Gf202_qt
author: Buz, Erhard

Fr. Pf.

„ —
4
. /

CONTR A CONDITIONES
STATTLERIANAS,

SUB QUIBUS SOLIS

RELIGIONIS VNIONEM

FIERI POSSE
PUTAT

MAGNIFICUs
PROCANCELILARIUS

ANGLIPOLIT.

QUODAM VALDE AMICO.

1780.

—

„ ₰ℳ . = —
=——E — 8 4 ——⸗
* 7
₰ .
ℳ4 „*
—
.
1
4„
*
.
4 —
7
2
.
N

.

PRAEFATIO NOVA.

Peoa vbi e typis jamiam emerſerat Libellus hicce meus, facili
admodum negotio, atque compoſito ad omnem lenitatem
animo conſeriptus, moua ſeſe praefandi obtulit ratio. Quippe
venerat in manus mihi Pagina, eaque vna vnica, quam Magni-
ficus Stattlerus amicam reſponſonen Moguntino Baccalaureo datam.
Praeter exſpectationem, et meam, et omnium heros hic fortiſſi⸗
mus aeque in arenam deſcendere pronus, ac vincere ſuetus (ſi
placet ſuperis) vno aduerſum duos hoſtes clypeo ſeſe defendere,
atque vno, eodemque telo aduerſarium petere geminum, trans-

fode-

—
—

IV

fodere et occidere etiam, ſi poſſet, conatur. Conſulto praetereun-

dam mihi duxi Diſertationem polemico-methodicam, ſiquam tamen con-

ſcriptam, et in lucem, fas ſit credere, editam. Aſt reſtexionem Mona-

chi Benedictino-Bauarici non niſi congrua appendice dignari quod ve-

lis, Eximie ac Magnifice Doctor! faſtum exiſtimaui, vel timorem
omnino iuſtum ſeriptione hac tibi non leuiter incuſſum. Simulas
egregie Pugnator! nulla tibi vulnera facta a Monacho, et forti-
ter adeo dolorem comprimis, Vt orbi litterario videri velis, ver-
bera non ſenſiſſe. Non imbecillis eſt adeo, qui conſurrexit in
te monaſticus hic mirmillo, neqne an weqne habendus deſpectui,
vt ipſum ante tuos, tuorumque oculos proponas contemnendum.
Reſpondeas ,„ego volo, ad 60 omnia, udc propoſitit tibi ju-

uenis et ignorantiſſimus hic theologus, vt eum publica e cahedra

ſupercillio elato, et inſolenti ſpiritu vocitabas ſaepius; reſpondeas

veterane Doctor! ſi audes, atque potes! Falleris egregie, atque
vna tuos etiam in fraudem inducis, dum egentem, et rudem in

re theologica credas tyronem, quem aduerſus te armatum habes.
. Annos

=

—

Annos iam vndecim continuos inſigni cum opera palaeſtrae

inſiſtit theologicae, exercitatus, ni fallor, ſatis, aptusque, qui

veterano quoque militi poſſit eſſe obuiam, atque tuas ineptias,

Solaeca, obſcuritates, et ſuperbiloquentiam intollerabilem te do-
cere. Imaginem coenobitae huius breui depictam ſermone tibi
dabo, ſi concedas, vt poſſis deinde ex vero vultum aduerfſarii

tui exhibere diſcipulis ſuis.

Poſtquam redüt e ſacro tyrocinio, bie tuus dare operam
diſciplinae mathematicae juſſus eſt illico. Audiit hac in Scola

Magiſtrum publice, privatimque celebratum, et tantos per

triennium proceſſus fecit, vt inſtitutione mathematica, ceteris-

que praeceptis philoſophicis formatas abunde, publica ſcientiae,
ingenij prudentiae documenta dederit ad vsque inuidiam inſi-
gnia. Deinde ad diſciplinam eruditus eſt theologicam per annos
quatuor integros a praeceptore ob cognitionem hiſtoricam et re-
rum diuinarum ſcientiam ampliffimam vel . ſis Jeſuitis aeſtumatiſ-

ſimo,

8

ſimo in hunc usque diem. Prodiüt palam pugnator jamjam ſae-

Pius in certamen ab ipſo Sar dugna maximi nominis Viro laudatus,

dignusque habitus, qui aſce

ret. Atque anno poſt Superioris ſui Wiri apud quemque Aiuitu)

nderet iam in cathedram, et doce-

juſſu vocꝗtus ad munus docendi, in hanc vsque horam, erudi-

tonem, doctrinam, ſcientiam ſuam theologicam hauſtam, diur-

no, nocëcturnoque labore auctam diſpertit Veptemo iam longius, à

perſpicua, et dilucida proponendi arte, ab argumentorum, qui-
bus nunquanmn non vtitur, certitudine et grauitate, a linquis,
quae callet gallica, graeca, Nebralca, ſyriaca, chaldaica, à

publicis, quibus iam crebrius Pracfuit, diſputationibus et ab

integro docendi munere, quod egregie omnino exequitur, cele-

berrimus. En! faciem iuuenis et i gnoramiſſimi Theologi! apud

quem tuam Obſeuritatem dediſcere, et ſermones Orientis, Theo-

logo, ſi recte opinor, conuenientes doceri poſſis, Doctor

veterane! —

ò

VII

Accedit, quod omne genus calumnias „ conuicia,
contumelias torrentis inſtar effuderis in Sacrum Reueren-

dillimi ac Celſiſſimi Principis, ac Epiſcopi Ratisbonenſis Se-

natum. Nega, ſi potes, et litteris peregre allatis tibi demon-

ſtrabo, petulanter, meledice, contumelioſe te impetüſſe viros ſum-
mi ſubſellii, qui inter ornatiſſima ac celeberrima nomina ſmmo
ſunt᷑ ſplendore, qui literarum:, ſeientiae, prudentiae, ac rerum
maximarum gerendarum miraculo habentur ingentes, viros con⸗
ſtitutae apud omnes authoritatis. Quid feciſti, vir malediciſſi-
me! an neſeis longas hiſce confulibus mMmanus eſſe, ſi velint ex-

tendere? Suadeo, ut mutes linquam ſaltim tuam, ni ipſam ma-

leuolam velis mentem mutare, ne tempeſtas ingruat. —

Deinde inſurrexiſti obtrectationibus conuitiator mordauiſ-

ſime! in Reverendiſſimum, Perilluſtrem, ac ampliſſimum Prae-

ſulem Priflingenſem millenis, nulla ſummae dignitatis ratione ha-

bita.

VII —
bita. Miror enimuero vehementer, Reuerendiſs. Eyſtettenſe

Conſiſtorium nihil tibi obloqui, et in dicta tua, et in ſcripta
qualiacunque conſentire. Vnum eſt, quod moneam. A Monacho,
quem depinxi, diuerſus longiſſime ſum, ne male forſan diuines,
rem mihi cum illo conſociatam eſſe. Ad finem oportet rogem
te, vt ſi reſpondere lubeat, linqua Vvtaris latina. Egre fero ſer-
monem tuum caudo - italico galamathiae-barbarum. Vale! breuu

tria tibi in aurem verba. — ,.

Scripſi * * * Kalend. Januarii M. DCC. LXXX,

7

D. jam Luſtra decurrunt, quod Vir ſane induſtrius, et de re
litteraria non minus quam vniverſe chriſtiana bene mereri volens in
id toto adniſu incumbere videtur. vt et Theiſtas, quos ait, vni-
uerſos Erroris ſui Demonſtratione Euangelica conuincat, et Acatholicos.
ſeu Proteſtantes in Germania ad Vnionem cum Eccleſia romana
Demonſtratione Catholica reuocet.
Hoc Conſilio Ethicae Chriſlianae vniuer Jali praemiſſae ſubjunxit Tra-
Ratum de Locis Theologicis, et vniuerſam Theologiam Chriſtianam theoreni-
cam, quam nuper admodum concluſit Anacephaleoſi ad DD. Proteſtantet
in Germania, et Propoſitione conditionum, ſub quibus ſolis Vnio Religionis exo-
ptata poſſibilis eſt. .
Neminem vulgo Sapientum vtrinque fore exiſtimo, qui non id
genus conatum pro bono communi maxime probet, ac proſperum
illius eventum à benevolentia Dei ſumma votis omnibus exoptet.

