Gf1616
author: Stehle, Leon

r

E

—

——

-

-

[

*

]

—

E - eertipep

J

E

—

"—

-

Á

VM

2

zi

i

5

53

u-

.W

Me

d

$

*

A

i

s

j

N12«511852749 021

UEUAU

Ti

UB Tübingen

—

— À

p TE ERE RAR

—

"R

$

&

b

E

$C

Ui

Suh

5]

(À

i E

m

n

ä

f

ao

:

QO

m

N

AH

/

'vï

le M

Mi

A ET 6

ID EST

DEUS UNUS,

SCHOLASTICE CONTSIDERATUS

UEM

FaveEN TE DEO Tzg& Orr. MaxiwMo

Sub IHluf viffimis c Reverendiffrms Au [piciis

5 L: PRENCIPIS, 46,

DOMINI DOMINI

CAROLI JOSEPH!

ExConiriBus peEKüreNsBuRG

EPISCOPI SECCOVIENSIS, &c. &c,

-

Cum Diverfis Parergis ex Univer[a Theologia

Ad Mentem

DOCTORIS SUBTILIS

JOANNIS DUNS SCOTI

In Comitiis Provincialibus PP. Franciícano-

rum Augufte Vindelicorum celebratis

Geminz Difputationi Publicz in Conventu Au-

guftano, & Salisburgenfi Fratrü Min. S.Francifci Recoll

EXPOSUIT

BPILOLBRO SIEHEBR,

SS. Theologiz Ledor Ordmarmä

DEFENDENTIBUS

P. FIRMATO SGHROÓTFEL

P. ANDREA PANGER

D.

F. VIRTUOSO HILLEPOLDT,.

SS. Theologix Candidatis

Die Merf.Tunii 22

CUM PERMISSU SUPERIORUM

juliiz. Horis ante-€9 pomer. 1723

Salisburgi, typis Joaunis Jofephi Mayr, Aulico-Acad. Typ

ll

[

lu

h

h

N

jX"CC l

uïlfll

m

fs

if

[lcner

i

P.**i'rzcz

DEPRITSRISSIJAJLO

4 REVERENDISSIALO

5. R.I. PRIN CIPI,

DOMINO DOMINO

CAROLO

JOSEPHO,

DPISCOPO

SECCOVIENSI,

Ex Con1iriBUs pE KüENBURG,

Metropoliticae Ecclefiae

Salisburgenfis

PRAMPOSITO.

Nec non Cathedralis Ecclefiz Paffa-

vienfis Canonico Capitulari,

Celfiff. ac Reverendiff. S. R. L.

Principis, & Archi-Epifcopi Salisbur-

« genfis Confiliario Intimo, ac

per utramque

Styriam & diftridtum Neoftadi

enfíeém Vicario

Generali, Prepofito ad SS. Mauritium &

Magdalenam propà Frifaccum in

Carinthi? &c. &c.

Principi , Mocenati, ac. Domino

Domiffo AVoflro Gratiofiffono

VR apas KEU 1

-

MWM]

——

us i iab k odiS r Ro P.

GE5

ä&äääägäwääää

äääää

ææææææoæææææææ

KRURR

ILLUSTRI.SXS'IME

REVERENDISSI/IIE

Sue b

PRINCEPS

DOMINE DOMINE

GRATIOSISSIME

SNISDA Ea

N

$ Et £, Princi-

"—

Ó

.

pium, & Finem

AUL

tg'

ER

»?Mi

EX5 rerum omnium,

XM*

AA

DEUM Ter Op-

i

puou r d rb a

N

timum Maximü

Lunato Poplite TUO confe-

cro, Magne Princeps, Epi-

fco-

AX

fcopali Priticipio, Cujos Prinz

fi0

cipium,& Finis femper fuit fo2

N

lusDEUS UNUS, & OMNIA;

E.

hi

Enim veró ad Cujus proftra-

tus pedes materiam adeó al-

fis

tam aptiüs déponerem, nifiad

VL

TU/E , Récens Confecratz

fh

Mitras Pedive Altitudinem ; à

d&l,l

QUA é nativa füa ruditate ad

lii

Diviniorem levaretur Digni-

H

tàtem? Materiatn adéó con-

E

troverfam, mifi ad praepoten-

ib

tia; ac'excélfa TU Aufpicia ;

D

füb ^quibus'tüta. quiefceret?

D

At,nequid horumnigró tan-

dmg

tünmnv' proftüxiffe'/calamó : vi-

iT

deatür^ liberiüs j-quàm: foli-

quí

dius; pro'di&torumiconfirma-

hii

tione'rfion dbl Tóngum-abire

tl

fieceffürm ; Séd'vel in' Vicinia

i

noftralioftiffiniüm iti utro3

2232-)

ht

lg

N

non

Ifl

non tantüm Univerfa Patria

fo

Salisburgenfis, fed &. Au-

[A.

ftria, Bohemia, Styria, Carin-

Id»

thia, ac Comitatus Goritien-

J

fis (quid ni & ipfa Hifpania )

j

4

venerantur; & adorant Tlefti-

monium vivum;ac in fcecun-

at

154

da, & Illuftriffima Sobole pe-

eal

rennaturum ;! quod. hec fit

gni

Heereditaria - Virtus.. .T U ZE

of

GENTIS, ut vix Mundo na-

ti Primo omnium Principio ;

ten

tCIà;

DEO confecrati..ad Finem.,

vite usque ad.hunc.Unicum

o

(

i

dirigantur FiNEM. | |Kinc tan-

UM

tain llluftriffimam ,. & Anti-

foli^

quiffimamKüenburgicamFa-

fna

miliam Divinitüs derivataBe-

nedi&io;: ut EJUS Rami Illu-

bire

ifild

ftriffimis : Familiis . per prius

trü

fatasOrbis Nobiliores Regio-

ncias inferti fru-

enté

n.cs,h.ö,c Provi

&us

o

)( 4

&us eloriofiffimos tam To-

ii

I

£à, quàm Sagó

"

tectos protu-

erint, .

d

i

Noloin Genealoeicam Ar-

10

Borem Familia Iluftriffimae

iff

confcetidere, QUAM magis

d

juxta confiftens attonitus ad-

l,

miror, acin Excellentitfimo

q

d

Genitore ( QUI Singulari Sa-

TId

lisburgenfium. exempló ; &

if

eedificatione,Spiritu totus in

Wa

DEUM, & . Divina abforbtus

fil

eft) Heroem, ac.inExcellen-

r

tiffima. Genitrice. Heroinam

lhí

confpicio , OULipfaSencctu-

(

tc foecundiores ,. ac Celfitudi-

li

ne SacratiffimaFratrum,tum

Tti

Salisburgi.tum Pragae felicio-

for

resgenuerunt Epifcopum ; &

Flgc

Principem .. Seceovienfem.. ,

aC

QUEM Sibi Primum, & Pro-

if

rat..

t

prium jure Pgtþio augu

(:Sa-

[o-

Salisburgum ex ïlluf*crifïimä

Küenburgicorum, & Harrà-

Dtuaf

Ad Hos

chidum Sanguine.

| Ar-.

proin Progenitores Excellen-

imy

tiffimos, fifolüm Venerabun-

1j

dus refpexero, conftat abun-

$at

de , quanta Filii Digniffimi;

fimp

ctiamfi Suis ornamentis pro-

18e

ria deftitueretur virtus ( in

CUJUS Laudem excurrere. .

us itt

vetat PRINCIPIS HUJUS Sin-

"ptus

gularis modeftia ) fitin DEum

]leti

Pictas ! Qüantoó plürisex hoc

iflafft

Illuftriffimo - Sanguine. pro-

du

gnati füupra hominem habere

jul-

videantur, 'ut jüre huic meo

AL

Tra&atüi Diviriiór accrefcat

ficio-

forma ; eüm, fi vel femel ter-

n

rigenisapplicare licuit; maxi-

me de Küenburgica& Illuftrif-

f '7

Pro:

fima Familiz Pullisjure dica-

(tato

tur illud. Pfàl.

81. Ego dixi , Dii

S-

k

)C s

e/?lf,

f

l

ejfz's, öE'liz'Exceljïomnes. Ve-

rum quid ad hac morofus

fü

avellor ?. non fruftra; Sum-

ll

K

mus enim eft honos nativos

lat

auxiffe honores ,. INobilitati

Tutt

Conftantiàm , Vetuftati Poft-

i

liminium ,. Fortuna Fanus,

Can

ac.Sago: 'logam . addiditfe. ..

lt

iNOn /enirBà rara adeó felicitas

ls

eít . UNIUS. Familie: UNUM

tlf

effülorefcere Ramum , rare

li

Mi

autem prorfus felicitatis eft;

joi

fi-Omnes integre Illuftriffi-

tb

ma Domáüs Proceres velut.;

!

of

Columna:in altum affurgant

m

Gloriz;Thronum::. Si anti-

W

af

quatos-Majorum Cereos no-

ia

vis: continuo reaccendant.s

vieclaré:geftorumiSplendo-

r

ribüs : .Si3SU A -- itidem five

fl

virtttis , fiye Scientiae Déco-

C

rai m &ra coníecrent im

mor-

tat|

taliz

Yt

talítatis. -Et id totum ita ef-

ofus

fec&tum. eft. à Gratiofiffimo

um«

Thefium noftrarum . Moece-

Qv 05

nate; utinter medios hono-

liati

rum apices, velut pér Scala-

POGI'.

rum gradus , ab llluftriffimo

T05

Canonico Ecclefiae Metropo-

iffcu!

litanae Salisburgenfis ad Ke-

icitas

verendi(fimi: Confiftorit .Ecz

NUM

clefiaftici Praefidemij!à Pr&-

Tata

fide in ReverenditfimumPrz-

$ C&y

ofitum : Metropolitani Ca-

kff

pituli Salisburgenfis; à Pree-

eluta

pofito Capitulári'in Epifco-

rgant

um Seccovietifemsproxime;

anti«

uafi diebus iftis;:füerit/con:

$0"

fecratus: ob fingalarés: virtu:

lantas

tum pjræl"dg"atixfas-,- iàecdn ré3

;ndo-

bus agendis, precipue Ecclez

fiafticis, dexteritaterh. -

T

)e00*

-CQerté currens annus-fériz

pàus

mor-

fic qg-HUJUS, Antiquas Do

tll

feli-

h

f'cl*ici'tatlcm , de ua diceré fas

eft: ILLVftrifsIMVs fangVlIs

It

xVenbVrgICVs . génVEt - VI-

[io

fos, atqVe ArChl-splfCo-

ld

pos ECCLesle IVVaVlensE

d

Wfi

Scilicet quindecim Reveren-

a

diffimos Canonicos alte fatae

Archi- Matricis Ecclefize Sa-

tati

lisburgenfis; tres pariter Re-

lti

verendiffimos

Prapofitos ,

Ti

duos Epifcopos Lavantinos,

f

duos itidem Epifcopos Chie-

hij

menfes , Unum Seccovien-

(ut

n

fem, tres Celfiffimos Archi-

Epifcopos Salisburgenfes(im-

tU

mortalem -D EUM ! quan-

(

t£um tribüs' verbis dixi : TRrs

lin

Ancur. Erriscopos SALISBURGEN-

hi

eEs ! non réjecit tot procos

?

0i

Penelope;' quot ha&c- Helena

Salisburei irritavit. Dignitate

fhi

&P.CS',

Ma-gnos*, Nobilitate Illu

For-

: n

Fortunis Opulentos ! . & ta-

sVs

men, ut verba Hiftorie Sa-

Vi

lisbur genfis pag.888. mea fa-

ciám, intrà unius Sæcuh &

(Co

[Cïlal

duodecim annorum Japfum

r

unius. Küenbur gicae. Domus

fate

tam virtutibüs , quàm Digni-

o

tatibüs fzta felicitas in Illu-

r

íftrifümum Trinum.. Cclüfïï-

(i£08 ,

morum Archi - Epifcoporum

1005,

fola fuffecit, & quibus Maxi-

Chie

milianus. Gandolphus. in. ip-

vie

fum. Purpuratorum Patrum

;di

Senatum eft :adle&us

ET

HUNC , CUI. dcdlcamus &

um

CUJUS ad: aras anagnis E]US

uan

TREs

fumptibus ifthic.l'raétatus in

(GENe

publicam.. Solemniori ,. &

Qc05

grandiori mole proditlucem,

elena

non incrementa deditfe.Illu-

ftriffimee ,. &.Flor enufïïmæ

itate

(tl'CSy

Domui quis.dicat ? dedit, gi-

g garn-

Fot

6t

ganteis Virtutumpaffibüs hos

omnes aut jam excedens, aut

Ka

æquaturus.

qur

Vides; cre

do , Quantus ex

t

Quantis me Moecenas invi-

li

&Ó preefidió excepit; excepit

ll

autem . C AR OLUS . JOSE-

W

PHUS.de-Küenburg, Comes

prin

ea INobilitate ,. quae vix aefti2

Doyt

mari , ;ea;|Vetuftate ,; quae

VT

vix depréhendi queat, ea de-

Vg

mum.Munifica- Liberalitate;

H

qua . Huic llluftriffimo San-

lls

guini non poteft non effe..

wofe

ropria.:;«In..acéeptis ad-

lt

j

1uc referimus pauperesFran.,

m

cifcani : 4 UTC. Illu&riffima

INI

Domui;-:dum nos. ante 100,

Af

Qan

& 46. prope-annos ex hac no-

tci

ftra.; Provincia ^ Argentinenfi

dQ

Salisburgum adle&os: fufce

T

pit-Cel(itfimus Archi - Preful

p

Geor-

shos

Georgius ex Comitibus de.;

Küenburg, fufceptósque plüs,

uàm Paterné fovit Purpura«

U5 (X

tus Archi- Antiftes Maximi-

It

lianus Gandolphus itidem ex

CeDI

llluftriffima Familia de Küen-

)8t

burg, ac clauftrum vetus é

0a

primis fundamentis in fua.,

hi.

novitate conftare fecit ; & ho-

diedum noftrum hunc Con-

qui

4 de-

ventum tota Illuftriffimaà Do«

jtato

mus Küenburgica 'fingulari-

Satl

büs gratiis, & mumficcntus

CfTü

profequitur.

; d

Ut adeó Noftrarum Par

Fran

tium fit, . calida ad DEUM

(fim&

UNUM dirigamus vota; fla-

& 100

gitantes jugiter ad Àras, & in

cno

precibus ; ac exercitationibus

indi

Seraphicis defuper diuturnd

(uftt

TIBI, acPacificum chuncn,

gl

omnem in terris,. qua cor-

C0

pos

poris, quà animz. felicita-

tem, ac feram tandem poft

multam Meritorum Meflem,

n

in Patria zternam Beatitudi-

:

nem,quam dabit TIBI DEUS

UNUS, & OMNIA

Dil

ILLUSTR 15.51MI.

[

4c€ REVERENDISSIAMI

PRINCIPIS

!

li

le

)] PM

MLA

Devotil]imi Servi

gt

W. 4

ltrnm

FF. Minores Recolledti

WA

lJ *

Cenventüs Salisburgenfis

(cita«

«&98) o (

.pol

ffcm,

CUDIIORIUN ROU

4

I)

itud ïï,

a;.. o

äïäïïääïïäïïïï

i

SERIES

Diffiniionum y- Que/fio-

,

uum, C Paragraphorum. -

[3

pX g L:

Diffintlio Prologetica

Ad

Univerfam Theologiam.à n.1

QU/ESTIOI

De Natura Sacrz Theologiz

P E

$. Il 44» Sacra "heologia if propri? difa Sci

&. L. Premittitur Divifío Tbealagm

extia ?

4 n.6.

j

$. UIl hn facva , V'iatorum , Theologia fib al

ternetur T/aealagm Beatorum , aut DE 1?

an. 24

ecolo

j $. IV.. s Theologia. fit. prattica , wel fpecula

tiva ?

dn.35

Jfgcn lh

ï)(

$. V.

X99) 0 Gol

M. n S. "Theolocia fit babitus dz/fmflus ab

babitai /ïdez : parinfect naturalis , vel fuper-

mmmlzs

4 "fz-

.VI. n 'Theologm f $t Certjor alm jä:enms HA-

turalibás ?

4 n.6j.

QIUESTÍO It

(äalc Sacra Theologia habeat.

De

Objectum ?

$.l. De Objetto materiali.

4 n7,.

$. IL^Dé Objetlo formali Quod & Quo. àn]8.

Án|

$« lL. -:De Objelloformali Quia.

àr.89.

«QUESTI O. IIL .

Jb

Dc Neccfïitate & Utilitate Sa-

.....

i,

'ï heologxæ.

l M

Jftà y,

T VIs ^ praréf

denti4^s namm!es ncceþzrm frt

Mil N

d 94.

hamznibm alia jupermzmmhs i

Eu: (

& Il Osaliter S. Theologia fit Ecclef &DEEnecef.

Tij "

faria (ä" Umlu &

4 1. 103;

6. L], An,

cä' ex gmbm Tlmlogm f t Argumen-

ttltlïl

d TIA.

df

$e IV |Extravagánt.

chanmlmmur mónnhllt .

lifl

apparentes Ialf fa. Comrad:&zonz: $.

'3

BY pEMEde s

À n 129«

M p,q

PARS

-£3$) o (&e2*

l/l M& ]

PARS II.

u f

n

DEO Un0 n feäub/'

[uennzs 7

4

pem*e 95

DISTINCTIO L

habet

De Certitudine Exiftentiz

4 n. I.

DEEL.

ATT

QIUUESTIO :

Lo 40

4»8)!

An hac propofitio : DEUS eff;

an'

fit pcr fe- nota ?

$.T. Deþ'nma , ör-' Dzwfo prapaftwms r fe

atc 9t

note.

ang

- &L Refolvitur quæ]ho prout D EUS fub pra-

pria ratione Deitatis eff Conceptibilis.

án. 9.

l

,,,;gþrm ]

j 5 THI. Re/olwtur qw/!m proutDEHS d. Viaterie

bus concipitter nt cau]lz prima, ens nccejh-

! DEI i

/

*

rvium , mdependem Q1Cos

Àn.17.

4 n T0)

QHZESTIO it

f i

An Exiftentia DEI omnibus: ita ma-

AA

-; Aifefta..it,. ut. nullus invincibilem .D ET.

jr n

ægnoranuam habere queat ? x

àn. 3o»

^l

f Ml

&T Præpomtnr , Q probatur ]ententm vigi-

dn A,To

P ARS da.

XX 2

& IL

-9 o ($52-

6, TI. .. Satzsfit äbjeäionibm allatit. in Coiitra-

juà

Ti

fï ", 40.

2777

QIUEST IO IIT.

A

.';m!lig

Án,& quomodo Exiftentia DEI de

titfi

à n.48

monürari Poffit ?

$.1. 4» DEUS

Demon-

feraci?

i

polft a priäri a viátoribus

d v.49.

Du

50 II. Ajkrünlu

»* vALOHE; Subtiv DEUAM

f:f pofte-

viori evidenter demonflrantes.

4 W.$9.

f d

$. IH*.V gtjiciu?ztuf inanes Arbeiflarum, Replica.

Spirkm

À g. 87*

5. IV, Expureatur Paþv*thztï;'n?g.w.

A 94.

M d

nt])

-DIS TINC'TIO 1I.

Lj

A

De Efténtia Divina, Illidsque

ultimó Conftitutivo Me-

taphyfico,

UESTIQA.

(äænä

De iis, quæ non funt Pradicata Ef-

AL

än.loo.i

j 1'. D

$1 Aufisisin fa. efféacidiuóo

fit

piir»fm effe frt

Deeffentia Natnara Divine csc.

4 Z. IOI«

9. II n infuitas i

ngrediatoi/rationem e[fentia-

il

lem DEI ?

än.lOS'-

. IiI.

X o (Set

l Cantm

5 III.- 45 E jämm Divina ultimo can/hmamr per

4" 40-

MCumulum onnium perfe&wnum ?

6157!!9

!

5 IV. 4» lutellelns , vel atiuale., vel formale

Intelligere f Pradicatum Ejfentiale Vel ultino

LDEL :

GOnjhmtwum DEi ?

4 n.26.

iuj

QUESTIO UE

hus Dune

d

De lis, qux funt Pradicata DEI

IMAF

- Effentalia:

Mgo

$. l. n DEUS fit E]&ntmlner Em, Subäantm,

7 Kepm

410

Spiritus, Vivens, Intelletinalis ?

An.144.

L

$.IL. r frngulavitas , e&-exifentia-fint prædzm-

tum DEI Effentiale ?

an I49

J

g. II Objettiones folute Cosira N.v49.. 22.158,

$. IV. Objttf?tancs folntà Contra. N ag3.

u .

d. 163

f

QU/ESTIO IIl

Quznam .fit tandem Ratio ultimó

Con(htuuva & dlfhn&xva DEI?

ia HE

a. 5/4

àn0

&T Ziualita peref ntiam Camprabþzz:tr effe va-

tio. ultimo conflitutiva - d:/t"mäx.wz DiE1.

"À f)f/ A

4,117*'

4 n Y

j d

$.1l, Sat»f.y'it olye&mm&u:

4 9 I8$8

PIAU)

DI-

g

XX

£5$ o diez

DISTINCTIO II

[

De Perfectionibus Divinis ex-

De]

tra-effentialibus in Com-

niunt,

an 196-

QUESTIO I.

À

Quor

De Modls,

& Attributis DEI?

Dif

$

.

. De Midis. in genere.

4 . l197

i

49.'202e

W d

$. 1 -De Ariributis Divinzs in eenere

ldu

QUJESTIO l.

(l ,

Quotfünt, & quomodo in DEO

WTM [

Contmentur Perfectiones extra-

Qdj

Lt ]

eü"cunalesï

I /]!14

$- L-:De "»umero Divinarum | Perfettionum.,

^ app

á 9. 207

W. A

6-1I- De Cantmwtm Perfe&wnum i» DEO

an.zxo

LU GPM

lj

leäSTIO Ts

IT

An in Dwnu» fit prlomas orlgmrs

L]

& natura 2 z

$.I. De Prwr:mte "at urt,

4.:t. 216,

$1. De Przanmte orieinis.

4 4.222.

i Di

n

DI-

£99) o (862

j

DISTINCTIO IV

150

De Diftin&ione in Divinis;

TC

QU/ESTIO I

l

Quomodo Attributa , &cRelationes

U!

Diftinguantur ab Effettia; '& hgcab illis,

& illa rurius inter fe ?

in

m $.L A,z etiam. in Druzm.c Cor*mdz&orm Iamm,

babeant ?

àn.227.

6.II.. n ad falvanda, feu Fixiiéanda Contr adi-

ctorm in Divinis apta fit dg/hmf?w realia inada-

;DE

i

quatà * quam & mediatam , [en in textío P-

cant KR.

á n, 2335

$. 1. n ad -ver;þ'canda C'antmdzälorm in Divi-

nis apta. fit . diftinilio Virtualis ImrmJem ?

f

4

;an 243

j 0E

$.1IV. iiiud verificanda-Contraditloria in-Divi-

4ndl

qis.apta frt dzjïmä?:a €x naira rei fnrmah;

Scoti.

à 9. 27.

$. V. 017]e& jonts (ContrA: dxjhnä:anem Scori,

,& 9. 276.

Ongmfïv

Q-UESTIO II.

9 An le'tm&lo ex natura I'€l formahs

ah

MM

cuam fit admittenda inter Pradicata DEI

l

effentialia ?

àn, 322.

DI

$. L

"&99) o (563

$. L. Preponitur Genmina Scotá thmtm...,.

U/inD

472 ;23

li

6. Il Seluuntur Objetliones

án. 3ï'29

n

tht

DISTINCTTO Y.

De perfectionibus feu Attri-

butis Divinis in particulari.

W

]u

QUJESTIO 1

Denfinitate, & Simplicitate

l dig

DEI

lt ?

$.l. De Infinitate;.DEI.

à 9.369

4n. 37j

$.1L. .De Simplicitate DEZ.

Dl

QUASTIO Il.

, De:Immenfitate DEI.

l Dil

|

ll D

àn.388.

5 L 4 Imm:n/fnu f t r:mo, per quam DEUS

etiam exiflat in.[hatits innaginariis ?

àn- 390*

&L n DEI FImwen]itas, wl omni-prafentia for-

mali (.an/equentm mj eratur ex ipfun opemtm-

Del

ne?

àn. 399*

ÍQUJIESTIO: H

«De Immutabxhtate DEL

)

àn.409

$. I

«s o ($62

mma..

&.L 4» DEUS frt objetlive , vel fubjetiive muta-

an ;7

bilis

ml uïu

& n. 41 E.

$.1I. 44e D EUS etiam intentionaliter feve morali-

ter fit immutabilis

4 3. 421«

jl

QUESTIO: IV

Àtti

atl

De Zternitate DEI

$.T. Prm:ttunmr aliqua. de aternitate DEI.

4" 43Ic

at

$.IL. p ereatura fent phyfice prejäntes DEO 4b

&terno ?

àn. 435*

nf

. QUESTIO" V.

[ j[]

DeUmtate Bomtatc, Veritate. -

&.l De Unitate DEI..

ü 5. 4—4-f0

J

$.IL. De Venmte & Bonitate DEL -

àn449

a

D

—— us

m

|PARS TR

— 4m)

7 !ntldf ,

[ grtl!l?

De DEO Ejentzalzter

i

Opemnte.

h)

Ji

DISTINCTIO l.

El

Dc Intelle&u Divino

ànA

in fe,

U-

$95 o (Sti

QUESTIO. L:

u

De Intelle&u in actu primo, xlhusque

MMY

" objecto , ac Ideis.

Duri

5 I Utmm e quomoda in DEO dm:r Int:llg-

[/77 4

f e

6.1I. Q»admm fit obje&um Dmm Inte/lctfïm' ?

Q

(

an 467.

$. III De Idm Dwzm:.

^Am. 482«

QUSTIO. II.

V Ius

Dc mtellc&u Divino in a&u fe-

nj

cundo

?

À n. 490.

6.I. 4 Crmtura qu Inla; ftam pQJ ilitasens ha

i,

Tiitat

beant .ab intelleilu . Divino. per. fmntmm fim-

&L 4

plicis mte/ltgentm elea ]& ipfis ?

an 491.

f

Q ]b Solvm»turülqe&mnes.

4 n yoQ.

UA

- QU/ES TIO..II.

Dc bacntla inïoms.

D

I

$.T. An DE ü. S 'md'mt Fumm Contmgentm in

J deis ? aut diffofiriane Cav[à prüscima , fen li«

beri avbitrii ?. uel in eorum. Veritate ob;eä:w

" ante decretum x

d Z. j'08.

Deta

$.1l. 4 DEUS videat futüra Contmgentza ab-

. foluta per.xealeu eorsm prafeutiam in.aterui»

giIl

hu

. Jate, Aut in eäïmcza fme prqfcwmm, aut in de-

p

07'610

p

$99 o 7862

^

,ereto Tbamz/f efficaciten - præmawntt....

A $2$5

hoque -

5 IJ. Sm ultur moflra de Caummtantm Divini

Decrct Sententia.

á n. j49.

r nl

4M4jh

TTR

QU/ESTIO IV.

nl

Qomodo DEUS cognofcat

AT 4.82.

futura Contingentia Con-.

ditionata ?

$.T. Præmzttuntur alzqmc Replzm /?at,;m qua-

[Honis magis declarantes.

r& no$6z.

u fe

$lL. e i qualia in .DEO fint Vr temi De-

creta , in quibus prafmntm h;mromm Cozdi-

ilitquumhe

tionatornm fundetur ? ^

-R 4,'67

ia f

6.III. 4e DEUS co enofcat ftetum tontingevtia per

Scientiam Mediam RRum.?:

nl

an f88.

4 h ;CO'

$.IV. Selvuntur Objettiotiss RRun;

4 A. 6009

|

DIS TENCTIO.. Il

)

Dc Voluntatc Dwma.

j f

Wa/M

UQUESTIO: B

" n

Dc natura ; libertate, & ob;e&o Vo-

MyOï

luntans vamæ

7 MUN

1 m, JI!?'V ,

5 I Qg:d ä* quotiplex fer Volustas DEI ?A2 z y. 6 H 6

"T

$.V Delibertate Foluntatis Divivs;

d n.6329.

(

$lL. De objctta Volutatze Divina.

4n641

QUA-

c98) o (Qe2-

QUJASTIO Il

B

De Providentia DEI

A

$.I. Cujus poteutie. Diviza Providentia fit at«

us ?

à n. 651.

6.Il. n , & qualiter DEI Providentia fe exten-

dat ad attus bonos ,

malos , && indifferentes?

4 ?(6)'80

N

QUJESTIO II

De Pradeftinatione.

Ál

$.L Pramittuntur ahqm de Præde/imatzane fcita

nece[faria.

a 42. 668.

$.1l. Srabilitur Pradeflinatio grattita. a 267 $.

6.1IH. Sarisft objetlionibus.

à n. 691.

$.IV. Quinam [int effetlus Pradeflinationis * j

i Thoj

anuulla provfas frt ejusdem caufa ?. cb an fatta

Fít ante , velpoff peccatum originale ?

itdj

Ainfey

Ts

QUJESTIO IV

lf&ls, Y

DeProvidentia DEI Reprobante feu

de Reprobatione.

à n. 746.

loam (

? (W

6.L. Zin Reprobatio fatia fit ante, vel pa/f pravifa

Mw"m

demeriia ?

À n. 747

Mi f,am d(

G.Il.. Recenfentur breviter effctlus reprolmt:oms,

m D

& refüluuutur aliqua. quafità. buc pertinen-

ia

M M

4. n.756.

LT

UT

PARS

A

T

39X r XS&

a

TM

p

o p

æ;

Es

2*

A

i E

Z

Ea ftit

i n gl

! fee.um

D DAR AT.

iferenm?

;Hl-öïgl

DISTINCTIO

PROLOGETICA.

Ad Univer[am Theolo giam.

iaf

Heologiz nomine, inquitS.Aug.l.g. 1

4156

ETU

de Civit. DEI cap. t. /ignificari in-

tellipimus de Divinitate rationem fen

(En,69lk.

fermonem ; hec tamen Ethymolo-

gt t d

gica Theologiz notio nec ab Aug. nec ab aliis

TT. intelligitur àdeo ftri&é vel de Divinitate

?d* y[é

fola in fe, vel de Attributis Divinis particulati-

bus,fed & de aliis aàDEUM ab extra fpectan-

tibus; & ideo aptior videtur hac deícriptio.

yttt lj

Theologia eft Divinarum verum ex its , que ree

n 745.

velata f(anut , doslrina facra; " Dicitur L. Divi-

marum verum;cilicecnon tantüm de.Divinitate

Pg[f' PH' JIC(*

YU

in fe, aut de rebus, & objedlis partialibus Divi-

ng!imi ]

nis. v. g. Attributis , vel Perfonalitatibus ; qug

velut proprietates.naturam , & perfonam Divi-

f tf [2

nam in fe refpiciunt; fed etiam de aliis, qua ad

2, 71175"

DEUM fpe&tant ficut effectus ad caufam, vel

tanquam. megia ad finem: ,v. g. Angeli, Incar-

M

,nz:i?,fSa,cramcnta, L naturqli s,Divina, & hu-

P

mand,

2 PariI. Dif. Prolog. Quaft. L. f. L.

]

Manent

mana, Gratia, ac ipfum peccatum &c de quibu s

Dicitur IL. ex z5

Til

omnibus agit T heologia.

Tidentin

qua revelata funt, noftra enim Theologia fi non

utrique, faltem uni praemiflzenititur fide Divina

Qp a

credenda,& revelatze, fecus foret praecisé Theo-

tbilite

Jogia naturalis , feu Metaphyfica, — Dicitur III,

Dipeca

Md

Sacra détlrina, cüm tam ptincipium, quàm ob-

je&um illius fit DEUS. Plura de naturaTheoj

; Thwïog

d- din

logiz conftabunt mox. Et ideo fit

Atl

hm

- QUJESTIO I

Ántlun

— De Natura Sacre Theologie, ..

Tf cog

I

tit lg

&mü, [

Prenittitur D.iv;þo Theolodit. -

VOCRUI, d

z.

^T'On rudi Minerva obiter tantüm hac res

(s

infinuanda, fed pro fua dignitate diftin-

DT

&iüs declaranda venit.

Hinc prapla-

D M,lt

cet illa, quam tradit nofter Fraffen in fuo Scoto

uf

lodb

Academico difp. proem. a. . q.1. n.3: divifio

'Fheologise quadrifaria. | Primaatione objelli,

"i n

fecinda ratione fubjetli, tertia rationt mtdii;

Miupqmt

quarta ratioxe- metbodi.

'Theologia rationé

"*PU [

objétli, circa quod occupatur, duplex eft, fcili«

N

cet alia neceffariorum , condngentiura. alia-»

D

Prior, utpote ftrictiffime talis, fermonem habet

f

Cutloquitur c. Aug. ) de ipfa Divinitate, DEum

Witegi

ad intrà fcrutandó tam üt eft in EffentiaUnus, a€

in Perfonis'Trinus, — Pofterior eft quoad ope-

Ti

onenmo

rationes DEI ad extrav, Ícilicet inftituti

Sacra-

1' !'(Win à

4

Pramittitur Divifto Theologia,

3

Sactamentorum, decretum Incarnationis, gra-

t qubit

]. t il

ts infufionis, Legis naturalis ac pofitive co-

pl

incidentiam &c. mediantibus quibus DEUS

deDiint

Operatur ad extra; & per refpectum ad creatu-

s Thee

ras, illas reparandó à lapfu originario, juftifican-

)icincl

dó àpeccato perfonali, confervandó in gratia,

fim 0*

& beatificandó in gloria,

vra Ti

- Theologia ratione fabfetti iterum tripartita

eft. - Prima DEI, fecunda Beatorum coelitum,

tertiahominum Viatorum. — Prima, que etiam

increata dicitur, eft vifio, qua DEUS in fuamert,

[

& per fuamet Effentiam infinitam & fe , & alia

aghf.

omnia cognofcibilia comprehendit ; Ommizt»

enim nuda c$ aperta fitet. oculis ejus, Hebr.4.

Secunda, qua à Scoto ex S. Auguft. Adatntina

rfog-

vocatur , eít ipfa vifio beatifica, qua Beati Illi

m hæcm

Coclites in Effentia Divina feipfam manifeftan-

te absque difcurfu, fimplici mentis intuitu &

jatt ll

inc p

DEUM, ac alias de lllo veritates fupernaturales

p

iO

(q99«0

agnofcunt. "T'ertia, quz ab eodem Scoto, Sub-

tili Do&ore (licét & Beatis extra Verbum di-

nj dini

uont'b' |

fcurfivé cognofcentibus competat) Pzffertina

tiilt n

nuncupatut , eft cognitio , qua Beati, vel Viato-

l

res per objeGta, aut horum fpecies creatas di*

lex C&) ml

fcurfive deducunt. five ex S. Scripture prom-

puario, Patrámque Sententiis , five ex princie

(

"

oneft h

piis per claram & intuitivam vifionem cognis

u

tis, (ive aliunde extra Effentiam Divinam in ali-

t DE

quo lumine creato manifeflatis conclufiones ex

d

"T

principiis,

Vocatur autem una harum ideo

li

'.ïk':zt.ft—fing »&altera 7

efperrina, quia prior :B:

NU

À

gia-

]

4 /Pars 1. Dift. Prolog. Quaft. L. . 1.

clatior, & ut verbó utar M. Auguflini , decolea ftontm

vatior. -His cognitionibus fuperaddi poteft

i, L

alia, quz vocatur AMeridiana, éftque illerum.;,

hateM.

quz formaliter (unt ia DEO, & eft omrium

DodorL

& Pa

clariffima.

Theologia rarione Medii iterum triplex

| eít,

The

fcilicet Ratiocinationzs , Revelationts, ci Vifiovir,

Ti

h Sh

triplici enim modo cognofcitur DEUS , nimi-

rum ut Au&tor Nature, Gratiz, vel Gloriz tri-

d

plici lumine natura, fidei,aut gloriz. Ut Àu-

hiT

ib it

ctor Naturz cognofcitur DEUS lumine natus

rali, ac.cognitione naturali à fenfibus orta per

Y

i(ta fenfibilia juxta illud Apoft. Rom. t, Jnvifi«

Im s

lus

bilia DEI per ea, qua fatta funt, intellc£la cone

fficiantur , étque hac cognitio omnibus ho«

Vi

iminibus communis juxta dicenda parte 2. à

L idibma.

n.31.

Ut Auctor Gratie cognofcitur DEUS

OCOrQm

lumine fidei( quz 2. Petri r. eff Incerna luceni

fents

in caliginofà loco donec dies illucefcat ) cogni-

iaf

tione füpernaturali ex revelatione & myfteriis

toly E

fidei ; & haec cognitio elt idelibus tantàm pro-

Ht expl

pria, Ut Auctor glori manifeftatur DEUS

Vi

folis Beatis medio lumine gloriz; üt infinuatur

Píal.2g. Jn lumine tuo videbimna lumen,neme

'illllm 1

?ï QH, M

pe DEUM facie adfaciem, — Ad hanc/Theolo-

ldub

gie partitionem apte reducitur Theologia My-

"m Q

flica feu Aícetica ; utraque eft fapida illa DEI

notitia, qua mens creata in coeleftibus abforpta

mylteriis defigitur ; diftinguuntur tamen in

hoc, quod prior in ipía DEI arcana & myfleria

inquirat; pofterior autekm circaReligio

fam pet»

feclio-

g

Premittitur Divifo 'nedgi;.

$

ini , dtni

fe&ionem Confiliis Evangelicis innixam occu-

sddi poud

petür. Utriusque. hujus Theologiz Eximius

e illorum.

in arte Magifler fuit humilis Ille Francifcus, ac

e[L omnium

DoGlor Legis Evangelicze Seraphicus, S.Pater ,

ac Patriarcha no(ler Stigmatizatus.

v

Theologia ratiose Adethodi et quadruplex, j

,T

fcilicet Scbolaflica, Pofitiva, Polemica, e- Mova-

EUS, ii

li.

Scholaftica ex principiis fidei deducit fuas

| Glorist

conclufiones methodo: dialeCtica & artificiali ;

$. U

hac Theologia tefte Ifamberto difp. $. a 1.n.3.

umine ndt

inde accepit nomien "Theologiz Scholafticze,

bus or f

quia Vir Subtilis, & apprime peritus vocatut

ff h þml'

Homo de Stbola. — Pofitiva eft, quz ex pofitivo,

lia t

& expreffo S. Scripturz loco collatà ad invicem

omnibu I

variorum SS.Patrum interpretatione, textuum,

àc idiomatum explicatione divería, ac aliorum

j partt t

fciur EO

locorum comparatione eruit veritates inibi

Contentas, |Hc ex fua natura non petit ita ri-

um hmgi

u) 0

gidé ad formam Diale&licam inflrui, fed potiüs

& myütlilï

modo aliquo liberiori, ac Oratorio S. Scriptu-

tam explanat ; vocatur autemi ideo pofitiva,

vanim DP

Qanor D !

vel quia eft expofitiva S. Scripturz , que eft jus

i

Divinum pofitivum , vel quia eft folida, firma,

hoc eft, pofitiva, — Polemica feu Controverfi-

lum

uchh'

)

ftica dubia & conttoverfias fidei , Moralis au-

d

tem adus humanos dirigit ad. ultimum

volop

,daläD

MUU

J

finem 'DEUM.

y um

m du

A3

$. TI.

if

n ]

n

451

6 Pan I.W'D'i/?';ProIag.* Q»gæ]f.!. f.ff.v -

,. AE

Tipà

Thnta cre

beologia fit proprie ay'ic'hzv :

d n

| n SACM Ti

* Scientia ?

liscond

6

Uatuor conditiones ad fcientiam propri&

Al obl

i

tdtns

dictam requirit Doctor. nofter Subtilis

Q

q. 3. prol. q. 4. & 5. laterali $. primo;

gufuit

justa boc quaro, ubi itarefolvit., ^ 444 primum

Iánti

dico, quod qnatuor includit fcientia [lritlo fum-

At d

pta, fcilicet Y. quüd [rt cognitia certa, boc eff abs-

Mogo

que deceptione, & dubitatione, — 2.. De cognita

llmpmmi

nece[[arió,

3. Canfata à cau[a evidente intel-

ii

le&äia

À. pplicata 4d. cognitum per. difture

LURT

fem fyllogiflicum. — Hec apparent ex. definitiont

fatiln

fciré primo pofferiorum ; , ubi c. 2. àPhilofopha

UT

definitur , quàd fit eoguitio certa Cj evidens rei

tU

per éanfan neceffariam.

lm gl

r/

Dico. Theologia Viatorum non eft pro-

hcologi.

llervi

prié dicta fciencia, idque przcipue defectu evi-

dentix.

Scotus c.l, cum fuis omnibus, qui-

Ü J

bus non ignobiles Tubfcribunt RR. Valentia,

; !

Valquez, Amicus, Tannerus, Molina, & alii:

At v

P. Conclufio L. Scientia proprie diéta juxta

Aiden

unanimem Scholarum coníenfum ex Ariltote-

.*M(iens,,

le 1. Poíler. 2. eft cognitio certa, & evidens tei

(ltdem(

per caufam neceffariam ; atqui Theologia non

It azqui'

cognofcit fuas conclufiones evidewier : etgo

CC

non eft ícientia propri& dicta. min, Prob. T. ex

A g

Apoftolo r. ad Corintli. 13. ubi exprefsé dicit:

ia

Videmus nunc per fpeculum, ci» in anigmate,

Er

quod repugnat cvidentig, — Eadem min P. Il.

!ZKPPOthiI

Thcdä

L jlztl

4 S. Theológia fit propri? ditla Scientia? 7

"Theologia utitur principiis revelatis, & fide

Divina creditis, ut ex communi dixi n. .. &

jl "

iterum annotabo infra: ergo non cognofcit.,

fuas conclu(iones evidenter, cum fides fit effene

tiam prop*

tialiter obfcura, & fcientia confpicua; clara, &

evidens.

Eadem min. P.1lII. 'Theologia ma-

ofter i

gis afentitur fuo objeéto ob auctoriratem DEI

ali S-Pfllmol

Ád inm

revelantis,quam ob claritatem objecli evidenter

& illative deductam ex proprio lumine: ergo

T f

a hod

non cognofcit fuum objectum evidezter. - Sit

; Dr at

exemplum ; 1 quis dicit : Opzezz bonzo eft vifibilts:

idenin

fed Corifbus eft homo : er20 Chrillus eff. vifbilts ;

w pr df

qua conclufio non habet evidentiam , quia una

przmiffa, nempe min. ell inevidens & obfcura,

n df

aPhilolop:

fi

*

icut rpfa conclufio.

Infuper.pofitis premi(Tis

g i?

"Theologicis intellectus non neceffitatur ad dan-

dum aflenfum ; quia certitudo conclufionis

non df

Theologice non habetur ex: vi premiffarum,

fed ex vi revelantis.

Aliud eft, f1 quis dicat;

s dedue

Omnis bomo eff vifibilis : fed Petrus eff tbomo:

ii

, Vi

ergo Petrus eff vifibilis, ubi conclufio pracise

Áequitur vi premiffarum, & non vi revelantis,

jna, &

i d

aut evidentiz in atteflante, qui quidem reveians

eft (ciens , at non facit nos fcientes, fed £ideles,

; i rl

& credentes.

'Tandem omnis fciens fcit fe fci-

& eidmt

ficologa

re: atqui Theologus non fcit le fcire, ied fcit fe

credere Chriftum efle rifibilem; DEUM effe

jurit * i

Trinum, Sacramenta feptem &c. quia hz om-

tin.Pmb*],'P

nes, & aliz fimiles propofitionés nituntur tan-

pl

tüm evidentiz in atteflante ; an enim harum

DL w

em evidentem ( feclufa

;:r'opoütionum ration

|

gt

I;L

"

AA

feves

T

| 8 . Pars l. Difl. Prolog. Ouefl. L. f.11.

hiT

revelatione) quis dabit, ficut dare poteft in.; | jf

conclufionibus fcientificis naturalibus?

iriacrf

Ad hac, & fimilia Scotiflarum argumenta

Sobrum

&. aliqui. L. quod evidentia non fit de effentia

Qdb

fcientiz, fed quod tantüm per accidens fe habeat

DO

adillam. — Contra eft I. Hi loquuntur aperté

yn, Th

nimis contrà cominunem fcientiz definitionem

Theolwgiæl

ex Ariítotele in omni fchola receptam.

Con-

Tsl

traeft IT. Si evidentiá non eft fcientiz effentia-

TM

lis & intrinfeca , tunc qui affentiretur alicui ob-

m q

je&to ob veracitatem, & evidentiam in atte-

Mi

flante, effet fcientificus: atqui hoc eft aperte fal-

fl

fuümi; an enim Cathechumenus eít. dicendus

&i

fcientificus, qui ob auctoritatem & evidentiam

t

DEL in revelando credit Verbum Incarnatum,

Wuf'm

DEUM in Perfonis Trinum, Purgatorium, aut

tülly

praefentiam Sacramentalem in Evchari(tia? Nee

ïlmqücf(

dicant, quód affentiti alicui objecto proptet

tlj

evidentiam , & vetacitatem in atteflando feu

i.

revelando extra formam Dialecticam fit crede«

L

re, at non intrà illam ; Nam contra eft, quàd

Wleroqu'

repugnet fcientiam & fidem attingere fuum ab«

f]t

jectuin eodem modo, hoc eft tam à fcientia.,,

At

W

quàm à fide (cientifice; five ergo przebeatur af-

li

i!iter;

fenfus intrà five extra formam fyllogifticam ob

mdfl'[] hm

motivum fdei, fcilicet evidentiam . in atteítane

j

Atf

te, non erit quis fcientificus.

9

Ti

E. alii, quód Theologia noflra ideofit fci-

lts

entia propri&dicta, quia evidentiam 'altemrae

U

dicalem habetfundatam in fcientia fuperiore, ni«

Wcm

, cui

-mi.rur—r;x,,vinr Ih:bl?gia DEI,. & Beatorum

ltq

Ptis

jxta.

Lj

d $. Ti beälagiiz fft proprie difta Scientia? -9

« pocdtit

juxta ipfos noítra Theologia fübalternatur. Ve-

bus?

rüm hac refponfio füfficienter refutata manet in

T argumei

Scotiftarum Locica, ubi univerfaliter docemus,

(it de efn

quod fcientia fubalternata fine fubalternante.s

dens o l

nonfitícientia. — Infuper $. fequenti oftendam

üumur i

palàm, 'Theologiam noftram non fübalternari

defimitiond

Theologix DEI, aut Beatorum. — Nihilomi-

nm, r

nus transmiffa interim hac fubalternatione, ad-

n n

huc nil lucrantur fic Refpondentes ; nam Contra

tur dlicut

Illos etl.. quia (i fcientia fubalternata non ha-

atiom i "

betevidentiam in fe, non poteft illam accipere

lp

per fubalternantem in alio proríus fubjecto exi-

t dicni

Tlentem ;- hzec enim conjonctio tantàm eft ex«

&eriden

trinfeca. — Anenim difcipulus dicitur fcire fuas

n [ntarmaul

conclufiones , quia (unt evidentes Magiflro,

eqtoriumjd

cui fübordinatur? An ccecus;fiin via quomodo»

dwilli N

cunque fecure ducatur à vidente, appellari po«

yeco pur

telt videns? certénon : fed eít, & manet cc-

atellaido

cus : ergo pari paflu etiam in noítra Theologia

non éft evidentia, aut fcientia, qualiscunque

m fttt

r di

'€gteroquin in illa fit certitudo & firmitas. Con-

eereliurm

tra eft IL.— Hzec evidentia radicalis nullatenus

m ICICHUU

lhucusque eft probata : ergo non deberet adeó

) ræbmlüï 11:

liberaliter afferi ; fecus AA. admittere cogentur,

rudem hominem effe fcientificum , dummodo

»;logillicam&'

p in atl

firmiffime crederet , hunc vel illum Syllogis-

mum poffe demontlrari à Logico, quod foret

raidolt i

admittere niminum.

m d

À. Denique alii, Theologiam: Viatorum jo

€quidem non gaudere evidentià obje&ti, & con-

fuperitnt

(gqu;nti's ; beneautem

evidentiá confequentiz,

atorum

j

1

"

AY

hst T

10 Pars J.. Dift. Prolog.. Queft. f $. If.

& atteftantis fundaca in duplici hoc principio

Vatrone

cuivis evidenti : quidquid DEIIS revelavit , eff

tverat

fütcond

verum. evidenter : atqui. DEUS revelavit &

bunc (j lum , acquemcunque fidei articulum :

glaci

ego eft evidenter verus.

Sed contraeítI. Ne-

tUR

ditein

gandó evidentiam, quz ad Ícientiam requiri«

tur, confifterein folius confequentie , & nori

lt

etiam confequentis illatione; num enim fequen-

tlït&mkgï

tem fyllogismum formze gratià dialecticé cone

vl

cludentem fcientificum vocabis? Q»m»se animal

ln

d

eff rationale ; Bucephalus eft animal : ergo Bu-

cephalus eft vationalis.

Certé hazc conclufio

DN

eítfal(a.; ne dicam fcientifica, etiamfi bona &

(tt&! o

legitima fit illatio confequendz.. . Contra eft II,

adlsi

Ad Theologut abfoluté non fpe&tat judicare

t

de confequentiz bonitate,. fed hoc totum pro-

d

prium elt Logico ; econtra ad Theologum fpe-

r

&lat difcutere , an confequens rité ex atticulis fi-

Vsl

deiinferatur. Coritra eft II. Eciamfi confequen-

Q

tizillatio (itevidens, nihilominus iplum con-

iaj

fequens e(ïT,h:eoïogo obfcurum.. .Contra eft

n

IV.Ipíe duz addu&te premiffe,quidquid DEUS

0

reuclavit càc. nontolluntobícuritatem objecti,

D

&intrinfecam Viatoris inevidentiam , üt cone

lg

flabitàn.13. & feq.

U.

n

11

P. Gonclufio II rationibus conglobatis, Pri-

lfs

ma elt 5 taliseft habitus Theologize, quales funt

il

ipfrus a&tus, & pramifte : atqui prmiffz haz

fl

c. bitus Theologici non fünt evidentes : ergonec

LY

"Theologia : ergo non cognof(cit fuas conclu-

n

Qon.es e.vnfd,entgä.

Secunda eít ; Si Theologia

Qj

^

ia-

L &

n S. TTheologia fst propriä di&q Ssimt;'a ? rf

yc prnnpt

Viatorum eft proprié dicla fcientia, tunc effet

tütlanit, d

talis vel ratione principiorum , vel ratione fua-

veuli d

)

rum conclufionum ? non ratione principiorum;

i articm.

quia hac funt zevelata; eredita, G non fcita;

melt] V

necratione conclufionum , quia hz non poflunt

iam requt

effe evidentes , üiprincipia five premiffz non

tig, &t

funt evidentes ; fcientia enim proprie talis eft

im u

effectus legitimz demonflrationis, & non re-

yledic at

velationis.

"Tertia eít; ponamus teltem ocu-

)wwne at

larem, & , exíuppofito faltem, evidentem at-

"E

teftantem de Magnificentia Romz : quzro jam

gc od

an audientes propter hoc teftinonium fint evis

gfi bond

entes?. certénon, quantamcunque talis Virt

Contadi

autte(lis in a:tefílando auc&toritas fidem , & cre-

dat judt

d

L

ulitatem conciliaret : ergo nec Theologi ha:

- totuript

bentevidentiam , confequenter nec fcientiam ,

etiamfi nitantur Au&torirati in revelando. Divi-

olopim

yaticu

nz 5 fic certé Apotloli, &Evangelifta,, alii-

queScriptores Canonici habuerunt evidentiam

i conlepit

inatteftante myfleriorum DEI,: non tamen il-

siplam COB"

Contt

lorum evidentiam , (ed fidem habuiffe dicuntur,

iil

Ob.I. In Theologia fzpius conclufio dedu- t &

€itutex duabus praemiffis evidentibus , üt patet,

(ert gbitaiy

m y

in hocSyllogismo ; Quod effentialiter eff unum

numeráseft implurificabile numeró : atqui DEUS

&/E effentialiter unus numerà : ergoeff implurifi-

lobiti Pfi;

quit M

cabilis numeró : ergo 'Theologia elt propri& di«

&lafcientia. . Maj. hujusfyllogismi ex terminis

,ræmi!fæ ]

conítat;. minorem demonftrabimus parté 2. à

$: crgonä

us o

,i'-94-

&. D. Ant. in Theologia pure naturali,

qualis & Metaphyfica C, in Theologia noftra

;iïhcolä:

ue

12 Paril, Diff. Prolog. Quefhi L. $.TE

h51

fupernaturali N. Ant. & Conf. hac enim fem-

Áppdifl

per affentitur faltem uni ex praemiffis , quz nop

s

eft naturaliternota, fed ut eftrevelata 43DEO;

ainpofef

etfic etiam in allegato fyllogismo fecunda pra-

peulcte

miffe affenfum prabet , non quà naturalitet

li

notz & demonflrabili, fed quatenus à DEO

Al q

revelate : hinc conclufio Theologica inde-de-

Dobisety

m er i

duG manetinevidens, &.obfcura; quia con-

clufio fequitur parteni debiliorem.

tidntr

33 Ob.ll. Theologia noflra eft habitus certus,

quevidont

& evidens per veram demonftrationem aquifi-

AUbl a

tus : ergo &c.. Ant. P. przcipué quoad parti«

Qs fe

culam evidens.

Utaliqua fcientia fit evidens,

Dies,'

fufficit; quodejus principia fint per fe nota via

lnb

credibilitatis 5 id eít, fufficit, quód ille, qui

hn $

talem fcientiam babet, credat, eaeffe evidene

"ts

ter infeipfis cognitaabillo, à quo hujusmodi

NDRTN

principia accipimus : Sed Theologus licet pro

mralis,u

hoc ftatu Viz non videat principiafuze Theolo-

Ui

giz evidenter infeipfis, quia funt myfteria -

tilgei

dei , proindéque obftura , attamen credit; quod

'fgümen»

DEUSà quohujusmodi principia accipimus, ea

Ws dim

cognoftat in fe ipfis evidentiffime : ergo noftra

A t

Theologia eft evidens , & per confequens (cien-

üni]

tia.

R. IN. Ant. in hujus probatione N. maj.

d

fi.enim via credibilitatis fufficeret ad eviden-

W Mt

tiam , fequeretur Theologum fcire evidentet

T. 8

DEUM àt Au&torem gratie & glorie effe.,

Unum , & Trinum , Verbum effe Incarnatum,

Cï!tbtrm

!

leu: 4

Chriftum realiter effe in Evchariftia&c. quata-

Ts

mennon funt Theologorum fcita, fed univet-

Div.Pi(l

1l

n S. Theolgia fit proprit ditka Scientia ? 13

vc enim i

fi populi idelisfancta ides. . Itaque licét Theo-

fis, quui

us Íciat, & evidenter cognofcat, DEUM

ao2 DEU

non poffe fallere inrevelando , nontamen pro-

ecunz p

ptereafcitevidenterea, qu:eipfi funt nota via

p atüri

credibilitatis, aliàs fides effet clara , & evidens,

nus à DI

Adde , quod via credibilitatis non habeatur à

nobis ex veritate intrinfeca rei revelatz , fed tane

gic ib

4; quatt

tüm ex auctoritate revelantis, quem .conítat

^

evidenter lumine naturali effe infallibilem ; at-

quievidentia de veracitate & aucloritate in-

vbitosetti

jonem p

fallibili alterius in atte(tando non tollit ipfum

: quoad t

credere, fed potiüs auget & confirmat.

ie(ic r

Dices. Theologia femper nititur principiis r f

erenottn

evidentibus : ergo nihil deeft, quin fit fcientia,

AntP. Si enim una. pramiffa fit naturalis &

ubd ilk! qi

"

evidens, tuncinnititurilli; (5 veró accedat alia

jo hj

fupernaturalis , aut etiam fi utraquefit fuperna-

turalis , tunc adhuc innititur principio evidenti,

omuslittft

sliz T?

Ícilicet evidentie Dz1in atteftando,que eviden-

ntmy[k!iar.'

tia latet in quacunque praemiffa revelata. . Hoe

natdi t

argumentum jam infinuavi n.10.

Nihilomis

atj

nus dico evidentiam in attefTante huc proríus nill

facere, communiüs enim tam Scotite, quàm

: erto IïO""

;

Thomi(lz docentin materia de Fide Divina, Fi«

fgyeilt

dem Divinam cum evidentia in atte(lante con(i-

tiont N

flere poffe ; (ufficiat nobis Unicus , fed Clarif-

cab i

.Cifc c&'idtü[e

fimus, . & Magnificus D.P. Cocleftinus Mayr

Celeberrima: Atchi- Epifcopalis. Univerfitatis

d

Salisburgenfis. Vice:Rector. & Pro. Cancella-

Jncurm^

TT d

riu$ Ampli(fimus ,. Qui Traét. Theol. de Fid.

cremi

ld univfïj

Div: Dl[p d jq.z.- 4-4. $.2,0,8. circahan

[

pra-

1

ParsI;. Dift. Prolog.. Quafl. L. . H

Ang.n

la, t

prater alias folidiffimas rationes ita fcribit: Cum

evidentia vevelationis in atte/lante , adbuc mae

fintir, 8

net objellum materiale in fe intrin[ect obfeurum:

ndufiox

érgo per evidentiam atteflantis non tollitur obje«

Oi

um fidei.

Ant. patet ex ditlis, tum etiamex

ia

bac vatione, — Quiavi evidentis revelationis re

bros,l

revelata folim cognofcitur fecundhm vationem

denrn

£ommunem , ef non manife[Latur fecundnim par-

d

ticulares rationesvei intrinfecas ; cim enim 1e-

nylii

flimonium DE1 fit vei atieflata mere quid exe

ts

frinfecum , etiamfi illud evidenter cognofcatur y

Ttigns

aullamtamen inrevevelata ponit intrinfeca &Ui»

DI

dentiam,

Ponamus enim , DEUAM in confir-

dine C

aationem omnium mj]fcriom)n fidei préfente.»

fürinves

foanne fnfcitare mortuos , in boc eventa Toan-

ii

nes evit evidenter convillus, omnia myfieria -

ipror v

deie[fe univerfaliter 4 DEO revelata,

4tper

tolrdi

evidentiam in atteflante mon magts penetrat

li :

jeninscnjusque in particulari myflerii intrinfte

Rij e

as rationes 3 quia ut fupponitur evidentia atte«

i

ffantis non intime illabitur in ves ipfas,| marifte

Amis

flandó objetliv? intrin fecam connexionem, quam

Wmevid«

babet v. g. Myflevium Trinitatis : ergotamex

mühämi

parte objelli , quàm ex parte affeusis manet vt

$o/f evidentiam atteflantis eque ac antea obfcue

gCH!Ia[ur |

*a. Hucusque cit. Clariff. & Màgnif. Auctot

Nititni

more fuo praclare & folidé : ergo evidentia in

'.n""iüs t

atteflante, five quoad particulare aliquod fidei

üäïlflabf:

Myllerium , five univerfaliter ad quosvis fidel.

m.m*gl

AL

ariculos 5 five à praefenti hocinftante, acmie

Cl

ange'-.-ï

^Qtin

,x'gf;f:lo refcnte', five àtempore Chrift Ev

lizan-

444

n S. Theologia fit prqp*-/iäha':;fïa Scientia? 1g

caferibie

lizantis, revelantis , ac miracula patmntismenL

t, lum

furetur, nec tollit obícuritatem objecti , nec

w i

at dümm

conclufionem fcientificarn efficit.

»iolitur dj

Objic.III. Et urgetur argumentum . prius, 15

IT

Principia, ex quibus generatur habitus Theo-

evtlatinnint

logicus , funt myfleria.fidei : fed hzc fuut eviz

dim vaiti

denter certa : ergo & habitus Theologicus eít

ficininpe

evidentercertus.

E. conceff, Maj.D. min. fed

T

mylteria fidei funt evidenter certa quoad illorum

credibilitatem C. min. quoad veritatem ipfi rei

"ia quid J

r cipft

revelatz per intrinfecam fui evidentiam ab ho-

nf

inine viatore cognitam N. min, & pari diftin-

AL in

€lione Conf. nam evidentia credibilitatis funda-

[ïdei Mgnw

tur in veracitate revelantis, evidentia auteni ve-

qemn ]v

ritatis fundatur in ipfius rei principiis, quz vel

Apriori, velàpofteriori debent effe vera & de-

yj; nf

iatt

,

monflrabilia evidenter.

ii p

^.Dices. Habitus Theoïogicus generatur ex

T 'b

principiis evidenter certis quoad veritatem ip-

gtii tll

qidntii

fius rei revelatz : ergoeítícientificus, Ant.P.

Evidentia credibilitatis habet fibi neceffario an-

iftts n

nexam evidentiam rei revelatze atqui f1 evidentía

,vgxthM"p

j ngW"

credibilitatis habet fibi neceffarib annexam evi-

aj m

dentiam rei revelatze, tunc habitus Theologicus

J

generatur ex principiis evidenter certis quoad

jg n

——

'1

feritátemipfius reirevelata : ergo&c.geN.Ant,

figni A

, oevidtnïi,'rü,

inhujus probatione D. Maj. Evidentia credibi-

j

litatis habet fibi neceffarió anriexam evidentiam

T

|

reirevelatz, ut ipfam credam C. Maj. ut ip(am

d g ^

€videnter. & ex ratione intrinfeca fciam IN. Maj.

fa.

dbet

&D. min, atqui fi evidentia credibilitatieh

;hf,imïvïg

fibi

v^4036 Paril, Dift. Prolog, Quaft. 1. f.IH.

h51

fibi annexam evidentiam rei revelatz, ut illam

eleidn

Íciam, tunc &c. C.min. ut illam tantüm credam,

edater.

tunc habitus &c.| | N. Maj. & Conf.

p honc

Inftas, Evidentia credibilitatis habet fibi an-

[77 o

nexam evidentiam rei revelate , ut ipfam fciam:

vfhria

ergo habitus Theologicus generatur ex princi-

tdilila

piis evidentibus.

Antec. prob. quod habet

P!V an!:

evidentiam credibilitatis , ideo habet illam; quia

eidents

evidenter fcio, omne illud effe credendum, quod

um d

habet evidentiam credibilitatis : atqui id quod

fie CY

evidenter fcio effe credendum habet annexam

( d

evidentiam rei revelatz, ut ipíam fciam : er-

Cnig

goSc. x L hócargumentó probari Prophe-

lia

tas habuifle evidentem fcientiam de mylteriis

tl

fibi revelatis , quod eft certó falfum , quia reve-

R

latio nonfcientiam, fed fidem refpicit, s. II. di-

dul

recté N. Ant, in hujus probatione Maj. nonfüb:

hi

fiftit, quia evidentia credibilitatis fundatur in

UM

evidentia atteflantis , & nonin percipientis reve:

Q

lationem zftimatione ; multi enim rudes, &

j nj

fors non adeó rudes, neíciunt quid fit evidentia

"i

credibilitatis, Etideo fictransmifa Maj. D.min.

m»hoc p |

habetannexam evidentiam rei revelatz utipfam

Pol'lto; j

Íciam objective C. Maj. ut ipfam fciam formali-

Mi i

ter N,min.& Conf, perhoc autem plusnon pro*

"ll

batur , quàm Fheologiam effe de objecto fciene

Mi

tie, id eft, quod fecundüm fe aptum eft fciri,

um

prout illud fciunt Beati 5 non autem probatur

L

Theologos effe proprié fcientificos

propter nu«

Vi

Qam credibilitatis evidentiam,

l n tj

Urges.-- Evidentet unum deducere ex alio,

e

Fu:;. $

L iil

n S. Theologia fit propri? diia Scientia? Y

late, utilt

eft evidenter fcire : fed myfteria fidei revelata

Antüm ts

evidenter deducuntur ex evidentia credibilitatis

n

s haberllha

er hunc difcurfum "Theologicum : Qwa evi-

denter fient credibilia , fiut evidenter certa: fed

utipm fci:;

myfleria fidei Divinitus vevelata funt evidenter

at erpnt

credibilia: ergo etiam [unt evidenter certa , i

2

E

). u

per confequens concluiones "Theologice fünt-

gbecillmg

*

evidentes, & certae.

E. D. Maj Evidenter

edendumgl

unum deducere ex alio , ut fciam , eft evidenter

: al

fcire C. Maj. utcredam N. Maj. fed myfleria fi-

habet aniti

dei revelata evidenter deducuntur, ut credam

[am fclam; t

C. min. ut fciam Neg. min. & Conf. ad proba-

robaridr

tionem infertam dico , quód, qua evidenter funt

m d njlt

ctedibilia , fint evidenter certa objeGtivé , & evi-

[um; qm""

dentià credibilitatis , non autem formaliter

Qd w

evidentià (cientiz,

:7&'

; Májn

- Objic.IV. Evidens eft ipfo lumine naturali,16

yis fünd

DEUM non poffe mentiri in revelando : atqui

crcipienit

hocprincipium habet Theologiapracipué quo-

eim rl

ad pramiffas revelatas : ergo habet principia

vid fit od

evidentia , & confectaneé ipfamet e(t evidens;

aMf Rs hoc argumentum laborare duplici falfo fup«

duf pofito 5 primum eft, quod DEUS üt auctor na-

m tut Cfic enim tantüm ipfius exiftentia nobis

asf evidenter conftat) revelet myfteria fidei, in quo-

le objtäordü rum revelationenon poteít mentiri, cüm tamen

[j eadem nobis revelet üt auctor gratie , & gloriz,

aptum 6

r

Qu

j qualiter certé nec DEUS nec ejus in revelando

yí Veracitas lumine naturali & evidentia fcientize

:95 0

nobis conflat, fed ex revelatione, quz eft ob-

uod lumine naturali fit

edutt

[m.gf fcura Secundum eft, q

B

evi-

htT

Yg — ParsT. Difl. Prolog. Quæjl. J5 .

evideüs, hoc & illud objectum effe à DEO r&

MW j

velatum , cüm tamen certum fit, hoc totum no-

od pr

bis conflare ex Ecclefiz teftimonio ; quod tan-

Tirhrig

tàm ingerit evidentiam credibilitatis, & nonfci-

QQUDEQ

eitiz , alias omnes fideles eflent fcientifici.

Bs

Dices. Evidenter poffunt Sectariorum obje-

Urtrg

Giones folvi contta myf(lerianoftra fidei ; atqui

DEU

non poffent evidenter folvi, nifi & ipfa forent

fiitt g

evidentiafolventi : ergo funtTheologo eviden-

fuhlp«itbu

tia.

min. conítat , quia nequit unum contradi-

Md

&oriorum éffe evideus, nifi & alterur fit evi-

goMrraph)

dens. E. Neg. Maj. quia non eft Maj. cetti-

potdite

tüdo folubilitatis objectionam contra myfteria

'

dimy

fidei , quàm fit certitudo ipforum mylteriorum:

m

atqui horum cértitudo non eft evidens eviden-

[ Qmiw

tiaformali, & fcientiz : ergo nec certitudo fo-

Witüg

luronis ; eodem enim teflimonio fidei obfcuro

At

tenes my(teria fidei effe vera, quo folutio contrá

( iïgup

ET

argumenta Hareticorum : quorum item pro-

pofitiones contradictoriz nobis objectz pari te-

, g

ftimonio cognofcuntur falle. — Qui enim teve-

n d

latunum effe verum , implicité etiam revelat il«

Jlll]' T0

lius contradi&torium etle falfum.

Adde , quód

t

'Theologus etiam poffit folvere obje&tionesHa*

Cnh'q) h&(

reticorum ex miraculis authenticis, alitsque verz

ij N

Eeclefiz characteribus, & notis, ut minimé re-

m

j

quiratur évidens Cpracipué in omnibus ) Sedla-

!

P

i

J

riorum falfitas, dummodo ipforum rationes evi-

N

ii

". dentér non convincant intelle&um.

E

[

d

D

Wl

37 Objic. V. Vclergo juxta Ariftotelem r. Po

N

z; procedit fententia ex evidentibus 44oad fe, vel

hy

qllO

T

AA du 'Theolngia ft pf;apriä ditla Scientia? 19

f 3DEQU

quoad vos ? Si primum : ergo Theologia Viato-

hottótint

rum eft proprié dicta fcientia, fic enim omnia

o, quoiti

Theologiz principiaguoad

J

? funt evidentia: v.g.

is, &uord

Quód DEUS fit Unus in Effentia, & Trinus in

Áentfd

Perfonis: QuódFilius à Patre, & Spiritus S. ab

ariorum d

Utroque procedat : Quod Verbum affumpferit

afdesus

naturam humanam, & modo tam quoadhuma-

& ipluine

nitatem , quàm Divinitatem Evchariflicé lateat

vlogoentt

fub fpeciebus & c. qu& & plura alia non poffunt

mum coit

non effe evidentia qwoad fe. — Sifecundum : er-

jherum üw;

o Metaphyfica non eft íctentia ; quia non raró

e& Maj. [«l

procedit ex evidentia tantüm quoad fe : v. g.

onuramyli

dum demon(trat DEUM , üt caufam primam ,

mylieros

effe eternum , quia eft immutabilis : DEUM

videns t

effe omnium motorem, quia eft/primum ens ;

ccerciuid!

vel etiam dum demon(lrat, quód fubflantiz

TO

a materiis feparatas, (int incorruptibiles &c. . Ut

folutio (

hocargumentum debit? folvatur, advertendum;

um i f

zqué evidentiam 4024 fe , ac evidentiam quoad

55 , neceffarió explicandam fore per ordineri

jf

uienimd

ad nos, diverfimodé tamen confideratos, vel pro

g

atu ignorantiz , vel pro ftatu fcientiz. . Jam

Addg, qU(ï

autem quz nobis in ftatu fcientiz pofitis funtevi-

dentia, habentur à Scholafticis üt evidenti

d

20502

; disqut

ad fé. — Nec(ineratione ; cüm quoad hzc pro-

ycmint?

cedamus juxta ordinem ab ipfa rerum natura

mlbüs)SCH

prafcriptum ineffendo. Nunquid enim natura

m[ä[wflöu

incipitápartibus , & tenditadtotum ? à caufis,

& producit effeftum ? à magis univerfalibus ,

& defcendit ad minus univeríalia? à füperiori-

)ICICHU'W

l]l

bus; & difþefg-itur ininferioribus ? atqui par eft

;

i

etiam

[

ao- Par:I. Diff. Prolog. Qubf . 1. $. IT. ^.

didins

1

etiam nollet coghofcendi modus , frhabeamus

fblium

evidentiam quoad fe : ergo hic evidentie mo-

ladment

dus refpicit egam nos.

At veró, fi quz nobis

fiaione.

inignorantiz (latu pofitis fint,vel fiantevidentia;

ylavdr

illa à Scholaflicis dicuntur nota 4wead nos. .. Et

i g

nec hoc fineratione, tunc enim procedimus ors

frdis

dine inverfo, ac à polleriori, fcilicet à toto ad

lgan

partes ; ab effectu ad caufam :: à minüs univere

Aquià

falibus ad magis univerfalia s. ab inferioribus ad

Hóc animadversó: &. Ariftotelem

umf

fuperiora.

(l 4

nonnifi difiunGtivé intelligi poffe ; nimirum in

pf

demonflratione qsia , & à pofleriori ícientia re-

Yi

quirit evidentiam qvoad nos ; in demonftratione

Ia. [

autem propter quid, & à priori exigitcvidcntiam

fun, Hm

quoad fé modó explicató.

Ariftotelem . Ethic.

]mmosj

Dices, Juxta eundem

U

c. 3. habitus intellectualis dividitur 1. in habi-

a

tum primorum principiorum.. 2. in habitum

gt

Prudentiz. 3.in habitum Scientiz, 4.in habi-

ln

tum Ártis $. inhabitum Opinionis : atqui ha-

Tnf

bitus 'Theologie non eft habitus primorum

lïfo f

principiorum ( quamvis & hunc dari abfolute

At

negaverim in mea Animallica M. S. ex Poncio;

quæmo.

& Barone ) quia tantüm occupatur circa con.

i

clufiones ex principiis' fidei hauftas, quz aliis

Ts

hi

rebus communia non funt , cüm tamen iíte qua.

l Pfopr

liscunque tandem habitus vagetur per quacung;

principia univerfalia in quacunque materia ap-

g

plicabilia :. INeque eít prudentia, hecenim re-

llonge

UT

T

Ípicit has , aut illas difficultates particulare.s in

guc

I'K.

his aut i&(is"circ-umüantiis, fuperandas ; INe

[

184

Y Thiologia fit proprie di&la Sciwtia ? 23X

v habsni

eft-habitus artis, aut opinionis , quia nec circa

fa&tibilia moratur,nec opinativis tantüm nititur

videntip r

fundamentis ; ergo ex fufficienti partium enu-

i qued

janterdtt

meratione fequitur Theologiam effe fcientiam,

X hancAti(totelis divifionem non fore adzqua-

ipad ntt, d

tam . neque curandum elt , quód Philofophus

'ocedimit

fic habitus diviferit, ipfe enim de mylteriis fidei,

icet à 100l

minüsulié

& gratiz nil fcivit, ut ia hac parte finé injuria

à quovis deferi queat , cüm non agnoverit habi-

xferioriit

tum fidei Divina.

$

; hrilott

- Objic. 6. : Ipfa S. Scriptura innuit TY heolo- r8

» ninitt

orifciet

giameffe fcientiam 1.ad Cor.12. 4lii datzr fer-

mo fcientia, & ibidem, jrve fiientia deffvuetur.

monltit

Prov.2. Labia Sapientum d:]&minihtmt feien-

;itcvidcni'ü

tiam. kierem. 3. Dabo vobis paffores , qui pa-

fcantvos fiientia, — Idem affirmat S. Aug. fre-

TT

quenter.

Rt.. fimiles auctoritates. fore intelli-

yr T.l

gendas quoad alias notitias certas etiamfi nom

i ht

habeant evidentiam ; tales notitiz , aut notifi-

d iflhf"*

cationes certz poflunt effe fi ferventur conditio-

EUA

nes n. 6. indicatz exceptá tertià ; in hoc autem

y prni

lato. fenfu utique 'Theologia Viatorum potcít

dai

dici fcientia , fed de hocnon agitatur propofita

S. a Pom

quafílio.

j at (0:*

Dices. 'Theologia Viatorum eft

ch.idcnxio'r

l u

ipfa fide : atqui non effet evidentior , finon ef

noi [

fet proprié dicla fcientia: ergo &c. Maj. P,

g o

Thcologia format veras demonítrationes, & ha-

! mg[ääiü;

[]

betlonge clatiorem cognitionem de rebus Divi-

gceni

nis, quam fimplexfides: er

[o]

o efthác eviden-

vtf

üor, Xx.D.Maj. eltevidentior evidentià Con-

d

VN

b

^

-l

3

AT

22 Paril. Diff. Prolog. Quaft. E. f. 1.

fif P

fequentiz , & adhuc intrà limites credibilitatis

C. Maj. evidentià confequentis , & extra limi-

[gintim

tes credibilitatis N. Maj. fed evidentior evi-

Df

ho hj

dentia confequentiz non effet, fi non effet fci-

entia N. Maj. ad hoc enim fufficit ipfius modus

Qs C0

procedendi rigidus , & Scholaflicus. non effet

quiti;

evidentior evidentià confequentis & extra li-

D orini

mites credibilitatis C. min. & N. confeq. prob.

DEDM,

lx din

dift. 'Theologia format veras demonflratio-

nes, quibus tamen decft tertia conditio ad fci-

ducion

entiam requifita, fcilicet evidentia, C; quz etiam

m, [

evidentiam habent N. cum quó tamen lat

T

quodTheologia habeat firmitatem & certitüdi-

Trto

nem infallibilem.

Quf

Inftas. Nullus tenetur credere, nifi quod eft

[itiis,

As D

evidenter certum: atqui tenetur quivis eredere

ial

articulos fidei: ergo funt evidenter certi. Maj.

conftat, quia citra cordis levitatem nullus po-

ts a

teft rem tenere pro certa quamdiu ipfius cer-

ii E

titudo non apparet.

&. N. maj. aliud enim

AtlUf,

eít effe evidenter certum ; & aliud effe eviden-

iiph[; Q

ter credibile.

Primum ad affenfum fidei non

itnta

requiritur, aliàs jam non per fidem, fed per fci-

il

erítiam affentiremur.

akemn[

Ad probationem dico,

cordis levitatem tolli per infallibilem DEI in re-

ii

velando veritatem , etiamfi evidentia formalis,

Qittig

& certitudo rci ex principiis intrinfecis non ha-

3

beatur.

t f

19

Sequitur conformiter ad dicta L. 'Quod

lü fal) [

Theblogia Viatorü niagis; quàm Mctaphyfïü»

&

fit Sapientias Sic clarus exflat textus 1. àd Co»

rintho

PüMy&

M

Lf

4« S. Theologia fit propric ditta Scientia? 22

credibild

rinth. 2. Sapientiam loquimur inter perfelos,

& exta i

fapientiam: vero non bujus (aculi , féd loquimur

nidentior

DEI fapientiam in mylieriss, qua abfcondita eff.

non df

Ratio hujus fequela: clt, quia Theologia habet

ipfsme

omnes conditiones ad virtutem Sapientiz re-

us, n

quifitas; eft enim. L. Cognitio univerfaliffi-

s & nl

ma omnium rerum , cüm contenipletur tam..,

t

eie

conftqpt

DEUM, quàm univerías res creatas, in o

y

fex dicrum,produ&as, tam quoad eorum pro-

Jemonttel

yndito d

du&tionem , confervationem , ac fübordinatio-

C queet

nem. l. Tractat de rebus praftantiffimis, ac

captu humano . difficillimis, urpote de DEO

) tamendi

Trino, Incarnatione, Angelis, Sacramentis, aliis-

n &

Iil. Eft certior omnibus

que fidei myfteriis

Ícientiis, cüm innitatur teflimonio ipfius veri-

nf qi

tatis Diving, & infallibilis., IV. Propter hanc

'quiviscrcc"

er certi !

infallibilem veritatem etiam aptior eft aliis fci-

entiis ad docendum. — V. "Theologia eft gra-

m nulli j

tià (ui appetibilis cüm ad nullam fcientiam or-

jpipfust

dinetur, ut ei inferviat, bene autem ut üis prz-

; al

€ipiat ; & hinc VI. oritur ultima conditio, quod

defit i

fapientia (ibi fübalternet alias fcientias, ipfa ve-

rum def lïEä 3

ró nulli fubalternetur ; "Fheologia autem fub-

f pt i

alternat fibi alias fcientias, non quidem in rigido

ion d

-fubalternationis fenfu n. 2f. explicando, fed

mDHo'

yi fom

- quatenus Ícientiae naturales per 'Theologiam.;

-corriguntur ,. illorum errores deteguntur ; fic

(ets 101*

enim ícientiz naturales. fepar. bilitatem fuppo-

fiti-ab effentia didicerunt à Theolog;a vi My-

Mu

"

flerii'Incarnationis , & SSS. Trinitaus : pariter

f

r

0

iftiz dedocentur Philoío-

TU

.pet My&erium—Evihar

B24

.Pj,

d

hi To

24 Paril Dif. Prolog. Quaft. . £. 11 -

tüonbus

phi, quotquot negant accidentia abfoluta.. Inm$

apertiüs convincit Theologia ex capite libri ; i».

eite

principio creavit DEUS Culum, c$ terram, Phi-

giogrel

lofophum tenentem , mundum fuiffe ab zter-

Theologiau

no ; ut taceam quàm

Ákemad

res in fide.

plures alios fimiiles crroT

fanita

20 Dices. Juxta Ariftotelem requiritur, ut fa-

ml

pientia habeat-evidentiam: atqui ex haclenus

d um

dentim

dictis Theologia non habet evidentiam: ergo

non eftSapientia. — &. Ariftotelem ibilocutum

qu ab/zm

effe de habitu Sapientie omnimodis naturali,

od

qualis eft v. g. Metaphyfica, & confequenter

D8L

ad habitum Sapientiz Theologicum (de quo

Ug

Ariftoteles non cogitavit ) fufficit evidentia vire

:

tualis fundata in certitudine Theologia. -At

i

jam infürgis: ergo etiam ad habitum Scienti

ht

'Theologicum íufficit ifta evidentia virtualis,

fa.

Verüm N. illatum & paritatem, difparitatem

Zmlt lh Pg

defümo ex P. Maft. in difp. 1. Procm. Metaph.

HHO dCdll

q- 4 n.69. item difp. 4. q. 4. n. 46. ubi tenet

Ti (gn

hoc effe difcrimen inter fcientiam,& fapientiam,

ln

quod ifta verfetur circa conclufiones pendentes.

lls T

ex propriis principiis, & non abfoluté primis;.

X

item quód demonflratio fcientifica procedat ex

ls.

caufis inferioribus, J Econtra Sapientia prace-

Rtm [

dit ex caufis altifimis , & ptincipiis abfoluté

tU 4

primis: atqui ad principia propria, & non ab-

Füreno

foluté prima, ad caufas tantüm inferiotes, ut«

sïi]um

pote facilius. indagabiles norv fufficit- evidentià

li, p

virtualis, fufficit autem ad. caufas. altiffimas, &

IT

principia abíolute primg, cüm ifta ex: p

ropriis

[ H.M

tatio-

28

4n S. Theología fst proprie dilla Scientia? 29

ibfol f

rationibus non poffimus evincere. Et huic

capieliy

evidentiz virtuali in habitu fapientiali Theolo-

['4

? terran ]i

[o]

ico éxprefse favet Apoltolus n. priori cit. ubi

nilfe ab.at

Theologiam non fimpliciter vocat Sapientiam,

s fimis en

fcd cum addito: Sapientiam in my[Leviis, qua ab-

Jeondita eft, ob quam folam Apoftoli auctori-

uiritur,

tatem deferendus foretAri(toteles, etfi abfolutà

(

i ex hod

24

ad quemvis

pientiz habitum requireret evi«

entiam: tj

dentiam formalem ;. cüm Apoflolus dicat:

mibilodud

qua abfioedita , id eft, . formaliter evidens,

1odis nautd

non eft.... Hic tamen addo, quód Theologia..

.conequt:

DEI, & Beatorum cum omni rigore fit Qapien-

iom (det

tia , hzc enim etiam bhabet evidentiam forma«

lem..

evidentiy

ologit ]

Sequitur II "Theologiam DEI non effe fci-2t

itum Sotg

entiam.

Ratio eft ; fcientia debet effe difcut-

xia Vil

fiva, five;üt n.6. loquebamaur, applicata ad co-

difarut

gnitum per difcur fam [ylloziflicum , ac unum ex

»m Mj

alio dedücere: atqui DEUS per infinitam fuam

vim comprehenfivam, ac difcurfüs imperfe-

46, ybitet

&fapiemim

&ionem nequit unum ex alio deducere : ergo

Et ideo

t5 penden;ö

Tlius "Theologia: non eft. (cientia.

DEUS tantüm cognofcit effz&tus dependentes

]ute pnïmii

àcaufis, non autem depeadenter à caufis. aut

od

ientia o*

harum cognitione ; càm plan& non habeat con-

( 4

ceptus alternantes, fed unico, fimpliciffimóque

conceptu comprehendat univería.

&t

rort?

Sequitur III. 'Theologiam Beatorum Z4zta- 2 2

zi

tinam patiter non effe fcientiam in rigore diale-

&ico,quia non efl formaliter difcur(iva, (ed jux-

tifim"

t n.3.. fimplici men

tis intuitu vidét ea, qua

g p

DEI

[

B;

26 Pal Dift. Prolog.| Queff. L. f. L.

h$.T

DEI fünt.

Quod autem poffit. dici Ícientia.,

hr d

.eminenter (ficut & Theologia DEI ) vel qua-

quDRI

tenus opponitur pracisé opinioni, fufpirioni,

figdaris

aut errori,non eft dubium ; At altiüs hic qui-

dl od

dam Scotifle fua extendunt vela, plenis buccis

Wal

volentes, Scotum Theologie Beatorum- con-

t R

ceffiffe rationem fcientiz, üt fonant Ejus apet-

[

ta formalia Q. 3. prol. q. 4. & 5. laterali $. t

tG

Afuxta boc quaro, ubi ita connivet DoClor. Hoc

rl

poteft. concedi , videlicen quod Beatus were poteft

quid

babere fcientiam "Theologicam, quantim ad om-

Doltm

nes conditioxes fciextia.

Idipfum roboratur ex

ttii

mox fequenti ibi Scoti doctrina , qua tenet.s

[ n

quód Beati Effentiam tanquam caufam faltem

Ti d ]

naturá priorem agnofcant, sícque ab Effentia

h,

adattributa difcurfum ducunt SS.. Aft hecSco*

"g»ofzibä

ti teílimonia certé non.evincunt 'Theologiam

Utrg /m

Beatorum effe Scientiam; nam textus allatus,

TW Ht

aperté incipit, poreff ( non tamen abfoluté : de-

Vfb

bet ) concedi cc.. quod ipfum patcbit ex nu-

u

mero leq.

Altera au:em Scoti allata do&trina

"trgi

ex ipfo Scoti textu fundatur in his literaliter

L

repetitis verbis, m intelle£lu capaci ; intelle&tus

autem matutine ( hoc eft fimplici mentis intui-

tu) videns, non efl capax difcurfivé deducendi

attributa ex effentia; aliàs ipfe DEUS haberet

Á

D7

'Theologiam difcurfivam, quia etiam cognofcit

Eflentiam priorem Attributis, vel relationibus.

Ü

Sequitur 1V... Quod "Theologia Zefpertiua

Beatorum fub diverla ratione fit, & non fxt.-

fcientia, . E(t (cientia, quatenus occupatur di-

Nl

eut-

f.L 4

hn S. Theologia fit propris diBla Scientia? 29

i dici ii

Ícurfivé circa ea , quae fe habent adivzra: üt..

DE) lg

quód DEUS fit Unus & Trinus, Bonus, Juftus,

oni, füfit

Singularis &c. fic enim huic Theologiz nulla

t aliuslicg

deelt conditio requifita ad fcientiam ; & hoc,

aj plens o

nec plus, evincuntScotiftz ex praallato Scoti

Jeatoruti t

textu, Econtra non eft ícientia, quatenus oc-

nant Eusgt

h

cupatur circa-ea, qua fiunt ed extra in tempo-

g. la

re, & contingenter ; üt fic enim licét difcurfivé

etDodr.]

frocedat, relpicit tamen objectum contingens,

at r

-quod eít contra naturam fcientize.

Audiamus

at r

Dodtorem Subtilem Q. 5. Prol. q. 4. & s. la-

m robon

terali $. Sed alind dubiam, ubi ita ratiocinatur :

, qui

- -Oxuad'patet de Theologia noffra, quia omne ar-

can t

ticuli de Incavnatione f'nt. de. contingentibus.

que 0 Bd

In "Ibeologia Beazorum etiam patet, quia omnia

s, Mthet

cognofcibilia de DEO in re[petlu. ad creaturas

v Theohp!

extra funt de contingentibus: de contingentibns

us d

autem non videtur po[fe effe fGientia ex defmitio-

; abloite

-nt feientia : evgo non videtur, quod Theo

logia, t

aubit t

extendit fe ad omniaifl a contingentia, po[/jt ba-

j

al d* 4

bere rationem fcientia, [eve cwm difcur[u, frue

hi ljumit'i

uonf - -HacScotus, cui acquiefcendum judico.

g; i

;; IT

j ment

d

[ r

"n Sacra , Viatorum, Theologia fubal-

p

ternetuy neo(agia Beatorun, aut DEI?

ia

Uz tantüm in rigore requiruntur con-

24

:I'relat'iü"'ïsï

ditiones ad fubalternaüonem veram.

à Waiw

D

B

—5 Prima e(t; obje&um fcientiae fubalter-

:

em

^

ïccupä'"f;

,"mæ addat differentiam tantüm accidental

ad

28 :ParsI. Difl. Prolog. Queff.1. $. Ill

h

ad, obje&tum fcientiz fubalternantis.

Dixi?

Dodor

objectum fcientize fabalternatz, & confequene

hufim,

ter hoc ipfo dixi; quod illud obje&tum fub no-

Soiot

va ratuione accidentali debeat. effe radix nova-

Alis cot

Se-.

rum proptietatum , & nova fcibilitatis,

Tit li

cunda conditio eíl: Principia fübalternatz de-

inmodr

monftrentur à fubalternante, cujus conclufio-

lo à

nes funt principia fübalternatz ; nam, üt tefla-

liconic

tur Scotus, u defvit fubalternans , ibi incipit

altetnat

fubalternam.

Addunt aliqui tertiam' condi-

hiks,üq

tionem ad veram fubalternationem : 'ut fcili-

fiad

cct objectum fubalternatas contineatur fub ob-

je&o fubalternantis; veràüm, üt vides, fuffi-

QOTj

1H: q

cienter haec tertia. clauditur in conditione pri«

im à

ma. Sienim debeat fuperaddere differentiam

D

accidentalem tantüm, neceflum elt eo ipfo utri-

Vtboi

usque fcientiz obje&tum convenire in effentia-,

nb

libus, atque ita continebitur objectum fcien-,

Vr

tiz fubalternatz fub objecto fcientize fubalter-

df

nantis ; ficut, propofitio particularis ,' quam.

ftt p

Summulifle fuübalternam. dicunt ,. continetut,

QUtsqu

fub univerfalitanquam fab fubalternante. lta

*ülï. [

etiam docui in mea phyfica M.S. ex P. Barone

TE ieto

apol.1. procem. acl. 4. n. 4;

qui, f

25 Dico. Theologia Viatorummon fubalterna-.

p

tur Theologiz DEI, aut Beatorum. — Pracitati

Wi

1.7. ex SubtiliDoctore jam fzpius cit.q.3. prol.

Piie

$. ultimo a4 fécindasa qua[lionem in fine; con-

ubifg&a;

tra Thomi(las, quorum aliqui impropriam, alii'ï-

ctiam propriam ad(lruunt fübalternationem.

il

P.I. Auctoritate Scori cit. ubi ita concludit

d([mit; |

Ilolhq à

Do-

Afl

. du Sacra V'iatorum Theologia cfc.: — 29

ntis. -Dii

DoGor.

Ad [ecundam quaflionem dico , quod

M

bac faientia nulli fabalternatur. . Y3ac elllittera

um bys

Scoti eenuina, aliiveró textus, qui pafim ab

FalX n

aliis Scotiftisadducuntur, funttantüm r bo-

iliats.

yis additionum ad textum Scoti , adeóque nec

altera

innoflraSchola auctoritatis irrefragabilis. Ra-

35 CO -

tiones autem hujus noflra fententiz Scotiflice

m u tl

laconicé affigno has.

Primaeft ; Scientiafub-

TET

alternata,. & fübalternans debent effe comipati-

rtiam Qu

biles, üt patet in Arithmetica & Mufica, in Phy-

m ul

fica & Medica : atqui Theologia noftra non eft

eaturlibi

compatibilis cum 'Theologia Beatorum , aut

vidts, l

DEI : ergo non fubalternatur illi, min. confta-

nditiont f

bittum à n.29. tum ex eo, quód Theologia

difratt

DEI& Beatorum fit effentialiter clara,. noftra

0 ipfouu;ï

vero obícura , & principiis fidei innixa.

Se-

ein d

cunda elt ;. Si 'Theologia Viatorum fubalter-

um t

naretur Theologiz DEI, vel Beatorum , tunc:

j fbl

conclufiones Theologie DEI, aut Beatorum fo-

i,

rent principia Theelogize Viatorum 5 confee

| continti

quens autem eít falfum : ergo & antecedens.

nun. J

Min. conílatex eo, tum quia principia Theo-

y t

logiz noftre funt ultimató articuli fidei ; tum

quia , fi conclufiones Beatorum forent noflra

ub

principia, tunc Theologia V iatorum inciperet,

N

ubi Theologia Beatorum definit; juxta illud

:irlq';' PH]k

Philofophorum ftitum :« Sebalrernata ixcipit ,

a ht

ubifubalternans deftvit ; afquï certum eft, quod

noltra Theologianon incipiat, ubi Beatorum

op[iäm, V

yiott

definit ; cüm Horum fit à claritatein claritatem,

€I-

g*

nof?raauce:m inznigmate, &t obfcuritate, . T

,

ia

i

$0 Parsl. Diff. Prolig. Ousft. L. S.IIL.

det, ]

tiaratio eft; Noflra Theologia habetur utique

finé Theologia Beatorum : atqui non poteft

DH/X ) !

haberi fcientia fubalternata finé fubalternante:

Ttiones b

ticacn

ergo &c. maj. eftcerta, quiafi per hypothefin

conttariatn hodiedum nulli effent Beati, fed pri-

um verf

müm beandi poft extremum judicii diem(prout

hjl

proriush

hac opinio inter DoGtores privatos fupremum

fibi aliquando conciliavit Judicem in Patronum)

fim (

noflra tamen praclara effloruiffet Theologia in

(dnl me

vt

Viatoribus. —Min, autem ex eo conílat, quod

fcientia fubalternata finé fubalternante abfoluté

Y

non fitícientia, ut experientia docet ; numenim

ha Th

Scientifici dicendi fint Medici illi empirici, feu

d ij

éxperimentales, qui tantüm credunt, nullate-

RR

fius fciunt, contraria contrariis curari , defli-

Thdy

tD

tuti utpotePhyfica fubalternante, ac rationem

hujus praxis fubminiftrrante ex eo, quod con-

]i[Ql'. ]

traria naturaliter imul non flent.. Plures adhue

ET

tationes fubminiftrant hic 4f boris additionum

proi

ad textum Scoti formalia.

Praterea babeni

Qil l F

fentiam fubalternatam , pote[] babere fcientiam

Tüm p

lm N

fetbalternantem, cf éconverfó : fed im propofito

&f impo[Jibile ntrumque : ergo c- — Major pae

luüg[

tet quoad utr umque ; primo quia babens princi-

, i

pi de conclufione , pote[? fGire conclufionem. — Si

Ws

militer patet fecundum , quia principia fubalter-

L :

mantis fiunt wniver[aliora, Q frc ordine cognitio-

finfrn

nis intelletinalis pribsnota : quia ibi fecundïm

lEq.gfr

il

$uod bujus , non proceditar à mag?s notis , fed P

T

fenfu. —— AMinor etiam patet quoad "utrumque

livl

wembrum , qnia (icnt Viator von pote[f clartvi-

la

dert,

18l

n Sacra V'iatortim "Toeoloeia cfc.

3I

abeturtin

dere, (ic Beatus. ( liceat huie additioni addere:

Alias Scoti

i

DEUS ) non potef? babere fidem.

ubalemus

rationes brevitatis ergó lubens tranfeo, licét

erhyot

efficaci(fime fint ; àt quod Theologia Viato-

Beri dj

rum verfetur circa easdem veritates, àc Theo-

ii diemqn

logiaBeatorum : quód Thco!ogia noftraidem

os fuprat

proríus habeat obje£tum, ac Theólogia Beato-

jnPattong

ràm, fcilicee DEUM fuüb ratione Deitatiss quo-

Thedhit

rum tamen utrumque pügnat contra naturam

.onlat,

fcientiz fubalternatz.

vante d

Ob. I. Theologia Viatorum accipitfua prin-26

«; d

eipiaà Theologia DEI & Beatorum: atqui hic

eft genuinus fubalternationis characler

[

.

er-

gmpirici, i

dunt, DUII"

go&c. Maj.conftat, quia principia noflrae

g,

Theologie funt atticuli fidei , qui tantüm à fei«

, at

entia DEI & Beatorum hauriri poflunt infallibi-

litar. — &. T. quód hecnon fit conditio adequa-

, qui

Dlucsid

tà àd fubalternationem veram juxta 1.24. 'E-

ri ii

proin fecundó D. maj. "T heologia noftra acci-

L.

pit fua principia à Theologia DEL, aut Beato-

rum pér demonftrationem & evidentem noti-

16!" f(im"?

um

tiam N. maj. per notitiam tantüm obfcuram ,

f

^

Jun

G auGtoritatem atteflantis & revelantis C, maj.

& D. min. atqui hic eft genuinus fubalternatio»

j

nis charaCter , (i fcilicet noftra 'Theologia habe-

M

ret fua principia à T heologia fuperiori per de-

NWM'.n

mon(lrationem C. min. tàntüm per evidentiam

u

ih attellante IN. min. & Cont.

Eadem diftin-

Jli f"/"æ

Uc

&io applicatur ad probationem majoris:

1j gtl h

itaque Ícientia aliqua fit alterifübalternata; de-

i n

bgthæc fua principia per demonftrationem, &

P""/, dfi:

&vi»

32 Parsl, Difl.Prolog, Quafl. 1. $. Lif.

Á

evidentem notitiam pofle refolvere per conclu-

etifipa

uis enim di-

t f

fiones fcientiz fubalternantis.

cet, Medicam fubalternari Phyfice ; fiilla non

pitipia

fciat fua principia refolvere ad conclufiones phy»

f f

ficas? certé nullus; nifiqui dicat,. non fcien-

Ápoit:

tiam pofle fubalternari fcientiz,

Uperiore

fmil t

. Dices Theologia 7effertina Beatorum fubs

alternatur Eorum Matutinz : ergo etiam 'Theo-

Tienti i

logia noflra fubalternatur Theologize DEI, &

tiliptr

y. N.

[ll() N, A;

Beatorum ob omnigenam paritatem.

Conf. & paritatem ,. difparitas eft triplex tum

Tüblte

quia juxta dicenda 'Theologia noftra non erit

'tit fbj

in Patria bene autem "Theologia. Beatorum;

R

tum quia Theologia Viatorum nullam. habet

ltmdtmm

evidentiam , bene autem Theologia Pefptertina

Qf

Beatorum ; tum denique, quia fcientia fubal-

&il

ternans debet principia fübalternate demonflra-

gm'a dl

re non tantüm profe ,. fed etiam ipfi fcientize

Do) quia

fubal:eratz ;. ut conflat ab inductione, fic enim

'itlocur

"Theologia DEI demonftrat principia Theolo-

hjïlbit h;

giz Beatorum non tantüm DEO , fed & ipfis

iiori"

Beatis : . pariter Phy(ica demonftrat principia

Ob

Medicinz non tantüm Medico fed & Phyficos

t:rnæe[[)

atqui Theologia Beatorum aut DEI, non nobis

"d

fed fibi duntaxat demonftrat noftra principia;

[

cüm in via adhuc conflituti nullatenusicientiam,

Titorim

fed tantàm fidem deillis habeamus: ergo Theo-

MUET

logia noftra non eít fub

DN

alternata Thwl?gif

DÉI , aut Beatorum.

D

"bä][cma

27 Qb.Il. Scientia fübalternata fupponit»&f

mii- (lijus

non probat .fua principia, utpote probata in fci-

At

entia

qmtii, [Q

lt

* An Sacra 'iatortim Theologia cíc.

33

p n

entiafuperiore, & fübalternante : ergo ad ra-

mis n

tionem fcientizfubalternatz fufficit, quod fua

ce, fl

principia credat probata , & demonflrata in

cfontj!

fcientia fuperiore fubalternante.

R. D. Ant.

]

fupponit fua principia probata in alia fcientia

fuperiore; ita tamen ut hac ftientia fuperior

iatorum l

fimul fit in eodem fübje&o, in quo dicituz effe

odtim T

Ícientia fubalternata C Ant, . ita ut hac fcien-

tia fuperior fit in alieno fubjecto, feu fuppo-

h)giæ DE'L'X

Y

Kerii. &' ?

fito N. Ant. & Conf.

Itaque non eft fcien-

tia fubalternata in eo, in quo non fimul fit fci-

drtp?

aof n

entia fübalternans : talis quippe füa principia

Qu

;ia at

munquam poterit per cognitionem eviden-

ul

j

tem demonttrare, licét czeteroquin aliquem di-

af

fcurfum, fidem, aut opinionem de illis formet ;

cüm illatantàm credat, & non fciat, hocipfo,

j fcenit

Et

s d

quia deftitutus eft fcientia fubalternante.

ideo quia Theologia DEI aut Beatorum in Via-

nipi l?

torelocum non habet, purus Viator nunquam

o W

habebit habitum Theologicum fcientificum, ac

jdpl

j IOS?

fuperiori Theologiz fubalternatum.

); fed&i?':f

- Ob.III. Chara&er effentialis fcientize fubal-28

ii g

ternz eft, ut fua fint principiaobfcura , & in-

TOU

evidentiainfübalterna, claraautem & eviden-

yj,

tiain fubalternante : atqui Principia Theologiz

Jl i i

Viatorüm in ipfa funt obfcuta, & inevidentia,

quilif

funt autem clara & inevidentia in Theologia

a

DEI, ac Beatorum : ergo Theologia noftra

u 18

fubalternatur T heologiæ Beatorum.

R. IN.

maj. cijus ratio eft, quia fi principia fcientize

! up[;oniE' 5

fubalternz fint ipfi obícura ,. jam non erit

cp,WWi: à

Ícientia, fed. fides; tunc enim juxta Philofophos

ex

34 Pars I Dift. Prolor. Queft. T. S.HI, —

i

ex füo Principe , unamquamque rem fcire arbi-

piti w

tramür, cüm caufas primas, primáque prin-

dokura

Cipia,& usque ad elementa cognoÍcimus ; adeó«

quim d

que ádductus (ubalternationis character non eít

* Hrtls

genuinus.

Mi

Dices. Ideo Medica fubalteratur Phyfice,

Y ul

quiailla hujas auctoritate credit, v.g. contratia

frtimi

fimul ftarenon poffe : effeclementa quatuorz

liil

quatuor item qualitates primas Qtc. ergo etiam

Ti Thol

'Theologia Viatorum fubordinabitur DEI aut

ij* m

Beatorum Theologiz , quiahujus auctoritate

, M ron

credit revelatos fidei articulos.

. N. caufae

n

lem Ant. quia , ütex diclis facilé eruitur, non

lm

fufficitad fübalternationem veram , credere tan-.

Til

tüm füa principia ob auctoritaté fübalternantis.

Mülque;g

Inftas. "T'heologia Viatorum eo modo fub-.

