SII, & patiamur libenter.
JESIIS eſt via, veritas, & vita.
Quam viam volumus habere ad ve-
r beatam vitam, niſi vitam EstI,
quæ tota fuit mors continua, & cru-
cifixio perpetua? Sufficeret, ut nos
æternè haberet ESsIUS dolentes &
compatientes, atq; omnem guſtum
noſtrum abominantes, ob eam quaâ
paſſus eſt in ultimâ nocte & die vltæ
ſuæ omnium membrorum crucia-
tionem, in quo à plantà pedis usque
ad verticem capitis non fuit ſanitas.
Lingua, qaum non attigerant carni-
fices, ne ſine tormento maneret, vi-
detur non minùs torta quàm alia
omnia membra: ſiquidem de nullo
artuum ſuorum dolore conqueſtus
eſt patientiſſimus ESUS, niſi de ſiti;
ut monſtraret etiam ea membra,
quæ

IN SPIRTTUET VERTTATEI. 215

uæ videbantur immunia, excrucia-
tahabuiſſe. Neque magnitudine do-
loris inſenſibilia & ſtupida fiebant,
ſed omnia valida, vivida, vegeta ad
patiendum ſervavit; ideò expiratu-
rus clamavit voce magnà: in quo
etiam oſtendit fervorem nunquam
deſcientem, quo negotium noſtrum
egit in tam acerbis cruciatibus; &
humilitatem, quâ excepit mortem
inclinatione ſui capitis; atque ſum-
mam reverentiam, quâ adimplevit
arduum Patris præceptum.
Plus tamen debent nos commo-
vere, quæ paſſus eſt per totam vitam
in uno membro, ſanctiſſimo ſuo cor-
de: cujus dolor immenſus fuit àpri-
mo inſtanti ſuæ conceptionis, & du-
ravit quàm diu vixit. Cor eſt, quod
primò excruciatum fuit, & quod ul-
timòè. Tantò magis doluit cor ejus,
quantò omnium reliquorum mem-
drorum intolerabiles dolores in uno
ilo paſſus eſt, quod eſt omnibus
membris delicatius. Non minor af-
flictio

216 DE ADORATIONE

ictio latuit in corde ESII ab dllo in. 4
ſtanti, quàm habuit in horto, cùm geii
ſudavit ſanguinem per omnia mem-
bra. Quemadmodum illic ex vivid j
apprehenſione dolorum & cCrucia-
ruum paſſionis ſuæ inſolito, & terri-
bili modo afſlictus fuit: ſic etiam æ-
què intensèé apprehendit eoſdem
dolorés in utero amantiſſimæ ma-
tris. Cognitio enim Chriſti non fuit nn
imperfecta, eé maximè tempore
cùm negotium noſtræ redemptlonis
acceptavit; & propoſita fuit Ulius
intellectui, ſine ullà diſſimulatione,
omnis difficultas toleranda & vin- wyon-
cenda. Apprehendit ibi intenſiſſimè nldeß
ſuam paſſionem, labores innumeros
ſuæ vitæ, opprobria & contemptus:
ita afflixit illum ab eo tempore hæc
cognitio ſuæ paſſionis, & plus fortaſ-
ſe quàm in horto, ſi inæqualitas fuit: ien
nam in Gethſemani erupit exteriùs
ſenſus doloris, diffususque fuit per egi
omnes artus, ut communicatus in Kitnt
toto corpore angor, minor remane- nne
ret

Non

3

W

NH SFRITUIFET VrRITATEI. 217

l ret in corde: at in utero glorioſiſſi-
,d mæ Virginis MARI. retentus eſt
Amn totus dolor intrinſecus in uno mem-
Hbro tenerrimo corculo infantis E-
ne SII. Cùm quis lacrymatur, minus
Eti ſentit afflictionem, quàm cuùm re-
Eium cluditur angor in corde ſiccis oculis:
ſic Chriſtus, dum non ſudavit & ſan-
guinem fudit, plus fortaſſè doluit,
quia nulla particula angoris evapo-
rata fuit: oportuit tamen ad noſtrũ
documentum monſtrari ſemel exte-
riùs, quantum paſſus eſt ſemper in-
teriâs. Continuatus deinde fuit iſte
. mœror per omnem vitam. Perfe-
Giſſimè & perſpicaciſſimè, ut in ſe e-
Gerg rant, cognoſcebat ſemper omnia E-
IN SIIS. Niſi divind diſbenſatione ad-
c jutus fuiĩſſet ĩllo ipſo inſtanti, quo
cœpit vivere, mortuus fuiſſet præ
doloris magnitudine: ideo maximũ
continuum miraculum fuit vita
ESII. Nec ſolum paſſio ſua eum af-
flixit, ſed multè plus compaſſio: ha-
Gonme buit compaſſionem, conſiderans an-

218 DE ADORATIONE

guſtias ſuæ amantiſſimæ & innocen-
tiſſimæ Matris; habuit quoq; com- 4
paſſionem noſtri: plus doluit omnia
tormenta Martyrum, pœnitentias
Confeſſorum, morbos & ægritudi-
nes Sanctorum, quàm ii ipfſi, qui paſ-
ſi illa ſunt. Si Mater pia plus dolet
egritudinem filii, quam ipfe filius:
s poteſt negare, Chriſtum dilexiſ. en
eſuos plus, quaàm ulla mater unmicd
filium. Ver labores noſtros ipſe tu-
luit, & dolores noſtros ipſe portavit.
Quantus igitur erit dolor, ſi eſt ma-
jor quàm omnium Martyrũ, Pœni.
tentium & ægrotantium ſimul? Ha-
buit prætereâ ſuper omné compaſ-
ſionem noſtri & dolorem, ob omnia
& ſingula peccata omnium & ſingu-
lorum hominum, qui fuerunt & fu-
turi erant. Deficit mens, cùm quis
conſiderat quàm imenſus hic dolor
fuit; fufficiens, nili per miraculum
impediretur, ad auferendam millies
Vitam. Si aliqui homines præ dolore
peccatorum morxtui fuerunt; quo⸗ e
modo

Ue.
IN SPIRITIET VERFTATE. 21 5

modo non extingueret vitam ESII
ten olor ſolius, unius & minimi peccati
M venialis unius hominis, cum omnem
. deformitatem culpæ perfectè conſi-
ſiderflet, tum Majeſtatem Dei Pa-
tris; contra quem eſt, atq; vilitatem
NAad hominis à quo eſt commiſſa, & ipſe
tantoperè amaret Patrem offenſum,
n,& hominem offendentem? Sicut
hntri hancchariatänemo menſurare po-
utnſer teſt, ſie nec dolorem. Sitantum do-
ent lorem habuit de uno peceato venia-
unleim i, quantum de omnibus & ſingulis
ne beccatis venialibus & mortalibus a-
ded horribilibus, & imanibus? Im-
portabile pondus peccatorum tulit
AUe, qui ſuave jugum, & onus leve
inkln. nobis impoſuit: nos autem onera-
nd mus ESIIMimenio pondere iniqui-
n uge tatum; quod ſäangulneum ſudorem
uh eX corpore ESII expreſiſt, ſicut tor-
en cular ex racemo vinum. Sl ab ipſo
die quô peccavit Adam, uſquequò
Gnilt deſcendat Chriſtus judicaturus ho-
An d, mines „fuiſſet aliquis, qui pateretuxr
1h = K 2 omnia

findes
Eacn

ii

er on
NN ef

N

lt⸗

220 Dr ADORATIONE

omnia ſupplicia Martyrum, morbos
& dolores cunctos omnium homi- 10
num, non æquivaleret totum hoc 6
huic dolori Chriſti: qui etiam ex eo.
quòd fuit angor ſpiritualis, acerbior
ex ſuo genere erat, quàm corporales
cruciatus. Habitabat in Chriſto ple-.
nitudo Divinitatis, & clara viſio Dei
illum illuſtrabat: quæ tamen allqui-
bus effectibus non obſtitit; ſed diſ- 1
poſſtum miraculosè fuit, ne perilla Wünnn
affluentia gaudii totum corpus & in-
feriores animi portiones occuparet,
ut daret locum dolori, ſicut accidit aun
in paſſione. At in corde IEsiI dolen-
ti pro peccatis noſtris, non tantùm
dedit locum ſumæ triſtitiæ; ſed auxit !
ſumoperè propter altiſſimam cogni-
tionem Dei offenſi : quò enim major

fuit cognitio Dei, majorem dolorem
cauſabat; & Chriſtus ſolus multèò
majorem cognitionem intuitivâ Dei un
habuit, quùàm omnia Cherubim &
Seraphim, & reliqui omnes Spiritus,
ac ſimul omnes hôines beati. Amor mugte
quo-

HNSPIRFTUETVERTTATF. 227

mh gquoq; Chriſti erga Deum offenfum
nim hom æqualis fuit viſioni divinæ Majeſta-
umme tis; quare dolor ejus nec explicari,
inaa nec cogitari poteſt: nam non amiſit
ð occaſionẽ patiendi quantùm potuit,
neete & decebat: imò miracula fiebant
Giſfag, ſtupenda in ſua ſacratiſſima anima,
Wmilh neimpedirentur dolores. Quomo-
rumen do nos ſolliciti ſumus ut gaudeamus
Ultif & excogitemus artes voluptatum;
te A totũ hoc patiebatur ESIS in ſuo
numsNr corde, cujus nemo debet recordari
II ſne lacrymis, & debet Chriſtianus
rm recordari ſemper?
„Quomodo, cor meum, audes gau-
gin deres conſidera, quare EsIS tuus
geluit paſſus eſt? prao peccatis tuis, ut te
Gne Rlwet. Quia egò offendi, ille ita me
Rrinmu' amat, ita cumulat beneficiis. Quo-
eniüren modo bic amator meus, & benefa-
lzni Gor inimicorum carbones ignis non
um congerit ſuper caput meum, & eru-
min beſcere me facit? Quomodo car-
Gni bones ignis non congerit ſuper cor
An meum, ut ardeam amore ej us & de-
K 3 ſiderio

19

Sen

e⸗
ent.

222 DE ADORATIONE (Wn

ſiderio imitandii illum? Ponam cor nnzmm
mœſtum JESlI, ùt ſignaculum ſuper ii ins-
durum cor meum, ut aliquando me d mem
inveniat ſecundùm cor ſuum amic, ossnnik
& cupidum patiendi. Compatere colſnan
cor meum patienti ESU, & conſo- pbmit
lare illum patiendo. Quomod vVis umgfin
conſequi miſericordiam per paſſtonẽ qani uii
Chriſti, ſi non habeas miſericordiam mmminlt
Chriſti patientis? Tantam gratiam muiniin
fidejuſſoris tui ne obliviſcaris. San- Eltemte
ctus Didacus Quiſay ne obliviſcere- widine
tur, præter frequentem comemora: nt be
tionem & pium affectum, ſcriptam in an
in lbello ſecum continuò geſtabat eſ⸗
paſſionem Chriſti, in teſtimonium
quòd inciſam in corde haberet, eaàm-
que ſingulis diebus legebat. Tam
grata fuit Deo hæc memoria crucis
Salvatoris, ut concederet, poſtqu
Societatem EStingreſſus fuit, pe n
nitùs conformari illi, & crucifigi pro i,
nomine ejus, ſuâque paſſione repræ. runn
ſentare mortem Filii ſui.: rependit- i en
que Chriſtus iſtam memoriâ fanco Ann
6121 Didaco; umn

Mnamt
unlmiin
Aauntone
Ibumtmid
Cornuen
W onn
Woci⸗
Z
ummn nir
lilers A.
ſtecllier
WWnoninno
ihm im

IN SPIRTTUIFTY VERITATE. 22
Didaco; nam ſuper locum, ubi ille
& alii plures Sanctipro Chriſto cru-
ciflxi fuerunt „fingulis ſextis feriis
luees mirabiles in cœlo apparebant,
conformitatem paſſionmis Chriſti &
ipſorum approbantes & commemo- .
rantes. Iucundum eſt Chriſto recor-
dari paſſionis ſuæ: ſiquidem ut ejus

memoriam haberemus, inſtituit ad-

2 * 2 –
mirandum ſui Corporis Sacramentũ.

At ſi memor es Chriſti patientis;
quomodò non es impatiens adver-
sum te, tiblque iraſceris? Rex MoO-
hab, cum nullam jam ſpem haberet,
oppreſſus obſidione Iraêlis; arripi-
ens fillum primogenitum, qui reg-
naturus erat pro eo, obtulit holo-
cauſtum fuper murum, & facta eſt

indignatio magna in Ifraêl, ſtatimq;

ereceſſerunt. 4. Reg z. Ecce holocau-

Airetchre⸗
erpenli
Gt ſanchl

be

ſtum Fili primogeniti, & UInigeniti
Dei ſuper crucem? cur non indigna-
ris in te, grecedis ab omni volupta-

te & voluntate tua? Extraneis, imò

Amimalibus eompatimur: cur nog
1 K 4 Deos

224 Dz ADokATIONE

Deo noſtro, Patri noſtro, Fratri no-
ſtro? Pröh inverecunda pervicacia
noſtra, quilocò compaſſſonis rurſus mini
crucifigimus JESLINMN no vis pecCatis! Ol
Recordare quòd Deus eſt, Pater tu. 4
us eſt, non inimicus tuus; qui pati-
tur pro te inimico,non pro pecoribꝰ
campi, aut pro ſua ſalute, locò tui,
non pro ſe, acerbiſſimum omnium
ſupplicium crucis, in omnibus mem-
bris vulneratus, non dolorem tan-
tum aliquem capitis, aut ſtomachi; m. hu
quia tibi & mundo benefaciebat, né
quia urbes incendit; publicitus in
die feſto, & in monte, cum duobus n
latronibus, quaſi dux eorum; non Ii
recluſus, & clanculàùm; omnium o-
dio, opprobrié, & plauſu, utilli ſoli,
ui eſt miſericordia ipſa, defecerit mging
miſericordia hominũ. Libenter nihi- Kntdlis
lominus & amanter patitur, non in- in Cin
vitus, non iratus, non querulus, quia Mnn
pro te; Aſuo populo, non à Barbaris iuimi
& Schytis; per triginta & tres anos, inmoio
non per unam horam. Compatere mdn
ergo

α

katrir
erwicae
ensri ,
Geen
n
de.
;ei
npaeroit
ns rd
linmmontin
Vannkhner
Ocllnentn.
Imkonuch
hasenn,,

lenun,to
omim .
ſkiill
ſ ben
6Wemnmm
ing Nn
enlegl
nihitr
cesnod

len⸗

IN SPIRTTIET VERITATE. 22 5

ergoe ESII, nec irrita hæc omnia
facias: ceſſa peccare, incipe ESLIIM
imitari: ut multùm proficlattibi paſ-
ſio ſua, flat imitatio tua.
CAPUT VI.
Quantum oporteat ſequi Cbriſtum.

On tentat nos Deus, cùm in dif-
Nficilibus poſuerit ſalutem no-
ſtram. Cariim illi eſſet, ſiquidem tan-
ta fecit & pertulit, ut eum imitare-
mur. Dicta hominis in poteſtate
conſtituti habentur pro lege, & ad-
impleri debent: facta Dei cur non
ſunt obſervanda ? Qui ponit cor
Chriſti doloroſiſſimum & humile ùt
ſignaculum ſuper cor ſuum, ponat e-
tiam ſuper brachium ſuum, ut imite-
tur eum cui condolet. Dilectio non
eſt mollis, ſed fortis; & amanté Dei,
mors Chriſti excruciabit per com-
paſſionem, & æmulationem. Dura
eſt imitatio ESI: aliqui perindèe ùt
infernum odio habent; ſed non poſ-

ſumus meliora chariſinata æmulari-

226 DE ADORATIONEZE

Ne timeas fall cùm erucem pro de-
licis, opprobria pro honoribus, nu-
ditatem pro opibus ſuadet; ſumma
veritas eſt. Sapientia æterna, & in-
tellectus divinus ita conſuluit, ita ju-
dicavit expedire. Ne diffidas, ſuma
Bonitas, ſuma Potentia eſt; his ta-
men rebus te redemit: iisdem opns
eſt, perficias ſalvationem tuam: iis.
dem inſtrumentis opus iſtud incipi-
tur, & perficitur: per hæc Chriſtus
aſcendit in cœlum; & membra non
decet aliâ viã ire, niſi quàâ it & ducit
caput. Non funt venena: ipſe Chri-
ſtus ſanctificavit & libavit prius: imè
ut parum tranſiret ad nos, totum fe-
re calicem laborum & dolorũ hau-
ſit; & tamen vivit in æternum, & ad
dextram Dei ſedet. Quomodo non
operiet confuſio faciem tuam, dum
videns Chriſtum maledictũ ab om-
nibus, , tu velis laudari? videns ge-
nuflexum ad pedes Judæ, tu extol-
laris ſuper majores? videns ſitienté,
& carentẽ aquâ, tu cupias abundare
& deliciari? Mag-

Ml

Vr;
puumſn,
limnet
oemn
leim
K
nnneit
Pthhn
Tentnrn
Cnenyml
Wchu
Mwckikrh
niitiuker
Cotnisnn
1 rti
nime
NE
icorder
Iinbin
NNV
lrrcl
knhe

All

e

enyrod
ns nr.
mmg
emn K.
ith.
Els, Ain
“
untumel⸗
tirn.
tknlhin
Cenhumm
rKr
tunte.
Chrüu⸗
mm Ed
Gnaläton
unm in
ant
line,
Gbanlae

HNSeEIRITUFTVERTTATEI. z25
Magna gloria eſt ſervi, ſequi Do-
minum ſuum. Imitatio Chriſtinon
ſolùm necefſſitas eſt, ſed dignitas: jath
in hoc maxima pars difficultatis tol-
Iitur & aliarum ſufficiens pretid da-
tur. Si gloria eſt imitari Chriſtum,
jam non erit arduum ferre contem-
ptus & opprobria hominum. Siqui-
dem iſtud honos erit ſumus: non eſt
centemptus, ubi contemni eſt digni-
tas. Pro gloria quoque vera carere
voluptatibus & fuperfluis divitiis,
non eſt difficile: na mundani & Eth-
nici plus fecerunt, & abſtinuerunt
neceflariis pro gloria falſa. Pudeat
nos, quòd fuerint quidam Barbari
tam fidi & amantes Regis ſui, ut ſi
Regi deeſſent oculi, ipfi ſe excæca-
rent; ſi deeſſet manus, ipſi pariter ſi-
bi abſeinderent dextr; & hac fide in
reliquis imitatores Regis ſui eſſent:
cur in minoribus non imitamur Re-
En gloriæ qui vocamur fideles? Si
Dhriſtus ſolùm dixiſſet quid facien-
dum eſſet, lieèt ipſe non leciſſet, de-
92 K 6 bere-

228 DE ADORATIONEY †

beremus exequi: quantèò magis,
cùm ipſe primus fecerit, & fecerſt ut
nos faciamus; & non tantùm dixit,
ſed laudavit, & beatas prædicavit af-
flictiones? Si Propheta aliquis ſim-
pliciter dixiſſet, non haberemus ex-
cuſationem: quantèò minùs, cùmip-
ſa Sapientia Prophetarum & os Dei
exaggeraverit, & in ſe perfeceérit?
Non dixit ESIS verbum otioſum;
quantò minùs tot laudes & beatifi
cationes pauperum & afflictorum?
quantò minus tot opera otioſa fecit?
Si non oporteret nos pati, exempla-
ris vita ESU otioſa fulſſet, & ſu⸗
ervacaneus ejus rigor nobis, qui

charitate illius, qui ſuperabundanti

pretiò redemit nos, non movere-
mur, & tanto exemplò non docere-
mur ad amandum ejus imitationem,
& odio habendum peccatum & gu-
ſtus ſenſuum. Anne vanè voluiſſet
Deus affligi ſuũ Inigenitũ, ſi nihil re-
ferret facere quæ ipſe fecit, ut quos

præſclvit & prædeſtinavit, fierent,

con-

=⸗

G

cokocedl
Ernng
lceti,
leum
ma! n
Lnienot
Gleh
Ain⸗
cllieuntn
4

n

N

U.
dkzorie
AKcoret

R
oorera

n, IN SrInrru Er VERITATE. 229

mge conformes imaginis Filii ſui, ut ſit il-
Koertu le primogenitus in multis fratribus?
Undti, Non eſt Deus impius, ut ſine cauſa
ntastt gauderet tam atrociter ſævire in II-
dgisdn. nmigenitum dilectum. Animalia fera
hene & crudelia, ſunt erga fetus pientiſſi-
mnH ma: quomodo Deus clementiſſimus
uAN D& milericordiſtimus in Filium fuiſſet
Neyiucrudelis & tyrannus, ſi neceſſe nobis
Muuis, non eſſet pati ? Peccata noſtra non
lkf requirebant tantos cruciatus, ut re-
m dimeremur; ſuperabundabat una
uintt gutta, non dicam cruoris, ſed ſudo-
Gnennme rIs ESLI: requiſtvit ergo illam tor-
e mentorum atrocitatem, vitæq; au-
G/AI Iteritatem, neceſſitas noſtra imitan-
humed di Chriſtum, & patiendi, quæ eſt re-
unet gia cœli via. Aut Deus atrox & im-
ubee. Pius eſt; aut ſummè neceſſarium eſt
V nobis, humiles, afflictos, inopes eſſe,
umcee E abere æſtimationem divimæ chari-
ulno tatis & contemptum noſtrum.
o. Nemo iter cœli novit, quinon am-
us bulavit: nemo aſcendit in cœlum, ni-
em iqui deſccndit de cœlo CHRISTIS

i IES IIS ;

Sohrwen,

27 0 Dr/ AbDOATIONE

ESIS; & qui per viam quam ille
monſtravit, incedit. Incognita via
erat, nee potuit᷑ alius indiéare mellus
quàm JEeuIS qui noverat illa & am-
bulaverat. Non fecit EStIS, ut all.
quĩ ruſticĩ ſolent; qui digito aut nar-
ratione oſtendunt viatoribus iter,
ipſi tamen ſedent & manent domi
quieti, nec fſolliciti ſunt deinceps, an
errent rurſus viatores: nam præter
quam verbo docuiſſet ſemitam cœli
ipſe præœit. & prœducit nos ne erre-
mus. Dic mihi, ſi certi fuiſſemus, ut
modò ſumus, de gaudiis cœleſtibus,
pecdibusque foret opus pervenire ad
illa, nec aliud requireretur ad conſe-
quendum, niſi ſcire viam omnino
igneratam, & aliquis illam annuntia-
ret nobis; quis eſſet qui non ſe ace-
eingeret ad iter, quantũ vis ſalebro-

ſum & diffieile eſſet, præcipuè ſiille,

qui demonſtraret ſemitam, vellet
comitari nos & prœæcedere? Cur igi-
tur Chriſto non credimus, & ſequi-
mur? aànne putamus erraturos nos
ſapien-

lu
certrein

n

crüde

ſermm

.
aſ

14, uſe

Kunzrd
MA
alnimn
Ugni “
“
Doneo
Cvunſern
Epim
bemulln⸗
ieblet
PAthinmm
mmckr
Gtrr
Weapon
miüli⸗
tümus ke
mtnh
Mnn

W

ingni
Uukntrc
tcneneltt
n.
Wd.
damn.
rihis ke
Kumnen
rreanegt
roemmet:
tentmert
tIN
Cüdidemr
Sõ
mmgane-
im onid
mummmi
Umme
rmnt
eu.
n 10

HN SPIRITTU EFT VERFFATF. 231

ſapientià Dei duce? 4nne putamus,
perituros præeunte Salvatore? Mi-
nimè. Securam nobis viam monſtra-
vit Chriſtus, & præcefſſit ipſe: tam
certa eſt, ut etiam ſi moriamur in il-
là, ipſum periculum, & interitus ſit
certior ſemita: quin ſt amares Chri-
ſtum, non dubitares mori cum illo.
Non amat Chriſtum, qui non imita-
tur: nãà virtus amoris eſt aſſimilatio.
O quis verè diceret: Vivo ego, jam
non ego, ſed vivit in me Chiſtus;
mortificationé Irsu in corpore meo
circumferens, & in corde inferens!
Siigitur amas Filium Mariæ, & vis
tabernaculum Dei fieri, ut illa fuit;
inſpice & fac ſecundum exemplar,
Ard tibi in monte Calvariæ mon-
ratum eſt, totàmque vitam JESII
reſpice: ipſe elegit contemptus vi-
Vere, & mori: deriſus fuit, reputatus
cum iniquis, non ſolùm ut idiota, ſed
uüt fatuus habitus: ut fervus vilis
Verberatus, ut ſceleſtiſſimus omni
Grudelitate punitus: ipſe honorem
tempo-

2 7y2 Dfr ADORATIONE
temporalem, ſi deferebatur ultrö,
Fugiebat: nullum non convitium ſu-
ſtinuit: Samaritanus, idololatra vo-

catus fuit, dæ'moniacus, pſeudo-pro-

pheta, ſeduétor, guloſus, vorator, &
potator vini, blaſphemator, trans-
greſſor legis: creditus conſpirator &
proditor patriæ, peccatorũamicus.
Quæ creatura poteſt dici, cuĩ nonſe
humiliaverit? Humiliavit ſe Angelis:

Pun

Cenud

on

S. Nn.
lngee
fenmo/

quid opus erat ut veniret Angelus ad nl i

confortandum illum qui Deus erat,
cùm verbo ſuo poſſet deſtruere Uni-
verſum? quid opus fuit dicere, An-
gelorum legiones poſſe illum vindi-
care, & reſiſtere comprehenſoribus
ſuis, quaſi ipſe non poſſet? jejunus &
famelicus quid opus erat, ut accipe-
ret cibum & velut eleëmoſynam ab
Angelis, cùm ipſe poſſet lapides in
panes convertere? Humſiavit ſe
hominibus, Matri & Joſepho obe-
diens. Humiliavit ſe impiilimis prin-
cipibus, Herodi, Cæſari, Caiphæ, Pi-
lato, injuſta mandata adimplendo,
oneribus

il
Eettltend
ceent,

1. engh,
1

Pochkne

=—

cnoe⸗

tWme
DMn
iye
tnlliktn

r IN SelRTüIET VERITATE. 23¾

oneribus & judiciis eorum parendo.