Age vero, videamus, quo demum lapide angulari ruptos pa=
vietes in vnum coaleſcere velit?
4 Non

0 II 0
Non ignorat Vir inter fſuos diings, multas et varias ineundae

pacis vias a Primoribus Proteſtantium, aliquas etiam fubinde ab
Catholicis fuiſſe propoſitas. At e 0, inquit,“ quam vos finceriſſime
Prol 80, III 4

amo, tam quoque certiſſimum habeo, non niſi vnam eſſe ad Vnio-
nem Religionis viam, illam nempe, qua vos perinde, atque nos

Catholici facimus, Eccleſiae judicium falli neſcium in omni quae-
ſtione fidei omni animi demiſſione accipiatis.
Expeditum ſane Poſtulatum! quod tamen toties jam propoſi-
tum, hactenus à Diſſidentibus afſenſum impetrare non potuit. An
modo obtinebit? vix erediderim; plura enim obſtare videntur.

Primo. Ipfius Mediatoris in vtramque pattem claudicatio plane
verſatilis.
Feic (*) quidem contendit, Tare in §S, Seripturis expreſſum reuera
eſſe dogma iſtud in fallibilitatis Eecleſiae, adeo quidem, (N†) vt ceu oltima cre-
dendi et communis Regula practica quam clariſſimnis verbis à Chriſto declaratum
ita bproſtet omnibus, vt ſine ambiguitate colligi ab vniuerſis Cbriſti aſſeclis
poſit.
Atque iſtud quidem mox ita ſe oſtenſurum conſidit, et ad eas
certiſſime anguſtias Proteſtantes redacturum, vt aut vniuerſo Cal-
vini et Lutheri doctrinae ſyſtemati evidenter renuntiare, ac de tota
Scripturafum diuinitate, ceu mere fictitia, communem cum Thei-
ſtis hodiernis ſuſpicionem capere, aut certe conſentire Catholicis
cogantur, (*

Quo

*) in Anacephaleoſi T, laſtatai Jexto de Sacramentis ſubjuntka. pag. 4.
**) ibid. P. 25.
*½% ib. p. 17.
(NX) ib. bp. 12.

ℳ4R

0 In 0

Quo aufem argumento ſtringente ad eas demum anguſtias Pro-
teſtantes redigentur, nullus vt & Labyrintho ſit exitus?
Nempe declamatione quadam defultoria, qua vſi Romanenſium
bene multi, eodemque Dilemmate adhibito nihil hactenus aut pa-
rum proſecerunt.
Audiamus vero, quid Pacificator iſte de hac ipſa Eccleſiae in-

fallibilitate ceu primo ac vnico Vnionis præſubpolſito, alibi profiteatur.

De Lege illa ſua fundamentali completa ex verbis Chriſti.
Matth. XVI. 10. Joan. XXV. 21. Matth. XVIII. 19. deſumta, quam

adeo clare expreſſam nunc dixerat, ut ſine ambiguitate colligi ab vniuer-

ſis Chriſti aſſeclis poſſit, ſatetur tamen: (*) „Quodſi Caicunque non
„Præjudicio quodam aut prava mentis obſtinatione ducto, ſed ſin-
„cere rem examinanti, errore mentis prorſus innocuo verba illa
„Chriſti (citata) aliud longe innuere videantur, ſatetur, inquam ta-
„lein, ſi entera fandanzaacalia dognata (quaenam autem illa?) ad ſa-
„lutem prorſus ſcitu neceſſaria rite credat, et Dei mandata à ſe co-
„ghita Chriſtiamis ex motiuis obſeruet, et Chriſtianum fimpliciter
„eſſe, atque etiam ad ſalutem peruenire poſſe, etſii. in vera Chriſti
„Eccleſia non ſit.“
Itane? Lex iſta fuündamentalis de infallibilitate Eccleſiæ tam
clare in Scripturis expreſſa, ut ceu ultima credendi & communis
Regala practica, clariſſimis verbis a Chriſto declarata, ut ſiue ambi-
guitate Colligi ab vniuerſis Chriſti aſſeclis poſſit, tam cito cuicunque obs-
cura videri, & verba Chriſti aliud longe innuere videri poſſunt? imo
A 2 cui-

(*) Demonſt, Cathol, P. 269.

0 Ww 0

cuicunque aliud innuere videntur, ad Salutem pervenire poſſit, etſi
in vera Chriſti Eccleſia non ſit ?2

Qui iſta ſibi cohærent? aut cur tantopere exoptanda ſit Eccle-
ſiarum in Germania Vnio, ſi extra Romanam Salvari poteſt, cuicun-
que lex fundamentalis ignota eſt, et verba Chriſti aliud Longe innu-
ere videntur? *

Hoccine eſt Eccleſi larum Vnionem promovere, an potius indif-
ferentiſmum generalem inducere?

A quo autem tempore dogma de inſallibilitate Eccleſiæ coepit
eſſe fundamentale?

„Oerte, ait Irenarcha noſter (*) Cum, quæ Dogmata fundamen-
„talia ſint, in ſtatu morali præſente Chriſtiano in Ethica vniuerſali
„cChriſtiana 522. 523. 529. Definirem, nihil mihi incidit in men-
„tem de dogmate infallibilis auctoritatis veræ Chriſti Eccleſiæ eisdem
„accenſendo.“

Igitur nunc demum accenſere placuit! Quinam autem fſunt illi
quicunque, quibus verba Chriſti clariſſima de infallibilitate Eccleſiæ,
ceu lege fundamentali, ultima Credendi ac Communi Regula pra-
ctica, ſine ambiguitate ab vniuerſis Chriſti aſſeclis colligenda, aliud
longe innuere videri poſſunt? an rudiores de plebe?

Imo profunde docti, ex mente Stattleri (**)

„Et vero, inquit, quemadmodum longiſſime totaque mente ab-
„fum à condemnandis vulgo Acatholicis (eriam proſusde Doctis) cum
„Certus fim, ob veras completasque demonſtrationes à catholicis
„Theo-

„

(*) Demonſt. Cath. 295.
(*) Ilb. p. 270. 4.

————ÃW ————

4d

0 vV

„Theologis ex Methodi ignorantia rariſſime (igitur aliquoties tamen?)
„propoſitas, etiam Doctos innocenter errare poſſe: ita anticipato
„moneo, eam menti meæ intime inſitam Sententiam hærere, quod,
„Cum raro certitudo haberi poſſit, vincibili an invincibili errori quis-
»eunque Catholicæ doétrinæ adverſarius erret (nunc inprimis, cum
„adverlæ doctrinæ præjudicia prouincias integras ampliſſimasque
„actu occupent) nonniſi mitiſſima remedia prodeſſe queant.“

7

Quid ais? vir indulgentiſſime! Extra Eccleſiam catholicam,
fine fide Catholica, ſalvari poſſunt, quicunque etiam profunde docti
Catholicam fidem innocenter ignorantes?

An iſtud concordat formulæ profeſſionis fidei catholicæ, quam
quot annis renouare ſoles, & toties ab illis emitti imperas, qui-

bus ex Procancellarii munere licentiam capeſſendi academici Gradus
indulges?