Tf

alternaturfcientiz DEI ac Beatorum , quomo»

do Perfpectiva fubalternatur Geomctrig , &

tqrum: [

V

il

IMtufica Arithmetice : atqui Perfpecliva perfe

Vsl

& proprié fubalternatur Geometriz , & Mufr-,

t

u5 J

ca Arithmeticz : ergo &c. . g. N. maj. dilpas

ritaseruiturexn.2j. acetiam ex fequenti con-

n

1

h

f

clufione, qua

29 Dicoll "Iheologia noflra, quam in via per.

"r

ii hi

difcurfam aquirimus non permanebit in Pae

tria, SSz cum pluribus RR. contra 'T'Tas.

li UPM

UT Od

P. ex Apoft. 1. Corinth. 13.. Cinm venerit

quod perfetlum e[L, evacnabitur , quod ex partt

ol

dt, Q

eff : atquinoflra, Viatorum , Theologia difcur-

fivaex fe imperfeCta eft, cüm ex fe ipfa, pra

tilümm

e"üliältw

fcin dendo àfide & revelatione, non convincat

il

nos ; econtra Theologia DEI & Beatorumiell

pe

L &l

hi Sacra Viatorum '779:9103:'4 e.

3f

'em,&im'ä- 'etfeCla, evidenter convincens, & finé ulla fi-

"if dei obfcuritate penetrans objectum àt eft in fe:

ümi3! erzo cüm hzec venerit, illa evacuabitur, ficut

WW fides & fpes nam accedente vifione fides ceffat ,

!

& obtenta rei fruitione fpes foret fruftranea.

tor Phyit

&. multi TT2 ex Gonet : Imperfectum non30

( 0V. evacuatum iri adveniente perfeCto, fi perfe&tum

enta quii

& imperfe&tumnon opponantur : atqui Viato-

d

rum Theologia non opponitur Beatorum vi-

biu Di«

fioni : ergo nonevacuatut, fed potiüs perfici-

Qs 040

tur, & confummatur in Patria,

p N

Contra eft N. min.. Noftram autem 'Theo-

eruitut,

logiam ad minimum virtualiter & mediaté op-

;, at

poni (cientiz & vifioni Beatorum , hifceevinco,

fibgrné

fimülque conclufionem confirmo. 1. Fidesim-

eo 000

mediate, & formaliter opponitur vifioni Bea-

U qlwmï

torum : ergo noftra T'heologia eidem opponi-

E

23

eoritt

turfaltem mediaté , & virtualiter : ergoillaad-

n

veniente hzc evacuabitur,

Arit, eft certum ,

'fpcä

Jj

1

u & M

cum fidesjuxta S. Aug. — Sit credere, quod nom

ides.

Primari autem Conf. fic probo : no-

fegiti

flra "Theologia in eliciendo fuo difcurfa & af-

enfu principaliter dependet, & convincit nos

medio habitu fidei, ita ut fi fides five in coelis

m viaï

n j

fivefüperterram ceffet, etiam ceffare debeat.no-

i T

ftra moderna Theologia difcurfiva : ergo no-

n

ftta Theologia faltem mediaté, fcilicet median-

MUV

te fide, cui innititür, opponitur Theologiz

colomdm

Beatorum, & per coafequensilla hac obtentá

.l

l;

€vacuabitur.

Confir..Il. Fides fefola non per*

fl

manebitin Patria; ergo nec imbibita habitui

C2

'Theo-

jut

36 ParsI. Difl. Prolog. Quaft. T $. HI.

hi

"Theologico difeurfivo ; quia femper opponitur

n den

Conf. Ill Beati

vifioni clare, & evidenti.

Mi hn

tantüm fciunt, &mnoncredunt, . nosveró cre-

kb

dimus : ergointatu Beatitudinis non remane-

IMtis; Q

bitnoftraTheologia Conf. tenet, nam Apoft.

pità ya

c. l. poftquam dixit : Charitas nusquam excie

ttim, u

165 d pl

dit , immediate fubjungit : /fve Propheti eva-

cnabuntur , five lingua cefabuut ,. [roe [cientia

hbins

TtttisDiy

defiruetur , ubi Apoftolus claré loquitur de ha-

bitu'Theologico ; nam in contextu ita pralu-

n

fj

fit : Si babuero Prophetiam , & noverim myfie-

ria omnia (qua per articulos fidei propria fünt

3

Antautent

"'Theologiz) & omnem fiientiam.

tikinng

fecundüm primam partem nec TTa negant;

DT

quoadfecundam autem fic P. Conclufio-forti-

m

midonim

tur naturam fuorum principiorum , é quibus

deducitur : atqui nos Theologi deducimusnoe

Rm)d.[þä

ftras conclu(iones ex materia & articulis fidei :

Ttoutan

ergonos credimus, & nonítimus, üt oflendi

tim Ade

II.

:

florim

31. Objic.T. S.Hieron. Epift. adPaulinum dicit:

m ad

Talem fcientiam di[camms in tevris , qua nübite

f Tf

cum perfeveret in Celis.

Confonat D. Chty»

"t

foft.in c.13. 1mzad Cor... [Vez abolebitur fei-

Ti d

Qu Th

eniia, fed definet effe non perfetta : ergo noftra

Theologia permanebit nobifcum in Coclis. Wf

Itf

hl

(hi

explicandó S. Hieron. ]s enim intelligi debet

deobjeto Theologiz , &rebus per eam ftitis

mh([ mob

Qv. g. DEUM effe Trinum, Incarnatum, Ev-

Rü[ln, ln

charifticum , Sacramenta fore feptem ) nonat-

Vr

:

p2

Ü

At

tem Flc Theologia fpecificative fumpta.

enim

37

dMn Sacra Viatorum T beologia , &c.

3-

enim effentialiter in Viatore dependet à'fide.

peroppot

onf.lll. X

Ad S.Chryfott. dico; Theologiam noftram abo-

mosveou

leri inPatria quoad entitatem nonautem quoad

Is ROD TUf

munus.; quia quod in via lumen fidei, hoc in

i mmdpt

patria praílat munus lumen gloriz ; easdem

enim , quas interraelicuimus , imó longe plu-

nu!qms [

Probr

l

res de pluribus objectis nos adhuc latentibus

(

habebimus conclufiones per unum fimplicem

mentis Diving intuitum.

uodfi hanc expli-

loquimrdi"n*

TT

cationem non admittant AA. opponenda eft

eisSacra ex n. priori Auctoritas , G ratio.

nowrimgg'

t p

Objic. II. Non obftante quód dona Spiri- 5 z

j At

tüs . in nobis Viatoribusà fide dependeant, ta-

men manent in l'atria: ergo lic'ctThcologia no-

TIo ml

dulb

Ílra ratione (latüs dependeatà fide, permanebit

nihilominus inPatria, & 'N. Conf. & parita-

um , equ!.1

tem , difparitas eft ; quod dona Spiritüs S. non

deducimi

st

requirant fidem fimpliciter ad fui effe , fed tan-

tüm ad effe fecundüm quid , fcilicet ad effe me-

luï, üf Ufü

ritorium. Econtra Theologia noflra requirit

fidem ad (ui effe fimpliciter , ita ut 1 abfitfides,

'aulinumiï'

etiam 'Theologia noflra deflruetur five in via

jj *

)nat DCm

fivein patria, ubi tamen dona Spiritüs S. can-

tüm definunt effe meritoria. . Ex quo fequitur,

Abir

quód Theologia noftra non tantüm accidenta-

íup

liter , fed etiam effentiaMter fit obfcura.

a

Objic. III. Omnis habitus eft qualitas diffi-33

indig^

culter mobilis five defttuibilis : ergo Theologia

.per tf f',

noftra, quz'etiam habitus eft, non deftruetur

ymatil

y

in patria.

Conf. P. vel enim deftrueretur per

zem)

m habitus fibi contrarii

funp

1

fe: & per intþodu&ione

ficut

Gïw

C ;

38 . Pars 1. Difl. Prolog. Quafl, L6. HI.

h

ficut virtus & habitus Juflitiae per a&us contra-

Siin

rios ; atqui Theologia Beatorum per.íe non.eít

D

contraria Theologiz noflrz.. .. Vel deftruere-

Vaioet:

tur per accidens , quatenus fubjectum, in;quo

ttitam

fubjectatur , deflruitur ? atqui nec hoc, quia

vt

anima rationalis & intelle&tus.etiam in Patia

n if

ermanebunt. .. Vel candem , quia deftrueretur

dti', fPCI

Objectum Theologiz? atqui hoc eft evidentet

um a

falfum, cüm DEUS exua natura, quitam no-

lj

ftrz, quàm Beatorum Theologiz objectum ell,

fit neceffarius, & inde(iruibilis. . .. IN. Conf.

Nnertei

qluel

ad hujus probationem dico, Theologi.amP no-

dl

ftram principaliter deflrui per Theologiam Bea-

lrtinif:m

torum , tanquam habitum contrarium ; ficut,

n AT

folis ortumperfectum tenebrz, ac obícurg eve

D

nefcuntnebule. Hacautem contrarietas eflen-

ditinaty

tialis non defumitur ab obje&to ( quod interim

þesBapl'is

transmitto effe idem in via , & in patria ) fedà

pramiffis, que in via effentialiter funt obícura:

ergo eflentialiter caufant. conclufionem obfcu.

tam quz cur clara patriz vifione incompatibilis

AT

eít, ficut cognitio evidens cüm obícura; fecus

fi AA. ad fubjectum ; & obje&tumfolum confu:

H

gere malint . admittere debebunt , .quód con

clufioícientifica & opinativa aut fidei circa idem

—

obje&tum non differant effentialiter. . Dixi prir

lif

i

cipaliter deftrui Theologiam noftram per Theo-

li,

logiam Beatorum , nam gnaviter advertendum

Mkd t

eft, quod obje&tum formale propter quod. juxta

WM L

dicendaà n.90.. Sit veracitas DEI in revelando

T N

qua ratio formalis in Beatis locum non habt

"i

[

An Sacra Viatorum Theologia , &c. 39

t a&qscon:

.Sequit'url. Conformiter ad di&ta , quód ani-34

1 perlenoy

ma purgantes retineant habitum Theologiz.

Va la

Ratio eft ; tum quia vifionem DEI claram & in-

ghm, aj

tüitivam necdum obtinuerunt ; tum quia in eis

get hod

remanet habitus fidei , uc pium fit credere illas

etiam li

non infrequenter elicere actus Theologicos fi»

aia d

dei, fpei , charitatis, licec meritorii non fint ;

c at

clim extra (tatum viz meritum ceffet. LT. Theo-

ra, Qu

Ilogia etiam remanet in damnatis , ita ut cum re-

g objet

manente in eis fide acquifita (non tamen infusà:)

i N-N"

poffint elicere affenfus 'heologicos conformi-

fhc(;logiam!

ter adillud Jacobi 2.' Damones credunt, i con-

'hcologiagnï

tremifiunt. Necullum inde fequitur abfurdum;:

rariümj l

cüm & Theologi communiter teneant daemo-

acollot

nes fibi reli&tos grandi pollere intelligendi vi, ac

mtritat

damnatos refervate "characteres Sacramenta-

| (quodml

les Baptismi, Confitmationis , & Ordinis.

i pauia)i

$. 1V.

N

r

ufionan?

4

tincim^

it Praclica , fgel Specu- '

;-,ï-;4in-'1'7jeol()gi

! ativa ?

obf

Ix in ulla ä"ï:xteria fpeculativa tam arcte3 j

lmibhlffïff/

uniuntuür Scotifte & Thomifte, ac in

n

"^" oprefenti de defirtitione praxeos , quam

j D

lis formalibus tradit Do&lor notter Subtilis q.4. "

Prol. Dico igitur, 'qubd praxis, ad.quam cognitio

pratlica extenditur , eft atios alierius potestia,

q at

l

"quam inrelletls naturaliter. pofferior intclle-

Éione , natus eliti conformiter vationi vetta , ad'

Jin m'cf

em fus&

quam -deHnAit—ion

ICWW

vlm Ht /:'g at us retl us j

4

"expli--

4O Pars l. Difl. Prolog. Oueft. 1. $. p

4

*xplicant noftri Logici. Ad prafens autem hoe

Vltriore

unicum annoto, quód nullus omnino a&tus

nl

intellectus dici poffit praxis , five praecedat, five

t qi C

fubfequatur imperium voluntatis.. Ut adeóin-

Amon,

Dito|

fufficienter dixerint Arriaga, & Oviedo nulla

auctoritate fufficienti conílare, quod praxis

pradia,

Certé f1 Au-

non.poffit effe actus intellectüs,

lequunta

€loritate cum RR. hacin parte decertandum fit,

Amim

major auctoritas nec ab Ipfis affignari poterit,

LE

quàm Atiftotelis , & utriusque Docloris Ange-

fir dj

lici, & Subtilis, cujusmens mox clarius con-

Dunl

ftabit, addo S. 'homam ex q. 14. de verit. a 4«

mplrdij

ubi docuiffe perhibetur ; So/2 extenfío ad opus fae

Quf

cit aliquem inteiletlum e[fe pratticum, Sicetiam

[

tenet Ariftoteles dean.tex. 46..— /ntellettus ex-

PV'lmxü [

|

tenfrone fit prallicns.

uantum autem ad ra»

pj

tionem, fic P. ifta res: Nulla cognitio , & fpe-

q":m fng

culatio veri poteft effe pzaxis per fe; praxis enim

dlf!ï (/]

& fpeculatio é diametro fibi opponuntur : atqui

Jtit fec

omnis actus intelle&tus per (e & ex fua natura eft

Wicig,

cognitio , & fpecuiacio veri ; hoc enim eft pro-

T 6

prium objectum intellectus : ergo nullus actus

iil

intellectüs eft praxis.— Imó apudScotum( licét

ij

uïdq

aliqui Scotifta hoc capere nolint ) c. q. $.. &e-

M

Jpondeo, certum eft , etiam actus intellectüs utà

h

N

voluntate imperatos non effe praxes , üt habet

VOa

D. Cámi igitur intelletlzo efQ imperata à volun-

Tf

gate : evgo eff praxis? non fequitur ; [ed |fequitur :

g'æl& [

ergo eff praxis , velpratlica. Cujusratio eít ;

A |

quia etiam actus intellectus imperatus à volun-

lii

tatc clt adhuc dire&té aGtus intelle&ts : ergo &c.

sf

Ulte-

LA

n Thestogia fit Pralica , eye,

4t

ens um

Ulteriorem hujus declarationem , & obje&tia-

Jnmnino 4

num folutiones exhibent noftri Logici. Et hu-

pracei n

&usque conveniunt T T , & SSz; ulteriüs au-

. Utattt

tenminon.

Hinc

Ovisdo n

Dico . Theologia noftra nequit effe fimul36

quod p

pra&tica, & fpeculativa. Scotus cum fuis, quem

Cereli

fequuntur aliqui RR. contra Th. communiter,

í

certandun

Amicum , & aliquos Alios.

puari o

P. Ex q. 4. Prol $. lia opiniotmei, ubi 4a-

odorisá

&or additionz ita argumentatur In formalibus:

x darius )

Quandocunque aliquod commune dividitar pri-

deventl

moper diffeventias oppofstas,im po[fibile eff utrame

od

que diffzrentiam inveniri in aliquo wuno contento

im, Sicd

Jb communi : fe4 fiientia in commnni dividitur

fl

primo in

pratlicam , ci fheculativam : ergo im-

autémat

polfibileeft , ifea; differentias fimul inveniri in ali-

nitio,&lþf'

$Ua [Gientia una. — Major eft manifefla , quia fs

j pranie

ifferentia condividentes aliquod commnne , po[-

nuhtur:df

Jent 'fe compati in aliquo comento [(ub communi,

fuapatiit

tunc idem corpus poffet e[fe corporeum (5 incorpo-

nim dl

Yeum , C idem animal fenfibile && infeufshile , ete

lus

idesm bomo v ationalis

( irrationalis, qua (unt

xoum(t

t

abfur da.

o0)

E. TTz Neg. min. Speculativum enim &37

Practicum juxta-Ipfos non func differentiz ef-

vledis gïi

" d

fentialiter divifivae fcientiam üt fic, & prout..

"T s

Scientia eft genus fupremum reípectu Theolo-

gi2, & aliarum fcientiarum fimpliciter natura-

uf

us

lium ; fed tantüm etfz divilivas. differentias

(s2 UP

ícentiz. fimpliciter maturalis, & quatenus eít

entiarum. fimpliciter na-

iU

4

gï:pqs fubalternum fci

ii

C ;f

tura.

42 . Parsl. Difl, Prolog.. Queft . I- $. IV.

IUO

turalium, à quibus abftrahit ; in quosque divi-

ditur : ita ut fpeculativum & practicum fe ha-

hibus

At u

beant ad fcientiam üt fic, ficut auditus, & vifos

AMnta

ad fenfum communem & propriüm.

Unde

ficut fenfus àt fic primó dividitur in commu-

(dlis &

Tritior

nem & proprium, & proprius poftea in vifum,

&i

auditum, guflum &c. ita etiam Ícientia üt fic

primó dividitur in fcientiam infinitam, feu que

d&

RC

habet objectum infinitum, qualis eft "Theolo-

N

gia, & in finitam , feu qua habet objectum fi-

nitum, quales funt aliz fcientize pure naturales,

Tilin

& hx tunc fübdividuntur in fpeculativam, &

tcs': D

um

practicam. — Atque adeó licét ratio fpeculativi

& praGtici nequeat (imul competere alicui fci-

ihns

&

entix naturali, poteft tamen fimul comp

i

tiæd'w

'Theologiz.

38. Contra eft T. Hancrefponfionem prævïdenä

Cïgo !

Aullor additionum pergit immediate fic. ÀMi-

dj

iaj

nor patet , aliàs fequerentur. de eodem duo con-

traditloria, videlicet extendi «j* nom extendij &

ficl evil

multa lia inconvenientia, puta ordinari' ad

IHIS &«m

Et certe fi

Tibl

opus, & non ordinari ad opus.

aliqua fcientia una , & noftris viribus aquifita.;

mn

poffit fimul effe pracica, & fpeculativa; non

At

IN

videtar poffe dari folida difparitas, quare non

idem.corpus poffit effe corporeum & incórpo-

formg.

reum , idem. animal fenfibile & 'infenfibile.

b*fduw

É ü

Exemplum illud de fenfu communi & proprio

non jtivat quidquam, cüm non fit par ratio i

L

j

ter fenfum. communem & fepfus particulates,

lij

h

Ü

acinter fcientiam infinitam & finitam : nam fen-

?

- fus

!

4in Theologia fit Praftica, cie,

f

4$.

yiosq

fus communis efI genus, & veré pradicatur de

Cicam P

feufibus in particulari, eósque potentiá conti-

dici

net, ficut fuperius fua inferiora: fcientia autem

jin. U

infinita non. eft genus refpectu . fcientize finitae

j j o

Caliàs. etiam hzc deberet (uo modo participa-

nei n

re rationem fui generis, & fimul effe practica,

(ieniati

& fpeculativa ) qua fpeculativa & practica di-

itam/at

citur, & confequenter nec ipfam, nec ipfius di£-

ferentias ullatenus coütinet.

Ti Thw'f

; Contra . eft II.

Abfoluté nulla fcientia includit differentias vel

roldut

yré vtl

ipi fcientize, vel inter fe oppofitas & repugnan-

culatiul

tes: atqui juxta datam modo T Trum relponf.

finitum & infinitum fünt differentig primó di-

vll

"T

inguentes Ícientiam üt fic, & juxta eosdem

ul conj"

"T Tas practicum & fpeculativum funt differen-

tiz dividentes fcientiam finitam & naturalem:

ergo non poffunt convenire fcientiz infinitz.

d przüï

ht )

Maj.conílat àpari, quia enim ratiorale v. g. &

irrationale [unt differentize dividentes animal ut

m

fic, evidens eft, quod nec hae differentize, nec ex

M ul ll':

l ofdim[ii

illisemanantes proptietates v. g. rifibilitas,hin-

nibilitas, rugibilitas five formalis five radicalis;

d

poffint .convenire (imul homini, aut.bruto.

hus gquiüïl

Contrae(lIIL. 'Theologia eft unus fpecie habi-

um

tus : atqui nequit unus fpecie habitus habere

quit n

formas diverfas; ficut unus effectus non ha-

nf

1 jnfcnfïbl

bet duas cauías formales, pracipué adeo diver-

fas: ergo Theologia nequit efle fimul pra&tica

"T

& . fpeculativa.

Et Maj. & min.. fundatur in

ii

folido hoc Scoti teftimonio q. 4. Prol.$. 4flia

,i

eff epinio. diftordans , ubi Scotus Íic probat..,

2cO0«

if nälll 5

44 PartL. Diffl. Prolez, Quefl. T. $.IV.

"Theologiam non poffe dici duos habitus : Ordo

0j

fcientiarum fecundum: eminentiam. [lat. ad ali-

ifeiy

quod unum tantim , quia non poffunt. dua effe

M

féientia . fimpliciter. prinae.

Iflam unam. emi-

E

nenti[]mam , cb- folam, dico effe Theologiam, que

ttod

[ola eff prino de primo fAbjetio T heologia.

&t

39, Objic. L. Si Theologianoftra non poffet ef-

Conf]

Íc (imul practica, & fpeculativa, tüunc maxime

tadidl

idco, quia fpeculativam & pra&icum nequeunt

ff

fimul eidem ineffe: atqui poffunt eidem fimul

fimij ]

ineffe : ergo &c.. min. P. in eodem intellectu

litpy

fimul confiftunt fcientia practica , & fpeculati-

r

và: ergo poteft eidem fimul ineffe ratio fpecu-

Coil

lativi, & practici, & per confequens:corruit

lduy,

noftrum argumentum.

E. N. min. in hujus

du

prob. D. Ant. in eodem intellectu fimul confi-

türds

ftunt fcientia practica & fpeculativa, & hoc ra-

posd

tione diverforum actuum, & habituum C.Ant.

LU

immediaté ratione fui ipfius, tanquam unius &

r

indiftincti habitus. N.Ant. & pariter D.Conf.

ttr[y

Itaque idem intelle&tus dicitur fimul pra&ticus

Bning

& Ípeculativus non quà idem, fed quà à fe ipfo

Düg

realiter accidentaliter diftin&tus ; ex quo mini-

pl

mé fequitur, quód una, eadémque notitía, fci-

t

entia, aut habitus valeat dici (imul practicus &

Boj

fpeculativus.

Adde per omnem modum.,,

Mil

quód practicum & fpeculativum refpectu ine

üq

tellectus non fint nii differentiz accidentales;

at refpectu fcientiz, vel habit&s funt effentiales,

R n

fs

vel (altem proprietates & pradicata propria dif-

L]

D D

o

ferentiarum effentialium vices gerentia, -

|

Objic.

Rävü'u

TT

n nealagia'- fit Pratlica, d-b.

4$

biis: (ni

Objic. II.: Illa contradi&toria, que videntur4o

fut u

inferri per Av practicü , & fpeculativum, efto

t du

nequeaut eidem convenire formaliter , poffunt

L

tamen eidem convenire eminenter: ergo po-

Vlipi

telt noftra Theologia effe fimul practica & fpe-

d

culativa, non quidem formaliter, fed eminemter,

on püffct i

Contf.l, Eadem anima rationalis absque con-

ünc n

tradictione eft fimul eminenter vegetativa, &

m n

fenfitiva : ergo etiam "Theologia poterit. effe

eidem n

fimul practica, & fpeculativa.

Conf.II. idem

m il

lac poteft effe (imul album & dulce : ergo etiam

&l

eadem ícientia fimul practica; & fpeculativa.

atl

Conf.III. Tuxta celebratum illud D. Dionyfii

yns at

diQtum , qu« fnnr. difperfa-in inferioribus, funt

nin, nj

adnnata in fuperioribus: ergo licetfcientiz na-

imulrte

turales non (int fimul practicz, & fpeculative,

, &hrt

poteft camen id verificari de Theologia.

um C2

X. Ad objectionem N. Ant. quia contradi«

&oria nequeunt eidem convenire, five formali-

um onis

"

ter five erninenter, femper enim effentialiter pu-

gj ii

gnant, ut conflabit à n, 247. & feq. Sicüc enim

DEUS non poteft effe (apiens formaliter,& non

n

j qo

fapiens formaliter ; ita rion poteft effe eminen-

ter juftus, & non juftus eminenter; idem in.;

| no[itih i

propofito eft de ratione practici, & fpeculativi,

| r

! modunu

Ad L. Conf. g. N. Conf. & paritatem, difpari-

tas efl, quod vegetativum & fenfitivum in ani-

qipl d

,ccidcmä H

ma rationali non opponantur privative, ficut

t ,[femialgg

certüm'eít; econtra ratio practici & lpeculati-

vi opponuntür privativé, & contradiclorié.

p

fiftitin

entis ;

[

J

Raf?o hujus eft; quia ratio practici con

dupli-

4

46 Parsl. Diff. Prolog. Quefl. 1. f. Ip.

hj nol

duplici relatione aptitudinali fcilicet prioritatis

& conformitatis ad praxin ; ratio fpeculativi

gt

econtra utramque relationem negat , ut in ter-

(

minis docet Subtilis q. 4. Prol. $. £x i/fo fécun-

lum

ii

do patet, ubiita habet : Pratlicum dicit duplicem

haum

refpetlum notiria aptitudinalem ad praxim ht ad

ferminum : [pecularivum autem privat illumre-

«f fobl

Theologi:

fpetium. duplicem, quod precipué urget illos,

Die,

qui aliàsScoti definitionem de praxi admittunt,

Accedit, quód a&us vegetandi & fentiendi in

RUT

homine fint actus difparati ; econtra fpeculas

mi d

Thehr;

üivum habet annexam privationem practici in

eodem habitu.

Ad II. Conf. &. iterum N.

od

'Conf. & paritatem , difparitas eft ; quia albedo

Thtohgi

Qp

& dulcedo funt. accidentia refpectu lactis; &

formz difparatz folüm; contrarium mox ex«

LUE

plicavimus de ratione pra£tici, & fpeculativi;

&i

ad minimum enim practicum , &fpeculativum

Quefcg

loriCy

funt paffiones propriz differentiarum effentia-

lium in ordine ad fcientiam àt fic.. Ad IIL Conf,

Priüs

Xy. D. Antec. quaz funt difpería in inferioribus,:

o ]

funt adunata in füperioribus, fi fint, & quantüm

ml &

"RT

funt inter fe compatibiliaC.Aat (inon fintcom-

patibilia N. Ant. & Conf fic rifibilitas & hin-

[

nibilitas funt difpería in inferioribus animalis;

ü &fJ

Wil

fcilicet in homine & equo, & tamen, quia funt

paíliones & proprietates differentiarum effen«

pn'or,-

tialium, nequeunt in animali coadunari. -

Wt

41

Objic. HL. 'Theologia: DEI eft eminentet

j

pra&tica & fpeculativa : ergo- etiam noflraz»

Conf. P. Theologia DEI eft exemplar "Theo-

hi,

logi&

L

n 77;!0103'54 fit Pv atl ica; ecirt.

417

logie noftrz, & hac elt illius exemplatum:

citprioiti

jo peattt

atqui exemplatum repra'fentat fuum exemplar:

yt; tht

ergo. . N. Conf. in hujus probatione N.Maj.

TL

Elto enim quoad objectum Theologia noftra

fit exemplatum Theologiz DEI, tamen quoad

dictdin

habitum & modum tendendi in objectum in

| pmximW

juat il

eífe. fcibilis, non eft illius exemplatum, nec

t urgt 1

Yheologia DEI exemplar no(trz.

Dices. illa facultas e(t fimul practica & fpe-

xi admtil

L enitndt

culativa, quz fimul tractat de operationibus, &

t p

fimul de fpeculationibus : atqui fic tractat..

"Theologia noílra : ergo, min. P. Theologia

m p

tractat de moribus, a&tibus humanis, virtutibug

y ia

"Theologicis, reftitutione, merito &c. Item tra-

; qui d

&U lüäispa

&at de DEO, Angelis, aliisque fubítantiis fepa-

ratis: ergo. g. D. Maj. fi in fpeculationibus

um t

ex fua natura etiam quiefcat C. Maj. fi non.,

tcfpecult

(fpeculativy'ï

quiefcat N. Moj. & diflinctione applicata mi-

yom d

nori Conf. de quo mox plura.

Priüs tamen adverto , Adverfarios fuperflue4

Aat s

ponere hos terminos Theologia eft practica fi-

i

mul & fpeculativa formalirer ewinenter ; vel

, &i

non fm[COTU'

enim Theologia eft formaliter practica, &

eminenter Ípeculativa,aut viciffim? vel eft pra&ti-

ijus

ca, & fpeculativa tam formaliter, quàm emi«

ibus at

wenter ? neutra explicatio tenet: ergo. — Non

j

iraruf

prior; quam enim majorem rationem dant

pro uno , ac altero, pro praxi, & fpeculatione,

T

aut viciffim ? INeque fecunda, quia quod unus

du

termimus adílruit alter deftruit, ut conítat ex

im 1

n, 312. Imo ipfum exemplum, quod adhibent

Ad-

48 Pars1. Dif, Prolog.-Quaeff; I2 $.IV.

r

Adverfariiipforum.intentum non.evisicitdunr

guit, &

dicunt, in.anima rationali-vegetativum:& fefie

dyracr

fitivum.contineri formaeliter : eminenter 3 :maím.

tipidic

üt tenent Scotiflo in Animaftica -communiüs;.

fit, qu

anima rationalis continet. formaliter .vegeta«

SCIPN

tivam aut fenfitivam pracise fecundüm fatio*

Citudinis

Anandu

nes communes , & conceptus genericos vege-.

tandi & fentiendi ab(lrahentes:ab: inferioribus

t idu

v.g planta, bruto. .. Econtra fi anima vegeta-

&édtüma

tiva vel fenfitiva femel fit contracta. per proprias;

prütsqur

ditferentias fpecificas plantz, aut bruti, turic dm

fT

rigore loquendó non continentur formaliter

62,, irji

fed tantüm virtualiter, & aliquo modo 1.fenfü;

Cpplus

improprio. eminenter .in animá .rationali 5 ex:

Yi d

quo confequens eft, quód anima rationalis!

T.

nunquam fimul & formalirér & émisienter cóne

Cof.

H

tineat animam vegetativam; vel fenfitivam ?'ere!

pio:

o paritas.ab hac ad Theologiam ducta non:eft!

t

u

fhciens.

;

t«lillls ellen

upiaa [^f

4j

Dico IL.. Theologia noft

ta. eft 'f';mp!icfit;g

Y

htoiogig

. Pra&tica,. . Scotus fape cit. q. 4. Prol. ubi réjés

iDE

0,q

&tis feptem. fibi contrariis Scntentiis tandemzsl

$

*

[Whpxa ab

hanc adítruit.

E

)

P. ratione fundata in ipía Scoti definitionede*

"t

praxi : Illa facultas e(t Practica, cujus cognitiost

r j

nes per fe.& immediaté, vel faltem mediaté o*

Mit

ng

dinantur ad volitionem rectam, & fünt natura-*

u DEI, |

liter. priores ipíá: atqui tales funt cognitiones*

Ilimj,u.

Theologicz facultatis :- ergo ipía efiPraclicae

WT

Maj.. debet conftare. ex Logica , ubi Scotiíta:

t i

dicta:

probant ,. quód. volitio ,re&af fit proprié

Ujïhm)

pr d-

T

- .dk $. Theologia ft Pratlita , ebre;

49

ii

graxis , & con(equenter etiam illa facultas , qua

od

eft prior re&ta volitione, ipfitsque direcliva veré

at

eibpratica, ". P. itaque min.- Obje&tum Theo-

(omm

logiz , quod eft DEUS, eít conforme volitioni

li vt

recle ; ab eo enim fumuntur prima principia re«

/

indn t

&itudinis in voluntate , qualiafunt : DEUS ef£

r

amandns proptev(e,e proximus propter Deume?c,

cinfentrit

atqui iltud objectum determinat intelle&tum.,

iav

creatum ad cognitiones & notitiam re&titudinis,

o

priusquam voluntas creata illam velit : ergo no«

brui; u

ftra Theologia eft practica ; hinc dicitur Matth.

y frdt

€. 22. in bis dztobsss praceptis univer(a lex pendet,

noloult

€'prephers, — Pariter & Jacobus c. 2. hortatus

raniond il

nos $. effote fatlores verbi ; quae omnia praxin

indicant.

, r

ij

Conf. L. Principia noftre T heologiz füh:j

wv

pra&ica : ergo & conclufiones. Conf. tenety

talis elLenim conclufio, qualia funt ipfius prin-

du&anölfü

Cipia, ex quibus dedueitur, — Ant. P. principia

4 Hmplïti(ä

Theofogiz funt principia Bdei , & fumuntut

j ii

àDEO, qui e(t ulimus finis : atqui principia

mpta ab ultimo fine ( etiam tantüm fpecifica-

ts mndw

!

tivé tali ) funt pratica ; ordinantur enim ad

opus , & applicanda media, quibus finis ultimus

delïnïtioqt:ä

aquiritur juxta illud Joann. 20.

Hec. fcripta

Jlus ;ogmü?

j I

wj

Jfint , at evedatis , quia J ESUS eff Chbriflus Fi-

lius DEI , c nt credentes vitam babeatis in no«

Lt j

t j

wineejus, — S. Aug. l. 1. de doctr. Chrift, tenet,

quod Theolozia ordinetur ad dirigendum qua«

1 er

ybi gU

tuot a&tus, lcilicet eredere , perare , diligere ,

Ó virtuig) vivere s ergo non ordipatur ad fim«

P[[)Pf ij

E

j

pli-

-spo PuhlsDifs Prolog: Queft T. $- IV.

/

T

]mdh q.

- 'plicem fpeculationem, fedad praxin, quiafpeci-

z

Tirid

ficati aftusapud omnes praxin fonant. ; Conf.ll.

ex aliffimo: quodam principio *. DEUS ex na-

Mi

tura fuae(t fumme bonus , & communicabilis:

al

J!id!»(fcl

ergo:condecens eft, nt creaturis innotefceret,

BUTTM

&&que iis cognofcendum, & fruendum daret : dt-

qui.modus ad banc communicationem manitee

'41404 r

ftandam aptiór non eft , quàm fcientia DEInae

df fwh

turam , attributa, & effectus explicans , Go vo-

qionbs,

Juntas fic alle&ta ad diligendum DEUMI: ergo

"nb

]

facultasficDEUM explicans & voluntatem no-

r

firam alliciens'ad DEUM diligendum ; eft pra-

jfb

£ica - & ideo myflerium SSS. 'Trinitatis nobis

UT

revelatum ,. Incarnatio, Redemptio pro nobis

At

peracla , Evchariftia , aliáque Sacramenta:infli-

Wady

tüta , lex gratid data, & vita zeterna promifíay

UUR

n6f quidemüt de fimilibus fubtiliter dilputemus

?!iva*';—:.;,,ä

ïThco'logi ; illacontemplemur ; fed uc amorein

VDidg

DEUM & Divina rapiamuractransformerulte

r leü n

Namuütauctot eft S. Anfel. 1. 2; cur DEUS ho»

ftiliQ

m -c. 1. Perverfasórdo amare ut intelligat,

"NÀ

Conf.ll, Fi-

vetlus vero ántelligere ut ames.

L. ii

des .«f pra&ticá, ut in loco proprio oitengu

MM

SSa.: atqui Theologia noftra principalit

j Ws

d

tur fidei :.ergo & ipía eft praclica :

^

av

m

Wt

4f Objic.l. Hapropofitiones-innu

da Tpecühr

Bl

tione confiftunt : -D EUS eff Trinus : Patérgte

mlümm

nerat Verbum ditliose (ic..; ergo "Iheolozi

P t Y

non eít (impliciter practica.- . . ad- Ant. quód

"ïThcol

propofitiones allatz faltem (int virtualiter prae

co»

Ptb

d

-&icæ y primaenim, fu informalibus habet

us

T

27 d S/"Theblogia fb Pháflica; ée. -j

E

sit,qiift

- 3tu6i cit, q. 6; ad quefHionem igitur vefpondeo, in

nant, Cutd

fGiney includit virtualirer notiriam vetlitndinis di-

DEU

leilionis , tendentig in tres perfonas $. ita quod f

minutii

atlus-eliceretur: circa umam folam , exclndendà

i imotdit

alias Cfscut infidelis eliceret Jeffet a&bus nom veus,

gumdatit

Secanda incledir ntitiam vettitudinis, fecindsim

joneni m

iguod allus eff civca duas perfónas ,

qtmrum una

cientia D

.if/l'/;b' ab adia.

ilican d

£ionés.

-Idem'lgz. ad alias fimiles propofi-

Dguxt

»3"Objic.Il. Licht

juxta Scotum Theologia ne-46

volidt!

-teffariorum v p quod Donum Jr amandim

fu.

endomt; d 1

endam malum &c. lt p'ra&ica,Theologia

tamen

Trisiait

feontingentium , id eft eorum, qua non ex na-

ytio pf

*türarei , fedex libera DEI volüntate neteflatía

Wacramenm!;

füntad praxin dirigendam v. g; quód Baptifinus

gma p

dfit vemedium peccati-originalis &c, eft Ípecula-

iirerdipi

&tiva^s'ergo malé dicitur. fimpliciter practica,

du

* D. Ant. quoad fecundüm membrum ; "Theo-

]

v

dogia contingentium eft fpeculativa per fe Io-

quendóC. per accidens;& fuppofita DEI volun-

,auDio

g '5

fate NzAnt. & Conf. Itaque defacto neceffaría

t ad regulandam praxim hzec veritas :

Gufb

4

Baptif-

opl'iO

d

"

sefd. fefeipienans ; ficut & iiïaþ ;

mendqcium

ff uriendum.

grinCiP

aülff'J

a

Objic. III. :Dignitas fcientis refpicit pr'in-ci-'

paliter fpeculationem,& fecundarió tantüm ope-

r IÀ

rationem : ergo Theología nor potefteffe fim-

i

pliciter practica,

RLIN. Ant. Natm ratio fcien-

2 T

tigTheologica ( prout illam admifimus à n. 23

LZW-G."*

principaliter refpicit operationem ; propter hane

| Vifwaüfa?j

enim eft (cientia Theologica, utnonobfcuré col-

ia

D 2

4

$2 Pa f.'D;if.' Pralng.l Q*kfï. L S-IV-

i

Mndiri

dig

itur exillo Joan. 20. ^ Ht firipta jesr

M

€re

datis , quia 7 ESUS ef filiws DEI ; d*»t cré-

dentes vitambabeatis in momine efus.

Infupet

um

dies

fcientia Theologica elt'in intelle&u , t trahat

- oluntatem ad confecutionem fummi borii; fie

s

Que nunquam fiftit in nuda contermplatione fui

al

lt x

bjecti. "Tandem exiraomne dubium efl; quod

TW la

fcientia etiam rationem practici refpiciat, quia

3.H

tivam.

(cientia üt fic dividitur in pra&icam & ip ewlæ

f

Objf&üm

lt

Objic, IV.' Omnes fcientiz ordinari poffünt

; (altem virtualiter ad DEUM colendum; aut5

d Md

amandum : ergo vel noftra ratio nihil probat,

fwz;&iq

AROR

xelommnes fcientiz debent dici pra&ticee, ^ D.

Ant. fic ordinari poffurit ab habente fcientiái

d

C. Ant. ab ipfa fcientia N. Ant. & Conf, Nam

J

g

aliz (cientiz ex fua inftitutione nec refpiciiit

S-EUM ütfinem fupernaturalem; nec pérme-

EY

dium füpernaturale procedunt , nec etiam'

Ml

onem dicünt$ M

dilia

Chtiftüm Redemptorem relati

enim , üt habet S. Aug. l. de pr

&d.Sanct 'Chri-

du

féusefft mortuns pro nobis, st Mathematicis aut

fl

wl

Philefophi, aut Rhetorés , fedutju[i effemuss &

Ui

fecundum virtutem retlà givamus ; ad^quot

Theologiá pre catteris fcientiis ordiriatur. Hüc

L

v

etiam facit; quod DEUS taitüm fit obje&tum

N

?Eheologi , & nullius alterius fcientize; & pet

"g

- eonfequers licet aliz fcientie ab habente illasad

to

DEUM ordinari queant, ideo tamen pra icis

Eüq 01

(

annumerandz non funt , ficut'Theologia5 qtf;it

quoe

W Pu

fcicmia cerifetur prafïïica-non ex eo praxcise,

r

LA

BPLU Th?glogia fit. Praflica, echc; fä

ptaxin dirigat. circa objcótutm qualecunque, five

s j

alienum, fed.ex.eo,

ABL

quod dirigat praxin circa ,oþ:-

gu. T

jectüm proprium.

Qo, at

sc:Infers; Ergo faltemMetaphyfica erit praclica,

iibl

quia refpicit , & ordinatur ad DEUM tanquam

ad obje&um proprium. — &. N. Illatum, quie

p

pundigt

licit aliqua conclufiones metaphyficales ordie

rdpióa d

nari poflintad DEUM amandum &c. quia tà-

an& s

men. DEUS. refpeétu Metaphyficze tantum eft

obje&tum partiale; licét principale, ordinatur ip-

Íemet tanquam.fpecies entis ad ens üt (ic , quod

yanziti

)lendum- D

&ft objectum totale, & adequatum Metapliy-

"d

fica.5 GL ideo cüm ensut ens fit fpeculativz con-

1Cica, !

fiderationis ; alia omnia

-

qua: ad, ipfum ordinan-

tur , dicuntur fpeculati

va.

yate l

k Coii

*;; Objic. V, DEUS non eftobjectum dTisoler

9

m« "'iþi[ï

giz, üt eft ultimus finis, fed üc eft DEUS : ergo

j nf

"Theologia.non et practica.

&. D. Ant. non

iet objectum Theologiz , üt e(t ultimus finis re«

d

sluplicativé. C. fpecificative N. Ant..& Conf.

ia d

st

Quia principia practicaetiam à DEO poffunt.;

M

K

ie

4f !

delummi.üt. ab ultimo 6&ine

fj

pea

ficative ,& boc

faciselt; ut Theologia po(fit dici pradticá.

!"fh W

*o:Dices. -DEUS:non eít objectum operabile;

Whaq

ergo Theologiz; qua'circa DEUM ver(atur,

);dmalllf

1 t

non e(t-obje&tum.operabile. | &i D. Ant. Non

eft obje&um operabile phyficé , & entitativeC.

clenllïa

:

Ant. moraliter, & attinpibiliter N: Ans& Conf,

j

Elt ergo DEUS objectum operabile , non quod

t

g

i

phy(ice 8 entitativé produci poffit; fed.in quan

tüm -per actus virtutum Theologicarum , aut

D 3

alio-

&4. Pari. Dzj? Prolog, Queff. 1.6:1P.

l

,

aliarum poteft obtineri,

Adde ; quod.noáfit

]sinluo

neceffarium àd habitum practieum ; quod Vers

itftot

fetur circa obje&tum operabile,fed fufficit;'quod

fitüsi

dirigat praxin circa objectum proprium ;:quod

Plb

utique Theologia circa DEUM praftat.

]

IT

Inftas. DEUS nequidem moraliter, G attins

RCEPN[

gibiliter eft operabilis : ergo nihil dictum;-Anf;

tümen

P.fi DEUS eller moraliter opetabilis, tunc prins

logia d

cipia operantis deberenteffe pratica : fed mon

Infcn

fünt pra&tica: ergo &c. P. principia ifta fünt cre«

DriT

dere & aflentiri : atqui hzc non. funt pra&ticay

gudai

fed fpeculativa : ergo . N Ant. in probat. IN«

D

min. ultiriam probationem: fic Dift. principia

idog

ifta fünt.credere & affentire praCtice ad . operang

'otin

dum noftram falutem C. Maj. fecus N. Maj. 8b

k

Di(t.min.fed credere & affentiri praQtice ad.opes

éyy

randum noítlram falutem non funt principiá prae

RU

&tica Nimin.fira

peai

fnin. & Ni Conf.-.

pliciter credere & affep:iä Cf

1

t [pg

- Urges. SiDEUS effet. operabilis wioral

gt

tuac hoc pracipue fieret -per actus dile&tioniss

IQS CH 1

ad quos ducit T heologia : atqui Theologia mon.

gl

ducit aut dirigitad a&tus dilectionis ;per fe tere

f

£9 &c. min. P. aliz Ícientize naturales , aut illor.

Tj D

rum obiecla non ducuntad amorem naturálem.

Nbl

ex fe:ergo nec Theologia ad- fupernaturalems

rgriones

Ant.conílat, aliàs enim omnes fcientiz forent

(gfl'e, [

practicae; y NI min, in. hujus prob. diffimulató

Ti

Ant.N. Cohf. & paritatem; diiparitas eft 3quià

Qyj

$

Mi li i m É

"

J

"n . Theológia fitPPaBhiéa j ehre." fy

, u

lis infuo genere»eít potentior ; quàm naturalis

m quu

v

infuocüm certum fit Theologiam:fidelinm:efe

if

ficaciüsindücere ad amorem quainThcoIogiam

opriimjbl

Philofophorüm : hecenim fuum obje&um mee

1€ fpeculativé attingit. ^Et-ideo apud omnes

reccptüm eft ; quód feientize naturales fint tan-

. didmdi

tüm erudientes ; & tion inflammantes, Theoz

blis u

logia autemerudit; & inflammat.

i

Ql : ff

nt

"dInfers : ergo magis etuditi "Theologi eru

t ial

miagis fancli 5 peritióres enim in' arte Magiflri

vünr patt

prafEatiora moliuntur artis opera; at contrariti

i probt

non taró experientia commionflrat , eüm hinc

Dil pini

inde docliores fint pejores; ^ m /N; Tllatum per

jcéad p

feloquendó , quia talis Theologus ex: propria

us Nl

&ülpa & defectu in majorem fui perniciem &

y dul

damnationem abutitur habitu "Theologiz.

yprinpl

:*Objic. VL Scientia: quae eft;gratià. (üi ; eft o

fpeculativa: féd'Theologia eft gratia fui-: ergo

z

elt fpeculativa. min, P. Scientia nobiliffima eft

bl $ mo!lh'

gtatià fuijfic enimMetaphiinter fcientias natura-

lii dllt&'*wl

leseft nobiliffima, & eratiá fui: atqui Theologia

Theiligil

ettnobiliffima inter-omnes fcientias : ergo eft

»is ul

gratià füi;& per confequens Ípeculativa/ &i 1N;

"

mir: in hujus-prob, N. Maj. quia illa fcientiaeft

lts

ia "

nobilior; quz nobilius habet obje&um; ac ope-

ypermat

rátiones nobiliores citca illud; atqui DEUM. di«

Kioiti

ligere , colere; & ejus poffeffionem:meritotiis

operibus prometeri longe-proftantius-eft:.

p

j

i

quàm . ipfam tantünr cognofcïevä,ï&"*wfp ecülari

"Theologiaadhuc eit nobi

ä

(f

prine

hæ j

N

T

'-34;.,.;- ii

BM *Q. 4* Qs

m

€eps

v

$& Paerl. Diff. Prolez. Quaeff.T. $. 1.

i

eeps fcientiaru

gbl

fui.

4

l .-omnitlxm,' e'ciamü non ütgraa'&)

gurha

iscqpuces? S

cxentxæ .fþe.culativæ:- fuüt n&bi!ior;s;—h

"dtunu

practicis s ergoanter illas- debetTheologia:ree!

iayl

poni.: X D. Aut; funt nobiliores, quando opee

ol

rátiones, dd quas regulandas practica ordinatte

Miohe

cur ; non funtnobiliores ;quám. fimplex-SC nüs

Tht'uïogi:

da fpeculatio :C. fecus IN Ant; & Conf;

PO

inox diQta.-: *

E

ol

Inftas habitusdeclarativus.n

on eft fpebülä&q

o

vs: fed'Theologia eft habitus declarativuscere

Vüöi(qm

gonon eft fpeculativa.Min.conflabit.q.feqifizs

UT

Maj. P declarate, explicare, ac defenderefidefi

t

nihil fonat pra&tici; fed potius (peculativiz ete

ü d

o &c. X. N. Maj. ad hujus ;probationemidie

: ?

ii

co, quod declarare. objectum .non attingibile

noflris a&tibus fit quidem merum quid fpecu-

lativum ; aliud. autem eíl.de objecte ,.nnggs

per noftras operationes attingibil

3

il l

44

Eth: Sapientia

ld

Urges. Juxta. Ariftoteleni 6..

eft habitus. fpeculativus : atqui- juxta - m«:19.

*

"TheologiaVíatorum ett fapientia : ergo &t

U

elt fpecialativa.

x. Ariltotelem fuiffe lotuu

h

i

'de fapientia propriiffime tali qua& habet. anne«

N !

Dihy

:Xam évidentiam . qualiter 'utiqué- etiam

15

t

Wee

nos "Theologia non eft fapientia,:

,

hdj

: " Urgesadhuc. Saltem Theologia Sch

olfli

tini;,

ie(t fpeculativa ; cüm mos loquendi jam invalute

DO (antj]

tit.hos dici Auditores "Theologica fpeculauivas

Ttta,

àllos veró-moralis. - gj huncloquendi modut

TT

ol 0*

i

Polïc admitti propteg, .läncula:ivum inThe

gla

L 6

Ms S. Tieologia fre Peatlica o « g

gl fcholaftica procedendi modum ;;non.autem.

igohffxtgiïä

quód fit habitus entitativé Ípeculativus,

wl

:Sequitur Gorformiter ad dicka;, etiam "heo-j i

[heolgit

logiany Beatotüm: effe- (impliciter. practicam:s;

j u

quig»vifio.beaufica eftinaturá prior amore bea«

fliggurit

tifico ';:«eiqueamor: beatificus-: conformatur,:

imprdi

'Theologia:vero:DEI poteft dici.practica., i ad.

& C

rationenu rtótitiz/. practice fufficiat.quod fit

regulativa praxis , quantum eft ex fe , five tunc

dliee

porentiapraéticans fivregulabilis ;; five/ non. : $i

veró: ( quod probabilius eít.::) requiratur diri-

hd

tht

gibilitas poteritiz pra&ticantis ,tunc T heologia

fendtt

DEL eít fpeculativa;:quia voluntas Divina non

[pecolt

eít regülabilis; fci-dírig

]

ibilis ah:aliqgfa» fe guls,

rabita

cüxm xgxia fit Prjma r

egula».

pon at

759 VO :

ym qund 1

N

jj

bl

A?iS Theolopi.

afit babitus diflintus ab

.e»f"f'?",,'? fidei ? lutri

n]icä natu

1

1*

ralis , 'u.elq.

*

p

L:

i

: ]gpgfnqtärnlis a

j a?

Ek

jo t

lnl beibola hii rulint, 2

; diftinclaab habitu fidei.. Hanc exprefse

yfoile Is

H

; ténet $cotus.3, d. 24. q«un.«ui pradluxit

ughäbfl j

DiAug«l44; de Trin.e. 3. ubi de/Theologig:

m i

ita.diflerit,.— Quafeientia non pollent fideles pl .

j Scbc.

rimi.y-quamvis polleant ipfa fide plucimum, "Ra

tiocondufionis ell , - Iabitus fidei eft ab(olixe

ld ' Wn ;umï

fupernataralis;- & infufus-; habitus Tbeologise

" s

econtra efI naturalis; intripfece ; ac (tudió nofiró

qucndf ,

jn n

Ll.,!ï'

,ïsuiägas.o iBl —.Aä&gs:ïghïoivgiæ; dittinguuii

ao

—

48 P;zra*«li Diff. Proleg. Quafl l,2 — ( NT

ab actibus: fidei : ergo'etiam habitus ; pracipug;

ükipïlli l

quia affenfus-fidei nititur: veracitati DELimre«

p

velando ; tanquam principioimmediato : econ-'

lf p

tra. affenfus. " Theologiz - innititur connexioni:

dLdübin

medii cum extremis in premiffis,

Et1deo; ii

Aperiéti

Tiecs

rigoremanendó, non gaudet Theologia tanta

certitudine; ac fides , quz omnia magis confta-"

f dui

bunt infequentibus àn. 70. Pro nunc autem-

josmodi[

$3 Dicoll. Theologia efthabitus entitative &!

tii &i

intrinfece naturalis. - Hzc eftin omni Scholai:

f!mfideü

communior-contra non ) paucos tam KR.

i.

uàm T Tás ; inter quos eminet Clari(f,.D; Pj*

tlhjüsfpe

du

Babenftuber difp. 1. prol.a g. :Supponit;:miï;

tem nofítra condufio, :quod habitus Theolos:

tivpei

giz fit extrinfece fupernaturalis ratione objedliy:

U

& habitus. fidei ,/à quó remoté -dependet; ac'

Donn

Nec^

velut in femine &-radice continetut.

(tt dj

plus evincunt argumenta pro füp

'it ii

'crujatu'f:flïta!i;&

l

gfï

P.

intrinfeca mox proponenda.

operd

ituf abagea-r

$

P. I. Habitus Theologiz aquir

"p

d

te naturali naturali modó : atqui habitus; qui'ab

N

h

At

agente naturali naturali modó aquiritut ,'noR;

eit intrinfecé fupernaturalis: neque quoad'eftis

PWagQ[]

tatem , neque quoad. modum:: ergo Theolo-*

ho

gia non eft-habitus. intrinfecé fupernaturális, *

i p

Min. conftatex : terminis; quia natura füisvis:

aülem'r

ribus nequit attingere terminum fuam-activis

Wr& d

tatem excedentem. . Maj. P. Habitas T heolos'

Md

gie -aquiritur- per frequens exercitiumy explis-

u

cationem ; le&tionem ; & pracepta: periti inar

Wif

lo

oüdentem:

R

Mij

te Ma gi»&ri;-d(ïcejmis.äï- mipa c,gr refp

L

H

;cdifeie :

Vij

tipl

n Si Theolopiafit babitus AlffinHushéc. q9

mjmy difcipult (Ludentis óperam; attentionem; & re-

satiDEnn

petioneimi 5 verbóraquiritur Theologia ficut alize

mediuoudt

Ícientize pur&:naturales. aquiruntur:: :ergo.non

r coned

e(b habitus intrinfecé naturalis;

Ant.:conftat

j Erid

experientià, qua habemus, illos ;:qui fe in rebus

Tieologitt

"Eheologicis:magis exercent, habituari ad re&

fidéi elarius explicandas ; illos econtta, qui hu-

T d

j nurc u

jüsmodi facra negligunt fludia;in iisdem myfte-

asenial

rii explanandis hallucinari ,

fintfideDivina ditati.

quafitusicunque

n ml

cos um

'Conf. HabitusTheologiæ,cHl calis ; qüa!e

"D

e(t ejus fpecificativum : fed ejus fpecificativum

efl.quid naturale ::ergo &c. -; Maj. conftat,quia

Supptti

dbine

ratio pecificativa eft etiam conflitudiva. . Mins

Pidpecificativum:habitus 'Theolopiz.eft con-

m

nexio illativaextremorum cum premi(íIis, per

p dguit

quahi diftinguitur.à "Theologia DEI, & fide

viretit ^

tam Divina; quàm humana: .atqui ifta conne-

upn |

Xio per difcurfum i

ergo- &c.

s

llatà eü-mcg& quid naturale:

yiurdid

"dB A A: quód lieàt eo

ihabiuit

hngxio extr&momm'g $

per;difcurfum illata , explicatio ; le&io , przce-

ag

ptaMagiflri, acdifcipuli labor fint quid natu.

f

ralefecundüm fe , effetamen quid fupernatura:

p

le; prout ab habita fidei: elevantür ; habitus

J fuperté

autem Theologig (emperab intrinfeco integras

n

tut& elevatur ab habitu fidei : Addunt pras-

"1

terea dicentes ; quód difcurfus;tantàm fit cons

abitis

ditio fin& qma non , non autem ratio.formalis

qcioit

s

conclüfionis Theologicz. ;; utpote quà princis

d

perrfdl"E

paliterdependetà fide,: qua pexdiifcurfum f ,

tf

dj

vel fic applicatur. -

Con-

u

€0 . Par: I; Dijft. Prälag; SQnafl. Lc $:H

Contra utrumque eft I.....Habitus fidei.efb

ib

tantüm caufa remota conclufionis Theologices

vttciadof

econtra difcuríus e(t caufa proxima, & non tan:

hais

tum conditio fin& qz4 non - atqui effe&us.ell

tttdufios

fimilis.caufz? proximz, A& immediatz :;,ergo

f

Habitus Theologiz non eft intrinfecé fapernar

Vi

turalis;- . Maj. P. L. ponamus duos, quorum

fs

unus hábet intelleCtum acutiorem , & habitum

Ti

fidei minüs inten(um ;. alter vero habitum fidei

V g

magis intenfum., & intelle&dum minüs inten-

" Ciirid

fum :& affuétum in : difcurfibus "Theologicis;

Védhti

prior certé eliciet conclufiones'Theologicas pet

Bifia

fe&tiores,ac pofterior ; atqui hujus non poidlt

Vi

reddi-alia ratio; quàm:quód fides (it tantüm eaue

Vil

fa remota, & difcurfus proxima- conclufioni$

D

"T heologica : ergo &c. Min. «onílat,..quia

LO

&]iàs habitus fupernaturales non cantüm dantur

tüitati

adfacdiüs; fedad Gmpliciter operari t. "ergo:

dl

fides effet caufà proxima , cunc ille minüs; vets

Ntiatüti

fatus in:difcurfibus Theologicis ; deb&::g;.fgäï

1

iaf

huc juxta intenfionem & pertectionem. habitus

UT

fidei producere conclufiones Theologinasägquiy

j

1

:

Hþütl:»q

[j

adhuc fufficienter (apponitur applicata fidesl

PU

lius (licétnon tam perfecle ac; alterius.), Sigit

l um&

fifint.duo ignes , quorum perfectior non, &l

b d

il

tam propingué applicatus, ac notabiliter impets

fectior , - & .nihilominus comburit ftipulamj

M

LT

eüm intelle&tus perhabitum fidei elevacus aqué

eWare

d

fit; & maneat caufa naturalis (icut ignis, . 'Ea*

) !

dem Maj. P. H qui negatconclufionem Theo:

"ts

logicamiquatalem non C()fhfælïïtiþus i

260

li Ml

if | h $. Theslovia frt babitus diflinflus cyc. 61

dahitis fb

eónítabiti.62. atqui (ifides-effec.caufa proxis

TT

mia cónclufionis Theologicz , tunc certe eflet

imo, n

liereticüs :- ergo fides rión eft caufa proxima

iqoi ii

eónclufionis 'Theologice; ^ Min.P; talisenim

od

jám'non negaret conclu(ionem Theologicam ,

i d

ütpracise pefdifcurfum humanum illatam; fed

duos, QUi

potiüs ut informatam faáproxima, & effentia:

m &hiblrv

Iiter inttinfeca caufa formali ,

qua effet habiqcu's

i

rb

fidei : ergo foréthiereticus.

m s

Contrà eft IT.- hábitus fidei abfoluté non ele j 6

TM

vat difcarfüm hamamim Theologicüm, fed po-

[hebtgil

tis ipfos actus credendi füpérnaturales : ergo

husj

dàta s. "eft infüfficiens,

Ant. P. veleriiim ele«

s ia

varet difeurium Theoloeicum intrinfecé ad etfe

mo P

'

fápernatüralefidei; fpei ; charitatis , vel alterius

h conlhh

T

fationis: átqui non ad effe fupernaturale fidei,

n—;anthm ;

quiatam difcurfüs j quàm conclufio Theologi-

ca quitalis'non eft &&tus fidei : neque ad eíle tu-

u

i

pernatürale fpei ;^ charitatis, velalterius ratio-

s debg[öf

nis, dàià habitus hujus fpeciei nonpotelftdiver-

o

fáttidpecie tribuere rationen:

Ethinc.coatra

vtl

E HU "Tdem fpeciehabitus nequit elevare actus

fpecie diverfos : 'atqui a&tus fidei, & a&tus di-

lii

htl

fcürfuumi & conclufionum "Theologicarum tuut

d

pecié" diftincti " preipue: in fentendia tenente

Théólosiam 'effe proprie fcientiam * ergo ha-

ggblhlth

burll

bitas fidei nequit'ad aliquod effi fupernaturale

jide

elevare difc*ür(hm-Thwl-ogicum.

(

"Probi 1; Nonrátó Dottores:etiam

;

Caii 0-'-5- 7

atj

Iu[ionfm

liciex iisdem £dei principiis coiclüfionés op-

D

)

dl

uucllf!

gqült'asxdeducunz», utpracipué conitabit

[6 H

Aj

62 -Parsl, Diff.Prologs Quifo E. AF

re H. Diff.IF. Q. 4 vixnonpertotam; adeóg

pidum

que. unus deducit concluftones:veras; alter ree

allipin

ipfa falfas.s. atqui ille habitus ion: eft fupernas

titjai

turalis & infufus, qui poteftcopcurrereadaffee

dipiri

fum falfum i an enim quis: dicet;- DEUM àn:

-

bis f

fuudere.habitum , quiad errorem inclinét?::&

Thith

falfitatem ? ergo Theologianoneft habitus ifi

Cioni

trinfecé fupernaturalis , & infufus, . INeqiié fas

: Qb

tny

eít yj. iftam diverfitatem in fententiis provenire

àScientificis, & non ab ipfo habitu/Theologias

Á

hazc enim: E tenecin noflra tantüm & illonimà

Mif

t

fententia, quidicunt, "Theologiam effe habis

tum intrinfecé naturalem , . & aquifitum;: ; At

Aácetan

veró fiafferatue , "Theologiam efle habitum ine

ttyipr

fdis i

trinfecé fupernaturalem ,. & infüfum ;; jam:hias

bitus ex feinclinabitad falfum , aut faltem:noft

&t

inclinabit fufficienter ad verum : quod utrüms

prenii

uefuflinerinon poteft ; quiahabitus fupernas

tütgis

turales dant etfe & operari fimpliciter ; & mor

lnt à

tantum fecundüm quid, & imperfedté: : 01

Atpum

$8« Conf. I.. Eítoanima rationalisficàfolo Dzo

dufio

Vondlu

infu(a.& procreata,. quia tamen homo ponit

ultimam difpofitionem ad illam, :non eft:quid

lr

fupernaturale : ergo dato , non conceffo , quod

as

Ven l

habitus Theologiz.fit à DEO infufus ; tameim

non erit fupernaturalis , quia à Theologo ultimz

iil

faltem ponerentur difpofitiones adipfum, fcili»

"lUf

Wmn

cet diícurfus illativus. .. Conf. II Indignum elt

Philofopho recurrere ad DEUM. omitfis caufis

ma ]ülf

fecundis prater effe&tus mirandos, quamdiuzae

rakg fj

janr

T

sig in-oppofitum non convincit ;; ergo.et

i

pi-

TT

hu . Tbeologia fetbabiius diinloscbe. Sg

Fnm t

piatulumeít Theologo:recurrere ad miracula ,

eri;diet

ad fupernaturalitatem ,'ad DEUM ; quando ta-

n dl

tio , auctoritas Ecclefis; Scripturg , aut Patrum

yrereadil

id aperténon evincit : atqui certé ex liis capiti-

T

bus..non' evincitur fupernaturalitas . habitus

mindiR

)

Theéologici , 'ut «con(labit ex folutiote 'obje-

:

:

vllhditi

€ionum: ergo&c.

s N

Obiic.I. Conclufio fequitur nataram prz.

"

ts od

miffarum : atqui premif ambze non raró func

ia Theltt

fapernaturáles : ergo etiamconclufio. . D.

t &il

Maj. fequitur naturam praemiffarum materiali-

amdeb

ter & entitativé acceptarum N. Maj. formaliter

iaulftut

aéceptarum , & üt fubftant vi illative C. Maj.

f has

atqui przemiffze ambae non raró fuünt fupernatu-

jum; j

tales fi fpectentur materialiter C. Min. fi fpe-

uf

&entur - formaliter N. Min. & Conf.

Itaque

! uodutd

przmiffz fecundüm (e & materialiter fuperna-

turales funt riaturales fi con(iderentur; üt fub-

st

ii M

ftant applicationi , & difcurfui naturaliz

Hoc

vf

argumentum etiani patitur inftantiam fic: con-

clufio: fequitar premiffam debiliorem : ergo

isfltäfullü

n homqpuf

conclufio Theologica falten non erit faperna-

turalis ; quando una praemiffa eft. naturalis ;

am

d

^

pracipue quia priemiffz influunt in conclufio-

:onüm): qi(ï

nem non materialiter, fed formaliter f

nfüiilsa gm]

þe&atæ,

& ütfubltant vi illativae.

( lo o

* iDices. . Cauf: naturales & neceffariz agunt,

jjie

quantum poffunt, üt conitat experientià inig-

g

ndl j

ne ; fole Xc.: atqui praemilIe etiam füpernatu-

d

$, »

"d

tales. fünt caufa: neceflaria tergo&c. - g. D.

d

?fajj.-,ü noa ithpediautur C Maj.. fi-impedian-

tu

64 Pars l. Dift. Prolag. Quaft. .. f. F.

LA

tut N. Maj. & pariter diftincta Min. N. Conf,

if

Impediuntur autem praemifIz. fupernaturales ab

jrolta

intelle&tu navutali, qui praemiffas fupernatura»

ii

les modo naturali per difcurfum & vim illati«

pj

vam coordinat , neque etiam in-hunc finem

Ms

fpeciali & füpernaturali indiget donó, contene

fitdd

tus fubfidió aliarum fcientiarum , & maxime

petri

Philofophiz.

tionem,

&o. Objic. Il. Condu

Go-Theologïca neceffarió

à föpe?

poftulat unam premiffam fupernaturalem : ere

pio j

o eft intrinfecé fupernaturalis. . Conf. conftat,

pucá

quia ex rei exigentia dignofcitur ejus effentia. ,

titíóni

D. Ant, poliulat unam pramiffam fupernatue

Kl

ralem, quz talis eft.

C.Ant. quà talis eft. N,

Ant. & Conf, perhociplum autem jam differt

t

ab aliis fcientits pure naturalibus , -& à fide hu

tiis

fmana; necetiam præmifïæ fupcmaturaies in-

bliofi

fluuntin conclufionem quà füpernaturales ,. fed

Wt

quànaturaliter difpofitze: atqui fub hacratione

dþia' E

pramifte fünt quid naturale, & dignitas fidei

o

tantüm eft principium remotum ; ficut quae

litatg

cunque aliz fcientiz naturales procedunt ab ha

f

bitu primorum principiorum ;

s autem i[las

hii

propterea dicit illorum habitus

g?Ji

Adde, quod

(

cauía perfectior poffit producere effectum mi:

;

a

hi

nüs perfe&tum : ergo edamfi praemiffae fupere

fjf

naturales influerent in conclufionem Theologi-

Tif

cam , tamen non fequeretur neceffario, illam

ls

forefupernaturalem,

:

leæc.]

Dices. llle effectus eft fupernaturalis , qui

L t

producitur à principio fupärnatpraü; üt pa

t?(

in

[.]

lg

144

A $. "ü;olägid[i babitis diffintluswyt: 6 $

in N

insifione beatifica , quce eft füpernaturalis, quia

vnatucdhd

producicur ab intelle&tu Junine gloria'elevato :

du

atqui coriclafio "T heologica producitar

tinci-

&vindi

pio- fupernaturali, fcilicet ab intellect

j

abitü

hunc li

fideielevato:'ergo &c. — &i L. quód füperna-

, (

turalitas prariffarum impediatur à (uo influxu

" & qnus

füpernaturali pér'naturalem intelle&tus difpofi:

tionem.

&. II informa D. Maj. Tlleeffectus

ia

éft füpetüat

uralis ; qui producitur 3 princi-

quürdm!

pio fupernaturali tántüm concomitanter , &

C t

puréextrinfece N/Moj. intrinfec? per conforz

jus ii

tationem , & elevationem , üt conftat de intel-

ym r

lesta Beatorüm C.Máj. & pariter Dift Min. &

j diit

Cónf. Ttadue Conclüfio Theologia tantüm ex-

«njud

trinfece

^

tird

& conéomitaniter fe hábet ad fupernas

. i

litatem preeniiffarum ; autintellectüs ab has

atl

bitufidérelevati; (icutalis (cientiz cantüm re-

vannit!

Wote & concomitanter fe habentad

prima prin-

ibf

éipia. ^ Aliud eft de vifione beatifica , hec enim

ii

proxime procedit ab iritelledtulumine gloriz il

TM

Juftrato ; conclufio vetó Theologica proxime

od o

lo

ptocedit ab intelle&tu valente fcientifice ;&fyl

l au;(l i

1

'eiftice " difcürrere cir

"

^

1e3m .

ca mageriam "Theolo-

jbe

d

,'lx

*"TInftas.- Radicatumfe

quitur naturam radicis :

j

ergofi conclufio Theol

rvml(fäl

Ogica radicatur in praes

« 15

J

iiffisfopernaturalibu

i

"

, erit etiam fupernata-

cgl[il[lo) IVII

rülis.' s D. Ant.fe

quitur naturam radicis pro-

ximz C. remotz N, Ant. & Coiff; éonftacau-

r

tém ex di&tis füperraturalitarem & fideti ptz-

J

L,Ulf

miflarum effe tamtüim radicem remotatisifarüna

vero

&65- Parsl. Difl.Prolor. Quafl L. $. F.

] ab

Veró difpofitionem illativam fore radicem proï

ET

ximam conclufionis Theologica.

[

Urges.. Premiffz fupernaturales quà certe;

eliri.

infallibiles, inevidentes caufant in conclufione

hiits

certitudinem, infallibilitatem, & inevidentiam:

kf

ergo etiam quà fupernaturales füpernaturalita«

egoh

das hd

iem. — R. N. Conf, & paritatem, difparitaseít

1. quia certitudo, infallibilitas, inevidentiaad

( ti]

conclufionem Theologicam funt neceffaria, non.

f5 ran

ficfupernaturalitas. L. Supernaturalitas pra

tf

miffarum impeditur per difpofitionem natura-

tloiin

lem, non veró certitudo, üt conítat in.aliis

u [j

fcientiis.

Ill.. Certitudo , infallibilitas , & ine

nl

evidentia conclufionis eft ipfa certivudo, infals ] tbl

libilitas, & inevidentia praemiffarum, àt etiam.

j tübili

in aliis demonflrationibus patet ; at entitas

Allonis

remiffarum non eít ipía entitas conclufionis,

tim li

€1.. Objic III. lllehabitus eft intrinfece & entiz

d"PHCauï

tativà fupernaturalis, cujus objectum formale

Vi

uà tale eft intrinfece,& enititative fupernatura-

Qitton

le : (ed habitàs Theologiz objectum formale,

[*'ï"æpn

quà tale, eft intrinfecé, & entitativé fuperna-

RUT

turale : ergo habitus Theologiz eft intrinfece;

litis

qi

& entitative fupernaturalis.

Maj. eft certa :

:

N

quia (i fpecificativum alicujus habitós , quàtale,

f WX

eft intrinfeceé, & entitativé fupernaturale, non

Filitctilla(

us effe inttine

poteít non fpecificatum quoque illi

RTT

fecé & entirativé fupernaturale. . Min. often-

BY

dimus in notandis, .. Confeq. eft in forma, 1ta

li.

in terminis Babenítuber c. l. n.6. — &. . apud

W

1

Ti

D

;Sas réceptum eíf:, quód potentiz per aclus»

l

A l]mc

V

D

T

hn S. Theologia fit babitus difintlus cc. 63

il

& actus ac habitus per objecla tantüm extrin-

fecà fpecificentur , quo fübfiflente cortuit ne-

$ quitt

ceffario. allatum argumentum.

Infuper licét

condi

habitus fpecificetur faltem extrinfecé à fuo ob-

eidutt

je&o formali, non tamen exinde licet inferrez

ermatudi

ergo habitus eft ejusdem ordinis cum objecto;

difpzriusf;

alias-habitus pro objecto fibi DEUM vendi-

yvidet

cans, eàdem cum.illo gauderet fupernaturalita-

«farayt

te, precipue fi hac foret illius fpecificativum

vraliaft

intrinfecum. — . II. Etiam negari poffe min,

m i

efto enim DEUS in fe, & entitativé fuperna-

la iné

turalis fit, tamen. prout à Theologo quà tali

biitas d

confideratur, eít objectum naturale.

Cujus

TR

ratio eft; quia Theologia àt à fide & aliis fcien-

ul i

tiis diftin&a attingit DEUM ex motivo reve-

tj u

lationis virtalis , qua eft intrinfec& naturalis;

condii

«üm nihil aliud fit , quàm ipfa principia fidei re-

düpli'cativ& ut fübílantia modo difcurrendi nae

if

du tu?

turaliter, ac unum ex alio illativé inferendi,

Jopet!

quod totum quid naturale eft. — Alia argumen-

lum fori

ta; quz pracitatus Auclor in fuz Sententiz con-

ii

firmationem adducit, fufficienter folvi poffunt

FJ;

ex hucusque diclis.

eltint

Sequitur conformiter ad di&ta l. Si quisne-62

p d

ii5 d

uäu.

garet conclufionem "Theologicam quà talem,

Ícilicet illativà deductam, illum non fore hzre-

gati

isd

ticum, quia talis conclufio non eft actus fidei;

!

cüm non fit liber, nec etiam per fe fit merito-

ii

rius vite aternz.,

Nec obítat, quod. matería;

i fonm, |

,

circa quam verfatur conclufio 'Theologica , fit

if

fidei materia; aliud üquidem ett, materiam,.,

j i

€uA

h

€*€8 . Pa 1. Diff. Prolog.: Quef L. ff. p

de fide, & aliud af-

| dittotu

cui affenfum praebemus, effe

hfuerit

fen(um effe affenfum fidei.

Hié enim requirit

; quod matetia, Circa quam

Qu ha

'duo: primum e(t

veratur, fit fidei materia.

Alterum eít; quod

fn lipf

Tiedo

affenfus præPcctur inimédiaté proptet veracita-

tem DEI iü tevelando; & non propter legiti»

tuum 1

iam €onclüfionis ex premile

quiem

mam confequent

herds

fis; adeóque fi hanc negaret quis;

foret quie

titi T

dem ineptus Theologus, non tamen hærr:tiä

cus.

THic t

gunpr

63 9

equitur IL Si Theologus labatur in 'hær&

fin, ini

]lo adhuc remanfürum habitum "T heo*

t

5

logiz.

Cujusratio e(ts habitus fidei & Theo-

unus aquifitus al*

ng':am,c

logiz funt realiter diftin&ti ;

Iter fupernaturalis

o

ier infufus, naturalis unus a

ex hucusque dictis. Neque obftat L qu

odlia-

hii

H.zg, I

bitus Theologicus à fide dependeat , hoc enim

tantüfn verum éffe adinittimus quoad fieri, non

$) no

t Chrif

item quod confervari: item quoad exercitium,

non tamen quoa

d entitatem totalem habitus

ii

"fheolopidi. Neco

bftat II. quod Theologus

in harefin lapfus non poffit elicere ullam con-

clufionem Theologicam

, Wt oportet,xcüm it

AT

V deftitutus- fide fuperhatura

li; à qua fuó modó

dependet ' conc

lufo & habitus Theologi£

Hoc, inquam, non obflat, quia iterum T

1e0-

lt

li

logià tantüm dependet ab habitu fidei quoa

üfüm & exercitum , non'autem quoad mnudam

Í

i t

entitatem habitus; qui'ín hoc caíu remaneret

a

otiofus cüm aliqua paritate ebrii, aut dorrnien-

. C

A "

Fis. Nec deniqule ?büat Ill quod aliquis*p;::

IU n S, Theologia fit b;äim: diflintlus cbe.. 69.

j &i

dat totum habitum fidei, fi vel in unico articus

-t t

lo fuerit inventus infidelis: ergo etiam deper-

ij gl

ditur habitus Theologiz à Theologo in hare-

fin Japfo.

Nam contra eft L. quod habitus

umde

yurat

'Theologiz dicat collectionem plurium habi-

tuum partialium, & non qualitatem fimplicem,

popt ltg'i

j d

qualem dicit habitus fidei. . Contra eft1I. quod

j, f

herefis particularis per fe non fit contraria ha-

m

bitui 'Iheologiz., bene autem . habitui fidei,

Hic tamen advertendum eít, talem 'Theolo-

biur'é

gum perdere illum habitum Theologicum pat-

habium J

tialem, cui admiffa à fe herefis correfpondet.

« Sequitur IIL.. Chriftum non habuife Theo-64

j fldCi& J

us aquifllüïï

logiam, qualem Viatores aquirimus; efto enim

"T heologia fin& fide poffit confervari , üt con-

[ mpemaflf-

Ílat.de Beatis (in quibus tamen juxta dicta à

fl qW

n«29. nonremanet eadeni Viatorum 'Theolo-

du

ia) non tamen (iné fide poteft aquiri: atqui

u()äd hf

odl gt

in.Chrifto fidem Theologi non admittunt : er«

go &c.

g

U0

"d

h |

ol

l Of[e[)

Ü

gia fit certior alis fcientis

T

gfln $.TI lyeblo

dqllii

i natuvalibás ?

y, T

ii

T Ico./CohcluGo Theologica. 1. eft ccr-f;

j i

tior-aliis fcientis certimudine, objecti,

bit ipf

Íeu.motivi,non tamen 2.ratione fubje-

jod

€l: feu, e[E certior quoad fe,non tamen quoad.

a

ym

20s. .Communis:in re.

"

jjaií

« P. t. p- lle habits

d

ior quoad fe, &

luo 3!1

d

E3

cete-

yo Paril. Dift. Proog. Quaft. 1. f.VI.

4

certitudine objecli, ac motivi , qui habet obj'c-;

ls

atf

&um magis immutabile, & per motivum cer-

tius in illud fertur: atqui Theologia habet pro

[f q

artils

objecto ipfum DEUM omnis mutationis ex-

pertem juxta dicenda parte 2 diíL.s. q.5.fertur

iv

etiam in illud per motiva firmiffima, fcilicet

il

ambiguk

per principia fidei revelata; qua firmiora funt,

quàm principia lumine naturz nota: in fe enim

Micor

certius eft, DEUM effe Unum , & Trinum.»,

liae d

quàm totum effe majus fua parte: ergo Theo-

lag

fe eft certior aliis [ciens

logica conclufio quoad

fl

tificis conclufionibüs.

Hinc dixit S. Aug.l.7.

DT

confeff. c. 1o. Facilias dubiraremm vivere mt

tiluly

Cquo tamen nil certius ) quarz effe vera, qua an-

lts

divi per revelationem, i* media fide.

Mil |

66 P.1[. rationibus conglobatis. T.

Certitudo

paucæ Q

ex parte objecti & motivi fupernaturalis füpe-

frnon,

rat certitudinem meré naturalem ; fed conclu-

TLT

fio 'Theologica eft ex parte objecti & motivi

'fö"c.

DI

füpernaturalis, & aliarum fcientiarum mere na»

turalis: ergo &c.. II. Fundatum in prima im-

if

mediaté veritate excedit fundatum in veritate

T

participata : atqui conclufiones "Theologice

bui

fundantur in veritate prima, & imparticipata,

Vum, ]

alie veró fcientiz. in veritate participata: ef-

ij

go&c. lII Praftat veritas abfoluta contif-

th

AL Ye

enti: atqui veritas conclufionis 'Theologicz

Tüntm

eft abfoluta, & aliarum fcientiarum contingens,

Mp w

harum enim objecta dependent quoad exilten-

ft, N

tiam.à DEO: ergo &c. — IV. Affenfus fjidci

Vi

eft certior omixi'affcnl'uvnaturali: ergo etiam

d t

auene

T

n S. T;NIogia fet Certior efc.

21

ib

affenfus conclufionis Theologicz eft certior

TOtIVUT t

affenfu fcientiz-aquifitae cujuscunque. — Confz

ja hs

tenet ; quia Theologia uitimaté radicatur in.;

jtatifs

articulis fidei revelatis.

Ant. autem tradit . S;

qayle

Bernard. Epift. ad Innocent. c. 4.. Scio, cwi cre-.

fima, f

didi, c& certus fum , clamat ApofLolus,cb ru maibi

frmioci

ambisuum. aarris, quo nivil eff. certius?. Acade-

Q n

micorum funt ifla eflimationes, quorum eff du«

& Tunt

bitare de omuibus, fiire nibil.

: :rgoni')

- P. 2. p. tum quiaetiam conclufiones Theo-67

ior Al

logice, utpote fidei innixz, ab hac participant

j 5 g

obícuritatem, anxietatem, & hafitationem jux-

p tj

taillud Matth. g.- Quid timids eff i modica fidei ?

a m

Etiterum c. 14.. Chriftus Petrüm alloquens:

l.

4Modice fidei quare dubitafti ? "Tum quia non

paucz conclufiones, & principia funt nobis per

| Ccrn:!i'?

grdli

fe nota, & evidentia v.g. Torum eft. majus f»a

fl com*?.

parte : litera, quas bic lego,fant lncide colora-

i &t

t£(jc.

Econtra fi millies affentior conclufio-

um D ï

ni Theologice , non habeo evidentiam rei in»

[ Pll.mïdh!

trinfecam. - Unde fit,. quód intellectus: fuis

quafi nativis privilegiis orbari, ac fpoliari de-

m it qui

j Thwlqgi'

beat, ut femet in obfequium fidei redi

gat capti-

vum.. Ex 2. Corinth. 10.

r

- Objic. L. Certitudo & veritas (unt idem..:68

giaplb*

o

atqui veritas confiflit in indivifibili juxta com-

Tuf

qmunem:Doctorum fénfum: ergo etiam cettie

u

tudo: ergo cerritudo "Theologica non eft ma-

i gon(ilï

*

yil d

jorz:i s. LN. Maj- certitudo enim non eft ipfa

veritas in fe;(ed potius illius notitia, quz eerté

ial

patet in Tyrone; qui'tei

thf:ü elle major; üt

Veti-

| 0*803

E 4

$25 Parsil. D:j:t Prolog. Quafl. 1. . ?I.

4

veritatem primó vix probabiliter, poftea áu»

pv

finisti

tem áttingit evidenter.

Accedit ; quod tan-

d'eter

tüm veritas opponatur falfitati, non autem cet»

titudo; qui.enim intelligit duas propofitiones

m car

contradictorias, certus elE, quód tam in vera

Logico

quàm in falía;illius veritatis aut falfitatis; detur.

Qu p

t

certitudo. — g. II. Quód tantüm véritas hujus

Thool

ordinis v.g. naturalis confiftat- in indivifibili

neque illius fpheram excedat, neque ab illa de«

Veta cqu

GU

ficiat; non autem , quód etiam veritas ordinis

maturalis & inferioris attingat ver

penif

"

itatem ordiniä

akioris.

l0pupn

R certior quoad nos,

l. Qiiq

Dices. Habitus, qui e

debet etiam éffe certior quod fe:: ergo concu:

if

fio non fubfiftit.

Antec. P. certitudo quoad

nj

nos menfuratur à certitudine quoad fe: ergofi

&

illa fit major, etiam hzc erit; aut;-fi illa non

IIVH, p

nre

fit; tunc nequehzc. — i. Neg. Ant. nam idem.

objectum huic eft certiffimum, ifti vix certum;

liontm

alteri probabile, automnino dubium ; cujustá-

dare QU

quo, r

tio eft, quód certitudo quoad nos dependeat

tam ex circumflantiis objeclti ,.quàm ex dilpoe

Wa

fitionibus fubjecti : àt patet refpectu: ejusdem

Bu

objc&i v. g. DEI, in Angelis, Beatis, & Viatori-

I to

bus;ac etiam in his inter fe, quoram quivis al-

Allls D

tero.idem veriffimum SSS. 'Trinitatis Myltee

t

?

rium cognofcit certius, efto quoad fe fit;eadem

m

lo

/

hujus ter Sancti Myfterii veritas.

tffedi(

69 . Objic.Il. Juxtacommunerm Logitorum

re

|

rimqml

gulam conclufio féquitur pramiffam , fim pariem

inils Y

o»uni

dcbilforem : ergo fiin difcurfu "Theologic

præ'—

n

! n S. "Theologia fjt cevtiar cie,. —

753

it, pl

premiffa eft naturalis , etiam certitudo conclu-

li ia

fionis tantüm naturalis erít , & confectaneé non

VOEUR

elt cateris Ícientiis certior, imó minüs certa,

cum careat evidentia. .. s. aliqui, quód allata

; propolt

d at i

Logicorum regula tantüm teneat, quando utra-

falütaxis,u';!

que praemiífa eft eiusdem ordinis , & zquali-

mvérsl

ter in conclufionem influit ;. in difcurfu autem

T

Theologico tantüm pramiffa fupernaturalis üt

Ique abilhul

vera caufainfluitin conclufionem . przmiffa au-

) verits od

tem naturalis precisé eft conditio applicativa

rtatrm o

pramiffe fapernataralis.

Verüm hac refpon*

fio pugnat cum dictis n. $$.. Etideo m. aliter

L. Quód fenfusallate regula fit hic : fiuna pra-

ior i

t crg() [

miffarum fit negativa, aut particularis , etiam

ertitudo

conclufio debeat effe negativa , aut particularis j

cüm non poffit effe (imul affirmativa & nega-

j l:

tiva; particularis & univerfalis ; cüm fibi invi»

at ü inzl

Anit!

cem repugnent. .. Quod fidicas, hanc explica«

tionem etiam pugnare , aut faltem non concor-

ilivir t

biuny uf

dare.cum inflantia data in n..j 9.. ad ob. I. ree

| nos d

pono, me ibirefpondiffe, quantum fatis videri

poteítad argumentum ibi propofitum ; fenfurn

LI

hii

genuinum autem illius regulz referváffe occa-

i

J

:atis,&ï

igtx':

fioni comodiori ; qui refpondendi modus etiam

Aliis non eít ignotus & inufitatus.

x». ll. ad il-

g i

ro

jj

lam regulam verificandam , precipue in materia

nnilm !

Theologica, latis effe,f1 conclu(io non adzquet,

xl

perfectionem pramiffze validioris , efto non de-

$

primatur. usque:ad. imperfeclionem. premitla

minüs validz..

m il

"Objic. III. Difcurfus Thcölogicus ex (e nonze

eít

icolggi(?

Ef

4

74 Pars 1. Dift. Prolog. Quaft. 1. $.VT.

d.

eít certior, quàm aliarum fcientiarum : atqui

conclufio Theologica fequitur ex praemiffis me-

w«

hibas

diante difcurfu'Theologico : ergo nec conclufio;

lm

hec difcurfus Theologicus efl certior aliis fcien*

tis. x D. Maj. Non eft certior quoad for-

-

if

tior o

mam C. Maj. quoad materiam N. Maj. & con-

pure nà

ceffa min. eódem modó D. Conf.. -Sic etiam

una (cientianaturalis quoad materiam efl certior

türalie

aliá , licet omnes fervent eandem formam , eas«

Jatac

ifudi

dem difcurrendi regulas.

Dices, Ex noftra coüclufione fequeretut,

Anl.m;j,

"Theologiant-effe etiam certiorem affenfu prie

ah:ri pi

(*fpt&at:

imorum principiorum , v. g. Qwodlibet eff , vel

eox eft.

Item : Prisza veritas nec fallere , ntc

Wi

.

falli poteff : atquihocfuftineri nequi

t5 quiapra-

pm

lus

miffz revelatze , & perconíequens etiati L heó-

$u

logia; inhisduobus principiis fundantur, adeó-

quefünt illis minüs certa , quia, propter unum-

(]Uöd 1

qum;

quodque tale, illüd magistale. — &i N.min. ad

U

hujus immixtam probationem dico, quod allata

p.rincipia prima

virtnaliter contineantur & fun-

Titerg

hóc ipfà

&i (

dentur in propofitionibus revelatis ;

enim quod defa&bo revelatum fit : DEUS eft

&t

Unus,ci Trinns ; etiam revelatum eft, Ipfum

eilfu [

V

non effe alium , velaliter : hoc ipfoetiam reve-

latumett, deberedari primam, & infallibilemin

ftllr ll

atteflando veritatem. Axioma philofophicum

CH Jl El'ch

ituf

RUT

tenet in illis, qua fünt ejusdem ordinis ; fic quia

5 anüseft calidapropter calorem , calor'eft cali-

teti

d or manus; at non tenet in illis, quz funt diver*

RUN

fi ordinis, prout prima principia, & pramitle

ia

reve-

i

* n S. "Theologia [st. cevtior ebc.

75

tiarim d

revelatze dicunt ordinem diverfum , feilicet na-

LPræmi(üm

ture , & fidei.

) eccont

. Inftas. Inhocfyllogifmo'Theologico : osis

tio aliis(cïfv

bomo eff vifibilis : fed Chriflus eff bomo : erge

ot quoad [

Chriflus eff vifibilis : majot propofitio eft cer-

Mi

tior conclufione, quamvis fundetur in fcientia

ETO

puré naturali : ergo propofitio aliqua puré na-

turalis eftcertior conclufioneTheologica.Ant P.

numedut:

ormum

Juxta communem phylofophorum regulam p»«-

»ni[fa debent effe certioves. quam conclufi. — w.D.

Ant. major propofitio eft certior, quà conjuncta

ye fs

7l QITCHW

alteri premifle fupernaturali-C. Ant. fecundüm

fe ípectata N. Ant. & Con(. ad prob. &. com-

lii !

munem illam Ppilofophorum doctrinam intelli-

geifult!

qut M

gendam effe de praemiffis fimul, fed nonfeorfim

fumptis.

n ia

mdänlllfuïdr:

SequiturI. Pro majoriconclufionis claritate,71

quód affenfus 'Theologicus fit minüs cercus ,

n reru'nüïï

quàm affenfus ipfiusfidei.

Sic enim conftat ab

p NT

dlwln

experientia, quód Theologorum nullustam fit-

iC qllO

miter affentiat fuis conclufionibus, acarticulis f1-

ncanul!&r

hi

h

dei. Cujusratio principalis eft, quód motivum

htls ;

certitudinis in affenfu'Theologico , & affenfu fi-

D J

fj

dei fit inequale ; tam motivum affenfus fidei

uf Cüv

[

eft immediaté revelatio Divina i fe;finé ullo di-

oeuti

fcurfu ; econtra motivum affenfus "Theologici

(iid

jtip

eít revelatio mediata tantüm & virtualis,ac prout

hl]o Nl

f

difcurfui innititur : atqui revelatio immediata

«iisi

eftcertior, quiaeftfolum, & immediatum ver-

UL

bum & teftimonium DEI ; revelatio vero me-

ia

]uæ

ede-

af

i

'fif.*fa jam deprimitur , &cà priori certitudin

ficit

L

"

26 Parsl. Dif. Prolog. Quaft. H.. f. T.

ul

ficit per difcurfum humanum ;..ergo affenfus fi-

dei eft certior.

tirfor

22 . SequiturIL. Quod etiam Viatorum Theolo-

ttfr

giafit dignior quàcunque fcientià naturali. Ra-

SlicS:m:

tio eft L. quiacirca dignius occupatur objectum..

m

II quia majori & ficmiori gaudet certitudine &

Grom

veritate, utpote fundata in prima veritate ; cüm

divid

tamen czterz ícientize cantum in veritate partici-

Terni

pata, ac lumine naturali , quod erroribus eb--'

Ob

vium eít, fundentur.

ia

tegra!a

QU/ESTIO l.

ilteri

ftrmi

r4 Theolo

f Qor

14 babedt :

»Q.ual(: $4c

objectum ?

Mfim

jur

$ I..

fotni

deter

De Objetto Materiali.

tl

r

X Philofophia nórint Theologi, aliud effe

Q

J;

73E

objectum materiale, aliud formale. . 442*

tin

*

teriale dicitur , non quàd fit quid neceffa-

din,

rio corporeum, & materiale : fed propter quan-

A

dam analogiam ad materiam ; ficut enim ha eft.

Trate

indifferens.ad plures formas, ita etiam objectum:

materiale eft indifferens ad plures fcientias , t

n

conílat de corpore , quod ütfanabile confiderae:

Vi

tur à Medicina, üt naturaleà Phyfica,, àt extene:

"m

fum & menfurabile.à Geometria : eft ergo ob--

Pl

jectum materiale, quod non-per.fe, fed ratione:

N

forz

n

,alteriusx, fcilicet obj;&i formalis atüingitur,

*

ma.

p

"

De Objetlo Materiali

n2

'guaiïmün'r,«

malifatur , & a&tuatur.

Formalediciturilla rà-

tio formalis per fe àfcientia confiderata, & de-

m Ti

terminativa objeéti materialis ad hanc fcientiam.

natirdi, J

'SicSanabilitas determinat corpus üt ficad Medi-

türaja

&eram , naturalitas ad Phyficam; & quantitas ad

cenituditd

Geomettiam. Objectum formale ulteriüs fub-

peritatt

dividitur in formale quod ; quo , &t quia ; feu in

eriaupti

Terminativum , "Spetificatioum ; $* Motivum.

ertoriu

Objectum formale Termisativum, feu quod, eft

ipfa res tota ex objeCto máteriali, & formali in-

tcgrata, àd quam omnia referuntur, ipfa autem

[

ulteriüs nonrefettur. - Sic/Varzralec(tobjectum

formaleterminativum quodPhyfices ; quiaom-

lil

fies conclufiones ad corpus naturale referuntur,

ipfum auteni quàtaleulteriüs non refertur,. Ob-

jectum formale Spécifiatiunim ; feu quo, eft illa

formalitas fpecialis fub:qua obje&tum materiale

'determinate ab hae fcientia attenditur. :« Sicna-

il

taralitas determinat corpus üàt ficad Phyficami,

Í

Objectum formale Motivum; & quia eít illa ra-

yi It*

ymi J

tio motiva intelle&us ad objectum cognofcen-

dum.

Sic lux eft rátio motiva visüsad videri-

quititt

dum objeclum coloratum, ^Hxc utetiam àd

ppitl

teninta*

materiam Theologicam applicentur ,

:^ Dico.

Objectum materiale- Theologiz

nf*

3

DEUS t

m refpectu DEL, quàm Beatorum, at

; 'fCiCH[ijü'ä

!

j i

Viatorum, Scotus q. 5. Prol. & communitec

tll

'etiam. alii «contra S. Boiiaventuram, qui q. r.

(;

dit

j

Prol. tenet, quód Chtiftlus quatenus DEUS

Homo fit obje&um Theologiz materiale :- &

r

l

Jngltl!f)

ïqnm Durandum qui docuit ,oPusmcrizorigrþ

*

f

»8 Pars T. Difl. Prolog. Quaft. II. f. [.

& practicum effe obje£tum hujus $. Facultatis,

filte

P. lilud eft objectum . alicujus Facultatis,

hujis

tca

quod in fe continet omnes veritates, qug inilla

Facultate tractantur ; pracipuéfi hoc objectum

Q

fecundàm fe'etiam fit indifferens ad aliasícien-

ID

tías : atquiDEUS fic eft indifferens ad Metaphy-

Dü

Mij

ficai , imó-ad iplfam Logicam, & virtualitet

faltem in fe continet omnes veritates , que in

CM

"heologia tran&lantur : ergo DEUS eft hujus

NG

obje&tum materiale. Min.P.Quidquid in Theo-

— MÓ Ó

di it

V Ay

logia tractatur, refpicit DEUM fubfiftentem,

,operantem & producentem, velin lineaDivi-

-

Tator)

nitatis , & fic de eo agit primus LiberSent. Vel

Obj[

in ordine naturz res creandó , moderandó ,.&

"

Yivl

quos]

deftinandó ad fuos fines per media cuique con-

groa , fcilicet Leges , actus humanos , gratiam,

dDE

meritum , juftificaionem , lapfum , ac pecca-

f

i,

tum hominum , & hec continet fecundus libers

T A

denon

Vel in otdine gratiz, quatenus Verbum rede-

mit, & hominem lapfum reflauravit ac inflrue

dlea hä

xit, & hoc traditur in tertio Sent. libro , qui

iml'ea[g

precipue tractat. de Divini Verbi Incarnatione,

Viitis n

|Virtutibus infüfis Theologicis ..& moralibus

Ri

aquifitis. — Vel denique de effeclibus Chrifli

GN

Redemptoris, ex cujus aperto latere fluxerunt

tufæ [

Sacramenta , & hzc traduntur in quarto Sent,

abfü[ [

L. Vel etiam in ordine gloriz, & hoc aliqui

g

praftant in. primo Sent. L. agentes de aterna

atiS dg]

Beatitudine, alii poít quartum Sent. L. addentes

"ts p

materiam de Beatitudine oppofita damnationi?

lm

ergo DEUS infc omnes veritates 'Theologicas

n

di^

- De Oljetlo JMat ériali.

m

79

: $ Fal

faltem virtualiter continet, & confequenter eft

jts Facuqu

hujus objectum materiale, & ada

quatum , cüx.n

fs qut ii

eirca [olum DEUM occupetur.

hoc jj

Objic. L. Scientia non probat exiflentiam» e

yad dl

fui objeti: fed Theologia probat exiítentiam

sad M

DEI : ergo hicnon eftillius objectum. D.

&

Maj. non probat exiftentiám füi objecti à priori

itats, Q

C. Maj. àpofteriori.N. Maj. & (ic diftin&ta min;.

EUS d

N. Conf. potéft etiam tranismiffa Maj. minor fie

diftingui : 'Theologia probat-exiftentiam DEI

C ubfler

iil

üt Auctoris lupernatüralis-N.min, üt A

1

u&oris:

lin ia

naturalis C. min. & N. Conf,

t

Objic.TI...De fingularibus-non datur.(cien-; &

yodead)

tia : fed.noftra Theologia efl-fcientia (altem..;

jj u

quoad firmitatem & certitudinem : ergo non eft

nos, [f

de DEO tanquam fuo.obje&to. . s; D. Maj.de

Iffh; L p Cïü

fingularibus creatis non dátur fcientia, tranfeat

: fecundliih»»

,,]

nam Afïrologus ex caufis fibi evidenter iioti$

Verhonte

demonílrat hunc numeéró Solem ; Lunam; hoe

qii il

die , bac-hora, paffurum eclypfin. de fingulati

nt fb í

increato N. Maj. Ideo:autem de fingularibus

creatis non datur fcientia ; quia quà talia non ha-

il

4

bent paffiones, qua de ipis quàtalibus demons

& gyil

djs

Ítrentur ,.càm omnes paffiones conveniant na-

;icre HWW?

&ure communi : DEUS veró li

cet proprie non

hàbeat paffiones ,. habet

tamen attributa varia,

1 u *

quae per modum

&* j

latis de DEO etiam fin

paffionum ex principiis reve-

T3] [ i

fü

gulari comprobari pofz

xt.'L, j

nt3 habet quoque DEUS principia, licécnon

in effendo (hocenim non eft abfolut: neceffa-

1 dämna[io.l

h97

tjum ad obje&tum fcientiz, üt patet in obie-

c&e

€0 PariL. DiftProlog; Quafe. Il $cf.

€&o Metaphyfica. ) (ed-in cognofcendo , ,que

T

principia funt veritates a«DEO. revelata. ...Po»

f

teft etiam Maj. fic diftingui : de fingularibus

nor datur fcientia verfandó circa illa per me-

dium,etiam (ingulare C. Maj. per maedium uni-

D

verfale N. Maj:& conceffa mir. diltinguo Conf.

€rgo non eft de DEO tanquam fuo obje&to-per

medium fingulare C. univerfale N. Conf.

DI

77: Objic. lII Obje&um materiale & adzqua-

tum fcientizi debet przdicari de omibus obje«

üwg

&tis fpecialibus, quz . tali fcientia confiderana

hMW

tur : fed DEUS non. pradicatut de Angehs,du

tibyj

hominibus, de legibus, de Sacramentis, quz

PILI

omnia in'Theologia eventilantur :'ergo.&tc. Re

Mkw

N. Maj. vel claritatis gratià D. illam, debet pra

f t

dicari de illis in re&o , vel in obliquo C. Maj

de omnibus in re&to N. Maj. Verum quidem ell

mmtun

tuDER

DEUM de przdictis non pradicari in, redtos

(ütm f

illa enim. non funt DEUS; pradicatur tameh

Mari n

dcillis in obliquo j in hocnimirum (cnfu , quae

P[ione 0

tenus vel funt effe&us DEI, vel. media condue

Mt

centia ad DEUM tanquam ad finem fupernae

W W

auralem. - Sic etiam ipfa peccata fpectant ad DE-

Y

UM üt Vindicem, gratia üt Auétorem, . lex üt

Wn7

fupremum Legislatorem , Angäili-üt fupremum

llmn

Doiinum , beatitudo formalis üt ultimumFie

Qudem

nem , Sacramenta üt Inftitutorem : direclé.ergo.

Müw

przdicari debetobjectum materiale & adequa-

Gs

tum de partibus fuis quafi fubjectivis ( & fic

M

P rR

UT

Al

De Fbrmg!i Objetlo Quod , &c.- — 81

df

S.) non item deáliis, O

evelut i

bjectiones alyiasfoilvam

$. feq. itaque fit

t fngits

a lgt

$.IL

r mediy

ii

De Oljetto Formali Quod , & Quo.

T

W

— Ico. Obje&um Formale and eft DEUS78

1. quà DEUS, & per confequens 2.

d

- Objectum formglc Quo e(tDEltas. Sco-

omplbut)

tus q. 3. Prol. ütconftabit n. 87. unde mirari

ji h

fatis non poffum

dl

»quod ab aliquibus particula-

tibus Scotus pro

advería citetur fententia.

mmenlis.u !

- P. L. Utraque pars fimul. Objectum fer-

T

male quod e[t ipfa res tota ex obje&to mate«

lm dl

riali & formali integrata, ad quam omnia re-

tiqn

eruntur , ipía autem ulteriüs non refertur : at-

rüm que

qui DEUS in concreto fumptus eft hcres , ad

j

quem referuntur omnia , Ipfe autem ulteriüis

ylictt &

teferri nequit : ergo &c. Maj. conílat ex defcri-

3j l'(nf"»()ä

ptione obje&i formalis zerzzizarivi , fe

u quod

I

n. 73. ttadita, minorautemP,

eadem inductio-

B

ne num. 74.

P. II pars. Ob

g

jectum q»o, feufpecificativumT9

noral J

ex 1. 73. eít

illa ratio fpecialis fub qua obje-

j

&um material

e determinaté ab hac Ícientia, &

2

il üllimumn

quidem fecun

dàüm omnes fuas veritates, at«

H dllfam

tenditur :

atqui DEltas fola eft h

&c ratio fpe-

iak&W

vel funt. neceffariorum

cialis &c. ergo. Maj. P. Veritate

s Theologice

icaiï'is (ä !