ümmruld

nfum. Humiliavit ſe hominibus vilibus &
UII ſervis, ut Malcho, carnificibus, &a-
enee. Hüs. Humiliavit ſe creaturis omni-
GN bus, Patiensin ſe ſævire frigus, æſtus,
Wumu ferrum, crucem, ſpinas, arundines,

Glnun
Wawinni

ſputa. Subjecit ſe denique dæmoni-
bus: traditus eſt in horâà paſſionis
poteſtati tenebrarum, & paſſus eſt
Miniett duci ſe à diabolo ſuper pinnaculum
ndgnt templi. Nulla eſt creatura, à ſubli-
isen miori usque ad viliorem, ab optimâò
Nmer usque ad peſſimam, cui non ſe fubje-
cerit Creator prome: & qui omnia
fecerat, & Dominus univerſorum
fuit, nihi voluit habere ut me habe-
nsd ret: nullum prædium poſſedit, nul-
lr nihe Los redditus habuit: de eleëmoſynis
Enihumth tantom accipiebat minora neceſſita-
Gemisn te: ut mendicus veſtitus incedit, non
Drim ut Philoſophus, aut Doctor, aut No-
ecnike bilis: inops etiam à veris amicis fuit,
I. ut nullius favore una alapa dimiſſa
illi fuerit: fuo Regno & Principatu
ſe expoliavit, ſe ipſo ſuam majeſtatẽ
occultans. In

234 DE AnoRATIONE dn

In quantum Deus quoque, ſimil u,nn
documenta humilitatis dedit. Hu- lenſnen
millima eſt tremenda illa infinitudo, üünm
&& omnipotentia Dei: elegit enim ningn⸗
Divinitas, propter hominem, quæ Holun
magis laborioſa videntur, & minds um
honorifica. In creatione noluit fa. Hlnle
cere hominem, ſicut feeit cœtera rteſen
jubendo voce unicà tamquam Dor un
minus, ſed velut ſerviendo & labo- Mijetn
rando manibus ſuis, ac ſi ſervus & fi- Eilin
gulus eſſet. In Redemptione quoq; nni-
noluit redimere nos, ut poterat, al. Afun
ſumendo aliquã honoratam & fubli- kunmht
mem naturam ut Seraphim; ſed vi- inlun⸗
liorem omnium naturam rationah, imnfil
qui infamati, & ignobiles erant ob tuniſe
ſcelus primi Parentis, in ſe ruinoſam, üſlidn
& caducam. In glorificatione, cùm uiul
nos ſatiabit glorià Majeſtatis ſuæ, & dend
ut ſummus Bominus remunerabit, intni
miniſtrare ut ſervus dicitur. Ver? nn
enim filius Dei eſt Chriſtus, qui mo- Iilſe
res Dei imitatus eſt & docuit. Agno- Mun
Acens ſuum humjlitatis ſpiritum in Mul

Edt., H.

tein
nm e
n, Kinn
tnetalit⸗
Aete
umgond
,Inth,ir
Allrnk.
einsn
Ndw
6

*

senn ob
tenintmn
Cine at
numi,
isgind.
Pat gro⸗
Ginm

(Glo

INSPIRTTUET VERTTATE. 23

Chriſto, meritò dicit Pater: Ecce
ſervus meus, ſuſeipiam eum, dedi
ſpiritum meum ſuper eum. Nihilo-
minds nos, qui Chriſtiano nomine

Aoriar & filii Dei volumus eſſe,

ugimus hæc quæ amavit Chriſtus
Filius Dei. Que alio majori odie
proſequeremur paupertatem, hu-
millationem, crucem, ſi Chriſtus
præciperet nobis ſub interminatio-
ne inferni odiſſe illas, quàm modò
horremus, cùm promiſerit pro illis

gloriam? Ita audimus mendacia ver-

amundi, ita obedimus ſuggeſtioni-
bus diaboli, ac ſi pro no bis crucifixus
ſatanas fuiſſet: ita averſamur vitam,
& conſilia Chriſti negligimus, ac ſi
fatuus quidam & ridiculus amens in
foro effutſflet.
Si Rex terrenus multò minora of-
ferret militibus ſuis, eum omnes,
etiam pro parvo ſtipendio, feque-
rentur per rupes & nives; præſer-
tim ſi parem habitum, victum, habi-

tationem illis concederet, ac ipſe

Kex

236 DE AnDonATIONE
n

Rexuteretur, ſam etiam ſine ſtipen. Gſi
dio ſequerentur Regẽé ob ſolum pu- anmadl
dorem: & nos nec ob amorem, nec Hejnidl
pudorem, nec timorem, nec lucrum, ſlas t
concitamur ad ſequendum Regem 1
Regum & Dominum Dominantium.
Oſi tam fidelis Chriſto eſſem, ut o-
nathæ fuit adoleſcens armiger ſuus!
fac omnia, dixit, quæ placent animo
tuo; perge quò cupis, & ero tecum
ubicunque volueris, per ſcopulos,
per mucrones, per hoſtium armair-
ruit, ne iret ſolus filius Regis. Af WüOH
cendit autem Jonathas manibus, & (Minm
pedibus reptans, & armiger ejus poſt
eum. Quomodo Chriſtum relinqui-
mus torcular calcare ſolũ, & nemo
eſt qui cum eo ſocietur in paſſioni-
bus & laboribus? non eſt tam for- ndnn
midabile quod pro Chriſto pati com- lduen
muniter continget, ac fuit quod ar- Wein
miger ille aggreſſus eſt pro onathâ. eunnt
Quis miles relinqueret Regem ſuum imniſg
in medio hoſtium exercitu, & ſanus mſnh
& Iætus auderet redire domum, & llunk
non

nnen ee
MAlNe
hüneyn
Dmimmdin.
kuckn d
Wmi i
l
schen
Serllr,
Hummmit
ſceis 1
l

iKreno
ni.
Aumtor⸗
upkan.

glun
ins
om,
n

INSPIRTTüET VERTTATF. 237

non potiùs mallet cum illo cadere?
cur nos relinquimus Chriſtum ſolũ?
lpſe jure querſtur: Torcular calcavi
ſolus, & de gentibus non eſt vir me-
cum. Etiamſi nullius auxilii futurus
miles eſſet, nullaque ex ſocietate il-
lius utilitas ſequeretur, non debet
deſerere Regem: quid erit, cùm tan-

ta utilitas tibi ſit, & Regi RKegum

CHRISTO EStI conſolatio palſio-
nis ſuæ, & finis ejus intentus, qui eſt
imitatio ſua? Aut opus eſt deponere
nomen Chriſtiani, aut aſſumere quæ
Chriſtianum faciunt. Si ſequi Chri-
ſtum nolis, dic quem ſecuturus es?
neceſſe eſt, ut ſequaris diabolũ prin-
cipem hujus mundi. Talem ducem
fugit, qui inſiſtit veſtigiis ESII; ur
deberet id facere ſolàùm ut fugeret:
talem ducem ſequitur, ut deberet ſe-
qui, etiamſi alium malum non fuge-
rêt; quantò potiùs cùm hæc duo co-
pulantur, ſequi optimũ, fugere peſſi-
mum; ſequi Deum, fugere ſatanam?

Malitia noſtra ſolùm eſt, quòd non
facia-

238 DE ADORAMONE

faciamus quæ Chriſtus docuit & fe. in
cit: nemo poteſt ſe excuſare quod . nan
nõ poſſit: in is rebus poſita eſt Rlira lon el.
ſalvatio & perfectio quas quivis poſß 1
ſet habere: pauper quisq; poteſt eſ
ſe: patientes omnibus licet eſſe: non
ambire honores in manu efſt cujus-
que. Hæc eſt ſapientia & amor Dei,
ut ea elegerit, quæ omnibus pate-
rent, & ſine labore poſſent obtinere.
Neminem excludit à ſuo Regno; &
nemini voluit deeſſe, quæ ad conlſe-
quendum illud opus eſſent. Si in di-
Vtiis, honoribus, „voluptatibus con-
ſtitueret ſalutem noſtram, plures en
quàm modò damnarentur: naâ pau- cn,
perum, ignobilium & afflictorũ nu-
merus eſt innumerus, & tunc eſſet
major; nam què plures vellent eſſe.
divites & felices, paucior es forent. nenin
Quid ſam dicam tibi, ſinon vis am- Rkant
plecti paupertatem, humilitatem & nene nr
crucem ESII, nec vides immenſum
bonum quod eſt in imitatione ejus,
nili Qdud hoc eſt quod dicit ipſe. Qui Kn
ſequi-

nn IN SPIRTTUIFT VERITATE. 239
lie ſequſtur me, non ambulat in tene-
Ar bris? Tu lud non vides, quia ambu-
Kiſn las i 34 ebris, dum non ſequeris

E IES

lene

R 26 APIHT VII.
Rm Qud patienter ferendeæ ſi ſint neceſſitates
mnctohe & &ν ming 4 Des im miſſæ.

MAund Inon vis ſequi Chriſtum, ſaltem
ne fugias illum: ſi non audes imi-
tari, cur r'audes repugnare, & con-
bimil temnere ejus ſi ſimiltudinem? intole-
iit. rabilis inverecundia eſt, & miſerabi-
e. Fnde lis cæcitas, Cumm ſuperahundans cha-
*“ð ritas Dei adeò beneficentiſſima ali-
(qulbus ſit, ut illos etiam reluctantes
faciat conformes Filio ſuo, non ex-
8 ſpeckans, quèòd ipſi in hoc lhborent,
ne fortè deficiant in pugnàâ & diffi-
cultatibus, ultrò ſe alſi milandi vitæ
Chriſti; ſed ſpſe Deus proprià manu
id dignetur facere, concedendo pau-
pertatem, occaſiones humiliandi ſe,
labores; zipſi tamen renuant, & tâ
1 abſint ut velint ſimiles eſſe Unigeni-
enfu, to Del, ut pudeat Ulos paupertatis,
ſei &

l⸗

Oorämu.
Cone
t

=S =

S ung
Gin

240 DE ADORATIONE

& omnium de quibus Agriatus eſt won
Dominus gloriæ, omnibusque viri- I
bus & artibus fugiant ESLIIM, quem
ſequi tenentur. Gratias deberent a. oln
gere Deo, quòd ſine labore ſuo & ſi- qucl
ne ullo periculo (non enim tunc va-
na præſumptio aut inanis gloria locũ
habet) ſimilitudinem Unigeniti ſui
dederſt quæ tantoperé illi placet; &
Præ ſummàâ indulgentiàâ ergaà ipſos, “
cùm alſos vocet ad imitationẽé Chri-
ſti, illos locet in illà. Sed ingrati re-
luctantur, ut evadant ſimiles ſuper- I
bo Lucifero; imò ſuperbiores: nun-
quam Lucifer ſe putavit meliorem
Deo; illi verò tamquam ſi eſſent ma-
jores, cùm JESLCIM afflict ſine culpâ uhl
Vdeant, ipſi ob infinitas culpas ſuas
nolunt tangi: & ſe, qui peccatores (nl
ſunt, volunt haberi velut meliores, hlmh
& minus dignos ſupplicio, quàm in-
nocentiſſimum JESCIM. Cur indi-
gnamur cùm aliquid adverfum acci-
dit? nã ſi culpa noſtra præceſſit; in- Wn⸗
ſolentia ſuma eſt, nolle ſe peccantẽ & llem
. nocen-

n IN SeIRTTU ET VERTTATE. 241
gitut nocenté affligi, qui videt Chriſtum
Uem innocentem punitum. Si nulla culpa
bgnen præceſſit, magis gaudeat, quia magis
deet. conformis eſt Chriſto, qui ſine culpa
Nrindr crucifixus fuit. Culpam, quam non
num commiſiſti in cauſa, ne committas in
Abore ob impatientiâ; quando gra-
itias dupliciter acturus erat, & quia
affligeris, & quia ſine cauſa innocen-
ter. Quando tribulatur aliquis pro-
pter culpam, patientiam ſaltem de-
imiz. bet habere: quando ſine culpa, læ-
ee titiam quoque: majus eſt tunc aug-
mentum gratiæ, major ſimilitudo
SII inculpati, & ſpes melioris pro-
fects, cùm non tam ſit hæc afflictio
teupt ad emendandum præterita peccata,
cchlis quàm ad augenda etiam merita fu-
temms dura, & præſervandas culpas: agnoſ-
Nes cat in ſe ſumam indulgentia Dei, quà
uſus eſt cum Matre ſua, præſervado
illam. Chriſtus paſſus eſt cruci pro te
affigi Releſtiſtemis hominibus: cur
tu Deo tangi non feres patienter?
melior & benevola manus te mole-
ſtat. 1. Filius

N
ℳ.

/

242 DZ ADORATIONE

₰
FHius, cum verheratur à Patre, ſ cbten

. .X
nimiùm clamet,& ploret, plus ſolet
verberari; &, jam non percutftur
ob culpam antiquam, quantum ob

novà clamoris impatientis: ita quan. evu

do ægrè fers laborem à Deo immiſ- S
ſum, & flagellum divinum; accidit n
ut plus aggravetur, quia murmuras,
quia quereris, quia ſine patientia es.
Sufficiens culpa eſt, ut te puniat Des,
contemnere ſimilitudinem Hii ſui,
non agnoſcere culpas tuas, impati-
entem eſſe. O Rex gloriæ, in quem
deſiderant Angeli reſpicere! faciem j
tuam non avertiſti ab increpantibus
& conſpuentibus in te; genas tuas
dediſti vellentibus, corpus tuum
percutientibus, improperium exſpe-
taſti, & miſeriam pro me: cur ego
miſer fugiam & avertam me Deo &
Patre meo correptore & benefacto-
re meo? Gaude anima, conforman-
do te ad exemplum Filii Dei in ne-
ceſſaria paupertate, tribulatione,
humiliatione, opprobriis. Apoſtoli
ibant

6 .

IN SPRITUET VERITATE. 243
u pant gaudentes à conſpectu Conci-

M& Hi, quia digni habiti erat pro nomine
ESHI contumeliam pati. S Paulus
ch Miqui, noſtræ Societatis, ibat gau-
dens ad conſpectum populorũ; præ-
cisâ aure, ut major ignominia eſſet,
miſſus per urbes ad contumeliâ po-
pularem, & publicam infamiaâ: deri-
dendus cunctis, ipſe tamen prior ri-
debat, frontem feſtivam oſtentabat,
patentem, erectam, jucundam, qua-
ſi triumpharet ſolùm ob ſimilitudi-
nem Fili Dei; eàmque meruit in ſe
uſque ad crucem perfici, quam ala-
eris amplexus eſt. Tu ſinon vis ſola-
ri Chriſtum, ejus crucem ſuſeipiens;
ne contriſtes Spiritum S. illam reji-
ciens: quam non quæris ultrò, in-
ventam & oblatam ne recuſes fru-
ſtrà. Si ESIIS, cuùm in itinere ad
montem Calvariæ cecidit cruce o-
nuſtus, vellet ut tu pro eo ferres il-
lam, Anne illud excuſares? quid ſi
manibus propriis impoſuiſſet hume-
ris tuis, anne reſiſteres & repelleres?
L2 an

0.
6,„

olol

244 DE ADORATIONE

an potiùs oſculareris horridum illud
lignum, & manus ilas ſacroſanctas
adorares? Imò non tantùm ferre
crucem, ſed crucifigi locò Chriſti ex.
optares & peteres. Ecce crucem hu-
jus doloris, hujus humiliationis, hu-
jus neceſſitatis, impoſuit tibi Deus:
cur rejicis? levior eſt quàm Crux
Chriſti. Si compatiens non vis con-
ſolari ESIIM, conſolare te compa-
tienti ESII.
O conſolator animarum, quid mi
hi accidere poteſt, cujus non invenis
abundans remedium, in tuis neceſſi-
tatibus? Si langueo, in te plantà
pedis ad verticê capitis non fuit cor-
poris ſanitas: vir dolorum, & ſciens
infirmitaté, verè languores noſtros
tuliſti, & dolores portàſti. Eſurio?
tu famelicus fuiſti poſt quadraginta
dies jejunii, & tantoperè eſuriiſti, ut
propter famem exiſtimaret diabolus
te poſſe inclinari ad peccandum. Si-
tio? & tu ſitiiſti in cruce, nec fuit, qui
daret potum: ego nec in cruce ſum,

ölnenme

IN SPIRITI ET VFRITATE. 24 5

&inveniâ, qui præbeat potum. Fri-
geo? tu algebas in præſepio. Quiete
rivor? etlam te dormlentem in na-
vi exeitaverunt Diſcipuli. Injuria
mihi fit? tu ad mortem innocenter
fuiſti condemnatus. Patior contu-
meliam? tu publicè à Pilato produ-
Gus ad populum fuiſti, dicente: Ec-
ce Homo. Defeſſus ſum? tu defati-
gatus ex itinere ſuper fonté ſedebas.
Falsò inſimulor? tu in domo Caiphæ
falſſſſimè accuſatus fuiſti. Reprehen-
dor ob bona opera? tu quòd in ſab-
htho benefaceres. Detrahor? de te
murmurabant quòd in principe dæ-
"moniorum ejiceres dæmonia. Irri-
deor? tu ſubſanabaris à dicentibus:
Alios falvos fecit, ſe ipſum non po-
teſt ſalvum facere. Aſperè mihi re-
ſpondetur? & tibi aſperiùs; inſuper
& colaphũ impegit impius miniſter.
Deſeror à familiaribus? tu à Diſcipu-
lis fuiſti deſtitutus. Diſcedo à cog-
natis? tu à Matre ad patiendum pro-
elin, ſecus. Contemnor in meis conſiliis?

246 Dz ADORATIONE

tua quoq; doctrina ſpreta fuit, & eſt.
Premor tentationibus? tu quoq; tu- .al
liſti eas in deſerto. Doleo ob lapſum
fratris mei? tu doluiſti Diſcipulum
apoſtatam, & deſerentem veritatis ,
ſemitam. Doleo ob defectus pro-
prios:? tu vidiſti eos priùs & doluiſti
Defectum devotionis ſentio ? tu cla-
màâſti: Deus meus, Deus meus, ut
quid dereliquiſti me? Quis igitur la.
bor eſt, ſive corporalis, ſive ſpiritua-
lis, cujus non habeamus refrigerium
in Chriſto prius laborante pro nobis?
Hoc eſt quod dicit: Venite ad me n
omnes, qui laboratis & onerati eſtis,
& ego reficià vos. O dulciſſima pro-
miſſio, quæ ſolùm audita recreat! S
Chriſt labor aufert noſtrum laboré,
quantò magis ejus gloria auferet?
ſi ira neceſſitates Chriſti auxiliantur
nobis, quid faciet potentia ejus & di-
vitiæ? ſed auxilium iſtud, clementilſ-
ſime Domine, ſolùm exopto, ut pa-
tiar tecum; non ut me conſoleris in
hac vita, in qua nec corporale, nee Wmmn

IN SPIRITUET VERTTATE. 247
Hirituale gaudiũ cupere debet ani-
ma, niſi ſolum pati tecum, & pro te-
CAPUT VIII.
ln Qualiter puritas corporis juvet ſpiritum.
tWnſeitis Ui cœnoſam & inſalubrem re-
Chwn gionem incolit, non eſt mirũ, ſi
i hngueat ſæpe; quipropitiâ & purâ,
valebit: ſic anima in puro corpore
benè ſe habet; in imundo & cœno-
ſo ægrotabit. Velut in pratoflorido,
& fragranti, eſt mens in carne mun-
da. Corpora caſta ſunt deliciæ Dei;
quid mirũ, ſi ſint animabus ſalubria?
mentem liberam relinquunt vacare
Deo, ſine ulla rerum temporalium
curà: lætificant conſcientiam, ſpretâ
fenſibili voluptate, & amato Deò ſi-
ne impedimentis. Oamor meus, 6
veritas ſinceriſſima & puriſſima, ſi
quidé non ſolùm debeotibi, Deus
cordis humani dimidium mei, ſed
me totũ; nontantùm menté purifi-
eabo, ſed corpus ſanctificabo. Mem-
bra Ohriſti ſumus; ne deform'tatem
ene e in pulcherrimo corpore efficiat u-
i⸗ L 4 nus

anger!

248⁸ DE ADORATIONE wumm

nus artus corruptus & fœdus. Quæ ni,

pulchritudo eſſet ſponſæ formoſiiſii. ENGE
mæ, ſi putridum naſum haberet, aut
ora & genas vermibus ſcatentes? wimgun
Corpus Chriſti glorioſum, millies bonmnn
eſt ſole purius & fulgentius. Mem- cehl
brum Chriſti imortalhs es, homo ubmn
mortalis: conſidera, quantùm cor. ganul
poris ſanctitatem curare debeas, &, anm n
quoad poſſis, imitari imortalitatem, auntdis
& incorruptioné, ne diſſones illius nomin
puritati. Unus ſpiritus cum Chriſto, ttind
& una caro ſis cum illo per ſanctiſſi- amein
mæ ejus carnis communionem: ne etml
macules tuam carnem, quæ jam per tmuukn
quamdam mirificam realem unioné mecklit
eſt Chriſti caro. Veſte maculatâ & gnlen
turpi ſi indueres imaginem alicujus aimnmh
Sancti, ſacrilegum putares: cur ſal- Aimontd
tem non erubeſcis, carnem quæ eſt o Wur
Chriſti viventis fœdare, & membrũ m hniin
maculatum & obſcœnum ei adjun- eenlnen
gere? Regiam ipſam purpuram, ſt Vlngtt
eNο utoimmerſa maderet, nol- Vimn
les tu induere: cur carnem tuam lu- *

to &

INSeIRITUFTVEERITATE. 249

tin 1o/& fœtore inſectam geſtare deſi-
6 R deras, & vis eſſe partem Corporis
Chriſti?

lentg

Quemadmodum in vita æterna &

iſin animæ & corpora noſtra in maxima
puritate Deum glorificabunt :ſic in
N hac vita & animæ & corporis puri-
tate debemusillum colere. Nonſo-
61 Wm per ſanctitatem animæ quæras
beatitudiné ejus; ſed etiam per ſan-
Aſtatem carnis tuæ merere beatitu-
nhi dinem & reſurrectionem corporis,
Wu ne voluptate aliquâ pellectus, con-
IENEcedens te mortali tuæ parti, te ad
io mortem condemnes. Sedldiſce jam
w in carne eſſe òt ſpiritus Angelorum,
nN& ubinec nubent, nec nubentur. Diſ-
Enlaſ ce jam incorruptibilitatem, & eſſe
marl ſingularis naturæ & vitæ abſtractæ à
—K ſenſibus. Puritatem cœleſtiithro-
1n “ norum, in quibus Deus conſidet, de-
e Bet æmulari corpus tuum, cum ſit
mnl templum Spiritũs Sancti, electum ut
Nr ſit vas honoris. Chriſti bonus odor
muml⸗ ſumus: Chriſtus undiq;; puritatem
6 L1 ſpirat,

250 DE ADORATIONE

ſpirat, virginitate ſtipatur, caſtitate G

delectatur. Ferè in mundi calamita-

tibus, caſtitas fuit quaſ ſolaua Dei,
M

& compenſatio lllius dammi: ruinam
Angelorũ providit præcipué & ex-
cellenter reſtaurare ex virginibus &
caſtis, & per virgines,& Caſtos; ma-
trem, & præcurfores Virgines ſeli-
gens, diſcigulos & Eccleltæ princk-
pes & excellentiores Sancbes, ple-
roSqꝗq; virgines etiam, vel continen-
tes, aut jam ſine conjuge, aut ſepa-
ratos abilla, & omnes caſtiſſimos:
lapſum Adami ſublevavit ſpe Virgi-

nis, contrituræ caput ſerpentis: ex

naufrago munde quos ſervavit, ſer-
vaverunt in arca caſtitatem: in cru-

ce ſe conſolatus Chriſtus eſt matre,

& dilecto Diſcipulo virgine. Quo-
modò non amaret caſtitatem & Vir-
ginitatem, qui utrumnque parentem
virginem habuit, & totum ſuum ef
ſe à virginitate comunicatum? Pa-
trem virginé Chriſtus habuit fecun-
dùm naturam divinam, & Matrem
virgi;

cls

Nlach

IN SPRITUuIEFT VERTTATI. 251

virginem ſecundm naturam huma-
nam: adhuc figuram Patris ſui vo
luit eſſe virginem,S. Joſephum, ut
ſuſtineret ſolum nomen & titulum
parentis- Figuras etiam ſuæ inocen-
tiæ & obedientiæ virgines Abel &
Haac elegit. Primitiæ emptæ ex ſan-
guine Agni virgines fuerunt: ſic Ag-
num ſequuntur quocunque ierit,
uidquid agunt, quidquid dicunt,
imitando Chriſtum, & modeſtiam
ejus; quæ tanta fuit, ut nullà nota-
retur infamid pudoris: & cùm mul-
ta falſa adverss ESIIM excogita-
rent & multis modis calumniaren-
tur Judæi, ſine ſpecie aut probabili-
tate aliquàâ; numquam illum accu-
ſarunt impudicitiæ, licèt ſcirent cum
mulieribus collocutũ fuiſſe, ob ſum-
mam modeſtiam & pudorem vults
ſui, quæ ſola refellabat omnem ſuſ-
pieionem, & ealumniam minoris ca-
ſtitatis- Præcipnè in viſu ſervandus
eſt modus: nam, ut ſanctus Orentius
monet:

L 6 Amor,

252 DE ApoRATIONE
Amor, at lauchryma quas fundi injuris
cogit,

Ex oculis ſurgit. pectoris ima petit.
Exoculis facilis & declivis viaad cor
eſt. Venerabilis ille ſervus Dei fra-
ter noſter Alphonſus Rodericus per
quadraginta & ſeptem annos, nullä
fœminæ vultum aſpexit, nullaq; alia
jucunda videre volebar: infixa cor-
di ejus manſit per omnẽ vitam ſüm-
ma modeſtia oculorum Chriſ, ex
quo ſemelilli apparuimutcilloram
dumtaxat memorià mirè compone-
retur: ſic conſervavit ſuum conpu-
riſſimum, & intrinſecus cum Deo le-
tabatur. Fugetu quoq; exteriorem
dilatationeme ſi internam, & exten-
nam puri jtatem deſideras.