4

Numquid enim Solennis Iuramenti te, illosque ſequentibus

verbis obſtringis: „Hanc veram Catholicam fidem, extra quam nemo

„Jalvus eſſe poteſt, quam in præſenti ſponte profiteor & veraciter te-
„neo, eamdem integram & immaculatam usque ad extremum Spi-
„ritum conſtantiſſime (Deo adjuvante) retinere, confiteri, atque
„à meis ſubditis, ſeu illis, quorum cura ad me in meo munere ſpe-
„Ctabit, teneri, doceri et prædicari quantum in me erit, curatu-
„rum. Ego idem ſpondeo, voveo, ac juro, ſic me Deus adiuvet,
„& hæc Sancta Dei Evangelia.“

Nonne etiam Breviarium Romanum toties percurrendo, &
Symbolum S. Athanaſii dictum recitando affirmas: „Hæc eſt fides
„Catholica, quam niſi quisque fideliter rmiterdue crediderit, ſal-
„Vus eſſe non poterit.
A 3 An

Q W O
An aliud tibi eſt fdes Catholica, aliud Eccleſa Catholica? Ex-
tra ſidem Catholicam ſalvum fieri Neminem poſſe, ſponte profiteris!
extra Eccleſiam Catholicam vero Salvari poſſe Proteſtan tes profunde
Doctos, palam doces, tu, qui juras curaturum te, ut illi, quorum
Cura in munere tuo ad te ſpectat, teneant, doceant, prædicent,
extra fidem Catholicam ſalvari neminem poſſe? =

Ne porro Amnphibologia ulla inter Eccleſiam & fdem Catholicam,
extricare te à Contradictione & perjuriis valeas; Ecce tibi Cementis
V in generali Concilio Viennenſi (²⁹) verba, profunde ruminanda:
„Quia vna eſt Regularium & Sæcularium Prælatorum, & Subdito-
»rum exemtorum et non exemtorum vhiuerſalis Eccleſia (Catholica
„vriqut, quiaæ vniuerſalis?) extra quaæm nullus omnino ſaluatur, quoniam
„omnium vnus eſt Dominus, vna fides, et vnum Baptiſma: Decet,
„utut omnes, qui ejusdem funt corporis, vnius etiam fint volun-
„tatis, et ſicut fratres ad inuicem vinculo charitatis ſint adſtricti.
„Decet igitur, ut et Prælati, et alii tam exemti quam non exemti
„ſuis juribus ſint contenti, et alter in alterius injuriam non proſi-
„Hat, ſeu jacturam. Vniuerſis itaque Prælatis Eccleſiarum præ-
„Iontis Sancionis edicto diſtricte præcipiendo mandamus, quatenus
infi à prædictis grauaminibus omnino ceſſantes, et ceſſare ſuis ſub-
„ditis facientes, Viros religioſos, exemtos, priuilegiatos, et non
„exemtos, mendicantes et non mendicantes, caritatiue tractent et
„foueant, et ſua jura et priuilegia inuiolabiliter eis ſeruent.

Nulla igitur extra ſidem catholicam, nulla extra Eccleſiam catho-
licam ſalus Dominis Proteſtantibus profunde doctis a publico Reli-
gio-

) Clement. vnic. de Exceſſ. Prælator.

d

VI 0

gionis in Academia Catbolica Doctore, contra propriam ſuam et jura⸗

tam profeſſionem promitti debuerat.

Si aliquos illarum ſaluari forte contingit; intra Eccleſiam Catho-
licam, cujus occulta membra ſant, et fidem veram implicitam te-
nent, eos ſaluari, vulgo Theologi docent.

An autem et hodie poſt veras completasque demonſtrationes
ex Methodi perfecta Scientia à D. Stattlero propoſitas, ſeu jactatas,
etiam profunde docti, imo integrae et ampliſſimae Provinciae i inno-
center errare, et extra Eccleſiam Catholicam ſalvari poterunt?

Iſtud ſi affirmas, vir mitiſſime! Cui demum bono ingentia tua
ſtudia, tot vigilias ſacrare, et noctes diesque comburere voluiſti ?

Sin inficiari lubet, ſpemque ſalutis paullo ante promiſſam iisdem
nunc eripere; quo jure tu coges omnes, ſaltem profunde doctos
D. D. Proteſtantos, ut, Epontis negotiis omnibus aliis, veras, com-
pletas tuas, quas jactas, demonſtrationes, in vaſtis operibus tuis
per infinitos pene §. F. diſperſas, pertinaci attentione meditentur.
Ad haec enim niſi metalla eruenda, et ſecanda marmora illos con-
demnaveris, innocenter errare, ſterumque ſalvari poterunt.

Quid autem? fi bene multis illorum, aut forte omnibus, etiam
ethodi callentiſſimis, ipſae tuae demonſtrationes, ſic dictae, Clariſſi-
mis Chriſti verbis obſcuriores vidéantur 2

Numquid denuo innocenter errare poterunt? et quo demum
vnionis optatae ſpes decollabit; cum certiginum habeas, non niſi unam eſſe
ad vnionem Religionis viam, illa nempe, qua Proteſtantes perinde, ac Catho-
lici faciunt, Eccleſiae judicium falli neſeium in omni We Aione fdei omni animi
demiſſione acsipiant.

Num-

X

0 VII

Numquid hoc eſt in utramque partem claudicare, ſive vno, eo-
demque ore frigidaum, calidumque evomere, hoc eſt, aperte ſibi
contradicere? nempe ex perfecta Methodi ſcientia, ex bonae logi-
cae regulis, et melioris Metaphyſicae notionibus!

Secundo. Ipſum Conſilium, quo opus tam grande vnionis perfici
et ſperari poſſit, aeque videtur eſſe verſatile, atque inconſtans.

„Vnionem Acatholicorum omnium cum catholicis tam grande
„eſſe opus, ait D. Stattlerus (*) vt non niſi divino diſponi conſilio poſſit.
„Deus ſolus ſcit, et volet certiſſime id exequi, niſi humanae volun-
„tatis illi malitia ſit obſtitura.,,

Veriſſimum iſtud! fiet enim unum Ovile et unus Paſtor. An
modo? et Stattlero mediante? atque id genus conditiones proponen-
te, ſub quibus ſolis Vino cnsionis exapfata poſſibilis eſt? Expecta
pauliſper, vir humaniſſime! et cura, ne ullius malitia illi nunquam
obſiſtat.
An autem vere ee ex animo cenſes, opus iſtud vnionis tam
grande eſſe, ut non niſi divino diſponi conſilio poſſit?

Atqui tamen de hac ipſa Religionis in Germania vnione,
tam ingenti bono agens, ais alibi: (**) nihil tam magnum atque
arduum eſſe, quod non à ſapientia et conſtantia ſereniſſimi Electoris
Palatini ſperare Chriſti Eccleſia poſſit.
Non igitur à ſolo Deo, ſed etiam ab ſereniſſimo Electore hoc opus
tam grande et arduum Eccleſia Chriſti ſperare poteſt. Forte autem
nec ipſe ſereniſſimus Princeps pro ſumma ſua prudentia tantum ſibi
tri-

60 Anaceph. p. XXX.
g In dedicatione RK. Aai VI de ſaeramentis praemiſſa.

RH

—¶— —

O0K 0O

tribuit, ut à ſe vno pendere credat tam magnum atque arduum
vnionis in Germania negotium.

Quodſi etiam Medium promovendae vnienis à Mediatore propo-
ſitum ſuis in Provinciis adhibere princeps maximus pro ſua auctori-
tate vellet; an ideo diſſidentes in vniuerſa Germania Eceleſiæ invi-
cem ſibi erunt vnitae?

. .
Jam vero Media ipſa vnionis perficiendae, ab Irenarcha propoſita,
qualia ſint, intueamur.

„

Paulo ante dixerat, nen niſi divino confilio opus tam grande
vnionis diſponi poſſe. En! medium primum!

Dixerat nihil tam magnum et arduum eſſe, quod non à ſapien.
tia et conſt antia Sereniſſimi Electoris ſperare Chriſti Eceleſia poſſit:-
En alterum!