, vel contingentium ;

m»

y atqui has omnes attend

it Theologia Ípecifica-

fiyö ad DElItatem : ergo

&c, min. conítat in-

du-

|

i

a Pal Difli Prolog. Osieft. T. 41

dudione; tiam quod neceffaria concernit,DEus

ff

Tont;

cli Unus ; Trinus,omnifcius immenfus, seternus

&c vi DEltatis, quz eft illa foecundaradix om-

QU

NU

.',

nium DEO ad inwrà convenientium. Quod au-

0j

TTheol

tem contirigentia concernit,qte certur eít.illa

in DEltate originari 5 quare enim DEUS eítha-

DEU

trpoT

jus: pragrandis: machiuze mundialis Creator;

Confervator , Judzx, Sactamentarum : Inflitue

j

tor &c. nifi paxter ad DEltatem confugiamus,

lbmgi

- Conf. eadem pars primö.PræPrantifümus ha-

t.vidmti

fitio g

Sobitus praflantiffimó gaudet objectó quod , &

quo: atqui habitus 'Theologicus eít inter om-

fieiN

(5 nof

nes pradtantiffimus , & praftantior ratio fot-

malis 4 ipfa DEltate non datur : ergo &e.

tintum

Conf. IL'Theologia diftinguitur per conceptum

Qj

a, qua etiam intràfuüm

faïttm

DEltatis:à Metaphyfic

obje&tum DEUM. numerat

& confiderat j fed

hu

fub ratione multóm humiliori v. g. prim cau-

yD4

QhC,

fie , entisimmaterialis , entisincreati Gte. atqui

zatio diftin&tiva unius fcientiz ab alia eftetiam

fsf

illius rado- fpeci

Gcativa; & obje&tum formale

Ppte

Conf. IIl. Obje&um formale

ftanif

40 : ergo &c.

quo eft 1llà rati

o-fpecialis; qua pofita poni &

Al

obtüneri poteft

'Theologia, & qua ablata poni

UER

non poteft, fed potiüs tollitur: atqui pofita

- Q

confiderata fola DEItate poni G obtineri poteh

G fs

"I heologia; Sicenim 'Theologus adhuc proba-

!Ogia W0

.retDEum efle infinitü,quía eft ens perveffcnt-iä;

lii

zeternum,;quia eft imutabilis; ince.lligcntem,quia

eft fubftantia fpiritualis &c. efto non haberet

B

&9-.

E

ascidentales quafi denominationes Redemp

f1$5

atj

Dr'Objetlo FwénaliQuod ;'& Quo. 83

ontetili

tís j fuftificatoris, Glorificatoris, aut Creatoris.

nenlus us

Econtra,fublata aut faltem pracifa Déitatejnoflrá

adire

quoque tollitur Theologia : ergo &c;

i. Qui

- Objic.L. DEUSReqiit effe obje£turfi forrnale

gettunt

(Theologiz noflrz füb ratióne nobis iguota : fed8 f

DEU

DEUS fub tatione Deitatis eft nobis igriotus :

didis C

ergo DEUS fübratione Deitatis nequit effe ob-

varum I

je

4

um formale'Theolo

i. m D.min. DEUS

füb:ratione- Deitatis.e

f

1 gonfugiläk

nobis ignotus notitià

ul

&videnti ; habita per lumen naturale C. min, noz

j

titià*obfcurà ; habitá per lumen fupernaturale

TL

fidei. N: min. & Conf fic etiam in phylofophi-

at

tàntüm ab

cis non cogtofcimus fubítantiam intuitivé , fed

j

Ítractivé,

a p

ipet ol

/s''Objic. II Etiam Metaphyfica pro objeto

qiminti

faltem partiali haber DEUM : ergo non eft fi:83

Conüdfmi'

mulóbjectum Theologiz formale quó,vel quod.

l g, pf ïmï:

&iD.Ant.füb aliaratione formali,quàmTlieolo-

a &^

giaC.Ant.fübeadem N. Ant. & Conf.Theolo-

Ib äha c. "

gia affentitur conclufioni Theologicas de-Dkóo

propter auctoritatem primze veritatis revelantis

hn

hn

premiffas ; Metaphyfica autern affentitur con-

ul

elufioni Metaphyficie de DEO propter praemif-

?

TH Jb]äïäv.[ä

as naturaliter notas.

Objic.IH. Scientia ad

a

dat füum obje&tum, neceffurn eft : fed'Theo-

quet, & compfehen-'gg

at

; gdhllf?ï

logia noftra utpote finitanon adzquat DEUM

infinitum fub ratione DEftatis : etgo fub hac

s

ätïl«'

rátione nequit effe objectum fotmale 'Theolo-

j

"T

i. x. D. Maj. adiequet fuum obje&tum fe-

n W

€&ndüm aqualitatem 'arithmeticám , qua un

Fa

linea

y

$4 Peil-Difl. Prolog. Quaft. 11 $21

L

linea bipedalis eequat aliam lineam. bipedalem,

epd

N. Maj. adequet fecundüm zqualitatem , aut

Àn.),

magis,proportionem Geometricam, id.eft , ut.

m'rafis;

in tantüm cognofcat objectum, in quantumà

VTl

fcientia cognofcibile eft C. Maj. & D.Min. fed

&tim (

HMne

"Theologia noflra non adaquat DEUM aquas

Mnibnll o sst ii

litate arithmetica C, Min. proportione Geome-,

fitió

tríca N. Min. & Conf.

Poteft hoc argumens

C

tum etiam retorqueri in vif;ione Beatifica, qua

Gof ]

etiam finitahabet DEUM pro füo objecto;

2 N

$

Objic.IV. .Obje&tum formale qzed debet

" fl

efferadix omnium proprietatum de objecto déz

k N

monfítrabilium : atqui Deitas noneft radix v.g«

hia

innafcibilitatisin Patre , generabilitatis in Filios

Q

o

& fpirabilizatis in Spiritu S. aliàs he proprietae

wes forent.communes tribus Perfonis, ficut Deis

tere

tas commuinis eft:. ergo hzcnon eft objectum.

&

formale'Theologiz. | &. D. Maj. debet effe ras

lii

dix omnium proprietatum ,. vel per fe , & ime

ab at

mediate ,. vel mediante alio, in quo tepetiturg

D]

& per quod det

:

erminatur ad.certum fuppolie

m

tum C, Maj. perfe femper debet effetalis radix

ht

N. Maj. & D. Min. atqui Deitas non eft radix

Cj

dictarum proprietatum , immediaté , & períe,

d (

procisé quatenus Deitas eft C. Min. mediaté ,

Torf

& ratione alterius,' ac quatenus per relationen

Skumj

Paternitatis determinatur ad primum fuppofi-

R'inm

tum Diviaum. IN. Min, & Conf.

jnet

45 Objic. V. Chriftushomo - DEUScent

doarim

omnia , qua in Thcologia pgrtra&antur, ome-

Atsq

niáque d ipfum reducuntur ;. ergo Chriftusel

Ommh

0*

?

De Objelo Formáli Quiod, &*Quo. . 85

m bj

objectum adequatum & formale 'Theologia.

alitttn,

Ant. P. quia Chtiftus vi humanitatis & Divi-

an, d

hitatis prorfus explicité continet omhia ; quz in

i u

S. Theologia difedtiurtur ; àd Divinitatem

XDMa

enim referuntur Unitas, '"Irinitas; alix perfe-

DEUM ag

Ciones Divine : ad hümaritatem autém [ncar-

tione G

hatio;Nativitas, Paffio, Refurréctio D. N. ]Efü

qoc ag

Chrifti;ac Sacramerita ab illo inflituta : ergo &c.

ia d

Conf. Fatetur ipfe Do&or gentium 1. Corintli.

T

2. Non enimjfudicavi me fcire aliquid intev vos,

j qM W

9iff J ESUAM Chrifrum , & hus érucifixum,

deotid

W. N. Ant. fant enirh multa, dequibus Theo-

dl

logiàagit, qua támen ad Chriftum reduci ne-

lts

queunt; talid funt &eneratio activa Verbi; pro-

h IOPIL'I

ceffió Spiritüs Sancli , diftinclio perfónarum in-

miS, MIB

^

terfe; ac aliz petfectiones Divinz & intrinfe-

Ts

é& omnes, quaé certe füerunt in Deitate ante

|

j

Incarnàtionem tàim realem ; quàm óbjectivam

" li

ab'aterno : érgo magisordinatum eft; Chriz

0 WFäü&,

fturi reduci ad DEUM,; quàm DEUM ad Chri«

um i

ftüm. . Ex quo patet tefporifio ad probationem

Aint; quia que funt in Chtifto 447 DEO , àon

gn'e g ".;

jj

cónveniünt illi 2442 Chriftas , fed q»2- DEUS

iath &F

d

"

yl

eft ; quaautem irillo fünt u2 honie, apta

jn, 1

nom fünt, t ealia, teriminareobjectuni Théolo-

gt

$icum; cimhoe velex fola Ethymiologi quid

Divinum debeat effe, Sihgülatiter quóad iníti-

D i

tüt'onem Sacramentorüm annotanda veriit illà

dóClrina ,- qua ex- cominuni SSrumin meis the-

IIEUSCQW

dJanuh ar

fibus de Sacrameéntis in génere q. 1. 6/2: n. 9.

óft.ndi, Sacrarénta N: L. à Chriftó 442 Ho-

;qc.hf' u:

F3

fmine

&6 Perál. Diff. Prolog Quaft 412 &.1I.

"Di

mine fuiffe inftituta tantüm-tanquani. à:cáufa

CUT

morali , 442 D&ó autem tanquam causá phyfie

&i

cá. Imó q;6. $. 1,à n.74. comprobavi; quod

li &

potefLas. inftituendi . Sacramenta: neque..pet

ttlmtur

DEUM poffit competere purzecreatutg ; , qua

filns

doCtrina pari efficaci applicari potefL.ad .Chri-

10kco d

tf gra

ftum pracisé quz hominem , :adeóque-ex inlli-

tutione Sacramentorum probatur nihil:contra

Mij

noftrum objectum. .. Ad Conf... . Apofto-

RT

lum non intendiffe ibi comprobare objectum

fl

"Theologiz infe, fed potiusobje&tumiueEvanz

leyoiis

gcelice predicationis juxtal illud. :X« Corinth.z;

[:7)

v.23. JNos autem pradicaumus Chriftum Cruiis

N-"M&i. :

fixum.

Quod totum conflat:ex ipfo.modo

m

pradicandi Apoftoli ; non enim dixit Corine

&N

thiis, ; quód abfoluté aliud non fciat ,. fed;eum

p

addito ister vos , hoceft, quod vobis/ó Co

;

rmæ

Gttdn)

thii adfalutem effetmagis aptum,

-

dendam

86 Objic. VI..Illud non potelt flatui o

UMT

formale Theologiz,, cui folinon eft propriaras

uj

tio- formalis f&b 444 'Theologia .(uum objee

» 688

&lum fcrutatur : atqui hac ratio formalis f&

Üb

qua;, G motiva non e(tfoli Deitati pro.priaä.'):dfä

Vtein

o

Min.P: ratio fb qu 'Theologia fuum

Vg D

objectum fcrutatur , - eft veracitas DEI in reye*

Iol,q]

lando; ut conftabit $. fequenti ; atqui haenón

ubl lt

foli Deitatieft propria ; cüm cuivis enti.füpere

"nf

yiaturali & revelabili conveniat;.- xy-noflerDu:

W*lm

mf['"m

vand; difp; pro£. q. 3. negandó Min. quia 1e-

velatio mon compett enti fupernaturali rationé

Wj

f'&ïþrm

fui: ! fed ratione reducibilitatis ad DEUMj; *ä!

'P. H. g )

"IDe ObjeBlo Forosali-QuodjeQuo: $z

ngudi i

'éftfons,& origo cmnium revelabilium. , Un-

m aj

de ratio f4b qza- competit (ofi DEO, qui reve-

pabgi;

latur; & propteripfum revelantur ea , qu& re-

ia u

velantur. - Quzrelponfio quidem bona & fuf-

ereautgid

ficiens eft ad propofitum 5 nihilominus clati-

pottlïad(h

tatis gratia g. ex P. Fraffen in fuo Scoto Acade-

doqnat

mico dilp: pro&..4.2.q. £« n:29.. diflinguendó:

r nl

Maj. Illudnonpoteft (tatui obje&um Theolo-

gi j - cuifoli proximé non eftpropriaratio for-

f at

opue o

rnalis&c. tranfeatMaj. quia objectum forma-

um ludit

le.potitis menfüratur à ratione 440 & fpecifi-

L r

cátiva.: - Cui'foli remote non eft proprià &c..

d

NMaj: atqui hizcnon:foli Deiati. eft propria

ie lpfülm

remote; & ultimate N. Min.-proximie C.Mine

i du

& N..Conf. licétergohec ratio proximé com «

( ii

petere poffit omni enti füpernaturait , »tamerr

Ivobif.ö :|

certüm elt; eam principaliter & ultimató refun-

l

dendam effe in ipfam Deitatem ; unde ipfa ne-

dum-eft;objectum: revelabile; fed etiam fons.

lidid

p

emnium revelabilium , éftque per f& revelabis

; n

lis j caxeraautem perillam; & rationeillius.

snObjic: VIL: Obje&um "Theologiz noflrs87

i formä!i*;'

aupm f

eftens infinitum : ergo nonelt DEUS füb ra-

heolog!

tione Deitatis.

Ant.-tradit ipfe Scotus.q;3»

Prol:q; luetali 2.:6::44: prim um Quafliontm s

PL

,

ubiita concludit Doctor : ergo Theologia nóflra;

;arwju;ira.ejf j non oportet dari objotbum prisaun:

ji tll

nifi primum:xiotum ; :dequo uoto imnediaté ceg-

L

noftantur pria verirates;

lllsd primum no-

Mi

")

Tuue[t ensinfirirum , quis iffecflconceptus per-

j

* babere de illo , quod

J

fcfig'äimm »-quem poffima.

4.

d

$8 Pal Difl. Prolog, Quf 15^6. 1.

DT

eff in [e primum fubjetkum , fiveobjectum;(non

fDl

raró. enim Seótus fubjectum: fumit pro»objes,

te f

&lo, quod & apud alios frequens eft ) ergo jux-

$ii

ta mentem Scoti obje£tum formale Theologie

fc bj

eíl-ens infinitum,

$.l. D.Ant. ens radicas

| füimdle

liter infinitum ; quod eft ipfaDeitas; .eftobjes

| Qu

&um formale Theologiz. .. C.Ant. ens infinis,

quiyi

tum pracifum à Deitate eftobjectum Theolos

a

giz N. Ant. & Conl. z.1I. aliter D. Ant. Obs

&f

jectum Theologiz eít ens. infinitum refpectu

Maly

cognitionis noflrz, & potiüs refpe&tu Theos.

Tk di

logi C. Ant. refpe&tu ipfius Theologiz in..fe

N. A. & Conf. & hoc tantüm , nec plusinten-

W""

dit Scotus in allato textu ; addidit enim expref-

fe cau(alem fuidicli; quiaiff e-eff .conceptus per-

Jelliffimus, quem po[fumus habere. — Si veró quis

petat : quanam ergo fit genuina mens Scótiy

tranfcribo eandem ex cit. q. $. AVwne anutem vie

Du

dendum : ubirefolvit. Ex bis ad propofitum di-

co, quod effentia Divina eff- prinnum fubjetium

Viaton

Theologia contingentis , cf* boc modo fumpta;, «quà

logay

pradisbum e[l, ipfam effe [ubjetkum primum Them

RUT

logie nece[[avia : &&* boc tam bujns 'Theologia v

gt

vingentis infe , q»;&m At elt in intelle&lu Divino y

Dit

« Beatorum.

Tatins igitur Theologia in fe :*

prapm

DEI, cx Beatorum primum [ubjetlum eff e[eue:

tor ünr

tia Divina ut bac,

ItaScotus, Doctor Subti«

(JM PCI

lis 5 ratio principalis eft infinuata n;79» quia

QÜttei

fcilicetobje&tum debet virtualiter. contineréze

Vily

omnes veritates in illa fcientia: tra&tari folitas:

hi

IQ"A

atqui' 'h0c non praflat in&nitas entis, bene

VC:

UT

10

T

"peobjeths Féimali Qüod:c- Quo, ' $9

»bit&um (m

1o Deitas 444 talis : ergo hiec & nonillain fen-

nit n

tentia Scoti eft óbje&tum formale Theologiz.

dDegr

- Sequitür ex' di&tis rieceflario ; quod DEUSg$

mleTheokgä

fit obje&tum "Theologia támr miateriale quim

"o

ius, d

formale , 'tam refpecta T heologie - DE f

quàm Beatorunr, 4c Viacorum- ; aliter mox lo

int, t

quemür de obje£to formali Oxia. " "Neque di:

um Ti

cas : idem non potet effe objetum materiale

Dd

& formiales hoc enim falfum effe conflatin

jm

"Metaphyfica cujus objectum ma

mileé eítens, fub divería ta

teriale , & for^

'efpc&uTw

menratione , idip-.

tolriz

fum ,C?"*.ifïg'*ïff" prafentiat

um.«.

acpuit

jLenimuf

i

$. Hil.

af

N

;

edo Formali Cyuia.

; $ W[b*;l

T

T

&a in ptioribus duobus

55 vixtüon c&-'89

m

,r

dem - modo p

offünt intel

ligi tàm de.,

^* w Fheológia DEI, quà

m Beatorum, ac

| n

p

Viatorum ; at diéénda hóc $.

tantüm de Theo-

i

bf

logia Viatorum procedunt, utpote quzola ni-

n

titur revelationi vittuali, ac per difcurfam

l Thco—

: Wkä"«

logicé applicátz, - Taque

J

; Dico. Obje&umformale:

Quia (aliivocant,

j

iij ii

propter quod ) & remotum Theologiz Viato-

f

torum r. eíl Véracitas DELin reveland

0 appli-

Dofh]! y

eata per difcurfum.

2. proximum autem eít

j

connexio medii cum extremisin pramiffis: bre-

viüs ponetétur conclufio fic ; objectum forrna-

« o

le Quia c(trevelatio virtualis m

il

anendó ran?'eg

(l p

ig griori ac diftinctiori

'pOGtiOHC",:

Fj

P.r.

98 Pal DilPralog. QU TI G- I

EX 'p: Nofltra , Viatorum ;"Theologia nofi

m:]ipm

fundatur in füi objecti evidentia ; fed n aite

diicum

TüsinT

ftantis DEI au&toritate & veritate ; : qua nec pet

abfolutam fuam potentiam poteft revelare fal-

Áié tl

a

Tsf

fum : atquiteftimonii aucloritas neceffatio de«

bet refolvi in teflis veracitatem 5..hujus fiquia

hiqi

dem veracitas eftmotivum, cur quis teltimo

tujfe:

ml:«qai

nio praítet affenfum :ergo-au&oritasDEl intee

velando, & atteftando eft motivum remotunr.

Mul

affenfus , quem pra(tamus conclufioni Theoloz

qinj

difeury

gice, Dixi cemotum , fi:enim effet. motivunt

roximum , & ipumediatum, jam affen(us.con-

tj

clufionis 'Theologice non difcreparet ab af-

I eolog

: 0j

fenfu fidei. . Maj. vidéturtenere, tum quía in

'Theologiaevidentiam rei in fe non. hab;musï*,ïl«

uhlltm

tum quia coficlufiones ex princip

m

P

is. &ru

É

[

u

Is

: quia

»

Jis&dei deducimus. .

: Conf. "Theologia Viatorum de

bet diïï

ing

d

fþorxdc,

i Theologia Beatorum , àfide; & à Metaphys

ttblyj

fica : atqui per-hoc, quód "Theologiz obje2

tlj

&um formale quia; faltem remsotum. fit veraci-

ln &

tas DEI, diftinguiturà Theologia Beatorums

fl y

Ui

hic enim non nititut veracitati DEI- in tevé2

lando ; fed videt omnia faciead ad faciem ; pet

lt

hocipfum etiam diftinguitur à fide, hac'enim

Dits

proximé innititur veracirati DEl in revelando;:

per hocipfum demum etiam diftinguitut à Me«

560:1[!,

taphyfica, hacfiquidem foli infiftit lumini na-:

Bul

turali-t ergo-objet

um/ formgle q(:ia benc Güï*þ

JP rl) dlll

affignatum.

Üj

f()l'«x

u (

91 -P.A'z.p. Sicut aliz

fcientiæ gro objc&;)'

mait

J ld

De Objetla Formali Quia.

9t

halifit

mali proximo fibi.vendicant connexionem me-

vt

dii cum extremis, ita etiam nil.vetat , quó mie

y quar

nüs inTheologia pariter dicurramus ; vix enim

t

finé tali connexiónezaliquid.illative deducere-

snect

nuis,fed ccederemus fimpliciter ficut alii fideles,

;l

Atque. ex his patet; cur conclufio breviüis po»

uslb

uiffer poni. fub. his.terminis ; ObjefIum for-

riDgt

male quia Theologie Viatortm. eft revelatia vir -

um R

19alis ; quia revelatio virtualis .nil.'aliud. eft,

fs

quàm ipfi fidei articuli 3 DEO-revelati , ac pet

difcurfum & connexionem medii cum extremis

du m

TE

dedudli, üt.hic fuppono ex.materia de fide

"Theologica.

"

repatat t

] tumqü"N

$! Objic. L. Auctoritas.DEI áni rev&lando [

2

i

folvitur inipfam Deitatem: ergo hac erit obje-

Cum formale 4itia Yheologiz Viatorum, Ant,

)"51 &W

P. quia quarenti, cur revelatio: fit verax , re»

fpgndtri debet;.quia Divina eff. E. D. Ant,

&bet dinïä

&aMr

relolvitur..in-Deitatem tàanquam in rationenm

e(lendi-C, tanquam in rationem credendi Neg,

1:010512'

um W

Ant,. & Gonf. nam quarenti , car DEUS fit.

.

prima veritas.? uti

q

ue bene refpondetur, quia

j BW

DEUS eft DEUS;.

ppat

at Veró quarenti , cur-cre«

NU

atur propofitio à DEO revelata? .non recté

j

reípondetur , quia DEUS eft DEUS, fed quia.;

jl l

j j

,

DEUS eft prima veritas.; üt enim . docetur À

Scotiílis ià materia, de fide ,.(

DEUS per im»

mgulwu

pofübile non effet DEUS,

10![]"'""

adhuc. ctederetur

ipi d

ummodo effet.(ummé verax,

qW

Objic.II. Si obje&um formale quia,

li

f&umo;g;

.tivm;rn eft ipla DEI. veracitas in revelan

do, tunc

jde

j

fides

b$ Parsl. Diff.Prolog. Quaft. HI. $. II].

fides & 'Theologia Viatorüra foón diftingué-

rentur : Sequela eft falfa: ergo & id'unde fe-

quitur. Maj. facile P. quiatáli modo hábé-

rent idem obje&tum fpeeificativum.

l. N.

It

feq. hujus probatio faéilé diftinguitur : habe-

zent idem objectum fpecificativum éodem imo-

do Neg. diverfo C. veracitas quippe DEI in

révelando eft imotivüm 'Theologiz tantim fé-

Aiy,

motum & per difcürfum : fidei vero prosi-

/

mum, & finé difcurfu, ac immediatum.

Dices.. Ratio formális motiva obje&t deli&t

l

illi effe intrinféca

atqui veracitas DEI tévé-

&

Jantis non eft intrinfeca objecto Thieologie et-

(Pr &.ik

go etiam non efl illius ratió miotiva.- ^ s. Maj.

effe verani in (cientii$ pure nátüfalibus ;-nó8

LT

autem in "Theologia: ; Ratio " difpatitatié éft;

&lli

Titgrd

j

«« quod aliz fcientize procedantex ipfa obje&tievi-

&T

dentia in fe , "Theologià auütér ex obícuritate

obje&ti;& folummodo es evidéhtid attéftantis: ^

foiti

Urges: Noftra, Viatorum; F'héologíá etiam

n

Wb

aflentitur conclufioni Theologice 'propter've-

titatem unius praemifte naturaliter tótét érgo

n

etiam veracitas talis propofitionis etit obje&tum

i

formale 45ia.

&. D. Ant. áffentitür conclue

—

quïd) H(*

boof

fioni T heologicé propter veritatem ünius prd*

fniffz naturalitec : notai per fe praccise N: Ant;

tv i

quia eft.conjahéta cum-alia: preemiffa fupermt:

LTT

turali C. Ant; & D. Conf. ergo etiar veracitás

lg !

talis propofitionis pei' fe'erit'objectum formalé

Cïülänu

Xiongm

quiaN. per accidens,& quia eft conju

i

nä:a cum

'

pramiffa fupernaturali C.

Wt

Lt

77 498 93862

fci dlig

Ti

"UQUESTIO Ti

jj nl

effitate, B Utilitate Sacree

vt l;.lï

,Qgilve*c'e

gt

: *Iïeolagiæ,

n t

i

del.

]

j t

"n preter Scien

fias naturales neceffayia

E

Jf üömigiþm Alia (hpernatnmalus ?

j

r

E

dj

Eeeffitas duplex eft ; abfolata nimirum &94

s DL

bypothatica. .. Neceffitate abfolutà ne-

YTl

:effarius.eft folus.DEUS ; huic enim X

otivï- y

fe; & ab intrinfeco exiftere: neceffario conves

nit, bt conftabit parte 2. dift. . q. 3. fparfim,

gtl

Galibis qualiter nulla penitus cognitio fuper-

ii

ppf g

40

naturalis homini neceffaria eft ad falutem; poffet

)u ObW

enim DBUS de abfoluta fua potentia falvare

ia

quemlibethominem fine ulla difpofitione acti-

vaex parte hominis; prout defaclo falvat par-

yei

vulos-baptizatos ante ufum rationis decedenteg

( PWPW

jer t

absque illorum difpofitione aut cooperatione

jsentol

activa, - ANece[fitas bypotbetica eft, quando ali-

(ummrt

quid; licét abíoluté effe non debeàt, tamen ex

fuppofito alicujus alterius eft , vel quia in illo

o f]!llu;.

altero includitur , üt w. g. partes in tóto ; vel

ræClSCW

quia ex illo natum eft (cqui neceflarió; t fplen-

dor ex fole, & quivis effeclus ex fui caufà acha

diint

eällm fdfï

caufante ; vel fi cim illo aliam quandam conne-

Xionem baber ; üt alimenta & pharmaca ad (2

(

niiatem eonfervandam autrecuperandam t xali

euam

Q

94 Parsl Difl; Prolog. ^ Oaffs Hl $ ] -- | Aijrit

tiidi

etiam neceffitate. hypothetica ( quia. fcilicetzz

ereati furnus ad finem fuperriaturalem ) necef

Tasallo

fsl

faria eft gratia finalis. — NVecefftas bypothetia

ádhuc triplex effe poteft I.-Neceffitate pracepti

ls. tevel

tantüm ; üt honorare Parentes: die Dominico

giam d

Sacro intereffe &c.

TI. Neceffitate medii-tan-

Aumein

fuffih

tüm ; fic Parvulis neceffarius eft baptifmus ne-

ceflitate medii; quia precepti necdum.capaces

fenfiby

fünt. 1Il. Neceffitate tam medii, quàm pr-

Quiil

cepti ; fic baptismus adulto nondum baptizato

Undtu

il i

eít neceffarius,. . Procedit ergó flatus quaflio*

nis tantüm de neceffitate hypotbetica, & ex

EUUIT

hd

fuppofito (quod aliàs probatur in materia de

beatitudine ? nos effe ad finem fupernaturalem

lm

creatos, & ordin

i.

:

atos: ig quo-fuppoütqfïn .

nendo;

ndlq

a

indere

95 . Dico.. Prater Philofophicas difciplin

ceffaria eft hominibus aliqua doétrina fupere

dl

Tüm ph

naturalis , ac divinitüs revelata;

Eft jam €ori*

cors Theologorum Sententia contra Plilofo-

tiim T

phos veteres , illámque efficacibus prorfus ar*

at

gumentis.flabilivit Doctor nofter Subtilis q.

j y

;

A

Prol.

Xium Pyil

- P.I Non valem

us per folius naturalis,luminis

rf

perípicaciam veritates quasdam altiores, & ci-

LT

prum puré naturalem tranfcendentes cogno-

AM-W!(

Ícere: atqui tales. veritates: naturalis luminis

7ihila

perfpicaciam füperarites: funt ultiimus finis ho-

T p

minis, animz immortalitas, corporum refürte-

Pf

&lio, Natura & proprierates D ET: ergo pef

f

folius luminis naturalis perfpicaciam & adju-

$

trices

???hOIu:

4dn jréter Scieutidg matsrales necé[aria e-c. g

4

(qui lt

triees difciplinas ;»philofophicas-non:valemus

torden)ut

has-altiores veritates cognofcere: ergo necef»

Ti hyis

faria:eft hominibus'alia doCtrina fupernaturas

vfitutgmm

lis.revelationi Divinz innixa, quam Theolos

: ditDont

giam dicemus. - -- Maj. P. lumen naturale quan*

Dtitemdit

iumcunque: perfpicax, & fcientiis naturalibüs

fb

fuffultum omnes fuas cognitiones emendicat à

nexdimd

fenfibus; üt habet Philofophus 5. de anima c. 9»

Qui nibil fentit, nibil difcere e intellirere poteff.

«lii qunf

tdom bzp!?g

Unde enata elt trita illa Averrois paroemia : zi

hil eff in intelltln , quin prius fuerit in fenfu:

lus qii

odiia,

atqui harum veritatum altiorum fenfus non po»

"

tell- habere experientiam feu- notitiam : ergo

nec lumen naturale poterit has veritates per fen«

foptat

g,fuppüüm

fus:cognofcere;-& pariter nec finé fenfuum.,

ancillata, fi à doctrina revelationi innixa prae

"

:

fcindere fas fit.

y difipit

s5 P. TE Ex gravibus, & multiser

roribus Vete-j g

dodinif

rum Philofophorum hallucinantium circa na«

24

qi

turam Divinam ;. hos ertores recitat S. Juítins

Mart. in exhort 1. ad.grac. Thales 7Milefeus

ipus p

primus naturalis Philofopbia autlor, verum om-

od

niinm principium ( quod eft DEUS ) a4uam effé

eenfuit $. Anaximander infmitatem ;; Anaximes

namralislüffï

n& . atrem 3. Heraclitus ei - Hippafus ignemz

J alziom)äï

VInaxagaras particulas iuter fe fimila, ffve fimi-

nl

laritate ;; Archelaus aérem infnitum; Epicw^

yidi

^

,

vns cotpufenla . que nec corrumpi nec contundà

lia P^

poffant.

/Equé grandes ( ac priores fuerunt)

Orumm&

recitat idem S, Martyr errores ifterum Philo-

)E[;ag0

fophorum circa animam - rationalem :« Senfé-

£

z ;

rADÉ

96 Parsl. Diff. Proleg. Queff. HlI.. $.T.

| dnphtt

runt- aliqui avimam e[fe ignems . alii mentem;

lusesim

obrntpi

alii notionem ; alii exbalationem s nonnulli uere

vim ab affris deflueutem $. quidam numerum

nl

smovendi poteflatem obtinentem; alii aquam ge-

Ángin

nitalem.

'Tandem circa ultimum finem quane

Coyl

tim errárint antiqui Philofophi compertum ell ;

Ht p

dum eum aliqui in divitiis, alii in voluptatibus,

Dio4

alii.in contemplatione conftituerunt : Arifto-

fs

teles in hoc paffu honeftiüs quidem aliis, non

ill.l1,

Tand uyo

tamen juxta finem , ad quem conditi fumus,

proceffit, dum hominis beatitudinem duplicem

Irnda

-

pofuit; fcilicet moralem feu civilem , alteram

tiChi

tvlligimus

fpeculativam feu contemplativam. — Primam

x, Eth. c. 7.. ajebat effe operationem fecundum

'tth d

a «

optimam virtutem, qua eft prudentia, / Secune

dam explicat 10. Eth. c.6. & 7. ubi vult eam

tlis »

confiftere in contemplatione fubftantiarum à

Quemy

materia abílraCtarum , inter quas utique agno-

0ij

vit DEUM àt eis primum ; at non üt auctos

lofopli

rem gratiz vel gloriz , neque üt intuitive, fed

M, ;

tantüm ab(traCtivé & per difcurfum, cognofcen

tlarum

dum. 1Imó quod pluseft. Marcus Varro 288

pOHïr (

G «

recenfet Veterum Philofophorum errores circa

ultimum hominis finem: ergo lumen naturale

l]loSP "

quantumcunque perfípicax altas has veritates

ilos o

UY

Ícrutari fuis viribus nequit, & per confequens

neceffaria eft bominibus alia fcientia fupernatus

DEU

M

Tone D

talis.. Dixi bominibus, non quidem fingulis

in particulari, cüm minime neceffarium fit»

ii

quemvis Catholicum fore Theologum, ut fal-

* (

il

vati poffit; eft ergo negciïaria pro fingulis : nue

| ul

441

ln prater Scientia matuales néteffaria Qc. 97

TET

lus.enim ultimum füum finem cognofcet, aut

7; tl

iidon um

obtinebit falvus nifi.per Theologiam; qua Mi-

ni(lri Ecclefiz utuntur

pro-falute aniqlarumg

T

fingularum.

z

um g

Conf. S. Au&totitate. Cor. 2. Zrizalz; bomo

97

compitutt

non percipit eas qua DEI funt. S. Hilar. l. y..à

iv

DEO difcéndum eff, quid de DEO intel'igenduma

want: J

Jít : quia non vifi f& Autbore cognofcitur. S. Cy-

jdem dl

rill. l. 1. contra Julianum : Qwa captems bu-

candit

mana mentis excedumt , ea fide bonoranda Jent.

(inendy

Et tandem. Clemens Alex, l; 6; Strom. Z4erità

ivm, 24

ss Chriftianos , 446 Divinzs ovacnlis teflimovia

i. D

eolligimus, gloriari, per DEI Filimm nos verita-

onem d

tem didicife : ergo à primo ad ultimum necef-

lat V

faria eft hominibus aliqua dotrina füpernatu-

, u t

ralis proportionata ad finem fupernaturalem,

fübfuatit

quem per fenfus deprehendere non valemus.

us i

Objic. I- Ad Rom.1. ait D. Paulus de Phi- 98

; non ü"üï'

lofophis Gentilibus : Quia cmcognwvilfent DE--

ii

UM, »on ficut DEU glorificaverunt z

«

crgü

clarum eft, quod DEUS folo lumine na

turali

f(llms cognDlw

yas T

poffit cognolci: fi cognofci? ergo etiam glori-

um qnit

ficati , ac tanquam ultimus finis obtineri. g. T.

Illos Philofophos , quando D. Paulus fic contra

LA

"Ts

illos fcribebat, DEUM nontantüm cognoviffe

lumine naturali , fed debuiffe & potuiffe etiam

[ crcM*f

DEUM cognofcere ex 'Theologia , & Pradica-

igntill

L

tione D. Pauli, aut aliorum Apoftolorum , ac in

um

lcCCffï"'üm,l?

Evangelio promulgando Adiutorum. — &. l].

aliud fore , DEUM poffe folo lumine naturali

:OIOS"m'.E'

rm-vie

" d

€ognolci , & aliud Illuij etiam folis natu

G

tibus

od

98 Pars L Dift. Prolog. Queff, HLS. L*

At

cari, Primum ipft-

ribus pofle üt DEUM glori

o Jo:

met defendemus parte 2. àn. 30. de DEO üt.

(noid G

Authore naturz ; fecindum autem dicere fo-

lt n

rec harecicum, cüm fingularis ad hoc requiratur

nl

Divinz gratie favor: feciffent proin illi Philo-

& eril

fophi juxta di&tamen luminis naturalis, & DE-

[

US jam ulteriores illis fubminiftráffet gratias,ut

77

fic DEUM fuum glorificare , ac obtinere potus

Tonaqu

iflent per Sacramenta, auditionem Evangelii,

hi

virtutes Theologicas , actus humanos metito-

j

rios vitz xternz , adiutorium gratiz Divinas

]

per myfterium Incarnationis,Redemptionis &te

qui p

qua omnia ( càm nullus immediag finé ptu.

if

denti ratione teneatur credere ) "I Kcologia D.

tuigey

Pauli fufiüs edocuit.

Hinc dixi fuperius , quo

Qtdere

'Theologia non fit neceffaria fingulis , bené vero

tll

&Qui q

pro fingulis.

Dices. Ecc

lef, 3. v. 22. habetur : llriora te

tltt

»e quafieris , G fortiora te ne ferutatus fueris:

s j

ergo fuperflua eft doCtrina, qua finem fuperna-

. ltl

turalem , & Divina inquirat myfteria.. &. Ant.

W jhp([

tantüm effe intellizendum de fcrutatione :cue

lal

riofa , cüm eodem adhuc v. 22. immediate fub-

"m

nectatur : Sed que pracepit tibi DEUS, illa cte

Tim )flü

gita femper, ey im plurvibus operibus ejws ne fuert

ff

cuviofus, per qua non inhiberur difcreta; & ftu-

ll]ding[ic

[

diofa Divinorum arcanorum , directtice

Iiam N !

fcrutatio humilis.

Imó ad hanc nos ínvitat

'Comt(

Chriftus Joan. $. v. 39.. Serutamini fcriptur i5

lfflllaribl

éflque talis Divinorum myfleriorum notitia-s

Ts

communicata Apoftolis aueftante Divino 0:27

U ts

cuiQ

Ml

E þraer Scjentias naturales nece[faria che. 99

, Drimar

culo Joan. 15. v.1$. Pos autem dixi amicos,quia

) deDiOÀ

m dti

(ota caufalem ) om»ia quacunque audivi à Pa-

tre, nota feci vobis. Hanc etiam notitiam com-

] hocret

municatam fuiffe paftoribus, volunt non paue

n ii lj

ciexillo Luce2. v. 18. Er omne qui audie-

nurdis, GU

rant , mirati (unt de bis , qua ditla erant à pa-

rilet g

ftoribus d ipfos; hoc tamen pofterius prioris

ohinte]!

non zquat certitudinem.

nm Ej

Objic.II. Potentia, querefpicitaliquod ob- 99

monos t

je&tum commune , poteft etiam tendere in ob-

nui i

jecta fpecialia fub illo communi contenta ; fic

du

quia potentia vifiva refpicit lucidum coloratum

jl

üt fic, etiam tenditin quemcunque colorem pare

J «ol

ticularem : atqui intelle&us per fuum lumen na-

|

fipti

iüs,.gr

turale reipicitens üt fic: ergo etiam quacunque

;ulis,b:nil'r

entia particularia füb ente communi contenta

atqui etiam DEUS & alize veritates füpernatu-

tales continentur fub ente üit fic: ergo intelle-

&us perfolum fuum lumen naturale poteft in il«

u :'[ "

nf

la tendere , & per confequens fuper

1

uit doclris

l.M

na fupernaturalisrevelationiinnixa. g. D. Maj.

fi ad contenta fub enteüt (ic habeat tam naturae

fcrutarionff'

immgdil[üb

lem indinationem ; quàm natüralem attingen«

piit,il

tiam , ficut habet ad ens üàt fic, C; Maj.fiad con-

tentà füb ente ütfic tantüm habeat naturalem

if

u u

/

(

l

inclinationem , nonautem natüralem attingere

jj

j

tiam N. Maj. & conceífa minore eodem modó

j P

D.Coní.eftautem clara difparitasin entibus par«

ticularibus contentis fub eute üt fic , quia in en«

7 f""?'f |

gun f

tibus patticularibus invenitar Ipecialis aliqua ras

;&

giq excedens vires potentie pure riaturalis

,leDWf

2

hin;

1oo JPar: L. Difl. Prolog. Owaft. 11. f. I1. "1 hpit

hinc non eft mirüm , quód intelle&tus naturz

ab füper

ep&c.

viribus non poffit detegere cujuslibet entis in

triltce

particulari perfe&tiones ; quis enim eredatjntel-

us hab

le&um fuis viribus , praefcindendó à revelatione

hm

p

offe attingere Trinitatem Perfonarum in Uni-

tate Effentiz,vim fanclificativam in Sacramentis

adrecipie

melayte

& fignis fenfibili

P

.

bus, unionem hypoftaticam

náture Divinz ,

& humang. Per quodpatet

m Áin

du

difparitas de objectis particularibus potentig vi-

RLT

fivz , hec enim, quoadhoc , funt ejusdem ra-

tionis cum objecto àt fic hujus potentiz, néc

metütde

etiam in illis reperitur aliqua perfectio excedens

vifivam.

potentiam

" Dices.

Ubi admittitur potentia paífiva natu-

Qu

ralis, ibi etiam debet admitti potentia activana-

turalis : atqui nos admittimus,intellectum pofíe

naturaliter recipere intelleCtiones fupernatura-

Tæ

turales: ergo etiam poteft illas producere. .

N.Maj. ita univerlaliter prolatam, materia enim

fütione

prima pote& n

aturaliter recipere formas cortu-

datur potentia naturalis,

filfan

ptas, & tamen non

[hOdO y

'qua illas poffit producere, fu

fficit ergó quo

Qul

potentiz paffivae naturali correfpondeat aliqua

activa in toto genere entis , etiamfi illa potentia

—olm D

Titfar

activa fit fupernaturalis.

lem intelle&us

kl

100 . Objic. IlI. Si praeter natura

erfpicaciam neceffaria foret fcientia aliqua re-

tf

li

velata & fupernaturalis , tunc hoc maximé ideo

foret , quia intellectus fecundüm fe eft impro-

m

Q r(lli«

porüonatus fini, & objecto fupematurali co-

tus

gnofcendo ; atqui. etiam eft impropertiona

[U

mäþtali

^

jl

n piæter Scientias naturales nmfkr. ec. YCT

IOT

j

[

ob füpernaturalitatem huic doctrinz revelata :

lst t

ergo &c. x. N. min. tum quia talis doCtrina in-

m

trinfecé naturalis effet, tum quia nofler intelle-

)d

&us habet potentiam tàm ad recipiendam reve--

"

manum i

lationem , & doctrinam fupernaturalem , quàm

natt

ad recipiendum concurfumDivinum effeclivum,

hypoüm:z

mediante quo proportionatur ad finem & obje-

étum füpernaturale ; econtra intellectus nofter

Y if

non eft immediate & in fe proportionatus ad

T potcndz

p ejsit

a&tivé cognofcendum aliquod objectum fuper-

naturale fine tali revclatione.

! otcmiæu?

lo

Sadl.

a il

Qualiter S. "Theologia fit Ecclefie DET

tia

nectffaria , 9 utilzs ?

lr

fW *Heologia dupliciter confiderari poteft r. OE

; g

quoad. methodum , qua hodie in fcholis

rodict.

ymiti

przlegitur redacta ad certos libros,difpu-

tationes, quzíliones, articulos, aut $$..2..440ad

fornt

fbflantiam , prout prafcindendó. ab hac me-

n

thodo veritates fupernatürales aperiret. . Pofita

TT

'?I

pontó i

quzítio nullatenus procedit de neceífitate ab-

foluta explicatan. 94. cüm hac folus DEUS fit

yiilp

neceffarius ; procedit ergo deneceffitate hypo-

thetica, & exfuppofito , quód ad zternam bea-

g

titudinem tanquam finem noflrum fimus con-

n lecll'

diti :-eft autem aliquid ad finem obtinendum

( mmmf ]

neceffarium dupliciter. l. Sisspliciter, quan-

TT 'E

do [cilicet finis fimpliciter haberi non poteft

3cmi"'^,qy

finé tali medio ; fic vita finé refpiratione lervari

p

nom

G ;

102 Parsl. Dift.Prolog, Quaft., III.'g'. l. : * Quli

N

non poteft ; II.. /oraliter , & fecundum quid,

vini

quando quidem finis abfoluté finé tali medio

NT

poffet obtineri , fed tamen difficulter ; fic fani-

tas amiffa finé pharmacis non obtinetur. . Infu-

li H

fodu

per procedit quzílio de Theologia Viatorum

hUT

proprié accepta,nam fi latifüm&TBeologia ufür-

petur pro quacuüque notitia Divinarum rerum,

popuü

obiting

quas etiam mediante fide cognofcimus , om-

nino certum eít, quod aliqua ejusmodi notitia

jmprob

E

h

U

fic fimpliciter neceffaria ad finem füpernatura-

todi

lem affequendum ; natm tefte Apoftolo ad Heb,

Ti Eju

(

1 1. Popo[Jibile efl fint fide placere DEO.. Eltau-

tem Theologia Viatorum, prout à virtute fi-

fjj

ff

dei diftinguitur, illa que ex principiis obícuris

fide Divina cognitis proprias fibi conclufiones

Qrirafj

i,

infert, his premiffis

102 Dico l. Theologia pofitiva Ecclefie DEI

Dody

M

femper fuit prorfus utilis , & neceffaria, — Ca-

tholici contra hzreticos, pracipue Calvinum,

m

à

& Lutherum contendentes fenfum S, Scripturg

lm du

effe planum , nec ulla indigere expofitione : cri-

E fitem

At

minantes infuper ScholasTheologicas Catholi-

corum à gentilismo effe emendicatas, ac fidei

WO.X

perniciofa inventa laceffunt. . Verüm hicmen-

Vcrbum

tita eft iniquitas fibi, cüm aperte teftetur Eufeb.

EURT

l. g. hift,/ Eccl. c. v.. Per idema tempus fidelium

Ui &

fehala ( fcilicet Alexandriae ) praerat vir dofirina

m ve

causa celeberrimus,nomine Pantanus, quippe jam

Q &

rf

prifcis temporibus (fic locutus eft Eufebius )

Sacrarum litterarum [chola in ea ciuitate fut-

.'fm. '/l

rat inflituta.

Pyg,

P.

gT

Onaliter S. Theoloziafit Ecclefia DEIcic, 103

thtdi qn

P.l ExS. Paulo ». Timoth. 2. firiptpra di-103

TRUE

vinitiat in[pirata utilis ad docendum , ad arguen-

]ur; lrl

dum , ad corvipiendum, ad erudiendum in ju[li-

jntur, d

ag utperfetlus fit bomo DEI ad omne opus in-

fecutlus : atqui his quatuor characteribus pol-

ria Vi

let

"Yheologia pofitiva, declarandó & docendà

'Beologiauä

$Ti

parum

lumChriftianum articulos fidei ; argzuesaó

t

?

patos hareticos 5 corripiendó. peccatores

ofcims,t

gmodi nl

;;

bos ;

d

erudiendó ad juftitiam univerfos :

el- E

it L

n liptnie

cclefize DEI prorfusuutilis , & neceffa-

ri, Ejusdemfententiz fuit D. Paulus ad Tit, 1.

oflola

[e

EO F

Oportet Epifcopum e[fz a

mplec

lentem cum , qui fez

TEU

cundum dottrinam e[? , fidelem feruonem , ut po-

tens fit exbortari in. dotlrina fana, Cj cos, qui

l(ipiii olii

j ul

contradicunt , arguere.

Pariter ad Ephef. 4. af-

ferit, Ecclefiz DEI neceflarios forc Paftores &

DoGtores usque ad confummationem fzculi,

dl

P. II. Ratione: Permulti articuli fidei funt104.

af d

valde obícuri & difficiles , multaoccurrunt con-

u& CQMV

tinuo dubia in S. Scriptura, & vix non apparen-

m

tes faltem contradictiones , üt conftabit infrà,

ol

àn, 13 1. Diabolus ctiam faggerit fenfus depra-

gias d

vatos , & falfarii haretici diverfiffime depravant

us i

Verbum DEI, ut poítfe abducant difcipulos:

m

ergo contra hzc obftacula Ecclefiz DEI prorfus

(e[ïczurlf:*ff

utilis, & neceffaria eft Theologia pofitiva, per

mplü j

quam velut per lydium lapicem, genuinum à

r

Ípuro, & verum à falfo fccernatur.

Ti WF :

Conf. auctoritate SS. PP. Ambr, epiít. 44.

db

AMare eff. Scriptura Divina babens in fe [infias

T

profundos , altitudinem Propheticoraum enigma-

d

r

G 4

j

304 Pars 1. Dift. Prolog. Quaf.IIT, f. 11

Qul

tum. ldem S, Amb. hom. 6. in Ezech. - Magna

tets; dl

ntilitatis eff ipfa obfiuritas eloquiorum. DEI3

tra Xripti

quia exercet fenfum , ut fætigatione dilat:tu(r,(ä'

filtcalb

exercitatus capiat, quod non pote[t capere otiofurs

Domsif

Habet qnoque aliud majus ; quia,ft [Criptur fa«

t

era intelli igentia in cuntlis effet aperta , vilefteret,

f

qua in quibusdam locis obfzuvioribus ranto majori

quiTie

dulcedine reficit inventa , quanto majori labore

Elan'cintel

fatigat animum quefrta.

S. Aug. tra&t. 18. in

fequmr

Joan. Neque enim nata funt barefes , ei quadam

f*

dogmaia perverfrt atis illaqueantia animas, c in

tdditeyd

profundum pracipitantia, nifi dum fcviptura bona

dj

sntelliguntur non bent , ei quod in eis non bent in.

V.34, o

relligitur , etiam temere, & audatler afferitur,

lpotug

verbó : quod fenfit D. Petrus Epift. 2. c. 3. de

ULIT

epiftolis D.Pauli fic fcribens : /unz difficilia qut-

Diy

dam imtelleiu, qma indotli c& infabiles depra-

f pE

vaut , ficut & careras firipturas ad [uam ipfius

t p

perditionem , ad alias quoque fctipturas extendi

Áis con

poteít.

Hliösqug

10j Ob, Haretici : pfal. 18. v.9..— Preceptum

Pldo.t

Domini lacidum , illuminans oculos.

Prov. 6.

Quf

AMandatum lucerna eft , e lex lux. 3. Pet. T.

ln

Habemns firmiorem propbeticum fer monem , cii

pinaia

benef acitis attendentes, tanquam lucerna lucenti

Wi

35 caliginofo loco : ergo nulla eft utilitas Theolo-

f llæ, ll];

gie pofitivz.

R. l.. hos textus effe veros re-.

M

Ípe&tuillorum, qui non funtlumini rebelles ; ac

gïæ &

pro fuo privato critirio ipfum Verbum DEI tor-

A

quent ad novas,& heterodoxas expofitiones in-

Anpl

cros

diw

fa-nlas. R, II. clarimfis grátià explicandó fa

ts

tex-

if

Qualiter S. 7ltäologi4 /ït Ecclefia DEI Gc. 1 ö f

Tudh J

textus ; iftienim vel tantüm volunt, quód Sa-

itimm ]i

cra Scriptura fit clara & lucida in aliquibus v. g.

iore t

hiftorialibus, vel quod preceprzm, i mandatum

tf apmii

Domini fitlucidum & inffallibile in fe, vel quód

ia if

tutó & fecuré poffimus premere velligia cjus,

p silt

ficut in caliginofo loco fequimur ductorem , ad

ihustarn

qua Theologia pofitiva conducitmultum ; cüm

mb W"H' fil!

plané interfit, num ductorem, num fedu&torem:

Íequamur.

Caterüm. Verbum DEI non effe

Aug.m&.l';

"f"- (

tam planum, & facile, preter jam adductas &

fantid

adducendas rationes conflat vel ex fola inítanti,

m fongm

& repetita Davidis (upplicatione,dum pfal.1 r8.

ii

V.34. otabat : damibi intellelum, ct férutabor

TE

legem tuam. & v. V3 g. faciem tuam illamina [u-

Bol ]

per férvum tuum , ci* doce me juflificationes tuas.

w dj

Dicoll. Etiam Theologia Scholaftica Eccle-

1o6

if ditt

fie DEI femper multüm utilis , ac neceffaria ex-

titit. Eftpariter communis Catholicorum fen-

"T

fus contra Lutherum , Calvinum , Wicleffum ,

aiptuatt

aliósque criminatores hareticos , & non nullos

Pfeudo- Catholicos, qui eam in(citiam, inanemt-

a M

WM. hn

que fallaciam appellant. ^ Lutherus quidem ait;

2730

Academias , ubi'S, Theologia docetur , efle lu-

panaria Anti-Chrifti : Wicleffus caftra Cai-

g o

71 ht MM

nitica ; fed quid mirum (i lucem averfentur no-

v

Qua; fi latrones culpentexcubias? Aliterlongé

de S. hac*Theologia fenferunt non tantüm inte-

gtl

gre communitates, Reges , ac Imperatores, qui

nitirt e""

Jebui

hanc Scholaflicam Theologiam femper venerati

& amplexati fünt, illiásque Profeffores flipen-

gf

diis necefariis ac privilegiis honorificis ampli-

xphcandölï

runt,

M

106 Parsl. Difh. Prolog. Quaff. lM. .1I.

(ij14

runt , fed & Summi Pontifices , inter quos In-

läï?xïïdüP.l?

nocent,IV.auctoritateApoftolica noftroP, Alen-

[77] i:tüj,ä;

fiin mandatis dedit, ut Theologiam Scholaflicà

14(.'4/'!1.4:4:: Í

methodo compofitam ederet, cujus demum Viri

;:rarinr,

A

(qui ob fuam limpidam, & folidam doctrinam

Y

Fons V ita , c$ Do

Elor Irrefragabilis diCtus erat )

of

Opera Alexander IV. Apoflolico folemni diplo-

qui fs

mate confirmavit.

Pariter Sixtus V. fummus

inutilite

Ecclefiz DEI Antiftes miró modó extollit'Theo-

Pj

logiam Scholafticam in decteto, quo S. noflrum

int Fro;;

Bonaventuram inter eximios S.Ecclefiz Docto-

Trünc;

resrecenfet. OraculumPontificis elt hoc; 7heo-

ftlhmij

logia Scbolaffica, qua vihil Ecciefs DEI frullum.

ïqþargfuï

fíuseft , Divino munere inventa ef à majoribus,

"n us

nofiris Sapiemtilfrmis F'iris ; Theologia Schola-

[4774

flica, quam dua potif]mmm gloriofs Dollores, An-

déhupy

elicus S. lhomas, ctr Seraphietes S. Bunaventura,

[ 71 ,(ü

clari[[mi bujus facultatis Profe[fores excoluto

opitilets

vunt , atque exornarunt --- Et hujus quidem

U0 cor

tam [aluraris fcientia Cognitio , ci exercitatio,

(] mi

qua ab uberrimis Divinarum litterarum , Sum-

münere|

mor m Pontificum , SS. PP. & Conciliorum font-

d€S DT

zibus dimanat , femper certt maximum Eccle[ia

li

adjumentum. afferre potuit - - - His vero n

LT

vilfimis dicbus , quibws jam advenerunt tempora

pbui

illa periculofa ab Apoffolo prafcripta [ent Catho-

fD

lica fidei dogmatibus confirmandis , & barefibus

Winen

conf «t andis perneceffaria eff. — E prefetto vem

Nüt pn'ml

ita fe babere ipfimet vevitatis inimici [unt udi-

D M

&es , quibus Thealogia Scholaffica eff. fermidolofa,

of

Huc merito revocatur Architropheum Scoti ,

| leïa&i

l

quan-

j

j

iter S. "Iheoligia [it Ecclefts DEIHcfec. 1 07

D

inttt u

q;;ags d

oPaulus V. Anno I1612. omnibus libro-

aof

15 Cenfüribus mandavit, ut intattum invio-

um

laiiim4ue relinguerent ,. quidquid Scoti efft com-

usdmu

pererint , quod decretum Afculanus Cardina-

Jam od

lis in Archivo S. Inquifitionis Romae affervari

j du

confitmat apud Wadingum c. j. vitz Scoti: at-

Jokanid

qui i res facra Litteraria nulliusutilitatis foret,

s V. ht

inutilite

ntifex hoc ftatuiffet de Scoto:ergo.

jatlil

P. noflra conclufio ex muneribus , quz illito7

o S.ntt

funt propria , ac à S. Aug, patefadta l. 14. de

«tl

i

"

Trim c. 1. Huic foientia illud tribui , quo fides

ethoc; )

faluberrima gignitur , nutritur , defenditur ;

.DHlfo

raboratur , qua feientia non pollent Gdeles piei-

:,6* l qu j

mi, quamvis polleant ipfa fide plurimim ; aliud

rhyria

eft. enim; fcire tantummodo , quid bomo evedere

ul

debeat propter adipifcendam vitam beatam,aliud

n

antem (ire , quemadmedusm boc ipfum , ei pis

»if,.farimïaï

opituletur , (j contra impios defeudatur. |.Ex

jj

quo conftat quatuor effe S. "Theologiz Schola-

] ;;;(rtfll!i*':

flice munera, fcilicet effe declarativum , quo

i

TL

!

munere fides gignitur : effe probativum, quo

fides utritur: elle defenfiuum , quo fides

WCIW M æ

insn D

defenditur :* effe difcurfiuum , quo fides ro-

f

boratur : prima duo munera ad fidelium prz-

cipué utilitatem , pofteriora veró ad in&delium

L

e:pugaationem conferunt.

Explicantur hec

4 Pll(

» u

munera clariüs :: Declarativó fiquidem prafta-

(]

j

f

tur primum munus, dum explicatione S. Scri-

pture, & declaratione ac propofitione objecti

(l [

;

l ]

revelati obí(curi fides in fidelium mentibus con-

j r

hei

i

eepta & intufa gignitur ; fides quippe ex audi«

u

168 Par; I; Difl. Prolog. - Quaff. HL. f. 11

Qulit

t& , auditui autem per verbum DEL, Ícu pet

p

Qum, d

hujus explicationem ad Rom. 10. Probativife-

cundum rnunus impletur, dum quafi parvulis

&i ol

fhtris al

& modogenitis in fide alimenta rationum, mo-

tivorum, fimilitudinum, exemplorum , vera-

ergoten

citatis DEI in revelando fubminiftrantur, fic-

fpuant

adfiden

que zntriri folet infirma fides Parvulorum ia

Chrifto.

Defenfívo tertium munus exercetur,

|ius po

dum fides ab infultu illorum defendirar , qui

di,

fidei:

non obediuntEvangelio juxta illud ad Ephef.6.

€.V.I6. in ommibus fitmentes [cutum fidei , in

dumnay

vertte

quo po[fitis omuiatéla nequi[Jimi ignea extingut-

re ; dum enim Theologi Scolafticiinanes hzre-

my

ticorum fallacias diffolvunt, fides tuta, viclrbve

Ym

que triumphat.

Difcurfrvó candem quartum

lais |

munus abfolvitur ac fides roboratur ; dilcur-

till,

fas enim quafi recolligit obje&i propofitionem

Tfler

illius fundamenta & haereticorum technas, fice

datigt

que robu(tus inomnes excabat partes , queis fi-

It g

des robufta ,. & fui fubfiftat fecura.

Hoc ulti-

hcmy

mum & fecundá munus lii explicant aliter, ni«

Theolog

hilominus in hac explicationeperfiftere, placuite

&Pmpl

108 Objic. Theologia Scholaftica Catholicorum

l, &

eft plena diffidiis , contentionibus & difcordiisz

Dopuy

Tioniy

ergo eft regnum in fe divifam;, defolatum , &

iautile... x I "Fheologiam Scholafticam Ca-

dimà

tliolicorum effeunanimem in materiis fidei ; nee

lls

unquam evincent Selarii , Doctores Catholi-

tf

cos impune docuiffe fententias rebus fidei op-

Alia autem fententiarum diverfitas

pofitas.

Ut d

extta res fideiimagis commiendanda, quàm re-

] *idtm !

: PIO'

1 f j Qualiter S. 'Il:cal;gia fit Ecclefis DEI ci»e, 109

( DH, hn

probanda venit ; ficenim omnis atmatura for-

o, Drihii

tum, & mille fcientiarum clypei in unitate fi-

n um

dei folidati hanc S. 'Theologiam omnibüs nu-

rationum t

meris abfolutam reddere allaborant ; omnes

iplount

ergo tenent dari in DEO proceffiones v.g. di-

nilhantt, i

fputantfolüm ipfarum modum, qui non fpectat

Paradrt

ad fidem ; nam fides non determinant, anFi-

Yinus et

lius procedat per aCtum intelligendi , vel dicen-

di.

&.ll. ipfos hareticos diffidere in rebus

hd

il

fidei : ergo ipfi nocentes nos innocentes malé

damnant.

at j

Ant. facilé probantPolemici de di-

d

verfitate Sacramentorum apud Seclarios ; ego

jl

unicum Lutherum adduco, qui anno 1543.

"

nomen & invocationem SSS, Trinitatis é fuis

estUtty

litaniis profcripfit.

Is ipfe etiam expunxit in

pinq

n v

epift. r. Joan. c.$.. verfum feptimum Trinitatis

mpoiiliün"g

myfleriü afferentem: Tres funt,qui teflimonism

dant in calo, Pater ,Verbum, & Spiritus S. ct bi

t

ais P

tres unum [unt , moderni autem Lutherani

P

hoc myfterium credunt, ac in fua, quali quali,

If«

ye

"Theologia defendunt, licet à fuo putrido duce

»licanu!im::*

äfiüemp 4

& Propheta plurimüm deficiant quoad articu-

los, & cavfe[fJonem Auguffanam Clerus , &

Cl

populus univerfus.

Accedit luculentum tefti-

NT

dclb]äwm' |

monium ipfius Georgii Saxonis Ducis : Hic

dum à Catholicis rogaretur , quid ibi Lutbera-

holüüiiäfg i

ni credant? repofuit 5 Qd nunc credant , feio,

gb

quid féquenii anna credituri fint , penitus ignaro.

o U^

Alia hzreticorum fcorumata , dum invido pe-

"blli dü

f

h

tunt dente Theologiam noftram Scholafticam ,

nin ;

i

ipgis

udd»

qP

fj

eadem facilitate äugbis negantur , qna ab

L

aifc-

,

| Qulit

110 ParsI. Difl. Prolor«. Quaft. IIT. $.2

afferuntur,

finrconf

Ideóque ad faniora me convere

datntur

tens.

109 Dicolll quamvis 1. tam Theologia Pofiti-

Ailotta

va, quàm Scholaftica multàm utilis fit in Eccle-

fim Chr

fia DEI, ac moraliter neceffaria 5; tamen neutra

p

2. nec fingulis in particulati, nec 3. toti Ec-

i m

Prima pats

fnicini

clefiz eft fimpliciter neceffaria.

conflat ex dictis per duos pracedentes $$. 2da

AA

fundatur in illo dicto D. Pauli 1.ad Corinth,

Cof

12. v. 39. INunquid omnes Dotlores ?. ubi pla-

fitünt:

lo

né infinuat, quódetiam rufticus inter pecora

àrticulos fidei firmiffimé eredere, & aternani

umf

Glütrim

falutem affequi queat fine Theologia. Tertia

*

pars eft contra TTas, & fic

ii Al D

——

Wa

110 P. Illud non eft fimpliciter neceffarium ad

obtinendum finem, in aliqua communitate

Wndty

finé quo finis fimpliciter ( eíto obvient diffi-

fityli

cultates). obtineri poteft : atqui fin& Theolo-

Mp

Vif

gia falus eterna obtineri poteü in communita-

te Ecclefie DEI : ergo nedum pro fingulis , fed

'd h

nec ipficommunitat eft fimpliciter neceffariaa

llfïfllha

obtinendam füorum fidelium falutem aternam:

Isl

dl

Maj. debet ex legitima terminorum intelligen-

tia conílare.

Min. P. tum quia Theologià

lmre

Scholaftica multis fzculis ante. tempora Petri

Uonls lt

Lombardi M. S. defuit, & tamen tot praclari

1 UC qn

floruére San&li inEcclefia DEI ; tum quia ipfd

m j I'Qr

Theologia pofitiva initió nafcentis Eccle(iz non

D Edu

nf

fuit in ufu, féd Apolloli per (implicem & ze-

l

lofam Chrifti prdicationem , per miracula; pet

"g

attellationem ( qua fané cum Theologia nort

i ln

unt

Z

Onaliter S.Theologia fit Ecclefra DEI ebc; vt

Xtà ff (

funt confundenda, fed potiüs aliquod illius fun-

damentum ) illorum , quz in Chrifto viderunt,

heohrali

ab illotradita acceperunt, plantaverunt Eccle-

viisütinis

fiam Chrifli in fuanguine fuo: ergo à potiori nee

j um

poft debellatum Gentiliffmum, actriumpha-

t j Ql

tum jam nonnihil Judaismum mitioribus pro-

, Buj

fpicientibus temporibus fimpliciter ad falutem

celentsl

éternam confequendam neceffaria eít Theogia.

| d t

Conf. I. Si Theologia eft fimpliciter neceffa-111

du i

tia,tunc eque foret neceffaria ac ipfa fides : atqui

u i t

hoc nemo dixerit:ergo &c.Maj. conftat fic enimi

, at

tam fides, quàm Theologia in ordine ad falutem

(alia enim utriüsque diverfitas,vel neceffitas non

vlogià J

facit ad prefentem quzftionem foret (impliciter

neceffaria inEcclefia DEI : taceointerim an ad

gf

eundem finem obtinendum plura poffint effe

commt

o obiitté

fimpliciter neceffaria. —— P. ergo Min. tunchoc

nemo dixerit, quando finé Theologia poteft in

u lT

a comm

L.

;

Ecclefia DEI confervari vera fides : atqui po-

r lil

teitin Ecdefia DEI fimplicitet. ( eftro occurrant

difficultates, przcipué quoad illos , qui funt re«

d

Juenat

belleslumini ) con(ervari vera tides per nudam

credendorum propofitionem , per veracitatis

)mm mif"l:(

DEl inrevelando atteftationem, perlumen ra-

P.

tionis in obfequium fidei , per miracula Chiritli

p

fi

adhuc in vita patrata , per fimplicem fidei affen-

gen t

fum, refpuendó rotunde, quidquid contra ve-

: um U

ta. fidei dogmata fuerit motum : ergo. &c.

msEcdt u

Con£. II Inlegenatura nulla, in lege fcripta

lm [lctm

Vixaut ne vixérat Theologia : érgo non vide-

l n

Tl

tur.in lcgejgratiæ»fore fimpliciter neceflaria ad

[

€9 1

112 Parsl, Diff. Prolog.. Quefz, Hl $f.IIf.

L ,

confequendam vitam zternam.

: Argumenta

p

AA. plus non videntur probate ,-quàm quód

prom

tilia co

"Theologia fit Ecclefie DEI moraliter.neceffa-

ria. llludetiam, quod ex S-Auguft. afferunt,

«edend.

"'Theologiam gigzere , nutrire, defendere ,.

aol :

rokorare fidem , verüm eft de facto ex fuppofi-

noltre:

to,. quod Theologia intanto flore glorietur &

tien, (

pravaleat 5 .at per hoc non probatur, fidem

guitug

eeffrio

non . pofle. (impliciter alio modo fervari , aüt

beatitudinem nonpoffe., aut non potuiffe ob-

tonfim

Teytlng

tineri, nifiin Ecclefia DEI fit Theolqgia(.--æ

ergo u

$. III.

i

t T]

ibus Theologia

An? -65' ex qu

p;'Aïg)ifg-

&lony

mentatiya 2

Ratiohw

&non.

Eafus primi quaffiti eft, an, &i Theologo n;-

gentur fua principia, illa poffintargumen-

fttitus

| nz:S

tis. probari ? primum autem principium

Vonadr

"Theologiz'eft hoc :- Qrue revelatum à DEO

Minon

eft verum ;; neque adeo intereft., an fit revelae

jusdié

tum immediat£ , -àn tantüm mediaté. . Infuper

ET

poteít aliquid probari vel per locum 'intrihle"

d

cum, velextrinfecum; pofitive vel nega

;

t(iv.'e';

N

quibus fuppofitis ad primum

fttdum

115 Dicol Theologianoflra e

ft argürþ&nta&-

Áirir

va

Communis;

;

ral Hl

— P. ex illo 2.ad Timoth. 3; Qmnis:

d

0&7;"4

W Cs

divinitusinfpirata, urilis eff ad docendum, &

G. IVI

arguexdum. Fxfic arguimus per locum extrim-

hl

þï:

feeemo , Ícilicet per vezus Teftamentüm pres

lg. v

PUG

lt |

(l

h, u qüt'lmrr'lþeolbgia Jit drgum.? 1137

Argumr;

pué contra Judeos Incarnationem Chrifti ,. &

N

t que

per novum przfentiam realem Chri(ti in Evcha:

ul

tiília contra-Lutheranos , & Calviniítas fore

w d

«redendam : argumentatur pariter Theologia

Y

noflra »egativ2, oflendendó hec, & alia fidei

dod

noftre myfleria nullam involvere contradictio-

ye gt

nem, & repugnantam : pofitivé tandem ar-

ohuit, dl

guit noftra Theologia fic : illud eft verum ne«-

dofenaiyi

eeffario , quod DEUS tanquam prima veritas

o dl

confirmavit miraculis : atqui que à DEO funt

1

]

haolgà

revelata

4 pou

ori funt confirmata miraculis.;

ergo quz funt revelata 3DEO , funt vera.

Sequitur conformiter ad hanc conclufionem, I 14

quód Theologia non fit. nudé explicativa arti-

n

culorum fidei, fedetiam illativa, & adhzíiva.

Ratio hujuse(t ; quia fi effet nudé explicativa ,

& non adhafiva articulis fidei, tunc etiam he-

;nThiolöäi"

wofrlïltafgl:'ïc

reticus poffet elfe verus Theologus : . atqui hoc

5

m l

nonadmittitur , quia fine fide 'Theologia obti-

hm

neri non potcít, efto poffit fine illa confervari

NI

juxta dicta n.6 ; , fequela auté conflat, quia etiam

hareticus poffet explicare (cripturam , etiamíi

i M

[ainit

sidem diffentiret quoad articulos Romanz fidei.:

' velnfþglï"'E

Secundum quafitum ut refolvatur , adver-11$

tendum eft,in largiori acceptione to. poffe af-

fignari locos'Theologicos. . 1. IpfaS.Scriptu-

i

r [l Traditiones Chrifli, & Apoftolorum;

(ysi!

Hll; Concilia prafertim generalia & cecumeniz

c€. IV. Summi Pontifices decernentes ex Ca-

[ dach*l

thedra,

V. AuCoritas, & confuetudo Eccles

f r

w:

fiz... VI. Sandli Patres, & Ecclefie Do&to-

mcufl"" .

-

n VI. Doclores Scholaítici, & Juris P

[

2

114 Pars: T. Diff. Prolog. Quaft; II $.1H.

h,

veta.

tificiiPeriti, VIII. JCti, & Philofophi. : IX«

Humanz ac civiles hiftoriz.*

X. Ratio na«

parur

turaliss per hos enim locos omnis "Theologus

tlipa

velutapis argumentofa difcurrit, — In rigore au«

f -qus

tem funt tantüm duo loci Theologici , fcilicet

Mp

Verbum DEI fcriptum , & non fcriptum, feu

inftrin

traditum. ^ Intelligitur autem per VerbumDEl

Trade

fidnus -

fériptum, Sacra Scriptura contenta in libris Cas

nonicis juxta Concil. Trid. Seff. 4. in Decreto

torum|

de Can. Scripturis.

Verüm etiam hicrigornie

Wdy

tf

mius eft iancus, & mutilus, ut neceffarió ad-

huc fuperaddi debeat Auctoritas Ecclefiz, cu-

hls

k

jus triplex hic affignandus eft gradus; primus

Eccleftz confuetudo, fecundus approbatio Cor-

ff

ciliorum, tertius oraculum Pontificis ex Cathe-

dj

dta; ex his enim omnibus fitmiffima , &..infa!-.

fl

libilia ducuntur argumenta.

Ami]

Y1$ ^ Eftautem S. Scriptura locus Theologicus

tis Chy

przcise in fenfu genuino , qui fenfus triplex af-

tüy fei

feritur , fcilicet Litteralis , Myfticus; & Accom*

Tl

lts

modativus. Primus eft, quem verba immee

diat? in fe fignificant ex intentione DEI loquer-

Rij

agj

tis: v.g. in principio ereavit DEUS Celum &

zevram. Secundüs eft, quem res ipfa per vo-

Üpttat

cem expreffa fignificat; fic quando de Chrifto

fhentin

teft

dicitur, quód fit Leo-de tribu 74da, non po

n05qu0(

hzc propofitio litteraliter intelligi;üt jacec, f

P(r(t(um

tes per vocem Leo expreffa fignificat . quó

Mi

Chriftus inter alios homines ex tribu fuda ae-

'aVidEm

fcendens fit eminens potentià & fortitudine,

Ittis (F

2

:ücut Lgo ingr apimalia.-

Tertius eft; cum.

-

*

verbá

"*'F &

iM

4n, C ex quibus Theolocia fit Argum. Yif

hii 1

vetba. fcripturz- unam rem fignificantia ufüre

X N

pantur ad aliam fignificandam juxta. placitum

Ynis Thely

ufurpantis propter aliquam convenientiam. V.g.

3

1 quis hominibus coram judice licigantibus

adaptaret h&c verba Pfal.62..— Jutroibrzt ia

ag i

y faipu

inferiora terra , id elt, detrudcntur in catceres e

PeerrbumEi

tradentur in manus gladii,id eft, litores in eos

; nlb

manus injicient: parzes vulpium erunt, id eít

[ 4 n

eorum bona dila

& Advocatis.

pidabuntur à Procuracoribus?

4

m ht

g aecelat

Senfus Myfticus feu fpiritualis fubdividitu;IIS

as Bo

in Allegoricum, "Tropolagicum feu moralem;

& in Anagogicum.

graduü p

Alicgoricus tangi- &

fignificat res &idei adumbratas in V. T. & fien-

gpprobaxio |

niids s

das in N.'T. v.g. exaltatio ferpentis à Moyfe

delignabat Chrillum ia Cruce exaltandum : efus

yffinta, d

Agni Pafchalis fignificabat comeítionem car«

nis.Chrifti. in Evchariília.

T Ti

Senfus Tropologi-

cüs feu moralis eft, cüm ex hiftoria V. vel N.

wfis tl

jus g

"'Teftamenti provocamur ad componendos no-

fitos mores , & exercendas virtutes, fic incita-

verba L

DEU

murin illo Deut. 1. JVom alligabis os bovi tri-

turanti,id elt, non denegabis injuflé mercedem

pl 6

Ti

operario : pariter dum narrat S. Scriptura cle-

t5l

nb &

mentiam Chrifli in fuos crucifixores, indicat,

nosquoque mifericordes debere effe in noftrog

2 if

perfecutores : hoc fenfa abundat Scriptura, dum

j

nobisjam proponit Jobum patíentize exemplar,

H(äf j

p

Davidem manfuetudinis virum, Jofephum ca-

r t

WP

flitatis fpeculum , l(aacum obedientiz victi-

x & fo[W

*'m'am.&c. Anagogicus, feu furfum evehe

-ua; d,ti

H2

€

L]

-

Y16 Pars l- Diþ. Prolog. Quaft. II): 5;.11[.

"h

3l 52

eft, quo res fa&la in hac vita prafigurat res fue

turas in Ecclefia triumphante; fic manufactum

iulilor

Atao

templum Salomonis fignificat . gloriam il-

asel,

lius, de quo habet Matth. c. 12. v. 42. - .Ecee

plis quàm Salomon bic. Senfus ifti unà cum

V5

nnT

litterali reperiuntur. in hac voce ersfalen,

qua litteraliter fumpta figuificat civitatem illam

piscas

terrenam in Palaftiua;allezorice EcclefiamChri-

fitipa

agogicé autem ca

hic f

fti, tropologicé animam, an.

flicin|

lefte Jerufalem.

Hi tres fenfus myltici [pe&ant

i

^

tiori])

ad tres virtutes Theologicas, primus quidem ad

fidem , lecundus ad charitatem, . & tertius ad

T

A

fpem . nam primus docet quid credere, fecun-

dus quid agere , tertius [quid fperare oporteat.

040 ,

VWitys])

Hos fenfus myíticos unà cum litterali non.

infcité hoc carmine ccmplexus 'eft. Lyranus

Y.10,

z

noller.

P

,ümt, qm

L [

- Littera gcfla dotet : quid credas, Allegorit,

L Mbralis, quid ag

45 : quid fperes Ana ug::a.

Áibiace

His ita difcuffis,

ts (f

L

317- Dico lI. Ex fenfu litterali proprio Theolos

li aid

gia t. femper firmum deducit argumentum. 2«

Rüpern

Ex myftico interdum.

3. Ex accommodati-

Vigeri

vo nunquam.

Eíft communior inter Catho-

qui]y

licos: dixi autem ex fenfu litterali proprio, nam

ts

fa fenfus litteralis fit Metaphoricus, üt fi. v«

t

Chriílus dicitur agnus, leo, petra, vitis &c. tunc

lterg

incidit in fenfum myfticum, & per conlequens

T'orimiy

in probatione fecundz partis conftabit , quan*

T& f

donam firmum prabeat argumentum. Senius

Qad (

u5, &

t

M'dcfel

P.?nö litteralis proprius alius eft hiftoric

aliu$

f 1 p

à Cefa, d éx quibus Theologia fit drgum, 117

æügmucä

alius parabolicus; hiftoricus eft, quem verba

jc ml

in-hittoria v. g. in libris Regum, Judicum, Ma-

. hia

Xhabzorum immediaté fipnificant: paraboli-

p d

cusseíL, .quem verba fignificant fimilitudinaré

g i t

v. g. dum dicitur: fimile eft Regnum Calo-

x ff

rum Thefauro abícondito in agro, grano fina-

pisv aut lagenz miffe in mari &c.. JEfus enim

ii

al

fin& parabolis non loquebatur.

Verüm etiam

yict

hic fenfus litteralis ad Metaphoricum , & My-

fticüm reduci debet cum communiori, & ve-

nyit

riori Doctorum confeníu.

P. jam r. p. quia fenfus litteralis five habea

£118

; t

|aedte

annexam hiltoriam , five fit puré litteralis v. g;

i o

Joan. 1. Ferbum Caro fatlum efP. Deut. 6. Do-

minus DEUS nofler, Dominas unus cff.. Pal.g g.

TL

y d

V. 10. Ti es DEUS folus. 1. Joan. c.$. v.7. Tres

fint; qui teflimonium. dant. in Calo, Patev, ev-

bum; Ci Spiritus S. £. bi tres unum (unt, minüs

das,l p

fubjacet humanz verfioni aut errori , fed omni-

g d

bus ( i vel idioma norint , ac debitó apud il-

lós ,aüctoritas. S. Scripturz -fubfiflat . pretió?)

rpri TF**"

compertus e(l, ac cuivis evidentiam in atteflan-

j um!mü;'

te'ingerit, quoód fecunda Perfona fit Incarnata*

1 aCCOmW

quoód DEUS fit Unus in Effentia, & Trinus in

g iV

Perfonis; qu&funt precipua fidei noftrz my-

u

fteria; : Ubi valde notandum eft, quod feníue

i !

litteralis ordinarié fit clarus in illis cextibus, qui

4

proximius - deferviunt ad :comprobandos no-

[

at

flre fidei articulos; eflo in aliis coritextibus,

on

(hbiz,äj

qui ad :comprobandos noílrz fidei arüiculos

enti "

non "deferyiunt ;: fit

valde? obfcurus:: ergo ex

*

H3

fen-

äwwï

318 Pa;s ?. Diff. Prolog. Quaf. HI.. $. lL. ; d

fenfu litterali firmum Theologia deducit argu-

guim:;

mentum,.

j

candunti

319 P.2.p. quia etia

m hic fenfus eft- infþiratus

atb

Ándn

ASpiritus S. ad noftram eruditionem , ipfoque

ufus eft frequenter ipfe Chriftus, dum paffim

pocdet

um l

ex parabolis aut collegit, qua fe&tanda fintza

quave fugienda, aut redarguit infultantium fibi

seRoincns

Pharifzeorum criminationem.

Dixi hunc fen«

(quii

fum interdum firmum fubminiftrare argumerne

)0, & [

tom, & quidem tunc 1. quando litterali non

0 f

adverfatur, fed cohzret: fic ubi Joannes c. 19.

mlitoí

recenfet, milites non fregiffe crura Chritti, fub-

Ttols,

jungit: fa&la funt bac, ut firiptura impleretur ;

Mlief.

U.

-Osnon comminuetis ex eo : atqui hocExodi 12,

litteraliter enuntiatur de Agno Pafchali Judao-

la,

sum, qui erat typus Chri(ti tanquam Agni Im-

'Spir'u

lu

maculati: ergo Spiritus S. qui revelavit litterae

doxteit

Jiter offa Agni Palchalis non effe frangenda; in-

165 fidei

fpiravit etiam offa figurati, five Chrifli non effe

Bratas

comminuenda.

Secundo fenfus myfticus tan-

DT

tbm debet ufurpari in fenfu à Chrifto, & Apo-

i,

flolis retento, non autem fecundüm omnes rei

RUT

fignificate ( quam fenfus mylticus pracipue re-

i g

fpicit? proprietates. In exemplo: dum Chri-

Vr

ftus Apoc. $. vocatur Leo de tribu uda, non

T

eft hoc intelligendum quoad rapacitatem Leo-

JH

nis, fic enim 1. Petri g. Diabolus vocatur Leo

um

viugiens , qui circuit quarens quem deuoret : ne«

ifres

que eft intelligendum quoad feritatem Leohis ,

ts

ficenim de quocunque hofte & adverfario no-

[!Xms m

flro dicitur in P( 16. quód fit. Leo paratus a

Pï £.

?'"'m li

f f

Vi d ex quibas n:alagia fít Argwn; 119

pradam : neque proprié eft intelligendum quoad

a dl

conflantiam in bono , fic quippe dicitur Prov.

24. de homine jufto.: Z6 us quafi Leo confi-

hs d in!;pim

ionem, n

-dens absque terrore erit : intelligitur ergo pro-

us, din d

prie deChrifto propter fortitudinem & poten-

fefhti

tiam Leonis ; quód Chriftus fit Leo , hoc efl,

lt

.eminens inter homines potentià, & fortitudine

Disihund

'Kqui etiam mortuus de morte, inferno, diabo-

jlare at

lo, & univerfo mundo triumphum-retulit vi-

&or ) ficut. Leo inter animalia.

Et de fenfu

ndoliteiit

j o

myfiico fie affecto. dici poteft illud 2. ad Ti-

Amotb. 3. Omnis dottrina divimtis infpiratee

wa C

TT imF!m'f

atilis eff ad docendum , & arguendum , élique

j ht

Conconatoribus perutilis.

P.3. p. quia fenfus Accommodus non eftàtar

Paj

yquatm Ag?ïïï

Spiritu S. intentus , fed à quolibet pro ingenii

dexteritate ufurpatur : ergo non ineít ei vis ad

"d

n frangfr»d*f'

res fidei efficaciter contra hzreticos propu-

gnandas..JEtideo S. Aug. Epift. 48. graviter

Chilité

invectus in Donatiflas, qui;/Ecclefiam in fola fua

[usmvi"timil*

patria, qua erat Affrica, genuinam perftitiffe,

:hfinol&Ap)

«&ontendebant ex illo Cant. 1. Ubi pa/cis, ubi cnu-

idum ol

bas in mtridie : poftquam hujus textus fpuriam

cuspre

Y

wfuürpationem: fufius oftendiffet , fubjungiti :

po

diti

rili

s

Quis áutem non. impudenti[]me nitatur aliquid

n Allegoria pofitum: pro fe interpretari , nifi ba-

pl

beat-ei manifefl a teflimonia ;

"qubrum : luyu'nf

li

j VQ]CJ[U'

Wnflrentur obfeura ?

4

" Wr!l

facef IV 2. 2

Petes non inutiliter:: an unus idemque

ia

textus non poffit babere plures fenfus v. gr.

,j

rum:myflicum, aut- etiam

jj

2

*

ngm litteralerm , alte

pIUf

H 4

2o Pari .. Diff. Proleg, Queff. HT.. $. Hl.

/hé

plures litterales?. & ad primurn ; illud effe ex-

4i n

Ti DEU

&ra.dubium;ut conftat tam ex adduücta: vóce ffe-

ru[alem, quàm ex illo Joan.Y9. 0s nosncommie

&if

at ld

nuetis ex o a exloco Ifaiie f 3. Generationem

ejus quis enarrabit ?. qui. litteraliter-fignificatz,

[

generationem Verbi zternam ; tropologïc&- ge-

[

nerationem jufti ; anagogicé. generationemfeu

E

ran(itum jufti de-hoc mundo adcoclüi;- Et

quàdil

tandem-ex Ofez r1. Ex "Egypto vocavi filitms

lpirigs

€ontra.

ameum... Quod litteraliter: irtelligitür de: po-

pulo íraelitico ; myftice-autemde Chrifto: ^

flliili(lm

123 - R-]I. quód etiam in eodem faero: tex

"

M

.

t

4

stni

"fint effe plures feníus litterales; ' -

^

laione

^. P. hocipfum I au&toritate Sacra. Pf2

.l

jftos,

betur: Dominus dixit ad me, Filius meus &5 tts

abatm

ego bodie genui.1e, quem textum Hitteraliter S.

futtidy

'Aug. exponit de zterna geueratione Filii ex fube

turdi

ftantia Patris: atqui eundem textum S, Paulus

primo,

'etiam litteraliter exponit act.13. v. 3 3.de Chrie

fetitug

fto' refurgente ex mortuis : : Refwfeitans J E-

ial

Jiem ex mortuis , freut f in p[alwmo fecundo:fori-

t r

prum eff : Filins meus es 18., ego bodie geuui tt,

I pron

[Idem S. Paulus eundem textum litteraliter 11*

w r

telligit de Chrifto, quà Summo Eeclefiz Sacere

t

dote ad Hebr. $.. Chriffus non fémetipfum cla-

Tüsfen

ifitavit , st Pontifex freret , fed qui locutns e

Ma

BA

adeum :.Filius meus es 12, £go bcdicgenni,-n.

124 Dicesfors contra primam hujus textus ü

r

pationem , ^ bodie plané repugnare generatio-

"rmam

ni eternz: ergo ille fenfus litteralis non eft gt*

litrg

"nuinus; - Sed coritra c&, quàd Vates dixerit

i

16

Qd

&

X

£m g

fn, P ex quibus Tbeolazia fit Argum. yot

MUET

die, non quafi illo die prophetize hujus genue«

ii

rit DEUS Filium fuum, fed quia DEO propter

Qu

&ternitatem nec beri práterüt, nec eracimmie

v niin

net, fed (emper eftbodie juxta illud ad Hebr.1 3l

ier fs

&ap. 7 Efus c

;

€ala.

/arx:/?fu beri, Cf bodie, in* g in fx-

:

wopdojig

antritt

:Inftas fors cont

rä tertiam uü!—rputionem,-..j.

adexdi

Z

quódilla tantüm exhibeat fenfom Myfticum &

wamül"

Ípiritualem pracis?-quoad Sacerdotiüm. / Sed

tligir M

contra: eít : quód littera non tantüm exprimat

r Chat

£liationem fpiritualem Sacerdotii , fed filiatios

nem [piricualem reduplicative üt fundatam in fi-

fac—rmc'xtg,ï

)

liatione naturalizterna; tüm. quia idem Vates.

Sacran

pf 109.v. 4. dicit: Zwravir Dominni ( hoceft

lii m

ab zterno flabilivit.) c »on penitebit eum ,tu es

omditedt

Sacerdos iu aternum j tum quia jam in lege na-

joie Fl

surali: DEUS voluit , :Sacerdotium fpe&tare ad

ex[um SI,)W

primo-genitos : atqui Chriftus et, Primo-Uni-

.V-H'd(

enitus:principaliter ratione filiationis aternae

à Vatelitteraliter fignificatz : ergo non fignifica-

ff

"

!'" /([M j

tur przcise filiatio fpiritualis,fed eadem naturaz

lis pro nova temporis circumítantia novum for»

[ Wll g

y lii

tita: eft fenfum. litteralem;

'Tandem addo:ex

j ECCHW

"Theophyla&o in cap. 1 Matth. pracitati S, Tex-

1às fenfurn litteralem etiam fore hunc, quo B.

fm

o

1

? "l

V. Maria genuetit Chriftum in tempore,

P. Notira i. ad quafitum principale iteratót2g

g

Lulus [CXWS

auctoritaté Sacra,....]a. $3» V. 8. habetur : Ge-

nerationem ejns quis enarrabit ? 4q9ia abfeiffus eft

gt

de terra viventium : atqui apud Tértullianum

g

fas

quidamSS. PP. hunc textum quoàd primam fui

*

$

par-

t22— Payi L Diff. Proleg. Qiteft .LIL$. HII.

ht

partem explicant de generatione zterna & Di-

A divet

Tuft, qUt

vina, alii de temporali & bumana ; imó alii, &

valde conformiterad contextum , explicant. de

mendrin

Chrilto refurgente ; cum in contextu immediate

Ápiiión

ttinos df

apponatur z quia abfciffus eft de rerra viventium,

ac in toto illo capite fit mentio de morte & pal-

lditioe

fione Chrifti.

hj

. Con£ E. noftra xj. Joan. 11. c. habetur: Exe

n flgnifi

pädit , ts bomo moriatuy pro populo , &j um

usnonla

Ti vtb

tota gens pereat ?^ atqui litteraliter per hoc di-

étum Caiphas ( qui tamen fpiritu prophetico

fUL d

illud. elocutus eít ) (ignificavit ex morte Chri-

Dusgil

fti confecuturam pacem gentis corporalem, Jo-

DRYT

annes autem pacem & lalutem fpiritualem to-

LTCTN

tttton

tiusgeneris humani eventuram expre(fit...Conf.

II folus S. Aug. l: 12. Cont.c. 20: quinque di-

& ln

Vverfos fenlus recenfet fuper illa Genef, 1. verba,

.Scriptura

fenfibus

$n principio creavit D EUS Crelum Qj terram, e

quibus ad minimum tres . funt litterales, itas

Bol

Qimody

quod izprincipie creavit , idem fonet , ac 1. in

Filio. l. Ac in temporis initio. IlI. Idem, ac as

jus,. f

te omne aliud opus. . Alii has litteras in primcipio,

Rütliro

Qs (itir

explicant pro fize bono, aut pro: principatu & po-

tentia DE4, aut pro capite C* initio verum tifi-

iif

biii«m : ergo ejusdemS. Textus po

:

teft mulfifg-

Wib

rius eife fenfus.

2

Vg

6^ P. hocipfumratione. DEU

$, qui fciþruæ

msl El R.

x;!z

& omnia-alia unico Verbo-fuo , & -omnia

VA

alia dicit, etiam unico verbo fcripto plura arcana

li

njanifeftare poteft; tum quiaidem verbum po-

Il ll ER

g,-

j] m'

1!6?( litteraliter plura'(ignificare, pracipué relp

U

if lgl

A;;, £ex dnibus "heolocia fit Argum. 123

ye atl

&u diveríarum. circumílantiarum. loci mune-

na; 0i

rum, aut temporis ,'tum quia hoc valde.com-

, ia

mendat infinitam , & incomprelienfibilem DEI

eitt i

fapientiam ; tum tandem quia nulla efficax con-

ml

tra nos affignari poteft implicantia; üt patebitex

4

jemtd

folutione objectionum.

Objic. I. Unalittera nequit

habe,re nifi uniz 12

c hl

cam fïgnificazioncm: ergo etiam idem Íacer tex-

T T

tus non habebit plures fentus litterales; aut om-

nia verba , vcl faltem pleraque in $. Scriptura.,

qui

erunt zquivoca.

lL. Prophete, Apottoli, &

Ti pwpiff

ex m

Evangelife ron intenderunt diverlos. Íentus ;

nam íifenfuum diverfius illis incidiffet, in&-

:orpomlrm.f*

deliter nobis S. Scripturam communicaffent , (i

| 1pirizuakmï

autem non incidit : ergo nec intenderunt.

lil.

;xprcl J

00 quinqüi

ex nollra refolutione plan& fequitur , quód $.

jtitid

Scriptura non fit infallibilis ; quia ex pluribus

fenfibus litteralibus tantüm fub diliünctione..,

j

poffemus inferre ; vel hic,vel ille eft genuinus ;

litrcralöu?f

fonC[l j

qui modus plané eft incertus , ac SpirituS. indi-

gnus.

IV. Sequeretur, Scripturam non effe

L

minüs ironicam, ac fi logorum gratià alius.ge-

o

nius diceret ; ibis , redibis, son , morierisin bello:

r '

autfics :Hio te cEacida , Romanos vincere: poffe :

jj m

in quibus reditus eft camincertus , quàm incer-

pown m"h

tum eilex:vi verborum , utrum ZEacidas Roma-

nos, an.Romani ZEacidam victuriünt:

li

$0

&. Ad l. Difl. Ant. refpeclu earundem cir- 1 :g

)

d

cumítantiarum temporis, loci; & munerum C.

t0 PIW

']

Ant. fiha circumftantiz velin uno fint diveríe

j

N, Ant, & coníeq. ad cujus annexam probatio -

Ü

nem

124 Par: 1. Dift. Prolog. Quafl, IH. $.TII.

nem dico , quotquot. tandem vérba in $. Scri-

piura habeant plures fenfus litterales, illos non

Tcot

effe-intet fe oppofitoszatione diverfarüm cir-

cumftantiarum, -Ad II. . parum interefle,

hi

utrum Propheta intenderint. diverfos fenfus;

Nyi

nem

dummodo Spiritus S. intenderit, & prafciverit

|

hos diverfos fenfus Ecclefiz fuce aliquando pa-

3pp

trocinaturos. . Certé Caiphasnon intenditíene

tradicen

fum S. Joannisfupra infinuatum & tamenuni-

logamí

-xetía Eccle(1a ilium defacto tenet. - Ex quo con-

nfS. s

fequens'eft, Evangeliftas non'egiffe nobifcum

dd,

infideliter, nemo enim infidelis eft in eo , quod

lat; p

non intendit, aut ignorat ; imo fi etiam intendil-

lat

fént diverfitatem fenfuum Jitteralium in eodem

Hl

textu., tam parüm infideles fuiffent, ac fi inten-

esfun

/ diffentin eodem textu fenfum litteralem; & my*

litt

flicum-quia-femper pravidere poterant, quo

C pur

Spiritus $; vellet Ecclefize fuze hos diverfos fen-

WAj n

fus pandere, ac fuam infinitam fapientiam ma-

xit ff

nifeftare;

Ad llL. 1y; abfoluté: omnia- negan*

Handat

dó , quz ibi dicebantur , quia omnes illi fenfus

$ Allg'. ]

litterales füitinfallibiles ratione diverfarum cite

.33'06

cumflantiarum. - AdIV.-m; ex jam diclis; fe-

UT

quelam eífe falam ;; ac comparationem pro us

DLT

indignam , & injuftam ; quia:alias & fübfiften-

Teturpy

tes circumílantias affignare poffumus inS. Scii-

lu füpea

ptura finé deceptione : econtra alias circumflan-

[ ' Hn Gei

: tias affignabit nemo fine aliqua deceptio

5f

ne alicujus: partis in' fpecificat

í

Ua

-

'.«"lhnm

' okgivs.' :

fi:'fdici

$.1V.

fU

sor7 698 X oX $835 0 13f

vérbu nb

. $. IV, Extravagans.

stas, li

diverfamm.f

Reconciliantur nonnulle apparentes fal-

n t

sv fitates , & contraditl iones S-..Scripïgm.,

livedas

'N. prioribus jam prafentis materiz mentio- 129

; p

nem feci , cüm enim aliqui S. Scripturz loci

T

appareant claré falfi in fe , alii veró aliis con-

nonia

tradicentes , ideo , àt flabiliam magis, Theo-

;; K

logiam firmiter, & infallibiliter argumentari ex

a d

fenfu S. Scriptura , non omnimodis abs re fore

vlf i

duxi, ea quzin prafxo 6. fpecificavi , reconci-

selitejt

liare: premitto proin ali

fitates.

quas apparentes fajs

[ eian i*

ia

I. Falfitas. äpparenS : Genef, 22. Abrah'a'm;;o

afcenfurus montem,üt Ifaac filium fuum immo-

ffb

qtradtm

laret, dixitfervis : Expetlate bic eum. afiuo, ego

( puter illuc properantes , po/fq:mm adar aueri-

o

"]

ys d

y

"us , reyertemur ad vos,ubi certó Abraham di-

xit falfum de: reditu pueri, cüm probe fciverit

! fapicnmmä

zomii

mandatum DEI de puero immolando.

Ri gx

S. Aug.l. de mend. c.1. quod Abrahamilla ves-

al

gdjvedämff' j

ba , ego & puer revertemur , locutus fit fpiritu

Prophetico, fperabat enim filium fuum poft

m j

d

immolationem ad vitam revocandum, àt imple-

retur Divina promi(fio de mulüplicando femine

j

fuo füper cerram.

D

iil

.. Il Genef. 20. Abraham mandavit uxori füz;

;Hasïi""w

dic , quod foor mea 55 at jui Sara fuituxor Ab-

qqu"

rahz, & non foror: ergo &. cum eodem Aug.

)Fciäüm :ï

4Mbraham weritatem woluit celari , i nou menda-

12.

t

!

o,mu dici; unde ipfc Abraham eodem c. v.

-

1

di-

/

126 Pars I. Dif. Prolog; Quaft. Hl. $. IF.

Ri

dixit : alias amtem f vert füror mea ef? , jïli& Pa-

fübwea;

Ubi eft ob-

fum, y

tris mei, (£ non filiamatris vae&.

fervandum contra Cajetanum, quód revera Sa-

mintori

ra non fueritforor Abrahe ex parte Patris , fed:

ligl.

quód illam fic vocárit, quiaSarafuit Abrahz ne-

[j popt

ptis ex fratre in linea paterna,qui modus loquen-

hw[itt

di nontantüm ex teftimonio aliorum apud Gál-

:

Vag

1

hi

los & Belgas , fed & apud Germanos receptus

eft. « Quód autem Sara - non fuerit eera foror

ThOttUU

Abrahz, evinciturex eo, tum quod Sara Ge-

li

nef. 11. v. 31. vocerur nurus Thare; qui fuit:

fiém ao

Pater Abrahze ; tum quia licita erant tunc conju-

trior

(it;und

giain fecundo gradu collateralium ; non veró if

primo, ne quid..m ex alia parente;: ElLergo pat-

TT

lm à

ticula ver? referenda ad priora;-ut fenfus fit

aliàs autem & vere dixi , non autemad av fóro

gila,

:

quafi fuiffet veta Abraha foror.

Plur

III.-Genef27. dixit Jacob Patri fuo t Ego fum

Tentes,

primogenitus tums Efatu : atqui hoc eft falfum:

177

ergo Ícriptura non prabet. noftre 'Theologiz

Varinia

wtrint

fufficiensargumentum. | sy. Jacobummon fuiffe

ientitum , quia : revera Jacob fuit Efau , non

Vtrito

Wmdy

quidem quoad ipfam perfonam, fed quoad jus;

& dignitatem primogeniti, quia primogenitura

taffo;

Jacobo duplici ex titulo debebatur; primó qui-

l.

dem ex jure Divino , quia DEUS revelaverats

[itos,

AMajor ferviet minori, fecundó jure humano;quia

M

Rintseg

primogenituram pretió levis jufculi emerat.aP

Efau.

( T

IV.Jonz 3. habetur : 4dbuc quadragintadies,

D l

d'. INinive fubvertetur : atqui INinive non-

yD.

Iu

Keconciliantur nonnulle appaventes, e£.. 127

T

fübverfa : ergo fcriptura fübminiflrat locum fal-

Uid

fum.

Illam prophetiam fuiffe tantüm com-

nodtett

minatoriam , & fub conditione, juxta illud

te at

liz 38. fi penitentiam egevit. gens illay agam

j lat

(j ego peenitentiam faper mala $ quod ego cogitu"

nodushit

bam facere.

w

V. 4. Reg; 2. lfaias Regi Ezechiz: morierse

anos u

t& (j non vives, & tamen Ezechias tunc non fuit

ii t

mortuus:ergo. . "Tales prophetias interdum

ol gu

fignificare rem fecundüm ordinem & dilpofitios

nem caularum naturalium ; nii DEUS per ex-

hare gi

n

traotdinatiam potentiam'talem ordinem fufpen-

dat ; unde Ezechias Rex mortuus fuiffet ratione

; noniti

Bilemi

prementis infrmitatis , nifi DEUS per miracu-

acfot

lum ei fanitatem refhtu:fïct & vitam proro»

e'affet.

mf

Plures: jam (ubne&to contradictiones appa-l"* f

fio:

rentes.. L Sit; Genef. 46. habetur : Cuntle ani-

maquaingre[fa fumt cum Tacob in 4 (gyprm. fe

ot EH j

g T

xaginta [ex ; & mox fübnedlitur v. 27. quod

fuerint anima fiptuaginta, *. quód in priori

p

verfu non fueritnumeratus ipíe Jacob & ]o feph,

jt Ehu,'

dQ

cum duobus]acob: filus,fcxhcet Ephraim,&Ma-

naffe.

J

mo Ri

II. .Genef. c..1; dictum fuit Adze, & Eva,eres

; p

fcitec mulnplzmmxm econtra Matth. 19. di-

if

citur ::»on expedit nubere : atqui haec contradi«

unoif

"d

cunt: ergo. &. quód,initió naturz humanz pro-

creatz , ex limo terrz , debuerit fumere incres

M

menta per propagatlonem hutanam ; ; econtrá

n

humano genere jamfüfficienter;Gt vix non abun-

LL

4

li?ln

128 Pars L. Diff. Prolog. Quafh. II f. 179-' | Mu

danter^, multiplicato , certé non expedit omnie

fhotvt

bus nubere

[

; q.

III. Deut. 12. Occide * comede, frve

immm;-

inptiri

alm. fuerit ffue mieudum : & tamen eodem ].

Tor qott

Tocmt

€:14. dicitur: Necomedatsz, qua immunda finnt.

R. priori cap. eft fermo de animalibus tantüri

fj qà

türt cor

fecundüm quid immundis , id eft, vel detalibus,

uz licét alias ex fua fpecie poterant offerri, ta

didek

mien hic & nunc non porterant offerri , quia ha«

Cóniti]

bebant aliquod vitium ; talia erant bos, ovis,

Áipir d

eapra, turtur , columba,fi non habuére vitium:

tàtdi

vel de illis, quz ungulam non findebant , nec

u

ruminabantur, üt cervus, caprea, Oryx la

frafj

yofteriori vero capite eft fermo de animalibus

d'iüiynïq]löl

Atb

abfoluté immundis, fcilicet morticinis , gel de

aliquibus, qua& non ruminant , üt fus , vel un*

"thcm !

gulam non fcindunt;üt camelus,lcpus',cuniculus.

üint'g

- ]V. Prov. 26. Nerefpondeas flulto. juxtass

(itanri

fhnltiiam fuam, ne efficiaris ei fimilis , qui ergà

lal

fubjungitur : refparde fiulto fuxta ff ulcitiam

NG

fiam , ne fibi fapiensejfe videatur ?. Y. in priori

Dioj,

verfu hoc füaderi , ut non refpondeas //wito fa

Ht

xta . Laltitiam fuam , hoceft , pati [tultitia , li

Vi

enim ip/i fmilis effceris ; in pofteriori vero fua«

:mnfeqv

detur , utprudenti & fano refponfo juita flul-

äntece(

titiam infani refpondens ; & fic non videbitut

Vil

fibi (apiens , difcreta refponfione confutus.