CAPIILT' IX.
Sindium mortificationis continnuum

Omprætereat te occaſiofacien-
dl bona, &patiendi mala: qui
murud. acceptũ aſellum hahet, non
conſentit otiari. Duhitare poſſet
quis

mzirte
mwer
whyae
Iünlteni
Etonun
EMcen

Fuhe

ee

nißei
Dnader
Ghötr
kiase
dseli
enuc.
Einnhn.
CSl,e
etlon
CnNN.
ncr.
Cnpen.
Aenrn
Gerter⸗

ninur.

i

AH
4, NO
6

HNSPTRITIFTY VEFEITATE. 273
quis, urrum ſit pretioſius, malum to-
lrare, an bonum operari? Sed certò
ſeio, nihil mihi poſt Deum eſſe pre-
tioſtus, ſine quonec Deo, nec Sanctis
poſſum eſſe pretioſus. IIlud quidem
pretioſiſſimum eſt, cùm utrumque
conjungens, aquis, bené operatur
malè ſe habendo. Ne nimiùm, ſpiri-
tus afflicte, te contriſtet, difficultas
Wrtutum, & importunſtas paſſionũ:
potiùs gaude de materia meritorũ.
Ageredere, & vince: non tanti fit
meritum in pace vitæ, quàm in pa-
tientia vitæ, in oppugnatione incli-
nationis ſiniſtræ, in ſtrenuitate obſe-
qui, in violentia atq; patientia tui,
& cruce Chriſti. Ne xægrè feras, te
locupletioribus, & pluribus inſtru-
mentis promerendi ditarum à Deo
eſſe præ Angelis: corpus tibi copu-
lavit, ut quot ſenſus habet & diviſio-
nes potentianum animæ, tot organa
meritorum haberes, tot ſeilieet eru-
ces, iſtà corporis ſupellectih fupra
Angelos locupletaris: plus voluit
de te.

254 DE ADORAXTIONY
de te confidere Deus, ut inveheres
in cælum graviſſimum fimum terræ.
Angelis ſolum cura fuic impoſita, u.
nicum & ſincerum ſpiritũ ſuum ſer-
vare: at humanæ animæ, cùm debi-
Horis naturæ ſie, duplicata funt one-
ra impoſita; & ſe, & carnem mole-
ſtam, evehere ad æqualitatem An-
gelorum & gloriam cæleſtem. An-
gelos in procinctu., expeditos, ſine
ulla ſarcina; homines impeditos, &
oneratos mole corporis, & mille
crucibus onuſtos, aditer cCæl idem,
& æqualem dignitatem vocari ini-
quum videbatur, cùm ſit prætere
imperfeétior & infirmior anima,
quàm Angelus: ſed cum gratia Dei
ex ſociæ carnis moleſtüs fieri com-
penſatio poteſt ad merita, ut æques
aut ſuperet dignitatem angelicam.-
Si ſcias gravitate tuâà uti, magis te
attollet: ſaltatores ut ſe magis alle-
vent, ſumunt pondus aliquodpre-
henſis in manibus petris: corpus tuũ
te juvabit, ſi vim inferas. Non leve
hoc

HNSPTIRFTUWET VENTTATE. 25 5
iine⸗ ho negotium, ſed magnæ conten-
nen. tionis eſt: ne difhcultati parcat lu-
d. arum eCoONatu- II aNu aliquod
R in turrim evehatur, quantâà machi-
nâ &ẽ conatuiindiget? ut molem ter-

ee. ræ tuam ſupra aſtra attollas, non flet
Enmok ſine violentia & machina S. Crucis.
nA In hocmertalitatis ftatu non mi-

nores Sancki ſunt, poſquam redemit
G nos Filius Dei, quàm in ſtatu inno-
Heig centiæ forent: quare æ qualiter fiunt
EII ſancti in breviſſimâ vità, ac fuiſſent
limn per plura ſcula annorum, ſi immor-
Wui tales hominespermanſiſlſent. Com-
4 ntd penſat mukitudinem annorum mul-
, titudo ærumnarum, cü gratià ESI.
Copioſior fuit Chriſti redemptio,
quàm prævaricationis damnum: &
tamen noluit Chriſtus neceſſitates,
carnisque moleſtias auferre, nec af-
fectuum rebellhioné penitus tollere,
ne materiâ merendi compendioſam
prædeſtinatis ſuis ſubtraheret; ut il-
los citius Redemptor præſentaret
ee ante faciem Patris æquis aut majori-
bus

ptul

256 Dr ADoNXTIONE

bus meritis, ac per multa alioqui ſe-
cula acquirerentur. Qui per crucem
vicit mundum, vultut per erucem te
vincas. LlIber gratia Chriſti geftit in
ineptâ, reluctantique naturâà: ſe ju-
vat ex ipsâ repugnantiâà acmagnitu-
diné meritorum. Major triumphus
eſt, ubi hoſtis fortior. Igitur ne gra-
ve putes, tibi ipſi eſſe gravem: ſed
vwiolentiâ & patientiâ tuàâ fruere, oc-
caſione merendi, vincendo, ſaerifi-
cando, crucifigendo te in omnibus.
Chriſti gratia ne vacet tibi. Pugna

& crux eſt neceſſaria, ut quadam ne-

ceſſitate bonus ſis. Quidam duces
poſtquam in terram hoſtium appu-
lere, combuſſerunt aut fregerunt ra-
tes, ut abs que ſpe fugæ certarent mi-
lites in vincibiles: ſic Deus nobis alli-
gavit hoſtem. Quid ſperamus poſſe
fugere bellum? neceſſitas pugnæ ad
victoriam & merita nos neceſſitet.
Per crucem nos redemit Chriſtus:
per crucem nos ſalvari oportet, mo-
Aiendo ubique, ut vincamus & viva-
mus⸗

enEr
Kocn
nond
Mkiur
Uncn⸗

C

lib

Trucen
bleente
ncktin
tlrler.
magtt.
ünginn
neg.
Fnrneſt
er.
h At.
Cnnhn,
. Nun
Ctumn.
endrs
Enned .
Lenn.
r.
e
hurt
Grſfi.
Cils:
no⸗
Cin.
ĩG

IN SEIRITUET VERFFrATE. 257

mus per patientiam noſtram. Via
ſalvationis rectè dicitur via perdi-
tonis: perde & ſigna ſenſus cum cru-
ce Chriſti, & ſalvi erunt: eſto cæcus,
& erue oculos tuos, ſie videbis benè:
eſto ſurdus, ſic audies benè: eſto mu-
tus, ſic benè loquèêris: eſto jejunus,
ſic benè guſtabis: eſto ſine manibus,
& negotiis, ſic benê operaberis: eſto
tibi odiofus, ſic bené amabis: eſto
mortuus mundo, ſic benè vives; eſto
umidus, ſic ſecurus eris? eſto tibi vi-
Hs, ſic honoraberis: eſto laboriofus,
ſic eris in quiete: ſuſtine omne ma-
lum, ſic habebis omne bonum, quod
eſt in cruce.
O Veritas, & EsI amantiſſime, ſi
te amo, quomodo poſſfum odiſſe
crucem, quam tu amaſtià quomodo
fugiam crucem, quam ſoluùm fugiunt
dæmones qui te oderunt? opus dia-
boli eſt fugere crucem, opus Chriſti
mori in cruce: quémnam imſtetur
Chriſtianus, videat: victoriã ſui atq;
abrenuntiationem ampleckatur, nec
Pro

25 8 DE ADORATIONE

pro voluptate futili, aut im patientiâ
levis incommodi, ſe revellat à Chri-
ſto, & privet merito & ſatisfactione.
Ne velis excuſare quod inexcuſabile
eſt: etlamſi ſalveris, pati opus eſt, ſi-
ve in hac vità, ſive in purgatorio, ubi
ſteriliſſima eſt patientia. Si neceſſa-
rium eſt pati; utrumne commodius
erit, in hac vità, ubi leviſſimis affli-
Ctionibus ſatisfacis pro graviſſimis
cruciatibus & peccatis, & prætereâà
lucraris glorĩlam augendo merita? an rplanl
in purgatorio, ubi ſumis cruciatibus mm

4

parum ſatisfacies, & prætereaâ nihil ene

mereberis? Meritum nullum, ſatis- Mktte
factio exigua, cruciatus ingens in 0
purgatorio eſt: in hac verò vitâ le-
viſſimus cruciatus, ſatisfactio ingens
& meritum plurimum. Quis merca- Min
tor eo tempore vellet emere res, n
cùm deteriores ſunt, & pretia majo-
ra; & nollet tunc mercari, cum ferè
gratis dantur?
Præcipuè tamen ama pati ob amo-
rem Chriſti. Quis amplexatus JE-
SIIM,

II

IN SrRTTVüET VFTRITATE. 279

SIIM, relinqueretillum ob calicem
aquæ, quem effindit David? Dic mi-
hi, amator ſive deſiderator ESII:
in alterà crucis parte ad tergus
Chriſti cum dilecto tuo crucifixus
eſſes in Calvariæ monte pariter pro
gloriâ Dei; & Chriſtopromittenti-
bus aliis, credituros ſe in eum & ag-
nituros pro Filio Dei, ſi deſcenderet,
nihilominùs nollet te deſerereg neæ
deſcendere; offerretur etiam tibi
velut puerulo buccella aut pomum,
ut oblatum Adamo fuit, dummodò
deſcenderes de cruce, & relinqueres
ſocietatem ESII dilecti; an illã de-
ſereres? O pudor noſter! quàm ſæ-
pè, ob leviſſimâ voluptatem aut vo-
luntaté noſtram, deſerimus crucẽ, &
relinquimus ESLIM ſolitariè patien-
tem ſine ſolatio noſtræ ſocietatis?
Age anima à Chriſto in cruce re-
dempta, ſequere EsMtoHens cru-
cem tuam, & abnegans te ipſam: diſ-
ce, quid ſit negare ſe, ex eo quod eſt
negare alterum: qui alium negat, ſi⸗
VE

260 DE AnORATIONE

ve cognatum ſive amicum, licet eum
percuti videat, ſive in paupertate eſ-
ſe, ſive in carcere, non adeſt illi, nec
opem fert, nec dolet in ejus afflictio-
nibus: ſic oportet cum corpore no-
ſtro agere, & ſic affici; ac ſi alter ho-
mo, aut inimicus noſter, pateretur
laborem illum. Non ſufficit tollere
crucem; ſed abnega te moriendo in
cruce, in quâ crucifigaris cum )ESII
tuo. In nullo voto cordis, aut motu
corporis, arbitriũ habeas proprium;
quemachnodum qui in cruce conff-
xus eſt, non habet jam poteſtatem
movendi pro voluntate membra
fua, nec faciendi quod vellet. Qui
crucifixus eſſet, nec præſentes res
conſideraret, nee provideret in fu-
turum, nec concupiſceret novas di-
vitias, nec delicias quæreret; ſed ſo-
um intuitum dirigeret in aliam vi-
tam, & adhuc vivens ſe computaret
inter mortuos: ſic qui crucifixus cũ
Chriſto vult eſſe, jaà inter defunctos
ſe exiſtimet; non ſolùm mortuum
volup-

Vn
cathuß
6 1
tente⸗
5.
tel
Ghohhe
etpere
rnodhn
lhKäne

n, AO

mnt 0

1,,
Uu⸗

E

4

MN

Untesern

n,

norud⸗
0.

inctos
uu

IN SPIRTTüWET VERITATEF. 261

voluptatibus & vitiis, ſed huic luci
ſolis.
CAPIIT X.
De ſußicientiaà, & bono panpertatis.
Ui habet Deum, quid ampliòs
opus habet? aut quomodo non
pudebit habere aut cupere alia? In
ſumptuoſo apparatu, & aureàâ ſupel-
lectili & abace, luteum vas, immun-
dum, & informe nemo non potiùs
concideret in mille fruſta, quùm ha-
beret, ne abſonaret, & offenderet vi-
dentes illud inter tot res pretioſiſſi-
mas & gazas, & riderent ruſticitatẽ
domini. O infinita Majeſtas, & pul-
chritudo pretioſiſſima! quomodo
ad latus tuum audeo aliquid terre-
num congregare, & tecum unà poſ-
ſidere? omnia corda hominum, qui
fuerunt, ſunt, & erunt, & omnes vo-
luntates Seraphinorum & reliquorũ
Spirituum, non ſufficiunt ut occu-
pentur in Deo: cur ego puſillus ho-
mo unicum cor meum occupabo in
aliis rebus, & non expediam ut tra-
datur

262 DE ADORATIONE

datur Deo meo? Si habeo aliud præ-
ter Deum; nec aliud plenè poſſideo,
nec Deum: ſi nihil habeâ niſi Deum;
nõ tantùm poſſideo Deum, ſed fruor
Deo, & omnibus. Quis tam amens
eſt, qui pro centum aureis lucra-
returmille, non daret pauciores? An
fortaſſè minuùs valet Deus, quàm mil-
e aurei? cur non danthomianes pro
Deo, non dicam centum, ſed res mi-
nimas, quæ adhærentes cordinoſtro
extinguunt devotionem, & aliquan-
do vel abjiciunt Deum, fſi intus eſt,
vel ùt fortiffimi muri reſiſtunt, ne
ingrediatur? O pretium inæſtimabi-
le paupertatis! quæ vectes Ccordis
frangis, ut in hominem intret Deus:
& januas cœli reſeras, ut homo ĩlluc
ingrediatur.
Si cuidam Ethnico ſine fide, ſtu-

pentitamen pulchritudinem viſibilé im

aſtrorũ & magnitudinem cœlorum,
diceretur; Quid dabis, ut proximè
videres ſtellas uno die, & contrecta-
res manu materiam illà ex quàâ con-
ſtant?

1 IHN SPHRTTU FT VERTTATE. 263
ftant? nônne daret, quidquid habe-
ret, ſaltem curioſitate motus, ut bre-
VW ſpatio illuc eveheretur, aut ſaltem
fruſtũ alicujus ſideris in terrâ oſten-
deretur? quantè plura debent fieri,
eheor & dari pro aſcenſu in cœlum, nonu-
EKnà die videndum, ſed per totam æ-
ternitatem poſſidendum, & ibi do-
minandum? Quantè pluris debet
fleri, habere in terrà Deum ad te deſ-
cendentem, & intràâ te manentem,
quàm ſi detractum fragmen de ſole
tibi ſemel monſtraretur? Sihoc ita
eſt, quæ cauſa eſt amentiæ noſtræ, ut
contemptis ſpiritualibus amemus
Etemporalia, niſi,quia languet fides
nrlese noſtra? quæ ſi vivida eſſet, primà vi-
UmIe Ce qu audiſſemus dictum Chriſti,
Beati pauperes ſpiritu, quoniam ip-
ſorum eſt Regnum cœlorum; vIx
ultima ſyllaba fuiſſet pronuntiata,
cùm jam renuntiaviſſemus omnibus
quæ poſſidemus.
O pudor noſter! Philoſophi fue-
runt, qui ut iſtud cœlum materiale
ſolum-

S .

264 DE ADORATIONE
ſolummodèò expeditè conſiderarent,
reliquerunt omnia ſua bona, aurum, –
argentum, & quidquid habebant: & ſein
nos ut ſimus Domini cœlorum, re- ed
cuſamus dare minima. Ethnici, qui neg
imortalem animam negabant, con- iütun
ſulebant & eligebant paupertatem, Mild
pro brevi commoditate hujus vitæ, niluir
ut ſine curis illam ducerent: & nos Ahunrein

pro ĩſtius vitæ commodo, & æternæ mi
ſpe, nec volumus cupere hanc virtu- minlk⸗
tem. Plus valet tibi pax temporalis unem
& Iætitia cordis tui, quàm omniaRe- Mukm
gna mundi: quanto pluris faciendũ Nisntn
eſt gaudium æternum, & ſuper om- iulh
nia, quanti faciendus eſt Deus? Viliſ-
ſimum eſſet pretium omnes theſauri Aimten
Crœſi, & divitiæ Salomonis, & Mo- Midl,
narchiaAuguſti aut Trajani, ut unam mem
alapam acelperes pro Deo: cur mi- (müll
noris non emis à Deo accipere oſcu- Am
lum amicitiæ, amplecti & poſſidere inm
illum, & facie ad faciem videre? A- Itneene
dam cùm ejectus & paradiſo fuit, po- chalit
ſità cuſtodia cum gladio flammeo & n
verlatili,

IN SpIRTTWET VERTFXTE. 26 5

verſatili, ſinon habuiſſet redempto-
num rem Chriſtum, ſed poſſet pecuniis
Mu& corrumpere Cherubim, ut permit-
Imn, Ee. teretur iterùm intrare ad priſtinum,
Hmidl & felicem illum ſtatum, ubi tam pau-
n, per vixit ut non haberet veſtitum,
Werm nônne daret omnia quæ poſſideret
in terràâ iſtà fæcundà tribuis, & irri-
guàâ ſudore ſuo? quantò magis debe-
mus nunc facere, ut ad amplexus &
gloriam Dei veniamus, ut lucremur
ipſum Deum? An fortè excuſabimur,
quòd habeamus redemptorem, cùm
potiùs proinde magis obſtringamur,
ſi gratitudo aliqua eſt in nobis, ad
. imitandü illum, & parendũ ejus mo-
Gtim nitis, & credendü ejus verbis, qui dif-
Er flicili? dixit eſſe, intrare divité in cœ-
ümumm os, quàm camelũ per foramé acũs?
Norn amabiliſſime Domine, ſi tu es
dbretium paupertatis, accipe mea, &
me primum. Utinam tam pauper eſ-
t. ſem, ut nec me haberem! nam ſatis
ſibo⸗ dives eſt, qui ſe habet, oùm poſſid eat
mmd hominem. Quialia reliquit, & non
l, M. ſe,

Re

17

266 DE ADORATIONE Van

ſe, nihil magnum facit contemnendo
ea quæ ex ſe terra & pulvis ſunt; n
quæ mali quid plerumque habent, &
quibus mali fimus, quibus acquiren-
dis angimur, acquiſitis timemus, ab-
latis dolemus. Nihil magnum eſt,
relinquerequæ nos relictura ſunt, & .
interim multis modis lædunt. Teip-
ſum, Domine, pro homine decdiſti
homini, factus homo, ut iſto com-
mercio hominem comparares, non
divitias hominis: ſe ipſum reddere
debet homo, nec ſe credat pretioſio-
rem Deo. Injuſtiſſimum eſt, ſi ſe ho-
mo deneget Deo, qui tanto preti?
ipſum emit. «Ætſtimet Deum homo,
& vindicet injuriam Judæ, æſtiman-
tis ESLIM triginta argenteis dum-
taxat. Æſtimet Chriſtũ Chriſtianus
pluris quàm mundum, & creatura
pluris taxet Deum αα ſe ipſam.
Qui alia reliquit, & nõ ſe, non minuit
cupiditaté, ſed auget ſæpè. Privatio
eſt cauſa appetits, & defectus rerä
excitat cupiditatem: pro eo qui om- /
nia

IN SPIRITI EFT VERTTATE. 267

nia eſt, juſtum ſolũ pretium ſunt om-
nia. Omnia relinquenda ſunt, in qui-

bent & d .
tent bus ipſe homo continetur: nam re-

lt

tento appetitu, etſi cætera relinqua-
turinſtaurabitur cupiditas, quæ eſt
quod ſol nocet: nõ enim rerũ ſub-
ſtantia eſt mala, ſed concupiſcentia.
Non tantùm poſſeſſiones ſunt re-
linquendæ, ſed cupiditates. Non
ſufficit relinquere quæ habes, ſed o-
pus eſt non quærere alia, nec oblata
* & data admittere; nec mutuata/quo-
ad poſſis ad uſum accipere. Non eſt
quod nocet proprietas rerum, ſed u-
¹Ilus, gaude min us quàm reliquos ha-
9 bere, fugiens ſin gularitatem, quæ in
Perniciem cæterorum exemplũ mali
Præxſtat. Singularis fera eſt, quæ de-
paſcitur vineam Domini: plerique
viri Religioſi minbs in hoc cavent 3
putant non inquietari ſpiritum, dum
non ſint ſolliciti & cupidi: at quando
absq; ſollicitudine ſuà, & cupiditate
aliqua res offertur & datur, putant
Mion abeſſe periculum, cum maximè ĩpſi
l M 2 non

1,

1
0

4

268 DE ADORATIONE

non ſint ampliùs de alis rebus ſolli-
citi. Verùm non abeſt: quia etſi non Wln-
ſit periculum in acquiſitione rei, eſt uneh
in poſſeſſione, & uſu. Sunt ipfſæ res annn
famelicæ aliarum: quare etſi homo eynn
non habet in ſe cupiditatem aliarum la, I
rerum, ipſie res habent, à quibus au- nt
get ſibi poſſidens cupiditatem: aliæ Rer
enim res indigent aliis. Prætere ſi min
reliquiſti tua, cur vis ut factum tuũ llr,
reſcindat alius? quod juxta conſilſiã icun
Chriſti tu probàſti, cur conſentis nle
quèd improbet allus? an quia putas rdron
poſſe quoque ea data rurſus te di- an Il
mitrere & relinquere? hujus com- Rita
pendium melius eſt, ſi non acciperes. S
Non eſt laus paupertatis relhinquere ni
plura, ſed nihil habere, & ſibi nullam .
rem ſervare. Cur laus & gloria A- ic
oſtolorum tanta fuĩt? fortè quĩa vi- un
Ea retia dimiſerunt? an fortè quis Unsi .
nihil habere voluerunt? hoc eſt, re- Dann
linquere omnia. Si inſtat alten ut ac- ⸗
cipias; nobile ſit certamen lberali- b⸗
tatis illius, & paupertatis tuæ: deſes la
erĩs

INSPIRITUFT VERTTATE. 269

“ eris ſi vinceris. Paupertas tua vicit
liberalitaté tuam: cur non vincet a-
lienaâ: Maluiſti eſſe pauper & indig?,
quàm tua retinere, quibus eſſes libe-
ralis: cur mavis ali eſſe liberalem,
uàm te pauperé? nne bonum con-
Ai eſſet, alicujus qui diceret, Reti-
ne hoc, ne relinquas omnia? Mini-
mè: nec acquieſcendum eſſet contra
conſilium Chriſti. Idem puta dicere
qui dat: Cave, ne aſſentiaris. Sed
poſtquã tua reliquiſti, noli accipere
aliena: ſed ea etiam quæ non habes,
nec potes habere, cõôtemne propter
Deum. Talls amor paupertatis ſolet
generari ſervis Chriſti; ut vel ſi ipſe
JESIIS, propter quem reliquerunt
omnia, reſtitueret aliquid, vel jube-
ret poſſidere nonnihil ex hocmun-
do, replicarent, & appellarent ad
thronum miſericordiæ ſuæ, repu-
tantes id ſupplicium eſſe.
.OQO!,j quam locuples ita erit pauper
Diritu, ſolo animo ſuo, ſi nihil cupit!
een nam fimul ac in corde non vultha-
M 3 bere

getlinn

6

270 DE ADORATIONE

bere theſauros mundli, ſtatim trans-
fert illos in cœlum, factus eorum
Dominus, vendens illos Chriſto ſine
injurià poſſidentis & utentis. Ex di-
vitiis, quæ nec ſuæ funt, nec eſſe po-

terunt, mirabili modo ditatur ha- 5

bens divitias in Cœlis, & in terris non mnha

habens Inopiam: nam non eſt gravis uln

paupertas amanti, ſed pacifica & ſua-
vis; iis ſolis acerba eſt, qui oderint

illam & inſectentur: nec mirum eſt, imi

quòd moleſta ſit perſecutoribus &
inimicis ſuis; nullis tamen eſt mala,
ſed omnibus bona: nam iis quiom-
nia ex corde contemnunt propter
Deum, minimè officit; is qui terre-
na cupiunt, nimiùm prodeſt: ut vel
coacti minuant peccata, ad quæ fa-
cultates præberent facultatem aut
audaciam. Quare iſtis quamvis a-
mara & ingrata videatur, magnam
de illis gratiam meretur.
CAPUT XI.

Patientiam in cunbtis neceſſariam eſſe.

eſt:

PAicnci opus deſideratiſſimum

„.

.
Rne⸗

Itaheeo

7
.

ſnus o
. .
b. ac⸗

nomd
ateusnt
ucrunth
te, a
lefdenb.

ce.

3

moſe

Leneut

.
1

M.