ITbidem certiſſimum habet, grande bonum illud (vnionis) clara
veritatis Expoſitione Stattleriana) equidem praeparari, non autem
niſi diuturna conſtantique charitatis erga Diſlidentes oſtenſione at-
que exercitatione re ipſa eo perducendum ſperari poſſe, vt exitum
denique ſortiatur. En! tertium Medium, quod alibi tamen primum
ad Vnionem gradum adpellat (*) „Si Catholici et Proteſtantes inui-
„cem vere chriſtiana charitate mutua ſeſe proſequantur, omni in
„occaſione illius argumenta ſi ſinceriſſima exhibentes, voluntates enim
„ſemel coniunctæ vnionem intellectus breui ac certiſſime poſt ſe

„trahent.“
B Quam

(*) Anaceph. p. XXX.

0 X 0

Quam optanda, imo neceſſaria ex lege Chriſti eſt hæc mutua
dilectio; tam falſum'leſt alterum, ex vnione voluntatum illam quo-
que intellectus certiſſime conſecuturam.

Scribit Mediator alibi: (*) Religio voluntatis à religione Piellece in
omni ſuo exercitio dependet. Cur modo inuertitur regula, et ex reli-
gione voluntatis pendere debet illa intelleéctus?

Vir ſuauiſſime, qui DD. Proteſtantes ſincera charitate te com-
plecti toties gloriaris, an non exiſtimas ab illis quoque eodem te
affectu foneri? Injuriam chriſtianis fratribus tuis facis, ſi aliter te-

mere judicas. An ideo et intellectus tui cum illorum intellectu per-

fecta eſt vnio, eademque in religione cum iisdem ſentis? et illi te-
cum? Euge! euge! habemus vnionem Stattlerianam, infallibili
demum Eccleſiæ judicio comprobandam, aut reprobandam!

Forte autem quis non immerito dubitauerit de Stattlerianæzz

dilectionis erga DD. Proteſtantes ſinceritate, qui amarum illius ani-
mum penitius norunt, quem erga contribules ſuos, cives, colle egas,
verbo, ſcriptis et opere palam demonſtrat, vt publica ſit Ingolſtadii
querela- cum vno ſacerdote pacem fibi eſſe non poſſe.

Vbinam vero, et qui funt illi Catholici, à quorum diuturna
conſtantique caritatis erga Diſlidentes oſtenſione atque exercitatione
hoc tam grande bonum reipſa eo perducendum ſperari poteſt, vt
exitum denique ſortiatur?

En tibi Lector, Medium quartum, en totius calliditatis myſterium!

„Ordo interim eccleſiaſticus doctior (Stattleri verba ſunt *)
kegulari diſciplina à teneris formatus ad grande officium curæ ani-
morum

*) Tra&. Pl. J. 4412. (**) in citata Dedicatione Tralt. VI.

0☛ XI U

„morum ac docendi munus longa inſtitutione præparatus, et ipſo
„omni in exercitio diuini ſui muneris ab eadem diſciplina perpetuo pen-
„dens, etſi numero inferior, amplius ad religionem populi catholici
»„Ppromouendam, et perficiendam morum diſciplinam, in primis vero
„ad eamdem diſſidentibus fratribus noſtris commendandam valeret.“

Noſti “ Lector, auem é cantu? aduertis laneum pedem? ſed
auſculta porro et reliqua, et bilem cohibe!
„Cui, pergit (eccleſiaſtico ordini Exjeſuitarum doctiori) cui mods-
»nullo regulari ſocialique nexu arctius conjuncto numeroſæ Religio-
„ſorum ſocietates, in vita quidem monaſtica ex vocationis ſibi pro-
Priæ præſcripto exercitate, ſed ad munus paſcendi docendique
»nullo Deéi, nüllo Eccleſiæ confilio vocatae et inſtitutae (ergo aliunde aſcen-
„derunt fures et latrones, ſi per oſtium non intrarunt?) et ob vſi-
„tatas exemtiones ab ipſo hierarchico ordine deflectentes, in ipſo
»adeo Paſtoralis muneris exercitio vmbram vbique cum vilipenſione
„faciunt, (hoc eſt, ſi rite capio, Exjeſuitarum luminibus officiunt,
cum vilipenſione, activa? an pafſiva?) „auctoritate homines ſingu-

„lares et ſolitarios vulgo alioquin deſtituente.“ .

Nondum ſat irarum, quas diu coxerat vir manſuetus, ſincera
charitate erga omnes flagrans, proſequitur:

„Inde vero Religionis vnius ſtudio in tot diuerſas partes diſtra-
„ti, ſimulque priuatorum cultuum ac Religionum arbitrariarum di-
„uerſiſſimis modis magno numero, nec aliquando ſine ſubſtantialium
„detrimento, introductis ſi non vnitas fidei, certo vnio charitatis,
„ob gregem ab uno vero paſtore ſuo ſemper in multas veluti ſepa-
„ratas turmas, ceu diuerſas eccleſias, diuiſum, magnopere diſſo-

B Z „Iuta

„luta laxatur, non fine mali Præjudicii perieuto ad Acatholicos ex-
„inde dimanante.“

Heæc praemittenda merant, ne obſcurum eſſe poſſet, quo de-
mum solhimet vniuerſum mediatoris conſilium-
Nemo remoueri vult numeroſas focietates Religioſorum, quae
doctiori ſuo eccleſiaſtico ordini vmbram vbique faciunt et vnioni re-
moram obiiciunt: iſtud enim Viro tolerantiſſimo in votis eſſe, fe-
quentia, quae fubdit, abunde produnt.

„Sed nihil tam magnum atque arduum eſt, quod non à tua

„ſapientia et conſtantia ſperare Chriſti Eccleſia poſſit ſexeniſſime Ele-

„Gtor et Dux potentiffime!“

Mirabile prorſus confilium!? Credidere olim Proteſtantes ma-
gno numero, nec paaci CGatholicorum, reſtituendae Eccleſiarum

vnioni nihil magis obſtitifſe, quam numeroſiſſimam ſoeietatem nuper

admodum ſubpreſſam. Nune addatur imuerſo ordine ex illius exuviis et
Veluti cineribus exortus orde aliquis eceleſiaſticus doctior, qui vnioni
negotium vnice promouere poſſit? modo tollantur é medio nume-
roſae Keligioſorum ſocietates, mulle Dei, nullo Eccleſiae confilia
inſtitutæ, quæ umbram eidem ubique cum vilipenſione ſaciunt?

Grates Deo agat, qui vero zelo flagrat, quod unam ſaltem Re-
Uigioſorum turmam, reliquis numeroſiorem remouerit, ſicque gra-
dum nouum propiorem ad unionem praeparauerit. Si caeterae ad-
nuc obſtant, prouidebit ſapientiſſmum Numen, absque omni Statt-
leri confilio, ut hoc, ſi quod eſt, obſtaculum pariter remoueatur.

7

Prolixus iſte et ſatis obſcurus textus notis duibusdain indiget,
nas ingenti lubentia do,

Ordo

⸗ „0O XII O

Orde iſte Eccleßaſticus doctior, quibus demum ex membris conſtat?
an & Clericis ſæcularibus, in epiſcopali quodam Seminario clericahi
diſciplina à teneris formatus? Ita quidem diuinare quispiam pote-
fat. Aliter vero Dictatori viſum. Ordo Eccleſiaſticus doction, vti-
que minus docto obpoſitus? non Clericali, ſed Regulari diſciplina à tene-
ris formatus eſſe debuit.

Quo autem Dei, quo Eccleſiæ conſilio ad munus Paſcendi, do-
cendique vocatus et inſtitutus fuerat, ſi numeroſæ aliorum Religio-
ſorum Societates nullo Dei, nullo Eccleſiae conſiliæ vocatæ, inſti-
tutaeque ſunt?