— V. obi.c. 1. Zmromnibss bis non peccavit 70

10 ty

labiis fuis; & tamen c.7.v.1 j .preffus & vixnon

rlm im'l

oppreffus miferils fatetur : qmamz ob rem elegit

000 tn

A*

,[if,/f*?fndium anima mta , d mertem q(Fj "m

£ox

IT

Reconciliantuv nónsitella apparentes ec. 329

n aptitm

mox v.16. deféraui jnequaquam nliva jamvis-

vam; quz plané indicant peccata gtavia, E.

tl ftim

inpriori cap. dici ; quód Job tót/malis infeptus

tamun

nom comiiferit üllam peceatum blasphemize,

um

murmurationis;dut-querimoniz contra Domiz

..

imallius t

num, non veró:

^

q

quód totá vità fuá nullum pécca-

f li

tum commiferit j'in pofterióti Vero cap. reffe-

tcranto?ïtll»'

&itfe Job füper'ália-peccata; & pracipué que

ofici i

commiiferatatite hs fibirinimiffas riferias. In«

ean bt

fuper. defperatio Fobi tantüm"füit €irc

à recupes

fabuécinit

tanda bonatemporalia

37 V I« Ecclefz

,non Veró de vita xterna;

y ia

. V. Ijshabetür:

fris fpatiis

a, 01

franfónnt. nnitéy[a fb élo.

V. autem I4. Di-

o d

dici j: quid omnin opéra, qu&

fecit DEUS , perfe-

yticins *

verest in pevpétuum. -&.in priotiverfu efe ferz

monem de rebus quatenus ,&

j i li

quamdiu refpí-

lenus t

&iunt tempus;

in pofteriori aütem de rebus üt

^

durantibüs in fui

)fih !?u

pecie , prouto

inili,

liora'fex dierum d

utrabunt;

péfà px"incilï gï

"T

* NILAEcclefi a11.:6) 9742* t ab

jl

DEO funt', & tamenSap. cap, g. v. 3- dicitür:

deSM(;r

quoriam D EUS mortem non fecit.

x. in prioti

xextu eft.fermo de volunt

xl

*

até permittente , feu

€onfequerite

P)

ii pofteriori'autem de voluntate

«t

antecedente ,

onío j

& approbante péccatum.

cnonw :

VIII: Ezech: 18.. promittit. DEUS : TFilius

gcoüfu h

non portabit iniguitatem Paivis, Exo

d. autem

20. comminatur DEUS :

15

( yui

igo Dominus vifr-

tans iniquitatem Patrum in Fj

fj

!o. E. in priori

J

u

loco eít fermo de

peccatis parentum, quz nullo

; auxilio; vel imitatiorié filiorüm fs

" WW

:confenf u

1

coni-

t

110 Parsl. Dift. Prólog. Quaft. IH $f.IF.

te dl

commuiifía j in pofteriori veró eft fermo de filiis

1

Y

Parentum. veftigia.

tmenfo

nique prementibus iniqua

Auxfietiam de filiis juftis, & DEUM timen-

piado:

Il

tibus fit fermo , intelligi debet quoad poenas

duntaxattemporales , queis filii non raró vifi-

pfua

ial

tantur in terfa , cum magno tamen fee-nore ilj

coclis.

ili; e

domo

IX. PÉ 115.. Omnis bomo mendacc, Gt Àpot.

ftn, )

X4. diciur : m ore& coruma non eft imventum

mendacium : acqui hac contradicunt, 3y. S. Da-

fumpro

ütcomr

videm loqui dehomine quoad naturam corrupe

fenfus, 1

tam; S. Joannem autem de homine. per virefs

gr—atiæ-confortat

Q.

ficindi

Auntura

132

Anne&

lize a-dhucx contradictiones ap-

mbunw

N.'T. quz vel fibi invicem , vel V.

de tem?

parentesex

"F. contrad

icunt. L fit 5 Joan. 4.c. dicitur :

usqucæ

IV,

qui biberit.ex aqua , quam ego, dabo ei , uon fitiet

án &Lerxum.; econtra Ecclít. 24. habetur : Qui

[

bibunt me , adbuc fitient. . W. Joanem loquide

P'";' pr.

bibere infenfüfpirituali pro: guílu vita: aterm2;

sf Serm

Salomon econtra loquitur de bibere, prout pra»

f de

friboi

cisé fignificat defiderium , & concupifcentiam,

nondum autem ipfum guftum, & tentionem. '

ii

V.fb

]k. foan. 20. narratur de Magdalena, quod

venerit ad monumentum , cu. adbuo tenehrá

d

éfféut. ; : S. Marcus veró dicit c. 16. quod vene-

p /'Wm

Lal

rit ad monumentum orfo jam fole. ïgz.'k'*quöld

S. Joannes fuerit locutus de tempore, quoMag-

m"l'bu [

dalena é dorno egreffa eft ;; S. Marcus veró

i

€

!hani, I

tempore, quoad monumentüm wenit.

1ó-

li f«um

dic ; utrumque texu—yz;n peflc intelligi de au!

&

I£

g

Reconciliautur äonnu!/æ appavénteseic. Y3t

J Hemmit

rediluculo , suncenim adhuc tenebrz fünt, &

um

tamen fol quafi nuntiari & oriri folet ; prior exe

D

plicatio videtur folidior.

t qudjr

Ill Joan.c.2. v.20. legitur : Dixeruzt er«

j n t

go f ndai : quadraginta c féx annii adifiatum

n At

efFtemplum boc , e$tnin tribus diebus excitabis

illud . econtra 3. Reg. 6. v. ultimo de eodem

ia Al

domo DEl dicitur: adificavízque eam annis fep-

j d m

t0m. . X. reipfatantüm feptem annos fuiffe in-

i .

fumptos ad edificationem templi Salomonis,

gtl

ütcommunis eft Interpretum S. Scripturz con-

omim p

feníus, adeóque Judaii vel re(ponderunt Chrifto

fecundüm fuam opinionem erroneam, qua

uUe

tabunt 46. annos infumptos effe ; vel locuti

Á

unt

mäi'aïüf*ï'!1

j u

de tempore intermedio à reflauratione Herodis

i 460

usque ad illud tempus Chrifti.

MM ljl '"-?

IV. Luc& 6. habetur: Qswi petenti te tvi-

hbt

bue ; Ecclef. autem c.12,v.6. Von dederis im-

pio ; probibe panes illi dari.

& in primoloco

[oancmw

luvia 6

effe Sermonem de eleemofyna ; in fecundo au-

hm g

tem de collationibus bonorum vi juflitiz di-

flributive, qua refpicit merita, adeóque ime

yoji

g

pio & iniquo danda non funt, »e, ut eodem

V. fübne&itur, iz ip/is potentier te fit.

lgdakml Hlb

V. adGal, 1.c. v.10... Si adbuc hominibus

7. MM []

( i

placerem , Chrifli feruus non effem ;; G tamen

I.ad-Cor.tO. v. 33.. habetur, ego per omnia

d M

j

"

omnibusplateo. — &. Apoftolum in primo loco

eífe intelligendum de gratia hominum vana &

inani, qu fervitutem Chrifli non compatitur ;

" gnil, ;

in fecundo autem de gra

tia ordinata , quatenus

u

12

alte-

T

132 Paril. Difl. Prolog. Oneft. IiT. $.Iy.

&enttm i

affe&tus omnium ad fe trahit ac legi Evangelice

quitnus

fubjugat. .

VI. Hebr. 9. v.4-

In qua. CÍcilicet in arca

vtj

erat) wrnaaurea babens manna, C virga Aaren,

tüpolla

effamenti; 3.Reg.

-

que fronduerat , & tabulet

c.8. v.g. Inarca autem non erat aliud , nifi du&

Mu

C habet

zabula lapidea , quas pofuerat in ea AMoyfes in

quod

Horeb. — w;. reipfain arca tantum fuifle duas

tabulas lapideas,prope arcam autem erant etiam

Ctüm, a

Manna, & Virga Aaronis, propter guam conti«

Áuns ]

entayit

guam,

aut propinquam faltem vicinitatem juxta

modum

hebraismi dicta fueruntin arca ; ficuti

i

qtatdi

pecunia v.g.

poffet dici in cifta (& non amplius

Tediag

apud debitorem

) fiprope illam effet jam colf

Jocata.

Mlilml]q

AAlter alt:riu.;

"n de

VIL. Ad Galat.6. monemur :

&t immediaté eodem cap. fubne-

pety.

onevra pormt: 5

&litur : Unusquisque autem onus fu

um portabit:

fiateve

an nonhzc aperta contradiétio ?. &i. in primo

ptui d

patien—

Tl qg

loco Apoftolum nos hortari, ut pet

tiam, compaffionem , con(ilium , oratio»

Atertu ]

JUE,

nes portemus proximorum defeCtus five natu-

IT

rales , fivemorales, illis fuccurrendó ; in po-

fteriori autem loquitur

de onere perfonali, Ícili-

E

Paly.

& infligenda

cet pocna confequente peccatum »

iniquus

A

aliquando in magno judicii die.

VIH. Rom.9. jacabdil:xi,

Efau autem odio

BY

babni ; Sap.autem 11. dicitur : Diligis omnia

UJnngm

jmt , C? nibilodiflicorum , qua fecifei. W

Iüt n

que [;

Chri(lum non abfoluto odio pro

Íecutum elie

lt 0Y

fibi difpli-

Eíau, quo aliquis abloluté vult rem

qui d

cen-

wf j

Reconciliautur wonuulla Apparentes e»c. 133

achribuy

centem non efle; fed tantüm odio comparativo,

quatenus non tantum amavit Eíau, quantum

a (l

amavitJacob ; hoc autem non contradicit tex-

l

, C

tui pofteriori.

fani;

IX. Jacob. c. r. de DEO dicitut : -v.13.

at ddid

Jpfa autem neminem tentat ; econtra Genef22.

"TTPL

c. habetur : testavir. DEUS . Abrabam.

g.

um fl

quód tentatio fit duplex, una inducens ad pec-

quiem d

catum , alia , qua virtus probatur ; & percon-

operqunt

fequens DEUS neminem tentat ad peccatum ,

yricniattt

tentavit veroAbrahamü,ut ejus fides probetur.

n !

X. Joan. c.r5. habetur : Omnia , quacun-

j (&aonar

que audivi 4 Patre meo, wota feci vobis ; & im-

"T

mediaté c.16.. (icfibicontradicitJoan. — 44bzc

multa babeo vobis dicere , qua mon poteftis porta-

remodo.

&. Joannem fibi non contradicere,

r AIM

od cäp-'!'

per Av omnia enim non intelligit abfoluté om-

n W"W

"

niarevelabilia, fed osuia accommode, & quze

captui difcipulorum pro tunc adhuc infirmio-

j if

]

rum , congruebant ; quz gloffa aperté elicitur

u P*

:iiiium ,U

ex textu pofleriori.

XI. rma Joan.z. Zfudiffis, quia Anti- Chri-

ii

f!^s. venit ; huic autem aperté contradicit D.

ab

nr

d

Paulus 2da ad Thef. 2.. Tz»c vevelabituv. ille

&

iniquus. ( Ícilicet Anti-Chriftus). quem Domi-

nus 7 ESUS interficier. Enquem Joannes pre-

fentem dicit, Paulus futurum affirmat ! B^

j

u n

Joannem (umere tempus prafens pro futuro,

; DI

u

?

ficjue non contradicit D. Paulo ; fiepius au-

tem contingit, quod de re fatura difcurramus

j

Qu

l

D

CM

qugü de prafenti.

XII.

I 3

134 . Pars L. Diff. Prolog. Ouaft. IH. F.

o

XII. Matth. 18. praecepit Chriftus: /ipét-

Ri

caverit in te frater tuus, corripe eum inter te ,

Xl

M

3

€ ipfum folum ; . huic autem contradicit D.Pau-

lus: Peccantes coram omnibus argue , ut cetevi

timorem babeant.

E. Chriftus locutus.eft de

peccatis privatis , Paulus autem de publicis.

XIII. . Matth. c. 10. ait: JNibil tuleritis in

D

via, nonparam , non calceamenta , neque vire

gam; S.Marcus econtra cap.6. in perfona Chti:

fti pracipit, ut nil tollant in via, sf virgam

tnntüm.

y. L. fiin utroque loco fit fermo de

virga reali, tunc prior locus eft intelligendus

de virga ad percutendum, & polterior de vir-

D«

. II in primolocofu-

ga ad fuftentandum.

mi virgam proprié pro virga reali, in fecundo

veró pro virga metaphorica, fcilicet pro potes

ftate pradicandi Evangelium, patrandi miracue

la, recipiendi alimenta, quibus fuftententur.

lt

XIV. 'Joannesc.3. dicit Chriftum baptizif-

t

)

$

fe, & c.4. dicit, Chriftum non baptizáffe, &i

[

Joannem in primo loco voluiffe, quod Chriftus

d»ixi,'

baptizaverit per fuos Apoftolos in fecundo au-

m

tem,quód Chriftus non baptizaverit per fe quos-

Diiis

cunque accedentes ; licet credibiliüs per fe ipfum

b.u&

baptizárit Bmam V. Mariam , & S. Petrum, ad-

duntaliietiam Andream. ^ Verüm ne nimium

iM

[(7T

excurram àd materiam alienam ( efto fors nort

ln (

omnibusinutilem ) acjuftam fuper me traham

Milte

cenfuram , finio hanc Diftinctionem Pro*

tb

logeticam, & alia Scholaítica

profequor,

PARS

Pf«ls

wj

aC r 2088

Chrlis

EOX NG DI E D

lpt [

ä—g æc*g»ægcæ;za

V-tOS P ä'»?-ä?ä-

Yntradiit

æææææ&m& aX RP GR Go Go GD G

Mfgllf J

9s Jotitst

PARS II

du

ob r

De D EO Uno . f

Z

Subfifente.

mperlom(

via, nj

oco f

DIS TINC TIO'T

ii

politri

De Certitudine Exifléutié DEI

] pnmuio

Omen DEI varie ufütpátür fedum Y

aji, i

apud Scriptores tam facros, quàm

dlictt ]

N

profanos, fed & in ipfa S. Scriptura,

at

ut optimé notat Monéürtius T. par- .

ii

te 2]P1 j (cientiartm,

Primó füumitur nuncupà-

rilumié

tive, &abufive,. Pfal.95. Ommes Dii gentium

1 bapnr

damonia.,

Secundó adoptive. Pfal.81. Ego

.quil y

dixi, D ejhs, cf filii excelft omnts.

Tettió pro

m f

hominibus in dignitáte conflitutis. Exo4. 22.

cmptff"

Diisnon detrahes , id et, poteftatem habenti-

bus;

jispt

uart poteflative, ficut dixit DEUS

d

ád Moyfen Exod.'7. Con[Litui Te DEUM Phas

"d

rabris, id e(t, dédi tibi poteftatem contra Atio*

(d W

los, & Deos Pharaonis;

Quintó follicitudiz

Cfm"'

naliter ad P/ilip. 3. onrmn DEUS venter eff.

iil

Sextó effentialiter, & proprumme juxta illud

Jl

P[al 85. v. 8. ANon eff fymilis Tui in Diis Do-

misue.

Pr'

L4

136 Parsll. Dif.I. Oueft. I. j;l.

min. Etinfrav.t0. Ts es DEUS folus, . Si

autem fignificatum hujus vocabuli DEUS in-

Df

fpexeris , alitid per illud non intelligitur , quàm

SubfLantia fémplicil]ma, infinita, etevna , intelli-

gens, ab omnibus creaturis diflintla, à qua cun-

£Fa dependent in fieri, effe, confervari, ci operari,

Jpfa verü à nullo, c& in nullo dependet, — Ut proin

hujus füpremi, ac ut Scotus r. d.3. q.2. $. quar-

illa, quï

10 dico , loquitur, Extis [impliciter infiniti exi-

ljül 3 ;H

ftentiam, illiüsque certitudinem moduló Viato-

Dober

ribgs poffibili al&quamür, fit

propri

r cog

f ts

QUJESTIO I

pronof

: n bec propofitio: DEUS eft,

.

Tesin

fit per f& nota?

f

fio

Zc difficultas magis confufa, quàm con-

trad,

'H

ttoverfa eft, fi non cum Scoto dnplici

dicat]

via examinetur ; emel fic, an ftatuta pro-

cogni

pofitio: DEUS ef£, i per fe nota fub ipfa ra-

tio !

tione Deitatis? Et iterum, an (it per fe nota

tme

f

quoad concéptus, quos Viatores ordinarié de

DEO formamus, utpote quód fit Summum

adm

l

Bonum, Ens Infinitum, Caufa Prima, omnium

Cpti

Entium Princpium , Moderator, & Finis?

lm

Hic ergó duplex, & genuinus Quafflionis fla-

DHj

fus ut magis declaretur, pramittitur

DiU

AE

)

(üm

€.T.

d

ONSCnz)SM

DEUj

ibuli DEU

$ I

teligtun

Definitio , 5 Divifio Propofitionis per

j ts

fe Z0t&,

du d u

Or.I. Propofitio per fe nota juxta Do-

uari G

&orem noftrum , Subtilem Scotum. r

, Ug

;

d. 2. q. 2. $. quoniam fecundum Phil. eft

4

illa , 47

ejui , u

& ex terminis propriis , qni f'nt. aliquid

ttrinbilt

t funt ejus , babet evidentem veritaten,

imotublà

Dcbet nimirum etus veritas ex fola terminorum

propriorum objectiva connexione effe eviden-

ter cognofdbilis & hoc fignificatur per ró

)l

qua ex terminit ejus, ut fant ejus, . Si enim

propofitio per alios terminos , aut

propofitio-

nes innoteícat, jam non

fed per aliud innotefcit,

per fe, nec ex propriis,

PUS 1

Poteft tamen propo-

fitio effe per fe nota juxt

a Fraffen , & Smilin

if qint

traél. r. difp. & q. r; n.

17. quidquid contra

ton dj

dicat Hermann;

dummodo termini fint confusé

cogniti ; an non enim propofitio,

ag

in qua defini-

yaibi!

tio przdicatur de definito, eft pe

r fe nota? &

tamen conceptus fubjecti eft confufus.

Certé

frpri?

fi Hermann fit adeó

s ordit

pertinax in fua opinione,

| i

admittere debebit, q

uód Viatores habeant con-

jma, 0 M

etiam nobiícum tene

ceptum . diflindum , & clarum Deitatis; cüm

n : IF

at , quód hac propofitio :

DEUS eff , Viatorib

)yggüioniiï3

us fit per fe nota, prout.,

fUf

DEUS eít concepti

bilis fub ratione propria

Deitatis.

Praferamus hac in parte

Difcipulo Magi-

flrum noítrum Subtiliffimu

m cit. l, $. boc pro-

'ALAY

ä

138 — Parsll, Dift.I. Queft. I. $.T.

Dj

eonuse

batuv fecundo, Ubi Doctor ita atguit: Nomen

autem confuse importat., quod diffinitio diffin-

TütDro

-- -cergo conceptus quidditatis pront imper-

proban

tatur per nomen confuse,eft. prius notus natura-

li erfe.

livi, o

liter,quam conceptus ejus, ut importatur diftin-

E per diffmitionem. — Ex iteruen $. ex dubus

Tiem,

declaratis hoc ponitexemplum : Geometer s*

nonit

siitur aliquibis principits, tanquam per fem-

LT

diverf

tis, vifi qua habent evidentem veritatem ex ttt

minis confuse cognitis , pttta concipiemdà lintam

T pr

confust; evidens efl, quod linta eft longitudo fort

tütam

Clone

datitudine , non concipiendó adhuc diflintle , ad

quod genus pertineat linca , ficut confiderat AMe«

dim «

zapbyficus , qui cognofcit pradicata effentialia

find

linez, quód nimirum fit quantitas, accidens, &

Vs f

non fubítantia.

'Tandem concludit ibi Do-

Ciente

&or nofler, quód ex terminis propriis debea«

potti

mus habere evidestem veritatem compleintis,

lithu

& non fimplicitatis, fcilicet ex definito ; & defi-

—

Qutnt

nitione, qui funt termini propofitionis per fe

titm|

notz : atqui ubique receptum elt, quod defini-

tju,;

tum, & definitio differant tanquam conceptus

impe

confufus , & dillin&tus: ergo non eft neceffarià

]

dillincla. terminorum cognitio.

Imo. n. 1Q:

——

Tot:

dicemus cum ipfo Hermann, quod propofitio

D

etiam quoad nos fit per fe nota, etiamfi à nobis

i

aCtu non cognofcatur: quomodo ergó requie

Ted

ritur diitinéla terminorüm notitia ? Hoc ip*

m

fum infinuat Maftrius difp. Metaph. 3. n 19;

ti()nc

L

& difp. Log. 13..q.3. artic. r. Rationes Het»

mann plus non probant, quàm quàd cerminil

«€oris

:

?lll gl[)

Definitio, & Divifío Propo)ïtioni: €c. 139

aagiich

confusé tantüm fignificativi non poffint pa-

| dl)f»ili! 1','

rere propofitionem per fe notam, non autem

iij n

probant, quod termini confuse quidem cogni«

fit H RE

i ex fe tamen perfeclé naturam definiti explica-

girari

tivi, non poffint per fe notam facere propofitio-

m ul

1

nem, Etideoóhzec: DEUS eff, eft perfe nota,

: Gu

nonitem ifta: bomo ef? animal, prout etiam ibi

n. 4. tenet Hermann.

Rationem autem do

quay J

ii

diveríam ab Ipfius ratione; quia termini in pri«

iil t

ma propofitione diftin&tiffimé fignificant na-

turam Divinam , üt conflabit n. t £. & diflin-

:/angirïflï

D Minf((,

Gione fequenti q. 3. licet nos pro ftatu viz nec-

anjint!

dum di(lincé capiamus ; econtra etiamfi di-

icata t

ftinclé intelligam quid fit animal? nimirum vi-

a, ii

vens fenfitivun , per hoc tamen necdum fuffi-

dudi i

cienter explicatur natura humana vi illius pro-

)ropliis d

pofitionis: adhuc enim ignoro , quale animal

í WMPW

fit homo, an equus, avis, aut ovis? & coníee

(iiio.dd

quenter pofterior propofitio zoz baber eviden-

Jicionif

tiam ( àt loquitur Doctor nofter) ex rermivis

; quüd j

ejus, at [nnt ejus , led potius infufficientiam, &

imperfectum explicandi modum.

m at

d

Not.II. Ad pleniorem propofitionis þerï?:

?

notz: intelligentiam tres à Scotiítis ex fuo Do«

Clore catenari conditiones.

lp

Prima, & prin-

cipalis conditio poftulat; ut pradicatum im«

jl

08'0(

mediaté, & per fe conveniat fübjecto , hoc au«

T i

tem optime obfervatur in definito, & defini-

M

ph- j

tione ; hinc quomodocunque przdicatum.,

auo

enuntietur neceffario, & infeparabiliter de füb«

if

je&o, fi tamen non conveniat eidem immedia-

IUO

(4

tà

[

D

340 - ParsH. Dif: 1. Quaff. l. $. 1. -

u

té, non erit propofitio per fe nota, fed per aliud

d Mp

v. g. bomo eff rifibilis, non eft per fe nota pro-

pofitio, quia rifibilitas convenit homini me-

& hotqr

Áiltur

diante rationabilitate , per quam rifibilitas à

Wem,

priori demonflratur ; cüm vera fit hacc caufa-

lis: ideo bomo eft vifibilis, quia eff vationalis. Se-

m N

cunda conditio requiric , ut pradicatum non

füblln

Tantian

tantüm infeparabiliter , fed & effentialiter con-

Not

veniat fubje&to. —Cujus conditionis defeCtu

ha propofitiones:. Cygnas eff albus : fubflantia

fipedi

corporea eff. quanta, non funt per fe notz; efto

qued

enim quantitas infit fubtantiz corporez imme-

paítn

diate, & non mediante alia forma abfoluta, ta-

Oib

men ineit eidem extra effentialiter tantüm , &

Tits, (

N

feparabiliter, prout & albedo non eft predicatü

Exli

eflentiale cygni, fed tantàm accidens proprium

quarti modi.

Infuper. de fimilibus pradica-

—— ——

pítio

tis accidentalibus dicimur magis , & per prius

fifia j

habere coguitionem fenfitivam , quàm intelle-

fmi

firtim

élivam: ergo non (unt propofitiones per fe

notz,quiahoc ipfum fenfuum experimentünon

tilj [

eft illis intrinfecü, fed extrinfecum, & per acci-

mfa) q

puri gü

dens. Tertia conditio excludit medium à prio-

ri (at non à pofteriori ) demon(trativum con:

inten

venientiz. eflentialis praedicati cum fubjectos

pitt

flante enim tali medio à priori demonflrativo

finty

jam non foret convenientia immediata, quam

H.üngm'

tamen non tollit, fed prafupponit demon(tra-

[

tio à polleriori.

Et ideo hanc propofitionem,

! bt

Iéi

quam quidam adducunt ex D. Thoma r.P»

q. 2« att. I. Ef per fe notum [apientibus , quo

,Wf, [/

iscor"

J

Y

l

Definitio, ? Divifo ;ropa/x'rioni: Qu f4I

n ii n

intorporalia uon fimt in loco circm[criptive , re-

& f

& negat nofter P. Theodorus Smifing effe per

wt homi s

fe notam ; quia effe inloco circumfcriptive re-

am rl

folvitur tanquam in rationem à priori in quanti-

a ha

tatem , à qua dimanat fitus, vel ( fi tenesfenten-

at

tiam INN. non diftinguentium quantitatem à

redictm

fubftantia, aut qualitate materiali ) in ipfam füb-

fexidite

ftantiam, aut qualitatem materialem.

itionis d

Nor.IlI. Juxta Scotum, & veritatem ipfam;

lu ff

fuperflué dividitur propofitio per fenota in illam

s fenota!

qua eft per fe nota44024 fe , & inillam , qua eft

per fe nota quoad sos Viatores , five fit fermo de

orporetitt

v abl

ornnibus, five tantüm deSapientibus. Aucto-

r n

ritas , & ratio Scoti non minus eftclara, quàm

n c[ïpf&äï

efficax cit. q. n.5. per totum , ubi ita concludit:

Ex boc patet , quod non eft diflinquere inter pro-

densprt?

libus pf*

pofttionem e[fe per f notam , c& per fé nofcibilem ,

5,&per

!

|

quia idem funt. .. . Nam propofitio non dicitur per

qunit

fé nota , quia ab aliquo intelletla, eognoftat ur per

fe x tunc enim (£nullus intelle&us atl u cognofceret,

i

enmat

ziulla propofit io ej?;t per fenota ; fed dicitur per fe

», AE

nota , quia quantim eff de natura terminorum ,

nota efl babere evidentem veritatem contentam

ydimip

in terminit , etiam in quocun4He intelletlu conci-

TM

piente terminos z. fi tamen aliquis intelle&lus non

i i

ConCipiat terminos, Qj* ita non concipiat propofr-

iil

Honem , non minis eff per fe nota , quantim el] de

Jiui, d

fé » G fic loquimur de propofitione per fé nota.. Ex

" dgmnnl?j

u

his patet , qurod unlla eft difFintlio de per fe nota in

'opof

fe , & in nobis , quia quacunque e[t in fe , c per fe

I'homl !l

licet nom

i W

HOLa, CHieunque int:/lffïui eff per fe noia,

£l

LU

Pars HH Dift. L. Quafl. 1 . -

Df

142

dificisr

atlu cogtita ; tamen quantum eff ex terminis,

eff evidenter nota, [i termini concipiantur ; &

fitlitem

quidem eft evidens ex fua caufa intrinfeca ,. &

e(ïecogni

fis;dcd

formali , & non tantüm per aliquem refpe&tum

extrinfecum , quod a&u ab aliquo intellectu co-

pv

gnofcatur.

Rauo ulterior facilé colliegitur ex

ais

lotmes

DodZtore, quia per fe nota propofitio objedtiva

non petitur ex noftra cognitione ( aliàs fi nullus

pitip

effecintelle&us, hac propofitio : torumeff ma-

meladm

jes fs parte , non eílet per Íe nota) fed ex na-

opin

tura terminorum per fe evidentium. — Prada-

k 1

ram hujus paritatem fubjungit zlutlor additiv«

etitner

Tisinl)

num ad textum Scoti taliter : ficue patet de Sylo-

Wnys

gifmmo pevfetlo , qui uullius indigeat , ut appartat

nece[favius , Yed neceffarius eft, & manet, five

Qd

Ktt dl

à nobis ut talis agnofcatur, five non : ergo etiam

propofitio eft perfe nota etiam quoad nos, five

a —)2 Ü

Tittir

ut talis cognofcatur , five non.

Wangg

Aliam paritatem zqué efficacem adduco ex

noftris PP. Bartholomzo Durand , & Fraffen

difp. , art 1. q. 2. n. 4. — Sicut fol primo fuz

b

Ui

creationis:die , aut defacto à coecis, vel oculis

claufis non videtur , & tamen eft per fe vifibilis,

k

cüm fit totius ldcis fons, & origo ; ita etiam

licétfors actu non cognofcatur propofitio ab in-

telle&tu noftro , hoc tamen non obftante eritad-

Vonqm

ud

huc propofitio per fe nota quoad nos. . Ali

ad[e,f'

enim eft effe propofitionem per fe notam; &

aliud , effeillamà nobis actu cognitam 5 adpri*

NiiiüSqu

mum fufficit ipía terminorum evidentia imme-

lito

NI

diata in fe , ad fecundum laboriofanon raro

e

l

M

Defivitio, & Divifio Propofitionis &c. 143

d iim

difficilis requiritur cognitio per difcurfus ;; cüm

oncinmr

fit luce meridiana propemodum clariüs, DEUM

h inriit)

effe cognitum à Viatoribus per fidem, & difcur-

u

fus , ac demonítrationes naturales , usque dum

uoindrd

pérveniamus ad creatorem DEUM ; ficut fol

dlcliit

eft actu vifus perlucem , per operationem ocu-

vfiio d

lorüm tendentium vitaliter in'folem , non veró.

e(dixit

períeipfum. — Etcerté hoc divifionis generefea

7

meladmiflo omnes alize deflruentur veritates; üt

pu) hd

optimé infinuat nofter Macedo collat. 3. diff. .

um M

fe&t. 1. ubi itaferé pergit: namtunchomo non

r

erit per fe animal rationale, quia quoad nos mi-

1l pnmi'-fï

nüsintelligentes non cognolcitur ; proinde di-

(il, WW

eemus : bomo eff animalrationale quoad f& ,'non

| & ma

quoad so5 * ab(it ! non enim debemus confide:

o tl

rare alienam ignorantiam , ac ex ea veritates

metiri: quod femel eftfuà naturá tale, femper

quoidmïf

manet tale.

Hisita difcu(fis t

cm

I

md ) &Fw

| Rd'oivitwr qu,æ]iib j 1;rout DEUS füb

n

uv

. propriaratione Deitatis eff conceptibilis.

ECiS;

4

" Ico.I. Qui tenent, quod exiftentia non fit

['ï Pc[ iä&*lïi?

i O;iil

Ü

! pradicatum ultimó coltitutivum DEI,,

'non füfficienter falvant

i

» hanc propofi-

uonem: DEU efL, effe per fe notam, five quos

lu

Id n[)s. »

adíe,five quoadnos. ltacontra Thomillas,

& aliquos Scotiflas debet fequi ex propriis

T

utriusque Scholægrincipiis.

miläm;,z"

P. laconicé.

iil

uod eft demonfirabile à priärï:,

j

ill;;:(t- eriam juxt T. n& quoadfe, nec quoad

[

nos

144

Pars H Dif-1. Quaft. 1. $. 1l 7-

nos eft perfe notum ( transmiffo interim fiboma

fitgm

Sniin

fit divifio propofitionis per fe notz in illam, qua

lebror

eft calis perfe, & talis quoad nos? atquifi exi-

ftentia non eft predicatum ultimó conflitutivum

quod.

quodí

DEI, tunc poteft demonftrari à priori , fcilicet

à predicato ultimó conflitutivo : ergo DEIS

j Mj

ef. , non eít per fe notum in fententia negante,

bl

fiioni

exiítentiam effe predicatum DEI ultim confli-

Prbpofl

tutivum.

Forían dicis. Exiftentia tantim virtualiter di-

N

guofib

ftinguitur ab intelligere actualiffimo , non veró

quhg

realiter, aut ex natura rei formaliter, & confe-

uenter adhuc eft propofitio perfe nota. Con-

(phtet

1034

tra eft I. Ergo etiam hac propofitio: .DEUS

tittof

eff aternus , irtenfus , juflus Gc. eltperfe nota;

cüm etiam tantüm virtualiter juxta T'T. diltin-

— ID

nis Q()g

Bl

uantur ab intelligere a&tualiffimo , quod nec

df

Ipfiadmittunt, . Contraeft T. Etiam juxta TT.

ftante diftinclione virtuali inter aliqua adhuc da-

id

zur de illis demonflratio à priori fic enim con-

H

W

[

cendunt iimenfitatem DEI probari ex tranfeunte

lfs

operatione in loco : fic omnia attributa volunt

& Ipfi poffe probari ab ipfa effentia tanquam pet

"«

D

rationem à priofi : ergo exiftere DEI C in fen-

Ils

tentia negante exiftentiam efle przedicatum DEI

t

ultimó conflitutivum ) poteft probarfi, & de-

fopi

monflrarià priori.

LU 6.[](]

to Dicoll.. Hac propofitio obje

&iveé fuhapta:

DEUS eft , elt omnimodis per fe nota , prout

I

IiOPr[n

DEUS conceptibilis eft füb ptopria ratione Dei-

L

raüs. [taexScoto I. d.2« q. 2; tenent & d-

i.

1' 5[1]!

Refolvitur Qajï?o &

inteitlit

tinguunt hanc à fequenti conclufione Lychetus

Smifing , Macedo, Pontius, Fraffen , aliique ce-

veinilag

s) il

lebriores Scotifle contra Thomiftas przcipué

quoad particulam omnimodis , hoc eft, tam

y confüni

quoadfe , quàm quoadnos , quod

pri r

-ultifnum Ipfi

Lep ]i

negant.

:P.I. Ratione defumpta ex rigida illapropo«

n

Lulimicd

fxtionis per fe notze definitione à Scoto tradita,

Propofitio per fe nota eítilla, cujus identitas

objectiva absque ullo medio probativo eft co-

vindt

imo, N

gnoícibilis immediaté ex ipfis terminis cognitis :

atqui hujus propofitionis : DEUS EST, (1 uter-

Jier,

queterminus rite apprehendatur, objectiva con-

fm V

oliio:

nexio absque ullo recurfu ad aliquod medium

extrinfecum probativum eft immediaté ex termi-

i

nis cognofcibilis : ergo hac propofitio: DEUS

m

EST, ellperfenota. min. P. Hitermini Deitas,

1o, Q

& effe funt immediati interfe ; primum enim,

tiam]ut.

u

od DEO competit , eft Ipfum ESSE, feu exi-

iqui y

d

ere, nec eft ulla ratio intermedia Deitatem in-

fic ent

ter , & Ipfius exiflentiam , imó juxta dicenda

T mnif

dift.feq.q.ult. e(t ratio ultimó conftitutiva DEI :

vibit

ergo connexio obje&tiva hujus propofitionis :

T

D EUS efi, e(t imediaté cognolcibilis ex propriis

pid

ipfius terminis absque recurfü adaliud medium

d

extrinfecum probativum, licét nobis a&u non fit

'Obif/it :

cognita claré illa connexio objectiva,

qu.od juxta

n. 6. non requiritur,

gf

P. II. Exiftentia convenit DEO tanquafm ra- TX

gnüül É

tio prima, ad quam omnia alia in DEO reperta

Tri rf

tefolvuntur ; verbó,ut paritatem in aliquo clau-

dican-

entily U

|

146

Pür!l[- Di/f.f. Qll!/;.lo !-Ilo

dicantem ponam , convenit DEO exiftentia in

9

primo dicendi modo , ficut homini rationalitas

n05, m

& non tantüm inftar alicujus attributi, aut pro-

tumDEl

ptictatis emanantis ab aliquo priori ; aliàs enim

Tut not

daretur , aut cum fundamento concipi poflet,

DEU

Effentia Divina fine Exiflentia , quod elt chy»

p

maricum: ergo eft per fe notum cuicunque con-

erh

cipienti DEUM fub propria ratione DEltatis,

ilosdete

quod Illi immediaté conveniat exiftentia, Ant.

quodoy

*P. Quarenii cur DEUS eft Immenfus, ZEter-

Conf

nus , Immurabilis? optimé& & quiaIpfius exi

Minun

ftentia eft immediata Ipfi Effentiz Divinze tan-

ttin pR

quam abyffali omnium perfe&tionum fonti;

Til

quomodo enim effet aternus, immutabilis &c.

fim ul

finonexifteret ? fi non effet ? Inftanti ulterius,

tüx &.EX

cur DEUS eft Juftus , Mifericors, Bonus ? ben&

Eä T»qn.l

&;. quia eft fimpliciter infinitus : at curinfinitus

diätä i

d quia in omni perfedio-

fimpliciter ? nunqui

tolhi

num plenitudineneceffarió,

acifeexiftit, Hine

tamq

Si bo-

D. Bernardusl. $. de confid. c. 6. ait.

bilis;a]j

num , fíi Magnum - - - vel quidquid tale de £e

-um,(

dixeris , in boc verbo inflauratur , quod EST:

Angeh' |

ergo exiflentia convenit DEO tanquam ratio

Atti

primaria in primo dicendi modo , ad quam cz-

ienjj

tera omniarefolvuntur, & confequenter eft per

ln li

fe notum cuicunque concipieni DEUM ub

t 4ty

propria ratione DElatis , quód Illi immediaté

Áiitln

conveniat exiílentia.

Aut quam tandem alt-

Ht

gnabis rationem Exiftentiz Diving à priori pro-

txtermgn

bativam?

&tero

qumï(r (

12 Conf, L Hæcj propofitio : DEUS «f

n4uf,

m

z

z

N

Rþjalwimr Oneflio de.

147

O eil

yniratat

»5, non eft per fe nota, nec quoad fe,nec quoad

nos, cüm non fit per fe nofcibilis , fed per effen-

dbut p

tiam DEI, qua eít ratio , per quam omnia auri-

gri; didtt

buta notificanturà priori : atqui ha propofi-

ondj p

tio: DEUS EST, eftper fe nofcibilis: ergo eft nota

qui di

per fe. Min. conflat, quia di&ta propofitio habet

Viconqid

ex fe , & ex terminis propriis; ut cognofcenti

ione i

illos det evidentem fui notitiam, finonomnibus

illenta 4

quoad quid ef? , (altem quoad a» eff..

yenlos,

Conf. II. Ideo Beatis, qui habent defadio13

yialist

'*onceptum quidditativum DEL intuitivé ; vident

a i

enim DEUM, ficuti eft, & Angelis ( qui ta-

m

men infententia Scoti initió fuz creationis tan-

ynutd

tüm talem conceptum habuerunt abflractivé )

flanidit

e(t, & fuit hac propofitio per fe nota: DEUS

,Donts w

E»T,quia ex ipfis terminis eít evidens, & imme-

auarid

diaté in fe cognofcibilis : ergo etiam refpectu

nni ptf ('.'J:

noflri eft per fe nota.

Confeq. tenet, quia

»

bexiüil- 1

J

j

etiam quoad nos eft ex terminis ipfis co gnofci-

( al

bilis; aliàs nec facti Comprchenfores videremus

"D

Eum, ficutieft.. . Caufalis Ant. Prob. Beati , &

, T

Angeli etiam habent conceptum quidditativum

noi ?

fEternitatis , Juftitie , Providentie &c. & ta-

"d

men ideo , quia talia cognofcunt quidditativé,

]Ut

quil

non eftipfishzc propofitio perfe nota: DEUS

ef? aterats:ergohacpropofitio: DEUS EST, eft,

j DEUMH-*:'

ji ia

& fuit Ipfis per fe nota, non quia quidditativum

DEI conceptum habent , fed quia propofitio eit

1 :andf"?ü

; äprioïlp"'y

exterminis immediaté cognofcibilis; & corife-

quenter càm etiam à nobis. (it (ic cognofcibilis

hæc propofitio; D EUS ESTserit etiam quoad nos

J ';'

F

per

148

Pars . Dift.I. Quaff. I. $.T.

gt

per fe nota, licét necdum quidditativé , fivein«

Jieilos

incuitive , fiveabftractive copnita. Vide n.6.

filumo

ubi improbavimus divifionem propofitionis

per fe noce quoad fe, & quoad nos.

fenotamjw

Dices

14 Obji.I. DEUS eft ens fpiritualiffimum , & à

jisoppo

fenfibus noftris longé alienum : er

go non poteft

immediaté movere noftrum intelle&tum ad fui

fiumluj

Fm' ;21

&ognitionem praxipue fub ratione DEfTtatis, fed

tantüm mediaté , mediantibus Ícilicet creaturis

DüjS, |

auli ad Rom. r. v. 20.. Juvifibilia

qád

juxia. illudP

evim Ipfius, Acreatura mundi ,

per ea qua fatla

ipïum i

quítmo

fémt , imtellefla confpicinntar. R. I. Hoc argue

mentum nihil ptobare contra nos,quia medium

lil;r n:gäj

fant Creaturz , non obeft.,

li.

à polteriori , quale

Nihilom-

propofitioni per fe notz juxta . 5.

An. -u)g"

nus E.li. Dift. Conf. ergo non poteft imme-

hntaxgl

tond

diaté riovere noftrum intellectum ad fui cogni-

tionem quoad quide/f C. quoad «x efi N. Quia

um u

etactoe DEUM non cognofcámus quoà

probant

quod d

34id eff , fed cantum, ut bené fuit dictum in ob«

tiones p

Vatti

jectione, & clariüs dicitur Sap. 13. à Magnitu-

dine [peciei , t* creatura cognoj&ibiliter porerat

D5

errator borum videri; idtamen non provenit ex

Rtva EUT

i US infu,

defectu ipforum terminorum (à quibus princi-

paliter propofitio per fe nota menfuratur ) /e

&t

hoc provenit ex intellectu noftro, qui pro hoc

fllman l

tj

flatu e(t fenfibus ligatus, ac ad fpiritualia pro

nunc in fe immediaté attingenda improportio-

Qhic

Itimm;q

natus ;cum quo tamen adbue ftat, quód hos ter-

ninos: IDEUS EST: p'omt apprchtndere;qUi

ab

feme

nondim

ïïmþinä cum ex fe ipfis evidentes fint funt

per

4l

Refolvitur Qa/iio e.

149

diindr n

per per fe noti cuicunque illas apprehendenti,

Jgnim, I

licétillos quidditative non cognofcat, quod ab«

im pyti

foluténon eft neceffarium ad propofitionem pet

('tos

fe notamjuxtan. 6.

iif

Dices. llla propofitio non eftper fe nota, eu-

D

jus oppofitum quis poteft afferere : atqui oppo-

qrergotti

ineldun

fitum hujus propofitionis : DEUS EST;afleritur

jone Es

pfal 32. Dixit infipiens in corde fua , non eff

s lii

DEUS, imó hodiedum multi acuti ingenii ,

v do. It

quos Atheos , aut Machiavelliftas dicimus , id-

spfum afferunt : ergo dicla propofitio non.eft

p q";'"

plir

períenota, x L quód infipiens ibi principa-

liter negárit DEUM üt caufam primam , ens in-

nos,quiamfl

fnitum , independens (| de DEltate enim in fe

va, i

1 ï' lla,

non cogitavit infanum caput ) & confequenter

hocargumentum magis probaret fequentem..,

o pl

m ädf

[b

condufionem. . Il. D. Maj. Cujus oppofi-

tum quis potefl afferere cum rationibus pofitivé

dl

probantibus oppofitum C. Maj. fi non fint ra-

rnOlCimus

y du

tiones pofitivé probantes , fed tantüm protervee

r

negationesN.Maj.& diftinctione applicata min.

j

Confequentiam,

Ex quo pateat , quàm pro-

il r

terva acuties fit horum malé lenfatorum,de qui-

$n p[f)V(

bus infra quzítione 3. Tandem & infipiens di-

gqül

hf

J

mepirtd

«ere potel : zorum von ef? majus fua parte , ve-

tüm an ideo ifta ropofitio non eft per fe nota?

(

quxp"

minimé gentium.

i

: Objic II. Licet hec propofitio: DEUSef? ,X

f IIDPWF' j

l)

fitimmediata , tamen non ell per fe nota: ergo.

Q

"ht[][]x"

Ant. P.1. propofitio immediata, & per fenota

jl

tondicuntur ad convertentiam, Idem Anc.P. 2

fmt ,!U

m5*

dan-

1fo

Pars H Dift.T. . Queft. I:8. IT.

Dosult

dantur propofitiones, quz funt per fe notz; &

tamen noníuntimmediatz ; & viciffim dantuür

quinati

acptore

propofitiones, qua funt immediata , & tamen

non funt per fe notz:ergo licethaec: D EUS EST,

dptntü

tamim j

fitimmediata , tamennon eflper fenota. - Ant.

pritno

P. quando affirmatur paffio de fubje&to, eft pro-

pofitio perfe nota v. g. bomo eff. vifibilis ;: pati-

quidia

ter quando negatur de fubje&to aliquid ipfi repu«

fara g

tntii

gnans v. g, equus non eff? admirativus, qu& du

Qj

propofitiones utique funt per fe notz, & tamen

lrtnan

non füntimmediata. ^ Econtraha fünt imme-

quitn

diate, & tamen non per fenota : DEUSef. in-

finitus , Creatura e[f finita, quia juxtaScotum

Vi

Vatutat

in pluribus locis infinitas eftà priori demonflra-

bilis.

tit,

R. N. Ant. in hujus prima probatione

Qu

diftinguo affumptum : non dicuntur ad convete

non dl

tentiam , fi predicatum propofitionis immee

li [ d

diatz non fit principaliffimum , ad quod omnia

aliareducuntur. Conc.fi fit principaliffimum,

l ota

Neg. & hinc ad fecundam probationem nego

kNM

Con(equentiá propter mox datam diítinctioné.

pftn

Ad propofitiones fpecificatas R. iterum fingil-

Witinm

latim, auód prima nec fit immediata, nec perie

Wt l

lod

nota , quiarifibilitas eft demonftrabilisà priori.

Secunda eft quidem per fe nota ; atnon imme-

um

diata5 equo enim repugnat admirativitas prop-

lipim, ]

B

ter irtationalitatem, five differentiam equi; que

latet in hinnibilitate radicaliter fumpta.: .Ubi

lute ]

utique advertis , poffe propofitionem. effe per

MEdium

fenotam , & tamen non immediatam , fcilicet

f

ecto.

m i i"

fi pgïjicatU'm.repugnfat j ?c.negacur de fubj

Du&

f

Refolvitur. Queflio cic.

1fi

i p

Dus ultimz propofitiones non funt per fe note,

quia rationes quidditative funt immediatiores,

& velimis

qedae, d

ac priores modó intrinfecó , cüm fint ejus fun-

hecDBIUT

damentuin , acratio à priori; & hinc dicimus,

tantüm illam propofitionem primi modi effe

erfent. ]

per fe notam, prout primus modus denotat

fbj

ii

quidditatem rei , licét contrarium finé ulla diffe-

al

rentia, & difcretione nonnulli Scoto imponere

i

attentárint.

yatiuit, i

Jenote t

Objic. III. Propofitio per fe notadebet cui- 16

libetnaturaliter venire in mentem,du mmodo fit

tahelutit

audita:atqui hzc propofitio : DEUS EST, poft-

: DEDE

quam fuit audita , non cuilibet venitin mentent

ii jl

naturaliter , przcipué fub propria DEltatis ra-

rioridempf

tione, fedrequiritur lumen gloriz , aut quod-

nimaptt

anoradt

cunque tandem adjutorium fupernaturale : ergo

non eft perfe nota. Maj. fundatur in dicto Boé-

dftiotis

tii 4. de bebdomad. ubi vult, quod propofitio per

y lg

Íe nota fit, quam . quisque probat auditam..,

rinipill

&. N.Maj. nil fiquidem refert ad propofitionem

fobationffu:?ï

perfe notam , quód naturaliter homini non ve-

ia dll,llnlm

niat in mentem , led fatis eft, quód ex vi termi-

p

norum habeat evidentem veritatem ; qua eftra-

li t

tio characleriftica propofitionis per fe notze , üt

nllrabili&äffï

fumitur ex Phil. r. poft. 3. ubiillam vocat pris-

"

cipium , quo terminos cogno[cimus , feu quod co-

siiif

gnofcimus, in quantum terminos cognolcimus.

atf

h

uare propofitio per fe nota tantüm excludit

chutf

médium intrinfecum, & à priori, quod fit ra-

(iontt

tio connexionis objectivz ; caufam veró extrin-

ediutm

k

fecam , mediante qua pervenimus in actualem

atf

4

pro-

12

Pars Il Difi-I. Quefi. I f. I

propofitionis per fe notz intelligentiam exclü-

«l

dit minimé, five tunc naturalis , five füpe?hitu—

Ef

ralis illa fit , prout etiam intelligendus eft Boé-

quia u

tius, cüm nec ipfe determinàrit , qualis fit illa;

qua a

auditio naturalis , an fupernaturalis,

prius «

Dices. Illa propofitio non eft per fe nota,ad

detert

cujus veritatem evidentem percipiendam opus

piendi

tilfaci

eft demonfílratione : Sed ad percipiendam evi-

dentem veritatem hujus propofitionis : DEUS

quod

ES T,opus eft demonftratione: ergo non eft per

prior,

aE

fe nota, g. I. Dift. Maj. fifitopus demonftra-

tioneà priori C.Maj. fi tantüm fit opus demon-

(it 10n

ftratione à pofteriori, IN. Maj. fed opus eft de-

Tttie

monflratione à pofleriori,tranfeat. Min. à priori.

Gpiend

N.Min &Confequentiam dixi:tranfeat,quia nec

Tdls,

à nobis demenftraturDEUS fub propria ratione

E

DEltatis , bené veró fub ratione caufz prima,

Ex qu'

Entis independentis, neceffarii, improdudti &c.

.Dtopc

&. II. conceífa Maj. dift.Min. opus eft demon-

ftratione illis , qui terminos iftius propofitionis

perfe&té cognofcunt , ficut cognoftunt. ipfe-

Ti

DEUS, Angcli, aliique Beati Coclites. N. Min.

ltr

opus eít demonftratione illis. qui terminos pet-

feclé non cogaofcunt, ficut cognofcimus Via-

tores.C.Min.&N.Coníequentiam.Ex hoc ipfo

autem fequitur, quód termini fint evidenter, &

immediaté per fe nofcibiles , adeóque propolt-

tio nota pet fe, & non per aliud intrinfecum.

ln'fim'(

Inflas...Ad affenfüm hujus propofitioniss:

DA

DE[ISES'I,-p,rærcquiricur hzc : 4/iquad ens eff

Dan;

DEUS; ficut : bomo e[*, prxlupponit iftam :

LiO'nis

al

TT

Refülvitur. Quefüo cic.-

153

lpwnd — adiquod ews eff bomo : ergo hzc propofitio DEss

,imdintt

EST,tam parüm eftper fe nota, ac ifla : /omo ef.,

pendis qi

quia utraque praefupponit aliam.,

E. N. Ant.

j

]

, quiti

quia fecundüm noftrum concipiendi modum.,

1rdli

prius cognofcitur propofitio defecundo , quàm

t perr

detertioadiacente. — Verüm quia nofler conci-

dpimtn?

piendi modus , & experientia ad' propofitum

rcipiadnt

nilfacit, ideo aliter . iterum N. Ant. quialicét

fitionis: Df

quoad effe effentiz res creata fecundüm ffe fit. ,

etjomit

prior , quàm quoad effe exiftentiz, hoc tamen

s ii

ad DEUM applicari nequit , utpote cujus effen-

tia non abílrahit ab exiítentia.

Unde in illo

[topisie

[dopsé

neque ex natura rei , nec quoad noftrum con-

i Mndg

.....

cipiendi modum ( nifi facias pracifiones for-

vf

Lf,

males, & rationis entia) prius eft, aliquod ens

propnatd

effe DEUM , quàm DEUM effe, & exiftere.

t qui

j

Ex quibus etiam patet difparias quoad alteram

!

myrodit

propofitionem , que utique per fe nota non eft,

y d

; ropOlïï-"ï

'

$. Iil.

1.

;nofcun! f

L 'Rdölfvituï Qu«f

io, prout DEUSAV'ia-

J N

-*

teribus concipitur 2t Caufa. Prima, Ens

-

jermitit

INeceffarium, Independens cte,

a

n Bd

' jco: Hacpropofitio: DEUS EST, neeq

" quoad nos ell per fe.nota , prout DEUS

nl

& CW /

oqllc

(

à nobis concipitur üt Caufa Prima, Ens

Infinitum , Summum Bonum &c, Pracitati

stl

yoli

j

j

lp

L.IO. Exquibus P. Theodorus Smiíing fentit,

plane neceffariam fore partitioriem hujus quz-

jgnl

on][ IL

y

onis in huncduplicem fénfum; cüm forsTho-

K $

miíta

154 Parsll. Difl. I. Ouafl. 1. f. I1I.

miftz affirmantes hanc propofitionem ; : DEUS

quoad tr

EST, effe per e notam quoad fe; & negantes illá

fhnivig

effe perfe notam quoad nos, aliud non inten-

Cni P

DHuSuf

dant, quàim fepe dictam propofitionem effe

períe notam , f1 procedat de propria Deitatis

tclont i

Wotum el

ratione, & noneíle per fe notam, fi procedat

tfo Mi

de conceptibus à Viatoribus formatis. circaz

DEUM. . Quedfi itaüit, reipfa nobifcum te-

dl

Bo

nentibus manus damus , nulla tamen admiffa

Tüm

divifione propofitionis per fe nota ; fi veró hanc

reconciliationem agnofccre non queant , pro

x

clara & diftincta quaftionis refolutione, diftin-

ttw;,

€tas etiam rationes damus.

Itaque

Qdf

38 .P.I. exScoto l.c. $. fecundo [;ic, ubi ita argu

Wonc

mentatur, — JVibil eff per fe motum , de conttp-

Thumi(

ICmW

tu non [impliciter ftmplici , nift fit per fe notumy

portes illius conceptus uniri : atqui conceptus;

Thung

q

uos pro nunchabemus , nec funt fimpliciter

culter]

tes illorum

Drocel

fimplices, nec perfe notum eft, par

uniri: ergo conceptus ,

quos pro ftatu vi& de

tquic

DEO formamus, non funt per fe noti. Maj.

quodí

eít certa, declaro tamen exemplo Scoti ; fic

Ocuhlx

non poteft effe per fe notum , quód /omo irta-

Efït bc

tionalis [it animal , (i non fit per fe notum,

(ilm n

quód hi termini bomo, & irrationalis fint uni-

tHS, jï

biles, utcommentatur Poncius hic : atqui non

eftnotum , quód hi termini Jomo , & irratit*

Datteg

salis (incunibiles, fed potius contrarium : et-

ton|

go nihil eft per fe notum de conceptu non fim-

h pet

pliciter fimplici , njü fitper fenotum partes illius

Pa

[ in.

ts

30

conceptus uniti , í1ve conjungi. P. itaqu

qUOl

4

TR

RefolviturQ ueflio cc.

I$y

tiontm; J

quoad utramque partem. Conceptus,quos pro

TU

ftatu viz formamus de DEO , funt: .DEUS eff

Jitd moriti

Canfa Prima

DEUS eft Summum Bonum :

1pofxtinm5

DEUS eff Ens Infinitum cc. atqui hi conceptus

r D

nec funt (implicitac fimplices, nec etiam per fe

m, p

notum eít partes illorum uniri, five conjungi:

foronai

ergo Min.P. finguli horum conceptuum in-

pl

cludunt duos alios conceptus conflatos ex ente;

lumb

& modo intrinfeco, autattributo DEI, nimi-

yaslivti

rum ex efle czu(zyo , & effe caulam primam::

n quuit!

ex effe bonum , & ex elle Sumunum Bonum: ex

ohuiomJ

efle e»s, G ex effe Infiuitum Ens ; atqui Cut

4Que

cuncta fubfumam) conftat aliquid effe caufam ,

IMMM

& noncaufam primam, pracipue in fententia

Thomiftarum volentium , caufam non exiften-

, 19

&WFW

tem pofleagere; imó hic vix non omnes pre-

um

muntur calami , dum ratione naturali fat diffi-

fost i

culter protervo demonftrari poteft repugnantia

procefsás in infinitunr in caufis efficientibus:

: a[mhlbv'

atqui conftat aliquid poffe effe ens absque eo,

ll

TR

quód fit infinitum ut etiam vermiculus hoc ad

| ]0 SCOïii"

oculum demonftret : atqui conflat poffe aliquid

eff: bonum, & tamen non (ümmum bonum,

|

i p

d f um

cüimnon adeó levis fit difficultas » qualiter enti-

j

[

j

tas, infinitas, & fumma bonitas in aliquo fint

ag

componibilia: ergo non eft per fe notun;, quód

partes ftatutarum propofitionum fint unibiles ;

W,& 1

T

nanil

& confequenter etiam propofitio non]eft per fe ;

!j

feu per proprios terminos nota.

quit

P,Il. pariter argumento Scoti. " Concep-19

j paf!» l:

tus, quesinvia de DEO formamus , füntvel

pig

abíoluti, velrefpectivi ; fi abfoluti, concer-

nunt

L

Y;$6 Parsll, Diff. 1. Quef. L. S. HI. —

afusrat

nunt ipfum DEUM in fe, v. g. quod fit Ens

ciüsi

Neceflarium , Independens, Infinitum, ac Per-

fe&um finé ullalimitatione ; fi refpectivi, tune

[tartes

concernunt DEUM, ut ad extra refpicit creae

aqi i

turas v.g. quód fitillarum Principium, Mo-

tonfon

derator, &Finis Ultimus : atqui cognita hac

quedi

DHy

propofitione : DEUS EST, non fünt intelle&ui.

períe, & vi terminorum in propofitione po«

qudf

]/nitu

fitorum noti conceptus affignati: ergo hac pro«

pofitio: DEUS EST, non eít per fe nota, prout

Tioaey

dtmor]

DEUS à nobis concipitur. - Min. P. omnesifti

conceptus funt demonftrabiles à priori per ip»

qtio

fam Effentiam Divinam , tanquam per aliquid,

0

à quo eníanant ; cüm fe habeant per modum

ius n

proprietatum , autmodorum Divinz effentiz:

Vüre

iqiil

atqui tam proprietas, quàm modus intrinfecus

poteít demonitrari à priori per fuam eflentiam ,

Và ter

Vr ex

à qua emanat : ergo conceptus à nobis deDzo

formatinon funt per fe noti.

prout

20

Conf. Hac propofitio: ess infinitum ef ,

Min, ]

non elt per fe nota : ergo neque hec: DEUS

Diüts

EST , prout DEUS à nobis concipitur, quód fit

fur,

ens infnitum.. Ant. P. ex Scoto , qui illam

t

propofitionem ponit incit. fepius q. $. fecunda

At

tünl

fc. Experientia conflat, quod concipiendó hos

terminos : E»ws infinitum efl, intelle&tus non

Uleri

Tlonm

determinetur-ex ipíis terminis,ad affentiendum,

quód realiter taleens exiflat, fed ut ad huncxaf-

&

fenfum determinetur cum aliqua certitudine (&

frà s

non tantüm ex fide ,. ex fappofitione , aut cor

Q

ditlicææc , .quk-ödþDEUS detur ) debet reperire

18

Refülvitir Que[Ho cic.

155

P quili

alias rationes comprobartes implicantiam pro«

fintim a

ceísüs in infinitum , debet darerationes demon-

ireptna

flrantes, & convincentes Atheum dari DsuMw:

ura r

atqui ifta ex his terminis: Ews infinitum eft ;

non funt per fe nota vi terminorum

inipum J

"»

H ergo ne-

qui ayptd

que dicta propofitio , & confectane

& neque hac

nf d

DEUS EST , prout DEUSà nobis

concipitur ,

quód fit Caufà Prima,

vopolit]

Summum Bonum , Ens

jl

Infinitum &c. cüm non fiat propofitio per fe

vf

nota ex przdicato non

perífe noto, & à priori

ill. P' Omm,

demonítrabili,

Idem eft de aliis fimilibus pro-

1 prioripff 9

pofitionibus,

uampcräui'.

Objic.1. Illapropofitio eft per (enota, cu«ax

7 pCf n

jus connexio objectiva extremorum cognofci-

ao

turevidenter ex fola intelligentia terminorum e

gdisina

atqui hujus propofitionis: DEUS EST objecti-

qmde!

và terminorum connexio cognofcitur eviden-

ter ex fola terminorum intelli

änuhisdt /

gentia , etiam.,

prout DEUS à nobis concipitur : ergo &c.

m

Min. P. per diclam propofitionem ( prout

DEUS à nobis cognofcitur) aliud non intelli-

g^

gitur, quàm E»vs Summum efft exiflens : atqui

gt

t y g |

orum extremorum objecliva connexio evi«

entet cognofcitur ex fola intelligentia terminoe

t

j

"

j

rum hujuspropofitionis: DEUS EST, absque

i?

ulterioredemonftratione : ergo dicta propofitio

non minüs eft per fe nota , prout DEUSà nobiá

at

t adh""lï

a&u coguofcitur, quàm proutà nobis füb pro«

pria ratione cognolcibilis eft, Maj. conílat;.

W li["M

4l

quia per iftum terminum: D EUS nil aliud intel-

n

?

ligitür , quàm Ens Summnups, — Min. eiam ne-

ii

gari

158 ];ar:II.' Difl.I. Q«aft. 1. $. LA

fheniem

gari non poteft, quiaens fummum , fi noneffet

i,

infinitüm , independens, & improductum, hoc

ipfo nonforet ensfummum. - &.I. Argumen-

nonde

timint

tum bené probare,. quód hec propofitio:

jprobio

DEUS EST', fit per nota juxta dicla $. priori à

n.1O. &íeg. E& 2dó cum Clariffhimo D. Patre

D7

tum lub

Cocleftino Herrmann Otd. S. Benedicli ex an-

&nnr

tiq. & celeberrimo Monaflerio ad S. Trudper-

tj

tum in fua TheologiaSelecta Scotiflica p. r. tit, 1.

Oponeg

ubi ad allatam objectioriem vix non in indivi-

dualibus formalibus negat Min. in hujus pro-

Qj

Tits; q

batione diffimulata Maj. Dift. Min. atqui ho-

ptlen

tum extremorum objeécliva connexio evidenter

cognofcitur ex fola terminorum intelligentia,

fong)

Q

exiuppofitione quód detur, aut credatur, aut

tatemm

alio modo per demonfílrationem cognofcatur

tmel

tale ens, vel fubje£tum C. Min. cognofcitur

Titas [e

evidenter & abíoluté finé tali fuppofitione N.

Min.& Confeq. — Efloergó cvidens fit , Enti

fe[: W

Scty

Suino fuam competere exiflentiam independen-

cir.l.g

|

tem, incaufatá,infinitá &c. hoc ipfum tamen no-

bis non innotefcit, nifi ex fuppofito,( detur tale

dcm Y

&

Ens Summum, cüm tamen hoc ipfum fuppolt-

tum nobis evidens non fit pro hoc flatu finé fi-

a

fgnotu

tis à(Q

de, .fin&alio medio probante, aut demonflran-

Butres

te (ubi nota, quód tantüm demonftremus

DEUM, ütcauíam primam,

ens primum, in-

x

"n ht

DEUM

Ttg

dependens ,

incauíatum &c. non vero

Deitatis ) quia de illo nobis

Ton feq

fub propriaratione

conílare non poteft, nifi quisÍciat, procefium

Htv ]

exie

T QH

en-

m infinitum dari non pofle ; aut nifi ejus

-

L $

Refülvitur Quaflio cic.

159

um, u

ftentiam deducat per legitimas probationes ex

rodidun)

creaturis, cüm tale ens defacto exiflere intuitivà

non videamus, necetiam habeamus de illo fcien-

M ag

tiaminfufam ; hinc finé ulla fuppofitione , aut

c p

ldu (

probatione huic propofitioni : Ess Swmmum

ilimoDi

'elt exiflens , abíoluté affentitur nemo , fed tan-

enedidLti

tüm füb conditione, fitale ens fummum detur ,

aT

& non repugnet.

Ex quibus etiam patet cur

iliapit

transmiferim Maj. & quid ad ulteriores rationes

od

*oporteat Refpondere.

D

Objic. , Eft per fe notum , quód detur ve-2

irhist

li

ritas : atqui DEUS eft veritas : ergo DEUS eft

od

per fe notus, & quidem (ub aliquo conceptu,

vindif

quo ànobisconcipitur, —Maj. P. velenim certó

qrdit/

«onílat , veritatem effe , vel certó conftat , Veri-

tatem non effe? fi primum : ergo dari verita-

1 cogll('kï&ï

tem eftperfenotum. — Sifecundum : ergo ve-

1 gognoï"

| ol]liülf'

ritas fequitur ex fuo oppofito ; quia verum ef-

fet, veritatem non effe. . Ad hoc argumentum

ynd

Scotus duas (übtiles fübmini(trat refponfiones

imuti

cit. l. $. ad tertium dico. — Übitenet , quod qui-

dem veritatem in communi effe fit per fe notum ,

ol

exhocautemnon fequitur; DELIS EST, eft per

TM

T

fe notum , quia committitur fallacia confequen-

tis àcommuni ad particulare ; ficut peífimé ar-

"d

gueres : Avimalexiflit : atqui bomaeff animal :

lcmoflI 'æ

ergo bonr exi[lit , quia poffet animal exiítere in

| rimwï:æf

bruto , licét homo non exiíleret.

Ita pariter

veIöDEL"

non fequitur : datur veritas in commmuni : ergo

c

m

datur. D EUS , quia licét DEUS fit veritas ;

ta-

T mej

mcx-l eft veritas particularis ,. quamyis infinita.

E

ji fW':

Ved

h

1€0 Pars I Dift. A. Quaft: L. . I1I.

nu

WT

Vel clarius ;-non fequitur.:. Veritas in commuhi

DUM

eft per fe nota:: -ergo-etiam-hoee:propofitio :

DDUS EST, elt per fe nota quoad conceptusa

Yitim «

A

Viatotibus deDzo formatos:- 'In qua s inifor-

manegatur confequentia, vitium aütem fyllogi

Dj

LT

mi eft fallacia contequentis à corüuni ad particu-

pradig

lare. Aliter ádhiuc i Scotus N;Maj- in hajus

probatione &.ad utrumque membrum 5 ad pti-

aqu h

Jrincpi

mum quidem, quódtantürm veritatem in comu-

ni effefit perfe notum ;

non autem in part,iculärii,

H

Min.hhc(

ex quonilcontra nos evi

ncunt. Ad fecondumau-

lil

Dturi

tem negat veritatem

fequi ex füo oppofito; nam

fi-nulla veritas eft , utique-non

pote(ï-"fcqu

n

bencfequi-

W utraqug |

dari aliquam veritatem ; fed potiüs

D.

tur,quodin

on fit verum, aliquam veritatemselie,

quia nulla eft ; ita refp

ondet Sutilis Do&orad

gn'ms [

revera folíde , Gfübti-

ttinfeq

aítutum argumentum ,

Poncius lie

litt

liter.

Adde, quod. commentatur

n.40. po

ffe negari primam min; quód

DEll;

notum;quod

l däs,e(

fitxeritas, feu potius quod fit perfe

Wngu

fit veritas, hocenim poteftdemon

(irariprióri,

fcilicet ab.intelle&tu , & ipfaeffentia Divi

nas M

P

eft &à-

um

23 Objic IIE : Hac propofitio : DEUS

DEIIS

tl'go [

lenduseltperfe nota : ergo etiam hae:

EST; & quidem prout DEusànobis concip

ituf.

'-.5?0 o

h flim j

Ant P. Principia practica non minüs funt perie

lrlc

nota , quàm fpeculati

va : atqui prima propoli-

tio efl principium pra

Gicum., & fecunda fpecu-

ha

hyP,Oth.

lativum * 'ergo utraque eft per (enota. " Cont.

Philofophus 1. top. 9. dicit: P

& , nün ratiónt

.nud«ï te

bo-

indigere, qui dubitant utr um oporteat DEOS

[0 73

sorare, — Con£. II. llla eft propofitio per fen

tà;

l

- Refaluitur Quoffio cyc.

1TÓ6tI

dtasintut

t, QU à natura nobis eít in

genita. : atqui

p

DEUM effe colendum, ànatur

a nobis eft inge-

od n

nitum : .ergo &c,

lgt

, R« Ad objectionem N.A.in hujus probatidhe

T

D. Maj. principia practica iriediata,& irrefolubi-

fimi df

lia non minüs funt

practica mediata,

perfe nota C. Maj. principia

UM i

& refolubiliaN.Maj.&D.Min.

qibnumd

atqui hac propofitio : DEUS efe colendus , eft

if

principium practicum mediatum,& refolubileC,

m in PQW

Mip.imediatum,& irrefolubile N.Min.& Conf.

df

Itaque hac propofitio :, DEUS eff colendus , Ie-

j oppofnof

folvitur in hahc univerfaliorem practicam * Di-

j jod

ghitati ,. d. Excellentia debetur cu

:

l/us, & hec

utraque in iftam fpeculativam

i

Y

propofitionem :

p ii

DEWUS efd ens digzilffzmum

& tandem hzc di-

gnitas in iplam Deitatem , t

T

anquam; modus in-

TR

trinfecus in fuam quidditate

m...; Adde, quód,

licét transmittamus ,

hanc effe per.fe notam;:

T d

D EUS eft. colendus ,

) qi^

indetamen peffimé conclu-

das,

ergo etiam ha eíl per fe nota : D EUS EST:

jenctib

munquid enim juxta Te etiam hzec

onüran'i?*

eft per feno-

i Di*

ta.: Parentes funt eolendi , cum

etiam fit princi«

pium praclicum ?

& tamen null

iter concludis,

] DEUS';g

"

ergo etiam hzc eíl per fe nota :

Parentes

fints

Jfrve exiflunt ; quia perceptis his terminis

; PAa-

i

j UW

rentesexiflunt , certe poffunt.non exiílere;: Et

1nc

T ]

yrim

W. ad l. Conf, .Arifl&otelem fuiffe locutum ei

f

j

hy,

pot

hefi, quód dentur Dii , nonvvero quód ex

j

nuda terminorum à f

pofitorum apprehen(ione

M:mi

U

jtil

yf

nobis ianotefcat DEI

SbtEns primu;g ,im

pro-

du-'

'[' Plf

j

t62

Pars HI. Difl. 1. QuaflinT. &. 1.

ductum ; & neceffarium , aliàs ipfemet nontam

& dgüin&

enormiter halluciiatus fuiffet. circa DEUM.

lp

x ad]I. Conf. D. Maj. Illa propofitio eft per

&udem

fenota, qua ànatura nobis eft ingenita, & fina-

fser

tura docente etiam termini fint nobis immediaté

v'inatanqa

evidentes C. Máj. fi tàántüm mediate nobis evi-

fihuji

dentes fiant N.Maj. atqui DEUM effe colendum

al eit

eft à naturà nobis ingenituim , & etiam natura

fiüifiano

docente termini funt nobié iramediaté evidentes

* Oj

N. min. miediaté tantüm , fcilicet ex fuppofr-

p

&

V d

tione , àiit

fide, quód detur DEUS C. mm

F

N. Conf.

Ü

Püflïionc ;

erfe nötä,v(:iï!;l?

24 Objc.IV. Illa propofitioeft p

TUb

rion habetmedium foi à priori probativum ; fed

n :

hzc propofitio : DELUS EST, non habetmedium

hii

fui à prióri probativum : ergo eft per fenota

p

Minor P. medium alicujus pröþoütiönisäpäoïi

L

p(ob-at'

ivurit eft ipfiis caufà , cur

predicatum

o pr

*;onv'en

P

^

jàt fubjecto : fed DEUS üt caufa primaà

"

Ti

-Trobi$ conceptus uti

qué.nón hàbet fui caufam, vi

Q£terg

: ergo &c S

'cüjüs ipfi conveniat effe caufam

ii

"D. Maj. quz non habet me

dium fui à prioti pro*

TWetgrg

bacivain , nec phyficum , nec metaphyficumo

Dl

«C: Maj. quz quidem non

*

haber medium phyfi-

oj

f

hyücum N- Main &

füm i.

tum, habet tamen metap

"D. Mia. fed dicta propofitio non habet medium

pl

phyficum fui à priori probativum C.Min. qietà-

0hj;

phyficam N.Min. & Conf. probationem eo-

Rn

il

idem . ^odo D. redium alicujus propofitionisa

Wg.

-prio '

^ativum elt ipfius caufa vel phyfici,

güofuamu

veli*.

E d

a.C. Maj. tentüm phy-ficaN;Mäi-

VIotus

mll

Refoluitur Qimjh'a ,

I63

iplnet

t dl

& diflinctione applicata Min. N. Conf: Itaque

quod DEUS à nobis concipiatur üt caufa prima,

umpoütincf

& quidem phyfica , ad extra producens alios ef-

ingent li

mobisiti

feCtuscreatos, hocfüridatür in ipfa effentia Di-

vina tanquam caufa metaphyfica , GC emanativa

v

tam hujüs Cfcilicet primze caufze phyfice omnia

Mafeqa

&d extra producentis )

&i

quàm aliorum concep-

tuumà nobís de DEO formatorum.

nlb

Objic. V. Dantur propofitiones , in quibuys 2j

ii

unio predicati cum fübjecto non eft neceffaria

EU C

tanta rieceffitate, quanta neceffaria eft in hac pro-

pofitione : DEUS EST ( intellige (emper proutà

ïþcrfc i

nobis concipitur caufa prima , fummum 'bo-

yobai

num' &c:) & tamen funt per fe notze :

ergo &

9 bt

heci DEUS EST, eft perfenota. Ant.

patetin

dg

hispropofitionibus: 70r» ejf majus fa

aparte :

JHono eff animal vationale;

il

&. N. Conf. quia

cir j

fion przcisé attendenda eft in aliqua propofitio-

jtalif

ne'ünio priedicati cum fubjc&o , fed etiam alia,

"IT

qua requirantur ad propofitionem per e notam

; p

juxta dicla n. y, quz quia omnia concurruntin

j

memoratis propofitionibus , funt, & dicuntur

mun

perfenota ;

quod tartien dici non poteltde hac

i mldi"mæ

1

propofitione :« DEUS E$7, cfto in

ipfa pradica-

um s

tum füb uniane ftri&tiore;

quàm in illis, imoófub

mmww

funpliciffima idenditate co

nveniat,

"Obj

d

fcendi,

i. V. Quod e(t caufa omnia cogno;zg

o

illüd dehet effe perfenotum: fed DEUS

Qu

ütcatfa prima eft caufa ; cür omnia alia enitía.cos

u

H

$

yi

€

nofcamus :- ergo DEUS in ratione caufe elt:per

j

M

:

"

: Maji P. ex illocommuni.. - Propter

r:otus.

J

4

quod

164 Pars . Dift. 1. Prolog. Quaff. L. f Zit.

periemt

quod

eumquodque tale , illud magis táles N

D.Maj. quo

d e(i caufa effectiva tantüm omnia

en d

ópertur,

cognofcendi ,

llud debet effe per fe notum , 'N.

Maj.

quod eft caufa formalis ,. &

obje&tiva C.

lr "|

US üt cauía prima eft caufa effe-

eillenda

Maj. ied DE

t

&iva, in quantum n

imirum nobis dedit intelle-

&um, per quem a

lia cognofcamusC Min.eft

[pman,

& -co'n'feg

Tipupotn

caufa formalis, & objecliva N. Min.

teltevi

quent. Axioma allatum non habet locum uni-

verfaliter in caufis efficientibus ; non enim valet:

tiltenr

ii r

Pater eft caufa cur filius videat, cutrat, gqiïþt :

urrit; gu(ïat.

batone

ergo Pater magis videt,c

Dices. Perfe notum eft, quod operans:

finig

"

aQhu exiftat: Sed DEUS eft operans actu', & à

- Objt

nobis ficconcipitur: ergo &c. Maj.: . nonexi»

qoMy

Tiotn

ftentiarepug

nat enti aClu operanti ; üt ex teriie

nis conflat , precipue juxta

Scouítas: volentés,

tl

ttto

rem non exiftentem non poffe operari : ergo.et

àdlel

petíenotum, quod ens

actu operans a&tu exi«

ftat.

& cumScoto D.

Maj. pet fe notutneft,

Gteari

u exiltat; ex fuppoüu'bne;

exor.

quód operans aCtu,act

DgUj

qu'odtal

e àctu operans opererur inde

pendenf'e'r

lio C. Maj. finé tali fuppofirione

CXEogu

à quocunque a

ub 110

N.Maj.& D. Min. fed

DEUS eft operans a&tu,

& hoc eft nobis notum ex fide,

ex fuppofitioné,

malum

t0s.

Qu

aut demonftratione , quód detur DEUS; ve

Et ldco

quód operefur independe

nter ab omni alio C.

Min. finé tali füppofitione

N. Min. & in hujos

fiagi

u" p 1

probatione N. fuppo

fitum Antecedentis, licét-

enim verum fit non exiftentiam repugn

are enti

! g],

J

tl

a&u, & neceffario operanti ; verum tameno.

m

PC[

ukljl

Refolvitar Qæþio cä'c'

16f

pet fenotum ex terminis non eft, quód aliquod

mag'u il

£m

ens-neceffario exiítat;; & cum independentia.;

vrleniti

operetur. ; Audi Scorum cit. fpius q. $. ;4eo

& ol

aliter. refpondeo , ubi. de hac repugnantia non

à dLadit

exiftentie cum ente actu operante ita fcribit:Dz-

ys du

co, quod won fequitur ex boc propofitionem effé pev

jmsC M

fénotam, nifi illa vepugnantia fit evidens, hoc eft;

; Mi d

repugnantia non exi(lentize debet abfoltuté, & ex

jbet lat

feeflcevidens,non veró ex fuppofitione , quod

tale.ens.neceflario, & independenter ab omni

;T0n gt

, at

alioioperetur. | Huc etiam refer primam pro-

yli,

bationem n..18. de conceptu non fimphcitcr...

j

odopc.'ami

fimplici.

T TU

Objie: VIL. ExS. Aníelmo. DEUS eft id,27

quo Majus excogitari non poteíl : atqui per fe

Mi

t

notum eít, illud, quo majus excogitari non po-

teíL; exiflere, cüm exi(tere fitaliqua perfedlio :

xilis t

) CHHW

£rgo.Gc. . Hoc argumentum Cajetanus vocat

moleftum ; nihilominus judico majores poffe

efats d

& fth

érearimoleítias eo utentibus , vel abutentibus

ex cit. $. Anfelmo. Itaque s.I. per hoc nomen.,

21

m

g

DEUS-non apud omnesintelligiid, quo majus

gt

Ji

Wf

»

excogitari non potefl ; Antropomorphitz enim

fubnomine DEUS corpus , Manichzi DEUM

qué

lp

j

malum,Gentiles nefcio quos chymaricos Dea-

(

ftros; Idola ,-.Damonem ipfum intelligunt.;.

"

li

p o

Etideo aitS. Anfelmus : DEUS eft id,quo majus

exceditari won potef? , quod qui NB. bene intelligit,

iT

utique intelligit fsc-effe , ut. wec cogitatione queat

«

non e[fe«.. . Ubinotas S. Anfelmum tantàm loqui

qu'

te5 ,

um[amä

dc Vese:bune terminum DEUS percipien

3

aliàs

166

Pavs 1. Dift: T. Ousff. H $. ill.

aliàs certé S: Anfelmus frufkra librum'in'tegrünï

& cteitur

confcripfiffetut demonítraret DEUM , frex fo-

urgum,mu

lis cerminis effec evidenter, & .per fe notus,

gon, f

quandoquidem propofitio per fe nota non in-

pttitia

digeat ulla probatione; fedfola terminorumex-

qum la

DEUM,

pofitione; & cognitione.

&. II Conceffa.

Maj. D. min. atqui per fenotum eft, illud, quo

Yd d

majus excogitari non poteft , exiftere ;'hocell,

inftm

tibisey

facile probari poteft, C. Min, hoc eft ; ex ipfis

terminis eft evidens , N. Min. & Confequent,

dition

9. II eandem Min.fic dift. atqui perfe notum

i

eft, illud , quo majus excogitari non poteft, er-

Itj

felioné

ftere , f etiam per fe notum fit ; quod id;, quo

majus- excogitari non poteft , fit poffibile; C.

5

t notas

Min. fi non (it per fenotum , illud effe poffibile,

Qs

Inftantiam fatis mo:

beios

N :Min. & confequent.

leftàm oppono objicientibus fic : fi Petrus cori-

lonis

Gipit alterum- DEUM , concipit tale-ens; quó

M qu

tvl

majus excogitari non poteft (frenim noncon-

pl

ciperet omnia praedicata ,& perfe&tiones DEL

non conciperet chymoram ) & tamen 'evideris

UC

non ell; imoó falfum, ipfum exifterez ergoper

dict

fj

fe notum non eft; quodillud exiftat ;quo m

jus excogitari non poteft;nifi etiam per fe notum

-teliti

fit; illud; quo majus excogitari non poteüï,ieffq

tubet

poffibile, quod tafnen extolis tcrminis evidens

í

non elit .

38:^ SialiiSS. PP. nobis opponantur, li aliud non

intenderunt, quàm quód noritia DEI nobis fit

infita in actu primo; vel inactu iecundo quoaf!

ïqggeths tranfc'cnd;nta!es, commiunes fibt,

Eul

'Rejälvitur" Onueflio cbé.

167

dbujy — & cteaturis, ut colligitur exScoto c. q. $. 44

DEOIA

argumenta principalia, ubi itapergit. 44 prie

gl

mam , fcilicet ad Damafcenum , poteft exponi de

t fenton

gotentia cognitiva naturaliter wobis data, per

la r

uam [Latim ex creaturis poffumus cognofcere

y IOR

DEUM effe, f(aliem in. vationibus generalibus.

meil

Vel dic; SS. Patres velle, à natura cun&is.,

,enilet

infitam effe notitiam DEI ex fide humana (plu-

, hocultt

ribus ex fide etiam Divina ) hiftorica , aut tra-

x & n

ditione omnium gentium.

"Sequitur conformiter ad. di&ta in hac que 29

ii p

itmptd

ione , propofitiones , in quibus attributà , vel

relationes enuntiantur de DEO , neque effe per

1 qoii

it ll

fe notas quoad fe , neque quoad Beatos , minüs

quoad Viatores fivefapientes , five ingenió he-

hi

aniam 1

betiores ( diffimulata interim divifione propo-

ic um

fitionis per fe nota inillam, qua eft quoadfe,

vel quoad Comprehenfores ; aut Viatores)) ra-

jt lo

jenin

tio eít ; quia fecundüm dicta ad propofitionem

pet fe notá requiritur, àt przdicatü fit de intrin-

r

T

feca ratione fubje&ti , deeóque dicatur in primo

dicendi modo per fe ; fed pradicatum in propo-

jf t

XMMAW

fitionibus , in quibus enuntiantur attributa , vel

relationes de DEO,non efl de intrinfecaratione

j Pff CE(";

non PU[EW

Tubje&i , neque de eo dicitur in primo dicendi

modo per fe : ergo &c. Hinc iflz propo-

. fitiones : DEUS eft Trinus , Tujtus,

Bonns , Sapiens &c. non fünt

d

pet Íenota,

gDHWä

[Iew!ldüqï

)mmm*

L4

QUE

168 ParsJHI Dif. 43 Quefti I f.T.

Pupità

itglant

pultivj

n Exiflentia DEI omnibus ita nraäiL

: -f'/l'afita

ut nullus invincibilem DEI ;ggf.w-'

Dropon

"rastiam babere queat ?

k

(

Lures ignorantiz diviftones afïïgnat,Sco-

D

]

qu

tus 2. d. 22. q. un. $.. Refpendeo, . Ad pra-

fens autem non facit ignorantia DELiegae

Íni

ii

tiva, cüm fit carentia notitie DEI in fübjedlo

edug

non apto habere illam notitiam , fivetunchac

0s ]

fit perpetua, & (impliciter talis , üt eft inlapi-

D.o;

de, bruto, velfecundüm quid, & ad tempus,

Hano

üteft in infante, amente, ebrio , aut dormien-

ll

te. . Proceditproin qua'(lio de ignorantia DEI

dbikm |

privativa, aut pofitiva s Íeu prave aijpafitietis,

bln]

Prior eft carentia notitiz DEL n fubjecto.apto

Verg Yi

habere illam notitiam , . v« g. fi homo rationis

Vi t

«ompos ex qualicunque demum. motivo: nilil

& hd

unquam friverit, autíciat deDEO ; & becà

Eiaga;Pu

"heologis communiter vocatur sera de DEO

Queqií

incogitantia, ant inadvertentia ; dico ,. méras

((

ut conradiftinguatur ab incogitantia de DEO;

Yi CO

quam quidam habent varié diftracti ,. & occue

!:Bbtïlis

pati, cüm utique de DEO pro hoc flatu femper

Vgra

cogitare difficulter poffimus, aut velimus; bec

Qtberi

autem incogitantianon eft mera;, aut culpabi-

MT

lis, càm yivainhis de DEO przcetferit fides, &

Ht

notitia, quam in fe facillime excitare nórunt,

liiims

Poflerior, five ignorantia pó/itiva ,. & praua

mmavt

d

2

??;o,ffionis ultra dic'ian? modo carentiam ,

:ïut

in-

'WfUa

a

Praponitir j d Probátur Sentertia Riglda. Y69

)]

ircogitantiam etiam includit errorem, quo quis

pofitivé judicat DEUM non exiftere.

hidei

E dET

m Dl p

ul

Preponitur, & ProbaturSententiaRipida.

Icol. Nulla poteft dati ignorantia invin-3 1

s dl

cibilis DEI nec pofitiva, nec privativa,

i d

ne quidem ad brevetempus. — Hac eft

yantàDDt

fundam

entum totius honeftatis , habetque tam

i

T

ex Angelica, quàm Subtili fchola multos Patro-

Diu

n It

nos pro fe , inter quos ex nof(tris funt Alenfis,

Jis, ii

D;Bonaventura, Lyranus , Aureolus, Fratfen,.

j &idtg

Henno apertiffimé, aliique non pauci dicentes

jo, aitdt

abíoluténon poffe dari ignorantiam DElinvin-

ejpnoni

cibilem contra varios RR. admittentes invinci-

277

bilem DEI ignorantiam ad breve tempus, alii

veró nimiüm laxi extendunt eandem ad totum

j ll

j homoud

vitz tempus ; pracipue fi fint homines inculti,

gtl

& hebetisingeni — lralaxé tenet Molina, Ar-

004

tiaga;Pennafiel; nofter Jo

annes Poncius,illiu-s-

y m

que -difcipu!us Bruodinus.

- P. coiiclufio de ignorantia pofitiva, cui ex33

"H dlcüx'f

vnia d

yeré Chriftianis contradicit nullus , nifi qui fit

rebellis lurnini,

Ut homo fanz mentis cum

indi, M

yoc ld

ignorantia pofitiva judicet non exiftere DEUM,

j m

debet ipfi occutrere fundamentum , quo pofi-

"N

tivé judicec DEUM non exiftere : atqui non po«

rce(rm:l Hdt*

teft contingere , uthomini fanz mentis vel pro

Ó

minimo temporis fpatio occurtat fundamen-

yotu n

n

V m l

tum, vel motivum , quin fimul occurrat motis

;aremiamw;

vum fuadens DEI exiftentiam: ergo nec pro mi-

1

M

!

Pripinïri

qvo — Pars . Dif. 1. Oueft. 11.$.1.

[ r

nimo temporis fpatio poteft quis exiftentizDEI

Tiabenyr,

ignorahgam pofitivam habere. ;Maj. eft certày

vt

quia fanus hominis intelle&tus finé motivo ,ac

ratione- non prabet affenfum. min. P. L. Hoc

[//177)

ipfo , quod DEUS ignoretur pofitive, & con-

fttulum

[2777

fequenter pofitivà negetur, excitantur alique

fpecies DEl faltem confufz, ac fundamenta pro

intelligi

bio de]

DEI exiítentia; utad minimum rationabile dus

bium de exiftentia DEI oriatur : atqui fi oritur

Cuntür

rationabile dubium, & dubitans ulteriorem..

lili;a

lamque

veritasis inquifitionem negligat, error, & igno-

rantia jam non erit inculpabilis: ergo &c. . Ea«

pió d

Titionigi

dein min. P.1I. Licet forsoccurat motivum cone

tra exiflentiam DEI , certum tamen eft , quód

friams]

*

illud motivum evidens non fit

.

atqui iil«

9) 0]

D

lud motivum evidens non eft, jam hoc ipio

non removet omnem prorfus de DEO füfpi:

Dl

cionem:ergo.« Eadem Min. P. I]I. ex propo:

f Wit]fya

Yün. Pol

1

fitione 4. ab Innocentio XI. damnata. Ab infis

delitate excufabitur infidelis dutlus opimiont /mi-

'l-a(

P rim |

vits probabili: atqui i propter aliqua motiva ap-

hace]

parenter talia contra exiltentiam DEI polieta

quis pofitive, & invincibiliter judicare DEU

OO

l'iintia

non exiflere , tunc infidelis excufaretur ab inti«

delitate per opinionem minüs probabilem, imó

Cs 1;

E7

falfitmam ; quod directiffimé damnavit Pon-

tlj (j

tifex : ergo ut propofitio ab Innocentio dams

nata fervetur, nullus propter fimile motivu

m

[ ?

n

iWen j

petell pofitive, & invincibiliter ignorare

minimó quidem temporis fpatió.

^

" lliiqu

33

P. eadem condufio de ignoran

tia pri'vai

!lir,n

tiva

N

Jl

Praponitlur; &f Probatur Sententia Rz:gida;. 17Y

sexd

tiva T. ex S. Scriptura, SS. PP.

Sapient. 13.

Midt

habetur.

Pani funt omnes bomino , iv quibus

1nd ml

)92 fub eff (cientia D EI , nec bis debet igno[ci , f

nin 214

enim tantium potuerunt (Gire , ut po[Jrnt affimara

jf t

faculum , quomodo bujus Dominum non facilins

g d

iwvenerunt ? quod utique ad minimum debet

intelligi de aliqua incidentia, fufpicione , aut du-

n

ii

biodeDEO. Etideo ignorantes DEUM di-

sauilt

euntur ad Rom. 1. indifcriminatim inexcufas

Lile ; adeóque Apoftolus nullum tempus, nul«

ns ulrtüt

m

larque creaturam rationis veré capacem exci-

gt

pit; fed fupponit ignorantiam DEI in homine

rationis veré compote effe vincibilem.

S. Cy-

tmotnit

prianus], de vani. idol. Dici frequenter audivi-

lmcfl Cü»ï

mus. O DEUS,0 DELSvider ! DEO commendo!

T

DEUS mibi reddat , && quod DEUS vult , c f

am t

ïicDEO j

DELS dederit , & mox infta.

4t, qua efh hec:

AUA

fimmaa delitli , nolle agnofcere , quem ignorare. s

xón pol]s ? En ignorare non potes. — Tertull.

n

l1. adversüs Marcionem intrepidé ita afferit.

j gl

Primaanima vationalis. dos DEI notitia eff. Si

n qi :

]

hac eftprima dos: ergo ad nullum tempus in..;

1

pir

homine veré rationis compote poteft dari igno-

yin L

rantià invincibilis ; pergit Tertullianus addu-

cens ipfius animz teflimonium fic. Qua licit

robabiltfü»«f

carcere corporis prejfa: licet inflitutionibus pra-

hm

vis circufépta : licet libidinitus , ei concupifcen-

nocenïiq "

tiy evigorata . lictt falfrs Diisexancillatas omom

gl

tqnäen vefipifcit t ex &rapnla , utex fomno , At

ex aliqua invaletudine , ci fanitatem faam pati-

«

, p

WE DEU nominat , & quod DELIS diderit,

10""[13 F

092

$72 Parrll, Dif. 1. Quaft. L. £. 1.

Pupit

omnium vox eft- --« - .O teflimonium anima

aliiti h

naturaliter Chrifliana,-..Et..quomodo clatiüs

4 fl

loqui potuiffet S:Aug. tr. 186. in Joan. Hacef?

optimey

vis vera Divinitatis ut ercatura raiionali jam

Heret

vationé utenti nün omsino, AC peuitus polft - ab-

xm]

fiondi ; pondera cerminos : st som omuino, dt:

Düig

nitus; hoc eft. etiamfi-claré non cuivis cone

nullten

ftet DEUS, tamen «o» oznino; ac pexitus ellcos

flolusa

t

nitus; fed faltem aliqualiter fufpectus.. Et con-

fequenter poteít quidem homo: rationis.com«

beit a

pos DEUM:contemnere ; non tamen in inte«

Ht

Claudat Horum omniuma

grum neícire.

inyfl

S.Bonaventura apud

7177

agmenPurpüreus Do&or,

Hug.l. 1. deSacr. p.3. c 1. D.EUS ab initio

:Dite

prboi.

Jic cognitionem futam . in bonaine temperavit y i.

licut. ounquam, QUID. ESSE T, porerat ab

hte.

lg

mine comprclaena'i, ita nunquam QUIA ESSE

Tonyr

i

dm a

poterat ignomri.

dà:ex ptopofitionibus d.a-mniag

b

34; P.Idem fecun

tis-ab.Alexandro VIIL.. Prima. propofítio fit

fl

hac,

Peccatuma . Philefopbicum ; quantumui

jpnon

Qp

firave , in illo, qui DEU M vel ignorat, vel de.ta

ailu non cogitat, eft grave peccatum, fed.non eft

tsf

Ve ttrm

offen(a D El, neque aterna pena dignum: atqui

Pontifex hic exprefsé damnat , quàd ignorate.

inly

tia-DEI noa fit offen(a. DEI atérná: poená di-

Video;

gna: ergo apertum eft, non poffe. in.homine

pette

veré rationis compote, ac peccati mortalis.cá«:

&i

páce, dari ignorantiam DEL invincibilem. Se-

.tcmpus

cunda: propofitio.. ab eodem -Alexandro VIIl.

I n

etici;:

damnata eft ha. Pagaaif Jndsi, Har

Alit-

ï Tty

—

N

Prkpanimr, e& Probatuy Sententia Rigida, 173

fiwirim à

aliique bujns- generis nnllum omnino accipinnt

quoinob d

à f Efn Chrifo inflaxum : ergo ab oppofito

TT

optimé infertur contradictorié Pagani, Judzi,

t ra:r'ongjp

Haretici, aliique hujus generis accipiunt influs

p

xum à JEfu Chrifto : atqui flante invincibili

i n m

DEI ignorantia hic inflaxus effet niullus , quia

: gon curit

nullatenus poffet obtinere DEUM , cum Apo-

7 peni!m i

ftolus ad-DEUM -obtinendum requirat noti-

tiam, & fidem in DEUM, quam quis non has

1fpeäus. li

p ratoniit

beret admiffa omnimoda;, & invincibili igno-

um i

rantia DEI....: Audi Apoft, Heb, rr.- Siz fide

oruri d

impoffibile eff placere DEO ; 'credere enim

0PWï

onavttdl

tet accedentem ad DEUM, quia eff.

Dl d

" Dices. | Ex his :propofitionibus- darnnatis3 £

eumnm

probari quidem ; quód non poffet dari invine

TWWM

«ibilis DEE ignorantia ad longum tempus;at

non probari noftrum rigorem ,'quód' ne qui-

. QUU

dem ad breve tempus poffit fuftineri invincia

bilis DEI ignorantia, de qua'Pontifex altum

itionïbmd*ff

filet.

»

Contta:eft T. ergo ad breve tetnpts

4 pp

ignorantia DEl omnimoda in homine rationis

j; 9

r ]

compote ,''& peccati-mortalis capace; non'eft

/ u

d

offenfa DEI, zterná pcená digna?- ergo ad bree

ve tempus Pagani , Judzi &c; non accipiunt.z

j

uidi

j

influxum à JEtu Chrifto? qui fi'admittas; non

video; quin ad minimum temeratius fis, i non

sni p

aperté in allegatas. propofitiones. refra&arius,

T d

Nec:dicas.

Pontifex non iaclüdit illud breve

r momh)

teràpus; nam contra eft TI. etiam tion excipit

ii lkml

jmó nec excipere poteft, càm fit:juris Divitii;

m /

J

& naturalis. ^ :An. enim admittes, Pohti&áceng

Ww

eQii^

374 . ParsIL-Dif. L. Quaff. M. i deoss

Puptit

connivendó velle, aut poffe przfervarehomites

pod,.

rationis veré compotes, ut impune;& inculpa-

i us

biliter poffint DEUM ignorare ad- diem , aat

pos,lio

feptimanam ? admiferis, ego non admitto; cüm

iponat

Pontifex finé ulla exceptione damnaverit, igno-

Aiqui i

rantiam DEI non efle offenfam.DEI , aterná

( quoi

poená dignam, & meritó, quia quod femel ab

pos.fic

iüjus u

intrinfeco malum eft, . illud ( cateris ;paribus)

ferper malum eft,

Idem eft:de altera propo-

hirc dii

Mitidtua

fitione damnata ; cüm z&qué abfurdum fit Pagae

nos, Judzos &c. in primo perfeCtz rationis di»

itpy(ii

luculo nullum proríus accipere à JEfu Chrifto

Vibl

influxum, ac ratione primüm maturiore; cum

üæ: atqu

tali modo Paganus in primo perfeciz rationis

& Qüque

ürhoc:

diluculo moriens aut falvari non poflit, aut al*

tonfequï

yari poffit fine ulla prorfus de DEO incidentis)

quod eít contra Apofl. ad Hebr. 1 1.* Sint fidr

f/f tilu

hm d

impoffibile eff &c..—. "Yandem quod caufcrismo-

firum rigorem fore nimium.

Contra eft Ill

(

hoc abfoluté non capio, -an enim ille fit rigot

Vg

tolmp'm

nimius, qui in terminis ordinariis fubfiftit?.&

fi.tu admittis finé rigore nimio ,. poffe homiz

Gipiüm

nem, quando primo eft vere rationis composy

1f

peccare mortaliter in aliis materiis, cur id fie

ingi

EE ob metum nimii rigoris de ignorantia DEL

tll

àn,

pracipue càm minimé intendam illam de DEO

notitam in primo rationis diluculo debere

Dtopter

immediaté. eíle

perfectam , üt patebit km(v)x',.

Nunc

"

Pup

36

P. Idem tertio ex rationibus: . Prim

a ratiö à

P &

priori eft hac. Illud invincibiliter ignorari non

M

u

p

if d

Praponittr, d Probatur Sententia Rigida. 17$

rafenedl

poteít, quod nobis à natura ingenitum eft, &

mprdia

in. cujus notitiam: quilibet rationis veré com«

caré d

pos, licéc rudis, & hebetis ingenii facillimo;ac

imonadiitt

ipfo naturali impulfu rationis$ devenire poteftz

Qammaig

atqui in. DEI cognitionem (faltem confufam,

lfäm DE[l ?

& quoad a ef? ) quilibet, veré rationis coms

üi qui j

pos, fic devenire poteíl, turii ex confideratione

cantt

hujus univerfi, tum ex confidetatione fui ipiuss

[Ldedieut

hinc dicitur Pfal.158.. AMirabilis fatla eft. feie

ibarunt

,

Entiatua ex me: ergo &c. — Secundaratio eíf,

vebo n

imþbmbile eft; ut homo rationis compos in*

zil

Vincibiliter ipnoret omnia priricipia vitz hones

Íte: atqui inter omnia principia vitze honeftze;

? matuntte

ac;cuique principio in particulari przfupponiz

| pcrff&æ ]

a politd

turhoc: DEUS exiflit , ex quounc, primuri

tonfequitur alterum

principiüm ;; v.g. DEUS

peQist

&ff colendus :

Cbr-"' ,?Ii(f

Pracepta D EI funt. fervanda: Bos

hum eff aman

x

dum : AMalum f'ngieudum cfc. . ete

od atl

Qonitt?

o DEI ignorantiam nullus poteft habere inz

:

T

(u[!

"

/incibiliter; imb hoc ipfo quód quis rationis

tómpos habeat vel unicum vitz

honeftz prins

yi;

cipium referet illudin DEUM.

P. itaque Maji

j0, Wf

fi fit poffibile,

mionis mmf.'

quod. homo rationis compos

invincibiliter i gn

oret omnia principia, vitae ho«

ll

jj

neíte

; tunc fequeretur hoc. maximum abfur-

j nomnfüïf

düm, quàd homo adultus, & rationis compo$

TA

propter invincibilem ignorantiam prorfus pec-

jl *

Care.no

n poffit: átqui hoc vix eft tutum in fide;

du

& pugnat contra conditionem hu

manam : er*

go &c.

Maj. P. qua tatióne homo rationis

. n

compos poteft ad aliquod tempus 4nVincibili-

d

ter

ag6 ,.Pens H Dife L Quf I d

Pr&pgm'!;

ter ignorare DEUM , eadem. ratione deberet

f

etiam pofle

norare offenfam DEL, & confe-

Qu

j

iet invincibiliter. effe. offenfa D

H

]

quenter. po

B

disig

non voluntati

a;in ratione, talis offenía ;.fimoa

rias?q'ua

voluntaria ; ergo. pariter..nec, imputabilis, ad

pl

culpam : ergo ficut Regem afficiens alapà in:

fidiny

vincibiliter ignorans effe Regem,in foro inter

T

no non fit reus leíe Majeilatis, ita pariter, ho

tenpts

qmo rationis compos non fiet, imo neg fieri

Ti n

poffet,. reus lafae Majeftatis Divina , etiamfl

Tioni

furetur, mentiatur, fornicetur, idola colat. Hae

Atf

ratio firma ut fübfiftat, nota, aliud efle aliquem

Vr

interdum non. peccare , & peccare non. poíley

dtàn

quod ulimumAdverfarii;in fua.fententia velint,

Quità

nolint , admittere debent, ad quodcunque,tàüe

iil

dem.tempus. .. 'Tertia ratio, elt. ; Ex Sententia

lmsqu

f

contraria fequitur, quód homo. rationis eome

pos aliquo tempore non habeat fufücientia.d

ppara

falutem auxilia, quia invincibiliter deflitueree

WS,.aul

tur neceffaria cognitione DEI, qua in.ration

f

compote omnibus aliis auxiliis pra-fupponitite

Vr

Quarta ratio-elt. . Juxta Adverfarios, non te«

r fit

neretur homo rationis compos in fuo perfecia

R

rationis diluculo fe convertere ad Dominum

rj

DEUM, fuum cogrofcendum. .. Sienim tenetit,

W (

& non facit, jam non e[t ignorantia invincibj

:

din f

!

fed. vincibilis ; quia nulla datur obligatio ad

DitM

impoffibile, & invincibile. . Si veró non tenes

t t

tur primó in primo.perfecle rationis diluculos

Mþ ij

affignent ergo Adverfarii ex.S. Scripturas &X

Me W

ns

$3. PP. aut ratione e—.'ïicgci,. cur primunm ixäüä.