,Genum

Dn

E

IN SPIRITU ET VERITATE. 271

eſt: plus debes deſiderare patientia,
quam curare vitam: nã plus eſt ne-
ceſſe pati, quàm continget vivere.
Non natus es ut placidè ad tempus
vivas, ſed vivis ut patiaris ad tem-
pus; & pateris ad tempus, ut in æ-
ternum vivas. Natus es ad vitam,
quæ non intermittetur; opus eſt ut
interim ſine intermiſſione patiaris.
Vita hæc non ſui cauſa eſt: nam nec
Viatores vadunt, dumtaxat ut eant:
vivimus propter aliquod excellen-
tius. Vita iſta, quid niſi labor, ad quẽ
homo natus ut indé beatus flat? Po-
terat Deus nos creare in gloriâ: quid

„* opus erant circuitus & ambages hu-
2; . „ 2 2 X 7
jus vitæ, niſi conveniret priùs pati?

Habe fidem hujus verbi, & conſerva

MI in cordetuo: Nihil magis ad vitam

neceſſariũ eſt, quàm patientia; quia
nihil magis eſt contingens, quàm pa-
ti. In moleſfiis inexcuſabilibus ex-
cuſat, & fallit dolorem, quem impa-
tientia auget. Impatiens eſſe cum a-

lquâ excuſatione poſſes, ſiimpatien-

M 4 cia

272 DE ADORATIONE

tia excuſaret labore; at inexcuſabile
eſt, ſine fructu aliquo ingentes fru-
tus patientiæ amittere, quos ex
omni ferè opere,& labore tuo mere-
ri poſſes. Ne propter vitæ aut homi-
num moleſtias, exercitia bona di
mittas, aut remiſsè facias: nam cum

injuſtitid magnâ lueret Deus illatam ih
tibi ab hominibus injuriam: Deus G
innocens non debet ſolvere noxam!

tibi nocentis.
Si aſſueſcas patienter pati ipſas tri-
bulationes, fies quodammodè im-
paſſibilis & laborum amator. Cine-
rem jam nomæerit ignis, nec injuriam
ipſe cinis ab illo accipit; potius amat
ignem, fovet, & conſer vat: ita Ui
magis patiens eſt, ſæpè pluribus 1.
boribus divino quodam privilegio
magis gaudet. Patientia non excu-
ſat laborem, ſed dolorem; quod ſa-
tis eſt: tam benè merita de nobis eſt,
ut materiâ meritorum nolit defrau-
dare nos, ſed ſolùm laborum mole-
ſtias mitigare: invenit woadaTl
rue-

nl, bl
Cimmtive
un wen
Emnggbo
Inunn in
nlenm:
Pei,lot
Uocheram
Eigi;
Unrot
Mnerst
4 ui:
n
Ulelee

unhon.

IHN SPIRTTIHT VFRTTAT. 273

ſrueremur meritis „nNec triſtaremur
laboribus. Nihil feré Deus prom-
ptiùs & Hibentiàùs facit „ quàm verè
patienti mittere adverſitates, confu-
ſiones, humiliationes quia hunc ve-
rè mortificatum chariſtimun habet,
& ſuos amicos vult Deus ditare me-
ritis, quæ in laboribus & adverſis of-
flcinam ſuam habent. (Qarenonſo-
m opus deſideratiſſimum eſt pa-
tlentia, ſed ipfum pati. Nihil Deus
ex majori dilectione & dulciori cor-
de immittit, quâm labores, & ama-
ram crucem Filii ſui: nihil tu debe-
res magis optare. Cor Chriſti aman-
tiſſimum, improperium exſpectavit
& miſeriam: quomodo tu diſeipulus
ejus eris, ſi oderis & fugias? Nolis à
eo aliter amari, quàm amatus fuit
Unigenitus; nec velis aliud amare „
quàm quod ipſe Filius Dei amavit.
on eris ſatis patiens, niſi deſide-
tes pati: non eris niſi dimidiatè pa-

tiens, ſi tantùm moleſtiam illatâ fe-

tas, niſi deſideres inferendam, ſed ſü⸗

M ne

274 DE ADORATIONE

ne culpa alicujus. Quid conquere-
ris? verus patiens numquam dicit
inſuriam ſuam, nec moleſtiam ſuam
alteri narrat; quia non conſolatur
querelis & excuſatione, & minimè
vult curare allevationé ſui doloris.
Quid ægrè fers adimplere quæ de-
ſunt paſlionis Chriſti? Chriſtus pro
gloria Dei non tantùm voluit pati
Hagella & crucem, ſed omnes cruci-
atùs hominum optavit, & huncips
laborem, qui modò te moleſtat, vo- I
luit ſentire; quĩ defuit paſſioni ejus, ni d
hoc eſt, deſiderio ardentiſſimo paſ- D
ſionis majoris, & totius cruciatüs. In Mnc
Gaude pro Chriſto illum ferre, qui Menhe,
deberes imenſum favorem æſtima-
re, unũ flagellum ſuſeipere, ut Chri-
ſto non infigeretur: at ſi toleras pa- n
tienter hunc levé laboré, qui defuit ecde
voto Chriſti, erit contentus Chri- Monfn
ſtus, & conſolaberisillum. O JESII UIft, ſ⸗
amantiſſime, quid affligor in tribu- Nhoine
lationibus meis, ſi habeoò hoc ſolatiũ, ntun
ut te conſoler in illis? Quæſiviſti, Eu⸗
Domi-

1
oncoNo⸗

4
Neopaclar:

INSPERTTUET VERTATE. 275

Domine qui ſimul contriſtaretur te-
cum, & non erat: ecce adſum liben-
ter, affligar & contriſtabor tecum,
ut ſocius tuus ſim laborum & mor-
us. Quis mihi daret, ut morerer pro
te, Fili Dei,? etſi das ſolům tribula-
tionem hanc, cur rejiciam tribulari
leviter pro te? Solantur ſe alii, ſi ſi-
mubl alii homines patiantur: cur me
non conſolabor ego, ſi ſimul cũ Deo
meo patiar? Sat mihi hoc, nec com-
paſſiones hominum quæro. Non
amplius Domine dolebo, quèd vi-
deam mihi ſoli injuriam fieri, me ſo-
lum contemni: imò hoc ſolatium
mihi erit, præter ſocietatem JESII
patientis, quòd ſolus patiar, nec ali-
um fratrem meum videam in ſimili
labore. O.[ESII, nihil in hac tribula-
tione habeo, de quo conqueri poſ-
ſin: cur putabo contemptum, quèòd
mihi fit, ſi apud te eſt dignitas? cur
putabo injuriã mihi fieri, ſi eſt mag-
na gratia tua?
Quis ob crimen Majeſtatis læſeæ
M 6 exſpe-

276 Dz ADORATIONEY

. .— ,. V
exſpectans ſententia capitis & acer- it
biſſimæ mortis, fpoœnâ levipecun- 5 8
1

aria aut privatione folùm bonorum il, 1
condemnaretur, non ſummè gaude- n
ret? Anne impatienter ferret, aut in- Uma
juriam putaret, & non potiùs gratu- littu
lationes ab omnibus acciperet? Re- niun
us Majeſtatis Divinæ es, ôpeccator, ülnn
mereris pœnam ignis in inferno aut füllmd
purgatorio: cur non feras, quòd lo- lili
cò flius ſolum damneris levi poœna idhin
pecuniarià in hac jactura rei familia- nicoünd
ris, aut ſplendoris tui, aut alterius MWinne
comodi & honoris temporalis? Qui (iölen
damnandus eſſet capite in publico kmnen
patibulo, ſi differretur ſupplicium ſtindi
quia ægrotaret, gauderet, etiamſt udin
morbus graviſſimus eſſet, & vellet iümI;
diuturniorem fieri; ùm tamen non

1

dimitteretur pœna, ſed differretur: Wüün
cur tu moleſtè fers hanc levem ægri= ulunt
tudiné, ſi pro ea dimittetur tibi pœ-
na, aut æterna, quia ex ea compun-
tus es, aut purgatori?
Memento paſſim patientiæ & ſo-
cietatis

6

CNe.

ecne
orun

Ne.

Kvurir
ber
e Ne
NENH

IHNSPIRTTUIET VERTTATE. 277

ciletatis ESLI patientis, ut feras in-
jurias, & te contemnas. Si non ſuffi-
ciat, memento patientiæ divinitatis
in peccatis hominum. Coram facie
ſuâ Deum contemnimus, & coram
ſua Majeſtate peccamus. Quin in
gremio & amplexu brachiorum ſuo-
rum dum nos ſuſtentat & mulcet,
offendimus, nec proinde abjicit nos
è ſuis ulnis & annihilat, ſed ſolem o-
riri facit ſuper bonos & malos. Quis
inimico inſidianti ſibi, & offendenti
interim teneret lychnum accenſum,

cujus luce uteretur ad injuriam ejus,

& non extingueret ſtatim? Omagna
patientia & humilitas Divinitatis!
quæ & contemptoribus ſuis ſervit
ut famulus; & dum contemnimus,
præparat nobis alimenta, & delica-
tos fructus terræ coquit & condit,
ut ſuaviter & abundanter nos alat-

CAPHT XII.
Quantum bonum ſi ſubditum eſſe alteri.
O Sapientia inſcrutabilis! quas

M 7 gra-

278 DEADORATIONE

gratias tibi referam, quèòd commu-.
niceris mihi ignorantiffime per ſan-
Gtum & humile obſequium, quod eſt
ſimma hominum providentia, & ſci-
entia. Divinæ ſapientiæ eſt, in nullis
poſſe errare: obediens etiam in nul-
lis errat, ſi pareat humiliter jubenti

Superiori. quàm magna & diſcre- aler

ta prudentia, ſimplicium eſt obedi-
entia, nihil diſcernens. Quantum
beneficium, inter caligines quàs of-
fundunt paſſiones, & errores quos

efficiunt cupiditates, & ignorantias

in quas hominum depravata con-
verſatio & mundi leges ac mores
impellunt, erit ſapere & gubernari
prudentiſſimè absque ullo errore,
perinde ac ſi ſapientiam & divinam
prudentiam haberemus? Hoc facit
inventum ſanctæ obedientiæ, quæ
vicaria eſt Sapientiæ divinæ, & uti-
liſtmum compendium prudentiæ.
Quid ſapientius, quàm non poſſe er-
rare, quæcunque fiant? Virtutes a-
lias debet præcedere prudentia, quæ
diffi-

erut ir
ehll
Mellt, 1

G
1e Nebte
Obelden,
lntaren

N

Monm.
herln
Pſlolel
mmdls
Tuminmo.
Uerſchen
ultlae
inAet

esgs

IN SPIRITI ET VERITATE. 279

difficillimè ab hominibus habetur:
ſed facillima prudentia eſt ſincera
obedientia. Hanc anteceſſionem ha-

bet inferior ſupra Superiorem, quòd

non poſſit in ſuo munere errare.
Superior jubendo errare poteſt, &
delinquere, ſed inferior obediendo
nequit errare. Benè poteſt impru-
denter jubere Superior, ſed ſubditus
nequit imprudenter ſacere cùm
obedit, niſi cùm manifeſtum pecca-
tum jubetur, quod jâ non eſſet præ-
ceptum, ſed tentatio. Poteſt defice-

re Prælatus præcipiendo; ſed non

obediens, quia nequit non facere
voluntatem Dei, parendo. Eſt un-
dique curata & munita obedienti ſe-
curitas voluntatis divinæ: etſdum
præcipitur, fiat contra voluntatem
Dei nolentis ita prœcipi; qui paret
tamen, juxta voluntatem Dei ope-
rabitur, & interdum cum majori
merito. Malus Superior poteſt eſſe,
& malè poteſt jubere: at quia be-
n& obedire ſemper poſſumus, dum
non

2

„*

280 DE ADOERATIONE

non præcipiantur mala, amandus
eſt omnis Superior, & inſuper to-
lerandus malus: ubi duplex eſt me-
ritum, charitatis & patientiæ. Ali-
quando poterit ſubditus putare me-
liora aut utiliora animæ ſuæ, quàm
quod Prælatus jubet; non tamen
proptereà debet relinquere juſſa:
nam nihil providebit utilius, quàm
cum charitate relinquere & abne-
gare voluntatem propriam & judi-
cium.
Obedire tutiſſimum eſt: ideò clau-
ſis mentis oculis & celeriter debe-
mus id facere, ſupplendo & addendo
voluntate & affectu erga juſſa, quod
intellectus noſter conſiderare haud
tenetur. Tam gratum & locuples
bonum eſt obedientiæ, ut ratiocina-
tione non egeat ad obtemperandũ.
Obedientia eſt patentiſſima inſpira-
tio Dei, & tutiſſima revelatio, in quàâ
nequit dubitari an ſit à Deo. Si An-
gelum videres ad te venire, & nun-
tiaret Dei voluntatem eſſe ut aliquid
face-

Sorferte
returgi,
nlente
rüle
lakes
Rebe
Illekor
un
o Dur
Uorum
Kunti⸗

me-
Amene-
.
ne, uun
Non tamner

IN SpIRTTUI ET VERITATE. 28r

faceres; nequaquam torperes dum
exequereris illud, licet moleſtiſſimũ
opus eſſet: celeriuùs debes exequi
quod Superior præcipit; quia ſecu-
rius & certius eſt eſie Dei voluntaté,
ut facias quod tibi præcipit homo,
quàm quod Angelus videretur man-
dare. Ideò poſt mandatum hominis
non debes conſiderare plura, nec
morari, ſed exequi: at poſt locutio-
n' Angeli deberes conſiderare, quis
tecum fuiſſet collocutus, an dæ-mon,
an Dei ſpiritus? an bonum, vel me-
lius eſſet, quod præcepiſſet? Magnus
favor fieret, ſi ad ſingula opera mo-
neretur quis ab aliquoseraphim deſ-
cendente à latere Dei mittentis il-
lum, ut diceret in nomine ſuo: Hoc
vel iliud facito: non minùs utile eſt
obedire in Deo homini Superiori,
qui eſt oraculum domeſticum & ſe-
curum, quaſi docererĩs à Spiritu ſan-
cCto. Duæ ſunt præcipuæ cauſæ pec-
catorum, inconſideratio mentis, &
depravatio voluntatis: utramque
tollit

282 DE ADORATIONE

tollit obedientia; nam ſequitur ju-
dicium alienum, quò conſiderationis
propriæ & prudentiæ bonum fup-
plet & excedit; & ne pravè velit, ſe-
quitur voluntatem Dei placens illi
ſemper.
quantum ſolatium eſt amatori
tuo, ESstI, non ſolùm operariut pla-
ceat tibi, ſed quia tibi placet! Hoceſt
privilegium obedientiæ, ut aliquâ
mercede non fruſtretur; quam non
ſolùm ex opere ſperat, ſed in opere
habet, & finem ſuum in principio ob-
tinet, nempe beneplacitũ Dei: quod
non in futurum pendet, cùm antici-
petur obediendo. O deſideratiſſimũ
obedientiæ opus! quomodo aliqui
queri poſſunt aut excuſari ab illà,
quòèd ſi humiliter & promptè obedi-
ant, præcipiantur plura; quèd ſole-
ant Superiores plus jubere eos, qui
ſunt obedientiores? Stultiſſima eſt
hæc querimonia, cùm queramur de
iis quæ debemus optare. Favor Re-
gum putatur, quòd alicui commit-
tantur

unfa
Ddud
“ dun
eellem.
utntere
&Mt
imo
nnc
N
eredtem

Ann

IN SPIRITUFT VERTTATE. 28 ¾

tantur aliqua; & major favor quò
plura mandantur: cur ſi Deus nobis
ſimiliter faveat, licebit querie Domi-
ni plerumque iis ſervis præcipiunt,
quos magis famillares & charos ha-
bent, & putant fideliores: cur que-
rimur quòd Deus nos ùt fidos habe-
at? O Deus cordis mei, ſi Filio tuo
hoc modo faviſti in hoc mundo, qui
factus fuĩt obediens usque ad mortẽ
crucis; an fortaſſe audebo præſume-
re mihi majus genus gratiæx? O IE-
&I, qui in omnibus factus es obedi-
ens, da mihi ut nullam obedientiam
recuſem. Omnia feciſti obediendo,
Anativitate usque ad mortem; Cæ-
ſari, & Pilato ſubjectus non minùs
quàm ad moriendum. Fuit quoque
hora in quâ ſubjectus voluiſti eſſe
poteſtati tenebrarum, nolens reſi-
ſtere d'“monibus, ſed ſummâ obe-
dientiâ infernali furori eeſſiſti, in car-
nificibus & invidia udæorum: &
quia incarnari non potuiſti obedien-
do, nondum enim erat humana tua
natu-

284 DrE ADORATIONE

natura, ſupplevit hanc obedientiam
mater tua concipiens te cum magnâ
illa obedientiâ & mentis ſumiſſione.
O deſideratiſſimum obedientiæ
Opus! cùm certiſſimum ſit, eſſe gra-
tum Deo, & optimum. Adam cùm
non obedivit, ſcivit bonum & ma-
lum: obedientia innocentiſſima eſt;
non tantùuùm neſeit bonum & malum,
ſed ignorat bonum & melius: nam
cunéta obedientiæ opera optima
ſunt; quorum comparatione, alia
cæterarum moralium virtutum non
habent comparationem in hoc quèd
nulla ſint antehabenda juſſis: nam
qui reliqua fecerit, ſed contra obe-
dientiam, mala facit: at ſi omittat
propter obedientiam, cunctarum
virtutum meritum habet. Neſcit
obediens, Melius eſt facere hoc,
quàm illud; ſed optimum eſt facere
quod præcipitur. Qui habet obe-
dientiam, habet in compendio alias
Virtutes: qui obediens eſt, & caſtus
erit, & pauper. Adam poſtquam non
obe-

Nn,N
Dens C
ti gon
Prlacun.
Hentihut

guiri.

IN SPIRTYTU ET VFERITATF. 29 5

obedivit, ſtatim ſenſit ſtimulos car-
nis, & quæſivit veſtitum; dum fuit
obediens, caſtiſſimus & virgo man-
ſit, & ſuà nuditate cõtentus pauper-
rimus. O deſidératiſſima obedientia
ſtudioſo virtutum & amatori Dei.
Conſolare anima, cupida & de-
ſiderans videre faciem ejus, in quem
deſiderant Angeli proſpicere: con-
ſolare interim, & reverere Superio-
rem quemcunque, ùt evidentéChri-
ſtum, & Deum viſtbilem: non in ſe
ſolàm, ſed in Prælato etiam colitur
Deus. Crede, divinam Bonitatem
tibi providiſſe & decreviſſe hunc
Prælatum in æterno ſuo amore &
ſapienti, ut per illum, & non per aliũ
ſuam gratiam tibi largiretur & præ-
deſtinaret. Auctoritas Dei eſt in il-
lo, ne ſcruteris cur hoc præcipiat?
Deo eſt pro ratione voluntas: ita ab
eo qui vicem Dei agit, nullam aliam
ratlonem requiras. Cur expoſcis ra-
tionem, ut te tradas Deo? Dic mihi,
quæ ratio fuit, cur Deus non alium
homi-

286 DE ADORATIONE

hominem, fortaſſé futurum melio-
rem, ſed te creavit, & te dedit tibi?
St non afſignabis, cur quæris ratio-
nem, ut te reddas Deo per omnem
reſignationem voluntatis? Magna
glorka & jucunditas cœleſtium ſpiri⸗
ruum eſt celebrare Deum; ſed ma-
jus eſt eſſe proprium Dei, quam ſi
laudares illum ore.

CAPHT XIII.

Defedtus leves & quotidiani quantum
damnum eßiiant.

C* contemnis in anima, quod
deſiderant homines in corpore'
cujus non ſolàm vitam curant, ſed
& orinam & valetudinem. Intole-
rabile malum eſſet ‚ſemper ægrota-
re; & horribile, artus brutorum in-
ter humanos habere. Non ſolùm
peccata magna extimeſcas, ſed ipſas
concupiſcentias & cogitationes cul-
Pabiles, & imperfectiones horreas.
Qanta deformitas eſſet, ſi os ſer-
pentium in facie tua haberes: Major
eſt,

emarum,
l twuirin
e pis
ngtden
netectis
oreme
En, non

IN SPIRITI ET VFRITATE. 287

eſt, verbum, quo vel leviter detra-
has, aut offendas aliquem, ſivè otio-
sé dictum. O veritas! 6 Bonitas im-
menſa! precor per merita Chriſti, ut
tollas velum mentis meæ, quò polſ-
ſim noſcere quàm ſtupendum malũ
ſit in minimæ culpæ malitiã! O ho-
mo, quàm horrendus corã homini-
bus eſſes, ſi appareres quodam die
caput bovis aut equi habens in tuo
corpore humano! Pejus eſt, ſi corãâ
Deo & Angelis, in anima tua, divinàâ
factàâà per gratiam, tractes cogitatio-
nes deſipientes & otioſas rerum ter-
renarum, & brutalem ſenſum com-
modi tui: imò major proportio eſt
inter corpus humanum & brutum,
quæ in eodé gradu rerũ ſunt, quàm
inter gratiam & peccatum etiam le-
viſſimum. Quare deformitas mini-
mi defectũs venialis excedit omnem
horrorem & deformitatem corpo-
ralem, non modò quæ ſit, ſed quæ
cogitari poſſit, & aut ſit poſſibilis.
Quæſo, 6 ſpiritůùs deſiderator hri
1,

288 DE ADORATIONE

ſti, per ejus cruorem ſanctiſſimum, e,
ut hic ſiſtas, & perpendas iſtud juſto
judicio: & qui nævum in corpore
nolis habere; in anima, ſponsàâ EstI,
quantum poſſis, ne — hæc
monſtra. Dilata facultatem mentis
omnem, & artem cogitationum tua- ni
rum, & confige horridiorem quàm Denillln
poſſis deformitatem, & tortuoſita- oln
tem, ut ejus ſolùm cogitatione ſtu- Unkwben
peas & formides: parva erit præ de- ummtl
formitate culpæ levis. Pretioſioris Meglent
rei pejor corruptio eſt; & ejus quæ Win
rectiſſima debet eſſe, magis offendit js Nnl
obliquitas: quid pretioſius mente & munmi
arbitrio, quod ſuper omnem aliam in &ltn
creaturam eſt? quare minimum ejus h l
vitium deformiſſimum eſt; nec eſt
mens humana & Angelica, quæ ad-
æquatè malum noſcat, quod in ani-
ma cauſet. Quale prodigium eſſet, iiod⸗
ſi in ventre tuo geſtares cor, non in inde
pectore? Majus monſtrum eſt, ani- xn
mam ad amandum Deum facétä con- micne
cupiſcere voluptates; & intemperâ- In
cià

aI. N.
nn i⸗

1.
udfn
Rcoront

me
Rom Dend⸗
öümmtn

Detolors
Ltpte

INSPIRTTUET VEIRITATE. 289

tià gulæ, aut alterius pravi affects
negligenti deformari.
Non ſolùm peccata magna horre-
a28, ſed iſta, & omnia venialia, quæ
putantur levia, & ftalsà voce bar va
dicuntur. Non juſt dicetur leve &
parvum aliquid, quod ſolùm ſupr ſe
habeat aliud magnum. Non eſtpar-
vum culpa venialis, quòd ſupra ſe
ſolùm habeat allud majus, id eſt pec-
catum mortale: imò proinde mag-
num cenſenda, quòd ſupra ſe non
habeat, niſi unum malum quod ſit
majus. Non ſolùm homines cenſent
mortem malam & timent, fed & fe-
brim, & lethale vulnus. Ingens ma-
lum eſt, quod uno tantùm malo eſt
minus: ingens malum, quod cæteris
cunctis malis eſt majus, penuriis, op-
probriis, injuriis, ægritudin ibus, tor-
mẽtis, & ipſo inferno: ingẽs malu eſt,
quò maj 9aut æquale, Deus tibi imit-
tere nequit, neo ſcĩet; etſtomnes dã-
natorũ cruciat? in te ſolũ aggereret.
Graviſſimum putares, cancrôò la-
bora-

290 DE ADORATIONE
borare, exuri & paſci membra tua:

quid ſi ad hæc jungerentur cæteræ
ægritudines majores, lepra, aſthma,
paralyſis, hydropiſis, abominatio
ſtomachi, podagra, cæcitas, phrene-
ſis, ſtupor linguæ, extinctio caloris
nativi? una ſola culpa venialis magis
nocet, quàm cuncta illa. Peccatum
veniale eſt cancer: ſerpit paulatim
uſque ad interitum, inducens in alia
lurima, & demm in mortale, niſt
prius reſecetur pravus affectus: eſt
lepra, maculatam & fœtidam animấ
ſejungit à complexu Sponſi: eſt aſth-
ma, cauſans difficultatem aſpirandi
ad cœleſtia, & excipiendi divinas in-
ſpirationes, moleſtans & contriſtans
Spiritum S. eſt paralyſis, impediens
agilem motum ad Deum, torpere fa-
ciens in divino ſervitio: eſt hydro-
piſis, gignens ſitim & æſtimationem
rerum temporalium, negligens di-
vina & ſalutaria: eſt abominatio ſto-
machi, faſtidium efficiens rerum ſpi-
ritualium: eſt podagra, impediens
nos

S

lshce
18 CNI
rumler
cun Anne
Eeteen
ſepley
Debnerpe
plar⸗
enpere
Coh kwne
RSelden
necer⸗
lackans
whe
niats
ego⸗

IN SPIRITUIFT VERTTATE. 29 I

nos, ne procedamus in profectu no-
ſtro: eſt cCæcitas, faciens cæcutire ad
cognitionem veritatis, & cœleſtium
bonorum, amentiam mundanam iin-
ducens, velut denſa nubes obtenta
oculis: eſt phreneſis, faciens inſani-
re animâ. Quæ major inſania, quàm
ſi quis purpuram regiam, quà hono-
ris causâ à Rege fuiſſet donatus, ut
coram ſe adſtaret, & locò filü habe-
retur, immergeret in locis cœnoſis,
& deinde appareret ridiculè coram
Rege:? ſic gratiâ indutus, & purpur4
Dei, per peccatum veniale ſe macu-
lat, & luto ſe inficit, licèt non exuat
illam; & deinde coram Angelis au-
det apparere & afſiſtere Deéo. Eſt
quoq; ſtupor linguæ peccatum ve-
niale, orationes noſtras inefficacio-
res reddens, ut non mereamur audi-
ri, nec exaudiri à Deo: eſt tabes, la-
befactans animum ad reſiſtendũ dia-
bolo: eſt extinctio caloris, fervorè
charitatis minuens. Anne parvum
eſt, quod eſt cauſa tantorum malo-
N2 rumè

292 Dr ADORATIONE

rum? Quomodo ſic affecta anima,
petet quieſcere in ſinu Sponſi? Fœ-
tor oris ſolàm ſufficiens caula divor-
ti in thoro eſt: quomodo leproſa,
paralytica, hydropica, lippiens, au-
debit petere, ut ofculetur Hla Spon-
ſus olſeulô oris ſui? Veſtem noſtra,
ſi ſputis aut cœno inquinaretur, imò,
ſi ſolům madefieret aquâ purà, ſta-
tim à nobis abjiceremus & exuere-
mus, nec cum illa coram hominibus
compareremus: quomodo non ve-
ſtitum, ſed nos ipſos fœtidos, ſordi- e
does, maculatos, egros patimur, &
Deum amplecti volumus, nec priùs
tergi & ſanari ſatagimus? Siut libe-
rareris à quolibet dictorum morbo-
rum in corpore, nempe cancro ſolo,
Irmò ut ſperares liberari, licèt incer-
cum eſſet, iibenter permitteres ſeca-
rImebra; quid faceéres, ut ab om- Aele
Pibus ſäanus feres? O inlenſibilitas
na! quæ tot mala animæ non
dolet, & Pro certa & inæſtimabili,
melori afime valetudine atot gra-
Viſli-

il

eminema

jenals,
hon

1.
N
hum

N

timmn
nl ke.
Olncher⸗
lenh,
end r
rlid
Dennatt,
pt k
Ndenee
Hodhrede.
E.
1,
Wrernn

Kr
untatho⸗
craoſco⸗
Winer

eoke.