An hic ordo eccleſiaſticus doctior regalari diſciplina à teneris for-
matus ordini eccleſiaſtico ſaecularium minus dodo noen ubique vmbram
fecerat, dum paullo ante maxime florebat, cathedras pene omnium
eccleſiarum, ſcholarum, ſacra tribunalia, miſſiones, Aulas occu-
pans longa inſtitutione ad hoc praeparatus? aut reliquae ſolum ſo-=
cietates luminibus aliorum officiunt?
An regulares reliqui eceleſiaſtici Huic ordini d'dior, ideo tunc
vmbram ubique faciunt, quod jam nullo regulari ſocialique nex
arctius conjunctus ſit? ſoluſne nexus regularis nunc vmbram facit;
et arctiſſimus ille nexus Ecclefiaſtico huic ordini olim proprius vin -
bram non fecerat? Imo ordini Clericorum ſaecularium maximam
nunc facit, beneficia meliora, praebendas pinquiores, omnia fere
praeripiens, cathedras vniverſas ambiens.
In quam vero lancem inclinauit ſtatera, ſi expendere oportet
pondus doctrinae ſanae, hine quidem venerabilis eleri ſaecularis et
regularium, illinc vero Exjeſuitarum numero inferiorum? An ordo

B 3 . iſte

0 Xx Dι

iſte nunc doctior evaſit ſine nexu regulari, quam prius erat cum
nexu?
Eecce tibi ordinem eccleſiaſticum, Clenicali diſciplina à teneris
ſormatum, ſine nexu quidem regulari, at nexu arctiſſimo epiſcopis
ſuis junctum! an ideo minus doctus?

En tibi quoque ordinem ſacerdotum regulari diſciplina à teneris

formatum, regulari ſocialique nexu arctius conjunctum! An & ideo

minus doctus?

Ergo et à non nexu, & à nexu regulari præualentis doctrinae
pondus pendet! Qua id demum bonae Logicae methodo, aut qua
melioris Metaphyſicae notione.
Si arctus Regularium nexus vnioni Religionis obſtat; itaque ne-
cefſario rumpi debuerae azaiſſimus ille nexus ſocietatis toto orbe

diffuſæ, ſolo nunc nomine ſubpreſſoo, et Penitus extinqui meretur.

Perpendamus porro reliqua Stattlerianæ Perorationis verba;
ſunt enim ſingula mvſteriis ?plena.
Ordo hic eccleſiaſticus doctior Exjeſuitarum, ad grande offici-
um curæ animorum (non animarum?) ac docendi munus longa in-
ſtitutione præparatus et ipſo in omni exercitio diuini ſui muneris ab
eadem diſciplina perpetuo pendens, etſi numero inferior amplius -- valeret.

Quodnam eſt diuinum hoc munus? quæ illa diſciplina eadem, à
qua perpeiuo pendens hic ordo doctior, etſi numero inferior, amplius
valeret. An munus docendi et quidem diuinum? et quid docendi?
funguntur eodem alii quoque et aptiſſime fungebantur ante natam
Societatem.

Si

0 XV 0

Si ab eadem diſciplina regulani modo adhuc et perpetuo pendet
hic ordo doctior! Igitur mutata veſte non modo ſub ſceptro Ruſſico,
ſed clanculo vbique ſubſiſtit, non ſine ſchismate!

Ad quid autem amplius valeret? ad Religionem populi catho-
lici promouendam, et perficiendam morum diſciplinam (per ordinis
bujus Caſuiſtas late peſſumdatam, quod tot eorum propoſitiones damnatæ et Libri
auctoritate Parlamenti Pariſienſis anno 1761 die 6 Aug. ad infamem rogum con-
demnati (*) demonſtrant) Inprimis vero ad eamdem diſſidentibus fra-
tribus noſtris (quibus ipz docrinæ vanitas et in Reges impietas ofſendiculo
perſæpe fuit) commendandam.

Aliter viſum S. Facultati Pariſi enſi, quæ anno 1554. die primo
Decemb. poſt Miſſam de Spiritu S. in æde ſacra Collegii Sorbonae
ex more celebratam, vnanimi conſenſu ita cenſuit: Haec Societas vi-
detur in negortio ſidei Periculoſa, pacis Exclahne, monaſticae Religionis euerſiua,
er magis in deſtructionem, quam in aedifcationem, Quod quidem Judicium
euentus comprobauit, et Sedes apoſtolica oraculo ſuo conſignauit,

per os Clementis XMI. P. M. in ſuo Breui Dominus ac Redemtor noſter,

„Quum enim aduerteret, prædictam Societatem (regulari diſeiplina
„à teneris formatam) vberrimos illos ampliſſimosque fructus, et vti-
»litates afferre amplius non poſſe, ad quos inſtituta fuit -— imo fieri
„aut vix, aut nullo modo poſſe, vt ea incolume manente, vera pax
„ac diuturna Eccleſiae reſtituatur - - eam ſupprimendam, extin-
„quendam, et tollendam duxit,“

Et

1

Arret de la Cour d Parlentent, rendu le 6. Aolit 1761. contre la Societt der Yeſuites
en France.

XV 0

Et iſta Societasi in ordinem eccleſiaſticum doctiorem transſormata
modo amplius valeret?

Cui fidendum magis, Stattlero ne, homini ſingulari et ſolitario,
quem auctoritas vulge alioquin deſtituit? an ſummo Chriſti in ter-
ris vicario?
Quid vero cauſſae ſubeſt, quod Anguſtiſſima Romanorum Im-
peratrix Regina apoſtolica, ſummum illud Religionis et Litterarum

Palladium, fuis in academiis, per regna et terras haereditarias in

Germania, Hungaria, Bohemia, Polonia, Italia, et Belgio late
diffuſis Religionis promouendae, et perficiendae morum diſciplinae
Prouinciam, et publicas cathedras theologicas nulli ordinis hujus
eccleſiaſtici doctioris viro, ſed alterius inſtituti hominibus, Religio-
ſis, mendicantibus quoque, et exemtis credere malit?
Fingam tamen, alibi eccienaſticam hunc ordinem doctiorem inte-
rim amplius valere; an ibi immortalis erit, aut ſucceſſores habebit,
regulari diſe iplina à teneris formandos et ab eadem perpetuo pendentes? * præca-
uit ſumma Sedes et eauent cCatholici Principes.
Qauinam vero poſt eccleſiaſticorum horum doctiorum diſceſſum am-
plius valebunt? Quinam ad grande officium curæ animarum, ad
docendi paſcendique munus, ad Religionem populi catholici promo-
uendam - - amplius valebunt? et modo non valent?

Apage faſtum phariſaicum, et arrogantiam Ammani! Quid por-
ro ſibi volunt verba reliqua intolerando contemtu turgentia: * Cui
(eccleſiaſtico ordini doctiori, modo nullo regulari, ſocialique nexu
arctius conjuncto) „numeroſꝶ Religioſorum Societates -- ad munus
vpaſcend, docendique nullo Dei, nullo Eccleſiae conſilio vocatae,

„et

O XvVII O

„et inſtitutae, et obuſitatas exemtiones ab ipſo Hierarchico ordine
„deflectentes, in ipſo adeo paſtoralis muneris exercitio vmbram
„ubique cum vilipenſione ſaciunt, auctoritate homines ſingulares et
,ſolitarios vulgo alioquin deſtituente.

Itane? Religioſorum ſocietates ad munus Paſcendi, docendique
nullo Dei, nullo Eccleſiae Conſilio vocatae et inſtitutae ſunt?