It

n

dl

É

Preponitur , c Probatur Se*k!&?xti&'t Rigida, 177

at

f

E

Vi

fit: privilegiatum in homine rationis compote

quodd ignorantiam DEI, non tamen quoad

tf od

alias i genere morum;& falutis ncgotio mate-

isolnid

tjas? qua ergo licentia laxi confugiunt ad fuum

NT

parücularem genium ?. & modó unus hebdo-

if zhfü

niadam, alter tnenfem, hic dimidium, ifte inte-

;em,infu:o;

g'rïyu, indulget anaum , aut etíam totum vitze

js gt

tempus ? Hoc pariter ratio fui fecura ut confi-

t m M

flat, nota , aliam cffe obligationeniad DEUM.

| Dix'inælm

non ignorandum, & aliam ad DEUM pofitivé

idoaaa)

atnandum; eó fere modó, quo quivis:tenetur

H

.

aliddbij

Veram fidem indagare, ante tamen i

idus Cvie

stl

dentem credibilitatem nullus tenetur atlentiri,

jafental

Quinta ratio ell.' Homo rationis compos ali-

uodn

quando poffet nulluni exercere actum mora-

ll ,EK Mi

lem; quia poffet invincibiliter ignorare DEum ;

m

ftante eyim omnimoda ignorantia DEI, non.,

" fuüïcfmb

apparet, qualiter actus polTit effe moraliter bo-

li

gl

,

l

nus,aut malus: atqui iltà omnia nec ad mini-

um

niüm tempus fullineri poffunt ; aut dicant Ad-

"

$ [æ]u

verlarii, ad quale temipus velint ifta admittere,

w

ultra rationis perfecte üfum, an ad diens, heb-.

mlf

domadam, menfem, aut annum ; & tunc appa-

T p

rebit, quales patiantur anguftias Divinatores

ifti. - Certé malo cgo dicere, quod homo nec-

Sieni

A

dum fit rationis perfecte 'co

mpos, quamdis

tit 0 W

DEUM invinibiliter iz:

gnorare-potefl; quàm

quód fit rationis compos,; & tamen DEUM

qe

foffe invincibiliter iguorare : & tamen nullum

anofllsdnL

)

Sg

J

pofle exercere adtum moralem: & tamen non

,

nverfionem in DEI cogni-

p

fabligatum effe ad co

M

tio-

178

Pays I Dift, l. -Quaft.1L f.T.

| hn

tionem: & tamen. non habe,;g fufficientia; ad'

| D

falutem.auxilia &c..

i

utinth

S

37 Ditoll..Quàd DEU

; n? q.uidcm ad bm(g

g!'vï,m

temporis (patium.poffit invincibiliter ignorati,

L

|

non provenit determitiate; & refpe&tu omnium

"a

L. ex folo. fingulis ingenito intelligentia umi-

Mi

fie, nec 2. lumine, ac certitüdinie fidei, nec. . 3,

fiuni

Ex confpe&tu creaturarum vifibilium, qu& ne-

o

ceffariam cum DEO - habent connexionem de«

&i

nec. 4 Ex innata nobis Divinz exis

pendentig,

L l

flentig idea, nec. . 5- Quod fe DEUS hominis

Tif

bus revelet: per- infpirationem ; per Parentes;

qiil

per Magiftros; Miflionarios ; cafus tragicos; &

tl

extraordinarios , fed...: 6. Ex aliquo, autfimul

Y

-

pluribus horum indeterminaté, prout uniuseur

-

D

conditio, vel aliz circum(tane

jusque capacitas,

paui

tiz poftulaverint, : Hanc ita diftin&té tradunt

lüs,q

ex -nóftris "Fheologis-Claudius. Eraffen: hic

ET

track, rv difp. 1 art. & q. z.. Franeifcus I;I,cngg

Quti

recendi(fime difp,-1. q. $« per totam...

&t

h

t

is

38 " Quodlibet membrum flatutz; conc

luffioä

L

Witn

A

compleétitur duo puncta; unum eft, quod.tion

uniformis; fingulis .fit. modus cognofcendi

]u

DEUM.' Alterum; quód nihilominus i(le hae,

(

hÜ

alius alia via'ex fpecificatis pervenerit-in noti-

AC

tiam DEI, prout cuilibet propria dabit confcien-

Ti

tia teftimonium fidele.. .. Itaque declaratur core

Allt

i

clufio fic. - E quidem quód in hominibus de-

Q

tur ingenitum- intelligentie -lumen:.de DEO

QUE

prater textus füpra n. 33. adductos ipfus.etiam

hnj

eNat,

i

f.-'uf.jwr Epicurus,qui tïüe Cicerone: l.1«d

Deor.

h

Praponitur, d- Probatur Senteniia Ripida. 199

iniid

Deót; Vidir, quäd in otnintia animis Deorum

sotionem. Vaprefflfet ip[a natura. " Qu enits

m

gess,aut. quod genns bomintm, quod son babeas

ignomi.'

Jine dottrina axticipatiouem quaxdam Deorumi,

.omnis

Wuam appellat Prolepfsm Epicuvsi:, id eft , autez

tig n

UEptam animo rei quandam informationem , fn&

;

qita vet fiivi quidanam, nec quari, nec difhutari

yquem

pitejf.-^ Qaibus aperre aftruit DEIiotionem

ov d

cun&tis à natirali intelligentie lumine infitam

j

'elfe , quàd fit axticipatio dollrine, & genera-

5 homi

liffimam omnis tatiocinationis principium, fin&

Dartno

quo nihil intelligi, aut difputari poffet. Verüm

quusd

&t patebit rüminauti , hoc intelligentize lumen

u

fólum non poteft fufficere cuivis, ut notitiam

tons

DEfattiügat, |De lumine, ac certitude fidei

ircumü?f!

pariter certum e(t; quód DEUS multis fit no-

o

tus; qui necdum tatiocinari, aut ex vifibilibus

Aflan u

ad inviübilem' Creatoren- DEUM " affurgere

us

queüntz" Acesdeztem cnim ad DEHAM oportez

eredere quiá eff ; a€ hoc lumen fidei omnibus

n

du

€erte non' efE datum in

T

H

primo rationis dilu-

soíoti

^^ Deelatatur conclufio quoad fe.'iquas pártes.39

sl

Quiprecocis, & acuti jam in diluculo ratioiis

t D

funt ingeriii - illi excontpectu vifibilium crea-

CQl (

turarum verguit ia notitiam Cteatoris invifibi-

u t

lis, fi non per difcurfum, faltem per firnplicem,

bv

& confufam aliquam Df notitiam. — .Et hisju-

j

dico applicari poffe illud Apottoli ad Rom. 1.

tuszllam

Jdwvifibiliaénim DEI per ea , qua fatla funt ; h-

dgM

Qui 3 natorá tehetioris ,

;m?:&n con Diciuntur :

Duf

M. 3.

&

i$o PariH. Dif.I., Ouaff.I. $.1, t IL.

& fanclioris funt genii ,. his credo innatam.s

fttïäh«

DEUM imptimere fug exiftentiz ideam,prout

f

de multis San&tis probat experientia ; Sanctus

jnmu

enim Nicolaus fu

ens ubera Matris,. elingui$

m

faffus eít,.fe nóffe DEUM per ab(tinenuam

lii

imaterni. laGtis..... Pariter S. Rofa Limana à cu-

"

nabulis DEUM aggovit, & adhuc quinquen-

Tlnet

nis votum perpetuz virginitatis emifit, .. Et

d

his judico/applicari pofle illud P(al. 4...Sirma-

ulle

ppm eft fuper nos iumcn vultíss tri Domine.

ui

;

denique funt à natura ingenió bardi,' & rudes,

hi

his DEUS fe vel per internam infpirationem.,

ii

(prout-hic modus ordinarius fuit in lege natu-

p

r ) vel per Parentes.,.. per.longam Magiflro-

N

rum .. Miffionariorum inftruCtionem. ,. admo-

:

j

nitionem, autper alium fimilem modum ma-

Mij

nife(lat .. prout uniuscujusque.capacitas, corne

fisi

ditio ;.& circumftantiz poftulaverint,. -Ethoc

Qtls;

judico , .prudenter fatis refundi poffe.in fuavem

fil

DEI Providentiam ,. prout quodlibet horum

Ms

fufficienter.conftat ex SS. PP.. & rationibus à

lii

».33« adductis cüm indifcriminatim aferant,

scsN;j

DEUM non poffe ignorari invincibiliter»

j

Qütm

n

H

Til

ionibus ; allatis

MIS

; Satïsj;; Objed

E

."

trarigm.

p

AUguH

d'hnm

46 ( -Bjic.»ln.* DEUM exi[ïc'rcnpncülpii,,.f;;ivxq-

Tota

tum juxta dicla -à num.17..ergo DEUS

|

l

ili-

.. ;potelt faltem guoad ;;mpu;;i;;yincgþï

1

ter

ii

.

&l

Satisfit Objellionibus , eht;

191

Tunatajilo

teriptorari ab horüine rátiónis compote. Con-

V oroit

feq. P. quod non eft pet fe notarn ; illüd debet

i

primum 'per difeürfüm ; & rátiócinium inda-

n

gari : atqui hujus difcurfus homines in primo

jnonut

m d

^tatim rationis diluculo necdum funt capaces:

'étgo poteft DEUS invincibiliter ignotari ab ho-

ingut

ntine rationis compote, ^ & T. quód juxta alibi

j -l

di&ta, nimirum n:16. fitper fe notum DEUM

n Signg

exiftere * ergo argumeritum potiüis deberet in-

r

ferre ; quod DEUS invincibiliter i&norari haud

& d

«queat. . Verüm quiá ratio per fe'tioti prorfus

qUonid

il facit ad praefens; ideo &.TII.^ N. Confeq. in

ltreit

hojüs probatione D. Maj. quod non eft pet fe

Val

notum , illud debet primm per difcurfum fem-

ls 3dm0"

per fcientificum ; & perfedtum indagari , N.

du

Maj- per difcürfum imperfeQtum ; aut coufu-

s; (

am rei noticiam aliudve mediim " ex fpecifi-

| hu

xatisn.36. C. Maj: atqui difcurfus perfecti in

" ruRV(m

'primo rationis diluculó homines sor fünt cà-

i ho

paces, C. Min. difcurfus ,

aut etiam apprehen-

jonib

"fionis imperfeCke , & confü(» non fünt ca

pa-

aftti

ee N Min; & Confeq.

Ttaque alté fmemorize

a

imprimás.

t; quód loquamur de -homirie,

qui'in 'veritate fit ; & dici poffit habere' ufüm

fationis ; & capax peccáti mortalis ; non veroó

j

de iis; - qui fürit tantàni femihormines; vel, t

Au

uftinus loquitür ; /2u/ri rationales; 2 do

de

h

omine fic fümpto dicimus , quod , fiin pri-

u

frio rationis diluculo non pecialiter tmpediatur

D

à caufis five univerfalibus; five particularibus

-'nuli?'*l

n terietür impedite à (uis

[

( A?ua)sæni&;ü& DEUS no

M 5

imo-

i$2 Parsll. Dif. 17 Quefe. H. $. 1.

mortibus 5 ab exercitio , & ufü rationis füsé;

P&imi"

j',ml:*

debeat habere de DEO non utique claram, cer-

tam, aut evidentem notitiam ; fed faltem ime

E

perfectam , obícuram, & confufam , qua cüm.

onnir

Es

j]jumn

prudenti füfpicione coincidit; qua notitiàob.

Ícurá habitá falva jam fubfiftit naltra conclufio,

qop

fic enim non dicetut talis DEUM omnimodis

N

u

ignorare, fedfaltem confuse füfpicaw , tenebi-

türque acuratiüs indagare, G conari ad certio-

quio

rem, ac firmiorem DEI notitiam comparans

ntyj

t

dam ?: quamobligationem finegligat, habebit

ignorantiam vincibilem , usque dum redeat ad

&i

cor, ac. D

2

DT

vt

fludeat.

ominum DEUM fuurp congqfï:erg

;x

lll

-

41 Obji.II. Id, quod à nobis infinito modo

lu

diflat, & infinité luperat omnem ferfum , po*

Bs

teft à nobis invincibiliterignorari : atqur DEUS

ii

&t

infinito modo diflatà nobis , & füperat iüfirité

nofltrum fenfum : ergo&c. ' & D. Maj. po-

(

Tn

teft invincibiliter ignorari quoad 2916* , G.

ha

Maj. quoad as eff, N. Maj. & conceffa Miri,

p

N.Confeq. " Conf. paffunt: dati infideles sie-

»d'm

gativi : ergo qua funt de fide, poflunt invinci-

&t

Hic priüs nota, quod my-

&l

biliter ignorari.

B

fteria fidei fint duplicis generis ; aliqua enitm

tam per fidem, quàm per rationem probari pof«

llütian

tuüt 5 aliqua veró tantüm per fidem.

Primi

0s

hg

genetisfunt: DEUS exiffir: DEUS eff unus eyc.

Secundi generis funt; DEUS eff Trinus:D Ens eff

Jncarnatus cc. Nuncad Conf. g. D.Ant. dái-

m

Was

tut infidelesnegadvi refpectu mylteriorum fidei

primi

ll

Av Satiefit QbeEnionibns ,ebns. ; 18 3

onis

iprimi ; geneis ;; N« Ant« fecundi genetis ,. C.

i h

sAnt.. & N. Confeg... Hinc negamus , quàd

j

ánfideles. poffint, DEUM üt. auctorem. naturz

t

emnimodis. ,. & invincibiliter ignorare , eíto

Vouti t

Allum valeant ita ignorare t auctorem gratiz,in

condil

quo proinde fenfüpoflunt dici. infideles negati-

mimod

4Vis; ; Imo poffunt etiam dici infideles. negativi,

-quatenus licét DEUM üt auctorem notitiá ali-

j, t

ad a

:qu& obfícurá cognofcantab initio , nondum ta-

Qp

men (latim cenentur credere inipfum, .fed priüs

. p

tenentur comparare fibi notitiam perfectiorem

lu

de DEO, . &t tunc primüm hác niotitiá obtentá

4tedere.tenentur,

ugnbfftfü

- Inflas. .[Nos n.33.. malé citavimus S.'Aug.:

f0 W

öägpþqol& omifimus hac verba , except/s pas-

[

n POL

j

rgojuxta S.Aug. faltem pauci potfuntin-

qui p

iliterignorate DEUM. .. . N. Ant.. li-

&t enim.ifla ormalia ibi omiferimus ,. non ta-

t MIW

à

3nen neceffe fuit illa addere , quia non cadunt fu-

p

per verba ibi adducla

€

PAU

: fedfupcrhæb,fcquelïniä:

fi Mi!!"-

VAKGeptis paucis , qui propter naturam nimium

deprauatam D EU M fateri IN B. noluerunt. UÜbi

ij

ii

patulum eft quód S. Auguftinusnon loquatur

jd p

«ic illis, .qui invincibilem , fed vincibilem pro-

ir en

pier.Raturam d.

rantiam.

epravatam DEI. habent igno-

t p

Jl

vsiObjie. TIL:: -)'Ex, þoütö Poni&i.o :'in.' fuo 'ciiifü4z

niyth

"heol. tract.x; difp. 24 q.3...ubi in formalibus

T

ficargumentatur;.. Poffet.aliquis naíci in. fylvis

j d

abhominum confortio remotus , aut jam natus

inilas abduci ( prowe justa Spondanum ad u-

n Hd(i

L

*

Á

4

num

ynm'

Y84 Par Hs Dift-L "Ouafi. l. f. 1.

num Cbtilli 344. puer.quidam à lupisin fl«

top

vàs raptus; ibique- lupis*edücátus eft). & in

lt

iisusquead ufum rationis vivere ,. five baptxza-

Agune

tus , five non baptizatus per duos menfes,: quod

disqt |

fufficit conclufioni , imó & per duos arinos, aut

quia a

240N

plüres , antequam videret üllum alium homi-

nem, aut Angelum, à quo proponeretur DEUS,

filijore

& tunc mori

fed nulla prorfus effet ratio ; ob

Wtero m

quam neceflario deberet excitári in. ipfo fpccues

rmgcre

ullarepradfentativa DELullomodo ,. G pceefere

Kehdtür |

tim fi effetobtufi ingenii, &t parüm dilcurfiviz

hg:mom

18"

lmmsm

erco.talis invincibiliteri xgnom'ct DEUM.::

N. Min. quia vel ex propria confcientia; vel

tf

exuíu rationis (cujus'capax.ifte fuppomtuz*, ita

jitmg

ut poflit peccare mortalitet. vel per mfpxrauü-

Wal

nem.iaternam in cali.de DDEO- faltem debet oriti

lts

dubium; aut fufpicio quaidam. juxta: dicta: n

past

Et abfoluie neceffatium. non-efE;;ut

l ll

puiori.

informetur talis per Angelum aut alxum ho—

ul by

minem.

füe

43

Dices : vel ergo fic moriens damnatur, vel

ht yu

falvatur.?--3y. Silegemnaturalem feryavit; ha-

Urge

buítque notitiam, autdefiderium DEI, Salvás.

LT

tur, fecus damnatur ,. five baptizatus.fit ; five.

Wopt

non ; 4wi exim ignorat ignorabitur. 1. Cormb

fag g

14 V. 58-

um

Inftas ex Eodem Ponelo.

Non eH neceiTc,

Qfg() lm

ut DEUS det cuilibetin pamtuian gnmm fa£-:

At

ficientem majorem , :quam dat parvulis; .quiin:

|

iüumm

Uutero materno moriüntür : CTgO ficut: non Cü

Whm

neceffarium, ut DEUS pawuhs inutero matere

no

b h

i

Satisfit Objetllonibss, ee;

1$$

piin fl

| ,

no profpiciat de Baptismo;, .ita ec huic eft.ne-

al &i

cetlarium.; u: DEUS-mitrat Angelum., gT.

it hp

argumentum , àt jacet, totum 'concedi poffe

ii qui

absque prajudicio:conclufiomnis noftrae j- verüm

4nnosal

quià aliqua fal(din eodem affumuntur , ideo sy.

am on

2.do N.füppolitum Ant: huic enimádultoactu

tüf DEUS.

niajores funt collatagratiz , quàm parvulo in

1300; €

utero materno , quia DDEUS ipfum permifit-at-

o pré

tingere ufum rationis, & confequenter etiam

&præfeþ

tenetur prze(lare; ^qui potelt;- & füntfüs ob-

qilcin

ligationis naturalis , ficut. in-primo ftatim rà-

UM

&onis inflante tenetur Dominum DEUM füüm

ii d

non offendere; ^. 3. ad Confeq: quód neque

jsurt

jüxta nos DEUS teneatur mittere Angelum; fed

infpimu'?

ipfeadultus rationis compos tenetur non refi-

Adbar il

fere lumini naturali , & fuz vationi; cujuscdz

] qios

pax füppouidebet ; quamvis credam , DEUM;

n CH'v'u(

fi nullumaliud medium füpereffet; '& culpa in:

tali bardo homine non impedirét , miffürurà

&liuæb*

fore aliquem Angelum,' aut liominem

j! cüm

js)

hoc jam contigilTe exhibeat S. Scriptura.:

;;]Vil) j

-.( Urgesex eodem Poncio; Efto demundi Auc

j &i

thorefubirét fimilis hominis animum cogitàtió,

propterea taien non debetettalis de DEO . cóz

gitare. magis , quam fi coghöfmt Solem, dut

[

ignem effe caufaim caloris, quem fentiret is f**

R5

at

ergo poteft DEUS invincibiliter ignorari.^

nl

N:Ant... Et certé fi admittaturhominem ade&

X, q'uit'n

aftutum effe , utcognoftat eífe; & dari aliquam

caufamextrinfecam caloris in fe'produéti , ^car

) m

y fers

nf

hon poflit, . & debear.talis -:fh-ii;'ä fapere

$

^

etiam

36 — PaertlDiff l. Quef-. H 5 II.

qriam Solis , :Colorum cbc. da:ifr 4lia f..m&?/:;(r

perior ?

p

denpt

44 : Objic, IV. Pueri

rationis cal;a,&;.cs tcüc CXPG-

| ibl

*ientia longo tempore nihil de.DEO cogitant:

E

etgonoflra affertio e(l. contra; quotidianam ;exe

E

pperientiam 3. imó;pueri fi etiam fimile quid au-

| Aitido

diunt, aut.cógitant , non nifi invitiaut virgis

Coife

coacti- DEUM inclamant. .. g. D..A...&.hog

guntu

fit invipcibiliter, inculpabiliter IN A.« fit;vinz

um «

cibiliter, & culpabiliter C. Ant« & N. Confeg.

um

Ad adjectam probationem &. per idem.« 7 14

N

in-Dicés um P. Francifco Bonz fpei tra&kaa

guttal

difp. 1;.dubi3::n. 453.. btevis ignorantia , aut

Di/:ga i

imagis incogitantia.de-.DEO etianidn.fidelibus

liini

aliunde diftractis dari poteft ad modicum teat

j

(

pus: ergo à potiori in infideli ;;in homiue i

&t

fylvis, & inter-beltias educato;: i.T, nos jam

lii

dixiffe ; poffealiquem rationiscompotem àfua

Tl

obligatione impedirià caufis five univerfalibus;

Mu

five particularibus: Sed.de tali homine.anas

Tinis -

ftio non procedit. - &j 2do , Antecedens allas

lu

turo debere:canté tractari : elt-énim verum de

Oj

fideli,.filoquatur de illo, qui jam aliquaado

hd

elicuit aCtum circa: exiftentiam-DEI ; v..g..in

L

Symbolo Apoftltolico .Credo.is DEU 5l

Pr'!mc

!

enim tales nonfunt obligati,, utinfuoactucous

Wi

tinuó pergant, ;effétque hoc onus grave contra

Ts i

inconítantiam;& fragilitatem humanam.-Econ*

letemm;

trafalfumeít Antecedens ,. filoquatur de fideli,

qui nunquam fimilema&tum habuit ;:talis enim

amh

Gc 'aþfollltö igno'ragdö DEUM ageret.:c

onuya

L Vütg

pre-

Yi

TT Satisfe Objetlionibus,che — 197

7 fük&f'lf

peseeptum negátivum j quod: fémper ; & .pro

femper obligat. .Éx quibus omnibus patet,

sieüvc'ciþe

quód, & qualiter fit neganda confequentia.

) cogiut:

-* Inflas. Pofluntinvincibiliter ignorari precee

ii &

ptà nàturalia etiam ab adultis.: ergo & DEUS,

ileqita

Ant. conítatexperientià, ut non paucifors nórint

ij

Confeffarii ; qui habuerunt poenitentes perlone

AU

gum tempus deditos mollitiei , & tamen nun-

WT

quam confe(Ti funt , quia finé ullo remoríu me

NG

quidem futpicabantur fimilia fore peccata.

Rj

dcm- /

NN. Conf. Varia quippe pracepta naturalia indi-

pei idà

gent ad fuinotitiam difcur(u faus difficili, v.g.

x

Diliges Dominum DEUAM tuum etiam in tribus-

lationibus: non concupifces : mon fornicerzs ; hinc

j

Carámuelin fua Theologia intentionalin.1960.

jonitt

& equentibus contendit. probare. fornicatio-

m

fiein; & mollitiem:abfoluté non. effe invrinfecé

il

Tàla , féd extrinfec& à Divina prohibitione,.. ,

m

quamvis erronee , & defacto- contra propoft-

mix 4

tiófies -ab Ianocentio XI, damnatas 48. & 49.

eduni? i

A& vero exiftentia DEI eftcomparatu facillima.

| Vlf"m j

*'^Objic; V. 'Pofito ; quodfit homo valdein-4 $

| ii

1'1,'

do&us , & bardus , ctiamfi cceteroquin fit a«

n

:

fit. rationis. compos ifte tamen (no Veteratori

[.

Alþ

I

,..

Parocho Atheismo v. g. infe&to.adeó ruditer;

& ceccó modó affentitur , ut argumentis in con-

M can.(fï

trarjum occurrentibus: diffentiat abíoluté :'erga

ml

falteni talis homo fine fua culpaà Parocho fedu-

&lüs poteft invincibiliter ignorare DEum, etiam

"

àd'longius tempus;::. Conf. Ruftici. Catholici

üm SS;

q U

äfigö-'coe'cö credunt füis Parochis mylleri

F.fl'

"'Trini-

l

488 — Des1LODQyR T Quf gng. n.

Tacleor

"l'initatis , ut ne cogiteiit quideni de hocptrinet-

pio luminenaturz noto: qwecwnaue funt eadem

j

Detnai.

! DO an

sexi tevtio , famt ideminter fe ( quodprincipiuin

faitem apparenter impugnathoe altiffbmum my-

| m Md

E

fterium ) ergo pariter fi Parochus Atheus; pra-

«ipue extrrinfeca quadam fan&titate pollens hyz

| nb

al

pocrita, fimplicesfuos rufticos pofitive, & eru-

dito quodam - difcurfü. informer; noin

VO coo

b

tb

DEUM..

"R.D.ÀAnt uta

rgumentis pro exiftentiá DEI

ieiS,

dillentiat abfoluté culpabiliter tamen ; & vin

J

éibiliter C. Apt; inculpabiliter; & invincibili

et

titise

flm i)l !

N, Ant. & Conf. Itaque talis fimplicianus no

hàberet ipnorantiam DEI ( prcipue cüm argu^

E

mentum procedatà potiori de jgnorantia pofte

; i

tiva? invincibilem propter principia extriifeca

lori

Tüni n

fui Pacochi ; quia hac ipfa ptincipia jam-inge-

rünt huic (implici aliquas de DEO fpeciess ;

Cärim: r

adeóque contra inftru&ionem fui Parochi tene-

injoi

tur' apud alios inquirere ; vel perfimplices'fuas

Itrün

preces alius Cacli"implorare Jumen. 'Addé,

'dem;ill !

quoód exiftentia DEI, quoad ase/? , fit adeó ma-

tonj

!

nifefta, & proximé fundata in principiis natue

L

ralibus; illámque tota mundi conteftetur ma-

s

china , adeóque talis ex principiis inttinfecis fa?

BR

tis doctus eft. : Nec'eft etiam aliqua paritas m

Ml

Conf. allata de myfterio 'SS. Trinitatis , ho€

vl

eiíim nontantima natura ità planum non eft;

Am. I

ficut exiftentia DEI, fed potiüs füp

rá natqyax*n'bï,

DN àt

& naturaliter nón cogaofcibile;

& h

46 Objic. VE Ex relatione multorum fide dignaá

Vs

In-

"

Sarisfit Objetliovibus , €?c.

. 389

iloipl

Incole Bra(iliz., Indiarum ,.ac. pracipue regni

tl

P

:

etuani.. nullam.habuerunt cognitionem. de.a

DEO ante adventum Lufitanorum ,. aut alio«

dpticpit

fimomi

rum Miffionariorum: ergo pote(l invincibiliter

has j

ignorati DEUS. .. . ad Ant, quód illi incola&

non habuerint. ignorantiam inculpabilem , fed

poles

ii

culpabilem ; càmnon fit integra aliqua natio.s

; 1 'M

adeo cognitione DEI deflituta, cui dubium fal-

tem hac de re in mentem non venerit, ut clar&

illnti!

afttuit S. Hieronym. epifl. 5. . Per/a , Gottuz,

vj K

"Egyptius, Turca Ipfum agnofcunt ; Befforum fe-.

ipincbt

Tátas s C^ pellitorum turba popslorum [lvidorema

[clmus t

Jonum. in, dulce nominis ejus freger,mt mclos , ci*

tatius mundi una vox , DEUS.EST. .. Sic etiam,

Tupd

yantipot

tempore. S..Pauli Apoftoli Atlienienfes.licets

d

ignorátinc DEUM , quoad qnid eft , cognove-

runtcamen Eundem quoad zz ef , & hine dedi-

TA

) fpestio

cárunt altare /77o£o DEOQ; Gentiles vero. pai-

fim Jovi primas detuleruat : alii alios Dea(lros.

i

Bnxerunr: ergo f forfan his fimiles gentesstans

j lef

u t

dém n omnimodam abjére DET ignorantiam;

T

id. contigit pro

ánculpabiliter.

pter-alia fcelerg, adeóque noni..v

A

iij n

: Dices eum Arríaga. .. Licét

Is incrii fs hä 47

[j n

ii

bétent aliquod de DEO. dubium ,.tamen non

u

poffunt. dici babere DEI ignorangám. yincibi-

l Püfif

1ti^s u

lem , fi omittaüt nlteriüs inquirere : ergo &c.,

^l

j no[]f -l*

Ant. probat Artiagaà pari, - Sicut (i cui dubiuta

incidat , quo-pacto arbores creftant,-non-pecz

thf*ml'.

€at hac de re ulteriüs. non:anquirende 3 ergo

eiiam non peccarent tales homines de EO ül-

ïdedïä'

tcrius

i$e — PavrlI-Dift. I Queff. L. $. L

"

teriüis non inquirendó,w. 'N. Ant. in hujus

ü

i

prob. N. Conf. & paritatem , ditþatitas-.nqg'—,

tantüm Theologis , fed & cuivis rationis come

nDl

poti clara eft ; quia , qualiter arbores crefcant,

la

inquirere, nulla eft obligatio , efL autem obliga-

tio veniendi in hotitiam DEI, fecus quivis ell

!

inexcufabilis.

Certé nonau(im ego cum Ar-

tiaga parva componere magnis, curiofa necel^

l fllmton

f nj

fáriis , incrementum arboris cum exiftentia DEF

ób infallibile Pontificis oraculum : a ivfidelitaté

o d)

«

excufabitur infidelis , dutlus opinione minits pro-

Ó

babili : atqui minüs probabile ( imo falfum ) eft

lPïædic

quód fit parratio de ineremento arboris;GLexie

li.

r

t

"ia

flentia DEI: ergo ab infidelitate excufabitur.s,

duétus opinione minüs probab

"

E

&é damnavit Pontifex,

Tiv

1

! m i

mum,.*

U/ESTIO H

iïin&iox

1 pro

Zn; 6* quomodo Exifteutia DET diz

DAT

monfivari poj;: :

$3

Ixi in quaítione 1.à n. 17. quE;d non-fit

; Wrisi

per fe nocum DEUM effe fub rationeas

E

Dy

caufz primz ; entis improducli -füm-

BU

mi boni ; & tamen dixi in quzftione 2.::quod

"Pn'lus li

DEUS ut caufa 1.-& naturz AuGor invincibte

Atprg

liter ignorari nequeat. : Refultat proinquaflió

münür.u

tertià, an evidenter , & demonílrative in'nó*

lo

titiamDEI; quà primz caulze , & Authorisnae

|

Dio)

turg provenire

At

folvendo fit

paífimus ? pro:quo clayi?s m-

llllll dml

&L

5l

Gol 5

191

e 'ä'ä*

i

j i hii

! p

$, L:

:

Gtitt

tionts (

boffit 21 priori demon, rar'ï

4i DEUS

- Paatoribus ?

res ld

?

x d

Ico If.þElxiücmia DEI ncquit. ändbis de.i-.ä-

: quivis&

monflrari àpriori. - Eft communiffima

: ocumAg-

:vin.Schola "Thomiftarum , ac Scotifta-

ol

1üm.contra. aliquos RR. cum Suarez , quem.a

jl

Sui merito DoctoremEximium vocant, . Con-

*

binilit

clufio- ab.aliquibus fic

1] minïüþ"'

s B«:Quod eft denionflrabile àp

rioti, fuþp.c-li

T

Óiit predicatum.prius fe, rationecujus conveniat

fübjecto....de .quo.e(t- demontlrabile : fed exi-

i dl

ul

fientia DEEnullum fupponit predicawum prius;

ratione cujus conveniat fubjecto, fcilicet DEO 5

] jQ'iOd dil'f

"

cüm ipfa exiftentia (it predicatum effentialiffz-

mum; & ultimó con(litutivum , ütpatebit di-

ftin&tione fequénti : ergo &c. — Atque hacra-

J.

tio prorfus convincens videtur in fententia illo-

D

!

ruiÀ, qui tenent, quod exiftentia (it. przdi-

jny

catum ultimó conftitutivum DEI ; fi verb id ne-

ol

gàveris cum Thomiftis multüm derogatur tam

rationi; quàm flatutz conclufioni.

n

jf

-nontra eft , oftenditur aperte, quód probatiof 9

p um

fullius it:valoris.:; Nam bzc probatio 1. tan-

tüm probat ; quod exiltentia DEI. non poffit de-

r invinü j

jj

uælliq

mónftrari à nobisà priori : atqui de hac fimplici

DEI exiftentia queítionon.a

o

g

itatur , fed potiüs

[iV(e illmk

d

de.DEO exiltente füb ratione caufz primasen:

tisimproducli, infiniti &c. quic omnia funt tan«

clafiüsf'

tüm attributa , aut modi inttinfeci naturz Di-

L

vina,

1

hH

193 — Parill. AD-*:W. 1. Quéfl. L1. S.1.

fais;

vinz , poffüntque fecundüm fe à priori demon-

ftrari.

Il. Argumentum üt procedit de exi-

Mi

N

LUE

ftentia fecundüm fe probaret, DEUM fub con-

W

ceptu . Divinitatis non poffe à nobis demon-

ftrari, ficut à contratio n.10.. Diximus , hiee

Diaiih

propofiio

DELS eft , eft pet f& nota quoad

E

tutla

conceptumDivinitatis:atquiSuarez non affirmat

DEUM (ubratione Divihitatis poffeà priori de«

"n

t

ts

monítrari : ergo argumeütum Boc pr'obansï?t

j

deni

N

nullum , & fuperluum.

IIl. Si veró argumens

tum procedat dé exiilentia DE! fub ratione cáu-

. quiln

fie prime, entis improducti; infiniti &e. tüne

quoda

! Qtnori

Min. eít falfiffima , cum nullus dicat , quód exi«

Ílentia füb ratione caufe primz, entis impro«

Metqu

I d)

du&i, infiniti fit ratio ultimoconllitutiva DEL;

Jeda

debet proin implicantia demonftrabilitatis exíe

flentia: DEI á priori ex alio capite à nobis affi-

IN

enari.

o

lt:ic.lL!e

At 1fig

P. Condufió effcaciüs, Licet DEUS fub

; "f(

$1

ratione cauí? prine, entis improdudli , infie

E

niti &c. habeat przedicatum prius infinitate;vir-

] tmi.bl!siï

; ii

tute caufativa , ac ipfa improducibilitate', íci-

licet. nece(fariam . fuam exiftentiam, tamena

E

DEUS non eft demon(trabilisà priori; Affüm-

E

ptum P. demonítratio à priori. exigit, ut de»

digti

monítrans habeat conceptum quidditativum,&

NT

definitivum de fübjecto : atqui Viatores non ha-

[ 'Wu

bent conceptum definitivum de DEO :. ergo

od

Min. nonpoffunt DEUM demonflrareà prioris

Ut

eft certa, cüm DEUM tantum in. zenigmate ,

Vi

glïQ'

uccdum fa.cic ad faciem, & ii;uti elt, co

"fca-

"

ol

Ó

/in D EU$ Po[fita Priorl Demonftrarice: 193

ior| denr

fcamus . .quod. aculeaté. tetigit. : S.. Bernard,

i du

lerm. 3 I. incant,... Jaterim ueró tanta bec fora

r

j

Mib

marum varietas, atquemumero[itas [pecierum in

p df

iv celius. conditis, , quid uif quidam [unt.vadii

ii

Diuinitatis , mon[Hrantes quidem , quia ver? fit,

4à.quo. (unt , non tamen quid li pror(us.defimiene

o qui

dond

t5f dtaque de Ipfo vides, [id nouIpfum. .. Maj,

P.L.ex Philofopho 1. poft..1*. & alibi, ubi

i pri l

expreíse docet , quód ratio quidditatis, feu de-

;.:rebamh

definitio (ubje&ti fittmedium in demonfílratione

gvmrgum:z'

ratoitt

porilfona , id . e(t, . in . demon(lratione à prioti

jlis

quod adeo certum efl, quàm certum eft, quód

demonílratio. debeat facere (cire: atqui ratio»

TU

nj tf

nem quidditativam., & dcfinitivam nos Viato»

res deDEO non. habemus: ergo licét detur.s

m

j d

praedicatum. prius ipfa infinitate , virtute caufae

n

tiva & tamen fub his rationibus attributalibus,

aut modalibus.non. poffumus DEUM à ptiori

DEUS i.L'

deimonftrate , quia illa ratio priot quidditative

nobis eft ipnota;uec evidencem (ui in.nobis Vias

(iuäi; mjw

niitat

toribus ingenerat noticiata , quodtamen ad.de«

monílrationem à p?lieri tequiritur, .. Eadem.,

iliun, P

y, ib

Maj. P.1l. Si demonflzatio à priorinon.eviden-

li AM

ter fandetut in primo certis;five in xctione quide

ditativa , & evidenter definitiva. (ubjecti ; ergos

j U^

Tm[i&'umryï

peto;:tefolvat Adverfarius (f poffit) in aliquod

aliuid fuam evidentem demon(lrationern.

Er

d

9

quod erit illud? fot(an fides (ive Divina , ive

humana? autaliud motivüm incertum: aut fors

(t ä F[lüljx

j

tefolutio abibit in infinitum : atgui ifta omnià

Soprioris

QUE

ls

heon fufficiunt: ad ;.dsmw&raügn:m

li

Á

ergo

is4 ^ PanrIL Difl. 1 Quef, H f. L.^ )f»»g.

ergo debet fundari, & refolvi in primó certa,

" ! btv

fcilicet in ipfam quidditativam ; & cvidentet

| mg:tur

Dico in defini-

difinitivam rationem fubjecli.

| giio

tivam rationem fübjecti, ütique non per genus

| lm

& differentiam , fed perclaram, & quidditati

E

vam notitiam fübje&ti quoad quiefferei, quam

u

notitiam fubjedti f1 quis evidenter non habeat;

N

fl

erit à prioti ignorans , & mon

à

priori -de-

Dtly

fnonftrans DEUM , licét fidem, aut demon:

tiodt

ftrationem à pofteriori de Illo habere queat.-

ub

$2 Dicoll. Angeli; & Beati Coclites poffunt.

Quj

ommes conceptus ( etiam ipfam exiflentiam

Vidi

DEI reduplicative ütà nobis imperfe&te, & ob»

il

fcuré cognitam ) quos Viatores de DEO fot-

'oqui

mamus , àprioridemonflrare, feu demonftra-

&t

tione propter quid , fcilicet per effentiam Divi-

r

nam definiive , hoceftclaré, & quidditative

tiust

heyft

cognitam.Fft corunior in utraque fchola;illám-

que;ficüt prioré exprefsé tenent ex noflris Theo*

li,

logis Smifing , Fraffen, Lychetus & alii quam

"n d)

v

plures Scotiflz ex fuo Doctore mox citando.

f2 P. Angeli, & Beati habent intuitivé cofice-

(iünem

ptum definitivum Effentiz Divinz : ergo pof-

t

funt omres noftros conceptus de DEO forma-

fs q

tos demonflrareà priori.. Ant. eft cerrüm; fe:

P*ll- D

cus'enim Beati non haberent realem , fed-tan-

W

tüm fi&tani , & per intelle&um conceptam bea*

Wa

titudinem:

Conf P. Ideó nos Viatorés non

Til

fotfumus noftros de DEO 'conceptus demon-

?hyflca

Hrareàpriori, quiailla ratio prior nobis eftig-

Tion QR «

&cinz

notà daré :-ergo cüt? þ'eïatiïiilam «dares:

tui-

ii

4

I

4f DEIUS Pofht'à Priori Demonfivari dse. 395

timo «t

&uitivé cognofcant, non eítratio, curlIpfis de-

X vt

siegetur vis demonílrandi noflros conceptus à

n t

priori.

Videsitaque hanc conclufionem vali-

J perg&nü

dé firmari poíleillo argumento, quod ab aliis

(quitié

adduximus pro conclufione priori.

i, qu

* "Sequitur conformiterad dicla. Viatoresab-/4

on ht

foluté nullum attributüm , aut predicatum..,

j prii Ü

'DEIpoflunt à prioride DEO demonfftrare. Ra-

r dmot

tioeft ; (1 Viatorespoffent aliquod attributum,

(4 queat.

'aut przdicatum demonftrare àpriori, tunc me-

s p

dium in hac demonf(tratione foret Divina effen-

éxtent

tiaclaré, & quidditativé cognita: atqui hzec,

.0

üt fipiüs jam dixi, noneltab ullo Viatore pu-

iO

O quidditative cognita: ergo &e. . Min. P;

d

ex refutatione Suarezii , quando dicit, ünum

g D

attributum demonftrari ex alio, fcilicet poíte-

gtl

rius ex priori v. g. immutabilitaslocalis per im»

dl

inenfitatemfic : quidquid eff immen[um eft. l-

Jüris M

*aliter immutabile : atqui DEUS

!

eff immen, ( u

uiiqi

€rgo t localiter immutabilis,

ciunt

. " Enim veró contra-hanc Suarezii dicendi 'ra.-f' P

tivä rollff:

tionem ficinfto; Affignata Suarezii demon-

egr

ftratio abfoluté none(t demonftrátio : ergo per

TOA

fuam dicendi rationem luctatur nihil.

Ant.

Atf

P.L. Demonfltatio à priori ( de qua unice fer-

) lld u

1no Y neceffarió rcquirit, utillud , quoad al-

ial b

terum à priori demonftandüm utimur, tanquam

o

medio , fit illius caufa vel phyfica, vel.meta-

di

1 dgmün'

phyfica : atqui juxta ornnes unum attributum

non eft cauía phy(ica alterius -( cüm cau(a phye

)bls €a 'g

à NI

inter

)

-Qcäiinfg(at diftinclionem realem ,. quam

5

^

7

attrie

h8

196 Pavrlh. Difl. I Quefi. IIT. f.1.

| atrbu

atttibuts admittit nullus) nec eft caufa met4»

| ptor

phyfica, ciim omnia attributa ab effentia tare

&pr

quam caufa metaphyficé emanativa originene

on

| f gia

tur : ergo affignata Suarezii demonflratio n

dorat

ad

e(t demonftratio , quia non habet medium

Et

jly

démonftrationem à priori requifitum.

, guidi

P

roin fimplex aliqua fyllogizatio: ( quantum-

DEU

cunque clara appareat )

deítituta medio nobis

Qj

evidente. Idem Ant. P.Il — Quando Suare

immautabilitatem localem conatur demonftrare

t di

proban

eximmenfitate ; velergo immenfitas Divina,

velimmenfitas 3 Divinitate prafcindeus eft ip»

qtob

)d

fius medium ?. fiimmenfitas à Divinitate pr&«

DEQs

[cindens : falfumafferit, quia nullum attribu«

trini

um DEI affumi poteft ut medium ad inferen-

.ROM |

dum alterum attributum;nift uc Divinum j nam

Ts«

ut prafcindens ab effe Divino non eft aptumin-

um pr

ferreattributa, & perfectiones proprias DEO.

jon

Si vero immenfitas Divina fit medium :- etgo

10n (t

demonftratio eft nulla 5 quia Divinitatem ia

medio demonftrationis affumptam evidentet »

n

n

& priorinon cognofo, Idem Ant. P. Ill

n ha

Juxta

Ariftotelem 2. poft. . ideó definitio,leU

^rünl

ratio 4/id ef? , no

n admittit demonftrationem

EUY

]

à priori, , quia me

dium hujus demonftratiónis

meceífario deberet re

folvi in conceptum quid-

MOR

La

ditativum , feu definitivum Effenti rangnam

j tj

dnprimo

£ertum : atqui calis conceptus ; à de

nitione.o

bjectiva diltinctus non datur' ecus

| i

SUidnot

;enimidem re

fólveretar in fe ipfüm; aut défini-

jdeff : erga ediam

D

tio.non elfct prima ratio 4

áttri-

n D EUS Po[fit à Priori Demonflrari d»c. 197

j

attributa. non poffunt à nobis demonflrari à

cafi t

efentit t

priori ,. non quia attributa Divina non poffint,

& petant refolvi in ipfam effentiam Divinam,

yuorp

Vtatio t

fed quia ipfum medium talis demonftrationis

deberet refolvi in effentiam ,. & confectaneé

meiuii

idem refolveretur infe ipfum , auteffentia, feu

um d

quzmw?

quidditas D EI non effet prima ratio 4»i4 eff

DEUS.

;

medio

àndo

Objic.T. .Cüm Clariffimo D, P. Babenftu- £ 6

ber diip. 2..a. 2. n. $. directé. contra noftram

demoili

probationem .num. $ 1.. propofitam.

Hac

jus Dità

ydans tl

probatio probat nimium : ergo nihil, Anr.

P. hac probatio .probaret Theologiam de.,

jniat p

jgsatt

DEO nihil poffe probare à priori : atqui hoc

eftnimium , & falum : Ergo &c. Maj.P. ex

iif

qumit

noflro fundamento , quia de DEO non habe-

: ]

mus conceptum definitivum.

Hoc argumen-

j

tum proponit cit. AuGbr in Refponfione ad ob-

yritius

jectionem 2dam ex fuppofito, quód exiftentia

jm :

non fit ulimum pradicatum Nature Diving

nl

conílitutivum ; nihilominus etiam ab hec fup-

T

pofito prafcindendó . videtur adhuc argumen-

At -m

dcünilm»ki

tum habere vim contra noftram probationem

fecundümfe. . Itaque . N. Ant. in hujus pro-

fait

batione conceffa Maj.. intellecta de 'Theologia

onihäti.oï

Viatorum, N :Min.... Et certe hocnec nimium,

um t

(

nec fal(um eíl ; .càm plané non poffim dicete

[4 £a

demonílrantem illum àpriori, qui ipfum me-

(s E

Nune

dium pfius:evidenter.non cognofcit.

It (,

quid nonforet demon(tratio à pofteriori , .fi in

u

la quis baretet inipfo. medio pro.demonftra-

u

Á

tione

[

3

392 Pars Ib Diff. T. Qi.zj?.'[llf [2 E :an).ïl

tione à pofleriori affümpto ? ergo idem feren-

fiedtm

dum eft judicium de medio affumpto

gumgnu'

li

monftrationeà pofteriori.

uitum

Dicesex Eodem. | Sufficitad demonflratio-

| Qlispte

nem de DEO à priori , ut demonflrans habeat

| m

,

eiltee

definitivum conceptum fubjecti imperfectum,

& connotativum. . . JN. affümprum , cüm

1): n

tecefa

enim Averlarius velit perfecté , & rigidé DzuM

quoad nos poffe demonftrari priori ,' cur non

2l

1.

etiam perfectus , & rigidus-ac quidditativus

fed;

Áiinam

" DEI conceptus

profimili üt-neceifarius dc..mo;n-.

" fitatione ?

;

lao

*. 'Inftas ex Eode

m. Talisconceptus fixH'ïcw,

| m

*ut Metaphyfica demonflret de DEO plures

E

/"proprietates v. g. unum, verum , bonum &e.

! if

N

"ergo etiam fufficit, ut quis demonftrecà priori

"de DEO exiftentiam.

X. 1. adAnt. hocar-

.tiüs ä(i

" gumentum dependereà dicendis n.5 22. quali-

(inga

! ter fcilicet ens t commune DEO,, & creatu-

ts

'rm, anàparterei; anper intelle&tum? - &.2.

| Voipr

; tb

" quód Metaphyfica utique demonflret proprie-

" tates de fuo objecto ; nonauütem de DEO, qUà

!. i"lflllm (

'DEO, fed quà ente; DEI autem quà entis

;

| D m'ï(

1

"Metapliyfica habet conceptum ! perfectüm.s ;

(j

"hincetiamunum; verum, bonum ; nonfübt

ume

: ptoptietates Divinz ; prout à metaphyfica dï-

«

en-

! [ '*ü

-mmonflrantue, fed cant

5

| At

Ufis ,^ quà ehtis

um funt proprfeta&es

x/'iþ

Y

mmen

DEUS-«ft, &

;

$7 Objcill^ GumSuarez

V,

"effe refolvitur in effeab intrinfece nieceffarió £et-

TU

if ,

gd exiftentia ?-Dgf 'pcïtef?e demonftrari-à pri

five

L g

44s DEUS Poffit à Priri Demovffrariec. 199

9 ii fei

fivedemonflratione propter quid. .. Ad hocar-

mpuo -prp)äc-

umentü fufiüs nonnihil ob ejus Authore pro-

.pofitum fufiàs xy. Smifing, illüdque multipli-

demonftub

; Ciüs peccare oftendit fatis , ego fequentes ex eo-

n hd

,dem mutuoRefponfiones &N.Ant. r. quia ipsü

imp'erfcäun

exiftere DEI non abftrahit ab exiítere necefa-

ipum, d

rió : an enim finget Suarez in DEO exifterenon

vrigil

neceffarium , quale creaturis tantüm competit?

dori, QH

,2« Quando Suarez dicit per neceffitatem exi-

qidlit

"fiendi ; tanquam per attributum prius , exi-

farios t

ftentiam DEI 4 priori demoiftrari; füpponit,

banc exiftendi neceffitatem effe fpeciale attribu-

;gpms-üt?ïc;

tum ; quod tamen eft falfum, cüm neceffitas-

DEO t

xiftendi fit modus fingulis attributis Divinis

bonimt

Antrinfecus : atqui modus intrinfecus non eft

nf

,Fatio à priori illius, cujus eft modus, fed po-

r

tius àcontrario illud eft ratio à priori ipfius mo-

u

.di neceffitas exiftendi non eft ratio à priori ali-

) du

,€ujus attributi Divini, & confequenter néc ra-

un? V

tio àpriori, quód DEUS exiftat ub ratione at-

r t

tributali ; cüm idem fit probareattributum Di-

)

H

vinum exiltere , quàm exifter

:

e ipfüm DEUM

11 í

Tüb rationeattributali.

pafcfhlm

:« Objie. lll exScoto r. d.2. q.2.. Übificar-58

gumentatur ; DEUS eff alfus purss : ergo ba-

d

j

,Pbyfiu

bet exilfentiam :

, ergo juxta iplum Scotum exi-

flentia DEI poteft demon(trarià priori,. g. Àr-

yuae

umentum Scoti non procedere à priori ad po-

D.

)

erius, fed tantüm abincludeate ad inclufum ;

4

ii

hacautem explicatio non eft meré gratuita, fed

p

.igxeademil?gäqgev; fdndära, um etr. q. $. ad

f

N'4

?;'ï?

$o6 Parilk Diff.I. Queft. HI. $. 11- ^

ii

vimum. exprefsédicat: deeute infinito non pe-

f ao

tef? dem:m/tari effe propter quid , quantinm aà

tocrq

ss , licét ex natura tevminorum propojitio effa

&un

demon]tvabilis propter quid : fid quantum a

fibis Q

hacra

tros propofitio eff demonfIralilis demonffrarum

ts |

qyia ex creaturis.

DEUN

AT

Yenbu

Sinifn

AAfferuntur, Rationes

.Scoti DEUA 21

Convi

poferiori evidenter demonflrantes,

betir

*

$3.

Tco. DEUS in ratione Caufie Primae pqä

Erün,

tefl à pofleriori, five ex effe&tibus.evi-

præ:xl

denter demonftrari. — Ita Doctores St-

ger

raphicus, Angelicus, & Subtilis , Illorámque

tss

Difcipuli cómmuniter , Quorum etiam non

ii

auci bené docent, poffe DEUM adhuc fic pro-

phyi

b

ari, etiamfi transmitteretur ptoceffus in infi-

Vegt

Qtcin

nitum.

Eft hzc conclufio non tantüm contfa

Atheosapertos, fed etiam contra multos (quod

tevim

dolendum, hocprafertim tempore ) occultos

pfæmi

Pfeudopoliticos, & occultos Machíavelliftas,

l-]

qui Authore , & Patre mendacii diabolo ( qui

mücf

i/?nhn

fur erac ab initio hanoris Divini, cuifimilis effe

áatro

ans przfumebat, poflea vero murdum

ETE

f

pluribus , & inaribus Diis idololatrandó de-

;

l

tliejs

mentavit, nuncaürem idololatriz renebris per

Chriftum difperfis hominum mentibus Atheise

i

imum ; " fivenüllitatem Deorum inftillavit? to-

dll'q" !

um; RC

g-

[ ilfaq

tüni Réligionisnegotium fab

nachale coridienram diVinants

erüm DEuïxä

"

j

Aþf&ntur Rationes Scoti DEUMQc. — 201

frinm,

fi nonverbis ; faltem factis ;; & mente negant,

qnanlï:in i

totámque felicitatem in terrenis , corporalibus,

nyftiud

& brutalibus voluptatibus, divitiis, & honos

ribus collocant.

Operz pretium proin duxi

qnan!nm

pujrat

hancrem pluribus commonfttrare, ac coecutiene

tibus hifce noctuis ob oculos mentis ponere

DEUM rationibus non qualibuscunque , &

levibus videndis ; & refutatis apud noflrrum

RU

Smifing tract.1; difp. 1. q.6. à n.26. fed plané

convincentibus, ne Atheis velàlongé anfa prz«

atith

beatur contemnendi veritatem - Catholicam.,

Erunt autem rationes iftz , ut plurimüm defum»

pPrime?

ss

ptz ex Do&ore nottro, Subtili Scoto , triplicis

dorso

generis , fcilicet metaphyfice, phyfices, & mo«

[Iorumy

rales. "Metaphyficas dicoillas; qua'ex prins

j &tf l

éipiis fpeculativis; & evidentibus adornanturs

Id

phyficas: quzex phyfica natute naturatz ,. fi-

fuitr

ve mundi tam magni , quàm parvi conflitutione:

ducuntur; ioralestandem : quiz in honeftaz

türm u

j (

te virtutwm, türpitudine vitiorum; utriusque

pramio, autfüppliciofundantur, |Itaquefit -

Y o i

j

DT Demonfiratio Metapbyfica, quautitur D:6o

nofter Subtilis 1,d. 2. q.2. $. Prima conclufó

lol

!

Ex

ii

ifforumefl iffa, — bificpergit : Quod aliqiod

efattivum jit .primum fimpliciter , àta fcilicet

ymie

Tb

quäd' »on fit efféttibile ,. nec effettivum "virtute

alterius à fe : quad probo fic.

Zlliquod ens.eff

j j

j

effellibile ; autigiruy 4/8 , aut à nulloy aut ab

vt

alique alio. . INon W mullo : quia nullius ef] cav

hl

4

fa'illad;- quód mibil-eft.. . Nec à fe : quia ssl

i

A.v

. UEL g at uf

p

l

Tettls quefé ipfmf«fi

$

£s

| /f

uf ino Y« de Trin.c.3.. ergo ab alio effetlive. M. — | n

dud aliud fit A.

Si A. eft primam modo expofito,

dndi,

babeo propofitum.

Sinon efl primum : ergo eft

fpork

euidoi

pofterins effcliuum , quia effectibile ab alio, vel

quirtute- alterius e]??:&ifuum j $i nim negetur

poc

vintti

»egatio , ponitur affrmatio. — Detur illud altif-

*yerum , r fit B« dequo arguitur ,. (icut argse

infnit

um efi de A. £j ita aut procederetur in infnitum

tionis

- ant ffabitur inaliquonon babenteprius: in-

nipy

fínitas autem eff impo[Jibilis in. afcendendo : ergb

fünn;

primitas neceffaria - - nam circulum in eaufis

o

effe eff inconveniens,

Hucusque Scoti argu-

s.

At

Q

smentum ,-.quod vel folum jugularet Atheifla-

um fpurios partus , & refponfiones protervas;

&i

nihilominus ut Scoti argumentum reddatur,

L

xclarius ,& veritasconftetapertiüs percipiamus

E

^

infanas;.; & protervas

yidu.

ftarum 1. aldmittenfïilr';l

lifig

[1 Relponfiones Athei

foceffüm ininfinitum 5. enim veró proceffus in

Ti

infinitum nec. abfürdus , nec impoffibilis e(t:

tmgg

ergo:hoc admiffo nunquam devenietur ad ens

?

DT

&

fimpliciter primum : hoc eít, ut volunt Catho-

bfote

lici; adensneceffarium ,- improductum , inde-

4j

pendens..- Ant. P. quiaipfe Philofophus, jux-

[U!

dig;

ta quem mundus fuit ab.eterno , conceífit ta«

lem proceffum in generationom , & motuum

teff

ferie, ubinullus fuitmotus (impliciter primus,

fims 1

fed quilibetfecundus : ergoidem dici poteítin

ts

propofito; ..-Adde, quod multi infignes Autho-

WP!

res Catholici defendant ; poffibile effe in&n

g

À

-itqm

R

frcatumQggäegorcma-ticqum.'— -

Con-

m

n

Afäikütur Rationes Scoti DEUM Gc. - 20p

f d

"^^ Contta eft r. ivfinitas ef impo[fbilis in.afien-6 2

Vr

dendo, ut Scotus Author eft : ergo nihil.re-

fpondent Athei.

Ant. füuum triplici ratione

: t;f

dlv

evidenter probat Scotus fic;

I. Sipoffibilis eít

proceflus in infinitum in caufis effentialiter or-

n gt

y il d

"dinatis , tunc deberent ab Atheis admitti actu

fatay

infinitz numeró caufze , & quidem diverfa ra-

TT

tionis : atqui nec Athei admittunt actu dari in-

7 pn'zu: []

finitum numerum fpecierum , aut individuo-

lndh: ]

rum ; aliásnoncontinuó nova producerentur :

mint

ergo non eít poffibilis proceffus in infinitum i

Scoti 4f

«aufis effentialiter ordinatis ;; imó nec in.;ac-

e Adm[fæ

*eidentaliter ordinatis; quia etiam hz fub alio.,

Sprotti

& quidem intrinfecé imbibito refpe&u fant- ef-

yreddatto

fentialiter ordinate. — Maj. P. fi eft poffibilis

talisproceffus, velergopoffibilis eft circaindi-

mcipiamulä

:Nidua contingenter, vel neceffarió: exiftentia?

fifecundum : ergo habeo intentum.-. Si pri-

mitd

noceiit

mum : ergohocipfo quód illa individua:con-

(s

tingentia fint , poffuntetiamnon effe : atqui i

euralt

pofluntetiam non effe ; evidens eft, fiftituum

T Cafhd'

proce(funi in illo entejultimo, quod elT, ita.ut

ad alia, quz non fünt, tranfite non liceat.: — 1.

HMlmþ

phus

"Nonrepugnatcaufa prima fin& dependentia-ab

ycditt

'alia ? atqui (i talis caufa non repugnat, tuic né-

«effum:eít illam:a&tueffe; quod enimin necef--

[ momll"'

"FWM

fariis non répugrat , llud neceffario eft.;. àceft

lpo"üm

*évidens : atqui fi neceffum e(t effe ; & daricau-

-amtpfiïïiäm fié dependentia ab alia ;; tunc.non.

g

lii jj

xlatut proceffüs ininfinituim: in: cau(is effentiali-

necyha

jgf'oïdhiæüs* 3' Gob gandem rationem.

W

(

eeu-

204 Parsll. Dift.]. Queft. TH, $. 1.

4fe

caufis accidentaliter6rdinatis, quia hz fempet

E

prafüpponunt illass aut etiam formaliter funt

| Jmin

tales.- Maj. eft certa, tum quia Adverfarii re

Cor

pugnantiam affignare non poffunt ;. tum quia

furüt

megata tali caufa nullatenus apparet, àquonam

t5, tt

ergo tota ifLa colleGtio caufarum five effentialie

efum

ter , ive accidentaliter fubordinatarum fit. de«

ftitum

endens ; cüm tamen innegabile fit, illam

fingl

quoad primum fui

effe debere ab aliquo depene

demior

dere ;; hocipfo quód non fit àfe.....III. - Ubi eft

grodi

oerdo effentialis inter aliqua, ibi neceffarió elt

Quries

prius & poflerius ; cüm nonfit ordo inter ali

Vinpr

d(bctd;

qua; interquz non eft ratio prioris , aut poftee

rioris : atqui inter caufas effentialiter ordinata$

cüm n

meceffario eít prioritas,' & poflerioritas : ergo

gry

inter illas neceffarió debet admitti prius , G poe

dy

flerius : atqui fidatur prius & pofterus , tunc

Quoj

daturftatus , & non proceffus in infinitum ; de

peitte

illo enim priori, quod hic, & nunc admittis,

timim,

quaro, anfit primum, velnon? fi eft primum:

ii

quaroiterum.; anergo eft primum dependens,

Á

an independens ? fi eft primum independens:

itody

ergo habeointentum ; cüm inhoc unicé ha.

j

tfeamus; an deturens ab omni alio independens.

g |

Sieft primum dependens : ; nunquid in terminis

trod,

evidentem adítruis contradictionem. Si enim e

tf

primum dependens:; .à quoergo dependet ? ab

idg

aliquo priori-Z:efgo noneftprimum. . -Ab ali-

Nnd

quo pofteriori ?. at implicatoriumeft prius de-

b

jl

pendere à polleriori : ergo infinitai ef? impqäbi-

mm;u

con-

2 f-;: afeendendo : ergo Qutintetminis Scoti

f

:clu-

I

Afferuntur Rationes Scoti DEUILM éc.. 20$

du

eludam ) primitas nece[[aria-- - nam CircHo.

*

malite li

]um incaufís effe eff inconueniens,

dearir

Contra eft 2do.. Nego Antecedens. Athei«

63

; um gl

flarum n.61. poíitum. |. Ad probationem di-

m

co, transmifsó interim poffibilem fore pro«

ieeltio

ceffum generationum , & productionum in in-

n t à

finitum , poteft nihilominus. exiftentia entis

fi, il

fimpliciter primi, & improdu&ti evidenter-fic

quo d

demonftrari,

Si tota infinita colleCtio entiurim

]. Ui

productorum produCtaeft ab alio ,. tunc debét

«efari

dari ens improductum : atquitota collectio en-

p inca?

tium productorum producta eít ab alio :- ergo

p

debet dati ens improductum.: Maj. eft evidens,

vardindd

€üm- non poffit dari mutua caufalitas quo.ad

us

primum efle j aliàs Athei deberent affignare

i &W

duo principiaàfe invicem producta ab &ternó;,

«; wf*

quod tamen nec audent, nec poffunt ; hoc quip-

vium;

peintelle&tuivel parüm capaci ,^ & difpofito ett

.a

tam imperceptibile, quàm quodaaliquid det. fibi

lr

ipfiimmediaté primum (ui effe. P. itaqueMin.

kpudt

fi- (ingula produéta illius colle&tionis infinitae

chf) ii

produéta funt ab alio, tunc etiam infinita illa;,

ünee

& tota colleClio producta eft ab.alio :- fed. (in-

pdt n

gula producla illius infinit colle&ttonis fuie

s

produ&ta ab alio; 'àt dicit propría Atheiftarum

TU

tefjorfio : ergo etiam totailla; & infinitapro-

"E

dactorum collectio producta eftab alio : atqui

n

non ab alio produ&o ; aliàs quippe deberethoc

h

PH

[

productum contineti in illa infinita produ&tos

[

j

füm:collectione : ergoab aliquo- improdu&to;

:

uo

v

2

;

[i)

A

dnos Catliolici DFUM ?ocamusb

Coi-

»66 Pasll. Dif.. . Queft. IH..$.11^

4f

64 ^ Contra eft tertib. — Licét aliqui Doctores

Cont

Catholici admittant poffibile fore infinitum)

; lat

creatüm Cathegorematicum , id tamen'tantüm

| efusin

admittunt perordinem ad abfolutam-DEI po-

| a

tentiam : atqui ex hocipfo probatur dari DsuMs — witit:

ergo hac quorundam Catholicorum doctrina

produd

ib dio

iminim? patrocinatur Atheis. Contra eft quar-

16. ^* Au&toritas Ariftotelis nobis non obítat;

lne,

five enim ullum proceffum infinitum admiferit,

ficofle

five non,' in prafentitamen materia communie

Quorun

ter deferitur in multis Ariftoteles à Catholicis;

«bolun

«üm quiarationes nofltrz funt omninó evidene

Ws j

! Jacg

4es,; & fanz 5 tum quia Ariftotelem ; utpote

Jumine verze fidei deftitutum , & cocca gentili-

a

xate imbutum in przfenti materia mirüm cefpie

QM us?

aáffe : & latentes faltem ,- 1 non apertas contra-

tll ?

dlictiones immifcuiffe fufficienter oflendunt no-

fllm, (

t2 3 fe

Tti Phyfidi : Aciftoteles enim tenuit , DEUM

inonliberé, fed neceffarió hunc riundum ; &

Wlftae

omnia , qua ix eo funt, condidiffe * tenuit

foltdi

eetiammundurn hunc a& fuiffe ab &ternos. coi

M

tamen contradicit Moyfes in capite libri :^ 4s

Vüetiio

grincipio creavit DEUS Celum , e geYrAPDD.

; "i

"Contra eít quintó,

Si Philofophum rite in-

E

dpiciamus, is non eft nobis contrarius . efto

"ii

-enim admiferit generationesab zeterno, inficias

Vi

tamern non ivit, totam multitudinemab zterno

Atl

.

genetantium-moveri ab aliquo: movente extra

| mmiS [

3llam colle&tionem :- ergo admiffo interim pro*

Id

.&effu in-infinitum , adhuc deberent-Atheir'ad-

i

J

mittere aliquod-ens extra. illam culleaidäre:n!:

N

ficut admifit Ariftoteles.

Cone

——

141

Afferuntim Rationes Scori D EUM cje. 20;;'

qii Dodtt

Contraeít'6tó. Eftoforsnon fitevidensini«g A

re infinitus

plicantia infiniti , implicattamen evidenter pro«

tameitanit

ceffus in infinitum i» casfis" adaquatis ; qHEHE

um DH

proceffum wullus , nift infipiens im corde [uo ada

urdatib

A

i

»wittit : hocelt; implicat cale infinitum entiuigi

rom dod

productorumin quo fingula enria fint producta

nadier

üb alio producto intrà hanc colletionem exi«

.gon didt

ftente, & adaquaté danite effe primum : quod

fic oftenditur.

m admit

Si darentur infiniti pauperes ;

ja comm?

quorum nullus à fe ipfo haberet vel unicum.a

; Caloli

obolum , tunceffet imperceptibile , quomodgo

ninoel

unus ab alio poffet accipere obolum ; nifi in

det; Ufpöï(

hanc colle&tionem infinitorum pauperum ális

p /

unde ab aliquo extra collectionem conftituto

nirum d

obolus perveriret-: ergo'etiam dato, noncons

vrtas n

ceffo proceilü in infinitum: entium produ&to«

hdu

rum; quoruninullum habet quidquam exiftene

jt; DER

xie à fe, cü-imperccptibile', quomodo-unurni

lundllmy

poffit accipere exiftentiam ab alio nifi in.hàn&

fet muf

ollectionem aliunde ab aliquo extra colle&tia»

Tiem conílituto perveniátexiftentia, quam tune

qum d

1 jj

ifta entia participent ab illo:extra colle&tionem

1 ymm

confítituto. Unde meritó fic arguitur.'Si in caüfis

adequatis admitti debet proceífus in infiniti;ità

Jf [l!lä "

riti; !

llle

utad primá;& independentem caufam nunquant

fut)

*eveniri queat, tunc tota Atheorum colleclio e(t

10

p

"dependens, &non dependens ** hoc eft in ter»

a

"miimis contrádictorium : 'ergo &c. . Maj. P.

"dependerise(t ; quia quzlibec if(tarum caufarum,

nf

jdos

zi

1

E

»

Cant,

J r letvirenia

*

f:x?egem; & di

^6

o

«X

E

(

s»og Parsll. Diff. L. Quaft lll S.10.-

4

efíe independentem : ergo & ego ex ore ipfo»

procd

rum infero : ergodatur ens independens , quod

ls

nunquam admittunt Athei, .. Independens aue

quade

tem foret ifta colle&tio , quia juxta Atheos , &

-

dntt )

Machiavelliftas: nec extra hanc: collectionem.

d m

W e

eftaliquod ens à quo colle&io dependeat; nec

etiamintra colle&tionem eft tale ens ; alias.enim

fiehta,

totum ab aliqua (ui. parte dependeret adaquaté,

Mf

;

lil

quod implicat ex terminis.

nt ili

€6. : Contra eftultimó. Sivé Athei proceda

&an

ánfinitum , fivead certum ftatum , (1tamen nun-

hucusqu

nuam admittant ensincreatum , titique confore

tvl

miüs dicerent : Entiacreata usque ad talem, &

Q crtm

tantum ftatum , óordinem , menfuram , & inu-

al

ab lma'üw

merum pofle fibi mutuo dare effe, & exiftere;

«uàm (idicant; Ifta entia poffe fibi.utuó: dare

O

hot effein infinitum- . Taliter enim duplex.abz

&

furdum ; & implicantiam duplicem adílruunt,

$ii

4cilicet G in&nitatem a&tualem entium . in afcen-

dis R

WT r

dendo, & mutuam €aufalitatemi , laleem quoad

primam ; productionem.

Hinc:/fic arguo I»

Va

iNon poffunt fibi entía ad cercui £tatum mue

ityr,

stib date'exiltentiani : ergoà potiori nequeisi

&t m

infnitum, . Arguo.2, Athei nomàadmittuntene

laQ

itia creata , quz fibiin tempóre dent.effe inde»

[] ?qm

pendenter ab

alio:érgo neque ab aeterno , &cin

g

ánfinitum à parte-ante proce

dendó , poteft ad-

Atj

mittialiquod ens ( quod non ficDEUS ) & t

li ignem

men independenter à quocunqué cecteris entie

B

bus det e(fe , & exi(lere.... Confequentia tenet$

m fpat

4juia ad hoc proríus nil conducit &ternítas , V€

[ fUUm

proz

"

m

dfferuntur Rationes Scori DNM d 36 9,

ao

proceffus in infinitum , ficut nec tempus , aut..,

d qum'

flatus conducit ad poffe e(le mutuam. caufam

prndens r

quoad effe primum : ad poffe caufare indepen-

p

lol

denter à quocunque alio.

Si autem Antece-

Jediont

dens negas ; quare ergo non defa&to novi con-

yndetin

tinuà ex fe ipfis parturiunt montes, maria, Ele«

T ais

menta, mundi, foles; & fimilia?

lag

Refponfiones Atheiftarum apparenter Scho-67

laftica , & (anz, reipfa autem à (cholis exules,

voctltà

& à fana ratione aberrantes, dum dicunt Il.Nos

ia

hueusque fuppofuimus , quód valeat argumen-

r

tum à feníu diítributivo ad collectivum : atqui

adttn ]

hocinnullafchola valet: ergo neque in fchola. ,

gm,&l"l'

Catholicorum. « Min. probant varíis exemplis

T

ab indu&tione. - Sic utique non valet : finguli

gubd

homines non habent ni(i duos oculos ; ergo.,

ii

euam tota collectio non habet nifi duos oculos,

T

Sic'utique non valet : (inguli anni, menfes,

yn il &

dies &c. zternitatis à parte poff , (ive vi &nien-

m

tur j ergo & tota zternitas à parte poff , five

jc g

h

tota annorüm; menfium , dierüm &c. collectig

fitietur,

um

Ha argumentationes certé non va-

lent; imó poflerior pugnat exprefsé contra fi-

f n

ii

dem Catholicam, qua docet, quód aternitas.

mc,ff'.i :

à parte poff nunquam fit finiendas fünt enim

n

anime noflrz immortales, & qua bené ege-

g

T

H

otþü

Wäl

runt,ibuntin viram zternam , quz veró male,

"

j

in ignem eternum, ^ Sicutique non valet: fin-

j

,

gul& partes fphere coeleftis moventur extra.;

l

fuum fpatium : ergo & tota fphara movetur eX-

tra füum fpatium. ^ Sic utique non valet: om-

i

nes

a1o. Pars I Diff. J.. Quaft. IIT.. ..

Af

nes partes hominis funt aliquid incompletum;

qui j

ergo & totus homo eft aliquid incompletum:

«t Gl

ergo , pergunt Athei , etiam non valet hzc ar-

ho

gumentatio : fingula entia in hoc univerfo. exie

dltribi

ftentia funt producla: ergo etiam tota colleclio

as t

e(t produéla : atqui fi hac argumentatio non và-

Con

let, tunc necdum probatum eft, quód hujus

Buntent

collectionis debeat dari caufa producliva im-

libs p

producta, & neceffarió. extra hanc collg&io—

&m[lr

nem exiftens:

Qundo

68 ConcuaeítI.

Quemadmodum in aliquibus

nv

tenet confequentia à fenfu diftributivo. ad colle-

j aüsgärtiï

&tivum , ita in aliquibus non tenet , t probant

| É r

exempla Atheiftarum. — Sic tenet : fingulaacci-

| [fi]

dentía indigent fübje&tó : ergo & tota acciden-

| QïWl

tium collectio indiget fubjectó. — Singuli lapie

:

des funt in predicamento fübílantiz : ergo &

lo

tota lapidum colle&tio eftin praedicamento fub-

fs

flantiz. Singulz colleGtionis partes funt fpiri:

hl«

tuales: ergo & tota collectio. Et ne longe abea:

i iig

mus, habemus in przenti. quaftione inflan-

tiam apertam contra Atheos , qui hanc propos

; "Loog

)

n j

Jisto

fitionem ponunt: de qwoliber enze exiffeute. e[

l tü]k&lül

segabile, quod fit. ens improdutlum , frmplexs

l r

Jam quaro; an & hac fit vera : de tora collt-

Pt

Éione entium exiffentium eft negabile , quod fít

D!

Qu

ens improdullum, fmplex ? fi affirmat Atheus :

üte

ergo juxta ipfum valetaliquando argumentum

"t

Afenfu diftributivo , ad colle&ivum.

Si negat;

| tj

ergo hac illius contradictoria erit vera : de tet4a

h

abile,

ET

NUv

eollecl ione- eniium exij?m:im? non eft. neg

qmd

tl

m

.M

Aferumtur Rationts Stoti D EUM. Q 21f

compltut

tompltut

quod fii ens vimpraduf?nm, fmplex , que tamen

vll bie

eft falfiffima : ergo etiam ab Atheo admitti de-

!

bet , quód aliquando va

yivero u

let argumentatio à fenfü

diftributivo , ad colle&

ivum.

Pro hoc autem

oncali

Ratioor

certas flatuere oportet regulas. [taque

quily

Contra eftIl. regulaprima. — Valetdicla ar-69

gumentatio , quando przdicatum convenit coi--

dudist t

libet parti fecundüm fe

; in quibuscunque cir-

c coi

eumítanuis , & abfoluté

Ípectata : at non valet;

quando pradicatum de

pattibus enuntiatum.

indid

convenit earum cuilibet

pracise üt feparatz ab

o adti

aliis partibus,aut à totac

ollectione.

, lp

Cüm proin

hzc pradicata: effe. ab alio:

ür.gulaafil

effe dependens , o

pra'duffuimk ec.

conveniant cuilibet enti produ-

oiaalt

j

&o fécundüm

fe

» &abloluté fpectato, hzc ea-

Singu[i ïi,ïj

dem pradicata et

iam poffunr convenire toti col-

od

lectioni entium p

roductorum,

Ratio primz

lmenlüm

; lunt IP);

partis regula eft; quia quando pt

zdicatum ab-

foluté conveait alicui parti,

tunc per acceffum

long W

ad alias partes ipfius natur

a non deperditur,

p né

fed potius à fingulis fimul,

& collectivé fumn-

a

ptis tota illius

M(un !

pradicati rátio conflatur pro ipfa

co le Cione

» quia pradicatum neceffarió conve-

n Fm )

hit; neceti

am impeditur per acceffum aliarum.,

TULA

partium,

Ratio.. fecunda. . partis

) qll !

regulaä

€t5 quiaimpoffibile eft unum oppofitu

m con-

" Alhwi:

venire cum fuo o

yriit

ppofito : ergo ficut pars non

convenit cum tota €o

llectione, (ic euam.pradi-

gt

catüm

patti feparatz tantüm proprium non po-

3

n

teft coi

ivenire

1

.

ipfi collectioni,.

, Cum.erge n

; "(gd

exemplis ab Atheis add

uctis ptzdicatum : fcii-

j

O2

cec

Aftr

212

Pars Il, Dift.I. Quaft. IHI. f. T.

hr con

cet duos tantim babere oculos c'c. conveniat fiti«

dicttm

culis hominibus , prout (eorfim ab aliis füumun-

fitis cum tota. colle-

! preda

tur, adeóque prout oppo

| (ume

Gione , non eft mirum , quod ille argumenta-

tiones non valeant,

Econtra cüm in exemplis

niat) n

Tün (o

xnobis contra Atheos adductis predicatum.. :

3

conveniat

fl

effe dependens : e[fe produtium ab alie

cuilibet enti producto fecundüm fe ,

& abfoluté

Áiprf

theon

in omnibus circumfítantiis fpe&tato , & non tan-

quutsà

tüm quatenus dicit negationem coníortii cum

aliis, autcum tota collectione , hoc ipfum prz-

um

dicatum etiam toti collectioni convenire natum

tnimpri

IOT

eit 5 sícque fübfiftit noftra à fenfu diftributivo

ad colle&tivum dedu&ta argumentatio,

l.0

btühï

[

7o Contra eftt

ertio fecunda regula, juxta quàm

(u diftributivo

puon

ariter valet argumentatio À 1en

ad colle&ivum fcilicét quando praedicatum-

Tr g

néc eft quántitas , nec ipfa collectio fit ratione

fiqum

antitatis : econtra non valet argumentatio x

fäl:ium j

jqu

fen

fu. diflributivo ad collectivum,quando pra-

d ;ll

Aiteni T

dicatum eft quantitas five continua;five difcreta.

ur ex di&tis num. priori;

It fj

Ratio regulz fumit

quia quando przdic

atum eft quantitas, tunc

-

Vitig:

n

convenit fübjecto üt

feparato ab aliis , f veró

um non fit quantitas , tunc illud con-

düge

prædicat

-

venitfub

je&oabfoluté. Erhac regula Ípecia-

Tun r

fün f

liter pug

nat contra fecundum Atheorum exem-

diebus &c. quia col-

mUm ) iä

plum de annis , menfibus,

le&io 'ex his pradicotis difcreté quantitativis.,

"&]ilan

&l

toti colledioni füperaddit talem numerum , qui

CU-.

QU

ceri cüilibet anno , menfi , aut diej in part

axt

4

Afferuntur Ratione; Scoti DEU M &e.. 213

onventd

lari convenire non potefl. | Econtra hoc pre-

alisfone

dicatum : effe produilum : effe dependens , nec eít

j tota (

prédicatum quantitatis continuz , nec difcretae

(cum etiam entibus non quantitativis conve-

argunte

jinertüp

niat) necetiam toti plurium entium producto-

UM

rum colletioni addit aliquid, quod non poffit

fingulis entibus convenire, aut viciffim. — In-

i, convcv*fï

&llos

fuper finiri , & incipere ( in xternitate ) non po-

) n

telt convenireanno , menfi , aut diei nifiüt fe-

jnor

paratisà tota multitudine, &collectione anno-

cipunr

rum , menfium , aut dierum zternitatis ; hzc

enre n

enim primum, aut ultimum non admittit, cüm

Jiftibus

fit tota frmul , £j perfetta vita poffefro.

[

IL. Demonítratio AMetapbyfica, quam adhï;-7r

betDodtor nofter c. q. $. Zertia via, eft hac,

j qi

diftibur

perordinem fcilicét ad Gnem ultimum.

Dae

radiatt

tur unicus fiis ultimus: ergo & DEUS. Con-

fcquentia conftat, quia (icut ens primum, necef-

ficrat

nait

farium, improducium &c. dicimus DEUM

p

eífc , ita idem de ultimo fine intelligimus. Ant.

ïvedikrcif

autem P. quatendo, an ergo unicus tantüm..,

fit finis ultimus , vel plures , vel infiniti? Non

y; [

titt v

unicus : fecus enim haberemus intentum. — Non

js, i

plures: cüm circa fines pracis& plures faciliter

attingeretur ultimus , aut (Latus in finibus , quo-

iludd!

JJ IP

f

Tum utrumque non poflunt admittere Athei ;

j

m

cüm ficut non. admitant. in efficientibus pri-

mum , independens , aut ftatum , ita etiam in

1 qui (

finalizantibus non poffunt admittere ultimum,

nu[ällwi'

Al

atf

aut fLatum: ergo lunt fines numeró infiniti , fi-

p

r

infinitz : atqui non...

l

'cutvfuvnt juxta Ipfos caufz

3

funt

bYa Pars1l Difl. T. Quefl. HI $1.

Afer

funt. fines ultimi infiniti : ergo ünicus tantüm.

b tiiq

ftredi

Min. fubfumpta P.L'Né quidem camaliquapru-

dentiz appar:ntià ad. captum . fanum 'explicare

eudint

poffüntArhei, in. quonam erga confiftant. fi-

eil

nes ultimi-infinii. Imó' hoc ipfo; quód ad-

RR '.Cïg

-

mittant fines ultimos infinitos , admittünt.,

sher

"DEOS infinitos ; ficut admitterent DEOS in-

z

Tajtsn

finitos , fi admitterent infinitas caufas primias,

quen

hücpa

& independentes.

Eadem Min P. II. Implicant

infinitaprima : ergo & infinita ultima : ergo&

abl

infinitiultimi fines.

Eadem Min.P; Ill: veler-

cunquc (

go ifli infiniti ultimi fines funt ejusdem bonitátis,

ms,quo

& perfectionis , vel non? Si non : quomodo

ba

(t«

ergó voluntas poterit ultimó fatiati abeo;quód

non habet omnem fatiantem bonitatenr ? quó-

"u

modo:eft finis ultimus , cüm ipfi adhue defint

ETA

tot bonitates ; quot reperiuntur in aliis finibüs,

LY

quibuscum non eft ejusdem bonitatis , &.pet-

du i

fe&tionis, " Si verofint ejusdem bofiitàtis, &

f

perfe&tionis :certé adftruis implicartianr j'eüm

fiünti

T n

non fint perceptibilia infinita infinita ejusdem

rationis. Imoó juxta te non eft perceptibilis uni-

Q

-

cus finis ultimus infinitus: ergo nec infinitifi-

fl

nes ultimi; cüm jam defit ille ultimusinfini-

n

2

tus finis, quem Catholicis denegas.

lsf

P^

TW Demor[Iratio Mevaphyfica; quam

fubmïf

f

niftrat Do&tor nofter Subulis e. q. $-OWarta via

quim j

"ex parte eminéntia , etthiec.

r

Ens; quo majus,

G perfectius ne/quidem cogitati poteft; eft.,

(l

DEUS :fed:ens: quoxmajüsnéquidem copgitari

lltltp(

poteft , debet exiftete : ergo & D EUS. Min.

P.

A

Afferuntur Rationes Scoti DEUM (tbe, 21$

(s ttht

P. cuique (anz mentis evidens eft defacto exi«

Yaliuit

flere aliqua entia: atqui hoc ipfo ,quód defacto

m p

evidentet aliqua entia exiftant, debec etiam actu

od

exiftere ens, quo majus ne quidem cogitari po«

teft :ergo & DEUS.Min.P. Si modernis entibüs

) quia

Admitit,

actu exiftentibüs non etiam exiíteret ens, quo

tDEOD

majus ne quidem cogitari poteft , tinc quocune

ufas r

que ente defatto exiflente foret poffibile ens ad«

huc perfectius, üt ex terminis'conflat :: atqui

jLinga

d r

abloluté non.eft poffibile ens perfeCtius quo-

PA

cunque ente defacto exiftente: ergo a&tu exiftit

mb

ens,quo majusne quidem cogitari poteft. Min.

] qf]amaï

P.Si. adhuc eft poffibile ens perfectius quocun-

que ente defa&to exiftente ;; quero, à quanam

lii

j

ergo caufa producetur? à feipío? At ensà fe ne-

gantAthei, /| Vel f admittant: an putas, tale.

hi

yi fl

ensin fuiper feiplum productione adeó parcum

effe, üt f& cum dependentia ad alia entia imper-

us A

fe&liora producat ?. An putas , producet fe juxta

;di]ffä[igl

u

phantafticam imaginationem Atheorurn , quo-

rumunus talem , alter majotem,m norem alius

T d

ii

fomniandó concedit perfe&tionem ? certé ha

tidicula funt, ac homine rationis compotein-

(

digua. Sivero dicant produci poffe ab ente..

imulsw

imperfe&tiore , falfum dicunt; càm nullum ens

"d

majorem perfedtionem queat communicate,

quàm ipfum habeat.

Etamabó , darétnehane

j

majorem perfetionem ex propriis vel alienis

äuo majllï:

x

viribus? neutrum in fua fententia prudenter af-

ferere poflunt j cüm omnium entium vires corn-

j go'iläü

O 4

para-

UM

e16. « ParsIl. Dift.A. Queft. 1. $.1H

l

&

vetót

parativead ens omnibüs exiftentibüs perfe&lius

fint, & maneant imperfectiores,

1

tiit)

füit no

73.. Urgetur hec demonftratio. — Ens; quód fit

aCtus purus , a&tu. exillit: fed ens , quod eft.,

H&US p

] redem;

actus purus , eft ens perfectiffimum:: ergo acta

exiftit ens perfectiffimum, & per conícquens

W.

DEUS. Min. efLcertaex natura. aclás puri, ft

piüs n

enim non omnem fibi poffibilem importatet

hrj

perfectionem , importaret potentíam ad per-

puus

elis

fecliones fibi poffibiles : potentia autetm repu-

gnata&tui puro:ergo &c, P. itaque Maj. Actus

Mudi

00

purus non implicat: ergo nec implicat ens, quod

fita&us purus, confequenter exiftit ; ita ut actu

-

Quet

—

fit totumid , quod effe poteft , quia neceffario,

libln

& àfe ipfo debet tale effe.

Ant. P. T.-Siimpli-

ts

catactus purus : ergo à potiori implicat actus

ori

dud;

non purus , & cum potentialitate mixtus : atqui

actus impurus evidenter non implicat ; aliás

itn, ]

E At

juxta Atheos implicarent omnia , quod eft con-

tra experientiam , rationem fanam , & Ariftote-

D

lem 1 2. Met. tex. 37.repegnat omnuia vepugnas

Y "

ve: ergo nec repugnatactus purus.-Maj. con-

at

ftat, quia actus non purus participat fuum effe...

——

y

abactu puro.

Idem Ánt. P.II. 1pfimet Athei

diy

-

non negant conceptum actus puri in actu figua-

ljs &

Tarm

to , fed tantàm negant in a&tu exercito ; id eff,

$on negant , aCtum purum legitime defcribi à

3t0m

Catholicis , fed cantüm: negant. actum purum

M&gl

fic defcriptum a&u dari poffe : ergo licét verbis

Atf

negent exiftentiam actüs puri , reipía tamenad-

mittere debent; quia quod taliter poffibile (non

(

verà

Lg

Afferuntur. Rationes Scoti DEUM cje. 317

is pf

veró üt impoffibile , proutcirca chymeras con-

tingit.) defcribitur , plané:non implicat , quod

fuit noflrum intentum. P. Idem Ant. lT. Athei

, ii

,quit

a&us puri non poffunt affignare implicamiam

n:crgozää

tealem: ergo non implicat.

! Cülkat

IV.: Demonfiratio Pbyfica, quam Scotus (z-74.

Qis u

ius in(inüat ex Apoltolo ad Rom. 1. v. 20.

timporz

Invifibilia enim ipfus( DEI) à ereatura mundi,

m t

per eas qua f'atba funt y intelletla confpicinntur,

tUL I

eft hecproríus:efficax, & ineluctabilis. Hujus

Mil

Mundi ordo; fabrica, forma; motus , varietas,

10

uniformitas, pulchritudo , & difpofitio. ne-

ia t

queunt evidenter in: alium refundi , quam in

ante

fubflantiam: primam , independentem , & in-

j ij

telligentem , ac omnibus creatis fuperiorem..,

omniürque operatricem,& dire&tticem impro-

gt

ii

du&tam :'atqui talis fübftantia eft ipfe DEUS,

L

ütn. r. infinuavimus:: ergo &c. . Min. etiam

30(!(&[0"'

ab.Atheis admittitur, ideó enim negant dari

x hr

DEUM , quia negant dati talem fuübítantiam,

P. ergo Maj. fpecificata nequeunt refundi in

qn"

Mu

atomos : ergo in di&tam fubítantiam.

Ant. Pa

Qur ee

pet principaliores hujus Univerfi partes , & quie

dem t.de Homine.

Nullus fan: mentis ocu«

fnet lii

d

lis contuens effigiem ad vivum Carfaris perfo»

i,j

nam reprzíentantem adfcribit illam. fortuito..

atomorum concuríui , fed potius perito in arte

d

Magïüro : atqui fi ftatuam emortuam eviden-

)pn

gt

ternon licet adfcribere fortuitoatomorum con»

curíui : ergo.à potiori nec lhiominem, que m

m

j

ni:veró; mundum. s

Gfæci M:figäxoaAuov Lati

com«s

v

$

218 Pars LT. Dif-l. Queft. HI. $. 1.

r

compendiatum vocant. ' Ergo nec hominem,

pllunm

de quo teftatur invitiffima illa feptem Macha-

Tümitn

baorum Mater2. Mach.7. compellais filios

citifol

tütete

fuos: Neftio qualiter in utero meo. appartiflis,

neque enim ego (piritum, &i animam dedi vobis — ,

c vitam, fed [mgulorum membra non ego ipfa

N

Tn

comgegi :'pd JMundi Creator , qui formavit bo-

il

suints nativitatem. Exgo nec hominem , cu-

jus intuitus ingerit admirationem , pulchtitudo

En(nrn)

&t Vor

amorem ,fapientia venerationem , ' dextefitas

; Bs

fluporem. Ergo à potiori nec hominem'de-

|

quo habet Minucius Felix: Zpfa pracipat forma

Mi

|

nojl ra pulchritudo D ÉU M fatetar. artificem':

TWiin

| [

Status rigidus , uultus ereblus , oculi in [umma

velut in (pectla conflituti , jf omnes coteri feu-

| 8 gef

fs welut in avce compofiti, — Longwum eft ire per

; fiji

ktm,

fingula; nibil in bomine membrorum e[f , quad

non j nece[fitatis caufa ft, r decoris.

Et quad

Puer |

magis mirum e[l , eadem figuva onnibus : fed

Hcæ;[

Wngp

qmazlam unicuique lincamenta deflexa. Sic & Á-

miles univerfi uidemur , ci inter. fz fingnli diffr-

| odb

miles inuenimur.

Ergo nec hominem , cujus

| ih'perp

l

"h

quot fünt membra , totfunt prodigia, fua di-

|

Ípofitione , relatione, munere, agilitate, com-

N

municatione &c. . Ergo nec hominem , in quo

|

Ti

funt(ut verbaliter refert nofter P.Henno tracl.1.

dUm [

deDEO q. 2. conc. 1. ex.Galeno de format.

E

fcet. ) offa 224. qua fingula habent. officiaul-

ts

tra 40. mufculi plusquam fexcenti , qui fingli

' ffing»ij

babent officia decem ; nervi, arterie, & venae

L [

plané innumerabiles, in minutiffima tandem ca-

li p

pilla-

11

Afferuntur Rationes Scoti DEUM ejc, 219

tiechoimt

pillamenta :definentes : Singulorum membro-

m Mi

rum.tam exquiüta proportio ad füos fines, ut

mgelus l

circa folum oculum fieri poffint plusquam du-

t al

cehtee refleCtiones circa fitum , menfuram , fi-

yam d

guram , tunicas , mufculos , nervos

cilia , fupercilia ,. & fimilia.

j Palpebras,

N

a

iformal

Idem Ant. P. II..De quatuor Anni tempo-7)'

tibus.

jrminm, v

Si omnia fierent cafu , aut fortuito ato»

, pidiii

morum congreffu , qui fieti poffet , ut conftan-

n

ter Ver certos flores viviis depingat coloribüs?

oninitic

IEftas: Calores ; & fegetes maturet ? fulgura,

u r

Gtonitrua detonet ? Autumnus fructus , &

ur a

uvas germinet ? Hyems frigora, & glacies con-

Wt

1

UL

denfet.?.Cür nunqüam in Vere vindemiamus,

u r

aut -;efäfa in autumno decerpimus ? Unde adeó

7 d

1

fapientes funt atomi , it nulla preeveniat alte-

17

tam, fed.regulaté exfpectet momenta , quze

" !J

i, bl

(h

Pater pofüit infua poreftate? Unde adeó paci-

T

"m

"

fice ; utheillisftatis temporibüs locum cedant,

721 ( /

Ut non tagis atomi placidiores continuum. pra-

tendatit-dominium, aut hz ab aufterioribus

jl

inei w.iu'i

in perpetuum relegentur exilium ?. Certé. quae

j fä)fua :

eveniunt. fortuito, nec regulata, nec conílan-

tia: funt , fed prout fortuna manet, modó hoc,

;

efly p

modo alio contingunt tempore: ergo recurren-

yotih

dum:eft ad aliam caulam fuperiorem. |Ut.,

preclaré afferit Minucius Felix.

uid cinn or-

dc fo[ml(«

do temporium , ej frugum fl abili varietate di-

of

u Hng"[l

jlingaiwr : nonne- dublorem fuum, Parentéme

j & qu

que teffatur. ?. Fey aqub Cum. fuis floribus ,. e*

yjdtm d

æffa: erm: fuis melibus , Q autumul matier itas

0Y4-

ó

Pinr

o

Pars H.. Difl. I. Queff. III. 6.IF.

m

grata, ( biberni olivitas neceffaria ; qui ordo

fhdtis

facilà turbaretur , nifi maxima Katione confifie-

d À

foreit

ret..— Tam Providentia quavta efh , ne Hyems

colif

Jla glacie ureret , aut fola ZEffas ardore torre-

vet , dutnmni, Q Veris inferere medium tempe-

t5

ramenutum ?

yulis

Idem Ant. P. HI. de Elementis.

Dic Athee,

u

976

qualiter Elementa fe ad hominis utilitatem im-

türg. y

pendant? quot profert terra homini plantarum,

pontr

herbarum, frugum, metallorum, lapidum, thet-

lempcl

marum, &aliorum mineralium genera ?. De

nunqu:

aérequid dicam, fine quo nec homo, necquz

linci

illi ferviunt bruta animantia, poffent refpirare;

I2l

fine quo deftitueretur homo illo in aére degen-

| etoh

tium volatilium genere , quod hanc orbis terrae

, Wnm

aulam fuà fymphonià, & concentu adeó magni-

hls

ficé exornat!

Iguis pariter quàm ell utilis, &

| aol

neceffarius ad humani cibi, & medicamento-

clt ni

rum decoGtionem , ad metallorum liquefactio-

Tum,.

nem, & purgationem ?. Ut taceam, quod hoc

n

etiam Elementum ad hominis bonum promos-

V tan

vendum füum interim difTimulet difpendium,

| meoi

dum przter innatam fuam dignitatem in hocin-

| U

fimo nobifcum commoratur loco.

Aqua de-

il Chl'y[l;

mum quot profert homini pifcium , ac gemma-

| lii

rum genera? quantam pra'tatnavigandi com-.

| lm

moditatem ? ; NNunquid hzc relicto fuo patrio:

li

loco ad medium aéris, quafi in alienam regio-

Ie]imma

nem abit, ut ibiin nivem, pluviam, aut fimilem

il

affe£tionem. converfa indéque fzcundior re-

lil

diens, terram ad proferendum homini , & ju-

Vg

men-

T

Afferuntur. Rationes Scoti DEUM cjc. 921

'it; gt

mentis pabulum , & varia obleCtamenta fzcun-

tim anje

det? Anergo has quatuor nobiles orbis partes

hll

fortuitó, & finé Suprerno omnium Domino ;

at um

coaluiffe dixeris? fà fic: Cur ergo non tota..

ii tf

terra, & montium juga füb maris, & flluminum

vadis fubíidit? Cur non tota aqua füb aére na-

Dich

tat? G totus aér fub igne gyrat? cüm lex na-

tiltatemi

turg petat graviores atomos levioribus fefup-

i plnns

ponere.. SiSic: dicant ergo Athei: cur aqua

Íemper eft aqua? Terra autem aquz adjacens

pidum,thr'

n D

nunquam aqua?. Cüm tamen atomi terreftres

, Dtcol

hinc inde vagantes zque poffint in aquas cade-

re , adeóque folidare , ac in terram, aut montes 5

p

i d

& econtra aquez, & liquidz atomi tam labi in

. orüiutt

terram, quàm inaquas. — Certé hujus tam fta-

d m

bilis, & regulatz difpofitionis aliud principium

T

agnofcant Athei neceffum eft, quod non poteft

djamet

efle nifi ens à (e, improdu&tum, neceffarium, pri-

mum, & independens.

jgrid

)

Jam Anc. P. IV. de Coclefli corpore. Fatean-77

qu M

tur candem Athei Unde Scaturiat artificio(a...

m p

compofitio corporisCceleftis in 1 1.Sphzras,feu

ipendum

viptont

Cclos , fcilicet Empyreum , Primum Mobile ,

Aqi ;

Chryftallinum, Firmamentum: Item in Coclos

Satürni, Jovis, Martis, Solis, Veneris , Mercutii,

K t

gnli

& Lunz diflrributa? unde Novi- & Pleni-Lu-

l'uo PJ[.[iO

nium? ortus, & occafus Solis quotidianus? a€

reliquus fyderum motus fublünatibus accomo-

m

'tümiltm

datiffimus, conítans , & velociffimus?

Unde

influentie ill Coeleftes ( i tamen etiamnum..

ydc *

verum fit:: Sol, & homo generant horriinem )

j, Ui

nu

arca-

222 Parsll Difl. L-Queft; I f. 1.

| Aft

arcanz , & falubres ? aut ignità Coli miffilia?

hn

collign

Anhzcomnuia operantur emortuz atomi ;Phi-

hocipfo,

lofophiz Sanioris ludibria ; ac'entium mon(lra?

Non ficimpii, nonfic! Audite inter quàm plu-

tondra

Toündunm

res alios, quid dicat fpe cit. Minucius Felixin

wndti

Octavio::. Quid poref? effe tam apertum , tàm

confe[fum , támque perfpicuum j um oculos in

nidel

omoia t

Czlum fufluleris , cf , qua funt infra , cité Aque

EJOO

lnfiraveris , quàm effe aliquod INumen praffan-

Tl

tiffima mentis, quo omnis natuva infpirétury m«

weatur, alatur, eubersetuv. — Colum ipfum vi-

" Con

de, quam lat& tenditur , quàm vapidt volvitür,

Vil (

m

vel quüd n notlem aftvis diflinguitur ; vel duod

3n diem Sele luffratur ? jam féses , quod fit in to

(

Oi d

Jummi AModevatoris mira , & Divina libritio,

Quis nifi arte magna periti artificis exfürréxiffe

Ti u

videtartificiofum horologium fuis conftànstü-

Tégtnk

do; j

tulis ,ac machinulis? Quid ergo de Sph&tis ip-

trüpr

fis Coe!eflibus , ingentíque Univerfi mole';'ae

ordiaatiffima Mundi machina. fentiendum.5 ?

aliam j

Qd d

Quis mentis compos cafü illam coalüiffe divi2

nabit.?. Procul hinc infana hominum deliria-!-

hi

de quibus Poéta canit:

| Wi

| Cüny

JIufipiens Numen ne[cit, ceu nottua Lumtn,

W

Non videt iffa Diem, "n videt Ille DEUAM.

uT

78 Refpondent Athei. L.Cum Hermogene, hac

! lj

! Wïumi

omnia ex H/LE , feu materiz primz finu fpon-

te erupiffe ; prout etiamnum juxta Catholicos

* g

dantur varia fponte nafcentia.

II.-Alii volunt

k Vi

N

cum L'emocrito, ha omniya provenire ex Ato-

mo-

j

Afferuntur Rationes Scoti D EUAM &bc. zz;

]

Xl nf

morum in ampliffimo nihili finu occurrentium

Z

«ollifione, & coadungtione. III. Dicunt Athei;

uomondil

hocipfo, quod. nos ex architectura mundi de-

ii

monílrare velimus DEUM, etiam fupponamus

icüsfelit

mündum fuilfe creatum .: : atqui hoc fuppofi-

priim, t

tum eft fali(fimum apud Atheos , juxta quos

j il

nihil eft creatum , nihil productum, fed tantüm

Z

omnia funt coalita ,. & difpofita ex zeternarum.,

n i

atomorum coagulatione : ergo iíta probatio

necdum eíl demonfílratio,

[irann

] IWW j

*' Contra primam Refponfionem eft. I. Non79

j

videtur quid infanius quàm quód materia prima

entium abjectiffimum , imperfecliffimum, in-

j tll

LL

ops, & informe fueritab zterno à fe ipfo, & ab

omni alia cau(a independens; (i primze mate-

TE

ia

rie concedunt hanc perfectionem, cur illam de-

oiftst

negant caufz efficienti ? difparitatem non vi-

deo; imó debent admittere, quód etiam ma-

ht

H m()x't)Ji

teria prima fit fui ipfius caufa , vel quód habeat

icnduma' ,

aliam ; aliàs enim non fuiffet ab eterno: quid-

quid dicunt, peccantaperté contra veritatem, &

Vi d

Contra eít II.

Jl dC[lml

Íua propria principia :ergo &c.

Quare ergo & defa&to ex H/LE materiz non

erumpunt fponte mundi novi, & codlum no-

Ltf

vum ? €ur defacto requiruntur neceffari agen-

Didh

tia efficientia?