HNN SPIRITII EF VERTTATE. 2,9 ¾
vimis morbis facile & leve reme-
dium quoad poſſit, non curat; cum
pro incerta ſalute corporis né parcat

mébris ſuis, nec tormentis omnibus.

Age ſtulte, cura animam; & præ-
cave, quantùm poſſis, ne in tot mor-
bos incidat, vitando veniales culpas.
proptereà ne parcas exiguo labori
& diligentiæ. Magnitudinem morbi
ex magnitudine curationis conjice.
Vide quomodo medicetur illis pur-

gatorii, quod eſt noſocomium cul-

parum: Anne parvum eſt, quod cu-
rari opus eſt igne illo & acerbiſſimis
cruciatibus? Anne parum ſuſpicare-
tur aliquis, ſi videret unâ horâ puni-
ri fœminam delicatam in fornace ig-
nis ardenti, & id juſſu clementiffimi
& dilecti ſponſi? Planè aut fponſus
eſſet furens, aut culpa nimiùm diſ-
plicuit. Cur parum reputantur cul-
pæ veniales, ob quas miſericors &
amans hominum Deus vult animas
gratas ſibi detineri per dies & annos
in purgatorio, abſque ullâ compaf:
. N 3 ſionis

294 DE ADORATIONE

ſionis benignitate? aut Deus inju-
ſtiſſimus eſt, aut culpa venialis ter.
ribile & ſtupendum malum eſt; aut
Deus crudelis tyrannus eſt, aut cul-
pa minima tremenda irreverentia &
ingratitudo eſt. O Domine, non ty-
rannus es, ſed humilis animarum a-
mator: & miſericordia tua ſuper
omnia opera tua; impudentia mea!
eſt ſtupenda & enormis: quam tu æ-
quiſſimus, mitiſſimus, & humilli
mus corde, qui potiùs minori Nu
deres punire ſupplicio, ſeveriſſimè lhin
corrigere opus habes, ne violetur Ilencn
juſtitia tua. ſeii
Canem ſi quis videret cum flamis inl
luctantem & pereunté in medio ro- fnti
gi, compateretur: quid eſſet, ſi vi- IImefn
deret fillum ſuum charum ibi aduri? Mmldn
O miſerĩcordiſſime Pater, quomodo Ulnde
dici poteſt parum culpa venialis, pro Mhein
qua non decet ut compatiaris, vi- Aia-
dens aduri & torqueri in purgatorii Whon
ignibus filios in gratia tuos, quos nmni
tantopere amaſti? ſiquidem pro illis Mijcu
ſangui-

1.
Anckza
,anal⸗
neyerenthd

nbutn

e

IN SPIRITU ET VERFTATE. 29 5

ſanguinẽ tuum & vitam dediſti. Non
defecerunt tibi pientiſſima viſcera
paterna, nec ſapientia infinita: non
es Deus ignorans, qui falli poſſis in
judicio culpæ; nec crudelis, qui gau-
deas, niſi invitus cruciare: quare, ſi
quem amas, ita punis; ingens malũ
eſt, propter quod ĩta ſæ vit ipſa miſe-
ricordia.
Proponamus aliquem hominem,
ſine ulla notitia inferni, aut purgato-
rii; ſed ſolùm per revelationem o-
ſtenſam fuiſſe illi unam animam ter-
riblliter cruciari in illo igne pro pec-
cato veniali, ſed illum neſcire occa-
ſtionem talis ſupplicii: quam/quæſo/
cogitaret fuĩſſe cauſam ejus tormẽ-
ti? Anne parvam putaret? vel maxi-
mum allquod malum, quod benig-
niſſimo Deo tantoperè puniebatur?
An etiam parum dicetur, quod in
hac vita punit Deus maximo omniũ
ſupplicio mortis? Si Deus infligendo
pœnam non poteſt falli, cum infligat
tantâ; quantum erit propter quod
N 4 infligit?

296 DE ADORATIONE

infligit? Ecce, ſervos ſuos, Moyſen, enn
& Karon pro culpa veniali morte
mulctavit. Oza, & uxor Loth pro
culpa etiam veniali, ùt putatur, tre-
mendo ſupplicio interempti repentè
ſunt. Abbas Moyſes pro uno pecca-
to veniali traditus fuit & occupatus Ul
Adæmone; & quidem minus malum gbyidl
eſſet habere in corpore mille deæmo- AOnmdle
num legiones, & vexari ab illis, quàm almn-
habere in anima unum peccatum le- miwung
viſſimum, & delectari illo. Dæmon
quadraginta añis anxius fuit, ut qui- Whuu
dam ſervus Dei incideret in quam- dllinl,
dam culpam venialem. Anne ſtultus (mim
eſt demon, qui pro re levis momen- N
ti ita vigilaret, & tamdiu exſpecta-
ret? cur nos ut tantum malum vite- xllenin
mus, uno die non erimus diligentes? fehn
O puriſſima Veritas, purifiea ſpiri-

OMocuen

tum meum impurum à tanto malo: AEgm
& illumina me, ne parum credam id, ecudfünn
quia parũ curo, eùm dæmones tan- Hüunf
toperè curent; ſed magnum credà, ade
quod fit contra Deum tam magnũ: Amml
nec

.
Moreen
AUmort
Lothore
tun.
ireyen
odertr
ennen

1

IN SpIRITüUET VERIHATE. 297

nec puſillum & leve reputem, quod
ege puſillus, levis & inconſtans com-
mitto paſſim & conſtanter peccãdo:;
ſedideo credam magnum, quòdege
puſillus & vilis audea id facere con-
trà Deum Maximum & Optimum.
Quantum eſt, quod prias debeo
eligere, vitare ſemel ne committam,
quàm millles mori, quàm terram &
cælum redigi in nihilum, quàm dam-
nari totum genus humanũ? Si Bea
tæ Virgini, lachrymanti ad pedem
crucis cruciatus & mortem Fili di-
lectiffimi, daretur optio, an veller
Chriſtum ſuum Iiberari ab opprob-
rils & cruciatibus illis, & videre ſta-
tim ſedentem à dextrà Patris, ſimul-
que ſalvari mille mundos, aut aſſen-
tire in unum peccatum veniale; po-=
tius vellet non facere illud, conſule-
rétq; id mihi, & mallet iterum vide-
re crucifixum ſine culpa aliqua ſuum
dilectum Fillum & Dei, ac graviora
pati, atque ſi opus eſſet, & liceret,
ipsâ manu fuâ pientiſſimàâ clavos fi⸗
N/ geret,

298 Dz ADoRATIONE

geret, & majori charitate quam Ab-
raham ſacrificaret. Quæſo etiam,
parúmne obſequii & ſolatii fleret
Virgini & ESI, ſi homo aliquis fuiſ-
ſet, qui tunc ſe ſubſtituiſſet in monte
Calvariæ loeò Chriſti, ut pro illo
cruci imponeretur,& pateretur?

Crede tamen, quòd majus ſolatium
à te potiùs requirerent, ut vitares
peccata venialia. Computa modèò, 1
an parum ſit, quod præponderaret!
tanto obſequio; neque deneges hoc

ſolatium Chriſto patienti, & Matri
compatienti. Deleatur à noſtra opi-
nione, parvum aut leve eſſe hoc ma-
lum, quod Virgo, Chriſtus, Deus
Pater tanti judicat, & punit.
Non eſt parum, quod ad magnum
finẽ ordinatum impedit illum; quod
in hac vita minuit amoré Dei, & ejus
viſſonem in altera retardat. Non eſt
parva moles, quàâ celerrima & po-
tentiſſima Dei miſericordia & deſi-
deria velut impediuntur, & moran-
tur. Anne parva violentia eſſet, quæ
maxi-

Proumn
Del, elamn
enr Mnel

Uhnemmn.
Qono-
Vonſenon
lofr
euicu.
ekusce
Cetehend

N

mn.
Pheüm,
lii ſere

WE

ktin mone
n ol
eretn
tilsrein

Nt, u rre

bogoeth
Eneäde

.
r

Un

l
ngeun

. R
Aerone⸗

NAH

Acuekit.

IN SPIRFTUu ET VERITATI. 299

maximum ſaxum à cœlo cadens in
aêre ſuſpenderet, jam jam proximũ
terræ,& centro ſuo? Non igitur par-
vum eſt peccatum, quod ſuſpendit
munificentiam divinam, & deſideria,
ardentia ſanctæ animæ, ne contingat
centrum ſuum Deum, & terram ſan-
ctam beatitudinis promiſſam, ſed in
purgatorio detineat. Non parum
diſplicet Deo, quô cogitur non ſta-
tim dare, quod tantùm placet illi lar-
giri, & placebit nobis frui. Non eſt
parvum, quod impedit magna dona
Dei, etiam in hac vitareſiſtens po-
tentiſſimæ liberalitati ejus. Trepide-
mus ad tantum malum, & omnibus
Viribus, quoad poſſimus, vitemus
diligentiſſimè; nec pudorem culpæ
ſuſtineamus.
Quomodo ſervi Dei aut filii aut
ſponſæ nomine gaudebit anima, quæ
negligit placere Deo, & in omnibus
obſequi cũ omni voluntate? Quàm
ſceleſtus aſſet ſervus, qui nihil vellet

ſacete benè, niſi cum gladio ſtrĩcto
N6 mina-

300 DE ADORATITONE
minaretur herus mortem; gec ah-
ter, ſive flagellis, ſive blanditüs, mo-
veretur ut bona obſequia præſtaret?
Quam perverſus filius, qui nollet a-
liquid gratum patri facere, ſed diſ-

pliceret ſemper, niſi quatenus non

mereretur hæreditate privari; alio-
qui nihil curaret obſequi illius vo-
Iuntati & deſiderio, ſed in omnibus
reſiſteret? Quàm perfida ſponſa, quæ
fidem, & amorem ſponſo ſolùm ſer-
varet, quoad non provocaret illum,
ut occideret ipſam, in reliquis verò
adverſaretur& diſpliceret; & tam-
etſi puniretur, nunquam emendare-
tur? Quale ſignum amoris filius aut
Ponſa præſtarent, ſi dicerent: Verè
diligo patrem meum aut ſponſum;
ſed præter mortem, aut vulnus mor-
tale, quidquid ei injuriæ inferam,
non curabo multum; faciam omnia
lberé prout mihi placet, nec præte-
reà ſollicitus ero placere illi, dumo-
dò me nonoccidat, aut patrimonio
privet? quis ferret hæc dicentes &
facien-

etern
Neigt

tot don
ümſa

nlocutt
bebn

onpiun
DaWo
Porehud
io ltot
centa ,
s, hor
Uunl

IN SeRFTI ET VERFTATE. 301
tes? Similis eſt qui peccata venialia
contemnit, & ſolum ſervit Deo, qua-
tenus non occidatur anima, aut cœ-
lo privetur, per peccatum mortale.
An fortè eſſet paterfamilias, qui ta-
lem ſervum,aut filium, aut conju-
gem domi vellet habere? Hæc pati-
entia Dei, quæ nos tolerat abuten-
tes toleratione ejus.
Ne igitur putemus parvum eſſe
has culpas; quæ etſi parum quid eſ-
ſent, ſunt plures, & Deus eſt magnus
& unus. Arenulæ parvæ ſunt, ſed
tot poſſunt eſſe, ut abruant citiùs,
quàm faxum ingens. Infirma res eſt
tina locuſta: fed quæ plaga major a-
gris eſt, quàm multitudo illarü? Ex
Parvulis guttis pluviarum, inunda-
tio urbium magnarum fit. Si tot par-
vula vulnera ſeu punctiones in cor-
pore haberemus, ſi tot poſtulas in fa-
eie, ſi tot ſciſſuras in veſtitu, ut fiunt
peceata venialia, ſemi mortui eſſe-
mus, horribiles, & penè nudi: cur
in animailla patimur, niſi quòd plùs
ana⸗

302 DE ADORATIONE

amamus cutem & veſtem, quàm -
nimam? O quantà confuſione ſic af.
fecti coram Deo audemus apparere!
Sed quid numerum accuſo? Una ſo-
la culpa formidanda eſt, quam parvũ
quid eſſe non poterit cogitare, qui
Deum cogitat infinitum; nec parum
eſſe dicet, qui multùm amat: qualis
amor Dei erit illi, qui parvi facit dif-
licere Deo? Qui in parvo diſplicet,
jam diſplicet: qui diſplicet, jam con-
tra legem ardentis amoris facit.
CALPIIT XIV.

De ſolertia circa res exiguas.

Eus maximus eſt: in ejus obſe-
quio nihil putes minimum: non
ſatis magnus eſſet, niſi vinceret om-
nem parvitaté. Si amas illum, in mi-
nimis officiis probatur vera amicitia.
Peritia artis in parvis oſtenditur: vir-
tutis perfectio non eſt rudior, ĩideôq;
non exſpectat ſolum magna. Natu-
ra in minimis admirabilior eſt: mi-
nutiſſima animalia maximè curat.
Gratia

won
Seeniot
e⸗ 7
ßturl
ton
Cnüch
4
un: G
Npuwun
olrusn

oshoe
Pterchyrs
Athoegun
0rastmun
b ni
lorro⸗
cuomo⸗
tngn
pbbine
untaxar,
Nonoco
etl
Ucd

Umn
eſ⸗
Wnere!
Und.
unperti
re, gl
erpernn

IN SemTTruEFT VERTTATE. 303

Gratia non eſt obtuſior, nec debet
eſſe ſegnior. Quæ minutiora viden-
tur, diligentids curanda ſunt. Cum
Deus tantus ſit, nihil eſt parvum,
quod ei diſplicet, aut quod ei placet.
In bono, & malo non eſt minutum.
Quidquid bonum eſt, ſtatim eſt mag-
num: quidquid malũ eſt, ſtatim non
eſt parvum. Infinita bonitas omnes
noſtras vires exigit: injuriam faciet,
qui debet omnia; ſi neget aliquid. Ne
dicas: Hoc quid præſtat, hoc parum
intereſt, hoc nihil eſt. Imò multum
eſt hoc quod putas nihil; quiꝗ quod
putas multum aut aliquod magnum
opus, nihil eſt præ magnitudine Dei,
& obligatione tuà. O imenſa Veri-
tas, quomodò poteſt putari minimũ,
aut magnum, ſi menſura obligatio-
nis & diligentiæ meæ eſt immenlſitas
tua, ubi non eſt parvum, nec magnũ
dumtaxat, ſed exceſſus totius modi
quomodò poſſum dicere: Hoc pa-
rum eſt; ſi quidquid fecero prote,
nihil eſt?
Non

304 DE ADoRATIONEZ

Non eſt parvum, quod cenſetur
minimum, cùm in minimis ſtet per-
fectio. Non ſunt contemnenda mi-
nima, quia contempta ſunt magna.
In ſtrue aridorum palmitum, quam hl
domi habes, ſi ſeintilla ignis permit- öuln
tas, incendium magnum fiet, & tota!
domus conflagrabit. Corruptio na- Imd
turæ noſtræ aptior eſt malitiæ, quàm Rrn l
ſtupa ſicca igni. Si leve aliquid neg- eld
ligas, fies paulatim perverſus. Non dlu-
attendas parvitatem, quæ eſt in ini- uuuhn
tio, ſed ex principio conſidera finem. WnId
Semina ſemper exigua nimis ſunt, Ii tiki
ſed in nulla parte plantarum major Uehhn
efficacia & vis eſt. Primum divortid non
duarum viarum ſenſim protractum 1 Cne
in maximum intervallum deſinit; & ihlin
in infinitum procedere poteſt, cuùm ugtial
priùs nec uno gradu diſtarent. Siin hnmn
parvo devies Aàpropoſito tuo, & ri- Wedan
gore mentis, paulatim te invenies Muake
longinquum à fervore. Magna ſu- M
munt jnitium à parvis: quare parum mhhl
non eſt minimum, ſi eſt initium. Cu- nn
jusque

tetſer
encan⸗
tman.
n
bernt
D
Unnnton⸗

IN SPIRITüWET VERTTATE. 305
jeusque rei præcipua pars principium
eſt: imò non pars quælibet, ſed di-
midium totius dicitur.
Rectè putabant S. Ignatius Pater
noſter, plus latere periculi in minu-
tis contemnendis, quàm in maximis:
horum damnum apparet, & curari
ſtatim poteſt; at minimarum rerum
injuria niſi progrediente tempore
non percipitur, cùm vix reſtaurari
poteſt roboratà conſuetudine. Pec-
cata magna, ipſa natura peccati & e-
normitas facit, ut averſemur: mini-
mi defectus, quia paryi videntur,
hocipſo negliguntur; ilsq; contem-
tis, non excitatur mens adversùs
illa. Concupiſcentia noſtra in mini-
mis acuitur, & ardet, quèòd ſine mag-
no periculo putet poſſe in his vaga-
ri, cùm in magnis ſe compeſcat ter-
rore damni patentis: at irritata & e-
rudita ſemel cupiditas, in quæ non
audebit & ardebit? Inde aliquando
multò ſollicitiores adversùs parva
debemus agere, quàm contrà mag-

306 DE ADORATIONE

na. Ex minimis conſuetudo naſeitur,
quæ præſeribit vitla; non ex magnis, All.
quia ſunt rariora; quàm naturæ. Fa- i)
cile jus & actio citiùs datur adversùs e
capientem per vim noſtra, & palâm, han
quàm in uſucapientem. Quæ levia
videntur, auferunt à nobis pudoré
eccandi: ſed amiſsâ ſemel verecun-
dià erga Deum, quid boni ex nobis ifſtuun
promittimus? rette
Erubeſce te continere à magnis, nunek
& vinci à parvis: nam ab hoſte exili, Kmmm
& pumilione ſterni, turpiſſimum & joſtuin
ignavi ſignum eſt. Non contemnen- pinbsgrn
dum eſt parvũ, in quo magnum pre- Mtallon
tium poteſt efle. Margarita quòd ſit nentin-
exigua, non putatur vilis; imò pro- vlscon
inde pretioſior eſt, quòd in parvo (adnon
corpore magnum pretium habeat, üin:
cur parvum contemnis, ubi plus for- mi dn
taſſe placere Deo potes, quàm in ma- cgorum
joribus? Pretioſius eſt obſequium, iſſhm
& diligentia in minimis. Quemad- Kemhe
modum enim peritia artis eſt, inclu- um
dere in parvo magnum arrifkciurm 3 kgiil

IN SPIRITüET VERTTATE. 307

& naturãâ miramur, quòd in exiguis
animantibus omnes officinas vitæ
claudat: ſic excellentia amoris eſt,
ponere animum totum etiam in mi-
nimis, & magnum & ardentem affe-
Gum concludere in parvis rebus: &
pretioſior eſt diligentia minutorum,
nam magnitudinis defectus ex affe-
u inſtauratur, qui eſt rerum pretiũ.
Nihil rectè æſtimatur, niſi ex animo:
magnum eſt minimũ obſequium, ubi
eſt animus magnus. At non rarò ma-
jor eſt animus in parvis: quare non
minùs gratum ſiepè erit officiũ & ſo-
lertia illorum. Magna per ſe excitant
attentioné, & non moleſtant, quia
rariùs contingunt: minima verò mi-
nùs admonent animum, nec exper-
gefaciunt; & quia crebriora, fati-
gant: quare animus curator mini-
morum, magis eſt in illis, quia magis
vigil, magis conſtans, & pertinax ad
obtemperandum eſſe videtur. Non
igitur magnus deſiderator Chriſti e-
rit, qui ſolum magna curat: non erit
ardens

308 DE ADoRATIONE
ardens amator Dei, qui mundum &
ſe reliquit in magnis, niſ ſi etlam in mi-
mimis. Sculptoris ars perfeékta non
eſt, cortice ſpoliare truneum, & de-
vaſtare per magna fruſta; quilibet
hoc faciet: Eer d poſte efeſtucas minu-

ubit

—.

tiſſimas ſcité recidere, ubtilifumas

cavitates evacuarxe, & minimis ma-
num imponere, ſolus magiſter artis
Potedt. In tabula umbra as & primos
colores tyro artis ducere botelt; ſed

ad perfectionem picturæ, ſubtilitate

peritæ manũs & penicilli eſt opus, &
in minimis lineis magnum opus con-
ſumitur: ita in minutiſſimis officiis
virtutum abſolvitur Gmilitudo Dei.
Non eſt imago perfecta, quæ caput,
ventrem,& pedes habet; ſed in qua
omnia affabrè ſumt laborata: curru-
dem, & informé imagine vis te Deo
præſentare ob defectũ minimæ rei?
O infinite & perfectiſſime Domi-
ne, quid mininmum poſſum putare,
quodà te me amovere quàm mini-
mum poteſt, aut magis aſſimilare?

quid

7
Prfe

re, E

er ma en

lhat,

11
narin

R
d⸗

ſne n

t,

4
n
ire!