Quo ergo conſilio vocata fuerat S. Ignatii ſocietas, ob Exemtio-
nes enormes ab ipſo Hierarchico ordine tantopere deflectens? Ec-
cleſia reſpondet, quae in illius feſtivitate orabat: Deus, qui ad majorem
tui nominis gloriam propagandam novo per Beatum Ignatium Jubſidio militantem
Eccleſiam roboraſti — Nunquid ergo Deus Ignatium vocaverat ad Ec-
cleſiam roborandam?
Atqui eadem Eccleſia in feſto S. Franciſci, ordinis Minorum In-

ſtitutoris, precatur, Deus, qui Eccleſiam tuam beati Franciſci meritis foetu

nonae Prolis amplificas — in feſto autem S. Joſephi Calaſanctii, Ordinis
Clericorum Regularium ſcholarum piarum auctoris, quem norunt
omnes, à quibus tot aerumnas, ipſamque pene ordinis ſui Ever-
ſionem perpeſſus fuerat: Deus, Jqui per S. Joſephum Confeſorem tuum ad
erudiendam ſpiritu Iuntelligentiae ac pietatis Juventutem, novum Eccleſiae tuat

ſubſidium providere dignatus es. —

An ne iſte quidem ullo Dei, ullo Eccleſiae Connilio ad do-
cendi munus vocatus fuerat?

Quis Eccleſiae de Religioſis ordimibus etiam mendicantium et
Exemptorum vniuerſe ſenſus ſit, ex ore ſupremi eiusdem Capitis
Clementis V. et generalis Concilii Viennenſis, jam ſupra oſtendi,

0 XVII 0

et ecundem Pontificem porro percipere non pigeat. Inſtabant apud
eumdem Praelati, et curati non nullis etiam Cardinalibus faventi-
bus, pro extinctione Ordinum, aut certe privilegiorum: Mendi-
cantes non eſſe ab Eccleſia vocatos, et Electos objiciebant, nec
eorum efſe fidelibus praedicare, confeſſiones audire, ſepulturas
recipere. — At patrocinium illorum fſuſcepit Pontifex, probans
cos 4 Deo, et Eccleſia vocatos ad auxilium Regiminis Eccleſiae; ut refert
Guilielmus, Naængii Continuator alter. Quam volupe eſt Startle-
vo, Romanis Pontificibus contradicere!
Nec alium et hodie Eccleſiae ſenſum eſſe, oraculo ſuo prodidit
ClIemens MV. in allegato Brevi: „Non eſt ſane ambigendum,
„ait, ea inter, quae ad Catholicae Reipublicae bonum, felieitatem-
„que &νunarandenn phirimum conferunt, principem fere locum tri-
„buendum eſfe Regularibus Ordinibus, ex quibus ampliſſimum in
„Vhniuerſam Chriſti Ecclefiam quavis aetate dimanavit ornamen-
„tum, praeſidium et utilitas. Hos idcireo apoſtolica haec ſedes
„approbavit non modo, fuisque fulcita eſt auſpiciis: verum etiam
„pluribus auxit Beneficiis, Exemptionibus, privilegiis’ et faculta-
„tibus, ut ex his ad pietatem excolendam, ad Religionem, ad po-
„Ppulorum mores verbo et Exemplo rite informandos, ad fidei vni-
„tatem inter fideles ſervandam, confirmandamque, magis magis-
„gque excitarentur, inflammarenturque. e

Comparet quis haec verba cum illis Stattleri, queis Religioſas
Societates inaudito contemptu deprimit, et exemtas omnes elimi-

natas eſſe cupit, eoquod Ordini ſuo doctiori vmbram ubique cum
vilipenſone faciant,

Ne-

—,—

„„

Neque tamen ſoli Regulares ei vmbram ſaciunt. Novit Ange-
lopolis virum, qui eadem cum Stattlero diſciplina regulari à teneris

formatus, ad grande officium curae animarum, ac docendi munus
longa inſtitutione praeparatus, modo nullo regulari nexu illi arctius

conjunctus, ad munus paſcendi in ejusdem Civitatis Parochia, do-

cendique in eadem academia Dei et Eccleſiae Conſilio vocatus, ob
nullam Exemtionem ab hierarchico ordine nequaquam deflectit,
ipſo tamen paſtoralis muneris Exercitio vmbram Stattlero ubi us
ſacit, perpetuis litibus cum eodem implicatur, ne conſueta quidem
ſalutationis officia conſequi à viro videtur, omnium (ſi Superis placet)
amantiſſimo.
Si quis cum viro, quem Prudentia, quem Comitas, Sermo-
nisque affabilitas, quem Religio, quem Scientia, quem Senatorii,
atque plebeji etiam ordinis homines commendant abunde omnes,
vivere non poteſt, ſane hic amantiſſimus dici meretur! — Afſt
Stattlerus cum digniiimo hocce viro, quem Laudes ſatis meritae
nominarunt, viuere nequit; en! amantiſſimum Stattlerum! —

Quid eſt autem in mente Stattleri, viri ſane obumbratiſſimi .
et obſcuriſſimi, umbram facere?

Vmbram projicit Corpus Craſſum Lumini oppoſitum. Stattle-

rus ergo cum ſuis Lumen eſt, Regulares Corpus Craſſum! forte
ergo hi faciunt vnbram? minime. Eſt lux alia, alia eſt vmbra!

et quaenam illa?
Quum ante hoo Luſtrum Philoſophiae S Suae compendium Cel-
ſiſſmo Principi et Epiſcopo Wirceburgenſi p. m. ex illuſtrifſim=
Seinsheimiorum proſapia offerret, ita aflatur eumdem: Paten, vt
C 2 à ma-

0 XX
à magno Nomine tuo, cen publico a Sole lucem quandam obſcuro nomini meo

accerſam.

At vir idem obſcuri tunc nominis, nunc vndique Lumine ful-
gens, poſtremum Theologiae Suae Tomum Sereniſſimo Electori Palatino-
Bavariae nuper conſecrans, hunc talem in modum adloquitur: Pa-
tere, vt ſub magni nominis tui vmbra ſecurus lucem publicam hie de Sacramen-
tis Tractatus aſpiciat 7
Bella comparatio! Celſiſſimus Princeps Epiſcopus Stattlero Sol
eſt! Sereniſſimus autem Elector Dominus Clementiſſimus quid?²
magni Nominis vmbra!

Qua autem doctrinae conſequentia numeroſarum Societatum
Religioſarum homines adpellas Singulares, Solitarios? qui in demon-
ſtratione Catholicæ F. 40. II. dixeras: Eyentialia omnis Socictatis in ge- .
nere eſſe aliquem Numerum Ferf-mesam. Quam iſtud Paradoxum! Socie-
. tas regularis eſt mumerum Perſonarum ſingularium, ſolitariarum.
Quomodo Socii ſunt, ſi Solitarii ſunt? Numquid livor excaecavit
oculos, turbavitque memoriam demonſtrantis Euclidis 2
At petulantius nihil eo, quod fubdit, fingi poteſt-

„Inde vero, ait, Religionis vnius ſtudio in tot diverſas veluti
„partes diſtracto, ſimulque privatorum cultuum, ac Religionum
arbitrariarum diverſiſſimis modis, magno numero, nec aliquan-
„do ſine ſubſtantialium detrimento, introductis, ſi non vnitas fi-
„dei, certe vnio caritatis ob gregem ab vno vero paſtore ſuo ſem- 4
„per in multas veluti turmas ſeparatum, ceu diverſas Eccleſias di-
„viſam, magnopere diſſoluta laxatur, non ſine mali praejudicii pe-

„riculo ad Acatholicos exinde dimanante.“
Quid

*

—

Quid ſingula ſibi velint, ediſſere clarius, vir obſcure! confuſe!
in omnes religioſas Societates, atque in totam Eecleſiam maledice!
Quodnam eſt iſtud Religionis vnius ſtudium in diverſas veluti
pPartes diſtractum?
Quinam ſunt illi privati cultus, et Religiones arbitrariae?
Qui funt illi diverſiſſimi modi, magno numero, nec ſine ſub⸗
ſtantialium detrimento introducti⸗
Quis eſt iſte vnus et verus paſtor, à quo fidelis grex in mul-
tas veluti diverſas turmas diviſus per religioſos divellitur?
Quare vnio caritatis vehementer laxatur?
Vnde mali praejudicii periculum ad Acatholicos dimanet?