Contra eftIIL. Quando. Ca-

ellt Id

tholici-dicunt dari fponte nafcentia varia, non

volunt illa. dari fine concurfu DEL, fed per &

jf

ptopter concuríum DEI: ergo hoc non patro«

jlholt

einatur ipfis,

jj vt

Contra fecundam R.

lefpuuüoncm eft.- L Il.go

j

lani

n

224 .P,a)r's II Difl: 1. Quaft As N . :

4

las eàdemfaeilitate negandó j -qua apfam áffe-

.M

runt.

Gontta féutTL: di&ta num: priogig&

vitis t

piuraalia ín tota hac:qozítione dicta, & dieette

dymis

da:

Conrra eft lIL« Cür ergo defa&to.non Bt

Gr

fimilisatomorum collifio; &coaaunatip; fi.qui$

Bl t

E

ex praalto monte demittetet:ligaa, Japidéssf£

nellras, tegulas; .cur inquaríi defacto coimene.

j ibl

hiret n

to , vel.atomis non : conglutinantür ondinaté?

an.defa&lo primüim, vel quando ergo primó:des,

n

! duna

fecit gluten?:. Contra e(t1V.;In nihilofivevas.

cuo.entia adeo. exilia ( diffimulato. utruim;deis

luici

tür) non hádbent motum: ergo:n

P

ec:tla'm

onié

)

patam coadunationem.

[

À

Á

p

meft. LAtbé

i

$15 Contra tettiam Refponftone

EUÀ

inihac refpon(ione concedunt atomis;indepens

; ii

dentiam, eecernitátem; afeitatem j & tatmen

E

fion t

gantillam DEO : ergo dum volunt vitarechas

ribdim , inciduat in fcyllam.- - / Contra! eftdl

pores]

Atomi;in philofophia faniori non admittuntuta

, "i i

!

velíretiam admittantur, non tamen admittuims

Qu c

tür cum prz;judicio exi(lentie Divinz. ;; Cone

u

tra eft IL.: Dire&é negandó Maj. in Atheonum!

LE

relponfione pofitam 5 quia dato etiam;. quod:

1 rg)

W

atomi darentur: cum. proceffü n infinitum, GE

U

ol. quö

eífent zeternz , adhuc fubüfteretnoftra demone

Wt

flratio phylica; cum principaliter tantürtfits

|

|

if |

;

occupata in hoc; quodmirabilis mundi-machie

E

na'non poffit adfcribi fortuitze atomorum coie

E

p |

gregationi; fed fapienticuidam.axtifici materids

& formam.producenti,

u N.

1

&?Qiqupenxti,. þlric;vide.

A Q

D. priores.

V. De-

lii

Affruntur Rationes Scti DEHM dc. 224

lal

: M. Demonf!ratio Moralis fic ex miraculis Di«8 z

Im piodl

vinis, tam in V. quàra in N.T, "Talia fuérecatas

ida Bu

clysmus, feu diluvium fuper univerfam terram.

*

df

Genef,

7- "Traduclio Iíraélis per mare rubrum,

hag

Exod.r4. Immotus in medio Coeli Solis afpe-

iJids)

&us. Jof.10. Prediclio futurorum, ut 1. Reg.

ado 08

23. ubi confuluit David Dominum ; ..an (i ma-

vür d

neret in Ceila vraderent eum Ceilitz Sauli ?. &

goprinà

àn Saul defcenfurus effet in Ceilam , ad capien-

ihilolytt

dum eum? Ad quea refpondit Dominus : 77a-

dent : defcendet.

Eclypfis, féu obfcuratio folis

) utrundd

-xec'tamïä!

per univerfam terram. Luc. 23. & quidem in

T

plenilunio. . Refufcitatio Lacari quatriduani , &

i

aliotum mortuorum: ceecorüm à nativitate il«

luminatio: paraliticorum confolidatio,, & alia

n

&

flupetda miracula ; qua paífim reperiuntur.a

mvitarg j

non tantüm in S. Scriptura, fed etiam apud Scri-

L

ptores Ecclefiafticos, & nennullos prophanos s

dniid

atqui fimilia prodigia nequeunt provenire .ab

nadmit

aliqua cauía creata ,. fallace , atemica , inermi;

" . C

emortua: ergo debent provenire ab alia cauía.

; Arbtnt

Áncreata, veraci, vitali, & his omnibus potentio-

( qlw.

16, per quam DEUM ipfum intelligimus. Min,

fjni[llm, ä

E.L quód revera effectus tam ftupendi fuperent:

d

creatas vires, . II. quod Achei tales caufas €rea-

tanïW*f

tàs affignare néc audeant , nec valeant ; aut.,.

enim eflet Angelus bonus , aut malus , aut alia:

d

rOfum WA.I

«reatura? . Non Angelus;bonus ; quia hic noa.

peteft genus humanum ade enormitef: decipe-

um

ré, Nec malus;.quia hic Vero DEO certé non

i Rf*"m

monias.

dat motu proptio adeó folemnia cefli

v' DI/:

.Ne»c

$316 Parsll Dif1. -Quaf Hl $ E -

f

:2Wfec ereatüfá aliaj cur enimmon producit(imie

Cor

1

les effe&tus; quándocunqae fibi'placet?

negatio*,

Nec dicant Athiei; nos in/hac demonflratio-

gl

*

|

| 0

jie moraliapertécommittere circülum vitiofum,

quays

düm exiftentiam DEI per auctoritátem Scriptu-

ET

irinda.

$,& hancper revelaitis ; vel inIþiragxt-ilä DEl

fug

teftimonium tomprobamus.

$

Contraenim eft ; nos non adducimus:fimilid

ia

ptoni

prodigia;ücfideDivina credenda propter tefti:

gmioniurti DEI tevelantis ,' fed: üc/credendafide

disjc

Vrf

hümàna ; prout & Athei eredunt hiflorias3:&

praclare gefta Cafaris, Pompei, Ciceronis; Ale-

liicy

A

xandri M. Caroli V. Leopoldi L'ac fuimevtans

deniNicolài Machiavelli.quod fi omnenveuam

-

.mcïl,tun

.

hürnanam fidem rioftris abnegart hiftoriiejdüt

prodigiis; palám eft; illoszeque fatuos, infipieh-

i

1]

tes, & protervos dici polfe, ac fi ceeteras Verit

sabilis Antiquitatis hiftorias , & praclare fatla

df

,m&'

tiegarent.

Et i quam tandern abibunt Noctam-

bàlores ifti labyrinthum inextricabilem

? Sifas

djï/pc

u

fit negare hiftorias à pluribus jam ab orbevon-

dito habitas pro certiffimis ob exattiffimastem-

nusqu

Tre:

poris; loci, perfonarum , & geftorum circum-

ftantias, corruit omnis in atteftante evidenda

A

-

€teàta: corruiromis publicarum feripturarum;

ac de debité emptis , at poffeffis dominiis te-

tf

lf

flimoniorum vigor. - Et quid ulterius ? nifi bel^

la; jurgia; & hts tam in plebe j quàm intee Re-

fitg

lii

ges, & Pris- 4

've proin"Aulis, & Regnis,

quorum M

DAU

x P,(f!ifijdf &Athcxsmöm-

j

dtïuh

::gxi'cati !

- Conf.

A5 feruptur Rationes Sciti DEU M ebr. 2 1«7

od

"imionf. hac.demonflxatio moralis..1. . Ex-g«

ib

megatione Supremi-Numinis,pietas omnis ex-

demotltae

«tingüitur.: ervus: faluberrimarum -Jegum: pro

iürivitdln

.quavis republica confringitur : lataad.quecun-

item o

-que.enormia flagitia aperitur via.;. dum-ad. pa-

itranda quaque , .faltem occulta-&. naturz cor-

infpimmiwsdl)::j

ruptz placida fceleraimprobis.laxantur frocna :

üimis Hm

rquid non tentabit;effreenis hominum in vitia

| ropmtey'

-pronitas.; - non fit Supremus fcelerum Vin-

tredendit

7dex:j. & ogcultorüm euam .criminum. Ultor ?

ohilorad

Z€onf. Il Adhoneftatem, & virtatem inítiga-

vt

&if creatura rationalis ab ipía natüra :: atqui. im

lum

-remaximi momenti non folet natura per funda-

yrneratd!

ymentum falíumri decipete , aut deficere in necef-

Afatio::: fecus etiam dicere quis poffet,, naturam

Aifloritg

yó i

- decipere in ip(is primis principiis, & fundamen-

-xis i ergo ipfa naturà te(latur, .dari. DEUM ,

i

yadie

ifnalórum Vindiceni,. àc bonorum Retributo-

j

rent;c -Ecquid plerumque etiam Atheiftas,cor-

ln

cidaipenetrans :tonitruorum. fragor /; coruícan-

d

-&ium-fulgetrorum atdor ,: Belli ;; Peítis ,. alte-

-riusque mortis horror tam Pannico petcellitti-

Mi

n

^more;?'-nifi quod proprie naturz , ac confcien-

s tiz intus clamet diclamen : datwr D.EUS ,. vta-

ilé eis

ípui

, darum:Vindex , -ac bouorum Retributar.

CCF-

j

-stérion.eft ulla ratione: credibile ,. deceptos hae

nj

- nre fuiffe cor Sapientiffimos :eque ac Sancliffi-

JUs

1j ULH

1fos.Viros; - Augullinos.,.Benedictos, Domi-

nicos,, ; Franciícos;,. Ignatios, Aquinates ,.Bo-

V&RCBw

j

um

*iaventutas, -& Scotos, qui DEUM & credi-

nt ; econtrà vero Atheis

8

dcy?nt, & demonftráru

CHR-

(i

Jj

TA

228 .Pars IK Diff. 1. Quaff IIJ. f.1L. dr 1.

hj

innotuiffe. üt irrefragabile dogma : »0^ datur

m

D EUS , :qui plerumque folent effe homines Íce-

'c.vidc'nt

leratii, pullius frugi, vitiis , & voluptaubus

carnis immerfi , à quibus excoecari mentem hu-

imanam miferabili nimiüm conflat experientia ?

96 - Vl Demonfiratio Aoralis d hominien fit

Ài

hac.

Quandocunque ex. negatione: alicujus

fequi poteli magnum malum ;; econtra ex'atfife

OE

matione ejusdem nullum. malum , fed magium

bonum fequitur , :tunc recla , & fana ratioxvie

ial

denter . füadet.hanc rem effe adfirmandam ,. &

fari

non negandam : .átqui ex negatione veri DEI

6

magnum malum. ; econtra ex Ejusdem affirmaz

sls

tione nullum malum , /fed magnumi bonum fes

L

quitur :: ergo ecta ratio evidenter fuadet exis

Q j

ftentiam veri DEI effe affirmandam, . .Maj. €ofir

ij

ftat. ex termihis.

Min. vero P. Vel enim ell

16f

verusDzus, velnon.e(t? Sieft: & t O Atbee

üha', (.

Eumnegas ; Va mifero ! Certé magnum tibi

N

confequetur malum, cüm eternum rejectus ab

&

eo; .quem negáfti , paenas folvere debeas. .. Si

M edm

non.eít; & tamen Ipfum effe. affimes : .quid.

!B, W

mali eveniet tibi:?..ante puniet ens,; quod non.

b

ltà

eít? an teatrernis adjudicabit paenis DEUS, qui

]

non datur ? . Certé non habes, quod timeas, ma:

| ]

A

lum (fi. verum fit ; quód. non detur DEUS

hq[

etiamfi ipfum dariaffirmes ) -imó magnum tibi.

j

li

evenietbonum, fcilicét virtutum fludiutà; con-

pl

'oqué

fcientiz ferenitas.; omniümque proborum fu-

Düblsl

fpicio-t:ergo ex negatione veri DEL natum eft

g

sdem

fögui 'gþagnuæ: damrum. non item.ex Eju

amr-

Bf

O[fg

Mil

Rejiciwntuy Imanei shbeillarum Replice.. 229

i d

Tiomelt

ämrmanonc & confequenter tectaratio dictat;

cVufenter ech afïïrm:mdam ex:ücmam DEI

alipai

dbl

^ Hl

ICXWRHU!'

hoii t

quczuntur Jnaues Atbeiflarum Replice, »

jont d

Bic.L Nosin noftris hucusque demon-87

n

! firationibus: paffim fuppoimmus .'"dan

agf

GRU

- poffe collectionem entium infinitorum:

ina t

atqm hoc e(t falfam : "ergo- & noftrz demon-

tj !

ftratiofies.

Min. P. juxta Ariftotelem 5: phyf,

ye wili

te*. 65. Infinitum c/l id, eujus femper e]i ali-

denditi

Wid txtra atcipeve :

atqui hec definitio aperte

f bou

h

p'ümt quod in infinito fint entià in in&ni-

TT

tüfa $^ five 1cmpertot, ut fempet plura ininfi-

Mi

mtnm extra aceipi quéant : ergo entium infini-

V nin?

üná;

tofth riunquam poteft fummi aliqua colle&tio

Gonf,; E

M

L

quod tamen'nos fuppofuimus. -

nagnumnu

Nos"etiam fuppofmmus, quód infinito appli-

m;c&lls

catipoffint termini smia , tetnms ^ qui terti-

j vl

Bi cüni fignificent aliquam collectionierii; palàtri

jit: 4

eft;: "quód propter earidem rationetm infinito

at

applicári non poffint; :

Conf. 1I. Suppmi*umms

DEOMP

itidem , quodlibet eis: ffe produ&tum; 'autim-

produ&um; cüm tamen etiam juxta nos parte 3;

, i

d Q 1. 6 F efeatioe rerü fintab/aterno'quóad

utit

effe diminutum; quod sec pmdu&u eftinec ime

jun (

produ&tüm : ergo.non tantüm veritati; fed etiam

nobis ipfis in his füppofitis contradicimus Conf.

Jorun

We&

IIf Ultitnum noftrum fuppofïm érasidem-non

| Ellli

poïfc ferplum produeére : atquihuie obftat ex-

P

j

peri.

230

Pars TI-Difh- EcsQusffé H $415

Mif

perientia de Phoenice ; 'qui feex propriis:cineris

extin

tücjeti

bus reprodueit :-'quidnizidem de aliis entibus

lts

áffererefas eri£? ergoà prjmo aduftimunm:nos

ftree putata'demonftrationes

Emï

confirin

falsts fappofitis: ;

2f

;»;*m'ulci's.».laþör

lu*

Qm-ad

res

quad.

$8- x ad obje&ionem. C

eaadx".;;ïjþriörvfuäncü

fponfio d primam confirniationem )* D. Maj.

lii p

fuppofuimus , dari' poffe:colle&tionerr émium

quod.

àdtu ; & Catheporemadceinfinicorum C. Maj

euá i

tameni

pórentidi: & fyncathegoreniatice infinitorum

N.Maj. & D. Min. atqui;hoc eftfalfum deene

tixcin

tibus fyhcathegorematice infinitisC.Mim.: c4»

li

thegotemaátice infinitis IN Min: & Conf. Pro»

ii

ii

bátió éx Atiftoteledefumptalodqüitur de infuniie

o Syncathegorematico. itaqueinfinitum Ca

Vr 1

thegoreriáticum poreft fumi per-modum coli

t n

le&tionis 5 'eüm proin Achei fupponant caufas

&t

a&u infinitas ; admittere etiam:debené colle

Áitrot

ledtióneniharam caufarüm j illque colle&ioni

Qs

terminos ombia , totum applicare ;:cümsevi»

dmnn

deuis fit; omne quod eft a&»; ceffeommes &

3j

ftii

zotuip illud , quodactu eft; . INam utfciteobe

fervat Fraffen hic n.v2. evidens eft ; mihibeffe;

gomn]

uod non fitid zorum; G omme'quodeft ; quide

tül i

:

quidfors reclamet Ariftoteles ; cujus auctoritás

-

"tmi

in praefentiarum non efttanci facienda juxta

il

».65. Eftenim evidenter impoffibile ;:quod

llld |

aliquid fitid , quod eft a&tu,;ni(i habeat 'illud

b

R

ofniie ; 'pet quod coii(lituitur actu in füo 'effez

i

"lgne

nónjotelt autem 'ta- conftitui , - nifi fumatut

milla

f:.o;lllc&iv&f ,&ut elf; t?tum. Infüper:cu

Mty

Ccau-

DT

Rejiciustur Inanes Aibeiflarum Replica? 23X

€xu(z infinitz ab Atheiftis aCtu.caufare:dican-

ij

Valltt

türj:etiam actu exiflere debent ,; cüm ens nul«

.Secunda

vllitume

latenus exiftens.caufarenon poffit. .

confirmatio abfolute non eftad rem;: cüm tan«

ullnä'iaþom

tum 'admittamus ens diminutuni ab zterno

xörfugtüx?

quoad. effentias: rérum., .. five; non| repugnan-

M

tiati .predicacorum . effentialium 4 non. veró

9d u

quoad. exiftentiam ; prout tamen Athei dicunt

m CA

entiá ii infinitum ab eterno extitiffe actu ,&

nf

tamen necproducta; necimprodu&la effe. - Ter-

ifmiit

tia cónfirmatiü iterüm non eítad rem. : 1. quia

C Mast

te(leipfo'Pliniol.10. €.2. hiftoria de Phosnice

Go

eltfibülo(a.

2,:fi'etiam vera fit . tamen non

mrdcdnflli

idem nueró Phenix ; fed tantàm fpecie nafcis

tur. 186 (retiam idem numerórenafceretur,

fnmt

n

lizec tamien experientia non eft.contra.nos. di-

centes ;; Idem ens quoad

od ul

primum pu effe ig feip:

d

D

foproducinon poteft.

-

:ioObjic. TL.:: In eo]leGlione infinita

( c()"tf&ku

non potcää,

deveniri:ad aliquod primum, quod fit produ-

j n

m

Gumabaliquo exiftente extra colle&ionem in-

fihitam'5 : àt videtur conftate ex terminis.:- er«

n

nf

W

g9non'poteft de illo.primo, autetiam de tota

collectione quarian fitab alio , riec ne;

&. D.

wdf[t! à !

j auäof'"?

Antofion pote(t deveniti-ad.aliquod primum:

determinaté numerandó Conc, Ant. non poteft

ml ;u!'d

adillud deveniriper difcurfum , .quo evidenter

b

ja

ofténditur,' quód re ipíà debeat dari €ale ens;

quod tandem (it produ&tum ab aliquo extracol-

jf )

j

lectioném N. Ant. & Confeq. - ; . Atheis nun-

effum.in infinitum en-

rr

g?ffnpermitcimus proc

tium

Ü

PA

Ws

Wi

232 Par I DIl E QDvefts IUvf

tinmproduétefuni , quorum fiullufa fn: abmd'

L tim dl

iriproduclo ; : fed:tantàm :talem-ptoce(fum i.

L:

quo fingula etitia:fint: productazab alio ab&.

aoj

ftrahendó tamen:ütrum illud: aliud'fit: produe

yNg

£tam , vel. improductum:; .quo permilfo :ads

ht

buc demonftrari poteft., quód vel primum en&

dretir.

intrà colleCtionem , vel tota-entium collc&m?

t o

-w

-!

debeat effé ab.aliquo improduéto.

produa

':Dices : manifeílé involvit implicantiam:,:tos'

faténti

tàm. zternitàtem à parteante & infinitam-col«

tpeti

€tionem entium produ&orum pra(upponeré

a

ahquod áliudens ante fe j.citm hac ratiocinandt

t

via zternitas , &mfxmta colle&tio arctareturu»

ao

terminó ; G fine, quod utriusque quidditatirés

l fs

pugeat :ergo ne quidem per difcurfum poffu&e

t

nius pervenire: ad. primum; 1mprodu&um. 21

Piti

DiAnt. involvit implicantiam '&é; quia abío-

Titi

lutà.implicat eternitas ; & infinita entiutn:colst

Wtgin

cléctio: indeperidentet ab aliquo ente improdus

&t

&o; & hujus infinitz collectionis productivos

| "oom

l Qf" n

Con.Ant; implicat vi fuppofmoms ab-Athec

fattz;, &à nobis interim: diffimulatz N. Ant;!

| fj

Efto enim falfam illam hypothein. ( dari fcili«

| i

cét.defacto-infinita entia,aut eternitatem quoad:

Tictp

illóruni exiftentiam à parte ante) diffimulemus;:

Cma,

non tamen-fequitur inde , antecedenter nonz«:

Ls 1

Vi

dati ens prius ,'improduótum; & horum oms

nium próductivum. :

u

Objic; II Ut entia cxx&ans non eft. ncccfïe.

90

fiüme

ut ahqua fe ipíaproducant: vel ut detür ens ipis *

[ pn

produ&um y'érgo: hucusque nihil demonftras -

E

tum

i

Lsl

Rejicitntur Inanes Atbeiffarum Rifiieg. 35

db ftdhu)

timefto^ Aut; P. poffunteffe plüres eaüfze fe i

pteteung

TBütuó producentes: ergo entiaerunt prodiióta

y8) 3102

abalio;:& tamen fieutrum 'erit improductüms

Bd

i Negandó utrumque'Ant.Secundum quidem

gemiha

Ant. elt; magis inconceptibile; quàm fi' cofice-

P prítut t

derecur ; aliquid poffe (eipfum producere; quód

dun] mllgä

fic'oftenditur: ideó nequit aliquod ens feipfara

]

producere quodd primum fui-effe ; üt ipfiráet

iaantiari;*w

fatenturAthei; quia producere'eft verà operari,

p t

operari autem füpponit exifleréjadeóque res.fe

r]

fam producendó: quoad primum fui effeexi-

refuppot

satiociud

Tieret; antequam exifleret;:quod eft chymaris

f

at

cum:: atqui. in' cafü: mutuecaufalitatis multb

ufdliatot

magis: aliquid :exifleret , antequam - exifteretz

ergononpoteft admittimutua caufalitas. Mini:

m

um

P. etiam juxta Atheos przfupponi deberet exi-

;'. quiaa j

ftentia ad actionem à fe ip(a ad fe ipfam tétmi-

gngumu

náta:'ergomulto magis ad actioriem termiad-

eimpto»

tam ad remàfe diflin&am , & à fe próductam;

piodutt

ergo multó magis aliquid effec antequam effec in

eafu ! mutuz : caufalítatis.

Conf. P. 'actio;s

j zb.'!lihæ

N

imeafu muütux caufálitatis veleffet in primo ; vel*

dl

infecundoó, veliri tertio figno procedens à caufar'

jen K]'W*'r

rieutrum poffünt dicere : ergo nullum. Min.jei'lj.

ymult

certa;, quia fecundüm re£tuni concipiendi erdis

u n

nem primum cujuslibet rei fignum efteffe , 1

Yi W

ve'cxiftere-proprium i fecundum eft ( in. cafü.

caufalitatis mutuz ) producere füi caufam : terz

tium efl terminare actionem faze caufa jam ah«

T

te produétz,

E

P. Iraque ulima min. -.Si di«

ts inf':'

€al

hi

A

[^

o-in edfü; mutua caufi«.

po^

$

^v

^

:

P

,i'*ït'hei »quod a&i

ul

P

lita-

Ly& CPareIlsDife E^ Quaf AT fa.

Rll'lï'ï!l;

licátis fitin primo figno : ergo Cinfero ego Yexis

| ii

ftereeftin fecundó ; quianon dàntur duo primas

| tar'efl

ET

ex:quo ipío fequitur contra ipfos , quod :ens fit

antequam fit 5 quia ageret , antequam eft. :..Si

| fludie

dicant , quód actio fit in fecundo/figno , velter»

pinaji

tio figno ; tunc infero : ergoeftantequam apit:

du

ergo eftantequam. fit mutua caufalitai : ergo

tT

btiam ( five; f mavuls , snító nzagis ) prafüpe

«im

etnyu

ponitur exiftentia ad actionem terminatam ad.,

xemà fe diflinctam. . Adde ; quod negatá caust

üenjan

improductá duz caufz abfoluté fe non poffint

hij

inutuó producere: ex: nihilo.:1 ; quia hoceffeth)

fl

ereare,.:.2; Quianullapoffet alteram quoad iit-

hum

dividuum ex totmillenis producibilibus deter-

fibiC

iminare - àd agendum ; finié :determination

P

N

T

-

d)

tem ceffat omnis:actio.

iDRC

Va Dieunelb-

hr

91 «; Objic.IV.- DEUM exifterefi

ditür juxta-illud ad Heb.-1 1, : 4dccedentem d

'ltius|

JDEUAM oportet credeve , quiaeft , i quód ir:qitï*-

nii

Ti

ventibus fe vemunerator eff : ergo non pote

demonftrari j cüm nor poffint fimul ftare fides,

Q

fcientia. :« &. Ad Ant. quod S.Paulusloquae

T

b

tur de DEO utAuthore gratiz , & ütReniwe

Wieratore , non vero deDEO :quà Au&tote;nae

t

türz , enteprimo &c, "Coterüm ad.hanc diffi-

füitm

eultatem ( qua tamen hujüs loci ptopria rion

bl

'eft:) an fides & fcientia poffint fimulftate; re-

iif

fpondemus ex parer

fide fufiüis difcutitur.

gis; quod in tra&;tu'de.?

üt fmgx

Qd

92 -- Dices: Ex hácfententia fequitur etiamTrie

!nïm |

["mir

I)f.;iglEEIH Perfonarun? q?turalitcx poffe:à p

X

oüe'-.

riori

g

Rejitiuntuy Daaneszti beifl arnm Replice. 23

if

rioti demonflrati: ; Sequela P demonflrabilis/

tdppr

tas exiftentie DETunius fundatur in dependenz

$, quolii

tià effe£taum.creatorum à caufa:prima . :atqui

u di.d

ficut effectus creati dependentà DEO« t caufa

)flgno,uhæ

ptima; ija etiam dependent ab Éodem àt Trino:

Antequti)

3X.quia'operationes ad'extra à T heologis dicun«

aulditi: t

tar "TribusPerfonis communes. 2; -quiahomo

igi) p

eít imago.DEF nón:tantàüm üt Unus eft; fed

rmunaumd

etiam t Trinuseft; imagoautem'habet depens

d negatäm"

dentiam 3 fuo exemplári. ( ay: N- fequelam;

[e0t

hujus: probationem 'D.: demonftrabilitas exie

vi li

flentiz DEI unius fundatur in' dependentia ef-

vmuili

feCtuum: creatorum per-lumen : náturz; cogno-

bilbisdei

fcibili C per'altius lumen cognofcibili depen-

denti& N atqui effe&us creati etiám dependent

mhl&(iowf

àDEO Trino, & hzc dependentia eft per lu-

iDiats

3nerr matütz'cognofcibile N; Min: 'per lumen

g

'altius fidei;: & gratie C: Min: & N. Conf. eó-

de

m

Y

g ii

n:tiodo» et'iama'þ-.rcfpondeo .ad immixtaS...

j nors"Pm

gauones.

li

éslbjic? Va

Neqiit dari cns'; quod fit fnfin;-

95

hst

um fimul & (ingulare : atquiDEUS deberet

& um

-efte itifinitüs ,:Gcfimul fiagularis :ergo abfolute

non datur.^. : Maj pátet j quiaens infinitumeft

hf

€ommunicabile;; & fingulare 'eft incommuni-

d hr

(oyri

cabile. . Nec.Min: latet 3- fi:enim DEUS non

ylie!

fic infinitus; non eft perfe&iffimus : & fi non

fitfingularis ; non eft unicus.: : 3y; N. Maj.unà

:raa?m'd'f

cum fecundo probationis membro; fingularitas

| cfia.mï"f'

enim:non tollit:communicabilitatem , nec. de-

i

tetminatihtcnf'xvä.al*ias-:p'erfe&ioncs entis, 'fed

taüs

at

236 Pal DI Quef II fl

Wjii

tantüm.tellit pluralitatem ejusdem entis: ::nam

pl qui

ens infinitum non minüs eft hoc ens , quàm efis

3iabis obl

(f &tn

finitum;. licét infinité excedat: aliud:in. perfez

&tione: er

Sitamtl

fingularis.:

go damir DEUS, quielt in.ünilusl-ï

)

f

[

$

fenpts ,

; Dices; . Exiflentiaillius entisn

cqüii effe evä

iiida

W

denter vera , cujus impoffibilitas non eft evi-

d.

denter falfa : atqui impoffibilitas DEInon efts

evidenter fal(a : ergo neque illius exiftentia eft

evidenter vera. Min, P. Non e(t evideriter falía

impoffibilitas illius entis, cujüs contradictio,

'aut pradicatorum oppofitio non eft- evidetet

d

j

falfa :-atqui oppofitio , quzappatet interaliqua.

i

praedicata- DEL v. g. inter "anitatem ex utia.s

parte,& ex altera parte foccundicatem infinitam;

g* (&

Fomty

five '"Irinitatem-in perfonis?inter immutabili-

?

E

tatem DEL, & libertatem &c:adeonon eftévi

trün

denter falía ; cüm difficillimum fit attepta uri-

Titg bm

cé naturali ratione folutionem dliqualiter ptüs

(Lmta |

babilem invenire.:.ergo &ci^ & Ex Gorimáa

Waecel

"tss

Fraffen, Smiüng ; D. Maj: Exiflentia illius "

entis.Dequit q»ozd an e/? , efle evidenter véta,.

li [ pul

L

Ut

cujus impoffibilitas non. eft evidenter- fal(4" iüj'f

Vülie &

codem genere ,. fcilicet-etiatm qoad an eff.

Maj. in .diverío. genere , five quoad'quid ) V8l

Ponmm

quomodo e[t, N . Maj. atqui -impofïïbilita's'ljïïü

non e[Levidenter fala quoad - 44id , vel quomoda

lhlncl

eft . .C, . Min; quoad an eff. -N Min; & Conf

P. 8

Iraque unitas ;( & Wfoccunditas ; five Perfonarunt

ii

Trinitas non fpeGtant ad genus dernonflrationiis

A

!

il llj

eDEF

U

DEI 4uoad as fä , fedad genus exiftenti

qmmd

Ill

Rejiciunur 'Ina'm(:/.ltlväi/llamm Replice. $37

m nb

4uo44 quid,vel4uomodo eft ; mülta enim füut.;

ens, quni

nobis obfcuriffima, 4444 quid , Vél! duomodó

lii p

éfc , & támentüut nobis ev

R

Sic omnibus evidens eft,

identià 4uoad an ei

l infinim&&

dáti'miotum ; locurri;

tempus , continuum ,

libertatem hünianam;

quid a

iequii TT

g

smpde

k

atem ifla ,Qnt'.' Pl-ï!ïf?' "f?b"?" ev;dens non

DEoud

-exftni

eidetrd

$

Expuryatur Polifiejfus,

conttdl

dl oitit

ertionoffra fidei bae eft ; nt umum DEL M

94

timcalit

tfJe dicamus.. Ttain terrinis S; Amb;l, r;

st Uil

dé fide.cohtra Arianos c.

1. é(lque defis

*

(&ä Scoto x. d. 2.

ii

q. 3- fepterm rationibus

: ;mmli(ibif

comprobatur.

Prima elt ex infinito intélledtu;

Secunda-ex infi

i cff*

nità voluntate; — T'ertia ex infi:

gt

hita. bonitate..

Quarta. ex infinita potentiai

Quinta ex ipfam

etratione infinitatis;

u

"Sexta.s

Fi Gorté

ex.necelfaria exiftentia.

Septima ex omnipó«

tentià ; Quas rationes brev

i

itátis : ergó (cüm plü-

j

TÀ ex prioribus $6.'coriftare

jam peffintyinfinuz

á([e fatis effe judico,

fi prolixiores videre cüpias;

«ll

volve Scoti Com

o

mentatores Lychetum ; -&

Poncium

» ac nofirum P. Fráffen in-fuo Scoto

qllü; "

Academico tracl. 1.. dií

*

Vil |

piarg.

Et hinc paucis conclufio fic: *

db r d

a

A

P..5i efï'e'nt;-apofübile"s«.plürestii $ vif 1"eï*'r'-(:ek

unas includeret ómiies omnino perfe&tiones :

Valonïfl-m

mllmlfm :

altétiüs; velnon ? Si primüm-: ergo hoe ipfo

r éón(ez

qut

mxg:—-han ditti ngurerenur ab ialxi 03 & 'pe

*

" dhene

qw

l

X

438 . Pars dHl Difl. 1. Qnaft - HE4. IV.

queris iec plures.forent; -Si leéundum'sergo | wf

d Ea

fion effec DEUS ; aut ad minimum miferabilis,

& dcfe&ibilis DEUS effet ;cüm per DEUM fás

lohiiet

fit intelligi ens perfectiffimum;cui finé blasp

"^ilitir

"

nftrenti

4 E

mia aliquid deeffe dici non poteft.

lüresDii, twf

95

i| Conf. L Sieffent poffibiles:p

FO

ünus poffet velle-confervare creaturam , &al-

du

'ter poffet velle eandem perdere : unus poffet

DElits

velle ferenitatem . alter pluvias ; aut . ventos;

confequ

hvinità

átqui utriusque volüntas hic adimpleri non pof-

fet : ergo niec uterque DEUS foret , cüm:.non

motbori

effetüterque omnipotens,

Conf. II .. Velin-

Vtgtim:

d

ter plures DEOS quilibet fcirec fecreraalterins,

vel non'Sifecundum: ergo ínillo'effet igoran-

-Rátim

tia.. Siprimum: ergo in alio:eflet impotentia

"t

celandi fua decreta :atqui tamignorantia; quam

. ^

atf

KD.EOO

impotentia repugnat DEO : ergo:&c. -Hanc

pluriumDEOrum idololatricam:dementiamáta

-

-"&mag(

períixinxit Tertullianus , dumlib. z. 'de idoljita

titliy

'Otfus.eft : Principale crimen generis bsmani ,

w itt!

Q

fummus [aculi veatus , tota-caufa judicii Idob-

; dum vix eximi-

Jatria efl ,* Principale erimen

"ls

hilo formatus ille Divinitatis emulatot

Luciler

"i

ádololatricé fimilis fieri voluitAltiffimo.::02e-

-

"o

—

:.',mt t

14 can[Aa judicii idololatria ;:dum enim vixullue

ram creata lücis accepiffent primihominurn'ï*ge-

3 (bf

nitores, acquieverunt di&to ferpentis idoloJa-

"t j

trico : eviris frcüt Dii. . Sunmmns (aculi veablus

ontir

eít hac plüsquàm fepticollis hydra ; dám ho-

"9

mines & jugulatricibus diluvii'aquis fuperflites

£on-

U

ia vix modico tefufcitato . gefere hümano:

i

ver-

TW

Expuroatir Polytbeismpr: «

«.2- ;—9

um

«werfi fint 'ad.DEOS alienos, usque:dum.tanz

um mcdi

dem Evangelico irradiante fulgoré omnis ido-

i DEO

dolatri'error fit depulfusjuxca illud 1(à; c,2. Ejea

uilind

iasgbt

wabitur Dominus folus in die illa , c idola peritns

l.

Cconterentttr,

3

iluresDii»l'U'

&iisObjic.T. Veri Dii funt; qui- v

eros DEItatis*ï*

6

aturif &*

-ehataCteres habent: atqui Dii gentium veros

m

ADEltatis characléres habent : ergo funt veri , &

; u

; «onfequenter plures Dii. Min.: P. Chara£lereé

pl

Divinitatis funt. 1. patretio miraculorum.: 2;

tet m

fmorborum repentinacuratio. 3; prdictio fu«

"

-tüforüm: atqui tria hac Dii gentium praftites

crunt:érgo fünt plures Dii,

E. dN Min. Et.z

d

ii

-quantumcunque Polythei fimilia conenter pro--

d

vibareexhiftoriis;hiftroriz taméaut falfze funt;aut

us

iriraculaapparéntia opedaemonis (permittente

pà d

»iDEO ob aliasccaufas)) patrata funt ; alias fagás,

iementi

$:X magoscum fuo Simone , Ariolos Pharao

; I.dtldm/

&'&alios; DEOS.dicere poffemus.

x?ic

8 Dices; -Meliüs eft effeplura bona, quàm utlgai-'

ii .W

/ juä(ii]m

-s&im 4 .atqui Dii plures fünt bona plura : ergo

umVllx m

-meliüs:eft effe plures DEOS. . 1; Necandó

jatot

sefuppofitum , quód fcilicét fint poffibilia.plura

**bona effentialia; independentia ; àt facilé con-

(l

-(ftat:ex probationibus, 1..1L..D. Maj. imeliüig

lommlma

efteffe plura bona., quàm unicum ; fiillud uni-

tum in fe non:contineat, quidquid alia bona..

,5

W[( i

€ontiriere poffunt« C; Maj. fi contineat.N.Maj.

1

?T 'Objic.II. Sitantümunicus datur DEUS,yel 97

;

l

*fpo eftà fe; veláb alio? cüm aliuseffendi mos

| mna p

L

;c!!us('aon fuperfit; atqui rieg eft à fe., mec ab alio:

erBo

[

240 Pars L. Dift. L. Qua/?. 1H. $. IF.

ergo velinullus.datur DEUS,V;I plures admitti

ahna

debent

atqui.nos negamus , nullum dati

Til

DEUM : ergo. plures admittere debemusu

dj

Min. P. DEUS non poteft dici ab alio , nifi hoe

ii

ipfo jam duo Dii admittantur-5 de-quibus ulte-

t

riusquero : à quonam fint ? Neque potefE Dius

at

dici À Íe , cüm nihil poffit effe principiumi füi ip-

(Itigt

fius. .. '&. N. Min, & dico , quod DEUS fit à

23

fe, ptobationem fic... D. nihil pore(t pofitivéel-

"tüntuy

fe principium fui ipfius, C. negative. N. Quan«

«fütüny

doproin communiter dicunt I 'heologi : D£M

E

eff arigo, Q principinm [9i ipfus , intelligendi

li

funt fic; quód . fcilicec DEUS à nulla caufa fit

?"i-pe(.n

produ&tus , non autem quód fe ipfum pofitivé

B!

produxerit, fic enim jam aliquando.vel non fue

E

iffet, (cilicét antequam fe produxerit ; vel fuiffety

E

&

antequat fe próduxerit , quorum neottuifi fu-

DEU

(tineri poteft.

98

Objic. IIT, Exiftunt plures cáui

foe primg zete

ïäilio .'

go & plares Dii. Ànt. P, Nequit una; & eadem

numeró caula producere effeclus adeó diver-

W

fos , & contrarios : fed in rerum natura invéni-

vntur effe&tus fumimé contraríi : ergo non pto*

veniunt ab una caufa prima ; etgo dantur plures,

EK. N. Ant, inhujus probatione.. D. Maj. ne-

quit éadem numeró caufa finita, & univoca pro»

ducere effectus adeó. contrarios. C. Maj. caufa

infinita , univerfalis, & zquivoca. N. Maj. &

conceffa. Min. N. Conf. Aliquale hujus.exeme

plum habes in fole , qài eó plures produejt effe-

iori

eus,quo ipfc eft Fau,fa,*?*ïïïïf,fï*i?f*f.ä?; à pot

"id

"m

R O Bipuseatur Polytbeifmnug:-

24i

gueitt

!3dconcedendam.eft DEO; qüi-attingit univer-

, n

alifimé omuia'àfine usque ad.finem forti

t bt

&idifponit omnia fuaviter;

TP

?orl dnftas;!Jüxta Catholicos Pater'in D

äöinis

229

s qiiwt

-non eft'determinatus ad producendum unicur

ii

*taitim fuppofitütri ? ergo-poteft plura produ-

cipiumü

ere:'ergo etiam poffunt plures Dii produci.

DEU

*5X D. Ant. Pater. non eft déterminatus ad uni-

[Lpoltii

-tum füppofituni per eandem facultatem,& ope-

i NU

-fationem producendam N. Antec. per diverías

duj

*facultates. ^ C. Antec, & IN. Conf. Pater ergo

, indigt

"determinatur ad producendum fuppofitum Fi-

lul

3liiper memoriam foecundam, five di&tionem

jangalt

Aintelle&tüs : ad: fappofitum: Spiritüs S; autem

Jitlion

*per fpirationem voluntatis faze infinite; " Apa-

jj i

& igitürmonfkeum horrendum Atheifini, pati-

«ter & Polytheifmi ? populo, cujus eft Dominus

aeulmmx

DEUS ejus ;

uifuo nos deinceps dirigat.au-

ïæpn'mcm

*silio ad reliquas veritates ad ipfam pertinen-

5istes pro humani ingenii cáptu inveftigan-

"T

das, & ipvenicndas.l

r i

»

nl

m:'ufpl

gogsoæwæ- ]

"

'äeää

) Mi

j d

iï:*j— |

'.6

-t98

e

o

"

Nj

ul

l

*

.:..

-

ul

l

j

r d

,'-'

'.

DI-

[

42

Pars H. Dift. H.. Quaff. T. f. L.

DISTINCTIO L. | 4j

De Effentia Drvina, IIitsque ul-

£imo Conflitutivo /Metapbyfico.

,Tf

QU/ESTIO L

Wütem

dua e(

ue mon funt Predicata

-De'z'z's :

'F) 720

Effentialia DEI?

Watyr,

"if

Emonftrató DEO 4noad an ef? , o;dö

'toq

do&trinz poftulat, dicamus: ' Quid eff

L]UT

DEUS? quanam ip

fius prædicata»qf-'

B

l usl

fentialia, & quod ex his ultimató coi-

Nhhi

flitutivum DEP Tota autem hac Diftinclio

Ti var

non poteft intelligi de pradicatis DET effentia-

toll

libus phyfice , aut praedicato ultimató c

onfti-

fhoda

tutivo phyfice, fed metaphyficé fumpto. ^Ra-

D

tio eft, quia in omnium Sententia res phyfice

Qum

fumpta habet tam partes effentiales (falrem di*

ht ;

flributivé) quàm accidentia realiter diftin&ta..

quod de DEO vel cogitare piaculum'eft ; effen-

| Dif.

j Q

tia autem metaphyfica tantüm relpicit füa con-

ti()ng

ftitutiva, & attribnta üt formaliter ex natura

iln

rei , vel virtualiter diflincta, pro meliori fei-

tentiarum diverfitate àbsque ulla diftinctione

reali.

Jam fit

adtïä;

nel qï

|

$1

"m

"m

ia ientit

4dn effe neceffum bES»SE, d

243

$& l

í

01l

"dneffe neceffum ESSE, Aum purum efft

Jit de Efféntia natura Divina ?

D

Heologorum nullus eft ,

jj

4

qui in dubiumzo

1

vocet, dari przedicata effe

ntialia DET, üt

conflabit in hac Diftin&

ione: quanam

l

autem illa ; aut quid fit DEUS?

res proríüs àr-

r lii

dua efl. . Audi Nazian. orat.

4- Certé bot DEus

&ft-, quiód cim dicitnr, non pot

eft dici ; cixm aft i.

matur , »0n pote[? efHimari; cum d

efinitur defi-

] f/f ! 01&

vitione cre[cit,

quem amuia ne[ciunt, & metutus

40 friunt.' Ex

quo etiam confe

]s:fgflllt/ (j

&aneum eít, nos

at

proprie diclam de DEO

definitionem per ge-

nus fcilicet, &

differentiam habere non

t

Nihilominus

poffe.

.Dilio

cüm tam SS.PP.

quàm $. Scriptu-

tà varia nobis de Natura Divin

a tradant, eadem

H cfftrü;f'

noflris difcurfibus

a ht

» aut meliis hos illis accom-

modamus,

n

f

,Dico. DEUS. 1. eít t

6]

"

j

n ens hecefï'äriuni..., to2

Quàm IL. a&tus purus ;. in

terim tamen 1Il. nec

jfaifemu'r

tatio zeceffarii

dil'lin?xb

DEI effentialia

5

» néc ratio psri fünt pradicata

:ü; CI'K?I

fed IV. tantüm modi intrinfeci

quidditatis Divi

na8, Scotus 1. d. 3. q: 2. dera-

du

tione zeceffarii

)

J

g n

deratione pori autem tenet id«

ipfum r. d. g. q.

2.

jir j

P.

pars prater jam diCta contra Atheos;&

ld

adh

uc dicenda in hac Difttinctione , à difcrimis

ne, quod eft intét alías res; qu& dicuntur necefz

ariz , & &ternze veritatis , ac inter DEUM; fi

enim de aliis rerum effentüs bene dicímus,quod

Ü

fint

Q z

a44 — Parsll. Dif. H. Queffio I. &. 1.

fint entia neceffaria, zterne veritatis, majorí

cming

j 1

plané jure. hoc ipfum de DEO dicere debe-

u

mus , cüm creaturz aliz fnàm neceffitatem ef-

ilmd

fendi àfe ipfis tantüm in genere caufe forma-

f q

lis habeanr, & nullatenus femetipfas ad ftatum

Tiria

actualitatis ponere poffint, fed à DEO fic poni

lp

debeant: ergo DEUS debet effe ens ncccf;ä'-

i

jntinfe

rium,& non contingens.

p

103 P. 2. p. Illud eft a&us purus, quod fimplici-

Tice

ter & quoad totam latitudinem entis ab aliquo

dæquaw

excludit omnem potentialitatem tam objecti-

At !s

vam, quàm paffivam :. atqui DEUS à fe fimpli-

4cua

citer, & quoad totam latitudinem entis excludit

pror

omnem potentialitatem tam objectivam ; quia

—

per nullum efficiens eft producibilisà non effe

que

p

ad.efíe; quàm paffivam, quia prepter fummam

O

fuam perfeclionem nihil recipit, nec patitur»

[77

aliquid: ergo eft aftus purus.. Imó DEUM

filh

efle actum purum, ac liberum ab omni poteritia

objc£liva incidit in hoc, quod natura Divinaa

dlin,

li

non ab(lrahat ab aQ exiftentiz, à quo potentia

forma

objediiva abftrahit ; & fic idem eft, DEUM ef-

fe aCtum purum, & liberum ab omni potentia

objectiva; a& de effentia DEI effe actum. exi-

At]

ftentiz, quod decidetur. à n. 17 f.

104 .. P. tertia, & quarta pars de ratione neee[farii.

Viatores pro hoc flatu non cognofcimus quid-

ditatem DEI, & tamen faciliter cognoftimus,

quoód DEUS debeat effe ens seceffarium: ergo

ratio neceffarii non eft DEO eflentialis ; quia

tiy

(

ET

ratio

tamen eít intime iq ipfo imbibita, ficut

£05n-

- d4n effe nece[fam ESSE, c.

245

1]

dts, f

contingentia in creaturis, ideo recenfenda eft

inter modos.intrinfecos DEO , ficut hac re-

) dicre o

iav

ceníetur inter modos intrinfecos creaturz. P.

cule t

idem de ratione puri. Ratio pari tantum figni-

ficat quantitatem, & modum perfectionis exi«

as d h

ftentiz Divinz:. atqui quantitas ifta , feu mo-

pE

dus perfeCtionis exiftentie importat modum

T

intrinfecum rei, cujus eft quantitas: ergo ratio

not i

puri importat modum intrinfecum in DEO.

Hinc etiam fecundüm concipiendi modum ina-

ii5 d

daquatum priüs concipimus DEUM fimplici-

um dj

v

ter per actualitatem eílendi, quàm per talem

adualitatem effendi, liberam fcilicet ab omni

1f

fiom; Qu

prorfus potentia. Neque dicas,in DEO effe

potentiam, qua modoó hos, modo alios effe&us

jjione

producit: ecgo DEI atualitas non eft libera ab

g

N

omni potentia; contra enim eft, quod hac po-

j

'tentia non fit actuabilis , fed a&tuans , adeóque

It

j

"

nil potentialitatis inde fequitur.

Objectiones

yripot!

aliz, qua occafione actüs puri formari poffent,

p

falvam agendo de Diftindione ex natura rei

j

io t

formali,

D

jj p9

TE

n

An Infinitas inov

ediatur vationem effe

tialem DEI?

t m[üflh

Uod hic in dubium vocatur; eft infinitas, 10 $

t

quam aliqui Scotifle volunt effe pradi-

jl um

funi

catum qgidditativum DEL alii vero ul-

j 1

glï

timum ejus conftitutivum, & diftinctivum, alii

11] f

j

autem,, quibuscum &

nos tenemus, meliüs ne-

gant

(

Q 5

246 Parsll.Dift.il. Qg/æþ. :4 '5. II;

| hl

gant utrumque.,

Ut tamen res hac majori de-

dedo(

cidatur claritate , fciendum:eft ex Doctore no-

d radi

nim; f

ftro Subüli 1, d« 13. q. un. $. .Er fí quaras, ac.

alibi, quód duplex in DEO diftinguatur infi-

ni;atc :

tamen

nitas, fz»damentalis Ícilicet, quam alii zadica-

lem, G primariam vocant , ac formalz,

Prior

vfürpt

eít, quz ipfam effentiam Divinam proximé af-

lieten

dubio:

ficit, & totum effendi modum compleólitur

vel eminenter , vel virtualiter , vel formaliter,.

don

quaque ut loquitur S. Damafcenus l. 1. de fide

vibiru

c.I. Ef quoddam fubflantia infinitum, ci iu-

&m/

perminaium. pelagus, ita ut nulla effentia. per«.

Vav

feclior excogitari queat, .. Poflerior, five for»,

ia

malis eft omnibus. modis intrinfecis ,. & attri-

m

butis Divinis propria, quz ab inexhauíto illo

j MW

Deitatis fonte fuam fibi propriam , & forma-

E

lem fortiuntur infinitatem.

quoi

Xo6. Hicporró gnaviter adnotare oportet, quód:

lm

infinitas radicalis adhuc dupliciter fumi poffit,

tll

femel quidem, prout eft aliquid ( juxca nos mo-

tütiy

dus intrinfecus ) effentize Divinze füperadditum,

piop

n

ipsámque formaliter infinitam conítituens.. .Et.

[

de hac tantüm quari potefl, an fit przdicatum

n

DEI quidditativum? ac in reipfa coincidit cum:

titi

1

infinitate radicali, quam priüs prinzariaum voCa«

po

vimus, . Aliter fumitur infinitas radicalis pro

tig

radice, & primaria oripine tam infinitatis ex

n

parte Divinz effentiz, quàm infinitatis ex parte.

D

attributorum , aut modorum Divinorum ; que

lr

infinitatis radicalis ufürpatio tam certa eft, quam ;

i

certum eft, Efentiam Divinam etiam przícin--

k rtm

dendó

f

n Lufiaitas ingvediatur vationem Qic. 242

i m

dendó. (non.tamen. excludendó ) ab infinitate

Dodorc s.

effe radicem fuorum attributorum, ac modo-

n g

rum 3- ficut effentia humana praffcindendó à fi-

nitate eft radix füarum proprietatum.

Quo

ügunr if

tali n

tamen non obílante -de . infinitate radicali. fic

t -D

ufurpata difficultas przfens agitari non pote(t ;

licét enim infinitas ràdicalis ficfumpta absque

prouni

onpldi

dubio fit ipfa effentia Divina, utpote quz fola

Lformadit

eft origo, & radix omnium perfe&tionum Di-

|.1, deli

vibarum , tamen prorfus inepté dicerem infini-

un, o

tatemr fic'acceptam effe prasdicatum DEI quid-

lt p

ditativum, aut ultimó diftindivum. ]. Quia

five n

ge ipfa alffignarem pradicazum innominatum.

, &itir-

II.: Quia refponderem per id, quod aliunde eft

quo il

notam, & à nemine negatur; notum quippe

M fontie

cuique eft;illud.effe DEI pradicatum primum,

quod eft & infinitatis, & cxterorum attributo-

t g

rüm, ac modorum radix, & origo fundamen-

talis.

III. : Sicut inquifitus de hominis confti-

Itl pülïlk

4 nost

tutivo- infufficienter dicerem (füppofito quód

raddint

proprium ,- & nominatum predicatum quiddi-

tativum habeat ) radix humanarum perfectio-

(2

gt

num «t effentia hominis ; ita:eque infufficien-

ter: dicerem- innominate :

infinitas radicalrs

ciditeut

prout-eft radix tam infinitatis ex parte eflen-

"

al

tiz,; quàm aliorum attributorum eft predica-

tum quidditativum, aut ultimó Conflitutivun

ia

DEIL. IV. Nunquid, fi dicerem tibi ; effentia

u Pä(fc

n

hominis cft radix humanárum perfectionum ;

illicó peteres:' quidergo eft ifla radix ? 44 dice-

l quäm

repl:

eftipfa effentia hominiss minimé con-

! æ[cm;

ten-

ded

R

34$ — Pars I. Dift. 1. Queff. 1.6. ].

hij

tentus reponeres merito : hoc eft refpondere

tirin dfr]

obícurum per obícurum: idem.per idem ; at-

infintati

attributu

qui idem eft in propofito, fi quis pro.praedicae

£O quidditativo , aut ultimó conllitutivo DEF.

flionem (

intrudere vellet infinitatem radicalem in hae?. | tedlla:

Íccunda explicatione intelle£tam: ergo manet,

! fs

quod tantüm de infinitate radicali in primo

tonvenit;

Et hac funt valde

Ts if

fenfu hic difputare. fas fit.

adnotanda , multüm enim declarant. genuinum

Divinum

quaflionis ftatum, ac aberrantes Scotiltas redu-

infinitat

cunt ad orbitam. .. Itaque

]

dim (

107. . Dico. Infinitas.radicalis in pfïqri fenfu

4(dïc

1 Ceatran

hac.enim pracisé procedit controverfia, & nod

| Tiperitür

de infinitate attributali, aut. infinitate radicali

LOT

DELin pofletiori acceptione ) explicata nec

; if

e(t...L. Attributum DEl, nec.. IT. Predicatum

us

quidditativum, minüs, IIL. Ratio ultimó con-

Tilum

ftitutiva, fed...1V. Pracisé modus intrinfecus

indifen

Divinz natura,.., Hac licét fit veraScoti Sen-

Tntrinfe

tentia. . cir,. non tamen eft omnium Scotifla-

hgt

tum; fecunda,enim, & tertia pars.eft contra.s

liten

Fraffen, Poncium, Bruodinum, & alios ; quarta

tl

fequitur ex pracedentibus ; prima, autem elt

m

contra non paucos. RR. qui non.di(tinguunt,

!t qui

modos intrinfecos. ab attributis,ut innuit Àmie

D

cus difp. 3. fe&t. 2. n. 19. & 20.

Todi j

P. prima pars ex definitione attributi Divini.

ciunp

Attributum DEI eft perfzélio fempliciter fimpleat

Ml

€o ereaturis velucens , (j DEO attributa fore

Rn

maliter ,. ilinique. e[fentiam quidditativé , &

ls.

quictative jam con[Hitutamy, per modum qualita-

!

14

[

, n Infinitas ingrediatur vationem cc. 349

T eporo

tis in effe fecundo afficiens : atqui haec defcriptio

peridn; z

infinitati non competit: ergo infinitas'tion eft

pograte

attributum DET.

Min. P. Juxta hanc delcri-

Jluito]d

ptionem explicandam infra tres funt principali-

ia

ter differentiz attributa inter, & modos intrin-

n

fecos : ergo hac atttibutorum defctiptio non

1j n p

convenit modis intrinfecis.

Ant. P. recenfendó

vc lod

has differentias.

Prima eft ; quod attributum

Divinum ( ut prafcindit à fuo modo ; fcilicet..

t gcnuimn

otilisti

infinitate ^ re/sceat in creatura , litque fecun-

düm fuam rationem communem indifferens ad

ii

creaturam , ficenim tam in hac; quàm in DEO

efn t

reperitur intellectus , voluntas, fapientia ; boni-

u tl

tas, juflitia, alidque attributa. — Ecoritra modi

pl

intrinfeci fuat foli DEO proptii, nullo modo ad

du

creaturas indifferentes; anenim dices : effeinfi-

limoat

nitum, incauiatum, independens , & fimilia effe

d

ii

indifferens ad creaturas?. ^ Secunda eít; modi

intrinfeci removent à DEO formaliter, & ap-

o

Sodlé

propriaté creatararum imperfecliones, nenape

[ cont

finitatem, abaleitatem , dependentiam &c. at-

; quii

tributa veró folum materialiter propter identi-

tatem realem cum natura Divina, attributa enim

nec quidditativà,uec quiczatiut effentiam Divi-

gl

Ya

vitalt

nam ingrediuntur, üt conflabit in loco proprio,

modi intrinfeci veró faltem quietativ? illam af-

ficiunt,

'Tertia eft ; Effentia Divina poteft ad-

1 DIWWI

»)f(

[;;; u

aquaté , & perfe&le concipi quoad fua effentia-

7 A

lia tam qwidditativ?, quim quietatioo f& attri

f

bütis , finà modis veró qeietativ? faleeia conci-

[f

, LA

if

pi haüd poteft ; -attributa enim cantüm i» effe.s

Q

1772

[/)

p

$

Aj

250 PDavs L. Diff, H. V-Q:mfl.. T..$.JI.

fécundo ,. & extra effentiali nawvam Divinam — |wtbuis

j lm

afficiunt , modi veró intime funtin illa imbibiti,

licet naturam quidditative non con[tituant : et-

iinitus;

elexcalis

go ex his omnibus fequitur , quód infinitati non

conveniat defcriptio attributi, & confeclaneé

| &utimy

infinitas non eíL attributum DEI.

, p'imyub

308 P.fecuuda pars ex DoctoreNoftro 1. d. 7

[

Mitat,

q. 2« $. Quario dico, ubiita arguit:: Quia infiri«

Conf,

um non eft quafi attributum, vel pa[f entis, frue

ejus ,. de quo dicititr ; : (éd. dicit modum intrin[e-

ditr.d.g

cum illius entitatii , ita quod cim dico: E.NS8

Dtte co

INFINIIUA , s0n babeo conceptum quafi per

proridon

Viscond

accidens ex fabjetlo, c& pa[frone s fed conveptum

per f [nbjekli in eerto gradz perfectionis, fcilicet

tittis ab

ANEINITATIS ; - ficut albedo inten[a non. dicit

, Quta

conceptum. per actidens « - - inno intenfn dicit

E

u. Ü

gradum imvinfeeum albedinis in f2 : ergo fequiz

tur aperté. tam ab auctoritate, quàm à paritate

ptionen

Scoti contta SS. adverfarios, quod ficutintenfio

aliquo e

noneft pradicatum effentiale albedinis,ita etiam

inle

tneft

infinitas non fit przedicatum effent

iaíV

DEI. Hzc

LC C

ut evidentius de mente Scoti efle conftent, pro-»

clk Tin

iüius [

fero.alia ejusdem nollri Subtilis Doctoris fort-

maliaex 1. d.2 1. q. un. $. Quentum ad tertiam

tieDi

conditionem,nbi ita repetit fuam mentem : Quia,

| Finius

fieut. ditlum eff alias , sufnitas non eft. [pecialen

tUïiVun

lnt eí

anvibutum , féd dicit modum intxivfecum 6njus-

libet attributiz j pari ratione magnum , quo

f

quafi dicit imdifl izéle, quod infinit wm dicit diflLin-

uf

G ; ex quibus itaarguo contraScotiftas trans-

Ts

butalis

RR

i"xïxggs ; juxtasScotum nec infinitas attri

attri-

x

r

TM

n Infinitar ingrea;i;t;

rYationem q»c, p

gram D

attributis, nec magnitudo eít effentialis rei, cu--

inil mbl

jus et magnitudo : ergo nec magnitudo, (ive

ul

infinitas, quz effentia fuperadditur, eíleidem

x

effentialis , licet hac omnia tealiter eadern fint.

'& d

Audiamus Scotum etiam in quodl. q. . $. de

primo, ubi in fineita concludit: Zgtrisfécus ercà

&'ol"xrol.d,;

modus cujuslibet infiniti. intenfrve efk ipfa infr-

Witas.

T Qæiaiæ&'ri

jjutid

Conf. L. ex eadem Scoti doclrina, quam tra- 109

um ii

dit 1. d. 2. q.2. ubi docet , quód infinitas ab ha-

ydio: L

bente conceptum DEI quidditativum poffit à

t u

priori demonltrari de DEO ; ipfa fiquidem Dei-

tas concipitur veluti radix, & ratio à priori infi-

fu n

ii i

nitatis ab illa pullulantis : atqui quz funt de..,

jf d

quidditate rei , à priori demonflrati nequeunt:

ergo infinitas non cft de quidditate DEI. . Conf.

n

N

k

Il. ex n. 106. ubi genuiné explicavimus acce-

l crgo

ma Pällh:x

ptionem infinitatis hic controver(z confiflere in

f

aliquo effentiz fuperaddito. . Con£. III. evidens

jisjat

non eíL, infinitatem creaturisnon poffe compe-

J

tere.. Conf.IV. veceffarism effe, actum parum

effe non funt de effentia DEI, fed tanthm modi

il

illius ex n.104. ergo idem eít de infinitate effen-

j

P

tiz Divinz.

Conf. tandem V. à contrario fic.

(chQ'ä'.

Finitas non eft przdicatum quidditativ? confti-

TA

tutivum creaturarum : ergo nec infinitas DET.

Ant. eft certum;: cur enim Angelus , homo, la-

d

Mmlq)

pis&c. hanc quidditatem habent? fors quia.,

j

entia finira(unt? Certé nil minus : fed potius ho-

rum entium quidditas in effe fuo jam conflituta

[

i ratio à priori, cur ipíis conveniat finitas ;

:rlfib"ufï

idem

ul

2$2 Parsll. Difl.II. Qnefl. I. $.IL

Aths

idemautem à contrario eft de infinitate compa:

ego & in

tata ad effentiam DEI.

Stotus ..

"

'yIo P.tertiapars qua neceffario fequitur ex ja

diditur

di&iss f enim infinitas non fit przdicatum DEI

| m gmcr

eflentiale, quomodo erit prdicatum DEI ulti-

eiam fun

mó conflitutivum? quod inter effentialia debc-

! Stotum

ret effe effentialiffimum. « Nihilominus fpecia-

m quà

lem hujus rationem fübmini(lrat Stumelius.no-

fargua

fler tom. t. p. r- cont. 9. n. 45*

iNullum pre-

;l-t [U1/7

dicatum tranfcendens omnes gradus, & forma-

m

litates entis increati poteft afleri ultima .ratio

[(77771

conftitutiva, & diftin&liva alicujus: fed pradi-

" ft uf

catum infinitatis üt fic,. eft quid tranfcendens

dylimi

omnes illos gradus : ergo non poteü affericatio

| f'"!iamx

i

ultimó conflitutiva DEL. .. Maj. patet. Min. P.

C

omnjaattributa DEI v. g. fcientia, amor, patien-

p

tia, & quecunque demum infinitatis capacid

volydm

funt, intrà propriam lineam funt infinita : ergo

libeat

infinitas in DEO eft quid tranfícendens & come

t

mune gradibus, X formalitatibus entis increatt.

quoq;

Verbó ; habet fc juxta di&la infinitas relpe&tu

Wt in (

DEI, ficut f& habet finitas refpectu creatura-

fori

rum : atqui finitas tranfcendit omnes gradus

"um

ereaturz : ergo & infinitas omnes gradus DEL

j f

& quidem formaliter,

ditr

Pars quarta conflat ex

hucusque didis.

lm

YII

Objic. L contrall. p. Scotus 1..d.8. q. 3«€ns

gotiqy

priüs dividit per finitum , & infinitum, quàm

li

per fubftantiam, & accidens : ergo prior in-

Vter

finitas quàm fübftantia :- atqui l'übltantia eft.»

fi]]

q.fe

Prædicatum quidditativum DEI, juxta

C(l).

N

erg

1l

44n Infinitas ingrediatur vationem &c. 253

fiiatrot

ergo & infinitas,

Hinc $. 440 autem ad illud

Scotus c. ita habet : Refposdeo, quod ens prins

ia

dividitur in infinizum , && finitum, qmäm in de-

radicium]

eem genera pradicamentorum : atqui inter hzc

aum E

etiam funt fubítantia , & accidens : ergo juxta..

:1!knlialiadiþ'

Scotum ens priüs dividitur in infinitum; & fini-

ominus

tum, quàm in fübftantiam;& accidens. Et ff. fe4

untint

fi arguas , itarefpondet Scotus c; q..|.Eus avtems

Nulunjt

it convenit DEO , Jcilicet ens per. effintiam, eft

dus t

ipfum e[fe infinitum ; Cj non aliquid;cui tantim

[ ul

conveniat ipf4m ESSE: ef ideo ex feeff hoc, ei

[us:fcd p

ex fe infinitum , nt quaft per prius intelligatur

at

aliquomodo infinitas effe modus entitaris per ef-

ilfeiti

fentiam , quam ip[um intelliratum effé boc.

gt Mm 1

Cogunt me 5$. adverfarii etiam invitum co- 112

amg[,paffFj.

piofius agere Scotiftam. textualem. Itaque..

qis p

volvamus Scoti folia: Verum ne, quod Scotus

Kintas

hábeat citatos textus? verum ; fed quid tum?an

d

ergo non fciunt hi SS , Scotum affertivé tenere

quodl. , quód ens prima fui divifione divida-

u

us

tur in ens quantum, GC nou quantum ?. En Scoti

u a

formalia! Fimitum tamen , tj infinitum non di-

j gær

vidunt ens , nifi ens quantum ; hoceít: ensan-

tequam per decemCategorias difttibuitur, divi-

gradus )

datur neceffe eft in finitum , & infinitum, ac

(

poftmodum demum ens finitunr, utpote Cate-

/

goricum , & predicamentale dividitur in fub-

g

"n

uf (

flattiam , & accidens.

Non credishoc ? cape

t

ulterius formalia Scoti c./...Dico ergà breviter,

quod Paternitas nec formaliter eff. finitá, uec for*

lt

j

toaliter iifinitq. - Et enm arguis ex- divifione

-

m

l

E

254 ^ Pari IT, Difl. 1. Queff. T. f. 112

quim at

immediata entis in ifta ( fcilicet finitatem, & in-

saure Di

finitatém ) etiam antequam defcendat. in'decem

genera : concedo bene, quod ifl a non dvuidunt ens,

Confqu

| Conktqu

yt jam contratlum eft ad. aliquod genus ; imà

guodlibet genus, & ens at immediate indifferens

qurbutis

| Ufürmal

ad decem genera , eff pracisé ens finitum. Sunt

t nullat

autem prorfus divería hzc duo : ens priusquam

dividitur in decem Categorias dividi debere in

üillinpu:

tüht Sco

ens finitum, & in infinitum, quod Scotus in al-

legatis tenet ;; & ens prius habet rationem infi-

fs n

niti, quàm fubftantie, quod Scotüs non tenet

t i

Qj d

nec hic, nec alibi. Informa proin N. Ant.tex*

tum S$coti primum explico juxta modó dicla;

trnfuo (

, Wodiite

aut etiam dico,, illum effe intelligendum, quatee

! !melfe;

nus nos viatores prius concipimus DEUM füb

ht

ratione infiniti, quàm fubftantia : qualiter etiam

Grinfni

intelligendi funt SS. PP. f1 defcribant DEUM

per infinitatem.

Pariter fecundus Scoti textus

Qum in

eft intelligendus quoad noftrum imperfectum

Mntd

queftm

concipiendi modum , ut fufficienter fignificant

hac illius textüs formalia : »t quafr per prins

Qilingi

:

INTELLIGA TUR aliquo taodo infin

45 e/]&

üflüiü!

240 DUS entitatis per. effentiam.

[

1demt

113 " Objic. II exeodem Scoto q. quodl.6. $. Core

Cüon

tra ifla arguitur fic, ubiScotusitarefolvit. Di-

€0, quod omni proprietate per impqyïbz'.le,ïvel pf-

Dl [

0b

Jfibile cireumfévipta ab effntia Divina , ipfa hae

E

ber propriam magnitudinem, [ciliet prapriam in-

finitatem : ergo juxta Scotum pracisis ab effer

Conup

tia Divina attribütis adhuc convenit eidem irr-

Can

mior,

Tinper

iinf:as, & conícquenter trzc eft illi- inti

qu àm

Ti

4dn Infinitas ingrediatur vationem cbc. a&

nnituen

quàm attributa: ergo infinitas eft de effentia.

naturz Divina.

wi d

&y. Vari£. I negandó ultimam

odl

Confequentiam propter dicenda. 1I. diftinguo

Confequens primum : ergo pracisis. etiam.

u ii

t r

attributis convenit effentiz infinitas , ita tamen

fu.

ut formaliter modaliter ab ea diftinguatur C, ita

ut nullatenus , aut Jrzpliciter formaliter. ab illa

ens r

d bt

diftinguatur N.. III. SSz. adverfarii mancé citá-

runt Scotum, eodem enim f. tribüs vix intet-

»dScotusS:::

pationdt ?

jectis lineis explicat fe claris pergens.-. Sic ergo

contedo , quodeft idem DEO effé , quod maguum

jtü ORE

nN n

e[fe : & aliquo modo , [icut licez dicere ; magis in«

nb d

trinfecé ( nimirumnon quidditativé , fed tamen

modaliter ) quew DEO juff um effe , vel fapien-

*Hdumï Wi

tem e[Je ; imó in eadem q. feq. mox $. Reffaz..,

DRUM:

ul

nunc videre diltinguit Scotus inter zcternitatem

hat Df

& infinitatem, háncque rer aperté fupponit mo«

dum intrinfecum naturz Divinz , quod tamen

at U*

negat de aternitate;üt conflabit dift. $, q.4. Tta-

nl

que ficut diftin&tio realis intrà tamen lines realis

f ngnifisä-'

diftin&tionis patitur magis , & minüs ( ficenim

(

firictinerealiter dillinguuntur feparabilia poten-

n

i, & actu, quàm tantüm proportione ) ita

idem tenent SSz univerfaliter omnes de diflin-

qe st

Clione formali. Eft proin in utro

foit

hh

que diftinctio-

nis genere braduum latitudo.

"T

Objic. IlI, Vel ergo effentiaDivina poteftr r4,

d

adzquaté concipi finé infinitate , vel non ? Si

"M ]

f

Concipi poteft : ergo poteft concipi DEUS, quin

51

j

concipiatur ens infinitum;quod videturin DEO

d

igin

itþgfx'fezciionexll ponére. .^Si coneipi non pos

teít

p

- hii

256 Pars H. Difl.II.. Queft. 1. $. H.

teít (in& infinitate : ergo infinitas efE de effentia

dinbus$

DEL P.illud eft de quidditate,& effentia ali-

10, quor

quiia

cujus , fine quo quiddicas diftincle , & adequa-

té concipinon poteft : atqui juxta datam refpon-

t

fionem effentia Divina adaquaté (iné infinitate

yiocits

Rif

concipi non poteft : ergo eft de effentia DEI

x. . non poffe concipi : neque ex hoc fequitur

tiioüp

infinitatem effe przedicatum quidditativumDEI,

j mmum;

TMaturg 1

in cujus ratione probativa N. Maj. nam multa.,

funt etiam j

uxta hos $5as, quorum unum fine

DH yt

ft de effen-

metpi

altero concipi nequit, & tamen non e

tia illius.

Sic unum correlativur nequit ada-

gl )

du i

quate, & diftin&é concipi. quà tale finé alio $

cüm correlativa fint fimul naturá, definitione,

oncyi

& cognitione ; ficitem figura, unio , praen-

BU

E

tialocalis , & fimilia concipi nequeunt fin& fuis

modificatis , & tamen non funt de effentia illo»

l, u

hitite

rum. [nfinitas proin fpe&tat quidem ad conce-

atum effentiz Divine ütilliusmo-

ptum adzqu

r

pradica-

ttt;

dus intrinfecus , non veró üt ejusdeNm

htti

tum quidditativum,

ffentiam Divinam (iné

duj

11j R. ll. Poffeconcipie

infinitate tam ab habente conceptum DEI per-

LUE

i

fe&um, quàm imperfe&tum ; de imperfecto pet

fe patet, hoc ipfo enim quód fit conceptus im-

IT

perfectus , poteítun

am tantüm perfectionem.a

E

De perfecto P.duplici

l

dfn

attingere alterà omilsá.

fundamento.

Primum eft inScoto 1. d.2 g-2«

| &g

! ltiam

ubi tenet, quód infinitas poffit demonftrari à

priori pereflentiam Divinam ab habente conce-

'Pcïftw

pium DEI quidditativum... Secundum elt n

niy

uo

LR

LÁJ

A lpfinitas ingrediatur rationem cc. 297

dLddi

duobus Scoti Sectatoribus Stumelio , & Liche-

Af

to , quorum prior tenet hic n. 43. à perfecte, &t

, i

quidditative concipiente fübílantiam creatam,

du

& increatam,concipiin DEO. & creatura, quod

[iné ia

prior fit rauo talis fubftantize , quàm ratio finiti,

& infiniti.

Pofterior veró tenet.in commen-

e d

xl

tario fuper 1.d. 8. q. 3. $.. d primum 4rgn-

[l

mentum principale.n, £. quódin aliquo in(tanti

Tin o

naturz poffit haberi conceptus quidditativus

fr unytia

DEI, prout eftaliqua natura intellectualis ex fe«

metipía exiftens ; & in fecundo figno ( intelli-

T

j neqüf[äï

gendi ) includat infinitatem , Ót. omnem gra-

je n

dum intrinfecum : ergo poteít effentia Divina

inii

toncipi (in& infinitate, & quidem quiddita-

tivé , & adzequaté,

ll; W

u

Dices contra hanc fecundam refponfionem.116

dinii

1. ergo effentiaDivina eft perfectibilis ab infi.

mali

nitate;: X IN. illatum , quia licét poffimus. ,

m

concipere effentíam etiam adzequaté finé infini-

tate; inde tamen non fequitur, quàd effentia

:mpm!"'

in te ipía infinitatem in aliquo inflanti non in-

cludat; & ideo repugnat , ut. intuitivé videne

Wmüï

D

eífentiam , non cognofcat infinitatem.

)glfffw,

Dices IL. Saltem pro illo figno abítractionis

effentia Divina non includit infinitatem : ergo

qi

Jl

hac perficit illam, | && D. Ant. non includit

J

infinitatem formaliter , traníeat., oripinaliter,

l i

& radicaliter N, Ant. & Confequentiam, quia

etiam ab effentia(ic praciía pullulant omnes alize

Dn(harii

T

perfe&tionesDivinzs. Dixitzan/éar, quia incla(io

wunius in alio neníequitur noftrum cognofcendi,

[ 'üu,

l

feu. abltrahendi modum.

R

Ii-

4(8 Par:il. Dx/f II. Queft. 1. $. H.

lil

Dices IlI. Duz refponfiones ad objectionern

hi.

finitatem

principalem datz fe mutuó deftruunt ; una.,

enim affirmat , quod altera negat : ergouna de-

tüerttur,

bet effe neceffarió falía,

E. N. totum , nam

intan :

prima refponfio dicit, non poffe concipi quieras

dens,

tivt eífentiam finé infinitate ; fecunda veró dicit,

; ünipote

poffe concipi effensiam fin& infinitate quiddim-

T p

.

fivt , adeóque eft diverfus refpectus,

lii

Objic. IV. Contra 3. p. cum No

ftro FraH'c--

vind eff

X1

nio ita argumentante,

Illud eft predicatum..

fuo coni

DElIultimó conftitutivum , quod primó,& per

Cnuris

fe effe Divinum conílituit, &à quovis alio di-

figity

ftinguit : atqui hoc prarftat. infinitas radicalis:

; tis d

ergo &c. Min. P. infinitas radicalis contrahit,

j p

& determinat ens ad DEUM, nullámque eft

; Qs

enscreatum , quod cum DEO in ratione infini-

effenti

tatis conveniat.

difer

w. D. Maj. fi conftituit , & diftinguit ulti«

Vus,

mo effe Divinum quoad fe, C. Maj. quoad.

Düs

noftrum tantüm concipiendi modum N. Maj.

iant j

ad Min. dico, quód infinitas hoc tantüm prz-

itfrgj

ftet quoad nos, nonautem quoadíe. Adde,

quend

quód in DEO multi adbuc fuperfint modi, quie

concipi

bus diftingui concipitur ab ornni eo, quo

Tiong

DEUS non eít ; utimmutabilitas , aeternitas, GC

——

QUi

tamen propterea ita non funt pradicatum DEI

cifye

ultimó conflitutivum : ergo per hoc argumen-

&i

tum probatur nihil. "Tandem non admittit.z

QOf

Fraffen , quódinfinitas hujus , aut illius attributi

imn

fit formaliter ipfum hoc , aut illud attributum ;

lpf

4Q

cur ergo id afferic de infinitate radicali refpectu

jer

éffena Diving ?

1 $ll

d Ifinitas ingrédiatur vationem cé. a«9

dobidiom

Objic. V. Cum eodem P. Fraffen. Siperia-118

lrnt; u

finitatem radicalem Divina effentia non confti-

t crgounac':-

tueretur , fequeretur eam poffe concipi zoz izfi-

. tORU, D

njtam : fed abfardá eft confequens: ergo & an-

Ongpi gt

tecedens. — Maj. patet, (iquidem effentia con-

ndoitrdi

cipipoteft (iné eo omni , quod non habet ràtio-

(l qniäaitt

nem przdicati, & principii effentialiter con-

USI

[titutivi. Maj. etiam eft evidens, etenim (iDi«

Vofirofd

vinà effentia coniciperetut zoz i»fizita , nihil in

yadiatt

fuo conceptu formali involveret, per quod à:

prinidt

creaturis effentialiter dittingui intelligeretur $

jovis lod

fiquidem pet gradus entis , fubftantiz ; vivene.

ts radimþ

tis vità intellectuali , qui funt DEO effentiales;

J n

per modum generis univocé convenit cum érea«

ln

turis , acproindeneceffum eít infinitas rádicalis

Mone ii

effentialiter ipf1 conveniat tanquam conceptus

differentialis illius conítitutivus ; & diftindti-.

lii

vus. s. L hocargumentum fupponere,quód

" quoz.t

DEUS, &t creatura univocé à parte rei conves

nNU

niant irt przedicatis quidditativis, quod tamen

nim p

infra à n.3 22.Speciali q.negabimus. s.ll.retora

(e' AW-

quendó argumentum, fequeretur etiam,DEum

mOdi ) 9**

concipi poff: non immerifum , non imutabilem;

Q, qll"?,

non eternum &c. In forma proin s II D.Maj.

1

«[cmiüs:ä

fequeretur eam poffe concipi non infinitam pra-

"

cifivé. C fequelamMaj.divifiveN.fequelamMaje

qp

& diftin&ione applicataMin, N.Cohfequentiama

(nit

Pro ratione ultimató DEI diftindliva à creaturis

7u

affigno ipfam adzquatam DEI *ífentiam à f&

j

?pfa exiltentem independenter à quocunqu

e alio;

E

pj

$; II

7

!

o6o Pars1l. Dif.Il. Oneft.I, $. II

i

$ W.

| cunit t

| déicent

An Effentia Divina ultimó conflituatur

fisertog

er cumulum omnium perfeilionum ?

DEU

Ico Effentia Divina malé conílituitur in

119

ditorma

cumulo omnium perfectionum Divina-

rum.. Cortunior contraplures RR, ut

qimto

dudtíor

autem hanc affertionem evincam folidiüs,judica

tioxlos

vi inverfo procedere ordine , ac pfæmitterc at-

Tigam.

umenta RRum.

contti

ItaqueRR. fic argumentantut apud Gormaz,

difp. 2 . 2. n.91. Conceptus metaphyficus,

qun)

Ttr

& definitivus DEI eft ad:equativus hujus figni-

ficati, DEUS àt DEUS ; ficati conceptus meta-

id» q'll()

|

DE

phyficus , & definitivus hominis eft adzquati-

hj

vus hujus fignificati;Homo ütHomo: atqui con-

| nl

ceptus adaquativus hujus fignificati, DEusüt

ellto

DEus,eft plenitudo omnis perfectionis necefla-

ficen

riz abfoluta: ergo &c.P.Mir.ex SS.PP.DEUS

confi

enim ütDEus exNazianzeno eft velüti quoddam

(tion

pelagus fubftantiz infinitum , & interminatum :

pilit

ex Anfelmo eft, quo melius formaliter, five

tiQQt

per cogitationem attingi non poteft : itaut qu*

| Qio

éunque abfoluta perfeétio neceffaría non dica-

fmz;

tur de DEO in 444le, fed in qsid, non minüs ac

ipfi

rationale dehomine : ex Auguftino eft , excel-

teali

Jentiffima natura, (ive quod idem eft, ens for-

tiitij

inaliter optimum, jsxra ommes latind lingua

a

peritos : atqui ens formaliter optimum, quo me-

liusexcogitari non poteft,&Pclagus earum om-

prob

Dgj

nium perfectionü idem formaliter efl,ac plenitu-

Idco;

do omnis perfecüonis neceffaria abfoluta; qua-

LCLl(

p

€un-

DUTE

IY

n Effintia Divina ultin d.

261

cufique enim ex illis perfectionibus formaliter

deficientejjam non effet tale,quo formaliter me-

aof

TM

lius excogitari non poffet:ergo &c. Con£DEus

conitiure

üt DEus Theologicé fumptus non minus inclu*

dit formaliter eam plenitudinem perfe&tionum,

onum Dint

lures R

qu'm homo;üt homophilofophice acceptus in-

ii

cludit formaliter perfe&tionem animalis , & ra-

Ym

tioaalis ; fin autem,affignent Adverfarii vel mi-

nimam diícriminis zmbram : ergo non minüs

conftituitur metaphyficé per eam plenitudinem,

pud t

]

;

li

!

l

!

j

quàm homo per animal rationale.

v

hdj

Idem Gormaz l. Sic argumentatur. Omner20

id, quod fpectat ad principalitatem rei, five ad

Qs a

pracipuam éjus confiderationem , eítde meta-

(

paqid

phyfica effentia, & conítitutivorei , i patet ab

iudnutlione per omncs effentias ; effenua enim

j, i

eft tota formalis rei eftimabilitas , quz abelt de-

jis nb

p

lj

ficiente aliqua perfeQione ad pracipuam ejus

confiderationem fpe&tante : atqui fingulz perfe-

"H

tqu

t

&iones neceffariz abfolutz fpectant ad princi-

rira

J

palitatem DEI, ejísque praecipuam confidera-

J

tionem ; ergo &c,. P'rob. Min. omnis perfe-

jun?

&io abfoluta neceffaria eft perfectio (impliciter

a d*

fimplex :adeóqué in omni ente melius eft effe

nmiüfllx'

j

ipfius , quàm non effe : ive,quàm quodvis aliud

i

h

realiter ab ipfa dillin&tum: ergo de principali eft

1 [ i

entis confideratione,

Ita cit. Auctor in for-

j

! lj;äl'l

malibus , ubi quidem & .alias adhuc adducit..

quP

probationes ; verüm quia tangunt infinitatem

"

DETI, ipfiósque predicata tranfcendentalia

»

cpknlw

ideó ne bis contingat loqui in idipfum , remitto

Jl

g

Le&torem pariter ad materías de infïnirarexDEï,

ipfiusque praedicata trai:

fcer

iV

1dentalià,

Nunc

&62 Pavs II Dift. l. Queft. 1. G. IH

/

i n

321 Nuncinforma y. Ad primümargumentufi

vult con

"N. Min. adrationem hujus prtobativam ex Na-

feiom

zianzeno, Anfelmo , & Auguftino adductam

! molom

dico illam plus haud probare, quàm quód ifla

| ml

fint de effentia DEI phyficé fpe&tata ( eft tamen

wdudi

hacufurpatio p5y/ici alia ab illa , quam infinua-

eiamr

vimus n. 100. üt patebit conferenti hzc , & ibi

tanden

dicta) quatenus fcilicet DEUS eft à parterei, &

fedio

3ndependenterà noflris precifionibus. — Itaque

ceden

PP. explicant effentiam Divinam non tan-

fim:c

tüm fecundum ea, qua ad primum , fed etiam

n

quz ad fecundum dicendi modum fpectant ;

Q

imó etiam quoad proprietatesrelativas. —Quis

lw

autem temerarius in fide audebit dicere: pro-

yout

prietates relative funtrationes formales confti-

Qu

xutivz effentiz Divinz? Cocterüm dum P. Gor-

——

Tidi

qnaz dicit, omzes latind lingza peritos per has

adm

particulas , excellentiffoma satzra intelligere

Ti

idem , ac ens formaliter optimum (in fenfu Gor-

tae

"mazii, prout fcilicet natura Divima quidditativé,

ulin

,& ultimató iücludat omnes perfe&tiones Divi-

W.

nas abfolutas) nimium dicit3 cüim tam Scoti-

hls

ftz , quàm Thomifte ; qui eque fust lingua la-

]i

tina periti , hoc latinum non intelligant- De

Yl

illo veró latino , quód fcilicét juxta S.Anfelmum

til

» qu&cunque abfoluta perfectio neceffaria non..

Ti

dicatur de DEO in4z4le, fed in 44 , audiemus

tit

-"Gotmazium iterumi a

4

pentes de fiiilin&ionc

*

Scoti in Divinis,

]s

322 Ad Conf m.I. P. Gormaz fallaciter argu-

prol

onali

dl

mentari?-dumab animali tantüm, & rati

vult

L $.L

265

n Effentia Divina ultimo dyc.

lmargumfnr'

vult concludere ad plenitudinem omnium per-

baramer

fectionum Divinarum ; certé fi fuum arguendi

(ino d

modum velit effe juftum , debet fic dicere : ho-

qungii

mo üt homo metaphyficé fumptus noh tantüm

hs (dia

includit formaliter animal , & rationale, fed

j qunilr

etiam rifibile, flebile , admirativum &c. & cunc

vi lat

tandem potetit concludere ad plenitudinem per-

Hprtt:

fectionum Divinarum ; fic autem Ipfius Ante-

ybu, 1

cedens de homine metaphyficé fümpto eft fal-

Aff non d

füm : cüm üt ficrantüm includatformaliter fuam

n

i

definitionem , que elt. animalvationale , non..«

t

jn f

Wi

autem flebile, rifibile; aut admirativum. — .

(s

Il. quód ficathomo metaphyficé fumptus , &

-

(

prout ultimum illius conftitutivum metaphyt

vles qi

cum affignatur, fcilicét rarionalitas tantüm eit

imh

radicaliter, & exigitive flebitis, rifibilis, ac

niut !

admirativus ; ita etiam DEUS metaphyfice.;

j n

fumptus , & prout five juxta przecifiones for-

yentit

males, five juxta objeGtivas haber unicum,

Qdl

ultimató fuicon(titutivum , eft tantüm radicali-

jone

ter , & exigitive Juftus , Mifericors, Immuta-

bilis, ZEternus &c. ^ Cujus invictaratio caufa-

unqt

lis tam ad hominem , quàm ex affumpta ab Ad-

ij

2 "

verfatio paritateefthac. — Sicutideb homo eft

rifibilis , flebilis, admirativus &c. quia habet

ul

j

rationalitatem , quz e(t ultimum ipfius confti-

at

tutivum metaphyficum ; ita pariter DEUS ideó

e(t Mifericors, juftus, Immenfus , Immutabi-

ii

lis &c. quia habet aliquod peedicatumi fibi foli

u

proprium , ip(iisque ultimo conftitutivum , ae

o, quod DEUS non eít,

mfon;ä:'

diüin&ivum ab omni e

f

RA

quád-

4

364 Pars I!. -.Dl:þs II. 2!&&- I. Sull[n

quódque fit radix omnium perfectionum, ae

, gpanim:

operationum. in DEO. .. &. III. quód fi Pater

tiscetg

eentis

Gormaz luam paritatem ab animali , & ratio:

nali ductam ad DEUM velit effe adeó aquili-

denturg

ais

NMiRn

bratam, tunc etiam in Divinis debeat admitti

aliquod przdicatü contrahibile, ficut eft animal;

enm e

pradicatü comune pluribus, ficut eft animal &c..

(implic

confid

quz effet magna smbra in D EO, . Adeóque

patetin forma. negari debere Antecedens intel-

fespr

direnti

lectum de metaphyfico DEI conftitutivo.

323 Adaliud argumentum n. 120. propofitum

tetrini

&. L. N. Maj.in qua malé fupponit cit. Auctor

dosinr

quód poffint effe plura ultimo alicujus confti-

fimi

tutiva, quod in terminisimplicat, | Et fi 4Pis-

litutiy

Ti

dautliout probare velimus : an dicet aliquis , ho«

xninem ultimató conflitui, tam ab animalitate,

g

; confi

quàmrationalitate , flebilitate ? Et quis non vi«

det hoc falfum effe , cüm repugnent plura ulti-

j Tium

ma,ficut pluraprima. — Verum eft, quód ho-

p

mo conílituatur effentialiter tam ab animalitate,

n p

quam rationalitate, fed non ab utraque tanquam

a

à ratione ulümata, & diftinctiva hominis ab

j lii

omni, quód non eft homo : num enim anima-

| nj

litas ex fua ratione formali eft homini ratio con-

lit

veniendi cum bruto , & differendi ab illo ? pu-

Tita

to ;ego , quód fit ratio conveniendi ; quod fi.

!

oc negas : negas etiam Petrum genericé cone

"!

!

Venire cum equo : negas rationem generis-à pat»

DK

terei — Etcur non etíam negas rationem diffe-

ity

rentie, fpeciei , & reliqua;quae major ratio pro

n

differentia,quàm pro genere:Si vero admi;tis:er-:.

H.jz

g2

—

m

4 Effntia D:"vina ulim»ecke, — 26$

n t

goanimalitas noneftultimó conftitutivahomi-

qua r

nis: ergo: ab indutliane(qua faciliter ab aliis eti

Ydi, Ed

effentiis defumi poteft ) conflat ,' quód non

dentur plura ultimó conflitutiva,. . L. etiamm

La

k al

N.Min. in hujus probatione IN. Confeq. aliud

qddanta

enim eft, aliquid effe perfectionem fimpliciter

[Lanimd

fimplicem ; & aliudeffe de principali alicujus

, Aitit

confideratione ; aliàs ficut danturin DEO plu-

'edansite

res perfectiones fimpliciter fimplices ; itaetiam

lUY.

darentur plura ultimó conflitutiva, quod in

terminisrepugnat, Sicetiam probabimus mo-

proolt

d Audt

dosintrinfecos, & attributa fore perfectiones

ys i

fimpliciter fimplices ,. non tamen ultimó con-

f d

flitutiva natura Divinz.

Dicesfors adhuc.

J

Natura Divinain omni 1 24

aiimdi

genere eft formaliterinfinita: ergo formaliter

us 00

conítituenda eft in plenitudine, & cumulo om-

m

nium perfeclionum, — . naturaDivina meta-

iib

phyficé fpeCtata tantüm eft formaliter infinita

nimulu

in genere ,. & linca effendi, quoad alios autem

gradus, &attributa tantüm eft infinita radica-

tetanql"?

oni^

liter, & identice ; ficutà pari Mifericordia DEI

j

tantum in linea mifericordiz infinita eft forma-

ratity

liter,quoad alia autem attributa tantüm eítinfi-

lh

)P»

nita identicé.

Jam

g

Dire&é impugno Sententiam RRum. | Pri- 13$

z. INon datur cumulus omnium perfectionum

r (

fis]e

DEO effentialium : ergohic cumulus malé af-

fignatut pro ratione formali ultimató conflitu-

fl jf

iU

PIU

uva DEI metaphyfice.

Ant. conítabit. à

just

1,322. ubi fuse comprobabimus nullam dari

R 5

di«

h

466 PartlI. Dift. 1. Quaff. 1. $. HE. e I.

diftin&tionem ex naturz rei inter gradus effen-

ligint

flonum

tiales Deitatis v. g. entis, fubftantiz , Spiritus

viventis, exiftentis &c.

Cumulus veró per-

munem

fe&tionum extta- effentialium , feu attributa-

t0, quo

niüm p

lium, hocipfo quàd extra- effentiales fint, uti-

'que DEUM effentialiter non conftituunt , üt

Seatent

atebit ex dicendis de diflinCtione, ex natura

quitem

rei formali attributorum ab effentia Divina. Se-

RUSE

cuxd». Ultimo conftitutivum DEI debet effe

confüt

dumon

prima tadix omnium omnino perfe&tionum in

fbj

DEO : atqui plenitudo omnium perfe&tionum

non ell talis radix: ergo &c.

Min. P. fi pleni-

u vid

tudo omnium in DEO perfeclionum eft radix

prima omnium perfc&ionum , velergo eft ra-

dix perfe&tionum eflentialium, vel extra-effen-

! AT

tiaium DEO. .. Si effentialium : ergo illa ple-

11

'nitüdo, & cumulus effet prior fuis conftituti-

"vis; imó fequeretur , illum cumulum effe prio-

N

li

remfe ipfo, ac radicem fui ipfius. — Si exua-

l

effentialium : ergo per extra- eflentialia aque

|

conflituetur metaphyficé effentia Divina, ac

W

ER

pereffentialia, quod utique in terminis repug-

nat.

n

Terti, Si quglibet perfeGtio illius cu-

»muli pertinet ad formale conflitutivum DEI:

pe

ergonon eft major ratio, quód una perfectio

qii

feni

dicaturattributalis, altera quidditativa, & alia

tandem ultimó conftitiva DEI, fed omnes per-

ts

Qbl

fe&iones Divine erunt confufa attributorum ,

Ti

& pradicatorum metemplycholis, quod aqué

fepugnat.

Quarto. Kicinquiri , & decidi de-

ll

on-

Mi

bct dealiquo iï*æfiiþaco uno: ergo malé C

fu-

n Tatelleflus , ol Afinale , cic.

267

f

/

M

"

fugiunt RR. ad plenitudinem omnium perfe-

1 gradus Ü

ntià, a

étionum Divinarum ; ficut malé dicerent, ho-

Wsj

minem ultimó conftitui, & diítingui ab omni

feyatibe

€o, quod homo non eft, per cumulum om-

tsf

nium perfeCtionum humanarum.

Qunintb.

nlv

SententiaRR. eft contra ftatum quaflionis in-

1 u

quirentis de conílitutivo DEI metaphy(ico, à

Dl

RR. autem refolvitur quoad phyficam magis

E d

conftitutionem DEI , prout infe ipfo eft fecun-

fefttue:

dum omnem perfeCtionem entitative , & quafi

vf

fübjeclivé. Adeóqueinvolutares, nonexpli-

€ata videtur,

PA

mdi i

cIV.

E qui

exm-tlirf'*

Zn Intelle&us , vel Actuale, vel For-

,'fgo ilï?['«;

"4le Intelligere fit Pradicatum 'ej]än,tiqle ;

o

vel þultimxa con'itutivum DEI?

dir

Ntellectus Secundüm fe etiam juxta Thomi-126

Sut

"

flas non eftpredicatum DEIeffentiale, mi-

nus ultimo Illius conftitutivum , fed potiüs

)jl'ings '.

attributum extra-effentiale.

Pariter Intellige-

T

jhrt

re à fe complex? fumptum nec "Fhomiftz intee

pradicata effentialia DEI recenfere poffunt; tum

w

!

h

,

quia hac ratione etiam Afcitatem przdicatis ef-

pam:i

fentialibus annumerarent ; tum quia ratio Afei-

äl&ä?

y

tatis eft prior ratione Intelleclivitatis : quz vel

obiter infpecla lineam Intelle&tualem reddunt ad

,[orumï

-

minüs fufpectam de exilio à przedicatis eflentia-

libus.

Diftinguunt hic etiam Thomiílz ratio-

fidllff'

E

vit-

H

nem Effentiz, & raciogem Naturz faltem

tüa«

W

268

Pars H Diff. H. Quaf. I. S.IF.,

4

tualiterinadquate , ideft, üt loquitur Clarif-

| aChule,

demadi

finaus D. P. Babenftuber Difp.3. a. 3. n. 1. pe«

nes duas expreffiones inadaequatas : cüm effen-

mtll T

tia explicetur per comparationem ad effe j na-

um In

«dlinea

tura autem per comparationem: ad "'operari j

ita utDEUS fub expreffione effentize confiftat in

ente

ratione fübftantiz íumme immaterialis ,. & fub

noami

taphy

expreffione naturz in radicali intelleCtualitate.

Verüm fi etiam velimus effugere ad operatio-

Intdle

ab elf

yes DEI, certé magnaadhuc efl controverfía ,

an intelle&tus praftet voluntate ? . Cüm huie

quodí

unanimiter Scotiflze deferant primas, Vid.

o f

M

plura num.19 :. &c.

153; Dico.Effentia DEIMetap

hyfka nec, r. inIn-

N

telligereactuali, nec. —2 in IntelligereFormali

n

confiftit,& confe&lane& neutrum poteft affigua-

| efity

ri proratione DEI ultimó conílitutiva. SS: con-

ttibu

tra T T. & ex partecontraaliquos DD. Salisbut-

qui l

|d

KCUS

genf. qui hancSententiá prae ceteris illuflrárunt.

P. totaconclufio fimul. 1. Si ipfalinea Intel-

(Pïæ«

Jectualis ab effentia Divina metapliyfice pro-

N

fluit, tunc necacluale , necformale Intelligere

| du

d

eft praedicatum quidditativum , : minüs ulumo

conftitutivum effentie Divinz : atqui linea in-

In

tellectualis ab effentia Divina metaphyficé pro-

Vr

Min. de intelle&tu fecundüm

YO

fluit: ergo &«.

fe eft'innegabilis, cüm fic fumptus intellectus

T

fit perfeclio fimpliciter fimplex, & attributum

[

Ti

DEI, non minüs, quam voluntas, autquod-

« nquealiud. ^ Min. veró fümpta de intellectu

lr

quoad actum primum,vel fecundum, five quoad

actua-

L5J

"p Datelletlus , &l A&nale , ec.

269

quur Cl

a&tuale , 'vel formaleTntelligere dependet qui-

TO

dem àdicendis parte3. q.1. quoad prafens ta-

ld

men negari non poteft ; quzro enim ex T.

aldiii

num Intelligere formale, vel:a&tuale pertineat

ad aptt

ad lineam intellectàs , velnon ?. Si non: ergo

geconil

e(t intellectualis , & noneft,

Si pertinet ad li-

idis, &

neam intelle&tualem : ergo ficut Intellectus me-

Jeduin

taphyficé profluitab effentia Divina, ita etiam

il gt

Intellectio five a&ualis, five formalis profluic

j

ab effentia, 6inonimmediaté, faltem mediaté,

Cünke

quod minüs fuftineri poteft : ergo fub nulla ra-

n d

tione potefteffe predicatum effentiale DEI.

P. II. Neque visIntellectiva, neque aCtuaz.

4 il

lis Intellectio eft radix attributorum, & modo-«

«f

rum, que in DEO fünt: ergoneutrum eft de

effentia DEI metaphyfica. .. Ant. P. z. Interate

dule

s t

tributa Divina etiam numeratur voluntas : at«

qui linea IntelleCtualis non eft radix voluntatis 3

N

T

fecus enim linea Intelle£tualis in fe formaliter

jul

(precipué in fententiZThomiftarum non diftin-

guentium attributa formaliter ab effentia) in-

lp

u

€luderet principium liberum, quod eft direct&

yilt

deftructivum tam linez Intellectualis , quàm

dintg

Proceffionum in Divinis, quarum una proximà

[

tantüm eft per Intelle&tum , & altera tantüim per

ii]

"

xoluntatem : ergo linea intelleclualis non e(t

(

d

radix attributorum , & modorum in DEO re-

pertorum,. Idem Ant. P.2. Immenfitas, /Fter-

d

[ Q

nitas, Omnipotentia &c. adlineam Intelle&tiia-

m

d

.lem Íc prorfus impertinenter habent; (5 eni

us

Tl

ac]:uz-

h

470 Parsll. Diff.Il. Queft. I $. I'Vb'

er impoffibile DEUS non *eflet ceternus &&

&unnol

adhuc poffet effe intelle&tivus, & viciffim.

| terquo

128 . P.IIL Linea Intelle&tualis eft à priori demons

| tocepta

la, &

ftrabilisin DEO : ergo malé conítituitur prae

dicatum DElI effentiale, aut ultimó lllius cone

[tas infe

ftitutivum.

Ant. vix non in terminis habet

Tiaslnt

ipfe S.'Thomas DodGor, & DuctorSchole An-

textus |

gelice 1. p. q. 14 a. 1. loquens delinea Intellee

apetéc

&uali promifcue. — Patet igitar , quod imma-

dum it

flrum |

terialitas alicnjus vel eff vatio, quod fit cogno-

modus

féitiva , & fecundim. (nota caulaler demon:

ftrationis) modnum immateriatitatis eff modus

lifima.

mmate

cognitionis, — Ünde in , de anima dicitur, quod

Planta non cogno[cunt propter. ( infinuat S. Dos

biliate

&or rationem à contrario) fam materialita-

l ïtav.g.

P6nm.

Senfus autem cognofcitiuusef? , quiarts

glotie

| Conr.

ceptiums eff [ecierum fine materia : j intelletbui

| Titi0 à

adbuc magts cogno[citivas , qniamagu (eparatus

eft à materia , & immixtus , ut dicitur in3.

üumn

| ttne'&u

deanima, — Unde ciim D EUS fit ( repetitur cau-

falis) i fimmo immaterialitatis - - fequitmr,

10 [j

quid ipfe fit in fimmo cognitionis , Ícilicetintelle-

Qu

&ionis comprehenfivz.

Concordat paritef

| d

fyin

fuper hunc locum Eminentiffimus Commen-

tator CajetanusCeleberrimi Przdicatorum Of*

ï E

dinis : ergo juxta D. Thomam immaterialita

5

ánim

eít ratio à priori intelleCtionis,

nis;

129 Nec fufficit refpondere cum Clariffimo D.

(ni

P. Mezger tract. 1. difp, 3. proém. a.4« $. 3*

l;llcä

n.31. quodimmaterialitas tantüm fit ratio In«

oc

telle&ualitatis à priori quoad nos, & imperfe-

| 'kmp

um

U

hn Intelleflus , v;l A&ua!e, Qv 27t

ætemus&t-

&nm noflrum concipiendi modum ; non au-

i.

tem quoadfe, & cum fundamento ex parte rei

dor du

conceptae.

Sic enim juxta cit. Auctorem tam

bené , & convettibiliter actualiffima Intelligibi--

ii

y s o

litas infert immaterialitatem , quàmimmateria-

minis Md

litas Intelligibilitatem. . Contra enim eft r. cit.

Sdolel

textus. D. Thomz eft nimiàüm clarus ;; cüm

ina d

aperté dicat, & repetat, quàd fecundüm mo-

d

dum immaterialitatis ( & non fecundüm no-

ftrum imperfectum concipiendi modum ) fit

dfiup

r d

modus cognitionis,

Contra eft 2dó actua-

j Mf

liffima Intelligibilitas non convertibiliter infere

immaterialitatem , & immaterialitas Intelligi-

( l

u$ r

bilitatem ; cüm dentur multa entia immateriae

guridt

lia v.g. voluntas, iliusactus, gratia, lumen

glorie &c. ' que tamen non funt IntelleGiva.