6

TN SPIRTTFT VERTTATB. 309

id minimum Feputalo, quod tu
deſider as me vitare, aus facere? cur
minimum præterire poſſum proma-
jeſtate tua, & glovia, quin faciã, om-
nia; cum nilil pro v llitate, & pecca-
to meo prætermiſeris, quod non fa-
ceres? O ſpiritus remiſſe, ſi Angelus
clo tibi nuntiaret Juèd Deus vel-
let te pati tormenta S. Laurentũ pro
gloria ſua, & gratiarum actione ob
benegclia Chriſto collata in genus
humanum, quàm ingratus eſſes, ſi
fortè non haberes id pro magno ſa-
vore, & minimum id putar es? Ecce,
quid dices? non ignes, né equuleos,
non carceres, non cruciatus Deus à
te modòô exigſt; ſed ut attendas in
hac re minima, &non negligas: mag-
num hoc puta: hæc eſt voluntas Dei,
uthæc cures: & ſufficit. Martyres
ber magnarum pœnarum patientia
lſanctihabiti ſunt: Confeſiores, per
minimarum culparum impatientiam,
& fugam ſanctſtatem conſe quuntur.
Uli/pœas omnes tolerantes, vit-
runt

310 DE ADORATIONE
runt culpas: iſti nullas culpas tole- iol
rantes, vitant majores pœnas pur- Gchn⸗
gatorii. se,
CAPIIT XV. lvnt
Laudem proprian vitandam eſſe. Grthan,
Ui amat laudari, vult quid im- is n
poſſibile. Laus bonum aliquè Ho
publicat: ſed hoc ipſo quòèògd laudari kene
col

velis, non modèò vacuus es ommi bo- 1
no, ſed plenus maximo malo, nem- MMfne
pe diabollco, ſuperbiâ & ambitione. Inplunt
Licèt audias laudari; non tu lauda- Wem
beris, ſed alius. Laus boni eſt: ſed tu Libun-
peſſimus eris, qui laudis es cupidus. rigoohn
Nequit bonus eſſe, aut laude dignus, lherioll
qui tam vanus eſt, ut laudari quærat. sflu, m
Quare deſinit eſſe laudabilis, qui In Nel
vult laudari: at ſi non eſt laudabilis, ileiei
non poteſt fieri, ut laudetur; nam Iälen
non erit, quod pozuit priùs eſſe. Si Mundt.
arrideas laudatori, applaudis vitupe- OAmlun
ratori tuo veriſſimo: quia injuſtiſſi- &
mus es, ſive juſtũ te putes, ſive non: ſtiben
nam ſi juſtum non te æſtimas, gaudes uhmin,
quòd mentiatur ille; ü juſtum te maſh
cenſes,

Anö

V.
Nan 1.
hauitir
Whnal

Rhoce

IN SPIRTTUET VERFTATE. 311

cenſes, ſatis hoc injuſtum eſt præfer-
ri aliis, cùm nihil ſis. Cùm audis, val-
de juſtus es, valde bonus es; qui ta-
lis eſt, laudatur: nontu, qui nec ju-
ſtus, nec bonus es; ſed potſùs vitu-
peraris. Laus juſti, vituperium eſt
injuſti. Hôc ipſo indignus eſt laude,
& contemnendus, qui de contemp-
tu ſuo & convitio dolet, aut in com-
mendatione ſua tumidè afficitur: qui
ſe non putat contemptibilem, excu-
ſat contemptores ſuos.
Laus tua, mendacũi filia eſt, & ma-
ter ignorantiæ, confuſionis, pudoris,
& periculi: improbatio tua, verita-
tis filia, mater meriti & doctrinæ:
utrum præſtabit, confundi & falli,
an mereri & doceri? Ama ſolùm
laudabilem eſſe, non laudatum, &
ſat hoc eſt. Laudabilis ſolùm eris, ſi
ſolàm laudem Dei & gloriam deſi-
deres, & tui contemptũ. Cur mavis
videri bonus, quàm eſſe; cùm deſi-
nas omninò eſſe bõus hoc ipſõ quòd
optes videri, & æſtimari vanè? Cur
æſtimas

312 Dr ADORATIONE

æſtimas, alios falli, aut fallere, plus-
quàm æſtimare verè te ipſum? Qur
te viliorem quàm lapidem facis, cu-
jus non tantúm ſplendorem curas,
ſed ne adulterinus ſit in ſe, ut pudeat
geſtare in ornatugemmas fictitias?
O veritas laudabiliſſima, gloria
rerum, quàâ fronte laudem & hono-
rem meum auſus fui ſemel quærere,
quiĩ te toties contempſi? Quà fron-
te ſemper quæro æſtimari, quidicèt
ſemel tantùͤm negligenter tui gloria
procurâſſem, in æternum mereor
contemni? Quàm impudentiſſimus,

vel inſaniens eſſet, qui optaret laudẽ

& honorem ejus qui te inhonoravit
infligendo alapam, aut te blaſphema.
re dixit, aut arundine te lutt in paſ-
ſione tua? Pejor ſum ego illis, & mẽé-
tior ſi ulli eorum me præferàâ: quo-
modo de mea laude & honore au-
deo cogitare? quanta inſania & ſce-
lus eſt querere illum? imò quanta
imprudentia, ſpiritus infirme, non
te putare dignum omni opprobrio,
nec

v

Irhprar
wieo
lcenman
ronltn
Anblluen
Ueib egro
Lörlispen
eclcibe
dnolekt
enti, pl
Eccer
tucnevdr
ißeriedan
robum o
Aont
lenos in
Rent exn
Gllenndt
Toniisen
Kguget,
gennten
Furquia
untmhn
.

n,.
dhiis,er.
kenans,
nüfciin
m Og
lnXKhon

INSPTIRTTUET VERITATE. 31. 3

nec optare contemni de omnibus?
Non ideo bonus eris, quòd te ali
prædicent aut putent bonũ. XÆgro-
tus non ſanatur, quòd dicatur ſànus
eſſe. Quid magis eligeres, eſſe ſanũ
& robuſtum, quam vis àreliquis pu-
tareris ægrotus? an eſſe ægrotum,
& ab aliis putari & dici ſanũ? cur eli-
gis, te dici bonum, cùm ſis peſſimus?
Imò moleſtiſſimum eſſet ægroto &
dolenti, plusquàm ipſe morbus, ſi
reliqui dicerent ipſum nullam ægri-
tudinem habere, nullum dolorem, &
imeritò queri: cur te gaudes ab aliis
probum prædicari, cùm improbus
ſis? Æ.gri tam abſunt, ut velint ſe di-
ci ſanos, ſi non ſint, ut ipſtinterdum
ſoleant exaggerare morbum, & id
gaudeant reliquos facere: ſic verus
humilis exaggerat ſuam vilitatem,
& gaudet, quèd ali exaggerent, &
augeant contumelias & opprobria:
igitur qu amat laudari, dat operam
non tantùm rei impoſſibili, ſed ridi-

culæ. .
0 Inju-⸗

314 DE AnoEXTIONE
Injuſtus eris, laudes appetens & Grlrun
non opprobria, Cùm plura ſuffragia on.
ſint, quæ poſtulent contemptum tu-

um. Si libres te, præponderabunt
mala tua, & defectus innumeri pau-, ſon

—=

ciſſimis bonis, & iis alienis. Vis ſcire ) romn
palàm, impoſſibile eſſe, te laudari? en e
Impoſſibile eſt, habere ex tesunde wn
lauderis. Collige exiguitaté Ruma- ſelbtel
nam, quòd velint æſtimarlhomines chbyb
ob bona aliena: quæ ſi propria habe- Itbeo-
rent, nunquà gloriarentur de alieno; inens
ùt ſæculares præſumunt, quèd inge- elüimin
nuos equos habeant, fideles famu- rhun
los, ſplendidas veſtes, Cùm genero- ebonſt
ſcas potius ſit equi virtus, & cum ge: mCivi
meroſo equo poſit eſſe dominus 1- Gen
. gnobilis & Vitioſus. Fides glorla fa- iMmn dn
muli eſt; & cum bonis ſ ervis iniquiſ- mendl
ſimus herus poteſt eſſe. Splendor tawe
veſtis, laus potiùs ſartoris aut texto- Pkitenn
ris eſt, & tunica decora poteſt tege- Itrol
re turpiſſimum pectus & fœdà Con: ietane
ſcjentiam. Eodem vitio, quod Dei mine
eſt, ſibi tribuunt, etiam qui ſæculo mmmn
5 renun-

IN SPIRITUET VERITATE. 315

renuntiârunt, dum non ſe penitus
abnegant.
CAPIT XVI.
De vilitate hominis,
I cum Deo pacem deſideras, ſu-
per omnes, & omnia te humi-
lia. Deus reſiſtit ſuperbis, terribilis
veox: non minus horribile eſt, quòd
ſuperbus reſiſtat Deo. Deus reſiſtit
ſuperbis, ne malè agant: ſuperbus
reſiſtit Deo, ne benefaciat. Deus re-
ſiſtit ſuperbis, ne mali ſint, & peſſimi
per ſuam ſuperbiam, quos ideo cu-
rat humiliare: fuperbus reſiſtit Deo,
ne bonꝰ ſit & beneficus, impediendo
dona divina. Evidentiſſimé conjice,
te eſſe viliſſimum, hoc eſt, ſuperbiſ-
ſimum, cùm reſiſtas Deo: alioqui
innumera alia beneficia, gratias, vir-
tutes in te contuliſſet. Evidens eſt,
ſupra te nubem elevatam eſſe, quæ
reſiſtat ſoli, ſi in medio campo & die
hon te tangat expeditè radius ejus:
totus tunc in umbra eris, quamvis
Numbram nullam tunc videas: nemo
02 magis

R
.

9.

316 Dr ADORATIONE

magis vilis & refertus defectibus,
uàm qui nullam vilitatem aut defe-
Aum in ſe videt, quia ſupra ſe elata
mens opponatur Deo & claritati.
Nullum eſt patentius indiciũ ſuper-. MIll
biæ noſtræ, quàm cohibitio benefi-
centiæ divinæ; quia reſiſtit deſiderio dn
Dei ardendiſſuno ſe profundendi, in- in
finitæ paſſionĩ Chridt, interceſſioni Ol
Virginis, orationibus Sanctorum.
Magna eſt mea malitia, & profundiſ- Anll⸗
ſima miſeria, Cum unus ſolus tot re- Ann
ſiſtam; obſtruens, quatenus in me ohoil

eſt, quinq; fontes Sanguinis Chriſti, unſfts
& obſtans torrenti liberalitatis divi- ehln
næ. Licèt tam amentes eſſemus, ut Allan,
in nobis nullum peccatum noſcere- Afüin
mus nec defectum, ex hoc ſolo indi- riund
cio nos debemus firmiſſimè credere
ſuperbiſſimos & viliſſimos; nec, ſi
peccata non ſufficiunt, aliud magis Iltmm
nos in humilitate continere oporte- Imſin
ret: non vermes, in quos ituri ſum?; Auifun
non cœnum fſœtidum, ex quo geni- Ulckte
ti ſumus; non ſtercus, quoò, dum vi- Hinti
vimus,

7

4

luntdeſe
Wbeche
E Nuiat.
iülne
iobenet
ftdeſte
teneſei
Cdnn.

st
engnnm

IN SPIRTTI EFT VERTTATE. 317

vimus, referti ſumus; non miſeriæ
corpotis, quibus ludimur; non ig-
norantiæ animæ, quibus noſtro con-
filio illadimur. Plus quàm ſatis eſt
ad nos humiliandum infra omnia „.
videre Deum non magis communi-
cari nobis, & defectus noſtros per-
mittere.
O humilis Majeſtas Dei, quàm
chara, & deſiderabilis eſt tibi humi-

Iitas noſtra! Mortuus Chriſtus fuit

Dro peccatis: ſed peceata permittit
pro humilitate. Anne majoris ſtetit
humilitas hominis, quàm vita Dei?
Anne pluris fecit ESUS humilitaté
noſtram, quàm ſuum redemptionis
beneficium; cùm peccata, pro qui-
bus vitandis vitam & ſanguinem fu-
dit, & humiliatus fuit, deſcendensde
cœlo, permittat, ut vitet ſuperbiam
noſtram; & qui peccata redemit ſuâ

e] humilitate, & morte, ipſis peccatis

un⸗

noſtrâà humilitatem velut redimat?

Quid eſt hoc ferè incredibile, quòd
lerè ineredibilia fecerit Deus, ut hu-
3 miles

218 DE ADORATIONE

miles ſimus? cùm alioqui incredi-
bile videatur, quòd ſuperbire poſſi-
mus: nam impoſſibile eſt, ut inve-
niatur unde.
Nihil noſtrum eſt, & nihil ſumus.
Imò ſi multa heberemus, & magnu
aliquid eſſemus; ob ea quæ fecimus,

neſcio quomodo audemus afpice- i
re cœlum. Undique viliſſimi ſumus,

ob id quod ſumus, & ob id quod wk;

non ſumus; ob ea quæ fecimus, & Mie

ob ea quæ non fecimus; ob ea
quæ fecit Deus pro nobis, & ob ea
uæ non fecit in nobis. Et quia ip-
4 tantus eſt, & quia nos nihil fu-
mus; quis non ob peccata, quæ
fecit, ſe humillabit? Sed non minùs
dejici debet ob peccata, quæ non fe-
cit: nam nullâ ex nobis partẽ in hoc
habemus, & minùs noſtrum eſt non
peccàſſe; & quantũ ex nobis eſt, pec-
caremus. Ita debes majoré obliga-
tionem Deo, cui non reſpondes, &
parem rationé habes te humiliandi,
ac ſi peccàſſes. Res non debent æſti-
mari

i Enn
plamͤs
s/nir
16, h
itzan
nereon
Atloſeh
G,
Un Ma⸗
Elder⸗
1Kinn
Ueree⸗

„
4

let.
brepol.

lhülum
Kmgi

lkcinn

n,

in doe

nmnis
onte⸗
gantoe

ee⸗

s , 4
rend 1
Vortt

IN SpIRYTU ET VERTTATE. 319
mari ob exercitium, ſed ob virtuté.
Non magis venditur gladius, qui oc-
cidit multos, quàm qui potuit plures

occidere, & meliùs trucidare: tua

malitia tot illa peccata patraret;
quòèòd non fecerit, non eſt in te, ſed in
Deo. Æque etiam te debent humi-
lem tenere peccata aliena, ùt tua:
nam licêt comiſiſſe propria, non ſit

ſupra te; non comiſiſſe aliena, eſt

gratia Dei, quæ eſt ſuper omnem na-

turà, & majores gratias Deo debes;
quia majus eſt, Deum præſervàſſe ab
illis, quàm remiſiſſe: quare ſi non es
9 .

reus pœnvæ, es reus majoris gratitu-

dinis, & humiliationis. Quæcumq;
peccata audieris ab aliis patrata, ſta-
tim te reum illorum cenſe. Major
occaſio ſe humiliandi fuit beatiſſimæ
Virgini, eſſe præſervatâ à peccatis;
quàm Magdalenæ, feciſſe tot & tan-
ta remiſſa, & ipſam ſeptem demoniis

&fuiſſe lberatam. Ob bona etia, quæ

non fecimus propter negligentiam
noſtrâ, debemus humiliari, & etiam
4 ob

†

320° DE ADoRXTIONE

ob bona quæ fecimus: nam illud no-
ſtrum eſt, hoc Dei. De alieno nemo
gloriari juſtè poteſt, ſed pudere ob
ingratitudinem, & ſatagere ex obl-
gatione. Ipſa prætereà bona corrũ-
pimus, & malè facimus, & cxigua &
pauca ſunt.
Sed quis co gitans, quæ humilis
JESI pro nobis feciſti, audebit ſe ex-
tollere de factis ſuis? Confer, & in-
grate ſpiritus, leve & ridiculum opus
tuum, ob quod gloriàâ inani ſolicita-
ris, cum infinito opere Incarnatio-
nis, Euchariſtiæ & Paſſionis: nônnèé
præ verecundia tibi frons decidet?
Deus, qui eſt totum, ſe exinanivit
B te: & tu, qui es nihil, te putas a-
iquid contra Deum, cùm pro Deo
tam amanti & ferventi nihil facias
fervidè. Quis cogitans, quæ non fe-
cit Deus, non ſe humiliet, quòd non
te ad inferos detruſerit poſt primum
peccatum, ut fecit cum Angelis?
O homo, infamia creaturarum,
quid tuũ putas honorabile, & uſur-

pas,

5

on
Go bel
An
ng;
geheo
one
6rulili
emos
ulwere
wyerel
rls De
Reoes
geirih
t ofer,
leis pla
un glori
ler
te, v
Düdene
IIn No
ns:
ing,
Le in
ſeree

Wach
3

lhlnn.
Nen
lere 0
eexod.
nucond.
cligat

vrbumi
ltehtſr

ung
H Cobtin
mun
lb
mumun,
Al⸗
7

IN SPIRITüIET VERITATEI. 321

pas, & non potius ſtatim offers Deo,
cui tot beneficiis obnoxius es? Si
multa, quæ verè noſtra eſſent, habe-
remus; deberemus offerre, & tri-
buere Deo, ob ea quæ pro nobis fe-
cit: quomodo tam amentes, ingrati
& injuſti ſumus, ut ea, quæ ſunt Dei,
faciamus noſtra; quæ etſi verè no-
ſtra facere potuiſſemus, intolerabi-
lis inverecundia fuiſſet, non feciſſe
potiùs Dei. Quid mirum, ſi aliqua
Deo dares, cùm omnia, & ſe ipſe de-
derit tibi? Utinam haberes multum,
ut offerres Deo! ſed cùm non ha-
beas, plus gaude; & de paupertate
tua gloriare, quia omnia vides Dei
eſſe: quæ ſi tua fuĩſſent, illi dares⸗
gaude, votũ tuum eſſe naturã ejus.
Pudendum magis eſt, quòd inter-
dum gloriamur de malefactis, velut
bonis: & corrupta opera Deo obji-
cimus, quaſi qui obligaverimus eu.
Quæ inſania major, quàm putare
obligare cui ſolvere nequis, & iis re-

NX „ .
bus quibus magis ad pœnnam obliga-

f ris?

322 Dr ADORATIONE

ris? Quinſi bonum aliquod opus eſ
ſet integrum & perfectum, non eſt
te: nec proinde tuum dicere de-
bes: de allenis quomodo Dominum
potes obligare, & creditori ſolvere?
Imòſſi noſtrum fuſſſet bonum opus,
in quo Deus partem non haberet;
cur Deo ſatisfeciſſe putas in illo, &
oſtentas illud, cùm eâàdem menſurà,
uâà menſus fueris, remetietur tibi?
Si hoc cum hominibus ſervandum,
cur non cum Deo? Miſerè metiris
dona Dei: tam parum putas feciſſe
Deum prote, ut parvulo hoc obſe-
quĩo putes ſatis compenſari? Metia-
mur Deum magnà menſurâ, exiſti-
memus illum magnum, nec noſtra
obſequia poſſe æqua eſſe ejus humi-
litati, & paſſioni, ne dicam ejus Ma-
jeſtati & beneficentiæ.

Quĩ non putatſe parum ſeu nihil

facere, injuriâ Deum afficit, æſtims
illum dignum dumtaxat paucis. Diſ-
ce à Deo humilitatem, qui poſt om-
dia beneficia in te collata nihil feciſſe
reputat;

S

tn;
Pemone
Pnonki
chabe
6ol
(Mtotun
nnote
ncden
Aminne
computan
ctrs
Ttender
hotiize
enoti⸗
Shib
kbere,
lünncht
felt &
e
negu
Nlo he⸗
nlue
ere,
Pned

ohlse
nelt
ere de⸗

DoriIn

rene
mops,
hhoberet
Gallo,4
nenn
Mernthi
Vundhm,
Korirs
se

1, ell⸗
colra

ſa U
inis

IN SPIRTUET VERTTATE. 32 3

reputat; perinde tecum ſe gerens,
& remunerans tua merita, quæ ſine
illo non faceres, ac ſi ipſe nihil in illis
poſuiſſet: cur tu ita uſurpabis obſe-
quia, & bona opera, ac ſi ſolus feciſ-
ſes, & nullam partem Deus haberet,
cùm totum ille præcipuè faciat? cur
ĩtem potes te jactare meliorem alis,
cùm cõôtriſtari deberes potiùs, quèòd
alii minus bonitatis haberent, & id
computare deeſſe tibie Non eſt mul-
ta claritas Dei in te, nec charitas, ſi
attendere potes excellentiam tuam
potiuùs, quàm tuum nihil. Stellæ cùm
remotiores ſunt à ſole, cùm minus
lucis habent, una videtur aliam ex-
cedere, & tunc lucent; ſed hoc fit,
quia nox eſt, & tenebræ: at cùm dies
venit, & propinquiores ſũt ſoli, quia
ſunt in eodé hemiſphærio cum illo,
tunc quamvis una excedat aliam, &
plus lucis participent, non videtur

utra luceat magis, imò nulla videtur

lucere; perinde ſunt, ac ſi nulla ſtel-
la in cœlo eſſet & merè nihilum. Im-
N 6⁶ perfe-

324 DE ADORATIONE

ctus eſt, & non illuminatus, cui par-
va lux cœli affulget. Qui in nocte
propriæ quæſitionis & amoris eſt,
audet putare ſe eſſe aliquid, & me-
liorem alfis: Sancti verô, qui adhæ-
rent Deo, licèt pleni meritis ſint, pu-

tantſe excellere nemini, ſed merè

nihil eſſe, adimplentes cum EsI ſuo
omnem ſjuſtitiam, id eſt humilitaté.
Iuſtus eſt humilis, quia à ſe rejicit to-
tum quod eſt alienum, nec retinere
vult. Qui nihil putat ſe eſſe, quomo-
dò contra conſcientiam fiet injuſtus
tum aliis, dum ſe præſumit meliorẽ,
tum Deo, dum credit ſe bonũ? Nam
nemo bonus, niſi unus Deus; ſi ne-
mo bonus, nemo melior.
Ob fortunæ quoq; bona non eſt,
cur te præferas lis, quos pauperes
vides, humiles, ignobiles: ſed potius
venerare iſtos ob ſimilitudinẽChriſti
in illis ſplendenté. Inops fuit Estus,
humilis, ludais maledictus, inglo-
rius, ſubjectus peſſimis principibus:

quod Chriſtꝰ elegit, & æſtimavit, tu

ne contemnas. CA-

4
unti
or
lere
un
S ig
isN
eteher
n ebe
ens
ererd
lsl
mabunt
Mnum
Olisin
Ulblin
Mcherh
ehunin
N;
Diremn
eleabe
Ceut.
Uumnob

niye.
hnode
inch,
me.
lladhe⸗
ntp⸗
Edmen
fute
lnltrt
tſtt
Lrther
ond⸗
Vrhn
tnelot
1 ſye.

IN SPIRITUIEFT VERITATE. 325
CAPUT XVII.

Qus contineant homine in humilitate, &
qubd nihil poteſt habere, niſi ſolũ Deum.
o te poſſunt humilem conti-
nere; & vilitas tua, & vilitas
rerum & honorum. Licet magnus
eſſes, dignitates omnes mundi, ut
parvas, viles, & indignas contemne-
re deberes; & quamvis magnæ eſ
ſent, deberes recuſare, quia tu vilis,
indignus. Nihil es niſi mendacium,
& peccatum: ne te decipias, nec ve-
lis excuſari; iniquitates tuæ id cla-
mabunt. Cur inter tot peccata ob
unum opus apparenter bonũ te at-
tollis? unâ ſolà plumâ aquila non ſe
in ſublime efferret. Pavo cùm totus
pulcher ſit, ob unum pedum defectũ
ſe humiliat: tu totus defectibus ple-
nus, ob unam fictam virtuté ſuper-
bire audes. Recordare infamem te
eſſe ab ortu tuo originali culpaâ: per-
inde ut homo notatus infamiâ co-
ram nobilibus adeſt, ſic te habe cora
Angelis puris. Parricida es ob pec-
5. S 7 cata

322 6 Df/ ADORATIONE

cata tua Fllii Dei, & fratris tui Es:
peſſimo Cain concidit vultus, & tu
erigis cervicem? Reputa te ſemper
talem, nec audeas ſine pudore& ti-
more aſpicere Patré dilectiſſimum.
Aui contempfſiſti Verbum Dei,&
Filium, cur æſtimas dictum hominis
Quid præſumis, Cùm nihil hactenus
feceris; cùm poſtquam feceris om-
nia, eris ſervus inutilis? Imò hic eſt
magnus & indebitus titulus, cùm n6
poſſis habere unde Deo ſervias, cum
ejus ſint omnia, & ipſe ſerviat po-
tiùs nobis. Tam vilis & pauper es,
ut nihil habeas, nec poſſis habere:
quod fortè ſi intelligas, primum tri-
ſtaberis, intuens luce clariùs pauper-
tatem tuam, deſperans aliquid tuum
habere poſſe; ſed citò ingentem læ-
titiam habebis, intuens divitias Dei,
quòd omnia habeat. Gaudeo, Do-
mine, impoſſibile eſſe mihi habere a-
liquid, quia impoſſibile tibi eſt non
habere omnia. Quid contriſtorom-
nia aliena mihi eſſe, ſi Deus poteſt
meus

nker
Cnd
fe, gul
Myele
gogen
unpre
me
Uebant.
rcl
ſumhe
inho
PPhi
4le E

homins
Inden
Gnkon
Ye
nmO
sm
NRY
ln
Ghoee
yer⸗
S6un
nle
o,DS
aei
ANH
oro⸗
ens

IHNSPIRITIEFT VERTTATE. 327

meus eſſe? Quam ineffabile gaudium
eſt, nihil poſſe eſſe meum, nec me ip-
fum, niſi ſolum Deum!? cujus patens
indicium eſt, quod nulla re licitum
ſit mihi frui, niſi ſolo Deo. Reliquis
rebus, & me ipſo, ut alienis, ſolùm
licet uti, non frui. Non eſt dominus
rei, cui ſolùm uſus eſt conceſſus ad
tempus: illa potiùs res haberi dici-
tur, quà frui in æternum licet. Qui
mundi ſolum habet uſum, habebit
uſumfructum Domini ipſius mundi.
Gratulor mihi, nihil ex me habe-
re, quod poſſim, Domine, offerre

Majeſtati tuæ: quid enim valeret,

quod ex me haberem, ut coram te
compareret? At quia àte ſunt, quæ
poſſum offerre, aliquid bonum ha-
bebunt, quòd ſint à te; & inde poſ-
ſunt placere. Ex me quomodo poſ-⸗
ſum habere aliquid, cuùm nihil ſim?
imò hoc ipſo quòèòd putas aliquid eſſe,
ſpiritus elafe, conjice te minorem
eſſe, & magis vilem. Æger dum ad-
huc ægrotat in lecto, non Kentiun.
=