Si divinare licet, Templa Regularium clauſa cupit, aut Regu-
lares omnes exefle, ur au vnum Parochum confluere omnes, ae

ſemper cogantur, cum tamen ab ipſa Eccleſia Religioſis cura ani⸗-
marum ſoleat concredi-
An idem tibi vir Zeloſe! ante annos Septem, imo ante luſtrum
ſenſus erat? quam es mutatus ab illo!

Ante vero, quam ipſae vnionis conditiones ad Examen vocen-
tur, interrogare ex Stattlero licebit: quo Dei, quo Eccleſiae con-
ſilio vocatus ſit ad hoc officium Mediatoris, & proponendas condi-
tiones, ſub quibus Solis vnio Religionis pofſſibilis ſit? an miſſus ab
apoſtolica ſede? ubi litterae credentiales?

c 3 Re-

0 XXI O
*Reponit ille (*) Vnio Religionis in Germania enim vero tam grande
bonum ſoret, vt dimitti ex oculis à publico KReligionis doctore non debeat:
Tune Solus in Germania publicus Religionis Doctor, et prae-

ter te nullus? An caeteri omnes Homines ngulares et Solitarii, quos aucto-
ritas vulgo alioquin oſtituit 5

Niſi Miſſionis tuae authenticum Inſtrumentum Palam oſtende-
ris, parum proſiciet Mediationis ultroneae officium.

Perpendamus nunc conditiones ſane amplifſimas, quas ante te,
ut ais, nullus fortaſſe fecerit, quas tamen probandas facile ab vni-
verſa Eccleſia Catholica promittis.

Primum Vnionis Canonem hunc eſſe jubes: Nibil credere erta ide

Vos obligatos volumus, niſi quod pro Dogmate Catholico cr. edendum Dei Eeclei .Mℳ

ſolenniter declaraverit.

An ante te, Doctor Religtonis publice hane propoſitionem
nullus fecit? Imo, quis unquam Catholicorum aliter cenſuit, aut
Scholarum opiniones, ceu fidei dogmata omnibus credenda obtru-
dere voluit?
. IIaud arbitror, ignorare te Regulam fidei generalem, à D.
Franciſco Veronio Th. Doctore ante haec compilatam, ab omnibus
Sorbonae Doctoribus in plena Congregatione ſacultatis Theologicae
approbatam; in generali conventu ab vniuerſo clero Gallicano An-
no 1645. receptam, per IIluſtres et Doctiſſimos Dominos de Wallen-

burch Epiſcopos multum laudatam, in haec verba conceptam: (**)-

„IIlud

C) E Dratcacione ad Seren Eleltorem.

(**) In libello, cui Titulus: Secretio eorum, guae ſunt de fide Catholico

ſis, quae non ſunt de ſide. An. 1699.

e¾⁴⅝,/,,

——

0 XXIII. O

„IIlud omne, et ſolum eſt de fide Catholica, quod eſt revelatum in
„Verbo Dei, et propoſitum omnibus ab Eccleſia Catholica fide di⸗

„vina credendum.“

Ecce ante jntegrum, et quod Excurrit, Saeculum, hic ipſe
Canon pPalam propoſitus fuit. An ideo ſecuta Eccleſiarum vnio,
quam tibi modo tam facilem promittis?

—
Recte quidem ſtatuiſti: niſi Eccleſiae falli neſciae aubferitas, et Judi-
cium praeliminari veluti Conventione utrinque recipiatur, vnionem haud eſſe

Ppoſſibilem. (**)

An autem Infallibilitas haec ipſa invictis adeo et novis argu-
mentis, hactenus non prolatis, demonſtrata à te fuit, ut Prote-
ſtantium jam nemo ignorare eam innocuo errore valeat 2²

Eventus dabit, quemn prolperum optant boni omnes, tibique
coronas nectent.
Quamdiu vero in iſtum Canonem, non à te inventum, ſed
ſaepiſſime propofſitum, compromittere D. D. Proteſtantes noluerint;:
fruſtra eſt omnis tua demonſtratio, quam jactas, et fateare neceſſe
eſt, vnionem Religionum non R opus hominis, ſed fidem eſſe
Donum Dei!

Canen II. Stattlerianus: Romani pomiißcis borcher Jolum Vegigee,
er ad omnem moderationem Certis Chriſti Regulis revocata, eaque mere Piri-
tualis, à vobis admittenda eſt, qualem in Demonſt. Cath. cap. X. ſeqq.

ceſeripſi, ſublatis, ſi ita velint novi Epiſcopi vAn⸗ reſervationibus, et Exem-

tionibus uninerſi⸗ 17. 2–
. —

(**d Ln Demonſi. Evangel, Pracfat,
Quam

0 XXIV O
. Quam confidenter blanditur ſibi Mediator, Syſtema ſuum 4
Poteſtate Pontificis Solum mediata, quod Cholici plerique erroneum
arbitrantur, vniuerſe recipiendum fore 2 Quid autem, ſi interea
R. P. cum duobus, tribusve Epiſcopis ſibi conſentientibus, decla-
ret, poteſtatem ſibi à Chriſio raditam, eſſe immediatam in omni
Eccleſia, ipſumque Syſtema Stattlerianum, hactenus incognitum,
atro carbone notaverit 2

Errare enim Stattlerum etiam Demonſtrando poſſe, nee àpſe dif
fitetur, qui Lectorem rogat ) ut Errores ſuos aut corrigat, aut to-
leret humaniter: iterumque iin hac ipſa Anacephaleoſi petit, ut⸗
quod humana imbecillitate (vir Divinus in ſcribendo peccavit hucusqut,
eĩ plius Lettor 1udulgeat. 1

„Praeterea autem affirmat: (*) „Sive cum' paucis, ſive cum
„multis Epiſcopis, ceu immediatis Eccleſiarum Particularium Re-
„ctoribus, judicet de divimis legibus, naturalibus, aut poſitivis
„ſupremus Chriſti vicarius authentica, id eſt, publica ad omnem
„Eccleſiam directa, earumque talium declaratione, omne id genus
„Judicium Erroris expers eſſe.“ Quid, inquam, ſi Pontiſex Ro-
manus cum duobus tribusve Epiſcopis ſibi conſentientibus mediatam ſolum Po-
teſtatem, à Stattlero conceſſam, divinae Inſtitutioni repugnare de-

claraverit? an ideo de Vnione deſperandum erit, quia Canon Se-

cundus falleret? an etiam id genus judicio Erroris experti Statt-

eras reverenter aſſurget?

Quo

*) In Demonſt. Evangel. prakfat.
(*) Demonſt. Cath. H. ⸗05.

0 XXV 0

1
1

Quo etiam Conſilio heic iterum Exemtiones permiſcentur,
quas norunt omũes non niſi diſciplinam ſpectare, utique variabilem,
et quae Eccleſiarum Vsionem minime morantur, cum et abeſſe
poſſint, et adeſſe, ſine onis diſpendio?

Forte ideo Solum Regularium quorundam Exemtio feſtucam
in oculo Stattleri figit, quia Trabem Societatis fuae, abnormiter
quondam exemtae, non amplius conſiderat?