T

jl

Contraeft 3. ficut materialia, & fenfualia funt

f,Pmm

ratio à priori ( & non tantüm juxta imperfe-

&tum noftrum concipiendi modum ) quód ine

jj

t

telledus fit ligatus, aut quód ipfa materialia

non fint intelle£tiva ; ita immaterialitas , feu

f,qu;ïl'l

fpiritualitas in enteintelle&tivo eft ratio à priorá

aiti!

intellectionis. .. Contraeft 4. Si DEUS infeip-

gtpümg

m y

fo impediret per impoffibile Intelligere a&tuale,

aut formale, non minüs effet fpiritualis, quàm

m

ii

animarationalis, dum impeditur ab ufu ratio-

nis: ergoimmaterialitas , feu fpiritualitas cum

«undamento , &à parterei efl ratio à priori In-

)

tellectionis in DEO , ficut in anima rationali,

j M

hoc tamen fervato difcrimine , quoód in DEO

j

u

femper, & actu fint ,conkjun&a, imo identifi»

h

eactt

l

]

4

272 Pdrs[l.Di/f.IL-OJlä. ]b 9.. Iþ.

cata ratio fpiritualitatis , & IntelleCtionis, nom

| vilgue

autem in anima rationali. — Contra eft $. ipfe

| mdiyta

S. 'Thomas q. 1. de Potentia DEI a. 1. dicit.

p

Eft autem de vatiane operationis habere. princie

Taténoi

pinm , non devatione effentia, — Unde lict efen-

tl dua

tia Divinanon babeat prinsipism aliquod nequi

tine D

tdigen

ve, neque vatione , tamen operatio Divina ha

bet aliquod principium fecundüm vationem « at-

gollunt

iav

qui operatio poteft à priori demonftrari per fui

intentu

principium eàm fundamento , & cum omni ri-

ore: ergo cüm intellectio fit operatio poteít

Cor

demonftrarià priori per effentiam , & fubftan:

DEOT

tiam fpiritualem tanquam ipfius principium.

&loc:

ofité dixit S. Chryfoft. hom.2. de in-

ielldi

Hincap

comprc

h

en. DEI Nat.. [Nos. enim à fapientiá

| 'xxntelk&i

(qua utique ad lineam Intellectualem. fpé-

ii

&lat). fnlffantia , [ed À fubfLantia fapientia e[f«

tltimb:

oljado

'l'andem nota, quódfi etiam D. Thomas con-

tranos afferatut praecipue ex jam cit. q- 14« 4*

Ug

& q.27. 2.2. ubi dicit : Zptelligere DEI eff ejus

Qj

GabfLantia, füfficienter explicari poffit cum Cla-

n

rifimo P. Lendlmayr n.140. de effentia DEI

lii

phyficé fpe&ata , vel in fenfu identico, vel qubd

i

intelleclivitas radicalis fit de effentia DEI me-

UR

taphyficé fumpta, prout admittemus n.133-

ttn&&w

àddi

/130- Conf.I. De Intelligereformali. . Ipfum In-

telligere formale in linea Intellectuali non. eft

M.

perfectiffimum : ergo malé affignatur pro r«

l'imml

tione metaphyficali ultimó. conttitativa DEL

lil

Ant. P; quiaIntelligere formale adhuc perfici-

i h

tur abIntelligere aétuali ; mam lict realiter In*

Ü

telli-

.

Af

n Intelletlus , -ü&l—Afïuale; u 76

Jledong t

telligere actuale includatur. in intelligere.fora

ia d.l

JEL u1 d

mali , tamen hocfecundüm fuam propriam, &

expreffam conceptibilitatem objectivam . ulti-

hu p

maté non exprimit: perfectiffimum gradum in-

[l

tellectualem ; deberent proin AA. utrumque in-

vdiigd

telligendi gradum pro. ultimó conítitutiva ra-

hi Diiu

tione DEI affignare , quod nec audent,. nec

tl

poflunt ; cüm implicent duo ultimó.conflitu-

vll

tiva: velutrum

Lcum ont!

intentum.,

que excludere, quod e&vnoürum

ao ptt

Conf. IL...De Intelli'ger'e aQuali. Etiam in

1

DEO implicat intelle&tio a&ualis finé objecto,

s prl'!!ü'yllulfï

& hoc eftipfa Effentia Divina : atqui implicat

qua d

intelle&ionem effe fui ipfius obje&tum : ergo

g [

intellectio a&tualis debet habere-obje&um aliud

d

à fe , & confequenter ipfa non poteft effe ratio

/ iln!ll-f(ä

ultimó conílitutiva ; fecus haberetfe i

pfam pro

honduf

obje&to, & effet fe ipfa actus reflexus.

Nihil-

u

ominus contra hec promifcue

Dil

"Objic.I. Effentia Divina debet conftitui pci' I3K

actum puriffimum . atqui hic eft linea Intel-

itati

;ffentiz "

ligendi: ergo &c, — Min, P,L. à pari : homo

) Velqm.

ultimó conflituitur per rationalitatem ; ergo &

1 DE[ üyþ

DEUS per IntelleGtivitatem, ..II. Ipfa linea In-

J []nm'

telle&ualis claudit in fe gradum entis , & infüuper

I

addit perfe&tionem vitz nobiliffimz ergo &c.

j ii

&.I. Neg. Min. nam aCtus omnium actuum pue

ypt

riffimus , & abfolut? in genere entis nltimus e(t

j

Exiftentia per fe. — g. II,..D.Maj. debet confti-

jt

tui per adtum puriffimum in genere effendi C.

( Plf

"

Maj. in ratione, five genere. operandi quod ad

r

l Kjli,—eæ

274 PurslL. Difl.II. Quáfl. L. f. IF.

!

4

prafens juxta n. 126. impertinens eft.. N. Mai.

i pl

toney

atqui actus puriffimus in ratione operandi eft

linea Intelligendi , zranfeat in. Min rátione ef-

bent od

fendi. . Neg.Min. & Conf. dixi : travfzar Min,

i

quia Scotiílz phyfici dicunt. perfe&tiorem eífe

yNe

voluntatem , & confequenter etiam ejus actus.

DEO:

Ad primam probationem xy. Neg. Conf. difpa-

a

ritas eft pazula , quia homini , Angelo, autcui-

t i

vis creatura exiftentia à feconvenire non potelt ;

élfeni

confequenter debet habere aliud ultimo confti^

Precli

tütivumi; econtra DEO Exiflentia à fe conve-

exempl:

nire poteft, & debet.

Infuper quaro , an nori

[

& ipía rationalitas hominis praupponat ens;

lo

àquo emandt; & cujus adminiculó exiftat ? pu-

"-

ET

to ego quod fic : vides ergo, quàm parüm iuf-

pam

fragetur haecparitas. — Ad fecundam probatio-

Tüorh

nem patebit refponfio ex dicendis de diilinctione

tineni

Scoti ; pro nuhc dico , quódlinea Intelleclualis

ftt or

tantum identice ,. & realiter in fe. claudat. gra«

Ton

dum entis ,& quód illa perfectio nobiliffime

tond;

vitz pertineat ad lineam operandi, ac ens ae

& Of

pracfuppona

t tanquam fui principium,, utfacilé

No;

conítat ex probationibus.

Tandem indaga-

lii

mus hic pra-dicata quidditativa rrarurz Divinz

t

pro priori ad operationem , & in primo dicendi

in i

modo per fe, ad quem linea Intellectualis tam

pui|

parüm pertinet , ac quzcunque alia atttibuta;

requl

autlinea volitiva.

Db]eä

132 . Objic.II.. Non pote

ft in DEO concipi vlla

ratio vitze, quàm actualis Iiitelleclionis : ergo

| Wt

eriS;

| W

;c—üm DEUS juxtan. 1 473 fit effentialiter viv

$*

per

n

Vin Iutelefius , vel Atiuale , ee. 5$

d. N

pet ipfum a&tuale Intelligere conftituetur in ra«

opul t

inratintt

tione viventis, Ant, P. perfeCtiones Divins de-

bent concipi in ultima a&tüalitate : atqui ultimá

ul

&i d

actualitas eft ipfüm á&ualeTatelligere: ergo &c.

R. Neg. Ant quia datur; & conéipi poteft iü

mia

DEO vità radicalis , praeféindens ab Intellectu ,

Gol

& a&tudli intelligere; fub qua przcisé ratione

do, at

€it. num: à nobis afferitür effe preidicátum DEI

enon p

effentile, non tamern ultimó conftitütivum;

fimb t

Preclarüm hujus doctrinaé adducurt Scotiftae

lat

exeniplum fié ? fi DEUS in Angelo impediret

4

emanationem intelle£tus , aüt actualis intelle-

gpot t

allaipi

&ionis, adhue Angelus retineret pradicatum

effentiale vitz Tatelle&tualis (àn enim ob lioc im«

l arümiü"

pedimentum Angelus fit ; & dicatur penitus

n [Ohifif'

li

mortuus ! d hoc quippefüfficit virtualis con«

tinentià talis potentiz , & á&tüs, & quod dice-

"

tet ordinemi àd vitálem conátüi. Adproba-

judif

tionem . D. Maj. perfectioties Divins debent

nobilifü?

€oncipi in ültira a&tualitáte fui

3

pr&cise gétietis ;

q il

& gradüs C. Maj. alterius generis & gradüs

" ul

Neg: Maj. & diftinctione applicátà Min. confz

m

Itaqué actualis Intellectio eft ultima actualitas

DP

tantüm inlineà operándi iritelle&tualitér, & non

10 (iti

in linea effendi ;« caterum àd rationém àcus

i

puri (ive in linea effendi , àut operandi plus tori

tequiritur, quàri quód abfit orrinis potefitia tarri

objectiva, quàm productiva, áut pa(fiva;

J

j

Objic.TII. Linea Intellectualis iri naturà Dis-

138

js. d

Vitià reperta eftfoli DEO propria: ergo eft t4

:("i"u,s

üo ulümó cornftitutiva

Illius. & D. Ant elt

l

323

$g.

476 Pars lL Difl.H. Quefl. l; P.

Soli-DEO propria fuppofita tamen a&tualitate

Nii

ereffentiá, C. Ant. praecifa ,& non prafüppofiz

qneti

| Weutüf

ta actualitate per effentiam N.Ant.& conl. Linea

Intellectualis ergo pracise eftfoli DEO propria,

| flisdiy

quatenus eft aétualiffima , comprehenfia; il-

&il q

limitata , & omnem. imperfe&tionem exdue

tils 9

dens; talis autem non eit , nifi prafuppofita

u d

a&ualitate per effentiam , per hanc enim DEUS

homo

primoó, & effentialifimé habet, ut non limitee

€lled

ur in ulla perfectione.

Pro . fimilibus argu-

00

mentis femper prz oculis habeas, Thomillas

Tad

non raroó infuo argumentandi modo. deficereab

hi 1

Intellectivitate formali , aut actuali ad Intelle-

p

u

&ivumradicale, & tuncgratis ipfis damus; eífe

&i

jntellectivum radicaliter fore deeffentia Divina,

f nü

negamus tamen , effe pradicatum DEI ultimó

fitey

conflitativum , aut diflinctivum. .. Itaque.triz

liney!

éxeoq

plex in DEO affigiari. debec Intelligentiz grae

dus; primuseft Intelle&iyum radicale : . (ecun-

1 feloi

Titsi

dus eft Intelligere formale, & hocin actu primo

fumptum cum intellectu tanquam formaliintel-

fetüni

ligendi principio: eft - fynonymum : tertius el

n p

Intelligere actuale:.. Secundus & tertius gradus

pefs

elfentiam DEI quidditativé.non attingunt 5.hic

fbj

enim virtutem intellectivam , illevero prafup-

p

ponit effentiam DEI jam completam, . De pri-

IT

mo autem jam admifimus , & irerató admitte-

quasl

mus n. 1 48. illumeffe deeffentia DEI, non ta-

| "d

men predicatum DEI ultimó conílitutivum ;

" Pelic

ciim aliud fit pertinere /ad:conftitutionem.rei,

Hd'æql

n

ö; aliud eífe h—ration,cm-. ulimo. conítitutiva

un-

F

"

"n Intellettus , vel 'Aämle, eue. 279

n d

Nlünquid enim ratio evtis, fubffantia , corporis ,

i p

diventis , 'GU animalis hominem conftituunt;

Yoni t

rieutfum tàmen horum eft illius tatio ultimó di-

EOg

^

ftinctiva? Idem elt de gradu Intellectivo radi-

'ehenim»,i'

€sli ; qui DEUM quidem diftinguit à fubftanz

tiisnon intelle&ivis , non tamen ab omni alio'

ongi GXi;i

d

chm dentur: quaedam fubftantiz create, fcilicet

ninDd

homo; & Angelüs, que funt eflentialiter in-

sl

«ellectiva radicaliter.

lu d

Objie; V.. Ex Cl

ariffimo P. Paulo Mezgelfrl 34

Thogé

"Tra&t. 1. difp. 3. à.4. $: 2« n. 14.. in forraali-

fiutid

Conílitutivum nacutze

bus ita árgumentante.

al

perfectifima Intelle&tualis. debet effe ultima,

4f :

& perfe&tiffima a&tualitas linez Intelle£tualis :

juDiré

fed^natura Divinà eft natura Intelle&tualis infi-

u

pité perfe&ta , & Intelligereeft ultima actaalitas

Jagi?

linez IntelleQtualis : ergo &c. ^ Maj. P. & Conf.

ex eodem.

A&tui puro , & viventi infinite per-

a

m

feto debettribui ultima, & perfeCtiffima actua-

litas in linea vitzIntellectiva : fed hac eft vità

niit

fecünda , feu actus fecundus Intelligendi ; noà

[em'vgï-ï

vita prima , qua eft potentia tendens ad illam

"

perfectionem : ergo &c.

Alias quidem adhuc

fubjungit cit. Author rationes ; Verüm magis

yih,

s

) pmïf'

pügrantes contra 'Thomtiftas: volentes; Intelli-

Dgi!r

gere radicale efleultimum DEI conftitutivum ,

jl

quas proin illis Thomittis folvendas relinquo:

gl

*^ Informa N.Maj. ob fequentes rationes I.Sup.

j

ponie'cit. Auctor, quod linea Tutelle&tualis fit

21]

adiquatum ; & altimó conftitutivum DEI non

tota

f

taq;üm in ratiosteIntellectivt , (ed etiam in

*

E

L

N

$53

'lati-

278

Pars H. Diff. II Quefl. 1. f . IF.

1

verfciu

latitudine effendi , quod tamen adhuc proban-

dum reftat , adeóqneMaj. laborat in fuppofito,

dusinte

Yl ratio Intelleclivitatis a&ualis tantüm eft at

&ume

tributalis : ergo licét DEUS attributaliter per

puiorad

illam perfectiffimé conftitueretur ,.non tamen

( co!

e(fentialiter,

Ant. P, etiam juxta Clariffimum

tTt CO

P. Mezger intelle&tus e(t attributum 5 jam quae

O

ro ; an intellectio actualis concipiatur ante, cüm,

eltfor

vel poft intelle£tum infe? fiante : ergo datur,

dillin

vel concipi poteft intellectio actualis:ante intcl-

beatiti

DEUS

lectum , ante fui potentiam : ergo duplex in.

DEO linea intelleCtualis formalis datur ; erge

m

intelle&us Divinus fecundüm fe e(l otiofüs,

I

& füperfluus, càm ipfius a&tus jam pracefferit,

botis,

Siveró intelle&io actualis cum, vel poft intelle-

[

Yin,

€um in fe concipitur : ergo ficut hic, itaetiam

illa profluet ab effentia fi non iminediaté , fal-

Tieli

tem mediaté, mediante fcilicet intellectu in fe

pois

Tem;

juxta dicenda p. 3. di(t x. q« 1. Ad probatio-

nem Maj. qua in iisdem prorfus terminis repe-

fttin

ritur ab ejus Auctore pro confirmatione : y.T.

iliol

prater jam dicta N;Maj. ut hic jacet , quia per-

Yvf

fecliffima etiam 'actualitas Intelligendi lineam

At

albi

entis, feu effendi nequit attingere nifi attributá-

liter , & extra - effentialiter. . Idem && etiam

Efe

ad Min.qua fibi infuper inipfis terminis contra-

t

M MM DN EM quo-

aliqu

modo ergo eíLvitafecunda fine alia prima ?: ex

tudi

quo ipfo eruitur , quód Adverfarius velit, no»

[1)

litz, admittere debeat. priorem.vitam (uà-quali-

&

| tüs[

eundür lineà iatellctuali,:.) jam i. juxta Ad-

vete

JJ

An Intelle£lus , vel. Atinale, ejc.

279

d

verfarium actualis intelleclio , feu: actus fecun-

tl

dus intelligendi eft ulimum DElI con(titutivum,

anndi

& tamen juxta Eundem debet admitti ratio vitae

iputdity

priorad actuale [ntelligere : ergo datur , vel fal-

j n

tem concipi poteft aliquid. prius , ratione ulti-

Chrle

mo conftitutiva DEI.

m

Objic. V. Cum Aureolo.

Inteïligcrc DEI134

r

eft formalis beatitudo DEI : ergo fi illud eft

diftin&um ab effentia , jam effet aliquid meliug

ag

beatitudine , fcilicet effentia Divina , pofsétque

ia

d

DEUS intelligi beatus absque beatitudine for-

r d

mali : atqui utraque feq. eft abíurda. . Prior

(Latis

feq. P. beatitudo formalis eft quid melius aliis

bonis, & tefte Philofopho:ro. Ethic. 7. «2 epti-

uprmfftn

xl

mum blonum : atqui utique etiam eflentia Diz

(

vina, fi fit diftin&ta ab Intelligere, deberet effe

melior beatitudine formali, quod tamen non.;

;diüf&v l"

jb

potelt. effe:juxta.datam modo 'illius definitio-

1 prob:rir'

nem:-ergo &c.. : Probat. idem Aureolus etiam

iif

fecandam : feq..:Divina effentia precifo omni

(ont

alio bono eft (ibi.obfuam infinitatem fufficiens

ut-fit beara; implicat autem in. terminis , effe

u

Ql

beatam (ine formali beatitudine, ficut implicat

ub

album (ine albedine: ergo & implicat Divinam

Effentiam intelligi (iné fuo Intelligere. . &. cum

pl

Stümelio conceffo Antec. D. prímam feq. effet

st

p

aliquid melius beatitudine objectiva. : 'N. beati-

n

tudine formali.::C..fecundam feq:; eodem mo*

do D. poffet DEUS intelligi beatus objective,

?HF) H*ïï

&L effencialiter fin& beatitudine formali. : bea-

Mm'

tus formaliter finé beatitudine.formali.. N;'ad

xurw»'

[

54

pri-

ego ParslIL Dif. I. Óusft. 1. $. tk

4

primam probationem dico, illius definitionem

dlatrum

effe intelligendam de beatitudine objecliva ; hac

Mj&D

enita eft abfoluté oprimum bonnm , üt patet re-

nem aQ

fpectu Beatotum & Angelorum; qui habent

t C

diferent

beatitudinem. formalem : atqui certum elt,

quéd hac tantó praflet beatitudo obje&tiva.,,

t mit

leminte

quantó effentia Divina eft praftantior aclibüs

beatificis fruitionis; & vifionis, feu intellectio-

Tulemt

nis, qui funt qualitates in'intelle&u , & volun-

fiem p

tate Beati receptze, & produCtz. . Secunda pro-

V0 (fans

bationis Maj. concedo de beatitudine objectiva,

&DEO

& nego illam de formali; natura quippe Divi-

Taur Is

123 ex fua effentiali ratione non obambit , feu

us q

corple&titur formaliter omneid, quod ad adz-

tionis,

quatam beatitudinem fpectat, fcilicet «am obje-

; du

Clivati; quàm formalem, licét hoc totum fi

Y

mpnis»

realiter.

prior,

136 Objic. VL Per id effentia Divina ultimo

0b

lne j

tonftituitur, quod Verbum Divinum recipit ex

vifuz Proceffionis :fed VerbumDivinüm ex vi

|

$ p

fue Proceffionis recipit intellectionem actua-

UT

lem: ergo ha eft nature Divins conftitutiva.

lïibuu

Maj. eft certa, quia Proceffio Verbieft in fimi-

i J

litadinem natura.

Min. P. Verbum Divinum

l primo

exiflit per actualem fui intelle&ionem : atqui

q"ä [

per id. exiflit Verbum Divinum , quod cx vi

tl

íux Proceflionis recipit: ergo recipit actualem

i

intellectionem.

&. D. Maj. per id effentia..

pl

Divina ultimó conflituitur , quod Verbum Di-

4 hmj

vinum recipit tanquam attributum extta-effen-

1

Uale. . INeg. Maj. tanquam pradicacum quid-

dita-

f(vnt,

h

| u Tetellefius, vel At pale, é?c.

28t

S df

ditativum , & quidem differentiale primum C,

QU

Maj.& D. Min. fed Verbum recipit iritellectio-

! U p

nem actualem tanquam attributum extra-eflen-

j Qu

tiale.

C.Min. tanquam pradicatum primoó

«ItUm t

differentiale.

N. Min. & Confeq. probatio-

nem minoris,

D. Verbum exiftit per actüa-

] objc&äs..

li

TOR

J

lem intellectionem tanquam per ratioriem for-

Vintd

malem exiftendi. ' "|N. Maj. tanquam per ratio-

N

nem proximé principiantem transeat. -Maj. di-

tcutdy

€o transeat, quia ut tenent Scotiftee in tractatü

ob

de DEO Trino, Verbum Divinum non gene-

(uippeDïr.l

ratur per intelle&ionem , fed per dictionem.;3

i, l

a&tus quippe generativus Verbi debet effe no-

jl

tionis , & proprius Patri, & non omnibus tri-

t oh?g

busPerfonis communis, prout intelle£tio com-

Clotit:

munis eft, « Ad ulimam Min. currit diftinctio

fior.

y ib

Objic. VII. Formalia:Scoti, qui plané pror 37

linea intellectuali ftare videtur 1. d. 26. q. un.

rtji

m

$. penultimo ad argumenta prixcipalia, dum di-

cit,

"m

Concedo igitur , quüd propri? vocandó at-

ffiu

zributa illa fila , qua quafi qualitates perficiunt

T

in effe fecundo rem prefuppofttam in perfétloeffe

primo, fcilicer quantum ad omnem pevfetl ionem,

yie

d

qua convenit vei, ut eff fubllantjas boc mado in-

tellebl us, ci volumtas non funt attributa, imo um

yo

Dd

quadam perfeéliones inrrinfeen in effentia.

Ft

jitio

paulo infra. : Hac effeatia ( nempé Divina ) 2e

hae effeatia! pracedens omnesa quaft qualitatem

umDi' |

die

eft intelle£tualis, ci volitiva effentialiter ita quod

jJo aniributum bomini, fie

| ql."'-L

jmt rationaliras qon.&

[]

55

"e6

2882 ParsIL-Dift. H Quafi. 1. ,()';'IVI

vec intelletlaalitas buic effentia, . I[dem DoGor

ii

5ubtilis quodl, 1. $. JVasz contraditlio affertiv

N

tenet.

INunc autem intellettualitas , five vita

| Mi

intellecl iua, uel intelle£Eualis eff idem e[[entialie

m t

|

ter Divine effentie, fic intelligendo , quod won»

j

tantium efl idem vealiter ipfi effentia, t boc idem-

duj

titate femoplici ; :ficut fortà quodcunque atiribus

mdib:

tum pouitur idem ipfi effentia: fed boc modo «f

$16

idem [ibi, quod ff ipfa effeutia Divina definiretur,

Spii

vita intelleliualis, frve intellettbualitas non effet

fid..

Soti;

extra ejus definitionem , ficut. apiens,vel bonum

exira ejus definitionem funt:. ergo apertum elt,

Ut

ader

quód ipfe Scotus &gt pro Sententia Thomilta-

K

rum.

adlik

eu

138 - Supet hos Scoti textus nec Scotifle con(en-

tiunt, Lychetus enim unus & pracipuis Scoti

€oni

Commentatoribus r. d. $. q. 4. negat intel-

quin

lectum; & voluntatem DEI effe attributa Effen-

adu

orm

tie Divinz, modósque in illa imbibitos affir«

mat hic, &alibi. « Tartaretus, & Hugo Ca-

nd:

vellus--.prater-addu&tas. Scoti: auctoritates fe

um

etiam fundant in illo DoCtoris Subulis textu r«

dïtn:

d.2. q. 7. $v Contra ifta inflatur , abiDioctor

al

nofter ita habet. - 444 primmm dico, quod Pater

li

formaliter eff memoria, intelligentia, & yolun-

tas; : In quibus verbis fumitScotus (ut ipfum

:

commentatur Tartaretus ) ayformalitereodem

1

modo; quód fcilicet tam memoria , quanr vita

f Ój

intelle&tualiss:& voluntas-(int:de effentia DEI

D

in' primodicendi'inodo pere; . £undem Scoti

Qu

ign—

lg

Sicititin (-;avcl.*uslvita'.m?rginavit-.t Sidntell

Ut ,

] ;f;llf,

283

a Intéllefius, vel Auale, cbc.

TenDo

par j quod Pater eft. formaliter quidditative ime

TOE

telligentia, bac mon erit attributum, fed idem at

iu, n

vita intelleciualis: atqui vitaintellectualis juxta

n eþnliu

num. t48. eft pradicatum DEI effentiale: er«

jj nl

o &c. . Alii Scotifte altó negligunt filentió

g hi

adductos-textus ; Fraffen vero , Smi(ing, Stü-

melius tom. I. p.1« contr. 9, $. 3. Gt p.alt, q. 2.

n ,ni

d

a. I. & 2. ac tandem Bofto in füa 'Theologia

TOU

Spirituali Scholaftica & morali tom. 1. difp. 1.

ju nl

fe&t. 1. conc. 2.- altiüs fcrutantur genuinam.s

-

ul

Scoti mentem, qua mox conf(labit.

apcrwm&f

Ut autem. omni. Cavillo obvietur folidiüs,T39

advertas. velim generaliter pro omnibus hifce

,T];ofniiïæ

adduélis Scoti auctoritatibus , effe doctrinam

leqne

characterifticam in Schola Scoti receptiffimam

j

1

contra Thomiftas, & RR. quóod tam intellectus,

quàm voluntas.in actu primo ,. quàm etiam..

z i

JuüE"lff'

actus intelligendi, & volendi fint ex natura rei

formaliter diftincli ab effentia Divina; quó fe-

j

g

mel -animadverfíó -ad- oculum claret; intelle«

&um ,. & voluntatem non poffe effe przedicata

yit

j

effentialia . quidditatis DEI , quantumcánque

allate auctoritates a

ii

pparenter adverfentur no-

" hil

bis..

T d

Unde ut etiam-hac apparens. contradictio 140

yil

magis .reconcilietur ,. ad - fingulos Scoti textus

reípondeo fingillatim , & ad I. dico ; illum effe

vl

j

fe ipfo fui ipfius fufücienter expreffivum ; cüm

Do&or . nofter tantüm velit, .quód intellectus

jl ,

i M

& voluntas non fint attributa eó modó, quà

voli«

" d

iqtcr attributa recenfentur intelleclio , &

[

tio;

,

o84 Pars H. Diff: H Qusjs l. $-IP.

hidhom

tio; illud enim juxta Scotum propriz intelligi-

aatimodt

tur per attributüm ( ut in cit. textu loquitur)

| bitiss d

quod quaf qualitas perficit in effe fecundo vem

pcScon

prafuppofrtam. im perfetta effe' primo cic. atqui

1ntelle&tüs, & voluntas non quafi g4litas, ( be-

picams

teligi d

né vero intellectio, & volitio; defumpta analo-

lintatis

gia à creátis ) fed potiüs ut potentid fe habent,

ac effentiam Divinam refpiciunt: "ergo Scotus

finguli

le&wio

ibi non negat abfoluté, quod intellectus; & vo-

attribut

luntas fint attributa , fed'tantüm negat rigorem

attributorum repertum in intelle&ione; & vo-

linas.;

p li

litione &c. quod ipfum magis adhüc colligitur

ex truncato , & mianco citàndi riodo Adverfa-

Voanr;

&l

riorum , cm ordinarie i(tas particulas reftrin-

; qudg

gentes proprié vocaudo attributa : itetn, bóc mo-

àOs.

dó: omittant, fimpliciter fic citantes no(trüm

e a

D. Juxta $cotum t d. 26. q.ür Zwtellethus;

dion

voluntas non [unt attribuia, ino feut quadam

o

perfetliones intrin[eca in effentia : fed , ut dixi,

tente

mance, & (übdol?,

Nec dicas 5 juxta Scoti

Bhyf

immediatum contextum zztellechus, e volutat

&onf

fuut quadam perfetliones intvinfeca in effentia,

&M

i ( effeutia ) praintelligitur omni quantitari,

itit

€ quafi qualitati: atqui per quafi qualitatem

li

intelligitur intellectio , & volitio ( defümptà

ICHC(

analorià à creatis) per quantitatem auter in-

U i

telligitur infinitas, qua eft modus intrinfecus

(q

liibens quantitatem virtutis: ergo fi intellectas

l i

his oninibus praintelligitur " confequens elt;

ind

quod fic przdicatum effentiale DEI.

NOH,' m-

ejs

Vgl

qmm ho dicas, licét enimi adniittamus int

r

[«

N

!

LU

«34 Intelletlus, vel A& nale, cc.

28$

iil

le&um, & voluntatem praintelligi quafs qualis

tatimodó explicató, aut fors etiam aliis attri-

It loq'äï,i"

bütis: de quantitate tamen hoc adeó abfolut&

Hf

d

necScotus afferuit, nec nos admittimus,fed ex-

li

plicamus Doctorem noflrum, illum debere in-

qud!iw,

!

j

telligi de quantitate propria intelle&us, & vo-

fs

h

luntatis & non.effentie , quz, cüm unica; &

i V

fingulariffima fit, incapax eít hujus termini col-

j

le&tivi omnis; (icut malé dicerem o»w»is DEUS:

s

attributa.veró- ( & in fpecie intelle&tus, & vo-

m

luntas..;: aut etiam intellectio,. & volitio-) cüma

j d

plura (int, apt& affici dicuntur terminó collecti-

du

XO.072Zif.

:

pAdt

iil

Ad L. Scoti texcum dico I. Doclorem ibi lo—?!4!f

qui de intelle&u ; non prout eft. potentia, aut.,

LU

snolt

actus. ab eflentia promanans ; fed potius prout

eít radix hujus potentiz; aut actualis intelles

l

étionis ; quod ipfum denotat Snbtilis, & in Sco^

l qatiff

to ufitatus loquendi modus ; cüm non inditfe-

) u;dr

renter , ut falsó putabat nofter.Sichen in fua.a

i

Phyf. tract. 6. difp. 4. q. 1. n..3. adhibeat, aut

: 'JJWE

confundat. iflos terminos. intelleus , intelles

g]fïff!'A

&nalitas , fcd. diflin&té in toto. contextu. dicat

pl

intellettnalitas,qua eft radix intelle&tüs, — Ta-

jj

litet.autem ex profeffo probamus n. 148. in-

,(umpri

!

cellectualitatem fore de eflenia DEI, —.I. Sco-

(

tus, ibi. adhibet .phra(in loquendi .negativams

jl

(non.enim affirmative, aut affertivà dicit:- Síe

!Utïlï'ï

ent vationalitas efft effentialis bomini , ita etians

,

d

ántelleiualitas effontia Divina.) & rit& peues

)

l^

ona-

fretug, ds0 ibinegat: unum.ell, quod. rati

jl

l

$d.

A&

litaa

"

486 Parsll. Dift. 1. Quaf. . $1. "

litas non fit attributum (extra effentiale ):Hós

fiis o

vetlil

imini; alterum eít; quód etiam intelle&ualitas

tei or

(NB; Non intelle&us , aut voluntas ) non fit

Cuus a

atiributum eflentis, proüt allegata Scoti littetáj

modu

&refiduus coritextus clamat.

Verüm quàtit

tataá

iniqué Scotifle Advetfarii ex his Scoti negatio«

teitus

&ulii

hibus ponant propofitionem affirmativar irt

E

à

parentheti pofitam , videt,

inmoi

quisquis oculorlun.'t'

*

ls ad

lippitudine non laborát:

141

Dices jüktá inmediatum Scoti- coütexturmi

pofit

fuife:

in formalibus é. q: éxtelleftualitas: dicit modum

a.

intrinfiécum bujus e[féntià , proprit aztem attris

red),

buta funt Sapientia, &j chbariias , c$* alio - wodà

Áapius

aranftendentia, puta Uéritas, j bonitas: ergo

&t a

intelle&tus non eft attribusum.

Contrà eltL

Ws t

intriy

ergo intelle&us etiam non eft predicatum ef«

fentiale DEI, fed potiüs modus intrinfecus in«

quií

fiftendó àadductz Seoti litterae.

Contta eft il

fi pe

Scotifte Adverfari peffime confundunt. hos

tv fà

terminos intellectus; & int«lle&tualitas ; & quá

&lLin

lin|

Cufi

Scotus de intelle&ualitate dixit j ipfi extendunt

&d intellectüm ,. licét re ipfa. de neutro Scotüs

K

Qtn

affirinárit rationem modi intrinfeci proprié dis

&i, EtideoContra efEIIL ut arinotant Doctos

j

&i

tes 11 138; relati ex Theodoro Smifing tta&t.3.

difp. 2. d. 1. t« 14.. Scotus ibi tantüm loquie

Tat

Divi

tur de ifitellectualitate, quátenus eft modus ime

lrl

ptoprie, & prout determitiateris ad (übflantiám

intellectualem ; quae eft radik tam intellectivas

lum

üm

Quàm volitiv& potenti ;- adeóque non fumit

ll i

ibi Scotus thedurh intrinfecugi proprié, quate«

nué.

ln Intelletdus, oel Afluale, trc.

r

3

287

feitib)à

nus juxta doctrinam Scoti, & Scotiftarum unis

AT

vetíaliter modus P'ropri& fumptus.eft ex nátura

ia d

/

tei formaliter. modaliter diftin&tus ab effentia;

ol

cujus afferitur effe modus, fed fumit ibi Scotus

PT

modum intrinfecum imptoprié tantim , qua«

tenus przcise contrádiflinguitur ab attributis;

i

atl

& ultima differentia fpecifica, quaratio quidem

TT

in.modo intrínfaco reperitur, non tamen eft i].-

lius adequate con(litutiva;

Quod fi hanc ex«

| Eonmui

pofitionem arbitrariam caufetís , aperte ; hanc

lii

fuiffe Scoti mentem, evincitur ex modo difcur-:

rendi , quo utebatur Scotus ; cüni eniim íti c.q;

ia d

Ízpius fecerit paritatem inter.intellectualitatemi

d

ii g

ex parte DEI, & rationalitatem ex parte homis

nis, tandern intellectualitatem vocavit modum

d

jLnid

intrinfecum , ne fcilicet aliqui (ibi perluadeant,

quaft veró admitteret, quód íntelle&ualitas ita

ii

a

fit per omnia de intrinfeca, & ultió con(titu-

tiva ratione effentiz Divin£, prout rationalitas

li i

eít in homine.

Sed, üt dixi, vocavit fic intelle--

j od

ais

&ualitateni improprié tantüm.

Ad III. Scoti texturn dico, Doctorém ibi lo-

143

9

cutuni effe de intelleCtualitate radicali

; quami

[opffeu

jam toties dixi effe de éffentia DEI.

Ád IV,

o

iij

Scoti textum n. 1 2 8. relatum; in quo fe fütidane

Tartaretus, & Hugo Cavellus , dico , Patrem

jl

Divinum habere quidem fortnaliter hec attri-

"

li

buta , fcilicet »semoriam , intelligentiam, G vos

Imntatein , non tamen effe illa per identirateni

t

formalem, pro quo facit n. 15 9. fadla annot4e

nW

Ofis

g

r?o generalis, & magis de hujus veritate c

[

fta-

288

Pars 10 Diff. H.. Quafl, II. $. 1.

Á

ftabit agendó.de diftinctione Scotiflica, . Quod

d.

autem hazc fuerit ibi Scoti mens, conílat ex eo,

ticpir

quód quidam dixetint : Pater intelligit per Fi»

tonli

lium, diligit per Spiritum S« quafi Filius fit for-

tione]

maliter intelligentia Patris , & Spiritus S. for-

molo

1naliter voluntas; & amor Patris.

Contra hos

funtin

proin dixit Scotus : .Pater formaliter eff memos

eentia

ria , intellirentia, j* voluntas, Ícilicet per intele

il quo

ligentiam fibi formaliter inexiftentem, — Ce«

efenrà

terüm marginatio Cavelli nos non moratur. I.

ignof

Quia tantüm .eft. hypothetica : Si intelliga-

tilimy

tur- .

2.. AliiScoti Commentarii hanc mat-

Cui hz Scoti ex-

ped

ginationem.non. adhibent,

Tete p

pofitiones non placent , fudet circa alias,

locay

lt

QU/ES TIO . II «

T0 exj

p

De ii5 , que funt Pradicata DEI :

Trini

Wi*ntiali(, ,

Ya fi

'5. Ic

Tnti

e[jentialiter Ens , Sub-

quia p

.A DEUS fit

Flantia , Spiritus , 'ivens , Iutelle-

& l

ADt

|

"

tiualis ?

dlfp

Onclufio affirmativa pro omnibüs hujuii

lener

$. quinque partibus elt facilis , & com-

!44C

lii

munis inter omnes,. Itaque

m

P. L. pars. 1. Creatura funceffentialiter entia

fllbüg]

per participationem : ergo DEUS eft effentiali-

[l

ter ens imparticipatum ( ratione Zgsparticipati

ET

Íe habent ad modum seceffarii. puri , juxta di-

tlj

IIII gl!)

) n DELS f e/fäntialx;ter Es$,cb6 2a8g

onatr

4n. 104. ) quomodo enim aliàs à DEO par-

ticipari poffet ratio entis.

Tenet etiam haee

tdipigt

coníequentia, quià pradicata ex fua formali ra-

iEl b

tione DEO , & creaturis communia perfecliori

piius Á

modo ( hoc eft, demptis imperfe&tionibus )

Contit

funt in DEO , quàmicreaturis. — II Perens per

lh

effentiam Theologi aliud non intélligunt, quàm

K [

id , quod effentialitér fe ipfo exiftit: atqui DEUS

j o

effentialiter fe ipfo exillit, cüm effentialiter. non

imordati

agnofcat fui caufam & non poffit non füfficien-

i

d uctt

titfimus fibi e(fe ad. exi(tendum : éergo eft ens

per effentiam , hoc eftjnec inhzrens , necinhz.

hesot

rere potens; non quidem ens$ nominaliter , cüm

T

hoc ab actuali exiítenitia prafcndat, fed verba:

liter, aut participialitet,quod femper & ab zter-.

IL //

no exiílit,

iDl

P. Hl parsi. ex Cap. Fizziter de Summa

r4;'

Trinitate, ibi etenimhocerat decifum, — II. Ju-

xta fidem DEUS eft cau(a prima omnium fub-

ftantiarum : érgo non poteft non effe fübftantia;

j

quia prima fübltantig caufa nequit effe ordinis,

1l

& perfeGtionis deterioris

5

á

d

quànm fit ipfa fub-

ftantia cau(ata.

Dicitquidem Henno trad. t

difp. 1. q. 8. conc. a, hanc ptobationern non.,

m

tenere alàüs DEUS etiam effet effentialitet

A

lapis; leo, equus &c, cüm etíam hotutn fit cau-

fa... Contra eft, iíla probatio tenet, quia effe

lkcrt"'fd

fubflantiamn dicit pérfe&ionem fimpliciter fim-

dfgnliihf

plicem , feu perfe&lionem fin& imperfeclione :

j

effe veró leonem , lapidem , equum &c. ( quà

qumü

l]

talia,hqc e(l irrationalia ; & inanimata funt )

hon

290 Pars Hl. Dift. 11. Quaff. IT.. f.T.

non dicit perfe&tionem . (impliciter fimplicem:

!

ergo tenet: DEUS eft caufa fubftantie : ergo

b

& ipfe eft fubftantia 5 non tamen tenet: DEUS

lii

eít caufa lapidis: ergo & ipfeeltcalis, quia om-

W q

nis perfectiofimpliciter fimplex eft formaliter

Dj

inDEO ;; nonautem perfectio mixta imperfe-

hiij

&iene.

Conf, DEUS eít effentialiter ens pet

DL

fe exiftens : ergo elt fubftantia, & quidem com-

ilidà

pletain ratione fubftantiz ; càm fabftantia in-

huD

completa fit contra infinitam DEI perfelionem.

N

146 . P. lIl. pars. cum ex eodemCap.Firmiter,tum

Ti

ex Joan. €. 4« V. 24. Spiritas eff DEUS, Hujus

(]t

ratio eft.- L. DEUS effentialiter caret materià.5

Iþl.l'llü

aliàs non effet actus purus excludens omnem

a

potentialitatem : atqui quod effentialiter exclu-

[

dit omnem materiam eft eflentialiter fpirituale:

Ín

ergo &c.- 1l. E(fe fpiritum e(t perfectio fimpli-

Civ

citer fimplex : ergo enti perfectiffimo proprias

T

li. SixDEUS eít materialis, & corporeus:

fi

velergo componitur ex materia, & forma, vel

qu

ex partibus integralibus : atqui. quzlibet ha

&t

compofitio effentialiter repugnat infinitz fim-

li,

plicitati Divinz: ergo &c.. IV. Juxta fidem, &

p

fanam rationem DEUS procreat animam ratio-

viu

nalem , & Angelos: ergo & ipfe debet effe fpi-

&r

ritus; cüm plané imperceptibile fit, quomodo

Unde con-

Trg

corpus in fpirituale agere queat.

u

flat , tam in fide , quam in Philofophia erráffe

Tug

illos , qui DEUM corporeum finxerunt : üt»

Qr

StoiciÀntropomorphitz , Anaxagoras , Tertu-

ii

lianus, & alii.

Pv IV'

M

n DEUS Ft &yfi':ül;q?iter Éns , i. 29t

Áj

At t

P. IV. pats. Ita enim defe ipfo teflatus eft147

DEUS Deut, 3. quaáfi juré jurando dicens :

n Dl

Levabo ad celum mauum meam , « dicam : vi-

,U

Lfofi

Vo ego in aternum. Num, 14.. 'ivo ego, air

Dominüs. Y. Reg. Vy. v. 26. quis enitn eft. bic

1 o

at

Philifl as incircumcifis , qui ex probravit acies

j

DEl viventis? quod fi hzc omnia neges , tim&

illud ad Hebr. 10. borrendzum eff incidere ia ma-

bunte?

fediri

»n5 DEIviventis , übi plané ao v/vens adduci-

tur tanquam quid fingulariter DEO conveniens;

ais

nàm vita DEI effentialisnon eft actus fecundus

Ij B

at

( próutfunt in creatis operationes vitales, &

fpirituales exercitus à vita (übftantiali , realite?

l ()I]',?hfl

l

ab illà diflinctus , per veram càufalitatem eli-

f

citus , ac acéidens, fed in ipfám DEI effentiam

fpiriwii«

formaliter incidens ; ut S. Aug. loquitur l. g.

Civ. DEI c. 6. 4o» aliud illieffe, alizd vivere,

) P!0f1

Ratio hujus fi. L. vivere dicit perfetionem.,

)[p()[iüïï

firpliciter fimplicem :erzo DEO competi.II.

jrmiy

quz fe ad áCtus vitales ab intrinfeco movent,

jl

etiam quando jam funt in fuo ftatu connatura-

Tl

li, illa vivunt (quod ideo addo , üt non com-

f

prehendam motum non vitalem gravium & le-

p

vium , quz fe ab intrinfeco moventad fuumlo-

cum connaturalem : item ut excludantur Ele«

uomm

menta, & mixta, dum affecta quadam intem-

j

Ü [

f

(

(id

périe ad nativum femet reducunt temperàmene

tum ) atqui DEUS, dum femper eít in ftatufuo

)

.connaturaliffimo movet fe ad aCtus vitales ab

[

intrinfeco ; eft enim primus, & inex hautlus

dqua

fons.

]i

h

292. Pars Il Dift. Ii. Quafl. H 5 L

|

?

fous vite : ergo &c. hoc totum magis decla-

quaü'.

rabitur n. feq. itaque

|

figi

148 P. V. pars. L. Juxta dida DEUS eft fub-

|

ftantia fpiritualis :atqui haec vivit , üt patet in»

js)a

i,

animaradüonali, & Angelis: ergo &c. II Dzus

indii

eft caufa prima omnium intellectualium : ergo

ttqui

& ipfe intelle&ualis demptis imperfe&lionibus.

viduu

lil. Alii viventium gradus fcilicet vegetativus,

lote

& fenfitivus dicunt imperfectionem materiali-

tis. N

tatis , & corporeitatis : ergo DEO tantüm po-

fntia

teíl competere vita intellectualis. . IV. DEUS

neceffarió , & ab intrinfeco fe movet ad intel-

tili

f

ligenda omnia co

guolcibilia : ergo ab intrinfeco,

& effentialiter eft intellectualis.

Et certé fadli

quari

t

funt inanes in cogitationibus fuis, qui lapidei,

Min,

igncm , Solem , aut alia fimilia inanimata, & ir

rationalia adoravére pro Diis , econtra intelle-

num

E

&us vel parüm fanus convincitur hujus Univerfi

Au&orem grandi (eáque non accidentali fed

(in]

& p

effentiali ) pollere intelligendi virtute.

Qttà

* II.

D

hY

u S'ingularitas, €5 Exiflentia fint Pra-

p

dicatum DEI effentiale ?

Spi

Tco. Tam. F. Singularitas , quam. II. Exi-

Hot

149

ftentia eft praedicatum quidditativum,

4

& effentiale DEI.. I. pars eít in ommi

Dcif.

fchola recepta, II. eft contra paucos prafertim

late ,

SS. putantes effe Exiftentiam DEI modum illius

I ;

intrinjecum

tii

P. L

M

hn Singularitas ,ey Exiflentia fimt cc. 195

Ti d

P. I. p. rationibus Scoti: L. fit hecà pnoul49

quafi.. Effe aliquid effentialiter fingulare (five.

Uïelï [n

fingularitatem eflc p"ædlcatum effentiale alicu-

t ag

]us) nihil aliud eft , quàm effentiam ipfius effe fe

ipsà, & absque ulla formalitate fuperaddita

I

individuam , & numeró immultiplicabilem :

Jim-t

Ts

atqui DEUS eftdefe , five ex fua effentia,, indi-

viduus , numeró immultiplicabilis: ergo ex fe,

Wgt[ "n

hoc ett effentialiter , five ex fua effentia fingula-

TU

tanmm

ris. Maj. eftcertaab inductione, ideó enim ef-

fentia creata v. g. humana potcü numeró mul-

J 08

tiplicari , quia non efLfe ipsà , & eflentialiter...

Lal j

.fmrmfa[

fingularis; nam fi homo eflentialiter diceret fin-

gularitatem v. g. petreitatem , ficut dicit rhtio-

crent

nalitatem , non. effet numeró multiplicabilis.

yi Junoli

Min

fiDEUS ex fe

five ex fua effentia effet

u

l

numeró multiplicabilis in plures DEOS, tunc

i j

aCtu fic effet multxphuacus in infinitos DEOS

g U

Iwtal

(in Divinis enim pracipué ad intrà idem cít effe,

ac poffe efle) quia ex fe non determinatur ad

!

cettüm numerum , & aliunde eít ens fummé

neceffarium , ac infinitum : atqui defacto DEUS

non ell fic multiplicatus , nequidem per pro-

ii

prietates perfonales Paternitatis, Filiationis, aut

Spirationis five aCtivze, five paffivze

ergo.

Hoc totum tradit D. nofler Subtilis 1. d. 4.9.2.

,IE

L[[Jllm'

$. Sednunquid eadem eff : ubi ita docet : Stcut

Deitas eft de fe bacjita D EUS,qui DEUS eff Dei-

J q

tate , eft de f bic : córinifTo conceptu van includi-

gt

if lnl

tur mcommunzmbths (per quod Scotus fub-

tiliffime contrad:ümgmt fingularitatem à per-

2

)

3

»

fona-

i

294 - Pari 1. Dift. IT. Ousft. 1. 6:11..".

fonalitate) wec ratio per(ona , quia Deitas enm-

| diip

gradi

muvicabiliseff. . 1dém Doctor in pluribus aliis

locis fzpius repetit hec formalia : Deitas eff de

quddi

fe bac , adeóque fingularis. :

fotma

1fI

Ratio Scoti II. Sit hzc. Strictiori modó

Stoti

DEO convenit fingularitas, quàm creaturis : er-

inum

go cum creaturis conveniat fingu!aritas forma-

hote

fativa

liter modaliter ab ipfa effentia diftin&la , effen-

tie Divine conveniet effentialiter,

Aut. P. fi

mat

fingularitas non convenit DEO flri&tiori modo,

eftnt

quàm creaturis , tunc ficut effentia creata v. g

effet 4

form;

humana poteft confiderari, imó eít numeró

plurificabilis ; ita etiam effentia Divina absque

In,

contradictione fit , aut faltem confiderati poffit

tillte

ut numetó plurificabilis , quod eft contra fidem,

fniti

ts

cuiinnixusScotus t. d. 4. q.2. ff. 44 evidem-

1iam ia docet : NNatura autem Divina uvica eff,

dicat

om»inoimplurificabilis , e& inmumerailis: ergo

liter

ET

ei adaquate ( hoc eft ex fua adaquata effentia)

X 0

corre[pondet umum. femgulare , quod. exprimitut

zomine DEI, quod naturali intelligentia intel-

m

ligitur ante quamcung&e proprietatema per[onas

Ti

lem.

Ratio Scoti HI. fithzc,

Exiftentia

ml

juxta n. 155. eft.deeffentia DEL: ergo & fin-

ün

gularitas. Confequens P. exiftentia eft tantüm

jtie

rei fingularis : ergo fi natutaDivina fit tant

D

perfectionis , áctualitatis, ut in fuo conceptu

r

eflentiali & quidditativo exiflentiam includat,

prop

haud dubié in.eodem conce

li

tem includet.

pu & Gggularitae

L ntgla

1j

--

5

h

Atqueutrem clarius ob oculas ponam;, non

ubi

&L

48 Sincularitas, c& Exiflentia frnt &c. 295

Dutne

tibi perfuadeas , qua(i fingularitas fit aliquod

j d

praedicatum eflentiale ab aliis DEI przdicatis

ubl

quidditativis , aut effentia Divina ex natura rei

formaliter diftintum (^ quod hic etiam alii

ior m

Scotille admittunt communiter ;. infra autem

n

à num.322. cum Poncio , qua.doCtrine. co-

ts f

harentiá noncapio , dicunt : pradicata quiddi-

idi, t

tativa ex natura tei formaliter diftingui ) ac for-

hi

malitas à parte rei fuperaddita ; fecus hoc ipfo

joriau

effentia Divina, Ens, Subftantia in DEO non

i

effec de fe bac, fed ellet bac per aliud , puta per

formalitatem fuperadditam : efféntque in DEO

] n

na d

Ens, Subflantia, Spiritus &c. non minüs effen-

v p

tialiter plurificabilia, quàm ens , fubltantia, aut

jl

fpiritus in creatis ; cüm ( pari admifsà diltin-

4l

&lionein Divinis, ac creatis fingularitatis à pre-

lj t

iil

dicatis quidditativis ) nihil horum fit effentia-

1 u»ild(,ä

Aili: ]

liter lingulare.

Imo quod plus eft, fingulati-

"tas non tantüm eft de ratione effentiali Deitatis,

jditi

nyïilll"r

ac omnium pradicatorum effentialium , fed

etiam omnium modorum , attributorum , &

"

relationum perfonalium 5 nam ficut repugnat

j

il

tuücm'

multiplicari Deitatem , ita & Divinum intelle-

*

€&um, voluntatem, filiationem, czeterásque pro-

go&l

prietates.

Unde fingularitas non eft aliquod

1

l

l

pradicatum effentiale diltin&tum.ab illis, fed eft

dl

4pfamet pradicata effentialia , ipfamet ( fcrvata

UI

| mffl'd*

]

proportione 5 attributa , ipfemet relationes Di-

vinz 5 ipfa vero irultiplicabilitas eft qudam

yi

j

negatio confequens.

Fors dicitaliquis Scn&if&a : exn. priorifequi- p & 4

u

i

tuür,

l

h

i

(

296 P;etrsll. Dif,IL Quef.ll $.1L.—

tur, aut quod dentur plures fingularitates 8

duslo

DEO, fcilicet fingularitas effentiz , & fingula-

gno l

titates attributorum formaliter diftinctorum ,

( p

aut quod nulla fit fingularitasin DEO.. Sed x

hii

aliud effe,dari in Deo plures fingularitates fuper-

denfo

additas, &aliud, dariin DEO effentiá Divinam,

ftemn;

attributa,& proprietates perfonales,quorum fin-

tiadi

necef

gula fint ex fe (ingularia: primum afferui nun-

quam ; fecundum repeto, & dico iterató : da-

j um

tur in DEO effentia Divina, dantur in DEO

| fgntia

modi , attributa, & relationes, quorum fingula

tia

funtex fe, & effeniialiter fingularia absque fü-

| pium

peraddita fingularitate ; quo debité intellecto

| pium

aliz due infertz illationes per fe corruunt,

ellat

153 P.Il. parsI. Siexiftentia DEL non effet illius

tim,

?

pradicatum quidditativum , fed tantum mo-

dus intrinfecus , attributum , vel proprietas,

| pti

tunc jam exiftentia prafüpponeret aliud pradi-

EC

catum , à quo emanaret tanquam modus , attti-

[

butum 5* vel proprietas

atqui exiftentia non

ücm

prafupponit tale aliquod predicatum : ergo

vet

ipíaeft predicatum quidditativum DEI. . Maj.

I

lt certa, ficut enim modi,, & attributa pre-

; D&

fupponuntaliud, à quo emanant, ita etiam pr&«

r Ttdu

(upponeret exiftentia , fieffet modus , vel attri-

[

butum effentiz Divinz,

P. itaque Min. fi exie

[ic

ftentia in Divinis prafüpponeret tale aliquod

ul

predicatum , tunc prafupponeret fe ipfam, &

f

eflet antequam effet ; atqui hoc efL implicatoz

&i

rium : ergo. Maj. P. nihil potetl emanare ab

gldc

Dr

alio, nifi illud, à quo emariat ( vel forfan me-

lius

N

! 511!1

hn Singularitas, cb Exiämtia fmtebo 2 97;

Vrb

lius loquendó eszanatur ) aCualiterinaliquo fi-

; g

gno priori durationis, naturz , vel originis

ii

( prout bené ex P. Smifing annotat P. Maflrius

0. t

hic difp. 2.:q. v. n. 2.) exiftat5 emanao fiqui-

at

dem fpeGat ad actum fecundum , & illud, à quo

KDiit

fitemanatio ad actum primum ; ergo fi exiften-

qnmum!i»:'

tia aliquo modo emanaret ab effentia Divina,

vt

neceffario in aliqua priori natura fecundüm.,

ol

rem , vel fuam rationem formalem deberet ef-

rin ol

fentia effe actu in ratione principii talis exiften.

m

tiz : atqui effeactu in rerum natura tale princi»

bsqui

pium efl exiflere : quomodo enim etit princi-

joteli

pium exiflentiz , finon eft , (inonexilit ? ergo

e(fentia Divina haberet exiltentiam ante exiften-

If

fl

tiam , quod interminis eft implicatorium,

m i

P; eadempars II. DEUS eft effentialiter enst f4.

per effentiam.

mpricm

Jam quaro, vel ergo DEUS

eít effentialiter ens per fe effentiam fumendo 25

jl præä-

j At

e5 nominaliter tantüm, & prout ab a&tuali exi-

n

ftentia prafcindit? vel deente participialiter, aut

veibaliter accepto ,& prout neceffarió dicit exi-

1:«5:1

T

flentiam actualem? fi primum; ergo apertein

DEO ponunt rationem entis potentialem , &

"

n

reducibilem ad a&tualem exiflentiam : ergo hac

dit

eadem ratione & creature erunt entia per effen-

tiam, cüm fint ensnominale, quod ab actuali

l üfl'!;

exiítentia przfcindit ; qua funt aperte falfa. — Si

jian

jl

fecundum dicatur, tunc quaro ulterius, aner-

£o DEUS revera fit ensparticipialiter in hoe ri«

J

jt

ido fenfu, quatenus exiftentia e(t de intrinfeca

j

DEI quidditate ? & tunchabeo intentum; — Vel

li

T*

for-

2$98& Pars L. Dift. H. Ouefl. 1. . Il

A

forlan exifltentia DEI eít de JMlius effentia dun-

da habe

taxat per identitatem realem ? atqui fic etiam

ii r

alii modi intrinfeci , alia attributa forent de in-

l, 'Fingm

ttinfeca & effentiali ratione effentie Divinag : at-

dtatst

[j

qui fic etiam exiflentia foret de effentia creatue

l ditetdi

:

rarum , cum juxta Mctaphyficam Scouftarum

pinas

( contra quos hic ago 5 exiflentia non realitgr

fihint

diflinguatur ab effentia.

356. P.eadem p.llI. Illud quod eft ens neceffe effe,

& aétus purus , includit exiftentiam in fuo con-

0i

ceptu eflentiali; fed DEUS eft ens neceffe efle,

& actus purus : ergo includit exiltentiam n

fuoconceptu effentiali. Min. conftat ex n. 104.

OF

Maj. P. fumma neceffitas effendi, & pura actua-

Jitas omnem proríus potentialitatem excludunt,

| fngda

& confectancé

:

prafupponunt ens per eflentiam

tum (

exiflens ; eflentia enim , qua in fuo conceptu

Qisa,

formali cxiftentiam. non includit , poteft con-

tatur

cipiut non exillens , adeóque ixt poffibilis, ef-

Tinter

Mi /);

fentia autem qua concipi poteft àt poffibilis,

L

non eít aClus purus, nec ens neceffe effe

.

a

dy

"O G.

Tit c

1j

Utautem, hacomnia clariüs de mente Scoti

ü?exj

effe , conftet cuique, do ejusdem DoGoris for-

4H(1m

malia 1.difl, 36. q. un.$. «4 fecundum dicb ,

jemi;

in fine.

DEUS zon eff tantum , cui non rtpu-

il

| fni

gnat effe ( quod etiam creaturis convenit ) fé4

eft. ex fe ipfam effe : atqui non eft tantüm effe

-

uj

poffibile, & cui non repugnat cífe ; hoc enim

fmgu

Scotus negat: ergo eft ipfum effe: a&tuale-

'fitg

eff .

ldem D. q. quodl, 1;5. ad primum dici pot

. g

Ll

jta

--

M

n Sivgulavitas, f Exiflentia fmt. cvc, 299

dl

ita habet

Effentia , £b ejus exiflentia in cveaz

yilca

turis fe babent fscut quidditas , t modus : ideo

Bf

dz/fmguunmr. In'Dioinis autem exifientia eff

Diung:t

de conceptu e[fentia , C pradicatur in primo moda

DI

!

dicendi per fe, fit, qud propofitio illa per fe eff

R

priva, ec immediata , ad quam omues alia ves

Ton f

folsntur , ut patet in 1.d. 2.2, 2.

AC

$. II

mfuocc

,w

Objectiones folute coutra N. 149

n«

MMl Wi

ii

Bjic. .. Juxta doCtrinam Scoti fusé tradi- 148

&l

tam an, rof. & feq. infinitasnon. eftde

ia

effentia DEI, & tamen eftinümior, quà

;l

fingularitas:: ergo nec fingularitas eft predica-

Ant. conflat ex di-

at

tum qulddmnvum DEL

&tis a. n. Y 12. ubi hunc noflti Doctoris Subtilis

[

o

textum ex 1. d. 8.q. 3. $. Sed i argnas , appas

bll(ïl

rCntu llOblS contrarium CXP]!CJVlmUS. Ens at«

AT

WM

tem iit convenit DEO , fiilicét ens per tjänzmm

Qul

f

e/f ipfim e[fe infinitum s. ey uon aliquid , cui tan-

m conveniat ipfun e[e-s . e& ideo ex fe ef. boc ,

fit ((/

G ex fe infiuitum , ut quafi per prius intelligatuy

aliquo «modo m]ïmms effe modus eutitatis per. ef-

(U0U

j il

fentiam , quàm ip[um intelligatur effe boc s ef

TA

ideo »on oportet quarere , quomodo hocens ht in-

finitum , qnafr prius conveniat fibi ffmgularitas

i

Um [

6 nmquxd hic Scotus aperte. fupponit Z quód

u

imgulamas non fit prior infinitate ) qzàm infr-

nitas,

Ri . totum Scoti textum fore intelli-

l lo

gendum quoad noftrum. imperfetum intelli-

j

j

gen-—

300

Pars H, Diff. II Quaft. H.. . IIH.

(

gendi modum , üt infinuantha particulae qua/t',

mulipl

eliqnomodo ; nam quod reipía;, & fecundum fe

fnguür

prius eft, non q«a/i , non tantüm aliquo mado,

|

| Trnitat

fed abfolute prius eft ; & ideo f ab aliquo per-

padong

fccté , & quidditative conciperetur fubítantia

| Commu

increata , conciperetar in DEO prior effe ratio

( n0l

fübftantiz talis, hoc eft fingularis , quàm ratio

m

inüniti: revera enim in DEO prior eft ratio

Tndiy.

fubítantiz etiam usque ad fingularitatem, quam

Cliva «

fit modusinfinitatis.

p

Yf

Y. alii fecundó, quód D. ibi locutus fit de

du dj

W

infinitate radicali , qua ad. (ingulariratem fors

maliter füperadditam utique prefüpponitur.

h

s

Verüm hac refponfio fübíiflere non videtur,

tt com

tum quia juxra probata n. r5 2. & hos etiam.,

| o n

ls h

SSas Singularitas nihil Effentiz Divinz fuperad-

0b

ditum eft ; tum quia infinitas radicalis vel elt

modus effentiz fuperadditus , & fic hoc ipfo

troof

fingularitate pofterior; vel fi non eft modus,

Dl

fed quid fotmaliter cum Effentia Divina Syno-

Memp]

nimum , taliter'tamen e(t quid innominatum,

dOS lpw

üt explicavi fupra, non fic fingularitas.

Ma-

TIme

neat ergo refponfio prima, cui ex P. Smifing hic

Iuy

fequentia jungo formalia,

Unde iftum Scoti

W Q

locum male Lyeberss intellexit i& Commentari

hitex

ff« Si dicatnr ; exiftimans fecundüm Scotwr

Quun

hacceitatem non effe de quidditate DEI.

W

Tí9

Objie. II.: Conceptus relationis, fubfiftea-

| v

tiz, & perfonalitatis eft multiplicabilisin DEO,

Q

ut docet Myfterium SSS. Trinitatis: ergo fal-

ten non omnis- proprietas elt in DEO' im-

! n

mul-

f

Objetliones foluta eavtra N. Y49.

3ot

lag

mulüplicabilis, & confequenter nec formalitet

frint

fingularis.

Xt. N. Antec. ad Myflerium SSS.

dipuwi

Trinitatis dico, quód fubfillentiz relauvze &

du

perlonales íin DEO nihil babeant adzquaté

v :

!

commune , fed fe totis fint diverfz , etiam pro-

ln

ut à nobis perfecle. concipiuntur, quia conci-

Vi

pimus illas canquam rationes ultimatas , & di-

d

ftin&tivas perfonarum ; ultimató autem diltin-

i

&liva concipiuntur üt primo divería ; aliàs quip-

pe per aliquid fui convenirent, & per aliquid

T hg

aliud differrent, & fic hoc ipfo non forent di-

um

verfa,

Exemplum eft in pluribus hzcceitati-

jpponiu'«

bus creatis, ficut enim ha nihil habent adaequa-

d

té commune, üt ex Logica fuppono , itaà po-

TM

tiori in DEO plures illa relativac, & perlona-

dpet

les fubfi(tentia.

Sed contra hoc

j

60

Objic. lll. Effentia Divina non eft de fe haec:

ho

ergo fingularitas non efl praedicatum eflentiale

L

DEI.

Ant, P. ex doctrina Scoti &um íuis in

um

1

Metaphyfica, ubi unanimiter docent inter mo-

jl

dos fpecificos, & individuales hoc verfari di-

! MZ'

fcrimen, quód fcilicet modi fpecifici immediaté

nüng' i

fequantur conflitutionem rei ; individuales ve-

nl

ró conflitutionem individui,

Claritatis gratiá

T

fit exemplum.

Gradus intenfivi albedinis fe-

u

quuntur individualem conflitutionem | hujus

numeró albedinis, quia funt modi intrinfeci in«

jl

dividuales; perfeclio vero fpecifica, qua albe-

pH

do cateros fors colores antecedit, fequitur irn«

mediate illius conftitutionem quidditativam..,

ii

Jif

&t modus ejus fpecificus,feu quidditativus : er«

[i)

g?»

302 ParsIl. diff. T. Ouafl. 13. S. 1.

!

5

"

:0, cüm infnitas fit modus DEI fecunduni

eptu

| «90|

omniafua effentialia, Tequitur, quód infinitas

pracedat (tanquam modus quiddirativus, &

| ii

DgU

non tantüm individualis ) fingularitatem , &

l DA

confequenter ficut infinitas non eít dé effentià

immy

DELà potioti nec fingularitas erit. . Neg.

Tttür.

Ànt. in hujus ptobatione C. totum Ant. atN.

[P

fuppofitum , quód fcilicet fingulàritas tion fit..

t& ef

DEI pradicatis effentialibus ánnumeranda, cere

té hoc Adverfarii debeterit probare, & nonfup-

hitio

n d

oneté 5 nam juxta rationes noftras à n. 149.

j lph [

DEUS ett effentialiter fingulatis, quo fubfi-

| Varts

flente infinitàs non poteft effe modus fpecificus,

t

DEU

feu quidditativus DEI in hoe fenfu, quafi verà

t

fine

o

ularitatem praveniat; haecqué ád modumi

|

j

im

DEl[individualem fit redigendá. — Si vero iri

hoc fenfu AA. contendant infinitatem effe rno-

Qu9

dum DEI quidditativim , quatenus & ipfa fia«

'l m

pularitas fit prdicatum effentiale DEI, hac-

l

pote

que neceffarib modificetur ab infinitate, nihil

; m

Oi

contta r0$ dicünt, quin potiüs noftrám rnagis

Aff

declarent affertionern.

Qu

ió6rt

Objic. IV. DEUS poteft concipi, üt diftin-

Gus effentialiter ab omni alio, quod DEUS

; piat

Qu

non eft, finé eo, quód con(ideretur, àt nümeró

immultiplicabilis: ergo etiam finé (ingularitae

kdi

dui

te: ergo h&c non eft de illius effentia. Ant.P;

hi

DEUS praciía fingularitate poteft confiderari

&

üt ensà fe exiftens: fed DEUS per hunc conce-

| d

ptum, Es 4 fe exiffevs, diftinguitur ab omni

cor«

Kme

leio, quod DEUS non eft, & tamen in illo

cep-

li

Objefliones fäiatæ eontra N. 149.. 303

ul

ceptu non involvitur conceptus fingularitatis:

Jf

ergo praciía fingularitate poteft DEUS conci-

J

$i

pi, üt effentialiter diftinctus ab omri alio,

quod

DEUS non eft.

ID

ICn

R. cumi Herincx, & Poncio,-

i

j:

D. Ant. finé €o, quod fub explicito conceptu

yN

immultiplicabilitatis, aut Fmgularitatis confide-

a

d

retur , tranfeat Ant. finéeo, quod immultiplis

ub

cabilitas ne quidem implicité , & prout à parté

Fat

rei eft, confideretur N. Ant. & Confeq. inpro«

Yi

lii]

batione N. Maj. & fecundum rmembrum Miri

n

J

nam üàt dixi n. 15 1. fingularitas eft formalitet.

30

ipfa ratio entis à fe, fubflantiz , fpiritus, vi-

ventis &c. & per confequens ,

qui concipit. «

lþeciE:i

DEUMIüt ex; 4 fe exiftens, debethocipfoetiam

ul

m'oäü'.

confiderare fingularitatem , five explicite ; five

implicité. . Exemplum analogicum fit iütelle

j 0

&us nofter, queraadmoduti enim hic fecuna

ii

dum fuam eandem, & effentialiter indivifibilem

[ ip'fz ft

i

petentiam eft apprehenfivus (Poncius hancrem

exemplificat in voluntate , & Herincx in Petro;

[ E

homine individuo ) judicativus , & difcurfiyus;

25

affirmativus , & negativus &c, it4, ut , frab ali«

quo tantüm imperfeCé , & inadequaté concia

l il

piatur v. g. fecundüm vim apprehenfivi, aut nea

]s

nu'mäi

gativi, non fequatur, unicam potentiam intels

lectivam adaquaté fumptam non formaliter in«

J

;uian'

cludere vim apprehenfivi , judicativi, difcur-

Am'P 1

fivi &c. elt, enim huic potentiz intelleCtivze e

jiei

(

fentiale, quód fit principiun* omnium horunz

aC&uum. Etlicétpoffim concipere intelledum

; 0

Anc

lt;

jid

üt eít Ptincipium difcurrendi ; aut affirmz

q

aä'xäiiä

104 Pars H Dift AT. Qusfe. H.. $.21l.

quin concipiam ipfum exprefse , t principtum

apprehendendi ,. aut negandi, non tamen ve-

rum eít , quod intelle&us ideo dicat plures for-

inalizates.ex natura tei dillinétas : idem fervata

proportione dicimus de ratione Spiritus, vi-

ventis, fubítantiz , entisà fe G de ratione fin-

gularitatis,

Quod quidem Poncius non tan-

tistn

tüm hic cufn fuis affeclis dicit, fed etiam infra

W

de diítinctione predicatorum effentialium cone

elont

ftanter ob doclrinz coharentiam deberet affe-

ilis;

rere -& tamen ibi motdicüs negat ut coníla-

LT.

bitàn.322.

Qy

162. Dixi priuszranfeat nt, Naim

f& DEUS peff

tià tj

fe&é, & adequate cognofcatur ut diftin&tus.ab

T

onini co;quod DEUS non ell. neceffario DEUS

DI

üt fmg

ulatis cognofci.debet ( five tunc confide

| ftiod

retur ütens àfe, vel fubílantia infinita, autfub

Cony

alia ratione affignabili Y an enim per alium prae

m

tf

ter. fingularitatis: conceptum | diftingueretura

DEUS. ab alio. DEO ? certé quanturmcunque

L

DEUM perfectum adftruxeris., &i hunc non el*

dipen

fentialiter fingularem dicas, fequitur neceffarió

b

& alterum DEUM fore poffibilem , ac paris

Whte

cum priori effe perfectionis in effentia (icut duoy

Ti

aut plura individua fpeciei hutüanas Aut quame

Tif

nam tandem dabis rationetn ; cut impoflibile

titj

fit confiderare plura entia. à fe ?. nifi quàd prie

i

imum ensàfc fit effentialiter fingulare , effentia«

. | hn

liter imultiplicabile, Hu

z

n

cetiam applicari p»c.»fïlvmï

PEIE

d?aa àn94.

' lr

'$.1V.

L

I

L

"TT

EL VP I

pigat

; oM o p «

T

"

i

p

eä??nes Solute Contra N.153...—

lii

"

|Bjic.L. Ex primo azgumento n. 153.fe165

"m

l

"

$

? quicür, quod exiftentia etiam fit de:eft

T

* " fentia Ereattirarunmitatqui hocSSz. in creaz

01 M

tis unanimiter nepant : ergo G in Divinis. - Maji

dimit

P. 'ideó exillenda in creatis non effet deillorum

glimi

ellentia, qaidtantüm effet modus dimanans ab

du

illis; átqui non poteft fic dimanare ,-nifi effenz

gt

tid cteatà preexifleret acu ; clüim emanatio ad

a&tam (econdum fpe&tet juxta ibi dicla, que ome

N

.'

niá etiam pro exiftentia creata convincunt; üt

ündusi

patébit ápplicanti: ergo exiflentia etiam eft de

uD

eífentid créatnrarum ; & nom tantüm illarum

d

modusz "s; N. Maj. INec enim pari ratiose

h ailll'vl

convenit exiftentia DEO ,. &cteaturis ; DEQ.

jun?

enim convenit xfe ; independenter à quacunque

;uf,[lm-(

€au(a extrinfeca, & confequencer eft ipfi efferis

uj

tie Divinz intrinfecà ; -creaturis veró convenit

..

2

üépendeüter ab-aliqua caufa extrinfeca fcilicet.;

g

DEO vel mediaté ,'vel immediaté per fe produ:

&pl

tente effeitias rerum iàactu 5-fienim in fuo effe

i.

diminüto ,'ipsisque intrinfeco , hac effentia di«

i

minutá emanaret-à f& exifteiitiam , certé. plue

timi mundi poffibiles jam a&u exifterent ;:&

de y

a&ualem * fe* eimánáflenc exittentiam.z sícque

j

patet , quóniodo effentia creaa 4 DEO: produe

polïilll

&a fit capax'; üt Nfeemanet exiftentiam actuge

lerh; tanqdámfuum modum istripfecum.:: ergo

m xatione; t vi xonvine

'fiiäa«üö.ä 'h, fiosi eadé

,

u

cunt

ii

306 .Parill, -.kDi/?. 1I.-QuéftisIT. $. .

cunt pro exiftentia creata , 'ac pro inereata.»

[

164. nítas, Effentia Divina (ecundüm. fe poteft

Af ;

tiüm

dici, & effe radicaliterinfinita : iergo etiam po-

teít effe radicaliter exiftens , & coníequenter exi-

[ T.

ftentia actualis nequit effe de effentia DEL. . .T.

t

relegendum effe n.166. in quo ex-profeffo di-

(óiie

cinius , qualiter effentia Divina poffit dici.radie

tonis

caliter infinita,

z.. IL N. Conf. & patitatem,

Ti

difparitas elL, quia ut effentia Divina coneipiae

viff

tür tanquam radix in£nitatis formalis ,. necetle

ttifia

hioi eft , ut illam includat formaliter , & (ub ea-

[

dem atione, fecus enim non effet tantüm radi«

Adg

caliter , fed & formaliter infinita, quod eft cone

U

tra fuppofitum 5 at veró u effentia Divina.fit

ia

radix alicujus attributi , neceffeeft , illam actu,

Tij

& formaliter exiflere, quia de ratione p

j

;

rinb;gii

a&tüalis eft, actu exiflete;

t

at

165.. Objic. Il.

uzcunque duo in fü

i toneto-

f

tibus fimpliciffimis, & abftra&tiffimis fe nom

LT

formaliter includunt fic, ut unumfit de effen-

M

tia alterius, in nullo uno (ic feformaliter incus

hu

dunt : fed effentia & exiftentia in fuis concepti-

bus fimpliciffimis , & ab(tracti(fimis non fe 4:»

hi

cludunt formaliter : ergo in nullo uno in quo

d

funt v. g. in DEO, fe formaliter includunt. Maj.

h

"hit

patet ; quia in illo uno non variant füas rationes

formales ; ideó enim quia animalitas üc fic.non

"t

includit formaliter rationalitatem - üt (ic ,. ne-

d

que animalitasin liomiae eam includit. .Min.

etiam conítat, quia (1effentia , & exiflentia in

i

W

iciffi-

fgis ..concepzibus abüraäiüimis & fmpl

" mis lo

.lm

PT

"

"ObjetHonétSdlnte Contya N Xs3. 407

/ incmly

- ais fe includeréntformaliter;tune exiftentia ie-

n

4lám de effentia?DETP foret, fed etiani creatus

T

dárüm , quod tamen SSa. negant.^ . IN. Maj.

at

Aicét enini verüm fic; qaod'exilleatiain fuo con-

.cépru. f mpliciflimio formaliter nom iacludat..

"

'€onteptum élfentie , falfüm: tameneft ; -0b ra-

TT

itiones. datasà m r«3. quod: exitenitia Divina

piiat

fórmaliter non dicat conceptum effentis ; &

ta-con:i»p!ï

vicillim ; ello 'exifleatia , (Y/confideretur üt

jj d

€ofitraclà ad 'ereáturas , fic tantüm imodus h«

&i

"rinfécus, ^^ Ad probationem Majoris dico , il-

m t

"hud exemplum non'effe ad rem ,-quia: anirta-.

jdle

-Jitas àt fic formaliter non eít rationalitas , ita,

n

?'ut'eani. pofitive excludat à fuo conceptu for-

þm i&?w

: Amali & ideb ^non eft miruni;-quód animalitas

" meqüidenvin homine fit formaliter rationalitas ;

t Wä

at verb effentiaüt fic neque excludit pofiive'exi-

WW

ftentiam ; sequé includitillam ; fed formaliter

j

7&b ea prefcindits hincin DEO poteíteam for-

|

[

-mà

»

,

I

d

"modus illius;

liter includere, efTo in creatara rantüm fe

J

M a-;Eö("jqüo.-iukcäusvfe;:luitur,, hare probatimz—fn-a xr66

a

lborére in füppofito; quia exiftentia fecun-

p

dum fuüm conceptóm fimpliciffimam fumpia,

j

fi'poftea conipáretur ad DEUM , vel.creatu-

1 d

at ; nor variat^ füanr rationevi fotmalema s

d]( u

etetiini: deratióne fósmialiexifteatiorüt(ic noa

fïir "

'f"ä:, quód fie pradivasum ouiaitativnva. alic-

y

Jut, vel quod'sahfit pradicatip quidditarioum,

u

v elfenti, cünmi* áb(lrabac-abs utroque &

ugllüm

p

,uErumqqe exig&gnti

À

& üt fie'aeddaty ac pro-fua

T

Unblo gb 319-642:

EC

308 PariIf. Diff- 1. Q"];' d

duf

ratione formali dicat a& , quo aliquid eff ps-

Y

[itum in rerum natura , (ive tunc nécelfario, üt

Wont

DEUS, five contingenter , &t creatura , pona-

& r

tur. Declaro rem hóc exempló:ficut de ratione

Münt

formali animalis tantüm eff effe vivess fenficivs,

Wt t

non vero e[fe pradicatum quidditativum , quale

& q

eít reípectu hominis , autbruti ; vel non effe

feng

pradicatum quidditativum , qualé non eft re-

€)

ÍpeQtu. rationalitatis ,. hinnibilitatis , aliarütite

&u

qüc differentiarum , ita fervata proportione di-

M

Ícurrimus de conceptu exmemiæ purimmo,vöhc

qui

fecundüm fe.

ls

f

dó Maj. i illi

167 Refp. alii aliter fic diftinguen

Toni

conceptus fint adequati , & fundati fuper ali-

3

&

bUY

uas realitates , proutin creatise

ft animal refpe-

&

4

-

u hominis, & bruti , concedunt Maj: fi ft

Qu

tantüm conceptus inadequati , & confuft, qua-

[

Tem fündant tránfcendentia & communia DEo,

ia

d

& creaturis, negant Maj. & ad Min. dicunt,

Wils

illos conceptüs eflentiz , aut exiftentize noneífe

itjj

adequatos , & reales refpettu DET, & cteatu-

din

r2 ; quz diftin&lio utique bona elt, declarari

li

tamen indiget per prioremexplicationem,

*

dj

ndo aliquá conveni

un;'iii"fi-;

168... Objic. TIL Qua

»

T

NI

«

tione communt,

& illa ratio eft de effentia a

i

unius , tunc utique etiam eric de effentia à

í

fht«

rius j fic qu

ia animal, in quo conveniunt ho

-f

&

-

b

ino , & brutum , elt de effentia hominis , etiam.

Vb

eít de efentia bruti : atqui DEUS & creatura

conveniunt in conimunifátione exillentie : er-

Q

it

go fi exiftentia eft de cfknga DEL , etiam er

[

,

ObjcElionts Solute Contra N. 152. 309

de effentia crcaturarigm, quod nullus admittit;

il

v

X.:D. Maj. quando.aliqua conveniunt in rà4

üone communi tánquar in pradicató univotos

1, D

f

& univocé dicto.&e. C.- Maj. fi in eo: conves

Aiunt tantüm tanquam in pradicato üpivoco;

/t?ïþf M

non tameu univoce dicto. N. Maj. atqjui DeUs;

u

& creatura conveniint in communi tatione exi«

[ d

ftentie tanquám im pradicato tantüm 'univoco

ydit

C. Min. etiam tanquam in praedicato tiuivoco,

aliaruny

& univocé dicto. N. Min. & Conf. Tuncau-

Ti

&em dicitur aliquod. przdicatum univocam., ,

imo,!

quando quidem przedicatàr de pluribus fubje-

&lis fecundüm idem nomen, & rationem pee

fiomen importatum , ita tamen üt pradicatutü

i

j

non fit de effentia fubjecti, v. g. album de nive,

& Cygno ; at veró uttale przdicatum univo:

I,MV

cem etiam univoce dicatur predicari de fub«

il

jectis; infuper requiritur, ut fit de effentia &&

il Dfdf

quidditatecoruth,. Cüm proin exiftentia crea-

| dicun?.

taris non forthaliter. effentialiter, fed tantüm

n !

realiter effentialiter, && per confequens fecun-

qu

düm fe fumpta qualitativé tantüm,. & moda-

k

liter conveniat , on poteft. de creatura univocé

dici,.bené veró de DEO , Quia deillius effentia

nt'ïlïu'fih

li

eft formaliter , licét adhuc refpectu. utriusque

fit predicatum univocum.. Ex quo etiàm con.

tïi'ikif

flat difparitas de allata paritate animalis, hoe

mtïw'

enim eít de effentia utriusque hominis fcilicet

,erïäm

& bruti , ac przditátum iínivocé ditum,:

jl

- Objie, IV. Ex hactenus tradita doctruia fe2169

W

eiiam efle de effeiitia aétris

qj&i.m' j cxi&emim*

Wg. — DUtOl

(

416 rgfs'zzL-"p;jf. 1. Qg&bj?. H 9*17 .

]e; Adi

bütorem , 'ac relanonum Divinarum : fequelá:

non adarittitar: ergo uec docltina undéfequis

d tin

tur, feq. P: ideo exiflentia eft de' effentiaDEE

gt

—

[

quia eflentia im diviuis juxta nofftam probatio"

um e

gem à n 15 4. eltens necefíe effc ; & actus pu4

ii

xüs : fed ctiam atttibuta, & relauiones funt entia"

necefle effe; & a&tus purusz ergo &c; falfita&

plos

ttSo

autem fequelz patet inde quia aliàs rot in DEO

pig

Áorent diflin&tze exillentie , quocatttibuta, G8

sic

rélationes. .. &. L. hoc argumentum probate»

Qmui

'limhuri ; adeóque nihil ; probat autem; quód

edi exitentiainon effet de effentia DEL; fedtans

r

fütng

füm illius modus intrinfecus, vel.aliud quid

,öbhiïeq'uen»s' ; adhuc neceffum foret multiplicar

i

ET

i

IMr

exillentias.ad muluplicationem attributotuti;

& relstionum perlonalium ; .'qhiä,;fenxþeþ-füþtï

i. u ais

(qu

g

1

étitia n&cefle effe , & actüs purus, | . TE NE

feq. Maj:.cum1

ü

batione , cum nom fit'ehé

tiain

ii pro.

nEl

dem ratio de eflentia DEI; & illius attribiitis,.

Y

elis

pram

aut relationibus 5. fiquidem attributa, 8

tiones; cüm effentiam Divinant prafüpporiatit

[m

if

à qua emanant , potlunt intelligi ab ca mutuari

fuam exillentis; effentiaauté Divinaà nullo po^

Wj

tefl exillentis accipere , ac proinde neccflüti

ut illam in fuo conceptu fortiali includat;

er

n

Fllnd;

quod minimé fequitur ; tot darj in DEO: exie

|

flentias , quot furt in. DEO attributa ; quod:

GN

quidem. alii ScotilEe , &. in ; fpecie P. Smifi

pi

"tract. 1. difp.

r. in refponf. 'ad IV«

h.

n. 36. haud gravare admittit; no

s verbnédaa

el«

s

mus. Nihilomïnuïslfifg?äs pluresin DEO v

let

r

OljeHliones Solute Contra N, Y$3.

31l

fm

n

et admittere exillentias, meliüs doceret ,

du

is tantüm multiplicarez exi(lentias, quae in fuo.

M

al

€onceptü. formali &. .quidditauvo inclundunt

ens, eo quod exi(lentia. fit actus entis proprius:

probanc"

gnp

Gum ergo ens non mcludatur 1n, COHCCptLl fOl'-

mali. modorum intrinfecorum , proprietatum.a

t

v l

perfonahum & ultimarum d:iïerenmrum |jux-

ta Scoti Metaphyficam , nullatenus etiam pro-

1010

od

prià gaudent exiftentià.

Sic aliqui. Scotiflz in füis M. S. verm ego!79

ytit

Qmmous proríus atttibutis nego. competere

propriam exiflentiam , prout id ipfum ob fuas

f

g.

rationes fat ponderofas meliüs negant Scon(ïæ

Alii etiam de gradibus metaphyficis.

Imó fi

pl

torum

fundamcntumP Theodori Smifing teneret.,

( quod fcil:ct exiftentia. nihil aliud (it, quam

lt

Jl

a&tualitas enns) fequeretur á quod etiam eflene

tla in CFCRUS ut formaliter ex natura rei Bb exx«

T

Iu

sb

flentia diftin&ta, & aCtu formaliter pracifa, pro-

priam fibi vendxcaret exillentiiam. Quarehoc?

Vi

l

. quia etiam üt fic przcifa dicit a&ualitatern en-

)pOïü

tis: fequcrctur etiam gradus mctaphyücos exie

nutW

tre propriá fibi exiltentià ; .càm. & bi ücfor-

yop

,mahter diftin&i dicant a&ualntatcm entis ; boe

[umä»

autemaflerere non audeo , audeant ScOnüæ alii,

hn

Fondamentum P. Theodori Smifing Dift. Exi-

(

— flentia nihilaliud eft ,. quàm a&ualitas enris pro-

qll

prié.&« phyfice tahs. C. nihil aliud. efl quàm

ii

actualitas entis,, feu fornialitatis tantüm meta-

i äl

phyacæN Vu:le

Aafltium,. dxfp metag]æyf g.

ls

4

j

k UMb

u

()æel

]

K

]

4313: Párr . Difl IT Quap. M?fs!F

éi 4 n. 174. ubitenet; exiftendamié

uä?häg

deterebus;; & non formalitauibusc

g » ik

ésilen

dl

17 YO biic- V? ExScoto 1:d. g. 'qi q« Go d g

ffionem v«f ondeo, ubià pari ita arpuit: quia frine

"a

—

filcit

fiiita Sapieptia effer armalirer ivfinita Bodtaf,

c Caliilegunt etiam Y fapientia iw commini efz

nonrc;

fenfu "

fét formalitév bonivas in commusi : infinitas exim

sn deffr uit formaliter rationem ilius , cui addis

Min

figi

rur : ergo à parifi effentia infinita DEL indudée

ln

ret^ exitteritiam quidditative, etiam effemiazin

tonimuüni includeret quidditativé exiflentiantim

tife

tb

temmuni;quod tamen nec Scotiftar; minus

"'Thonifte admittunt. . xy. N Confo 86 pariti

roraf

TVl

difparitas-. defümitur - ex nollrz' aflertionisz;

n/153: immediate pofitie , & Scoti ^explicae

Wi

tióne. . Itaque. nos norn dicitrius ; exiftentiam

| fii

RRl

ntoj:

iRDEO: effe. de quidditate eflentia ratione atf«

Düitatis , ficut ratione "infinitatis: preecise :dici-

[

rhuüs unum attibutum identifiéari cum alio : fed

fum

dicinsus , Divinám effentiam ex füa ratiose fofe

ff

ráji- identificare (ibi exiflentiam formaliter ; &

li

vión-rátione infinitatis ; iafinitas " enim: juxtà

[itim

ipfurametScotam 444l f nón habet. vim iden-

lia

tificand: formaliter, fed- tantüm realiter.. Et«

A

ideo Scotus per- adduclam paritatem-ali&d.non

fttin

intendit probare, quàm quod infinitas nonid-

dentificet forma

i

n

dimus.-

ieryquah v

n

x

loni

172 Dicés, -Scótusid.

d. ;que

F Mirite ol ice-

pb

: -ditfiqued-Aogelipoffint habere diltirilam t0-

X-

a 'siEm .:Rab(lra&iväuäüäinæ effgntiæ :atquijü

U

1

t4

"ObjeHliones Soluta Contra N.1$3.. 313

Ht

tXPhilofophosnotitia ab(lraCtiva prafcinditab

éxiftentia : ergo jüxtaScotum exi(tentia: non-efk

,

L

deefléntia DEIL

R. Di Min. notitia abfltra&is

iij

và pirzefcindit. ab exiftentia in hoc-fesfu ;quod

ii i

fcilicet fit indifferens ad. repr&fentandant , .vel

a

1nou tepraentandam exiftentiam-G;Min. inhoe;.

if

fenfu ; quód neceffarió illam nonreprafentet Ns

j ii

Min..& Conf:iNotitia ergo abílractiva:non.di«

UT

ftiriguitur inhoc ab ;intuitiva; quód: hec exis

.

| dïkmia

ftentianis illa véró exiftentiam non reprefens:

"]

t

tet 5 fed imhoc ; quod ab(tractiva terminetur ad

ffüfi

rem inpecierelucentem; five dein:exiftentiam-

p

L

tepraefentet fivenon ; intüitiva vero terminetug

neceflario ad rem in fe ('ve] etiam in effentia Di -

Vatíoi

ia

vina) exiftentem;.— Preclaram ad-propofitunr.

ll

fimilitudinem :adducit Scotus c. 4.6: zd quafis

'a(imöi??

nem -icitur re[Pondeo-aliter ,:übi fic docett Ses

ii

cunda declaratio bujss d:]lin&iani:*e/ilper fimilg

qs potentiis fenfitivis * aliter enim potentia, uel

y.'.'h.D f'

gt

f

fenfas parriml.zri:,-cngaqfäit abjettum ;:aliter

at

phantafma s fénfus esmu Varticularis eff objeits;

jj

fseundumquod:eft : per : fà , uel'in. fe exiftenys:

jl

phastafma : cognofcit- idem: (ecce cogaitionera

m

abfttactivam circa obje&tum actu: exiftens-! )

d

Jecundum quod e[t prafens per fjeciem ss « itas

$507

quid tognitio phantafl ica eff abflratiiva refpetta

j

fenfns partitularis-: ergo ex potlibili-hac Ange

loràmenetitia abftra

&iy:f ,chtmg -gdveriäntes

probant nihil

u

j

Objiciunt ulteritisic; ; tám

i

ähvtrinf'c'c:—a cfï.417ä

Qu

y

c: exiftentia 1: atqui. füb-

tjfï;b)fxücutia TY

U«

fiften-

[

» "

314.; Par: H. Dift. L. Quefl. HE - 4.IF.

Éftentia non eft de intrinfeca ,. & quidditativa

vatione DEI : ergo néc exiftentia. II..de DEO

habetur fcientia : atqui Scientia abflrahit ab exi«

flentia: ergo & DEUS ab exillenuia...IIT, Quge

u

flio. x fit etiam in Divinis dicit alimm concee

tum à Quaflione Quid Jit : atqui Quatlio

n fit aflicit exiftentiam & Quatbo Qwid fit.

effentiam : ergo exillentia & eflentia etiam in

j

Diviais dicunt. diverfos conceptus. . Verüm

fllüüs (

hac tria argumenta parüm imó nihil evincunt.

Voníint

Primum enim laborat fuppofitó, dum fibi per-

ln

(uadet, in Divinis non dari , prater tres fubfi-

flentias. relativas , fübfillentiam abfolutam ex

aT

patte ipfius eífentiz ( prout tamen hoc ipfum.

[

efficacibus comprobant argumentis Scotifte in

Fk*fii*n

materia de SSS. Trinitate ) qua eltipfa exiften-

l

li

tia Divina completa . ut nonindigeat ullo fu-

d

ftentante tanquam fubjecto , vel fuppofito, Se-

j

'ivo]

eundum dillinguo : atqui fcientia ab[trahit ab

tivo

exiltenua in creat

is, in quibus exiftentia elt con-

"

in Divinis, N. Min. & Conf.

D

tingens C. Min.

T

"Tertium iterum

diftiogue. — Qualtio 4 fit.,

m

h

etiam in Divinis dicit alium conceptum àqui-

AT

- e9Di

(lione Q«id/it quoad purum nomen , quatenus

E

Kcili :ct intellectus nofter inadequate unum con-

cepsum ab alio prafcindit, sícque fibi duos cóne

|

'eeptus quafi diltinétos format C,Maj. dicit ali-

*"um conceptum adaquatum & quoad

en

LÉ

m ipfam'N. Maj. & pariter difline,

,"

..5 8aMin. Conf. .

x

Quæ,

j

7239 x«o gez. —

qmddm.m

TaDU

4UQUAESTIO n

hbt

tzæmz/n fit taudem Ratio ultzmö

M

hm qut

s Conjl tutzva,&szjimäzva DEI?

! uzlha

i QM

chuüls per duas priores qq. varits Au' 174.

ae.mnlfh

": €orum placitis noflra tandem fï"mn-

tür fententia, idque eo facrhus' ;quo

A

fufrüs declaravitius , quanam fint; quaenarm

JI i

nonüntp:ædlcuLaDEI effendalia, Cum proin

tht

trts l

de non effentialibus quaftio pofita abfoluté ,

ceffet, eligendum eft inter illa ; 'que' funt de

Iu(amt

effentia DET.

Eft tamen liic gnaviter' adver—

p pl

tendum , quod non mqun*amus dealiquo con-*

couüæl

ol

Pfxtunvo aut diftinQlivo DEI pattietlariproüt"

at ll

falicecin: pamculan áb hoc; aut illo tantüm en-^

u dlümgu;tu* fed de confhtufxvo .& diflin-'

n *

&wo DEI , prout DEUS eft , id et , deconftiz-

]i

(

tutivo, & diftindlivo DEI ab ontico, quod'

i

&i

DEUS non ett, certüra quippeelt, quod Dxus'

per vivere a&ualc dlfhnguatur alapide, & ta-

À

[ M'*

ren per illud hon difliuguitur ab'Angelis : era«

go "DEUS débet contlitürultimáto perid, pet -

j

quod dlihngultur ab omni eo, quod DEUS'

pindf

no

cft - ficut homo ulnmatc mni"umxtur..-

TU [

er. rzmonahtatem tantüm ,

ab*

mm

i

€o. quod homo non

m

[:

Jf«

g. IO

*

J

$16 Pars Il D:j? II. Quafl. IHL. f. I

(

. S«L.

guuem

A&ual:tas per qJentmm comprobatur

lt

W[ö Ram ultimo Conflituriva, d D:üm—

i.ony

&iva D E I.

|

Mf

hii ni

Ico, Ratio ultimó Conflitutiva, &,D:

ts i

IZ;' .

;flintiva DEI eít a&tualitas pet

tlam

In hunc dicendi modum cuatä

lt

fponü(

coincidunt , qui dicunt , quód a&ual:sExxüen*

quxrm

tia, quod Afeitas radicalis (non.formalis) &

ftd qw

pofmva quód 1pf'um actuale Exiftere , feu. effe

VH

ens per effentiam fit przdicatum ulumo confh-

ttculans

tutivum, & diftin&ctivum DEI. Scotus mox

cxtandus, aliique SS. fideliores : Bofcoanp ;,

tum I

äc intelledtu DEI. . Sect. 1. conc. 2.à n. L2I»

Dama

Sï*mf' in2 , Stümelius , Bartholomaus Dumu

d,

|H

j

Bruoelmus Rada, Herincx, A.R.P. Marin

ne

t Quodl. 'Theol. q. 1. aflertione 3. SS. T

j

giz. Lector Jubilatus Minifter vamcxaïxs

Actualis DlgmfümusP. ác Superior Qbfervan*

didfimus , contra fat multos per præcedcntc&

:

"

;/ s. m(inuatos.

ME,

376 P.l. S. Scripturz, & SS. Pp. Au&oncate.

| i

Egmd 3- Moyfi nomencertum deDEO inqui*

NI

renti ipfe DEUS fignanter xefpondit : E

3nA,. QUI SUAM. — Ait ; J« dices filiis Iratl;

UT

l] EST :mft me ad ves.

)uibüs. verbis fpe-

E60

ciali quadam ratione tril ultur exiftentia DEO;

| hij

'Ens Infinitum : EnS

| dlmn,

cüm fe non appellárit :

vl;ü

omnium perfectionum cumuló. referdffimum;

ii

at ücmque Subüanuam ac'iuahfï' me Intelli-

ge

Mi

" Mfinalitas per E/j'äfnfii:w P g

gkhfäm &c. ergo exiftentia eft predicatam.,

Mþr'übh

ültimato conftitutivum; & diüin&iviiniDE!

ab omnieo; quod DEUS non eft.

i;,» piüig. !

Refp. AA. l. ex hoc S, Scriptura textüpro- 17

tivg,w

bàri nihil, eó quód Moyfes, quando Dormi-

nus it4 refpondit Eidem , tantüm fuerit Paftor

um

Ovium Jethro Socetifui, ^ Contraeft T. hecré-

ol d

fpbnüo ad prafens non füfficit; cüm non in-.

dl

iil

quiramus quis fuerit, adt quid egerit Moyfes.

fed quid Dominusilli repofuerit ? Contra eft

ft, f:lltfï

T. Hacexpofitio eft prorfüs gratuita, & par-

j O

ticularis , ac contra 5S PP. ex profeffo allega-

Qtus !

ODITPAï

tum Exod. v.'aliter eloffantes. AudiemusS.

Dámafcenum ]. 1. defide c.12. übiica habet:

O

V idetur principalius omnitim de DEO ditlorum

u

hominum er , ,äqgg'e'rnadmoaï'u'm' ipfe dant ve poäf

irint

u

fum Mayh dicies QUI EST MISIT ME AD

*

VO0S.'. S-Bérnard. l. . de confid;'€; & ad'Eus:

g

genium Paperi: QUIS £ST? CDEUS ) Nis

n

fant octurrit melins, quàm , QUI EST : bóc

zccd:üi"

3p[e de fe vefpondere "voluit, QUI EST MISH

ME. AD VO0S. -- Quidquid de D EO dixeris;

äpäläffi

in boc verbereflauratur ,QUOD EST. "Tan-

Md

dem Clemens Alexandrinus adcit. c, àit: Sibi

1

j W

7

ipff banc appellationem impofuit DEUS dicens :

EGO SUM ENS , prafértque eam. vationem

[ ,

emnibus aliis. Itaque ante cetera, qua de DEO

D

dicuntur , hujusmodi. ef vita ( ratio intelle&ti-

"TU

Vi,cumulus omnium perfe&ionum) & alia

j

jid

Jimilia. nomen Ens illi tribuitur. Cogitet jam.,

quus le&tor , an nolliz afferüio, a addudla

Zlfr

quo-

$318 Pers H,-Diff, H Quaft. Hf. £. 1.

: qiofundám refponfio fit conformior Sacns his

M

"Au&toritatibus.

li, ub

!78 Rcip Adii TL tàm refþonrum DE!Ex

? gultio

' quàm gloüam SS. PP.intelügendanr æffe.,

di4h

E

"quoad pürüm nomen: fon'adtem quoddiém '

fignificatam.

Contra efbl.

omns a

Aplàm per nómen

[e]

Ubi ergo hac refponfio 'e(l fundata n aliquo

que dl

S. Patte.? Comnua elt ll Velergo DEUS Mt

tondui

« n

-"Moyfi noimen üumh;anvum ; vel non ? Jioc

.fecundüm eft:ceité- contta mentem.& ien4um

7

SS. PP; éonira tationem , exigentiam ' Müyflg,

Midi,

|

Qul

& filioruni lirael; ac demque contra ipfam ve--

riatem DEI

Dicere autem primum -ett no-

I

firum intentum,& contra datam refponfionem.

Wnttja

i dis a

Dirimat hanc litem S. Ambr. in Pfal y 2. dHis

formalibus : D E US non refpondit. nomew j ftd

W quo t

nagotium , boc efP, ven expre]Jot , uon appellatin-

! dtibai

uem : ditens EGO SIAd QUISUM , quidii-.

L

biltam p 9prmrr U.E:,qmzm femper ESSE àp-

enunua

paret ergo hanc potiüs refpoufionem ( at ón.

Nf ]

"nomen Moyti de DEO datum ) eiie nommäïem

(

-fine v;xealxhgmfïcandl

d

1 /9 Reip. Alii. HH ex cit. Exodi tex*mmh:lpw-

hr i

bati; cüm DEUS ibiv..6; fe etiam vocet DEum

Yal

E

Abmbam D Eun Ifaac , Cg'DEuijacob que

|

nomina nec fünt DEO effentialia ; minüs ulti-

tj

mo comnfticutiva,

Contrá eft ; nam; üt hoc

|quy

1 m

optime declarat RUpCItUS *Abb.. 1 qzidu hxod-

: Y4. duplea nomen in eo loco fobi DEUS zmpv]ult

j iij

qmum oatires nempe

U £EST,; alierum-^i

!j

lg

gammms d aä' gwma nempe DEUS Abrnbamïä'c s

z IN

L2

|

«

l

Id

; Af?uzliga: per 'Ejän:iam ete

319

1

5PLIL : Au&toritate Scoti 1. d.2. q.2. $. uia180

miu(Säfrfff

illa; ubi pofítquam docuiffet, quód hzc pro-

;pofitio : DEUS EST: fit per fe nota (àt otlen-

Ws

gcnd&nïtä

di à n. 10.)). & primi modi, & quidem noi

tj od

1.

quomodocunque, fed immediatiffima, in quam

Qd

omnes aliz propofitiones refolvuntur, quacun-

dl

que aliquid de DEO enuntiant, tandem fic

as

!