328 DEz ADORATIONE

becillitatem ſuam: at dum melius ſe
habet, & convaleſcens ſurgit, tunc
cognoſcit debilitatem, cùm non poſ-
ſit per ſe conſiſtere. Dum magis ſer-
vis Deo, proficis/ & ambulas in vià
Domini, magis humilis debes eſſe, &
timere; tunc te cognoſces viliorem.
Æger dum eſt in lecto, non eſt cur ti-
meat ne cadat: at dum ſurgit, & in-
cipit ambulare, tunc noſcens infir-
mitatem propriam, non de ſe confi-
dit, ſed alii connititur, & adjuvatur,
timens cadere. .
Quid igitur extolleris, cùm, hoc
ipſo/quod extolleris, vilior ſis. Quo-
dammodè magis es ridiculus, quàm
Lucifer, cùm de minoribus te effe-
ras. Quid eſt natura tua comparata
cum naturâà Cherubim? Quid eſt
ſanctitas tua, collata cum ſanctitate
gratiæ, quâ placuit Deo primus ille
Angelus? Quid videri vis, & haberl
apud alios? nihil potes tuum habere;
& quod minus potes habere, eſt ho-
nos. Tota gloria ſolius eſt Dei, qui
cùm

eret;
1,e. ,Il
eels 1
Werke
Aterno
um no

mſ
namn

Non allar
lelcern
encer
temtn
rumer
Cacont
Venon
Onn

ls
dune
d
ber.
nih
Geles
loren

IN SPIRITUET VTRITTATE. 329

cùm cætera det hominibus, gloriam
ſuam alteri non dabit. Si benè ope-
raris, ſat eſt quòd ſciat Deus, vie deat
& approbet, qui remuneraturus eſt,
& cui placere intendis. Sanè ſi ar-
denter amares Deum, & ſervus fidus
eſſes; optares, niſi impoſſibile foret,
facere aliquid pro Deo, quod Deus
non eſſet remuneraturus, aut non
videret; & dumtaxat ſtuderes eſſe
ſaelis illi, de præmio nihil curans.
Inter fideles amicos unus alteri pro-
ſpicit, & bona officia pr æſtat, etiamſi
alter non ſciat, imò ſæpè occultat:
nam non qu ærit aliam mercedem,
quàm f delitatem & obſequium erga
amatum: ſic qui ſincerè amat Deum,
non aliam femunerationem magis
deſi. derat, quaàm ſervire illi, & ſerva-
refidem. Im er Domine, fidelita-
tem tuam ergam perfidum, qui in-
numera mihio ol. præſtas, benefi-
cia confers mihi ignaro, & Cum ſcias
me nunquam agere gratias pro illis.
Cùm mala agunt homines, cupiunt,
ut tu

330 DE ADORATIONE

ut tu non videres: ego, Domine, jam
reſipiſcere volo, & mutare meos
mores. Quare cùm mala egero,
quod frequenter erit, volo ut tu vi-
deas, ut caſtiges & me adjuves, ne
iterùm faciam: at cuùm bona egero,
te adjuvante, potius vellem ut tu nõ

videres, quàm quòd videant homi-

nes. Si eximius Dei amator non agit
bona propter teſtimonium Dei;
uàm mendaciter amabit, qui quæ-
rit homines teſtes?
CAPIIT XVIII.
Quantuü debeamus gratiæ Dei, & Cbriſti.
Gperdus adhuc eris, ſi te putes
pulverem & cinerem, cùm nihil
ſis, niſi mendacium/& peccatum. Ni-

hil boni habes; cur extolleris con-
tra Deum? multa mala habes; cur

non erubeſcis etiam coram homini-
bus? Omnia mala habere potes; cur
non contremiſcis ubique & ſemper?
Omnia mala facere potes; cur non
formidas te? ipſa eſſentia tui non eſt

tua, niſi Dei. Imò id quod habebas,

ante-

Tbiriot
Cod
Aun m
ancdu
riſtia
Itasne
inſi
Gaent
rels,
Cdrar
Coror
Gleid
ſet, .
Ugeiͤ

teſam
neo
en,
ttur.
e Ne

ngen

IN SPIRITüUFT VERITATE. 331

antequam eſſes, tuum non erat: ha-

bebas tunc merum nihilum, quod
poterat eſſe; hoc ipſum non exte ha-
bebas, ſed ex Deo: qui ſi non eſſet, tu
non poſſes eſſe. Quid te magnum
putas, cùm ipſum,/quod nihil eras an-
uam creareris, non erat ex te?
lach plusquam te debes Deo; nam
debes etiâ, còm nihil eras, poſſe eſſe.
Creatus fuiſti: dic quod membrũ

arbitrio tuo fuit factum, aut cui ar-

ticulo alicujus digiti lutum poſuiſti,
aut miniſtràâſti materiã ad eum for-
mandum; aut quàâ prece tuâ impe-
trâſti creari à Deo, & eligi inter infi-
nitas naturas & individus meliora,
quæ in ſuo nihilo relicta ſunt? Quàâ
diligentiâ tuâà effeciſti, ne formareris
cæcus, mutilus, amens, barbarus?
Gloriaris de ingenio, de integritate
corporis, de nobilitate generis? uti-
ue id licet, ſi monſtus Deus àte id
ecit. Dices: Non glorior me crea-
tum eſſe, ſed talem elle, induſtrium,

ingenioſum, morigerũ. Dic quæſo,
ſticon-

332 DzE ADoRATIONE

ſi conſilium non dediſti Deo, ut te
erearet ingenioſum, & talem; f non
monuiſti Deum, ut tibi d aret melio-
rem mentem; cur gloriaris de ſubli-
mitate illjus *Antuelegiſti imentem,
& aſtutiâ tuâà ſcrutinia feciſti inter il-
lam infinitarum rerum multitudiné,
quæ crearißp oſſent, ut extraheres a-
nimũ præſtantiorem? Non, inquies,
glorior de naturæ dotibus, ſed de of⸗
Rciis virtut is, quã ſecutus ſum, cùm
alii peſſimi contemnant. Glorior
meliorem me illis eſſe, & virum bo-
nũ, glorior ſatisfeciſſe muneri meo.
Imè pudeat vix ſemel ſatisfeciſſe, &
millies corrupiſſe. O inique diſtri-
butor, deteriorem partem tribuis
Deo. Te eſſe tribuis Deo, & arrogas
tibi bonum eſle: plus eſtbonum eſſe,
quam eſſe: cur illud tibi uſurpas, cùm
in eo quod eſt minus, nullam potue-
ris partem ponere? Plus diſtat inter
bonum eſſe, & hominem eſſe, quàm
inter hominem & nihilum. Ex nihilo
te potuit Deus facere hominem, im-
peran-

vnd
ie,
elo, 1
Winen
, t
Meni⸗
olt⸗
nelo⸗
ogan
(lubn
lteles
Gdo
nem,
ſulie
O bat
nodo
lamno
une
,
Wwr
tten
Uach
ſinns
Deig

= = =

IN SPIRFTUEFT VERITATE, 333

perando, agendo, & vivendo; ſed ex
homine non fecit bonum, niſi ſervi-
endo, patiendo, & moriendo. Inju-
ſtiſſim partiris, tribuens Deo natu-
ram, & tibi gratiam.
Neminem vidi ſuperbire, ex eo
quòd ſit; & ferè omnes, quòd boni
& meliores ſint; cùm potis liceret
arrogantia illa: nam plus habuiſſes
(ſi habuiſſes alĩquid) cùm mihil eras,
ut eſſes; quàm poſtquam fuiſti, ut
eſſes bonus & juſtus: nã ad creatio-
nem, ſolùm non adjuvimus; ſed ad
juſtificationẽ inſuper impedivimus.
O patientiſſima Veritas Dei, quo-
modo toleras mendacem arrogan-
tlam noſtram, niſi quòd ridicula ſit,
dum ejus rei auctores nos præſumi-
mus, cui maximè reſiſtimus & de-
ſtruimus? Si tà modeſti ſumus con-
tra ea quæ ſunt in ſuo nihilo relicta,
ut adverſus illa non gloriemur, quòd
ſinus: cur inverecundi adverſus
Deũ gloriabimur, quòd boni ſimus;
& adverſus alios homines, quod me-
liores

334 DE ADORATIONE

lores ſimus? Cur ſuperbis, anima;
de eo, in quo maximè verecundari

deberes? Qudd nihil fuiſti, nihil eſt, en

quòd pudeat; ſufficit, quod non ſu-
perbias; né eſt enim ulla ignominia:
atquèòd impedimẽto fuiſti Deo pec-
catis tuis, multum abundat, ut pro-
fundiſſimâ confuſione erubeſcas.
A quo accepiſti eſſe, accipies benè
eſſe. Quemadmodum nihil fuiſti, ut
eſſes: ita creatus, nihil fuiſti ut eſſes
bonus. Si nihil ad naturam, ita nihil
ad gratiam, ex te ipſo ſolùm, & à te
ipſo habes. Imò licèt nihil feciſti ut
eſſes, nihil malefeciſti ne eſſes: at ut
eſſes bonus, nihil ex te feciſti; & ne
eſſes bonus, multa malefeciſti.
Natura humana, etiamſi illà inte-
gritate & excellentia, in quâ creata
eſt, maneret, non ſervaret ſe ex ſe,
niſi ex Deo. Quare ſi gratiam, quam
accepit, non poſſet ex ſe ſervare;
quomodo quam perdidit, poterit
reparare, & de acquiſitione gloriari?
Memento infamiæ & corruptionis
naturæ

Nha
beid
Caust.

1

.

dnnr
Ien
Gnonkr.
Mominig
Deoe
utr
eſen.

ie⸗
Lcrent

IN SPIRITUET VERITATE. 335

naturæ noſtræ poſt peccatũ: ſi cùm
ſana, & honorabilis erat, nihil ex ſe
poterat; languens, & contemptibilis
quid poterit? Vas non gloriatur an-

1

3α. 401E.
te artificẽ de formàâ & uſu; cùm poſ-

ſet de materiàâ, quam non fecit ille:
tu ante Deum nihil habes, quòd glo-
rieris, adhuc ex nihilo factus; cur de
formò & bono uſu gloriaris, qui de
abuſu erubeſcere potes, & de mate-
ria nequis gloriari, quia ex nihilo es?
Non habes unde bonum aliquid ha-
beas, quia ex nihilo nihil fit, ut ex
causàâ. Si nihil ex te es, nihil ex te po-
tes, nihil ex te operaberis: namo-
perari ſequitur eſſe. Si nihil ex te es,
nihil potes, nihil operaris; quantèò
minùs aliquid bonum? Si quod nihil
ex ſe eſt, nihil ex ſe habet, aut poteſt;

ſolum ex ſe poteſt, & habebit pecca-

tum, quod defectus, & nihil eſt, &

nibiloòpſo deterius & minus. Ocu-

lus ex ſe potens eſt ad tenebras, &
ad non videndum; ſed ad viſionem

nihil poteſt ſine adjutorio lucis.

Quod

338 DE ADORATIONE

Quod eſt ſupra naturam, & ſupra lnit
te, nempe abnegare ipſam naturam, e
& te ipſum; non poteſt eſſe ex te, & cumin
naturà, ſed à Deo, qui eſt ſuperior te atopenl
& naturâ. Si non credis rationi, cre- Giumhl
de fidei; nihil es niſi mendacium & ti,ae
peccatum: perditio tua ex te tante mſt
modò. Non idonei ſumus cogitare heb
aliquid à nobis, quaſi ex nobis; ſed mmdi
ſufficientia noſtra ex Deo eſt. Si non udd
poſſumus cogitare aliquid, quomo- Wunn
dò exequi bona opera? Ferri poteſt, Wühon
quòd videaris ſtultus; ſed non ſua- en,
deri poſſum, quòd velis eſſe hæreti- dini
cus: quæſo cur deſpicis mundum, & jis gin
aliquem æternorum amoré jam ha- Wintue
bes? quia expertus es inconſtantiâ ſerins
temporalium, & vidiſti inopinabiles Iudihe
calamitates, & mortes locupletum ie ci
& potentum, & ſimilia; an tu fuiſti, itedmn
qui ita providiſti res, vel Deus? an tequi
providiſti Regis illius aut potentis ſnia
hominis mortem, ut tu commove- mbeban
reris perſpectâ inſtabilitate rerum? ue
Prætereaà hæc eadem publica & nota e

1-

alls

Ah

Krann
henor
gtonier.
lacium
AItetan

Demin
4 lehts
.
ſetetum.
AnaH

IN SPIRFTU EFP VERITAE. 339

aliis ſunt: cur cæteri non ùt tu com-
moventur ad contemptum mundi?
cun cùm alius eſt motus, alius in pec-
catis perſiſtit? Aliquam ſimul caus
divinam hujus differentiæ debes fa-
teri, quæ ſolum in nobis & ex nobis
non ſit. Forſitan perinde quaſi ex te
eſſet, gloriaris quèòd tu movearis,
non alii. Dic quæſo, quoties ſimiles
caſus, & efficaciores contigerunt, &
non commotus fuiſti? Igitur, quòd
modò convertaris, non venit ſolum
ex te, ſed ab arcana aliqua & provi-
da virtute, ſollicitudine & amore e-
jus qui noluit, ut ampiius morare-
ris in tuo errore, & ad agnitionem
vVeritatis ſuaviter te excitavit; & ta-
liter diſpoſuit omnia, ut noverat te
inde comovendum. Reſpondebis,
ideo nunc te comotum eſſe, non an-
teà, quia abfuit, aut mortus fuit peſ-
ſimus amicus, cujus ſocietate per-
trahebaris ad veruſtos & peſſimos
mores, aut præteriit teatſt pecca-
to opportuna. An fortè ex hoc præ-
J P ſumes?

340b DE ADORATIONE

ſumes? Fuſtne in manu tua mors vel
abſentia iniqui ſoci, vel opportuni-
tas hæc? Anne potiùs Deus fuit, qui
ita diſpoſumt, & inſuper præparavit
tibi bonorum ſocietatem/& exem-
plum, ut ejus imitatione permove-
reris.
SIiliter quidquid boni habes &
facis, auit ſi quo malò Cares,& abſti-
nes, eſt, quia Deus pro tua utilitate
res diſponens impedimenta remo-
vit, & incitamnenta boni opportunè
propoſuit; & inſuper ad plurima ſu-
pernaturales habitus aut auxilia in-
fudit, quæ excedunt omnefn facul-
tatem naturæ. Quam parté ad hæc
tu habes? ſi noninvenis; quanta in-
ſolentia eit tibi tribuere totum? Aut
gratiam Dei debes agnoſcere & nihi-
Htatem tuam, aut Deum cùm Epi-
curo relegare, & privare mundi gu-
bernatione, nullam illi providentiâ
tui relinquendo. O ſapientiſſima Dei
Veritas, miſerere, miſerere mei a-
mentiſſimi; quia magis & magis de-
lat Ira-

Etet:l
Cerent,
veret
Colnn⸗
guiink
Omnnem
Deocke
Wohnnt
Cornun
i
tüumt
ommh
ien⸗

.

izl
onn.
fiüneu
exem.
emore⸗

ubeze

IN SERITüIEFT VERITATE. 341

Hrabo, quaàm ille Philoſophus,
nunquam tantoperè ineptiens ut di-
ceret ſe providere res, nam faceret
ſe meliorem Deo: veruùm, qui præ-
ſumit de ſe in opere honeſto, præter-
quam quod Deo tollit providentia
rerum, ſibi eſt neceſſe ut illam uſur-
pet; quoniã ſi aliter occurerent res,
non opus honeſtũ, ſed vitioſum fa-
ceret: & Hicèt caſu aut fato res acci-
derent, non eſſet cur ſibi aliquid at-
ribueret
Qui in bono naturæ ſibi plaudit
ſolùm, negat ſe à Deo creatum: at
qui in bono virtutis gloriatur, negat
omnem mundum, & univerſas res à

Deo creatas, diſpoſitas, proviſas in

bonum noſtrum: in illo adimit Deo
dominium unius dumtaxat naturæ,
ſuæ nimirum; in hoc adimit domi-
nium totius univerſi: in illo adimit
omnipotentiam Deo; in hoc etiam
ſapientiam, & bonitatem, negans ſa-
pientiſſimè ita proviſum à benevolo
& amantiſſimo Patre pro noſtra ſa-
P2 lute

342 DE ADORATIONE

lute & bono. Quid dicam in iis vir-
tutibus, quæ ſuper omnem naturam
ſunt, & in altiſſimo ordine proporti-
onem quamdam cum Deo habent,
& velut in gradu divino Deos, ut ſic
dicam, nos faciunt, aut ſupponunt
per participationem altiſſimam na-
turæ divinæ; & in iis quæ Deũ pro-
ximè contingunt, fide, ſpe, charita-
te? de quibus ſi quis præſumet, opus
eſt ut neget Deum eſſe ſuperiorem

naturæ, aut ex ſe putet eſſe æqualem

vel ſuperiorem Deo.
CAPUT XIX.
Quvd ſe debeat homo non tantùm ſenti-
re nihil eſſe, ſed maximum peccatorẽ.
Agna portio humilitatis deeſt
tibi, ſi putes ſolùm nihil boni

ex te habere; oportet ut judices etiâ,

peſſimum te eſſe. Primum peccato-
rum ſe dixit S. Paulus; nec potuit
mentiri os illud Spiritus S. an tu for-
taſſe meliorem te putabis tanto A-
poſtolo; & eſſe exaggerationem aus
214 mode-

inn

eli

IN SpIRTTIET VFRITATE. 34

modeſtiam, te appellare maximum
ſceleratorum? Seriò te judica pri-
mum inter peccatores, & ultimam
creaturam, quia nulli te debes præ-
ferre. Nullus minus quam tu habuit,
ut miſericordiam Dei flecteret: ne
putes, eſſe modeſtiam ſentire hoc;
nam nihil tui bonum præcefſiſſe, eſt
fides divina. Non eſt fundamentum,
ut alium putes fore minùs gratum,
ſemel adhuc conſecutum miſericor-
diam, & beneficia Dei, quibus tecum
eſt uſus: nec tam temerè de alio ju-
dicare licet, qui ferè debes cenſere
impoſſibilem eſſe majorem ingrati-
tudinem, quàm in te patientiſſimè a-
gnoſcis. Si verê doleres de peccatis,
id ſeriò putares. Qui acutiſſimo do,
lore torquetur, non putat ſimilem
alium dolorem eſſe, nec putat alios
ita cruciari: affectio ad ſe inclinat ju-
dicium. Si aliquis amor humilitatis
eſſet, facilè judicares te omniũ peſſi-
mum. Superbus meliorem omnibus
ſe præſumit, ex amore exaltationis;

P 3 &

344 DE ADORATIONE

& quia aliorum eminentias non con-
ſiderat, ſed defectus: tu, ſi humilis
eſſes, pejorem cunctis te putares;
tuos defectus videres, nom allenos,
niſi ſolas virtutes.
O Majeſtas ſumæ Veritatis, quid
opus eſt interpretatione? fateor co-
ram Angelis tuis, hominibus, & ſpi-
ritibus malignis, ſine ulla tergiverla-
tione, me eſſe omnium creaturarum
viliorem. Dignitas moralis rationa-
His creaturæ, quæ eſt verè ejus laus-,
pretium, & valor, conſtat ex cogni-
tione & advertẽtia obligationis ſuæ,
& operatione juxta illam: hæc in ne-
mine majori ſunt vitiata abuſu, quàm
in me. Licèt plures Viri ſancti ma-
jorem lucem habuerint, & aliqui ho-
mines in numero exteriorum pecca-
torum re ipsâà fortè exceſſiſſent; ſed
bhæc copula, plus peceâſſe, & negle-
xiſſe majores obligationes ſuas, cum
cCognitioône illarũ, admonitione con-
ſcientiæ, & inſpirationibus cœli, in
nullo, ut inme, invenitur. Si aliquis
Plura

*

büste
K
rre
Nonen
oco
Nlon
eten

d
NR

FH SEIRTFI ET VERTTATE. 34
plura quam ego peccata forſan fece-

rit, minores inſpiratlones accepit, &

obligationes pauciores habuit: ſi ali-

quis magis admonitus & obligatus à

Peo fuit, mirus peccavit, & magis
reſpondit: ſi forté, quod non poſsũ
credere, aliqua creatura fuit, quæ
plus peccaverit, & majorem cogni-
tioné offici ſui habuerit, adhuc non
puto eum deteriorem me fore; quia
non eſt cognitura, nec habitura ma-
jores obligationes: & quamvis allus
majores obligationes haberet re ip-
Ssà, ego id non puto: Oofficia autem
virtutis ex conſcientia ponderanda
ſunt; cumq; ego putem me plus omr
nibus teneri ad ſerviendum Deo, &
minus ſerviam, omnium ingratifſi-
mus, & vilihmus ero. Antichriſfi
peccata, licèt exceſſiſſent numero,
non excedet ejus cognitio, illuſtra-
tio & obligatio: nam non toties re-
miſſioné peccatorum conſequetur,
nec tam efficacibus & inſtantibus
beneficiis & inſpirationibus ſollicita-
P4 bflur,

546 Dr ADORATIONE

bitur, nec ab occaſionibus peccandi
præſervabitur. Lucifer licèt majo-
tem à Deo lucem habuerit, non niſi
propter unicum peccatum damnat?

tuit; nec habuit obligationes quas

ego: non pro illo faſtus eſt Filius
Dei Angelus, non fudit ſanguinem
ſuum. Judam quoq; necdum Chri-
ſtus obligaverat, ut obligavit me;
nondum mortuus erat. O humilis &
mitis imenſitas Dei, quomodo me
toleras, quia non confundor & ab-
ſorbeor in profunditate ignominiæ
meæ! Ne quæſo alicui me præferãà,
cùm non inveniam fundamentũ ad
ſuſpicandum alium eſſe deteriorem.
„Majoris peccatoris ſcelera nume-
rO finita ſunt: quomodo ego nonilli
ſubjicior, qui in infinitum peccare
poſſum, & efficaciam in me habeo,
ut totum mundum inficiam? Nam
iniquiſſimus ſum poſt tot beneficia,
exceſſum Dei amoris, inſpirationes
divinas: quid ſi Deus meam malitiã
non cohibuiſſet ſuâà gratiâ in & in
aliis?

hen
lteen
lebon
Eſect
Alg
id
Con⸗
fee
uuni

1.

Cni.

e
n

D

tones
th
eNH
O

IN SPIRITI ET VERTTATE. 347
aliis? Singulis peccatis aptior factus
ſum in dies, ut pejùs corrumpam me
& univerſos. Si unum peccatum A-
dami tot infecit iñocentes poſteros,
ſi unum peccatum Achan totũ Iſrael
reum fecit vindictæ divinæ, quid fa-
cient mihi peceatori infinita ſcelera?

Neſcio, ſpiritus infirme, quomodo
non deficis, Conſiderans exiguſtatem

tuam, & deinde magnam multitudi-

nem culparum tuarum, ſi componas

hæc cum imenſitate Dei, cum mul-
titudine benefiéiorũ ejus, cum mag-
nitudine operũ redemptionis C.
ſti, cum indicibili dilectione & fideli-
tate ejus erga te; præ qua parva vi-
debuntur opera ſtupenda quæ pro
te fecit, & à qua ſolùm quaſi eoactus
eſt illa facerée. Sed adhuc nihil eſt,
quidquid de vilitate & infamia tuàâ
comprehendi poteſt, & longè infra

rei veritaté manet: imò puta nihil;

nam in infinitum viliorem te inveni-
res, ſi à Deo illuſtrareris. Opretio-
ſiſima Veritas, ſiita eſt, quomodo
P5 non

348 DE ADORATIONE
non me deſpicio, dedignor, aſper:

nor, ut neſciam quid de me cogitare

& facere poſſim? Miror me non ſtu-
dere revereri plus Deũ, ſtupeo non
magis me contemni delſiderare.
Unum ſolum delictum, eum, qui
committit, facit infamem, etiam a-
pud homines peccatores, qui neſci-
unt penetrare malitiam peccati, nec
odium dignum illius habent: quo-
modo tot mea peccata & negligen-
tiæ coram ſanctitate Dei, Angelis
puris, & Beatis glorioſis, me defor-
mabunt, & dehoneſtabunt? nam li-
cèt ſperem ꝓlura dimiſſa eſſe per mi-
ſericordià Deiz quod ſemel fui, ex me
demper ſum, nec magis ex me ero.
Si ſemel in me fuit, unde vilem ſemel
me putarem; cur non ſemper? nam
fex me numquam plus boni habeo:
potiùs pudor debet creſcere, & hu-
militas de peccatis præteritis, quò
magis acceperim. Miſericordias di-
vinas, cùm experientia didicerim,
Jme contempfiſſe tam bonũ erga me

* 4

uor
totls
ne,
Püöt
lrte
mar.
Conee⸗
Perin
donm
mi
ech

her
Rlar⸗
W⸗
Deonon
re.

un Gl

tlame

e ⸗

.

Glger

n

A
lnels

W.

el
eH

r.