Canon III. Religioſos non niſi, qui utrique Reipublicae Sacrae et profa-
nae, ex aequo atiles videbuntur, eosque in omni parte Exercendae alicujus ſpi-
ritualis jurisdictionis et Miniſterii verbi ſubordinatos non ſolum Epiſcopis, ſed
et locorum Parochis, recipere urgebimini, neutri, credo, . parti pro-
babitur.
Quid enim 2 Si dixerint DD. Proteſtantes: non patiemur nos
urgeri, ut ullos Religioſos rccipiamus, quando nec primis Eccleſiæ
purioris Temporibus ulli exiſtiterunt. An ea propter nulla Vnio,
quae ſub oalis Stattlerianis conditionibus poibilis eſt²

Interrogabunt quoque: an aliqui ſaltem, et qui? Religioſi
utrique Reipublicae, Sacrae et profanae, ex aequo utiles ſint?
Quis adeo liberalem credidiſſet hunc virum, ut aliquos ſaltem
Religioſos fateatur utiles, qui haud obſcure videtur emnes elimina-
tos velle, quod ordini ſuo Eccleſiaſtico Doctioti vmbram ubique cum vilipen-
ſione faciant.
Judicabunt alii, hoc Canone prodi Myſterium iniquitatis Statt-

lerianae: intra limites ſuae Parochiae, quam vicario nomine re-

O XXNI 0

gendam ſuſcepit, duo exiſtunt coenobia, Auguſtinianorum vnum,

Franciſcanorum alterum, quos non Epiſcopis modo, ſed fibi prae-
cipue, vni ac vero Paſtori fubeſſie, aut potius abeſſe cupit, quod
ipſi vmbram nbique faciant. Vtinam vero hunc canonem obſervaſſent
Jefuitae Angelopolitani ſub venerabili Joanne Palafoxio!

Canon I. Clericos et Sacerdotes haud plures inter vos ordinari jure
veſtro petetis, quam titulè extent Eccleſiarum, quibus ſtabili oficio deſervient.

Ineptiſſima Conditio, per Somnium viſa, quae vnioni nec
obeſt, nec prodeſt. Quis enim Epiſcopos vnquam coegit, ut in-
viti ordinarent Clericos? Permittatur illis haec cura; ipfi provi-
debunt!

Canon V. Nemo vos coget ad allas ronſteteritate Sujuscunque nomi-
nis recipiendas.

Haec Conditio priore multo ineptior! Neque enim Catholici
vulgo ſuos cogunt, ut vlli Confraternitati nomina ſua dent, ſi id
genus homiues cxCipias, qui olim Diſeipulos fuos vniuerſe coge-
bant, ut congregationibus, coetibus, confraternitatibus a ſe ere-
Gis, aut introduétis inſcriberentur, ſecus ex Albo ſtudioſorum
eradendos.

Norunt Proteſtantes aeque, ac Catholici, hujusmodi Inſtituta,
arbitraria effe, ac liberae obſervantiae, quae paullatim ex ſe ipfſis
concidunt, quin Religio detrimentum patiatur. Ubi adhuc ſine
quaeſtu ſubfiſtunt, an Vnioni obſtant?

Ca-

*

( XXVII 0

Canon VI. Poteſtas Principum veſtrorum Temgon alis omni⸗ independens,
et intacta manebit.

Illorum tantum, qui conditionibus Stattlerianis ſubſcribunt,
hactenus Proteſtantium Principum poteſtas temporalis independens
manebit, et non etiam Catholicorum, qui jam vniti fſunt?

An etiam ab Imperatore et Imperio omnis independens? An
Catholicorum Principum poteſtas temporalis hactenus non eſt inde-
pendens, aut cui ſabjeca 2 Bellarmini, aliorumque Jeſuitarum
maxime de Poteſtate Papae in Temporalia Regum, etiam indirecta,
aſſertio, jam è Bavaria exulavit, imo ſolenniter proſcripta fuit.

Quid ergo hoc Canone DD. Proteſtantibus novi promittitur?

Cenon VII. Suſtentatio congrua Eccleſiae & miniſtris praeſtanda, non
jure detimarum, ſed Sapienti arbierlo conſtituenda erit.

Ecce liberalitatem viri, qui decimas, quas non poſſidet, tam
ſacile cedit? Atqui tamen conſtat, quid machinatus fuerit, ut de-
cimas academiae Ingolſtadienſi noviter adſcriptas, ad ſe pertrahe-
ret, et non ſine ſpolio quibusdam etiam potitus fuerit.

Quid autem decimae ad vnionem fſaciunt? In utraque Reli-
gione, Catholicorum et Proteſtantium, non nulli Miniſtri decimas
parochiales percipiunt, aliqui non percipiunt. Vtrinque quieti
vivunt, modo congrua ipfſis ſuſtentatio praebeatur. Habuit Statt-
lerus maxime congruam, neque tamen contentus erat. Futilis
haec plane conditio, ſine qua, ſi nihil aliud obſtat, non impoſſibi-
lis, imo facillima eſt Vnio!
D 2 Canon

00 XXVIII

Canon VIII. Legum Eccleſiaſticarum moderatio omnis ſperanda vobis
eſt, quam et Sapientia dictabit divina, quae regit Eccleſiam Dei, et amor ma-

ximae ſalutis communis.

Igitur hucusque Sapientia divina non dictavit Legum modera-

tionem? non illa rexit Eccleſiam Dei? non amor maxime ſalutis

communis?

Nullo Stattlero monente, norunt Proteſtantes, et Catholici,
humanas omnes, etiam Eccleſiae Leges mutationi eſſe obnoxias,
mitigari, abrogarique poſſe, ubi temporum, et Perſonarum, loco-
rumque circumſtantiae exigunt. Quæ haec igitur nova conditio,
quam ante Stattlerum nullus fecerit?

Canon IX. Religioni, Evercitia ea ſolum admittere nobis (an vo-
bis?) liberum erit, quae ſubſtantiae ofſiciorum Chriſtiani hominis promovendae

inprimis ſerviunt, et toli Eccleſiae Chriſti communia ſunt: non item, quae 4
privatis coetibus, aut hominibus inventa, aut excogitata ſunt.

Quid haec ſibi volunt? An proteſtantibus, ſemel vnitis, non
erit liberum, ſi ita voluerint, alia quaeque Religionis Exercitia adia-
phora admittere, quae à privatis coetibus inventa funt, ab Eccle-
ſia tamen probata, vel ſaltem non reprobata? v. g. Colloquium Ma-
rianum Ingolſtadii olim à Jeſuitis erectum 2²

Quandonam vero Eccleſia Catholica hujusmodi inſtituta privata
ſuis ſubditis obtruſit, aut ad illa admittenda quempiam adegit? In
quo etiam hic Canon differt à Canone V.?

Iſtae

0 XXNX 0
Iſtae itaque ſunt conditiones, ſub quibas ſai Vnio Religionis
Exoptata poſſibilis dicitur!

Riſum teneatis amici! et hoc ſaltem fſateamini, tam ineptas
ante StattÜρ̈ιτνν à nemine fuiſſe propoſitas!

Poterat Mediator omnia brevius vno Canone pro imperio
complecti:

Canon Vnicus. Concilii Tridentini dog mara = abi 145
privati in Ecæleſia tollantur!

Volebat vir diſcretus plura addere, ſed ſollicitudo eum prohi-
bet diſplicendi infirmis, qui ſolidum cibum ferre non poſſunt.

Loquere, obſecro, ut videam te! Si metus diſplicendi infir-
mis te prohibet; Vtique amor placendi fortibus diſertum te facere

debet!
.

An autem, et quibus placendi ſtudio haſce Vnionis conditio-
nes molitus es? Credas velim, ea, quae jam protuliſti, non infir-
mis modo, ſed et robuſtis ſtomachum movent, teque hinc ſuſpe⸗
ctum, illinc deſpectum ſaciunt.

Apage ergo, magne proniſſor hiatu! ad Vnionem ſinceram
cum fratribus tuis Catholicis, quos tantopere averſaris, redito,
donec Proteſtantibus vniaris; Tecum habita, et noris, quam ſit
tibi Curta Supellex.

„
X.

FIERI POSSE
PUTAT

AMAGNIFICHUSs
PROCANCELIARIUS

ANGLIPOLII.

A-

QUODAM VALDE AMICO.

1780.

—

VERBA

CONTRA CONDITIONES
STATTLERIANAS,
SsUB QUIBUS SsOLIS

RELIGIONIS VNIONEM

VierfarbSelector Standard*-Euroskala Offset

5 6 7 8
„Copyright 4/1999 VMaster Gmbh wWWνον. νaster, com

4

3

2