IN SPIRITUET VERITATE. 349

Dominum, & modè ingratum per-
manere. O ſpiritus viliſſime, quo-
modò cum tanta ingratitudine non
te putas indignum omni gratià Dei?
quomodo audes ulla gratiâ petere?
quomodo, ſi tibi à Deo ultrò conceſ-
ſa eſt ſine poſtulatione tuà, non con-
tremiſcis, ut ferè dubites quid me-
lius foret carere Dei dono, quàm ex-
poni ſterum periculo abutendi quod
toties contempſiſti? Sed in ſpe, Do-
mine, miſericordiæ tuæ, volo eſſe
audax, & temerarius, imò importu-
nus toti Curiæ cœleſti, oſtentans vi-
litaté & ulcera mea; nec ceſſabo cla-
mare ad omnes & ſingulos Beatôs,
donec moleſtiſſimus ſim & ſaltẽ pro-
pter im probitaté, cùm alium titulũ
bonum ex me non habeaâ, conſequar
majorẽ gratia & miſericordiã jeſu, ne
me delſerat, quèd deſerâ gratias ej*.
CAPIIT XX.
Quid ſit, nihilum ſe dicere & maximum
. eccatorem.
A Lios ſeduces, dicendo te nihil
P6 eſſe,

352 D-z AnOoATIONE

eſſe, & maximum peccatorũ, ſi non
ſentias: ſed te decipies, ſi id ſentias,
& non conformiter opereris, & con-
ſequenter te tractes & habeas. Quid
putas eſt, nihilum eſſe? perinde mi-
hil de te ſollicitari, ut gloriam Dei
quæras, ac ſollicitaris de iis, quæ né6
ſunt de relinquendo ſe penitus, &
exinaniendo in omni patientia. An
fortè impatiens eſſes contra eum qui
aêrem verberaret, aut iracundus ad-
versus illum, qui extra mundum in
vacuo ſpatii imaginarii poſitus, in mi-
hilum illud inane ictus mitteret &
objurgaret? Sic tu, ſi nihilum te pu-
tas, & vacuus tui es; in quantum po-
tes, non debes commoveri ob quaſ-
cunq; injurias: alioqui jam aliquid
te eſſe æſtimabis. Tuam reputatio-
nem & comoditaté quærere, cuùm te
dicas mhil eſſe, perinde erit ridicu-
lum & otioſum, ac ſi nimiùm anxius
eſſes, quomodo honoraretur & for-
tunaretur homo qui nondum crea-
tus eſt, nec eſſet creandus. Quare
ita

uolen
inhen
Nunirt
npſl

UUe
Hemni
Eter
ii
Nehz
let
K
6

4¹

IN SpPIRTTI EFT VERITATE. 351

ita debes affici erga te & tua, ad ſi

non eſſes creatus. .
At dum te nihil verè & ſeriò æſti-
mas, mirificè te purgabis ad munera
Dei & ipſum Deum ſine impedimen-
to ſuſcipiendum: Natura non ſuffert
vacuum; nec Deus patitur manere
humilem vacuum, quin ſtatim ipſe
impleat. Deust fieret homo, exi-
nanivit ſe: nênne ut homo fiat Deꝰ,
unus ſpiritus cum Deo, debet exina-
niri? Exinanitio tui erit, te ſemper
æſtimare & curare tua, ac ſi merum
nilil eſſes, nullam circa te cogitatio-
nem inſultare, quæ ſapiat aliquid tui,
& terrenum; denudare te pravis af-
fectibus & habitibus, ut nihil tui ha-
beas, velut ſi recens à Deo creatus
eſſes & nihilo. Deus ſe exinanivit pro
te, gerendo ſe ac ſi non eſſet; tuam
ſalutem dumtaxat curans; velut ſi tu
eſſes: tu ita cura divina, quoad poſ-
ſis, quaſi Deus eſſes. Debes exina-
niri ſumo modo, & diſtare à te ferè
infinito modo, pluſquam ſinon eſſes:
quod

352 DEr ADORATONE
quod fiet, ſi flas aliud per gratiam &

amorem, tranſiens àte ad Deum, qui

infinitè diſtat à nihilo, & ab omni eſ-
ſentiàâ. Duæ ſunt gloriæ divinæ vo-
luntatis, amor & potentia; ſed po-
tentior videtur quodamodòô amor,
quàm ipſa omnipotentia, quæ te po-
teſt reducere in nihilum, non verèò
quomodo libet te facere ut ſis aliud,
neque ut natura hominis ſit natura
Angeli; in quo magis diſtares à te,
quaàm ſi fieres nihilum: ſed amatus à
Deo, & redamans Deum, abſumpto
omni affectu proprio, humiliatâ vo-
luntate ſuâà & annihilatâ, velut fit
Deus indutus beneplacito divino;
nam licèt in ſuàâ eſſentià maneat, non
manet in affectu erga ſe, ſed confor-
mis voluntati Dei; tam longinquus
à ſe diſſidens, ac ſi alind eſfet. Homi-
nes non capiunt dolorem de alienis
vulneribus, nec ſentiunt contumelia
de convitiis conjectis in alios: ſic er-
gate, velut alienum, quoad poſſis,
pro gloriâ divinâ, non afficjaris ægrè
tuà contemptione. Tum

lent
u
Nra
fomn
nez,
Eten
nen 6
Ccttur
eſ
Gna
Verir
Dunn
men
inen
W

IN SeIRTTUEFT VERITATE. 353

Tumſſi te putas maximum pecca-
torem, Conſequenter omnia adverſa
& infortunia, quæ alis etiam acci-
dunt, debes credere fuiſſe ob tua
peccata & negligentias. Quidquid
afflictionis Deus imittit, eſt pro pec-
catis in pœnãâ illorum & remedium;
atque in hac vità, allorum peccata in
aliis quoque curat, & punit. Igitur
pro culpis meis, cuùm ſim maximus
beccatorum, omnia mala accident:
cùm pro peccatis accidant, cur pro
peccatis aliorum, & nõ pro Ulis quæ

ſunt iniquioris? Prælla, peſtes, fa-

mes, pœnæ ſunt meorum ſcelerum,
& remedia: omnia ſunt beneficia
mea, & ſupplicia mea: in cunctis ex-
ercetur circa me miſericordia divina
atque juſtitia: ubique pro me juſtitia
& pax oſculatæ ſunt, miſericordla &
veritas obviaverunt ſibi; ut ubique,
Domine, & in omnibus te timeam,
amem, confundar de meâ malitiâ, &
ſperem de tuâ bonitate. Non miror

tot calamitatibus afflictari mundũ,

ſiqui-

354 DE ADORATFIONE

ſiquidem me alit: ego velut Jonas
ſum cauſa hujus naufragi, & ærum-
næ multorum. Propter unum pec-
catum Achan percuſſus fut populus
Dei innocens: pejor ſum ego; cur
non præſumam propter me affligi
multos innocentes comunibus pla-
gis: Ego anathema In medio tui ſum,
Iſrael; ego ſufficio prophanare mun-
dum. Ego tâ impudens ſum, ut cùm
ſim major peccator omnium, non fa-
ciam majorem omnium ſatisfactio-
nem pro me, & pro aliis quos audio
afffigt, cùm eorum ærumnæ me cre-
dam eſſe cauſam. Omnibus injuriam
fecimeis peccatis, omnibus debitor
ſum, & omnium pœnarum & hunn-
liationis reus.

CAPUIT XXI.

Gloria Dei querenda eſt ſemper.
MAku debes gloriæ Dei; jus
eſt ut illi ſis gratus, & ſtudio-
ſus. Gloriæ Dei debemus noſtram
eſſentiam, noſtram redemptionem,
noſtram

“ 1

Urum
tennd
or
o,l
Cretcur
Eece
ro
bendo
Ufie
Gum
4
Fonc
nde
HBond-
An
Cllen
Filktl
Ane

N
N

N.

ec⸗

IN SeIRITüET VERITATE. 355

noſtram beatitudinem, & omne bo-
num. Propter gloriam ſuam omnia
operatus eſt Deus: propter quam
ita benefecit nobis & ſtuduit, jus eſt
ut illi ſolàm ſtudeamus. O Deus Ma-
jeſtatis, in omnibus rebus honorem
hoſtrum curas: nônne jus eſt, ut ho-
norem tuum in oruſbus quærat ho-

mo? Tu honoraſti hominem crean-

do, volens illum ſuper omnes allas
creaturas manibus tuis ipſis forma-

re: nec contentus fuiſti creare illum,

ut eœlos & reliquas creaturas, ju-
bendo, ſed velut laborando id volu-
iſti facere, obſequioſus homini ante-
quàm fuiſſet. Honorâàſti hominem
providendo, præparans illi magnifi-

cam domum hujus mundi ſubjiciens

illi omnes creaturas, ut ei ſervirent.
Honoraſti hominem conſervando,
aſſignans illi cuſtodem Angelum, ex-
cellentifſimam creaturam, quæ te
vidit facie ad faciem, tuâque beati-
tudine fruitur; ut omnimodò nos
honorares, eligens ad cuſtodiam no-
ſtram

356 DEADORATIONE
ſtram non tantùm illum, qui naturæ
& gratiæ, ſed etiam qui gloriæ doti-
bus honorabilis eſt. Honoraſti. ho-
minem redimendo, extollens huma-
nam naturam ad conſortium gloriæ,
& throni tui. Honoraſti illum retri-
buendo, concedens pro levibus &
momentaneis laboribus non mino-
rem palmam quam Regnum tuum,
& honorem domustuæ. In cunctis
majori hominum gloriæ ſtudes.
Pudeat te, ſpiritus ingrate, non
quærere majorem Dei tui gloriam.
Gloriam ejus quære contemptione
tuâà: exaltabitur Deus in te, quò ma-
gis humiliaberis. Deus & homo ſe
habent, ut quantitates continua &
diſereta. Numerus in infinitum au-
geri poteſt; lignum in infinitum mi-=
nul: quò magis- Odiminuitur & decidi-
tur a ligno- magis augmentatur nu-
merus: quò magjs te Williorem exiſti-
mes, maj joré Deum cognoſces. Dei
cognitio Poteſt augeri in infinitum:
tui laſp ernatio & notitia indignitatis
poteſt

1 n
ewvo
Auunk
ſbilen
Uye elent
Nlerti .
ld Vs
re,el
r l
Crutune
Cnpm.
grnm
Notrint
ſecte ut,
oblbit,
ponine
Dei
Pellorn
Nlumre
Knon
Uokune
ſtee
lu

l
n.

⸗
⸗

de

no

1

IN SPIRITU ET VERTTATE. 357

poteſt in infinitum creſcere; quia in
inffnitum deſpicabilis es. Occupa te

in ignominiâ tuàâ, & quo modo ſis lu-
tum & cinis: ita videbis gloria Dei,
ad quam factus es. Inutiliùs in aliis

ſubtilitatibus tempꝰ conſumes, quæ
impedhent potiùs notitiam Dei. Ex-
perientià mirabili compertum eſt,
quòd vas occupatum & plenum ci-
nere, eodem modo tantumdem a-
quæ capiat, ac ſi nihil contineret;
cùm tamen, ſi qualibet allà re ſit oc-
cupatum, eo minùs excipiet aquam,
ad quam ſuſcipiendam factum eſt.
Notitia tui non impedit notitiâ Dei:
rectè utraque cohæret altera alterã
imbibit, ut cinis & aqua. Videndo
ignominiam tuam, veſtigabis gloriâ
Dei, ad quam creatus es, nec aude-
bis uſurpare. Arbor ſimul mittit de-
orſum radices, & ſurſum ramos; ea-
tenus in ſublime erigitur, quatenus
profunchùs ſerpit: elevabitur mens
tua, ſi te depreſſeris. Vis palàm ſcire
laudem & gloriam non eſſe rem tuâ,
nec

358 DE ADORATIONY W

nec ad te pertinere? Conſidera quòd yin
nihil in te ponat nec perficiat laus, lec-
etiamſi mendicus & imperfectus ſis: tſum
magis eges remedio, quo perficiaris, ylin
quàm quo prædiceris, dum manes iln il
miſer & egenus. Solùm igitur laus Hrin
& gloria eſt ejus, qui nullius rei eget: Afkeni
eo ipſo quòd laus ei cui exhibetur Ginnin
nihil prodeſt, conjicitur debere dari lar hin
ei qui nihilo indiget. Da gloriam ei Onifsin
cuĩ nihil poteſt eſſe utile; & utiliſſi- ihio
mum erit tibi. Deus omnem utilita- Ulunſen
tem tibi quærit, nullam ſibi: tu om- Iohrm
nem honorem Deo deſidera, null. efinn
tibi. Quemadmodum Deo nulla res bolelu
eſt utilis, ita tui nullus eſt honos, qui dals
quæri à te poſſit. Dei ſit tota gloria Iiin
operum tuorum, quemadmodum el
tota utilitas divinorum operum tua Ponme!
eſt. Gloria Dei & utilicas hominis w
ſorores ſunt, & amplexantur ſe in- Iln
vicem. Nihil Deus facit ad glorlam Mel
ſuam, quod non ſit etiam ad utilitaté Ire
humanam. Non eſt amens Deus, We
qui operetur inconſultè ſine fine; ui
non

IN SPIRFTUET VERITATE. 359

non eſt vanus, qui operetur inutili-
ter ſine comodo: ſummè perfectus

eſt, ſummè bonus eſt. Ob perfectio-

nem ſuam nullius rei indiget; ideò
ſolùm reſtat ut operetur propter
gloriam ſuam & laudem à creaturis
exhibendam, quæ eſt res extrinſeca:
ob bonitatem verò ſuam omnia uti-
liter facit; ſed quia nullàâ re caret,
omnis utilitas eſt creaturarũ. Sicut
nihil poteſt facere contra honorem
ſuum, ſic nihil facit contra utilitatem
noſtram. Tu homo imperfectus &
peſſimus nihil debes facere pro ho-
nore tuo. Prius eſt perfici in ſe, quàùm
ab aliis laudari: gloria exterior ſe-
quitur interiorem bonitatem in ſe
perfectam: ſed faciendo omnia pro
honore Dei, omnia facies pro tuàâ
utilitate. .
Illud ſoluùm eſt homine utile, quod
Deo eſt glorioſum. Si vis utilia tibi
quærere, non quæras, quod tibi eſt
utile, ſed quod Deo eſt honorificum:
imò ſi vis non inutilis mundo & in
mundo

360 DE ADORATIONE
mundo eſſe, ſolùm gloriam Dei quæ-
ras, ad quam creatus es. Omnes qui
hinc declinaverunt,

ſimul inutiles fa-
i ſunt. Ille ſuperfliuit, & otioſus eſt
in mundo, qui honoré Dei non quæ-
rit. Omnia utilitatem ſumunt ex fl⸗
ne: ſi à fine ſuo declinent, inutilia fi-
unt. Si ſumas dolabram ad calefaci-
endum te, non ſolùm inutilis erit ad
hoc, ſed tu inſipiens: ſi ſumas ignem

ad lævigandum tabulam, utilis jam

non erit res præ omnibus utiliſſima,
quam non ſolùm habebis inutilem,
ſed pernicioſam; comburet, & de-
ſtruet quod volebas perficere: om-
nia artium inſtrumenta, præter ſuum
finem, vana & ſuperflua ſunt: ſic ho-
mo, qui non dedicatur ad gloriam
Dei, ad quem finem factus eſt, inuti-
liſſimus eſt, & ſupervacaneus. A vi-
te, quam plantàâſti, vis aliquem fru-
Gtum; ab ommibus, quæ habes, Vis
aliquam utilitatem: cur tu ſolùm vis
inutilis manerer Ficus illa ſine fructu
maledicta fuit, etiam maledicetur
homo

Sigenden
nerten,
anzberd
uincheoh
ennlhun
Nd
7tcer, Re
Oimmnurn
holts⸗
Uedoll

NSWN
Echor

8

ſad

INSPIRITUI ET VERITATE. 361

homo ſine utilitate. Qualem putas,
homo, amentiam tuam, Cùm non
quæris honorem Dei? majer eſt,
quàm fquæreres nivem ad Calefa-
ciendum te, aut pictor uſurparet ad
pingendum ſerram fabri. Nihilt tam
Præter rem, tam extra Propeoſitum,
tam abſurdum, quàm cùm quæris,
non dico Ronorem tuum, ſed utilita-
tem ſolam, ſénon quæras per virtu-
tem gloriam Dei.
SClto, & propone tibi finem tuæ
vitæ, né ſis velut ſ- gittarius cæαS.
Ommiqmrer mMfines vis noſcere, ut
ſclas ilſis uti: ſie, ut te non abutaris,
ante oculos ſemper tuum finem ha-
beas. Te perdis, li quæras, quod non
cedat in honorem Dei: nihil aliud at-
tendas, & hoc unum in omnibus re-
bus attendas. Sive jucunda, ſive mo-
leſta ſint, non advertas; ſed an ſint
Deo honorifica & grata. EÆger quæ-
rêns ſanitatem, non rejieſt potioné,
quia amara ſit; non ſumit poculum
aquæ frigidæ, quia delectabile, ſed
ſolùm

362 DE ADORATIONE

ſolum attendit, an ſit ſalubre: ideò
ſumit quod eſt amarum, rejicit quod

eſt ſuave. Indifferens ad omnia ſis.
Viator cùm interrogat viam, ſive

dirigatur dextrorſum, ſive ſiniſtro-
rum, nihil pertinere ad ſe putat, dum
dirigatur illuc quò pergit: qui ludit

tabulà, non proponit hunc vel illum

calculum movere, ſed illum quo pro
opportunitate vincat: ſta debemus
in vitâ eſſe; nec ad ſanitatem magis

quàm ad ægritudinem, nec ad abun- e

dantiam plus quàm ad inopiam, nec
ad honorationem potius quàm ad
ignominiam inclinari. Utendum re-
bus eſt, prout conferunt gloriæ di-
vinæ: media ſoluùm ſunt; non habent
uſum propter ſe. Nihil ſumas, quod
ad ſuum finem non dirigat, licèt pre-
tioſum ſit, quia inutile erit: nihil re-
linquas, quod ad illum faciat, Hcèt a-
cerbum ſit, quia pernicioſum erit.
Inutilia & vana ſunt tibi, quæ ad glo-
riam Dei non fuerint. Nunquid utile
erit arbori, quod ĩllam non juvat ad
Fructum?

1.
n

ſee

IN SPIRFTUFT VERITATE. 363

fructum? quid juvabit, ſi inaurentur
folia, ſericis involvatur truncus, ap-
endantur & ramis gemmæ? omnia
hæc inutiliailli ſunt & inania; & pre-
tioſius illi erit parum ſtercoris. Nul-
lam utfilitatem tibi præſtabunt om-
nes theſauri & divitiæ mundi, niſtte
facĩant Deuin glorifieare.
O Domine, omnia mihi ſtercora
ſint, ut te lucrifaciam: hoc unum in
ommbus putem pretioſum, ſive vilia
præ te cognoſcam; ſi te unum in illis
& in me quæram. In conſpectu tuo
nihil omnia ſunt: cur ob aliud quàm
te, A omnia es, operabor? nénne
vanè agâ & omnia vana mihi erunt?
Olumen Veritatis, concede mihi ut
oculus mentis meæ ſimplex ſit, te u-
num ſimpliciter & unicè in univerſis
reſpiciens, ut totum corpus meum
lucidũ ſit, & omnia opera mea grata
tibi. Ne te fallas, ſplritus ignorans:
is, qui in intentione errat, errat in
omnibus; & qud præſtantius opus
fecerit, ſi bona intentio divini hono-

C ris

364 DE ADORATIONE

ris deſit, infructuoſius aget: nã, qui
in via errat, quò magis provehitur,
magis errat. Qui Poſt longam pere-
grinationé ac navigationem magnàâ
ſpe quietis fruſtratur, & noſcitſe er-
raſſe à via, videns ſe in regione op-
voſita, quàm moleſtè fert! O quo-
ties, poſt ſpatium hujus vitæ, plures
ſe vident errâàſſe, fruſtrati bond ſpe
ſuà, & pauperes inventi fine ullis
operibus, quia defuit in illis zelus
divinæ glorlæ. Si vis non decipi,
non tibi, ſed nomini Dei quære glo-
riam.
Soli Regi ſæculorum imortalitati
& inwiſibili honor & gloria: mihi ſa-
tis honorificũ ſit quòd velis, Domi-
ne, à me honorari; magnus honos
ſit videre te honoratum. Honos ex-
hibitus patri, etiam eſt honos filii:
reverentia præſtita Capiti & Rectori
alicujus Univerſſtatis & Collegii, re-
dundat ad ſingulos. Tu caput es re-
rum, tu Rector hujus Unfverſi, tu
Pater meus: omnis honor tuus eſt
honor

Hortum

eee
ovore

IN SrIRITET VERITATE. 36 5

nonor meus. Non aliter verè hono-
rem poteſt habere creatura, nin
honorem ſui Creatoris participans.
Videam te, Domine, honoratum;
& ero honoratus: quæram ſemper
gloriam tuam, & ero glorioſus. In
honore tuo, Domine, concatenata
eſt nõ ſolùm utilitas mea, ſed honor
meus. Da Domine, ut qui in operi-
bus tuis quæſũſtĩ honorem meum ſi-
mul & utilitatem meam ſolùm, ut
ego & omnes creaturæ quæramus
ſoldm honorem tuum: inde ſolùm
redundabit in nos utilitas & honos
noſter. Quidquid egero, dixero,
cogitavero, glorlæ tuæ dedico. Si
aliter propter nadvertentiam & ne-
gligentiam fecero, jamnunc retra-
Ro, & erubeſeo. Angel intendunt
affectu ad laudes tuas „extollunt
voces, & nihilominùs erubeſcunt:
uomodò non me pudebit tepidita-
tis & negligentiæ meæ?

O homo, vide dignitatem, ad quâ

C2 eleva-

366 DE ADORATIONE

elevatus es; profundiſſimo puteo
non entium, barathro nihili, è coo-
no & luto tuo, ad gloriam Dei infini-
tæ excellentiæ & puritatis. Eleva
intentionem tuam, puriffca illam:
ne te decipias; aliquando putabis
quærere puram gloriam Dei, & ta-
cité deſiderabis vilem guſtum, aut
comoditatem tuam. Quid eſt quèòd
triſteris & ægrè feras, ſchoc nõ eve-
niat ùt cogitabas, niſi quod te quæ-
rebas? Gloria Dei pacifica eſt, læta
eſt, ſemper eſt cum effectu in quæ-
rente illam. Licèt res non cadant ùt
juſtus putabat, cadent ùt volebat;
nempe ùt voluntas Dei diſpoſuit, &
ſufficit. Si amarem omni affectu
Deum, in omnibus & per omnia a-
marem; illius ſolùm bonitatem de-
ſiderarem, laudem quærerem, ze-
lum haberem, gloriam ſpirarem.
Qui ſine reſpiratione eſt, mortuus
eſt: perinde fit ac ſtnon viveret, qui
aliquid facit niſipropter Deum. Per-
dimus tempus, dum non quærimus
X ter⸗

IN SPIRITET VERITATE. 367

æternitatem. Quomodo non amit-
temus æternitatem futuram, quæ
non eſt noſtra, ſi ipſum tempus præ-
ſens & noſtrum amittimus, dum
puraà intentione non
operamur?

FIN IS.

= A=1
Rneeee
AEKRARRR

INDEX

½8 C5 *

INDEX CAPITUM.
LIBER PRIMIIS.
CAPITA. FOLIA.
I. Mendacium ſacularis vita. 1I.
II. De veritate ſpiritus. 11.
III. De Puritate ſpiritüs 17.

IV. Quaomodo veritas per fidem conſtet.

Et ae fruct a & iaſis hujus virtutis. 26.

V. De ſpe veniæ & velo pœnitentis 34.

VI. Forma peccatoris preponitur, 10.
VII. Alters gars parabolæ,. Et quomo-
do creaturis utenduvs ſit. 5I.
VIII. Afectus veri nœnitentis. 60%.
IX. De ardenti deſiderio ſervientiunm
Deo. 753.
X. De contempeu & receſſu mundi. 75.
XI. De modo acquirendæ pacio. 5°4.
XII. De eæxcellentin ejus qui eß in gra-
tia 92.
XIII. Quomodo pœnitentia & affiktio-
nés corportis avent. 11.
XIV. Qubd nimius amor ecarnis impe-
diat ſpiritum. 122.
XV. De jactura temporalium. 127.
XVI.

I
7

e
X
H
I

1De⸗
67ℳ4
Ug

in

UI

285 6) E

XVI. De utilitate tentationum. 132.
KVII. Qusd oporteat timere Deum, &
ſperare inillo. 135,
XKVIII. Qubd non poſſimus non pæti ali-
quid. Et de bono patientiæ. 145.

LIBER SECIINDUS.

I. De diligenti cura orandi. 74.
II. Qubd non oporteat intermitti ſtudin
orationts. 1795.
III. Quàm effcax ſit Chriſti gratia &
favor. 172.
IV. Quantum oporteat devotè afici er-
a B. Mariam Pirginem. 792.

V. Qubd imitari Chriſtum debemus, &
de SS. cordis ſui dolore, & paſſione.
2/1.
VI. Quantum oporteat ſequi Chriſtum.
227.
VII. Qudd patienter ferende ſint neceſ-
ſitates & arnmna à Deo imiſſa. 239.
VIII. Qualiter puritas corporis juver

ſpiritum. .247.
HK., Studium mortificationis continuu.
272.

X.

36 (0) 8E
X. De ſuſſcientia & bono paupertati.

261.
XI. Patientiam in cuntctis neceſſariam
eſſe. 270.

XII. Quansum ioten s ſit ſubditum eſſe

alteri, 277

XIII. Defectus leves & qutidiani quan.

tum damnum Firlant. 25.

XIV. De ſolertia circa res exiguas. 3 62.

XV. PLaudem propriam vitandam eſſe.

310.

XVI. De vilitate hominis, 315.
XVII. Quacontineant hominẽ in humi⸗
litate, & qubd nihil botcſ habere, niſi

ſolu Deum. 327.
XVIII. Quantum debeamus gratis Dei
& Chriſti. 340.

XIX. Qubd ſe debeat homo non tantum

4

entire nihiteſſe ſed maximum pecca-
P

torem. 342.
XX., Quid ſit, nihilum ſe dicere & ma-
Ximum peocatorem. 349.

XXI. Gloria Dei quarenda eſt ſemper.
354.

=

= “ C
JO. EUSEBII NIEREME N 8
& SOCIFTATE ES —
PE =
ADORATISE
IN SPIRITU & VEREE 3
LIBRI Q 4TOE 5
In quibus totius ſpiritue e,
imitationis CaRisTI, Theolo Eti-⸗
cæ nucleus eruitur ex SS8. E 5,

& ſpiritualiſſimis Viris, Diado =— 0-
rotheo, Climaco, Rusbroc E
ſone, Thaulero, Kempis, E
one: nonnulla piè & ee 3
citer adduntur. E
P4&5 PXIMπ*
A L M £

CONGREGATZ
MAJORI B A MBE E
Suz TIruLO

BEATAX MARIE VIE S
AB ANGELO SALIIE

IN STRENAM OBL ATA E

TTTT ocn U nnn
5 6

I

tn

TII TT uen
1 2 3 4

fl

17 18 19
VierfarbSelector Standard*- Euroskala Offset

16

15

Copyright 4/71999 VXMaster Gmbä wwnw. VXymaster. com