;eoncludit : /m tantum quid illa propoftii([QEUS

du

eít) »oneft pex fé fecundd smodó , quafi pradica-

&l

tum fit exira modum. ( id eft extra rationem )

n M

jnbjefii 3 fed per fe primó modó ,. j immediata,

rriptt

Qj ex terminisevidens , quia ef immediati[]ma

im a

ad quam refolvuntur.omnes propoätianu mwti-

tiantes aliquid de DEO , qualitercunque concep-

vonfnt

16.:- atqui. przdicatum. immediatiffimum , . ad

soini)

quod reliqua omnia refolvuntur , debet necef-

Áarióeíle pradicatum DEI ultimato conftituti-

:

vum; Íecus enim. non omnes propofitiones

*53"5251?

enunuántes aliquid de DEO ad illud refolveren-

tur. ". Idem Doctor q. quod]. t,. ff. deprimo 4je

non

quaritur , fic docet : . An Divinis neceffaria eff

!]

aliqua entitasvealis , five ex naturavei , «j boc

án. éxiflentia. allnali, alioquim wibil. ibi effet

m»;ihilä'

atl

veale in. atlu.. & mox infra : babetur ero iffa

s&oncinjio, quod in Divinis oportet ponere aliquana

F.;goia'ä

J

entitatem vealem in cxiflentia atluali ,. ci- ali-

g

jl

hgi

quam unicam , primam , ci illam effead fe. . Ifla

n

j

realis entitas , que efh in IDEO, cim fs prima

i

ratio effendi Hmpliciter , .vationaliliter à . Say.tlis

rjn

p

vocatur .ESSENTTIA.

Unde. Augunltinuit.

l

44

j

'.Irm. 6ap.1, án Jïm—, nggh;jf quimtiæ ,fæzfc

»

e

j

1;.

$20 . Pars H. Dil. 1. Quaf H $.L

feana

& quo

d

eft. Potestia po]fe y r Brevnitari dler-

nam e[fz

2, & Tullitiejuftam efe, tücd Efen- —

a!(erull

n el

P

sié ip[um ESSE. Hucüsque 'Scotus; Qui iderit.

j

repetit tam ir hac q. quam alibi frequenter ,' üt

mon' videam qua fronte Scotift 'adverfantés

[

NT

hone(té 3clara Doctoris fui nieüte poffinr defis

cere. . AliasScoti aüctoritates videmi15 67 ^

propr

&to

x8: P.Ill. rationibus Scóti, Quasex noftrisDi:

acult

rando, Stürheii'o ; &Smifingïtainfïrüb: Pri

Jetim

mnaratio. Quaro án'actualitás per effentiam

pracedat in DEO alios gradus,

quos in'ipfo

| tl pro

nífons, & otfi:

tWohor

€ontipimus , tanquam illorut

Wl

;0, vel non ? Siprimum * ergo indubie eit

pradicatum fpecificum, qua

(i differentiale; &

liC

Sifecundum : :ett

Msgn

ultiimo conftitutivum DELE

20 DEUS fuüb illa ratione; fub'qua juxta AA

E

ii

inratione DEI conllituitur, non elt exiferis &

|

li

primam de

bebit fuam exiftentiam ab'alio po*

endicare; aut exiftentid coRveriet

L

fleriore em

A

i

| Ui

DEOj

peraliquam rationem pr

iorem , & diftiie

&am ab ip

fa exiftentia , quod in terminis Ti

W

A

H

à V,lye

plicat,— Nam eccei

E

i

nftoulterius : fi DEO corm

.venit

€

xiftentia per aliquam ratiorem priore

fnis

LT

E

psáexillentià : ve

lergo cofivenic]pfi canquati

A

r caufam exiflentie ? veltà

üquam perfübjee

*

L

pium emanati

vum exiftentie?

Tif

&um , àut princi

:

tt k

Sitanquam per ca

ufani: ergo DEUS in ratios

ne cauíz prima non eft exiftens,

-quod icerüi

D

Oi

implicat. Sitanquam per principiütil emanas

tivum exiftentiz , aliorunique attributórurti,

Ta

il

hoc falso dicitur , 'quia Jiox exiítens plunt /on

ema-

l ,

ïïM

; HHlnalitat.per. Effentiam etsc.

334

me

ienanat cxi[tens ;. imó.à contrario-nihil poteit

"

alterum. emanare ,. nifi.emanans actu exillat.;

squi

«üm emanatio, tanquam, operatio metaphyfica

u'clir;r,v

juxta.n. 15 3. fpeclet; ad actum fecundum , &

sbetet

W

«íle , feu effentialiter exi(teread actum primum.

jf

;ssSecunda Ratio.. Ille gradus eft, quaíi; ( namt 82

"n

proprié dicta differentia propter mixtas imper-

fe&tiones DEO, non convenit ) . differentialis,

vt

hij !

ac-ultimó conflitutivus,, qui eltproximior ge-

T

neriimmediato ;; üt patet de rationalitate , qu&é

€(l proximior animalitati, immediato & infi-

105 1

n

»

&

]

mo hominis generi ; atqui actualitas per e(len-

(;i;bi

|

giam e(ltalis ;. ergo &c. . Min. P. gradus,quqs

qide;

in DEO velut genericos , ac creaturis commu-

Res concipimos , funt gradus entis ; fubítantiae,

gt

jl

fpiritus, . viventis &c. . & per folum gradum

atl

actualis, & à fe exiflere differt non folüm àto-

a latitudine entis. creati ,. & creabilis ,. fed &

p

(ioi

0

&b.ipfis attributis,,. & proprietatibus relativis

| &dtü'

Divinis; nam DEUS non eít effentialiter exi«

flens;.quiaeíL ens, quia eít fubílantia, quía

siiit

it.vivens, juftus, fapiens &c.. alias omne ens,

gmnis fab(tantia &c.. eíet effentialiter. DEUS :

j

[ MW

&rgoactualitas per eflentiam efE praedicatum ul-

i

jimo con(titutivum DEI, ficutrationalitas ho-

l

minis. 'De effejuftum, fapientem, eternum &c,

4l

Wi

]5 j [W

h

zes perfeclara eft ; quia ifti gradus dillinguunt

DEUM de fecundario tantüm , ficut. cilibilitas

m

horhninem.

u

j uwfuül

ii Wertia Ratio. .. AClualitas p&r elfentiam non183

ens

i

efl' a?iqui; gradus genericus , .& tranícend

(in

[

;'2.2 Pürsll. Di[l'o]l. 'ol'æ'ü-l]!- JOI.

Dil

( inordine etiamad creaturas , ficutalii gradus)

fed omnimodis eft gradus differentialis. DEI:

inzo:oq

ergo ultimó conítitutivus. - . Ant. P. gradusge-

liar,

nericus, &tranfcendens etiamin DEO debet

"

faltem analogicé conveniré cum fimilibus:gra«

fs

ii

dibus increaturis: fed in gradu actualitatis per

effentiam nullatenus. convenit creatura cum.,

dilinp

tbom

EO , proutcamen convenit analogice faltem

um

jnaliis gradibus,, v.g. entis , fubítantiz , fpi-

ritus, viventis&c. ergo aclualitas per eflen-

ingu;

yhtam

tiam non eft gradus genericus. Min. conflat;

quia creatura nullo modo poteft. effe à fe, feu

|

teiify

habere actualitatem per effentiam ; econtraa

f

DEUS nullo modo poteft effe ab alio.

|

l

(quis

184 ^ Quarta Ratio.

Repugpat coricipere ens fe,

pletdi

& eífentialiter exiftens ,

quin illud fit DEUS :

| l'la)'ï;x

fed (i a&ualitas per effentiam non effet ultima-

ä

Cir

tum DEI conftitutivum , tunc poflet concipi

Cuxl

ens effentialiter exiflens , & tamen non eíle

| Ro

DEUS: érgo. Min.P. ideo poteft quiscons

| a

cipete-vivens v.g. quin concipiat hominem,

& fig

uia oivezs in homine non eft illius- ultimum

(q

conftitutivum , fed gradus genericus , & quia

n

Pïoprï

homo non efthomo quà vivens : ergo etiamfi

a&tualitas per effentiam non fit ultimatum DEI

D

On l

conftitutivum ; ficut vivens inhomine ; poffet

diiïmg

dentes

quis concipere ens effentialiter exiílens , itata-

men, ucnon fit DEUS.

ET

(t

LL

185; Quinta Ratio. . Atualitas per effentiam €

3 priori radix omnium perfe&tionum , qua in

ln

li

&ld1

DEQ zeperiuntur 5 - jufia enim eft hac illatio

"

Alualitas pev. Effntiam eho.

323

vligalt

vids DI

DEUSeff ensper. Effentiam : ergo ef£ illimitatus

In'toto effendi gentre : 'ergo perfeBliflrntmintel-

gnity

dgens y: vjvens s / ergo perfettiffryna fubfeantia :

V

ergo finmb bouus;-juflus , fapiens, ateruns,

lus

fimplex &e:. quianihil limitat fe ipfum

*oeTBO

uf

actualitas per effentiam conftituit, &u

ltimató

r d

diltinguit DEUM non tantàüm à creaturis ; fed

gice lt

abomnieo, quod formaliter non eít ipfe Dkus$

jntid; [[k

cüm econtra DEUS per fübílantiam tantüm die

p Cïl;fü

ftinguatur ab áccidente ; per fübílantiam come

» conltlä

pletam ab incompleta ,. per fpiritualem à ma«

l

teriali, per'intelle&iualem à non intellectuali;

econtfu

par viventem:à non vivente ,. per fingularem

C quatenus.hec per noftrum inadzquaté conci-

T

piendimodum nofcitur dillincta à DEI exiften-

tià) à'communi.

: DEU

" ukinlä:

Circa has rationes animatvertendum ; quodi 86

" couri;n

actualitas per effentiam non folam effentiam in

1 nonfü

primo dicendi-modo per fe

formaliter. effentiales colle&

; illiisque gradus

|giitf

ivé fpeétatos, . fed

hm

& fingula diítributivé Divin

* nature przdica»

) Bk'mld

ta' ( qualiscunque tandem inter illa admittatur

,f

di(tinctio ) afficiat, & Divinz naturz tanquanz

"T

proprizattribuat;: ac profus ab omni alio;quod

Qu

rion in primo dicendi modo effeniale eft DEO,

af

diftinguac ; ifti fiquidem:gradus tranfcenden-

l,

j

dentes ezris ; fubflantia, viventis » fpirituscoe.

praícindendó ab a&tualitate per effentiam. non

yri j

funt 'effentialiter- Divini - fed communes non

tantümad attribura exira - effentialia DEI ; fed

3

qu i

4 IH

& 'ad iplas. creaturas juxta. dicenda n;133. eo

2

ere

p

224 Pars 1I, Difl. i. Quaf Hl $1

homine omnes ( tam col-

p

feremodo, quoin

molus

le&ive, quàm diftti

*

burivé fumpti ) gradus ef-

febllantie , viventis efC.

t po

fentiales, V. g« €91H5;

diba

determinantur per u

]timam ho

minis differen-

* dta ut ens hominis

padt«

tiam ad efle humanum

tatqua

fed rationale : ita Ut

non fitens-quodcunque;

fubftantia qualiscune

primo

fübftantiahominis-non fit

*

Tilio,

ita ut ani

mal hominis non

que, fed ratdionalis :

fed rationale.

Idem

füntfi

fit animal qualecunque ,

aut aliis ef*

-. | ftcund

proportionatä contingit in DEO,

i dant]

feutialiter conflitutis.

175. quód etiam Afri-

| &i

187

Dixi in conclufione n.

'ü) Wj

145 vadicalis ,

d pofitia f ratio-ultimó cone

flitutiva Divine eflentiz 5

pofitivé enim furp-

ta, üt explicantP

. Marianus Lendlma

yr traét.

de DEO Uno difp.

2. 4,2. 1. 132* & Haunol

uact 1. e T.

in (ua Fheologia fpeculativa h

effentiam ,

cont.2. n. 6O

'idem elb ac ens-per

[irum concipiendi. modum

gua

mvis quoad no

videatur e

ffe pradicartum neg

ativum fecundum

ttiam

bus efferri po-

dici, hoceít penes voca

bula , qui

attu

teft, quafi effe 4 fe

idem fit ,. ac»o» e,

[je ab alio;

snone

d

verüm hic modu

ft'Thieologicus, fed ej&

folvitur, & idem eft; ac n5 df*

Q gx

& fé theologice re

pur

fentialiter exiften

;; quo fenfu retento omnes

ld

bantpro Afeitate, ac pro Exi-

tationes :que pro

LTT

ftentia.

Xerüm fümen

dó Afeitatem negativ&

dias

de effentia DEI.

y

Is

cercum eft:eam non cfle

Vltim

ulla negatio eít e(fentialiter i

dem cum po-

Quian

(à pohitivo

tione

fiivo;

2.. Afeitas neceffarió à priori

Wn

onílrari

fcilicet negationi lhb&xato)deDEQdem

Qs

325

M.

-A&mliw per. Effeutiam cjc,

unc

potefk 3. Afeitas negativé fumpta eft tantümi

modus confequens effentiam neceffario exiften-

) gmduscï

futi d

tem pofitivé; ideo enim , quia à fe exiftit, rnion

eít abalio. .. 4. Velergó Afeitas negative fum-

j die

j Jotd

ptaeít deeffentia DE[, prout negateffe ab alio

tanquam à principio , vel tanquam à caufa? . Si

gt

rimó modó : ergo Afeitas non e[t elfentialis

qualism'

Filio, &SpirituiS. quiaha duz Perfonz non

Qnintt

funtficàfe, fed à Patretanquam principio. 'Si

, t

u alit

fecundó modó : ergo etíam attributa fibi ven-

dicant hoc ultimatum DEI conftitutivum pre-

m

dicatum A feitatis ; cüm etiam ipfa fintàfe, hoc

eft , nonfuntab alio tanquamà caufa,

mo cot

i (ump

$. T.

at [ !

Satisfi. Objettionibus:

La

&

d x Bicl. Ratioultimofconflitutiva , ác EILISS

d

? (lindiva Divinz eífentiz. non táncum

l m()dll'

wrww

debet eam dillinguere à creáturis, fed

J;

u

etiam b aliis attributis DEI extra - éffentialibus:

eH;tIll

)

atqui hoc non facit actualitas péreffentiam, er»

g(il r

go&c. Min.P.I. ifla a&ualitas perefferitiám,

"

feu exiftentia elfentialiter actualis etiam: com-

u

y

petit atiributis DEI, éftque pradicatum tran-

00

Ícendens.

Il, DEUS , & creatura conveniunt

É U.

inratione exiftentie , ficut conveniunt in. pr-

1 nmll"

dicatisentis, vivéntis &c. ergo non eft ratio

pp.'

ultimó conftitutiva DEL.. i. 'N. Min. proha-

TOU

tionem primam fic di(, aCtaalitas per effentiam

Oü["

conmi«-

1]

etiam compctit attributis eó modó ,. quó

fl

a

X53

petit

i

238'^ ParelL Dift. Il Quaft. HII, .1I.

eontiti

petit ipfi Divinz effentie N. alià:modó. . C.

itaque exiftentia juxta n. 169 & 120; attri-

Alii con

butistantüm competit identicé ; non vero tae

ttllii

tionefui, & formaliter ; item exiflentid com-

dell

petit Divinz effentiz ,. ut ipfaà priori eft radix

tüintgt

omnium modorum , attributoruns , & pro-

fis t

prietatum perfonalium , attributis autem con-

WO f2

veiiit,' quatenus ipfa funt proprietates emanae

tentiali

te, G radicate: ex quo patet , falfum effe;

venire

quód exi(lentia in Divinis fit formaliter pradi-

quida

catüm tranícendens.

lt en

Secundam probationem

N.abfoluté quoad primum fui membrum 5 nam.

p

exiftentia DEI & creaturz eft primó diverfa in

ipit

realitate, quia exiftere DEI. & effentialiter:eft

COtyeri

neceffarium ,. & femperactuale ; exiílere autem

ittyi

creatura cft effentialiter contingens , - & poten-

m

tiale: atqui neceffarium & contingens; effen-

alioi

tiale & accidentale non conveniunt adequaté in.

Deity

aliqua realitate.

Imó probabiliüs etiam nega-

ii

bimüs n:322. "DEUM & treaturam 2 parte

titisy

réi convenire in aliis pradicatis effentialibus:

primo

v. g. entis, viventis, lubftantiz , fpiritüs.

od

389 Objic.IL. Actualitas per effentiam ; . feu ra«

piime

tio eztit à fe habetfe in D E O, ficut ens..

0b

creatum ; G ab aliefe. habet in hominez3 z

Til

fed tátio entis creati; vel 4b a/io convenit'óme-

[adic

nibus predicatis effentialibus , & attributis ex«

"qii

tra:cflentialibus créaturz : ergo & ratio estisa

nj

f? «onvenit omnibus predicatis, & attributis

hu

timó

t

DEl & pft foxlfcquel1s non eft ratio ül

€ons

Ilnog

27

Satisfit Objetlionibus.

827

T

conftitutiva DEI. — Idemargumentum formant

Yu at

alii contranos faciendó paritatem inter Abalei-

j d

tatéin , & Afeitatem ; verüm ad utrumque ea-

lentito

dem eft relponfio.

Hinc . N. Maj. nam cla-

yi du

rainter utrumque eft difparitas ; quia ratio en-

ia

tis creati, & participati eftratio generica : at

IULARO U

veró ratio entis 4 fe eít (pecifica , & quafi diffe-

(5 Qu

rentialis in DEO, adeóque attributis nequit con-

TE

venire , nifi identicé. Ecquamvis verum fit,

quód attributa & relationes in Divinis effentia-

itr p

ylatot

liter exiftant in hoc fenfu , quatenus excludunt

Qifis n

potentiam objectivam , feu potfe effe ab alio, üt

diverl

à principio extrinfeco, hoc tamen longe aliter

dir d

convenit attributis, quàm ipfi Divinz elfentize

qeatuul

in: primo dicendi modo confiderate ; attributa

enim; & relationes ideo excludunt pofle effe ab

&pyt

is, di*

alio ütà principioextrinfeco , quia funt aliquid

Deitatis , licét effentialiter non habeantexi(tere

æquatäiü

àfe, fedtantümüt quedam quafi affetio Dei-

ag

f ;i«PQ!(c

tatis ; effentia veró Divina fecundüm fe, & in

atl

primo dicendi modo- fumpta potentialitatem

jt

obje&tivam excludit tanquam radix, & princi-

, dutt

pium citerarum perfectionum in DEO.

-Objic. III. Ratioentis àfe in DEO non eftr9o

a d

radix omnium aliarum perfe£tionum : ergo nec

Binta

Ant.

eirtt*

pradicatum ultimó DEI conflitativum.

j

P. quia hac predicata effentialia fpiritza , vi-

vens , fabflantia ec. item.alia attributa 3. üt

u

duflus , fapiens , mifericovs jc. equécompete-

mribulff

rentDEO ; etiamfiper impoffibilem hypothe-

] Ul[ifm

Q

(in non exifteretà fe: fieut omniafpecificata ad-

hué

X 4

328

Pars IDifo At Quaft lMH 6.1L.

huccreaturis conveniunt, licet ab alio exiftant;,

od

f

X. l. tetorquendó argumentum in fui.Auctoe

rem P. Guilielmum Geyf(s ::ergo etiam infinitas

titionc

non eft ratio ultimo conílitutiva DEI, dum fpes

101 p

cnft

cificata: predicata , & attributa etiam conves

niant creatutis, efLo infinita non fint, fed tane

Ts

tüm fitite,- -- g, IT IN Ant. cum fui: probatios

| Don 0

ne,.nam; üt oftendi-n.185. Ratione quinta,

E

Actualitas: per effentiam efE ratio:à priori-om-

| li

nium perfectionum in DEO repertarum 5:.&

tptu

confequenter etiam ha deficerent in DEO ,. fi

35 U

per impoffibile illanon redderet DEUM exis

W.

ftentemà fe : cüm fola exiflrentiaà fe fit ratio ;

ïï)äa !

quód DEUS fit illimitatus , & infinitus in-tota

od

effendilinea:

Nec refert ,. quód fpecificatazs

VN

etiam conveniant creaturis , efto non à fe:exie

hgm

ftant ; nam con(labit:à n.5 22. .quód non fint.

Na

rationesà parterei communes inter DEUM.&

$of

creaturam;, fed primó diverfze : . ex quo confe-

p

€taneum eft;

I. quódetiam non effet.eadem

E

l

ratio fübflantiz , fpiritàs , viventis tunc € fifcie

o

licet per impoffibile DEUS non eflet à fe exi-

fni

flens) quz nunceft .. quia non-adeffet eadem

0pet

effentialiter illimitata ,. & foecunda radix ; ficut

[

neceítincreaturis, - 2; hoc argumentum, fal«

| Dl

tem quoad immixtam patitatem de creaturis;

tf

difficiliüs folvi ab iis Scotiflis, . qui tenent quod

Dtoi

Ípecificatee rationes fint.à. parte-rei communes

U

inter DEUM 5-& creaturam.

ke&]

IS9I

Objic. IV,.. DEUS fub ratione Effentiz: gau-

dgt diverfo.conceptu , jquäxlx füb-rationeNNatu -

tl

n

Ml

| Satisfie Objetltonibus.

329

,

f2: Ergo eiiamfiexiítentia (itratio ultimo con-

idudi

ftitutiva fupID gtrrationeEffentiz;;nontamen fub

t

zatione.Natutz 5 quia unaratio; vel formalitas

duni

non poteft cíle de effentia ; aut ratione ultimó

N

conflitutiva duorum conceptuum objeclivo-

lrl

rum.

Ant, P;L Effenia dat DEO 'effe; ; &

p

nonoperari , NNatura veró dat operari, & prae-

fupponit effe;

II. Aliaeftdefinitio Effentiz, &

m

jori

alia Naturz : ergo etiam alius eft utriusque con-

m;l

ceptus objectivus,

Unde Stagiryta l. 2.:de

ii

an. ünam deditanimz definitionem quoad li-

M Dd

ncam effendi dicens: axima eff atius corporzs

batii

phyfici ov g anici,potentia vitam babentis; GUaliam

intot

quoad lineam operandi (ic : asima eff id , qua

f

vivimus , fentimus, loco - muvemurs b iutel-

20

ligimus.

Ilf. Inter conceptum Effentiz ,. &

"

INaturz datur ordo prioris , & pofterioris : er-

Jd

go funt diverfi conceptus, cüm prius non fit

T

pofterius, nec viciffim.

IV. Effentia fpectat

ld

ad lineam abíolutorum , Natura veró ad lineam

operantium , & quafi refpectivorum.

V. Ef-

(il

[

fentia habet fe tantüm ad intra,Natura vero;feu

m

operatio tam adintra, quàm | ad extra. Ita prze

Cateris efficaciter urgent hoc füundamentum

yltt

Jf |

Doctores Salisburgeníes volentes, conceptus

[

effentiz: & naturz in DEO efle diverfos;. cüm

iif

proin hicinquiratur de ultimó DEI conflitutivó

[ qüü

p

pradicato, . prouthoc eft radix caterarum perz

fe&ionum in.DEO (quod utique operatio-

j gill'

nem, .feu emanationem fignificat) fequitur juxe

ne Nature conílitui per

N

tglpios.DþlUM in ratio

[

Xf

opee

33

Pars H.- Dift. . Quef. HI. S.1L,

operationem petfectifimam ad intrà;fcilicet per

Jutiue

intelligere : actualiffimum ,^ ac^ comprehenft-

quris?

*

vum Effentiz Divinz.

fibeait

192

Hoc Argumentum obiter tetigi num. 126.

dim pr

Verüm cüm ob momenta rationum fingulari

Ffentia

indigcat disquifitione, ideo in forma g. Dift.

[l EfgC

cundin

Ant. gaudet diverfo conceptu inadaquato C.

adequato N. Ant. & Conf. & ne tantüm nuda

qutem

verba contra allatas 'Thomiftarum rationes

et? f

dem, probo meam diftinCtionem tam ab au-

quatos

Gtoritate, quàmà ratione.

AuCtoritatem fub-

tümfa

miniftrat Stimelius nofter tom. r. p.r. Contt.

DRUM

oD

9. q.5. num. 9. exInnocentio III. in Concil.

Later. cap. fzrmiter , de Summa Trin. Tres qui-

|'tgüti

dem Perfima, fed una effentia , fabftantia , fen

ey

duoim

natura fimplex omnino. & rurfus cap. damnas

z

243 contra errorem Joachimi Abbacs ita fan-

lii

dt : Ozelibet trium Perfonavum e[f illa ves , vi-

Tütnjyy

Ubr

d

delicet [ubflantia, effentia , (ét natuva.

Pontifex effentiam & naturam aperté pro fyno-

Quod;

nymis ufurpat ; quomodo autem conceptus

gant;

fynonymus fundabit duos conceptus. objecti«

epii

vos adzquaté diverfos? Pontifici confonant

Ompi

Auguít. & Anfelmus. — Hicin Monol. cap. 4

Queni

U

Jdem naturam bic intelligo , quam effentiam.

Ile veró l. de morib. Manich. c.2.' Jpfa natwra

lam

vibil eff aliud , quàm id , quod intelligimus in

näh()r

US qur

[*o genere aliquid ESSE ; itaque ut nos Jam novo

nomine ab eo , quod eft Effe , vocamus Effentiam,

MT

quam plerumque fubflantiam nominamus : ità

fibj

li

Feteres , quibaczomina won Dabebaut , pro ef-

tori

fet-

M

Setisfar. Objetionibus.

ET

Álieit

fentia.eb fablantiaN ATUR A2 vocabant.Quid

clarius ? quomodo jam diverfum pro DEO

mprchcnüw

füb ratione Effentiz, & Naturz venit affignan-

r

(

"

dum pradicatum conftitutivum ? fi ipfa ratio

1 fmgu!zri

Effentiz, & Naturzà parte rei diverfa non fit?

; W,Difl,

an ergo afligsant conflitutivumDEI tantüm fe-

cundüm ipforum conceptus inadequatos, non

rquawC

t a

autem fecundüm id, quod DEUS à parte rei

^ ratiot

e(t? íi tantàm per Ipforum conceptus inadz-

» du

quatos: ergo affignant conflitutivum DEI tan-

temlb

tüm fecundüm quod inadequaté concipiunt

. Cotit

DEUM ; ergo hoc ipfo affignant con(tituti-

Concl

vum DEI inadzquatum , quod certé in DEO

n

arguit imperfectionem. - Et quodnam tandem

r

eft conílitutivum adzquatum ?. fors affignant

du

duoinadequata ? fific : ergo etiam DEUS eft

bis inadequaté conftitutus ultimato juxta Ipfo-

il

1712

ruminadaequatos conceptus ,' & ne femel qui-

,

dem adaquaté ,- ac prout efíLà parte rei ; quia

quod à parterei DEUS adzquaté eft, hoc ne-

n

'onc(pfüi

gant, Gpernegant, & quodinipforum con-

ceptibus inadaquatis relucet, hoc urgent, &

objti!iv

atf

omnibus viribus pro conftitutivo DEI intor-

quent.

3

[ aM

Ut clarior fim , mutuo ex cit. P. Stiimeliot93

! MW'

aliam rationem , qua omnimodis probare co-

j

nabor conceptum Effentizz, &Nature effe pror-

ï,z,'msin

;

fus eundem , fimplicem , aeindivifibilem ; &

J

m

con(eclaneé ficut. mea data n. ptiori diftinctio

' MIM

fubfiftit ,. ita nec aliud fibi przedicatum ultimó

w; i!l

conftitutivum vendicat DEUS à parte rei füb

Ia*

"

/

$j2 Parsll.Difl. M. Queft. HI. S. IT.

rationc Effentiz ,. & aliud fub ratione Naturat,

Nuite

Ratio ita inftruitut. . Si conceptus Effentie , &

emanag

Naturz (fumendó Naturam pro radice emana-

tümqui

tiva perfectionum Divinarum - non autem pro

l

tll

h

potentia, aut principio formali intcl'ligendi,

gltüf D)

& volendi ; fic enim juxta dicenda de diftin-

(bhtph

ClioneScoti certum eft conceptum naturg, - feu

Ài

operativi fore:ex natura. rei formaliter dilline

die v

hont

&lum à conceptu effentiz )-.non effec idem, fim-

plex, & indivifibilis , fed faltem virtualiter

[

adzquaté diverfus , tunc coriceptus Naturg ra-

tg0q

dicaretur in conceptu Effentia : atqui non radi»

tione

cátur in conceptu Effentize: ergo conceptus Ef-

Y DPCI

fentiz , & Naturz eft à parte rei prorfüs idem,

E )

Maj. ellcertas ideo

fimplex , & indivifibilis.

D

fiquidem juxta. Doctores Salisburgenfes. befe

Y

dicuntur attributa radicari in Effentia, -quiafal-.

tionà

tem habent conceptum virtualiter ( per ratio-

Tüinà

nem ratiocinatam diverfum ab Effentia :. ergo ,

mnls

fi etiam conceptus Naturzefit virtualiter (prout

E

juxta Ipfos ad diftinCtionem virtualem requiri-

priür

tur conceptibilitas adzequata). diverfus à conz.

st

ceptu Effentiz , pariter illa radicabitur in. hac

Tito.

P. itaque Min.

tanquam polterior in priori.

d

fi conceptus Naturz radicatur in EfTentia, jam

perfe

*,.

pro priori ad conceptum Naturze falvatur in Ef-

a

fentia conceptus radicis , & confequenter ratio

h

Naturz ; hac fecurida confequentia patet, ratio;

lt ef

Naturz enim idem eft, quod ratio radicis, Pri-

]rin

maàutem probatur : Effentianon conftituitut

E

XU

tadix coüceptus INature per iplüm conceptu

d-

[Mtig

L Sllll

rbf Dbjb

333

od

Mature ; tum quia ficEffentia jam effet radix

Df d

emanans Naturam , adeóque & ipía Natura;

QU

cum quia caufa nequit conftitui per. effe&tum :

m

ergo fi Effentia eft radix Naturz,; jam intelli-

nclligena],

gitur conftituta inratione radicis pro: priori ad

T

A

conceptum NNatura.

^

g, l

Addo aliam rationem contra

'Thomiftas fic:194.

j

aliz rationes ultimó conílitutive non abftra-

d

huntàratione Naturz ; féd conflituunt rem non

virtitt

tantüm in ratione effendi, fed etiam operandi:

Vaturi

ergo'etiam DEI ratio ultimó conftitutiva in ra-

pon t

tione Effendinon abflrahitàratione Naturz, fi-

U b

ve operandi ,' & per confequens non poteft

us deny,

aliud pradicatum a(fignari pro conceptu Effen«

TET

Ant,

tiz, & proconceptu Naturz Diving.

jes l

P.abinduclione: hinnibilitas , rugibilitas , ra-

,qui

tionalitas &c. tanquamrationes ultimoó deter-

t

minativze animalis ad effe equi , leonis , autho-

lst

minis non tantüm danteffe, fed etiam radicem

(

eqüo, leoni, aut homini perfectionum pro-.

d

priarum, itaut in hoc aliz emanent perfectio-

ii

nes, & proprietates , quàmiin illis ;- ergo etiam

iil

ratio ultimoó conftitutiva DEI non-tantüm dat

effe ; fed-etiam radicem emanativam omniurm

d

i

',ntiiu Pü

perfectionum Divinarum , quod eft ipfa ratio

a

Natürz. Ant.P, ficenim rationalitas v.g. quae

ütique ultimó contrahit, & con(tituit animak

j IiIFü

u

in effe hominis , ab ipfis Thomiftis definitue

li.

principium ratiocinandi : &à Scotiflis ( propter

áliam difficultatem philofophicam? principium

u

- [&ntimdi proprits fem. eliciendi feujationes: foi

04-

M -

334 Pars I Difl IL. Quaaf. H $. H.

bomini proprias : - atqui utraque hac--definitio

nitio f

aperté' explicat-effentiam rationalitatis-forma«

"Tertm

liffimé confiftere in ratione nature ; -& opera-

| fet'QN

tionis effentialiter emanativa: aliarum perfe-

| doprio

&ionum humanarum (utique non.in ratione

! f

Qu«

intelledtionis, volitionis , aut cujuscunqueal-

terius operationis actualis ) ergo ipfa ratio ulti-

! ao

mo conflitutiva inrationeEffendi eíletiam ratio

Efeni

&ad

conítitutiva in ratione naturz,& operandi effen-.

tialiter : ergo quod eft ratio ultimó conftitutiva

adequa

in ratione E ffendi,, etiam eftillius ratio ultiraó

grobati

conílitutiva in rationenaturz, five operandi.ef-:

DT

fentialiter, & per confequens fuperflué pro-hae

Ouiat

poíleriori aliud adílruitur praedicatum ultimo.

titün,

conftitutivum.

EUY j

195. Hisita fubfiftentibus N. abfolute probatiydl,-r;'

divedi

nem primam n.19 1. pofitam ; ex hucusque die,

tialoy

&lis enim conflat, quoódipfaEffentia, feua&tua.

quific

litas per effentiam in DEO det effe Nature ,&

fitit,

operativi, prout operativum fumitur pto. fa.

Áictil

batio

dice emanativa perfectionum Divinarume -Ita»

que tantüm operationes phyfice , aut etiam pa-.

tidice

tentie intelleclivze, volitivz prefüpponunteffe

tartin

Secundam probationem Diíl. alia:eft definitio:

in pu-

Eífentize, & alia Naturzinadzquata C. adaqnas

ta N. Neque Auctoritas Ariftotelis nos.mora-

L

!

tur, cüm Ipfemetl. g. Metaphyf. c.4.. exprefsé

afferat : Omnis omnino Subfl antia INatura dici-

zur : ergo definitio Naturze & Subítantie , five

Effentiz non eftadzequaté divería, . -Hic autem

defi-

fxöffe juvat üt n.27C. quandonamaliqua

nitie

p ——

L

Satisfit Objetlionibus,

33$

vt d

nitio fit adequata, quandonam inadequata,

Vi o

"Tertiam probationem eodem modo Dift.. In-

l

ter conceptum Effentize , & Natura datur or-

Ut g

doprioris; & polterioris adzquaté ; & àparte

n p

rei... N. inadequaté & per nofltrum imperfe-

iguqe

&lum concipiendi modum C. eó modó ergo eft

f

ordo, quo eft ipfum ordinatum, cüm proin

leiant)

Effentia & Naturatanquam ordinata à parterei,

at

& adzquaté diverfa non fint, etiam ifle ordo

conleit

adzquaté diverfus effe non poteft.

Quarta

m

probatio plüs non evincit, quàm quód Natura,

ntid

& 'operati füumptum. pro potentia formaliter

gpto hi

operativa ad diverfum genus , fcilicet attribu--

nulità

torüm ,' & extra- effentialium fpectet , non

autem probatEffentiam & Naturam fpectare ad

mW-

diverfum adzquaté genus, &lineam, fi Effen-

ia

tiafumatur pro radice effentiali emanativa, &

feuaälü'

quáfi operativa Divinarum perfectionum. Huc

al

facit.," quàd ipfum effe radicaliter operativum

fit relativam fecundüm dici. . Ad quintam pro-

ii

n

bationem dico , quód etiamNatura fumpta pro

dii

radice 'emanativa Divinarum perfectionum.,

tantüm ad intrà fe habeat.

Et certé impingunt

mufl(lf"f'

d

in perfectiones Divinas abfoluté neceffarías ,

qui volunt DEUM fub ratione Naturz cón-

"

i

ftitui per refpe&tum ad extra, non

fic neceffarium.

g

u Jl'll"

il lit

o

][AU[(I?I

$

d

DI-

pl

336 Pars It IDift. HI.. Quafe. 1. f. 1.

DISTINCTIO Ill

be

De Perfetlionibus Droimis extra-

e[fentialibus In Communi.

Xplicatis iis, quz ad DEI Effentiam fpe-

étant, nunc ad ea accedimus pertta-

..ISGE

&anda, qux DEleffentiam veluti con-

ES

fequuntur, & ex illa tanquam infinito

aguntd

effendi pelago fecundüm rationes fuas formales

dimanant, ac in Eandem per fummam iden-

t

titatem realem quafi flumina in mare, unde.;

hr

fluunt, revertuntur.

uia vero à commu-

| *l

[

It

|

E

ä

nioribus ad minus communia , à remotioribus

n

NT

ad propinguiora procedendum effe , accurate

Vayimm

ET

do&trine ratio. poflulat, hinc priüs de perfe-

&ionibus Divinis extra- effentialibus in come

n!odu

muni; fcilicet de communi ratione Modi Intriit-

Iu

feci, & Attributipriüs, quàm defingulisinIpe-

Wiq:

Cieac

o

erndum erit ; ac ex hac ipfa ratione prius

a

de Modis Intrinfecis , quàm attributis méntem

Cl

tht

noftram aperiemus, quoniam Modi Itrin-"

feci priüs quàm Attributa conve-

Wt

al fpe

njunt effentiz. Ttaque fic

|

tll l

ody

; Qofü

»Jk&ï?ägj*ääää

|

E

Gyte

if

DN

QUE -

$89 o2

337

:

i

)

QUJESTIO 1.

Ireyte

þe Modis, €9 Attributis DE 1? .'

j

$L

De JModis in Genere,

f

nus x

35 T 7Modusin vebas , funt certi deique fi- 1955

velitt

565 hunc modum pra Cateris fervant

t i

. Scotil , qui non promifcue, ficut alii,

agunt de Modis,ac Auributis, Cuüm enimDkus

s fomà

a f

in ente participato omnia fecerit in pondere ,

meníura, & modo ;. etiam circa Ens imparti-

? ld

od

€ipatur aliter loqui convenit

uoad Pradicatà

ellentialia , . prout in priori Diftinctione obfer-

i

o

vayimus : aliter deModis: aliter de Auribucis,

, n

ut mox con(tabit clariüus,

Definitur autem

T^

VROA

modus intrinfecus in genere ( de quo tantüni

hic agemus ) 4odas eft , qui additus rei nona

jgtiie!

variat rationem e[fentialem, [eu formalem illins,

m

jon

ettjus eff Modus , per quam definitionera prin-

jjnat

cipalis innuitur differentia modi intrinfeci à dif-

Vilitt

erenua ; hac enim v. g. rationalitas tanquam

vera realitas realitati animalis füperveniensillud

nv

ad fpeciem determinat, ac hanc à quácunqué

alia pecie variat, & diverfificat;

Econtrá

modus intrin(ecus eft tantàm gradus tealitatis,

quo fuperius modificatur , & Modaliter expli-

catut efle in tali veltaliintenl perfeclionis gra-

du; fic per finitatem res modó finitó & limi-

tatÓ, per infinitatem autem infinitó modó ,. &

Y

p

ii

$38 — Pars II Diff.III. Quaft. I. f.I.

perfeiorie exiftit absque; tamen diftin&tione

ij

fpecifica. .. Et ideo juxta Scotum Ens infinitum,

drid

& finitum non differunt formaliter effentialiter,

UPE

Un-

ficut nec linea finita & infinita, fi daretur.

d

(nen

de quod DEUS , qui elt Ens infinitum, . & ho-

mo ,. quieftens finitum , eífentialiter differant,

B

non oritur à finitate aut infinitate, fed»ex eo ;

Ali «

quod DEUS & homo, acquazcungue creatu-

füm p

ra habeant naturas primo & ex fe effentialiter

fitür:

diverfas.

Alia adhuc inter modum, .. & diffe-

Then

tentiam affignatur ratio difpar ,. quód fcilicet

Qj

777

realitas generis in quocunque gradu perfectio-

nis fibi debitz poffit perfe&té , & adaquate

Ti tf

concipi finé realitate differentiz , non autem

! Dd

tealitas modificati finé fuo. modo. . Exemplum

AUf

primi: in quocunque gradu concipiatur ani-

Ql

malitas , certé non concipienda venit rationa-

i r

litas, quia eft illi aliquid formaliter extrinfecum.

DEQ

&f

Exemplum fecundi : .. fi ens concipiatur, cum

omni gradu fibi debito, neceffarió. debet con-

ii

cipi tanquam finitum , autinfinitum, & finon

Aittti

concipiatur cum uno horum modorum ,. tali$

LT

conceptus eritinadzquatus , & imperfectus.

D

198 Ne veritas rerum Theologicarum confusá

hinta

Modorum intelli

entiá obnubiletur , clariorem

At

illorum affigno

i

anc definitionem. . Modus

thàg

intrinfecus in DEO eft. Rario istima foli Effentià

[ à

Divina conveniens, qua quidem illims vatiofor-

Sil B

malis non variatur , removentur tamen à DEO

ag

imperfalliones ereaturarum , G finé qua ipfa Ef-

Af

fintia adaquamt , (* quiesatiuc a« yerfetie con-

fitm

m

!

]

m

Ded) d Giop

RT

diliin

modii

»

"]

TT

épisiequir.. Coincidiccum definitione

trinfeci in genere; éflque communis inter $$4s

efentii

". l

contra Vix nor omnes alios, qui prortiifcüe agunt

de Modis intrinfec

1

, db

tàmen fint diverfiffira,

is, & Attributis Diviriis, cüm

vl

fihau,

Explicatur definitio : Dicitur L Ratioi»vtiga ; 99

alii Scotiftz dicunt , pradicatum intimum , vez

tqll! u

elnni

rüm per meas particulas Modus magis difcer-

,"'

nitur à Precdicatis effentialibus DET; quódfi ta-

&

men cui nimiüm generalis videatur hzec parti-

;

d ii

éula Ratio , locó illius fubftituat has ; perfetio-

xrfetdi

tmodalis , & fic per Xv perfettio genéricé conve-

idaqu

nitcum atttibutis, & proportionaté etiam cum

n aute

Przdicatis quidditativis DEI ; per Av »odalis

mxgm

áutem differt ab uttoque.

Additur zntiga ,

r d

quia eftin primo.nmiodo dicendi per fe , licét non

i t

in prirtio , fed tantüm in fecundo dicendi grada

t

DEO proprium : cüm tamen predicata DEI

itir o

effentialia tam in primo modo , quàm in primi

j

imodi primo'gradu DEO conveniant ; econtra

&i

Attributa nec in prímo, nec in fecundo gradu,

, i

fed tantüim in fecundo eflendi , & dicendi mo-

(s

do DEO fint ptopria. " Et per hunc terminum

j

non taticüm exclüduntur Przdicata quidditativa,

quritt

áut Attributiva extra - effentialia DEI , fed quz-

yd

ctinque de Illa dicuntur per^metaphoram , ut

l E[gml

effe'agnum , petram, leonem &c..' DiciturTl,

mfl'f'

Sili Effentià Divina eonveniens , per quas parti-

T

D

culas iterum Modus ab Attributis diftinguitur j

ii

Attributa enim faltemi fecundim rationem gene-

t

[ À

perfectionem admix-

?igam a€ prout aliquam ii

P

tam

[]

;40 Pars II Dii. It Queft. . f.T.

titid

tam habent, etiam creaturis fuó modó conves

tiét

niunt ; àt patet in intelle&tu , voluntate; jufti-

tia, mifericordia &c.

Nlec dicas : etiam attrí-

indi

butis convenit propria infinitas , idem propore

puu

tit4

tionaté efl de aliis modis : ergo hinonfoli con«

veniunt effentiz ; contra enim eft, quod tam

ieu

attributa, quim modi radicentur in Effentia;

dqi

ilam

adeóque huic foli conveniunt originativé.

200. Diciturlll. Qxa quidem illius ratio formalis

p

&dhc

sn variatur , utpote quia illam formaliter non

wlüt.

ingreditur. . Cujus ratio eftI Modus eftpofte-

hi

rior Effentià , ütconftabit à n.219. atqui nullum

Timol

P

ofterius variat rationem formalem prioris : er»

o nec Modus. II Modus à priori démone

Dicin

j

rati poteft per effentiam priorem. III..Con*

quis

pe

venit rei ua quidditas intrinfeca prafcindendó

ab omni perfeclionis gradu : ergo'fi liic etiam

infinix

(uperveniat , tamen illam non variat.

E

f(fe 1

20t

DiciturIV. Rewoventur tamen 4

DEO im-

ii

p fetliones ereat

wrarum. Sic enim per Infi-

P

;

i,

nitaté removetur-à

DEO Iiriitátio : per /Eter-

forä |

nitatem arcetur à DEO ratio effendi in tempore:

pet Immenfitatem negaturcircumfcriptio: per

Simplicitatem przvenitur compofitio : per Im»

murabilitatem inobliquabilis afferitur conftan-

tia DEI tam in intelligendo ; quàm in volen-

do.&c.. Dicitur V. Ef /fmé qua ipfa E|fentias

i

adaquate quietatyue. concipi neqnit , licét enim

DEUS adaquat? quidditative concipi poffitfine

E

1hodis. y. g; fi cognofc

atur fub prædicatis exi-

| A

s; fpi-

RUT

ftentis , int

[

elligentis , fübftantie , viventi:

ritus«

De Müdis in Genere.

341

T

URU

ritualis ;;non tamen poteft adaquaté quietas

nj

tivé cognofci :.. prioribüs enim pradicatis jam

dlünia

incellectis in iis ipfis immediate inquietus inda-

bnp

gat animus, an non infinita, immenfa, fimplie

nl

cia, ac eterna fint? Exemplum hüjus fumitue

quii

à creatis ; i quis cognofcit albedinem , prout

ii Bs

e(t qualitas alba. difpregativa visüs. coguofcit

ii

illam adzquaté ; at veró quietative fub dicta

pracisé ratione illam necdum cognofcit ; cüm

jifrii

adhuc niefciat an fit intenía üt duo , üt quatuor ,

mltiti

velüt fex , quodfietiam hos gradus agnovetit,

T

,uinullu!

habebit fimul cognitionem quietativam , & ome

d9

nimodis perfectam; . Idem cum proportione

i démon

Dicimus de Natura Divina, illiisque Modis,

quales à SSis.

afferuntur incaufatum , velinde-

1. Ov

,neceffitas effendi ,

(cidu

pendens effe,Afcitas formalis

infinitas, fimplicitas,

zternitas ( eo modo, quo

i

ftabit n.306.)

effe atcributü negativü mox con

inmurabilitas, immenfitas, incomprehenfibili-

d

£as , ineffabilitas , invifibilitas , & fiquz fimilia

mpt[llü

fors per decuríum his annumerabimus.

d

^

j

TI.

'[Ptlo '

F!

u

if

; De Attributis Divinis In Geneie.

i l

n

»'Ttributum quoad nominis Ecymonceft202

quafi prdicatum alteri tributum ; teip-

j Mw

- ^* fa autem dicit quandam perfectiónem.,

fi

.Divinam ad inflar proprict

atis ex effentia Di-

| Dml d

d pofitivum ,

vina promanantis , five tunc qui

hcälüm'

five.negativum fors importet,

Ut proin cla-

i

Y3

-Rot

n

34* Paill.Difl.IlI; Quaft, I, $. 1.

rior deAttributis notitia fiat, advertendum eft.

hn

perfectionem aliam. effe. pzmplicitev. fsmplicem.y

«

aliam feeumdum quid, .. Prima. à 'Theologis ex

Qio'irà

S. Anfelmoin Monolog. c. 1 $. communiter de-

lir

finitur ; qwd in wnoquoqure eff melior ipfa , quàm

timdi

s ip(a, aut ut teferam S. P. formalia ;.quam

lm

án unoquoque melius e[L effü , quamnon e[fe... Pro.

t pari

qua Aníelmina definitione fervanda eft doGtrina

inlclligi

Scoti.1..d. 8. q» . 1«6...Sed bic. videmtuy duo du-

qualix

bia ,-ubi allata definitionis verba , selior ipfa s

ttt9n

quam nan ip[a, ità exponit.D. «4d primum dica s

pidem

quad illa defcriptia debet.fic iutelligi , quid pere

plitss

feiliafimpliciter. eff melius ,.mon tantim fuo. cote

elie g

traditlorio ; ita enim quadcunque pofitivum efh

lius, u

melius ,.e. (impliciter perfetlius [ua-negatione g

V d

imonulla negatio e[t perfetlio. aliqua formaliter,

iubh

hocipío:quodüt talis dicat carentiami. tam entis,

Cotpor

quàm,perfeclionis infe ipfo formaliter ; .Sed in»

lt co

zellizitar , pergit Doctor , /e effe melius ipfums

p

quám man ipfum , id e! , quolibet (ua compo[fihili,

dkus

Unde x quat. non ipfa,:non debet fumi cons

& T

tradi&torié,

rofui fcilicetnegatione , quiatune

pl

qualibet pe

rfe&tio effet perfectio fimpliciter ta-

;

genda Y

lis, n fit melior., quàm fui negatio, v. g«effe.

AX DI

corpus utique melius eft., quàm non effecorpus:

[

fib

práicise negative. .. Debet proin fumi conttatié,

|

Mi dgl

ita quód fenfus fic. ; perfectio fimpliciter fim-

; liT

plex eft.ea, qua e[f. melior ipfa: quam.non ipfas

pj

oc'eft, quim;alia perfectio poíitiva.(ibi repu-

i qua ,

gnans,, & incompollibilis;in.eodem fubjecto.

|

qït Q0t

er

V. g '?Ic corpus, & elle fþiritum funt.duz p

[4

-:L

| noüvfun

f4

De Attributis Divinis In Gbier:. 343

ial

fe&tiones incompoffibiles , & repugnantes in

277

codem fübje&to , & ideo effe fpiritum eft perfe-

Tholgit

&io fimpliciter fimplex, quia fpiritualitas me-

ii

lior eft corporeitate ; econtra effe corpus tane

LO

tüm e[t perfectio fecundüm quid.

ia t

"Idem Scotus c. l. denuo fubtiliter annotatcit-5o ;*

mf

ca particulam i» s4044044e , illam non debere

eata

intelligi pro entibus in particulari , aliàs enim

u n

quzlibet perfectio effec fimpliciter talis ; & fic

nlir iffh

rationalitas , irrationalitas, effe corpüs, effela-

ii

pidem &c. forent perfectiones fimpliciter fim»

plices 5 quia homini , prout eft hoc ens parti-

qip

?fub i

culare melior eft rationalitas, quàm irrationa-

A

litas; aut differentia Angelica: hz enim homi-

cgamm

nem deftruerent, & aliud ens particulare con»

odl

Ü

Ílituerent. | Pariter equo àt equo, corpori àt

t

corpori, lapidi üt lapidi melius eft effe equum ,

m

effe/ corpus , effe lapidem, quàm habere aliam

iih

perfectionem cum his repugnantem , ha« enim

deltvueret effe prius equi , corporis , lapidis &c.

n

[umit

& tameu nullus dicit has effe perfectiones fim-

g

pliciter fimplices.

Alio ergo. modo intelli-

Jitti

genda venit allata particula jz s20qwoque , fci-

N g.ï [

licet pracise fecundüm rationem genericam en--

tis füb(iltentis , ac prontScotusc. docet : .E»y

f

tuhC debet intelligi boc , quod dicitur , in QUO-

i

LiBET eft melius , confiderando QUODLIBET:

Mlilf"

precisó in quantum fuppofitum, n»n confidexando,

li

in qua natura Mlnd [uppofitum fubfif at.-. Ex (i&

efíe corpus , effe equum , lapidem, plantam..

p

non funt perfectiones fimpliciter tales. quia li-

(

4

cet

!

$44 Part 1. Dif. IIf Quf E $1.

T d

cet effe corporis , equi , lapidis; plantz'his en-

tibus, üt haecentiaparticularía funt , fit melius

ll

quam aliaperfectio huic fuppofito in particulari

um t

repugnans ,. illiusque' deftrucliva , attamen fi

fim

corpus , equus , lapis , planta praciseé confidee

p

lst

rentur üt ens, melius foret illis effe Angelum

v.g.ergo&e. — his praemiffis,

lim,|

. 204... Dico Attributum DEI eft perfe&tio fimpli-

&i

citer fimplex defutnpta à creaturis, qua céu

tineat

totalis proprietas confequitur effentiam Divl-

&jo

nam in£uo effe adz:quato jam conftitutam, Eft

nónf

in re communis inter SSas,

attti

Explicatur definitio.

Dicitur I. Perfeäia

&i

fimpliciter. fimpléx : per quas particulas Attribus

| fitin

tumDEI etiam convenit generice cum: Modis

v 1

intrinfecis ; acfuó.modó cum ipfis Praedicatis

[ibys

effentialibus ; pér easdem tamen particulas.re«

pmd.

moventur perfectiones fecundüm quid creatu-

s 1

rarum, & ille denominationes , que DEO tti-

tiie

cül

buuntur per metaphoram , üt quód fit Leo,

Ágaus , petra &c.

'Taándem etiam:excludun-

tum

tur proprietates relativi, Paternitas enim Fí«

lint

liatio, aut Spiratio non fünt Attributa , quianec

p

perfcctionem nec imperfectionem dicunt juxta

] ftqul

jam faüis receptam in Scholis fententiam,

Di-

d

citur. IH. . Defumpta à creatsris, & fic Modi in-

qui

trinfeci non funt. Attributa, 'quia in- creaturis

E

non reperiuntur , cüm creaturarüm nulla fit..

ifnia, immutdbilis, immenfa ; fimplici-

iar fE

ter fimplex &€;!-Hinc communiter: dicuntür

ld

Attrib u'z;a.abfo.hifa- gxïi&fQCöcoxlvmife creatütis,

!

?W']

j 5;1/.

De Attributls Divisit In Gewe, 348

anteluit

licét aliqua admixta fit analogía ; àt pátet de

t; n

intélleCtu, votuntate, juftitia; mifericordid &e;

inpric

"

cüm tamen modi n;201; fpecificatiiioli DEO

Jttamti

fint-proprii. « Dicitar.TII. Qae ves tofafis jro-

.....

di tl

rietas , quia. inadzquatz , & partiales: vatio-

F(;'An-griw

ites attributorum veluti potentia creandi Ange-

lum , hominem , brutum &e. fcientia vifionis,

(lb

& fimplicis intelligentize, quorum priores con-

jqui

tinentur füb adiequato atttibuto omnipotentize,

Viani D

& pofteriores ub adzquato attributo fcientiz,

Jtdf

non funt attributa diftincla, fed potiüsejusdem

attributiinadzquatz perfectiones 5 conveniunt

of

enim füb eadem rationesformali, folümque dif-

Attrbi

erunt penes connotata matetialia.

Idem fer-

m Müä

vata proportione'eft de virtutibus intelle&tua-

al

libus in actufecundo fpeétatis v. g. de fapientia,

ticist

prudentia, confiliisDivinis &c, & de virtüti-

ydenr

bus moralibus, quales in DEO funt fidelitas,

Dd

mifericordia; juftitia ; bonitas , fanctitas , quie

j

e(t 'coniplexio perfe&liffima czterarum virtu-

gai

tum ; hzec ením oniniauüt ab intellectu, & vo-

j cm'mf?

luntate praecifa , feorfim fumpta non (ünt quafí

, quian!(

proprietas totalis Divinz effentize , & per con-

n

fequens necattributa adzquata, fed potiüs ejüs-

m v

dém proportionaté attributi: adsquati inada-

Mit

-quaté pérfeCtiones penes cofiotata materialia di-

u

vérfie prout magis declarabitur. -

z

jl

^ Dicitur IV. Confequitur Effentiaza- Divieamyog

I

i

du fuoeffe adaquato-jam con[Htutam : quia em-

ff

m

'peé Attributum norn pertiner ad lineam Effentize

hyficum Illius confti-

: feu Náature tanquá Metap

.mwrä

s

tuti

l

346 . Parilk Diff.IIl. Quf L. . I

Echin

tutivum , fed eandem velut proprietas adiaceng

dlicor

fopponit adzquaté conftitutam. .. Unde per has

particulas excluduntur przdicata effentialia DEI

ilo; t

Quiéy

à n. 144. & feqq. afferta, & défenfa, — Item.s

excluduntur refpectus DEI ad extra v. g. Crea

tj

toris, Domini, Patris, confervatoris Provifo-

tfirg

tuntüm

ris ,. Juftificatoris actualis , Ubiquitatis &c. hi:

enim refpectus ne quidem per modum propties

tdito

tatis Effentiam afficienusDEO competunt ; càm,

Di

Yi non neceffario, fed prorfus contingenter

TUmà.

conveniant,utpoté qui ante creaturas conditas.

qu

V, V

non erat ubique , earum Creator, Confervator,.

& Paterin actu fecundo- Imó fi res penitius,

qim

infpiciatur. hz denominationes Domini , Crea-

li,

toris actualis &c. conveniunt DEO ab aliquo

I

fibi. extrinfeco , fcilicét à creatione intrinfecazs

ln

n

creaturis ; aut fi ab aliquo intrinfeco ipfi DEO;;

id aliud effe non poteft , quàm refpetus ratio-.

m

nis. . Per easdem tandem particulas alia adhue:

Tomi

infinuatur differentia Modum inter & Attribu-,

Qür.y,

tum, quód fcilicét Effentia Divina tam quid:

fim,

CHH

ditativé, quàm quietativé adequaté concipt

Wnen

potfit finé attributis abfolutis ; hec enim tan-

tüm fpectantad fecundüm dicendi modü per fe;

Ql

Y

ficut v.g. riibilitas, hinnibilitas, rugibilitas for-.

malis in creatis. Econtra finé Modis EffentiaDi-

Y

W

vina poteít quidé adequate quidditative non ta«

ltl

méadaquaté quietativé,concipi; Modi enim l pe-

Clantquidem ad. primü dicendi modü,non tamé,

&t

Tm

ad primi modi etiam primum-.gradum , utpote

EL

la

acf,quem lola pertineniPrzdicata effentialiaD

( 20

De Attributis Divivis InGentre;

f»[t

347

i d

Et hinc licec Effentia Divina non fit formaliter

Vg

alia conceptaicum Modo , quàm concepta (iné

illo ; eft tamen cum Modo omnimodis adz-

T

j il

quaté, & perfe&té concepta : propter quod Sco-

gon

tifla , ubi dicunt Attributa diflingui ex natura

spui

tei formaliter frapliciter ab Effentia , de Modis

isdr

tantüm dicunt, illos ab Effentia diltingui cum

addito formaliter modaliter,

p

tj

-- Dicoll, . Partitiones Attributorum Divino-206

finut

rum à Theologis flatuuntur fequentes. . I. Ali-

condi

qua funt , & proprié dicuntur pofitiva , utuni-

fonati

tas; vetitas, bonitas ; (qua funt tranfcendentia,.

quia tranfcendunt omne ens ) intellectus, vo-

penin'üs

,U

luntas, intelleclio , & volitio , ac virtutes in-

tellectuales , & morales ad. intelletum. & vo«

diqu

ii

luntatem pertinentes. prius recenfite. —.Alia.,

)[XDEOI

econtrà dicuntur. negativa, liaud fane , quod

j n*

formaliter importentquid negativum , (ed quia

m

nominibus negativis; aut infinitantibus efferun-

tur. v. g. effe infinitum , immutabilem,immen-

At

jl qlïid'

fum ,. ineffabilem , incomprehenfibilem , hoc

e[L:.non effe finitum , mutabilem, effabilem,

d

emenfum &c. verüm üt vides hzc denomina-

j t

tio;non efLadeó rigida, nam in propriis fingu«

ij

iulll

lorum horum Modorum materiis conftabit il-

losin pofitivo confiflete , ac.dicere perfectio-

a*

nem fimpliciter.fimplicem $. quamvis Poncius.

enollvu'

infuo curíu Theol. difp. 3. 0. 1..& 8. conten-

itff

dat hos Modos. prater ipfam Effentiam Divi

yuP

| mpüli

nam tantüm aliquam negationem importares

nná

Il.. Alia (Unt'Attributa abíoluta tam fecund.

liaDE][',

effe

348 — Pars I Dift. IH Queft. I. f. II

eff . quàm fecumdiim dici , & hecnullum oms

bur a

attibu

nino ordinem: five ex conceptu fuo primario;

five fecundario ad. creaturas important ; talia

funt unitas, veritas , bónitas , intelle&tus, &

voluntas fi ad intrà confiderentur, — III.. Alia.,

fant abfoluta quidem fecundüm effe , relativa

E.

tamen fecundüm dici , quatenius fcilicét confi-

derantur cum ordine ad creaturas , üt Omnipo-

tentia, mifericordia, juftitia &c.. . IV. Alia

ertinent ad effe DEI, üt. fimplicitas , bonitas,

unitas * infinitas , eternitas &c.

Circa hoc ul

Di]

timum autem zeternitatisattributum adverten-

dum eít, quod-ztetnitas DEI- non fit propfié

attributum in priori defcriptione: comprehen-

D

fum; càm pro formaliimporteripfam exiften-

tiam DEL, & pro connotato aliquem refpectum

quyd

aptitudinalem coexiflendi. cuique temporis dif»

qual

ferentiz 3. folet nihilominus inter. Attributa re«

T

éenferi , quatenus nos viatores illam.üt ta«

nofln

le.concipimus. . V.. Alia pertinent ad opera*

Ubi

Frang

tionem v. g. intelleius,. voluntas, omnipos

tentia, providentia, fapientia , mifericordiay

füits

alizQue virtutes & perfectiones - inadaquatze

m

C inter quas in certo fenfü non admittimus di-

h

ftinCtionem ex natura rei formalem ftricté ta-

finitg

lem ) ad intelle&tum , & voluntatem pertinens

Wüi

tes.

VI. Tandem alia attributa funt & dicun-

mh,

tur modalia v. g. Afeitas formalis, neceffitas;

rtdlg

infinitas , firplicitas , eeternitas feu immortali«

fiin

-

: Ex quie

fiog.

tas Gc,co modo , quo eft attributum.

; bus

f

(l

-$9$ ( o 2862

349

Yilimor

bus omhnibus con(tat , floffe unum; idemque

attributum diverfimodé confiderari.

opriman'o,

tu; dl

J d

" QiLESTIO II

[I. 4

Quot funt , & Quomodo in DEO

f i

Jf

eontinentur Perfectiones extra-

tOmyr

- effentiales ?

W.

$I

; Doni

cilod

De Numero Divinarum Perfetlionum;

dyettt

qui

Ico. Perfe&iones Divinz five Attributa-307

p

les, five Modales funtinfinitz; I. Inten-

iede

575 five , non tamen. II Extenfivé; five.;

d

quod idem eft , non funt numeró infinitz , licét

1 oris i

qualibet in fua linea infinité perfe&a (it. — Pri-

vt

ma pars eft communis. Secunda eft contra

il ilm'

nofltrum: Occamum Nomiínalium Principem;

ad opt!l'

Ubi per occafionem annoto , quód ex noítra:;

j

Francifcanorum Religi one duasnumeretEccles

onp

(

fia celeberrimas Scholas, fcilicét Subtilium , &

É

ii

Nominalium.

ii

P. 1. Pars. In enteabfoluté , & ex integroins

finito nihil finitum, limitatum nihil, adítrui pos

du

J

teít:5. fecus enimTioc ipfo tale ens ex integro:

u

infinitutn non effet ; fed in aliquo :ad finitatem:

xt(tmmf'

redigeretur : atqui DEUS eftEns ex integro in«

finitum : ergo in illo:nulla.perfectio intenfivà

gt

non infinita adflruipoteft; & confequenter:pere

fe&i.ones in DEO five abfolutz , five mo

dales

funt

D

$f0 — Parsll. *Dijf.äIII.' Quaft T. $. F.

f0m] Y

funt intenfivé infinite, ita uc tion poffint effe

perfectiores. — Nec dicas: ex hacrationefequi-

E Y

tur pro Occamo, quód perfe&tiones in DEO

b

T (f

etiam extenfjvé debeant effe infinite.

|

298 . Contraenim eft datur difparitas, & proba-

[

eiam

tur II, Pars. Ad hocutaliquid fit in perfeCtione

Ti

infinitum , opus non eft, ut complectatur per-

fe&iones numeró infinitas ; fed füfficit, quàüd

isD

BU

fua fimpliciffima entitate formaliter, virtuali-

ter,, aut eminenter contineat omnes perfectio-

funt:

Creat

nes tam aCtuales ; quàm poffibiles: atqui Deus

fic omnia continet : ergo &c. Maj. conftat.;

&teafl

à pati, ficut enim ad hoe, ut DEUS fit infi«

A(eia

nitus inentitate , non requiritur, utinfinitas in

! B

fe claudat entitates : ità nec requiritur utinfinitds

Ms

Tittio

infe claudat perfe&iones , ad hoc ut fitinfinité

perfectus. Min.P. ab inductione.. Unica &ter-

fücce

nitas perfectiffimé in fecontinet omnem poffi-

ttin,

bilem durationem : Unicus intelle&tus Divinus

Spir

comple&titur omnes perfectiones intelle&tuum;

ul

genf

phantafiarum , fenfuum externorum tam actuas

lium , quàm poffibilium. Unica voluntas Di-

Qoa

B

vina claudit omines perfe&tiones circa fancle, &

ordinaté volibilia quoad finem , media; aliás-

fl

Id

qüue annexas circumflantias : Unica Ratio vita*

Divinz transereditur eminentiffimé quidquid

(teat

perfectionis elt:in vitaomnium creaturarum.

àtir

viventium . five. actualium , five : poffibilium;

rcfpe

five.viventium vitá intellectuali , fenfitivà ; ft»

9

ve vegetativà.. Et fic de czteris DEI perfectio-

odos

flibus difcurrendó : ergo.&c. Numerus m

tum

j

De Numero Divinarum Perfetlionum, 3 "

pufut

ü

rum vid, n..201, in. fine, & attributorum.,

AQIR

n. 206.

ls

ii

]

« P.-. Eadem Parsl, à contrariofic, Perfectio-2

09

j

nes creaturarum funt numetó finitz; pariter ác

g

"defectus «reaturarum funt numeró finiti : ergo

i

etiam perfectiones Divinz íunt extenfivé, &

numeró finitz..... Conf. tenet; quia perfeclio-

hr pe

ii l

1

nes Divinz vel fünt attributales, & hz cum.;

€reaturis habent aliquam convenientiam ; vel

T

fünt modales , & hz removent imperfecliones

peite

quiDi

creaturarum in DEO ; fic enim dependentia

coilli

«reaturarum à principio amovetur in DEO per

ht i

Afeitatem, limitatio entis per Infinitatem, com-

mutis j

pofitio ex

À

artibus , & actibus per fimplicita-

jnhnli

tem , €oar

atioinloco per Immenfitatem , va«

iil

riatio in operationibus per. Immutabilitatem ,

du

fucceffio vel alternitas durationis per ZÉternita-

Ml PUIE'

tem , conítitutio ex corpore & materialitate per

wSDiVi"u.s

Spiritualitateni , comprehenfibilitas ab intelle-

]s

€tu creato per Incomprehenfibilitatem , contin-

gentia tandem in exiftendo per neceffe. effe : er-

g

jmusi

go cum tam defectus , quàm perfedliones in.,

fan&f:&

creatura fintnumeró finitz , etiam in DEO pere

"

fecliones erunt numeró finita ; quia vel impere

yin

fe&liones amovent, vel cum perfe&ionibus

€reaturarum participant , alia enim perfeclio

i

yut

atttibutalis in DE O fingi haud poteft. De

téfpectibus autem rationisDEO extrin(ecis iia

(b

ii

-ordine ad creaturàás plures & plures

es hic non e/ft

u

| poffibil

s

Íérmo.

$ V.

n

352

Pars Il Difl, L. Quaf. U. $l,

WT

"

'äonu'ne]

$ lL.

|-tüm CO

|. o

De Continentia Peïfe&ionuni In DEO.

tümque

210N ïco'. PerfeCtiones Divihz tam Modales;

ii

quàm A«tributales continentur inDEO.

ded

l. Formaliter, & non tantum eminen*

- nt

ter , àut virtualiter ; econtra.

Il Álias pet»

yirute

fecliones impuras, aut mixtas continet DEUS

165 di

eminenter tantüm.

ta. communiter ornnes$

Sol co

Scholaftici, Pro horum tamen terminorufni

quiad

formaliter , eminuenter , & virtualiter , intelli

Titáfn ,

ii a

gentia advertendumi venit, costinentiam far*

malem effeillam , quaunum continet aliud fe-

| r

cundüm fuam rationem formalem , ità quód

Wsf

contento continens formalitet denominari

fedo,

queat ; fic homo dicitur forrmaliter continere

tiden

tationalitatem , diíciplinabilitatem ; nix albe«

d

dinem, ignis calorem , quia rationalitas , albe-

Quet

do, & calor formalitet funt in homine , nive,

mi

l; |

aut igne.

21I

Coniinentia Eminentialis e(t illa, qua unum

ET

& acliones ejus , €lt-

| t Án

poteft alterum producere,

ue nobiliorimodo contentum in continerite,

quta

us in fecunda fla-

quàm in feipfo ; fic probabim

äïs.xAT

tutz conclufionis parte, quód DEUS imultas

sj

P

erfectiones mixtas, & impuras contineat tan-

2

DO

r Abhoc autem prafcindendó

tüum eminente

P.Dïea

dicimus communiter, quod.perfecliones rerüff

f

inferiorm eminenter, contineantur in fuperio-

bt

ones

tibuvs v.g. rerum nen viyentiurh perícati

«on-

Ffefatu

M

* DecC ont mmtm þcrfä&ia;;ün; fn DE 0 ; f 3

€ontinentur in viventibus; perfectiones brüto-

rum continentur eminenterin homine, perfe-

HnDEO.

&iones hominum in Angelis, Angelorurn , alia-

rümque creaturárum omnium in DEO 3 ass

lol

autem per omnia benefic exemplificetur, non

u

puto , & oppofitüm mox conflabit n. feq.

um

. Continentia Virtualis eff , qua unum habet21&

A

virtutem aut producendi aliud , autejus actio-

tineDas

nes disjunctivé non tamen utrümque fimul : fié

jtet 0i

Sol continet virtualiter vermem , florem &c;

Tmnotd

quia habet virtatem producendi vermern ; aut

l, n

ranaim , atnon acliones illarum : fic anima ratio-

jim )

halis continet virtualiter fenfitivam , in quan*

aliud d

tüm illius a&iones elicere poteft ; a animam

" q&füd

ipfam fenfitivam producete non potef. / Vides;

d

€redo ; dicrimen , inter continentiam Eminenz

reotti

tialem, & Virtualem (licét ceteroquin utraqué

ii

ad genus caufz effidentis fuó modó reduci

j

queat ) vides , credo , continéntiam Erinentias

minhn*"'

lem ità univerfaliter malé exemplificari à mul-

ts ; flatuta enim exempla tantüm tenent , fi

j

ápplicentur ad DEUM;, qui Eminenter conti

T

net Angelum, hominem, bruturmn ; & quscunz

gontiüu'v'

quealia ; quia poteft tàm fuübílantiam bomi-

nis,Angeli bruti producere,quàm illarürn àctio:

Ü 7)

nes:& in fuperilla omnia furit nobiliorimodo i

j

DEO , quàm in fe ipfis , quiàin feip(is fuüt corz

d

porea , irrationalia, finità; in DEO autem Ípis

yutt"

»

ritualia , intellecliva , ininità , ac ipfum 'effe.s

,

J

a

DEI, bt. eminentialiter continet. quascunque .

"(c&iaü

f

f

Sreatürás, Aliqua hücfacientía dicemüsioX in*

Z

Íes

D)

arÀ.— Pars I Dife T. Ogeff. HS, 1.

fequentibus. Hicafiotare etiam placet difcrimen

Mnpir

inter continentiam formalem comparatam ad

polta

feliquas duas continentias ; de formali enim

Ttg

ä

diximus , quod continens à formaliter contento

qiari ;

fgrmälifdr denominetur , nonautem à virtuali,

|

iQlis

auteminentiali 5 Solenifn non denominatur ra-

Talte

AU VO

na à rana, quam producit , nec DEUS vocatut

nit, €

corpus à corpore, vel brutum à bruto , autho-

mio ab homire , quem eminenter continet , be-

fs

malite

netamen juftus àfua j—üüit'ia , infinitus ab infini-

üàte , mifericorsà fua m;ifericordria &c-

yeet

2123 ^ Nunctandem P. l. Pars L. Omnis perfe&io

form]

fimpliciter fimplex debet formaliter admittiin

fore l

€

v

üte perfectilfimo,, ut arguit Scotus 1. d. .

tnim h

. 4. Aquo enim aliàs erit ens perfeCtifimum :

iTlto

perfe&tifhmum, &

attris

atqui DEUS elt ens

e

lr ) u

veabfoluta funt perf

&tio-

hter j

buta fiye modaliafi

II. Si

nes fimp

liciter (implices : ergo' &c.

4

0b

]J);J'l)(it:.ä],

5

:

i

mifer

&

Icor

dia, bonitas , tantüm eminens

fete ((

irualiter, & non formaliter conti-

2

QOntine

ter , aut v

«

ne

intur in DE

1

Ó

;

,tunc DEUS non effet aliter,

DO

nec magis bonus

; juftus, aux mifericors , quàm

H

L

sá

utcalidus ; cüm & ifta emi-

Yi

albüs , corporeu

^

^

;

*

nenter aut vi

"

rtualiter inD

p

EO contineantur: at-

;lb

go&c. lll DEUS

ui

hoc non admittitur : er

ite

ormaliter continet rationes notionales ; elt

ficïior

À

z2

€

j

üim formaliter Pater, formaliter Eilius; or-

)

fit

ma

»

r

liter Spiritus S. ergo etiam formaliter conti-

i

EE

net.

Attributa ; imà à potiori , quiahac perte-

ttr

&ionem dicunt, non illz.

1

diHem

&14 P. Enamll, Pars

Si perfe&tiones. mixt:

zü

im-

m

J

De Continestia Perfellionum In DEQ, — M F»H

Ti

impurz, in DEO formaliter continentur , tune

p a

m tit

polfent de DEO przdicari : fed. perfectiones

mixte , & impurz non poffunt deDEO prz-

[ (0n

iil

dicari ; imó irrogarent DEO blasphemiam ,

fi quis de Ipfo diceret, inD EO contineri for-

r

maliter juítitiam , mifericordiam, intelle&um,

I

aut voluntatem creatam 5 quiahzc omnia fi-

MU

nita, & limitata DEUM dedecent.

Idem eft,

tt*

fiquis de DEO vellet przdicare , quód fit for-

aþ i

maliter Sol, planta, brutum, homo: etgo iftas

perfediones mixtas D EUS non continet.,

.'erfcf"'ä

formaliter , fed tantüm eminenter.

Et in ri-

dmiuiir

gore loquendó ne virtualiter quidem ( non.,

r di

enim hi cermini : eminentialiter , e virtualiter

imum

EU

à Theologis confusé pro fynonymis ufurpan-

tur ) utfacilé patebit datum n. 2 1 2. difcrimen.

fe&ic:

38!

inter utramquc continentiam huc applicanti

, li

Objic. contra. I. Part, DEUS debet conti-21f

yenit

nere fuas perfeCtiones modó nobiliffimó , &

[e[ CUW"

continentià przftantifTimá: (edContinentiaEmi-

if

g 1

nentialis , aut Virtualis eft preftantior formali:

n

j

ergo DEUS continet füa attributa Eminenter,

IHM'

aut Virtualiter, & non formaliter. Min. con-

at

flatabinductione, — Sicenim Sol v. g. qui con-

W

"

tnet calorem elementarem virtualiter , eft per-

ics [

feclior igne, qui formaliter calidus eft. — Pa-

li »

riter anima rationalis , qua tantüm virtualiter..,

g a

fenfitiva eft ( faltem fi effe fenfitivum confide-

u y.rl(

retur üt contra&tum & determinatum per aliam

differentiam fpecificam ) utique perfectior eft

j

animà brutali formaliter(enfitivà, Conf. Cet-

E

tum

ag6 . Pars H. Diff. HL. Queft. 1. N /A

tum eít, entia creata in DEO modo nobiliori

contineri eminenter , quàm in fe ipfis formali-

ter ; ergo continentia eminentialis eft prarftan-

üor. E. D. Maj. Continentia eminentialis eft

LU

títantior, quando perfe&lio contenta non.;

eft perfeclio fimpliciter fimplex C. Min. fi fit

perfeGtio fimpliciter (implex N. Min. & Conf.

Itaque Attributa DEI funt perfectiones fimpli-

citer fimplices, & pofitive pertinent ad natu-

zam Divinam ficut proprietates humanz perti-

nent ad naturam humanam ; at vero alia v. g«

homo, plantz , brutum , juflitia, mifericordia

creata nullatenüs pertinent ad naturam Divi-

- örïgi,

nam : ergoAttributa DEI formaliter, alia veró

, p

Eminenter tantüm funt inDEO. .. Ad Conf,

[

& N. Conf. ita univerfaliter intelle&tam , hac

lis p

quippe tantüm tenet quoad perfe&tiones mix-

CCpu

tas, non autem fimpliciter fimplices, — Ratio

Fili

difparitatis eft ; quia fi perfe&tiones mixta ef-

Tem

Àd

fent formaliter in DEO,tribuerent ipfialiquam

imperfeclionem ; non fic perfe&iones fimplici-

p

«ll

ter fimplices. — INec dicas : Si attributa in2

DEO formaliter continentur , tunc ab Illofor-

filij

maliter non diüinguuntur; nam contrad eii5

fer

hac eft mera inverbis zquivocatio: aliud enim

p

eít ; aliquid in altero contineri formaliter , &

ach

aliud, aliquid contineri in illo per identitatem

Tion

formalem.

Primum concedimus cum: com-

qi

muni , fecundum negamus cum Scotiítis ;

lim

üt fufius conítabit diftin-

«

&i?net | ?cq..

QUE-

?f

*"S93( o G62-

337

jo li

fi d

dl pl

QU/ESTIO II

n

n in Drvoinis fit Priorttas Ori-

tenta o

ginis, 65 Nature ?

Mn ii

s &t

$.L

T

De Prioritate Nature.

pad t

n pe

Uatuor fpecies agnofcuntur à Schola&icis'z 16

du

prioritatis,& totidem pofterioritatis,fci-

ferici

licet Dignitatis , 'emporis , Naturz, &

m Di

örigini

S.

Prioritas Dignitatis efl , que re-

jfa vet

peritur inter duo, vel plura, quorum unum eft

'

q Con

l

czteris dignius , & excellentius, & hocipfo il-

am,hz

lis prius dignitate : quo fenfu ab omnibus re-

onesmä"

ceptum eft, Patremin Divinis non effe priorem

M

Filio, ut nefarié docuit Arius, id efl; dignio-

n

rem, fed omninó Filió zequalem juxta illud D.

Athanafii : Er i2 bac Trinitate nibil prius , a«

j

(;mp]f(.*

pofterius, id eft, fecundüm dignitatem , & ex-

t [

cellentiam , zibil majus, aut minus.

Prio-

J

ritas Temports, feu durationis eft , quando in-

ter aliqua unum duratione priüs eft altero, . feu

Tt0 ä,

"11

precedit tempore alterum , ín qua prioritatis

[f '

acceptatione rurfus extra dubium eít, Patrem

non efle priorem Filió, aut Hunc, vcl Utrum-

j

j (

que Spiritu S. fed juxta cit. Athanafii Symbo-

lum, toté zres Per[ona coaterna febi [4nt ,. G co-

1j

«344le , conttaeundem Harefiarcham.

| Prioritas INaturajuxtaScotum g. d. 3. q. r AT

€

1

y

«

Z3

$58 Pars II Diff. 121 Quafl. IIL. f. L.

eft duplex, fcilicet prioritas naturz effendi, &

nllig«

intelligendi, quarum prior explicatur à Mallrio

telliga

(.cujus do&lrinà hic potiffimüm — utor, )

quaten

fer habitudinem i2 4wo effendi , altera per habi-

euller

tudinem isquo int:lligenu'fi.

Utraque fuó mo-

fs

dó eft realis ; hoc eft, primó intentionalis, &

qude

fundata in ordine ad plurés formalitates ex na-

qlo

turarej finéfi£tioneintellectüs. ^ Explicatur au-

ii

tem Prioritas Natura effeudi perhabitudinem.,

püm

non actualem, quafi prius exiflat in aliquo in-

ff

flanti, in quo poflerius aQu non.exiftat ; nam

qifio

talis effet prioritas durationis , & temporis ;

g

fed per habitudiniem potentialem , & aptitudi-

mii

nalem, ita ut illud dicatur prius naturà, quod

! detí

licet fitactu fimul cum alio , tamen quantum eft

Thy

defe , poteft effe finé illo alio , éftque indepen-

hdi

)

dens , etfinon econtra : quo fenfu fubftantia eft

?

[

naturá priof accidentibus , qua ab hoc & illo

t

áccidente fepatata exilere poteft naturaliter ,

quat

non econtra : Sic étiam caufa phyfica poteft effe

tll

finé füo effectu, non econtra ; & hinc illa..

&i

materialiter fumptà , etiam actu caufans , eft

is:

naturá prior hóc, & etfectus pollerior, ac ex

üe

illa dependens vi talis priotitatis,& pofteriorita-

i

[ive

tis, . Ex quaexplicatione conflat, habitudinem

Mi fj

hujus prioritatis,&poflerioritatisVersreEffendi

frie

verfari non raró ( utique nonféniper ; ut con-

ali

ftat in animalitate , rationalitate, rifibilitate &c.

Cij

hominis, quz feparabilia non furit ) inter tea-

lr

liter diftinCta , cüm & feparatio poffibilis fit fi-

d

gnum diftin&lionis realis,. Prioritas Jatzr& In-

It

it-

r

De Prioritate Nature.

359

f

telljg endi explicátur per liabicudinerri ih quo iri-

tàMdlo

telligendi , ita ut ünum dicatur náturá prius alió,

N

quatenus licet in nullo inftànti duratioms poHït

iped

exiflere fin& illo; poteft tàmen coricipi üt exi-

Je 000 )

flens non concepto illo alio üt exiftente, nón

onds, V

qmdem divifive , fed præcxüve : Ec in hácáe-

( 0

ceptiorie fub;e&um dicitur priüs nattirà paffiorie,

lii

noti quód áliquando poffit éffe fine [ua patfione,

d

clim fint realiter identificata , fed quxä licec ext-

liqu?

ftát fimul cum ipfà ; non tàmen exiftit ex vi füz

4 ; 10

.....

paffionis , hac verb ex vi fubje&i j e

X qua ta-

mPOII(

uone etiám hz ptioritás verfatur vel'intet fór-

pntud

maliter, vel virtuàliter diftin&ta juxta diverfita-

teiti fententiarum , éflque fuó niodó reális, &

; quod

umd

non per intelle&tim confi&ta, etfrexpliceétur per

nopte

hábitudinem is quo mteä'gmdz.

intüt

Prioritas Originis denique eft, & explicátura 18

T

pet habitudinemi 4 470 4liud , & qnod ab alto ;

udit

quatenus nimirum unum eft producens ; & hóc

xdd

eft origine prius, & aliud ab illo produ&um

üod fic ititelli-

; llb

& hoc eft ongme po(ïerlus.

i,l

gas: quod quamvns mterdum dic: foléat; Pá.

xX

ter eft origine prior Filio, quiá Páter eff zzjä,

'HOIW'

flve innafcibilis : velquid »o»ef? zb 4lio, tamen

T

in ngore loqucndo Patet non efteo formaleer

l þyM

prior origine , quid eff. 2 fe , vel qüia »o» eJf 4b

TO

alio , fed ideo; quod áliam Perfonam producat.

"u

Cu;usrano famitür 3contrarió ; ficut énim po-

Ilerioritas originis eft habitido produ&x ad pra-

t

ii

ducens, fic éconverío prioritas orxgxms eft ha-

11]

bitudo producentis dd productum ; atqui pro..

u:

L 4

hu-

;60 Pars.Il. . Diff, H.. Quafl . HT, ..

ducens non dicic habitudinem ad productum,

pude

.quia produccns eff à fe, vel quna n01 eff. ab alio.:

n eti

filum

.ergo prioritas originis rigorose loquendó con-

-fiflit in habitudine producentis ad produ&tum.

«fgont

Advems credo,, quod prioritas natura fit ma-

n

Áuntne

jot prioritate originis, & minor prioritate tem-

FOTIS 3. qum pura pflOl'ltHS Ongmns non .dmu;-

litr(

tit unum extremum fme alio , nec inte, necin

102.

Tatir,

intellectu, cüm verfetur inter correlatxva qu&

iunthmulnatura definitione , &cogmtlone.

eund

lnfuper poHenomas naturz faltem in effendo

?

turd

. arguit imperfectionem dependenti , qualcm

non argulr poüenonms onbmls ; elt vero hac

altt

pflOl'ltäS OI'lgImS minor prxontate mepOl'lS,

| 0

E

aut naturz;; quia , que funt priora & pofterio-

ra origine, illa fuht imul tempore , & naturà,

Yi 1

hocipfo, quód fint correlativa.

His ergo pro

l

€on

UI

mults difficultatibus "Theologicis diffolvendis

rite annoratls.

EE

21

Dico. Inter perfectiones Divinas. L.non

dó]

fit à

. datur Prioritas NNaturg in quo Effendi , datur ta-

.men. ll Prioritas NNatutae i» 40 l,mll:aendz.

ften

|

Adeóque naturá prior eft, & intelligitur xpia..

q

Effentia Divina quàm Modi, hi quàm Aitributa,

pen

&hacomnia quàm Notionalia.

Ita fþarüm

f

fupponitur à SSis, & luculenter deduciturà Ma-

bet

flrio difp. 2. q. 3. a. 2. pertotum.

Q

D. L. p. Prioritas natura z» quo effeudi juxta

(

priores n. infert aut feparabilitatem aptitudi-

tell

nalem prioris à poüenon , aut hujus ab illo de-

Tion

peodentiam : atqui in Divínis nequit dati de-

Hml

PCH-

'

li

Aixs x D?Priorimze Orig:'nis

361

p

p.;nd'cnt»ia , Iepugnans utpote naturz Divinz ;

ntà

nec etiam feparabilitas ob fimpliciffimam om-

Qd d

nium Divinarum perfectionum identitatem :

podta

ergo non datur in Divinis prioritas naturg i» ef-

TTE

|

fendo.

Conf. Singule perfeCtiones Diving

Jontate

funt necefle effe,fi non formaliter faltem moda-

Q Ka*

'l:iter ( quod ultimum tenemus) üt patet ex n.

i, Ht

302. ergo non potet inter illos dari priotitas

4tt, g

naturz i2 effezdo, hóc ipfó, quód fingulz fe-

opnii

eundüm fe fint neceffe effe.

in li

P. Il. p. Prioritas naturze Intelligendi eft.na-22&

, qui

turalis prauppofitio, & preexigentia unius ad.

'vvcröhti

alterum, vi cujus priuspoteft concipi non con-

mpori

€eptó pofteriori, & viciífim ; fed talis priori-

tas daturin Divinis : Eflentia enim non exiftit

yulti

S a

vi attributorum , adeóque potelt concipi noà

sag

conceptis attributis : fimiliter intelle&us praz

concipitur voluntati, & intellectio volitioni ,

ifolu

ac abloluta refpectivis.

Imó inrigore loquen-

l, ], [

dó.Effentia prorfus independenter exiflit ab ome

d

ni alio ; at verà attributa juxta n. 170. per exi«

flentiam Effentiz , non quidem dependentiá ali«

vm?ig d ,

quá proprié tali, &.per caufalitatem, fed de«

i

A

pendentià, vel meliüs ( ne in verbo labamur )

? fpänï'

fluentià per fimplicem emanationem : ergo de-

bet in Divinis admitti prioritas naturz intelli-

u

gendi.

"

Objic. contrall. p.. Effentia Divina non In-221

telligitur ante fua attributa , fed fimul : erga

apn'm:r

vll

non datur prioritas naturz in intelligendo in Di-

da[i Ü

. Ant. P. quia funt fimul : ergo etiam fi-

vzinis-.'

mul

[j

$

$62 . Pars I.-Diff. IH,. Queft, IT. $.1I.

T

1ul intclliguntur. Conf. DEUS nonintelligü

füam Effentiam ante Attributa : ergo non datur

qu, [/

à Divinis prioritas naturzintelligendi, | . N.

hij

Ant. ejus prob. dift. fimul funt, cum certo ta-

us

men ordine C. Aut. (inéullo ordine N. Ant. &

D7

tm

Conuf Effentia ergo Divina hocipío quod non

intelligatur aliter , quàm proüt eft radix attri-

qur !

plares

butorum, jami üt fic intelligi nequit nifi cum

prioritate natura 45 47o intelligendi. Ad Conf.

in ]llo

Cürra

x. difl. Ant. DEUS non intelligit fuam Effen-

tiam ànte attributa cognofceridó fcilicet Effen-

gint,

tiam fin& attributis C. Ant. cognolcendó illà

hid

etiám finé omnt ordine, nempe Etfentiam Di-

tlj f

vinàm non àt primam radicero attributorum ,

lt de

& hac otdinaté àb Illa enianentia IN. Ant. &

ii

Conf.

dite i

&pre

S- lT.

plica

De Prioritate Oripnis.

origi

Ico. Inter Perfonas Divixuaä datur vera &

tur D

22 zD

realis prioritas, ac poflerioritas originis;

h [

& 4 440; adeóque ab ofni errore, & pe-

frat

ticulo errandiin fide aliena eft locutio , quadici-

prior

mus: Patereft origine prior Filió, & uterque f

[

fs

erigine prior SpirituS.Scotus Quodl. g. 6. Al

ter poffet dici , ubi ità declarat, quid (it euidem

Perf

effedtum fimul produci à duabus caufis; qua-

ttior

rum uria (it origine prior alterá : Prias erigive

?

tanfare eft can[are à fé ; pofterins or'gine tan-

l e.*,

Jare eft catfare ab alio : ficut antem ab alio ba-

Woni

let virtiiem caufandi , vel à fe, fic G vanfart.

d

[]7

L

De Prisritate Origish.

363

vnitedy

Ntc eff uerum , quod fic prius cau[atum ab ali-

omitz

quo , nàn po[Jjt pofferihs cau[avi ab alio ; quia

laM

bujusmodi intelleHas eft iffe quid aliquid nem

fh CCf

qu-l can[ari ab unt à (à, cty abalionon à fe , qui

MATY

intelletius falfus eff..— Hanc originis priorita-

quint

tem Scotus etiam afferit r. d. £. q. 2. & d. 10.

lia

q.un. $.ultimo. & d. 12. q.2. — Necopus eft

tnfian

plures ex Scoto depromere textus, cum paffim

As

in Illo , ubicunque agit de SSS. "Trinitate, oc-

Hl Elït!-

currant hi termiti , Prioris, cc polterioris ori-

«t Lt

gine. — AudiamusS. Aug 1. 1. detripl. habitac,

d) d

propé finem. &l de gaud. elect. Parer son pra-

m D

cedit Filium tempore , fed origine. Hug Vi&tor.

l(Ofüml

l.6.de Trini. c. 6. — Prids e poflerims boc loco

hl |

intelligi volumus non temporis j»'zcce[]iane , fed or-

dine natura , vel origizis.

Clariüs hane rem

expreffit D. Bafil. l. r. contra Éunomium ex-

plicans hunc ordinem ( ut volunt Thomifte )

originis inter Perfonas Divinas. ^ Quonam igi-

»;i-m&

£ur pattorationem babet , ordinem in iis ne ATE ,

in quibas eft. prius C& pofferius non pafitióne no-

ffra ( ea iion nudum otdinem fine , fed cum.,

At

3

TT

prioritate & pofterioritate ; & quidem à par-

te rei, & non noftra pofitione, aut ficlione )

-rquf!ll

M

f naturali quadam confecutione : ergo inter-

jl fm

Perfonas Divinas datur realis prioritas, & poft

etioritas originis,

J

p

* P. Condufio etiam tationibus.

ll glM

Pr l'ma enc

Ibi eft aliqua prioritas , & polterioritas, ubi

j

1

non eft omnimoda fimultas : atqui ubi eft or-

ufd!!»

do, ibi non eft omnimoda fimultas : etgo cüm

N

inter

864 ParsH. Difl. II Quaft. II $. IH.

inter Per(onas Divinas fit ordo, prout Thomi-

goüP:

ftz defendunt, hoc ipfo erit inter Illas aliqua

Filosf

Q natu

prioritas & pofterioritas : atqui non dignitatis,

temporis, aut nature ; ergo originis ; cum

ii

alia non fuperfit,

Maaj.[videtur in terminis evi-

jiüsp

dens. Min. P. ordo ell babitudo disquiparane

ag :

tis, quz non poteft effe inter illa, qua funt

& üter

ejusdem rationis, quatenus inter illa admittitur

trelt

ordo ; aliàs hoc ipfo fuperflue adítrueretur or-

nonj

do : fimultas econtra e(t babitudo aquiparan-

Q

tie, qua fundatur fuper unum vel locÓ, vel

fietiot

i Udrt

tempore, veldignitate, velnaturà, üt obfer-

(ne j

vant Logici: ergo, «üm relatio disquiparan-

torund

tiz nequeat effe inter extrema a2equiparantig,

uDj

ubi admittitur ordo , debet admitti aliqua prio-

iplaq

tfitas: atquinon temporis , dignitatis, aut na-

terll

Secunda. ' Inter Perfo-

ture: ergo originis,

poe

nas Divinas datur ordo ex natura rei pradfcrip-

0

tus ( quod Pater fit prima Perfona, Filius fe-

frior

cunda, & SpiritusS. tertia) & non per ima-

Ti

tiont

ginationem tantüm, aut numerantis arbitrió ;

alias promifcue poffet quoque Filius dici pri-

tud,

fa, Spiritus S. fecunda,. & Pater tertia per«

COtt

fona, quod fides Catholica refpuit : .ergo in-

ditur

ter Perfonas Divinas erit quoque prioritas &

N-P

poüerioricas originis ex naturarei , & non tan«

Wna

tüm per intelle&um. — , Conf. P.. Prius & po-,

Prio

fterius effentialiter includitur in primo & fecun-

nl

IQ

docaratione, qua eft primum & fecundum ;;

^hin

ram primum ex conceptu fuo proprio antece-

fater

diríecundum ea ratione , quaelt primum : et- .

fhiy

gO

1

)

ll

: De Prioritate Originis.

T

T

go fi Pater ex natura Patris fi prima Perfon

a, G

ls di

Filiusfecunda, Spiritus S, autem tertia, etiam

digni(a;:a.

ex natura rei Pater erit prior oripine Filió, &

T

üterque Spiritu S.

"Tertia.

Principium eft

QTR

-

priüs principiato, efto non dicat habitudinem

:q»ipmr,-

caufze : fed Patereft principium Filii originans,

qeit

& uterque Spiritüs S. ut fides docet : ergo Pa-

Vi

ter eft Prior Filió, & uterque Spiritu S. atquí

iE

non alia prioritate, quàm originis : ergo &c.

Mp

Quarta. Simultas opponitur prioritati, & po-

'Cö; ïïl

fterioritati; nam fimultas duorum in aliqua ra«

t olli

tione negat prioritatem, & pofterioritatem..,

[patit

éorundum in eadem ratione : fed inter Perfo-

antig

nas Divinas non datur fimultas originis, hoc

n

ipfo quód detur ordo originis : ergo datur in-

auLt

ter Illas fimultati ori

ginis oppofita prioritas , &

r Paf

pofterioritas originis.

r

Objic. I. Nequit una Perfona effe origihcizä

lii

frior alterá ratione effentiz 5 cüm hac fit una

numeró in omnibus tribus Perfonis : nequera«

M

tionerelationis ; cüm una relatio fit fimul na-

Kd j

turà, definitione , & cognitione cum altera fua

tf

correlatione : ergo inter Perfonas Divinas nom

[dll])

datur prioritas, &poflerioritas originis. — Re,

du

N. Ant. quoad fecundam partem , fiquidem

j

una Perfona producens v. g. Pater eft origine

frior Filio ratione relationis ; rec obítat ejus

u

f

probatio, quód fcilicét relativa (int fimul: hoc

!

jf

enim tantüm venit intelligendum quoad fimul-

Y

tatem naturz , nonoriginis ; ftante autem fi«

Ti

?ultaïd náàture Divinarüm Perfonacum adhue

g0

peis

366 Pars T. Diff. I1J. Ouaft. 1H. 6.11.

poffunteffenon fimul origine. . Simultas quip-

etquo

pemajor , qualis eft fimultas naturz refpectu fi-

tte; d

enimi

multatis originis, non excludit non fimulta-

tem minorem , feu prioritatem & pofteriorita-

i d

tem originis ; ficutfimultas durauonis non exe

|

qui l

cluditnon fimultatem, feu prioritatem & po-

(

fterioritatem naturg , quz eft minor compara»

fitoo

1it, 6

tivé ad fimultatem temporis.

2425 Objic. II. SiFilius eftorigine pofterior Pa-

flius

tre , tunc Filius noneft abaeterno ; ficut fi effet

Ari,

naturà poflerior Patre : atqui hoc eft contra fi-

Venet.

dem: ergo Xc. — &. N. Maj. Nam ptioritas

nj

-

originis Patris non negat in Filio abfol&té exi-

df

ftentiam pro primo figno 5 fed tantüm dicit,

COU

Filium illam exiftentiam non habere à fe, ficut

l

eam habet Pater à f : & ideo Pater ne quidem,

N

in intelligendo eft naturá prior. Filió, quia funt

quà

correlativi ; econtra Attributa funt refpe-

origi

€u Effentie pofleriora naturà in intelligendo ,

Nhi

quia fic correlativa non funt: funt tamen omnia,

tonf

attributa naturá priora inintelligendo proprie-

eipli

Ratio fumitur ex communi,

ilji

tatibus relativis.

Theologorum 5 quiaeffentialia funt priora no-

Stoti

tionalibus.

EHic etiam gnaviter advertendum ,

9upi

aliudeffe, exifterein primo figno originis, &

Ql

aliud pro primofigno originis. — Primum dicit

la

exillereà fe, quod certé Filio non competit

T

fed foli Patri : fecundum dicit quidem effe ab

Iniy

lier

alio, itatamen utfemper (iné inceptione, de-

fitione, aut mutatione fit cum illo alio, &

itlty

fic Filius eft à Patre , femper tamen cum Patre ,

Á

ex

T

De Prioritate Originis,

362

i

ex quo fequitur Filium effe ab eterno cum Pa-

tre; etiamfi fit originepofterior Patre. Hoc

i

nj

enimidem eft dicere, quód Pater fit ab eterno

yfrin.

àfe, & Filius ab aternoà Patre: non autem ,

I$r00 0

quód Filius aliquando non fit, vel non fuerit.

......

mdp

. Objic. Ill. Scotus prioritatem originis om-226

g

nino explicat per (igna iv qwibus, five duratio-

nis, & non tantüm per figna à quibs : ergo

Filius non.eft ab zterno, quod fapit errorem,

hi

ut(idi

Ari, Maj P. exDoGhrina Scoti, dum pafim

ontil

tenet 5. Parer eff inprimo figno originis ,. in qua

JEIOnd

aon eff Fili ; dum tenet : Filivs eff. i fécuns

i al*

do fignooriginis, im quonon eft Spiritus S. ergo

diclt

?cqt,t»l.s explicat prioritatem originis per fign;

, fiaty

in quibus, & nontantüm 4quibzs, — Pro hoc

qu'xdem

argumento refolvendo facit prior annotatio,

at

qua diximus aliud effe exi(tere in primo (igno

[

originis, & aliud pro primo figno originis.

ptndl

Nihilominus ut cariüs de Scoto, & veritatg

wmþü

conílet in forma N. Ant. hujus probationena

FDf

explico ; ut autem explicatio folida fit, duo

gl

mihi incumbunt declaranda, —^ Primum, quod

Yi

Scotus revera prioritatem. & poflerioritatem.

ndum.

eriginis explicárit per (igna a quibzs & non im

g.

Secundum, quomodo ergo Scoti al-

sl

ii

/(

legata do&trina fit intelligenda.

Quoad pri»

l)

mup tenetScotus affertive 1.d. 1. q.un. n,ult,

" P

An in[Lanti aternitatjs e[l tota Trinitas nota ctti«

Qu

libet perfäm in, Trinitate ; quia di/iingumd?,

L

inter. inffFantia originis, non diflinguitur ipter

u7

&krationem., Qr durationem , /ed. JNB. à quo

quis

Á

368 Pari l. Difes HL. Queft. I21. f.1t.

nis fit. in. 1. d.1.2. q.2.. dicitidem D. Subuilis,

alá

juód Pater prius origine fpiret, quàm Filius ,

Mil

& tunc hocipfum explicansfübdit : Z42bauc t2

&undi

sen cum aliquo ordine , quiaille aEiua eff, Patris

adid

Afé, Filiiautem non à fé , fed à Patre, — Idem

tft;q

repetit in fine hujus quaflionis, 4uia Pater 4

um

Ex quibus

liciani

fé» Filius non àfte ,. fed & Patre.

ómnibus confequens eft Scotum explicare prio-

fpia

fitatem originis per figna 2 quibss , ut merito

quii

fint Scoto injuriofi, qui contrarium Illi impoz

H[l/h' r

nunt 5 facilius tamen his ignofcendum , quia

hisfe./

ih Scoti foliis minüs periti nefciunt, quid di-

s M

&unt, autquid dicat Scotus. - Secundum quod

Tnt i

áttinet , fequitur ex hucusque di&tis , illam Scos

t W

&i doctrinam non effe intelligendam , quafi ve-

MNin,

t Scotus Voluerit, quod Pater in aliquo fignà

juxa

éxítiterit, pro quo fimpliciter non extitit Fi*

duce

lius: in quo fpiret Pater; & fimpliciter non fpi

doc

tetFilius ; anenim Doctor àtoto litterario or*

fptrà

be Subrilis di&tus defipiat usque ad. infaniani

'e'rgo

haram falfarum impofturarum ? Sed fenfus, &

Tium,

mens Scotieft ; Paer eff. ip primo frgno origi-

b , hoceít, Pater eft à fe producens Filium ;

frim

nch

&inulloalio. — Filius 0s eff in primo figno ori-

e*;'nm'

gin£i, hoc eft, Filius pro primo figno origis

fion

nis, inquo eft Pateràfe, eltàPatre,; &non À

terii

fe , quod eft effe in fecundo figno originis. Ubl

li

ütique notas, quód de Filio non negetur.efff

d

fimpliciter, fedtantüm effe à fc.

»

Dices. Si Filius noneítin primo figno ori-

xi'rgq

Oc

*

glms , turic Filius aliquando non cft:' atqui h

€

jl

:

m

l

ln in Divinis fit ovdo Oririnis , é, 369

'et Arianum : ergo & doclrina Scoti; i, N.

Wif

Máj. fit énini ttarifitus & affirmatio à dicto fe-

iM

&ündüm quid ( nimirümà modo effendi 2 /

ul

ad dictum fimpliciter; hoc eft ad abfólucé non

r t

effe, quodin nulla (chola fübfifléré nofcitur vel

j hr

àSummuliftis. — Hinc iftam argumentandi fal-

i quibus

laciamfie retorqueo : 5 Filiuá non efd in primo

d

j ao

figno originzs , tunc Filizi aliquando non eff : at.

qui Filius in primo Jighó origints nod eff s £rgà

liig

Filius aliquando mon eff : etgo jure univerfus orz

bis fe Atiarium effeingemilcit. — Maj. eftab ip-

Iquid dï

fis AA. pofita; & fi mihi illámi negent. ( prout

imqu

yn $o

fané iri principiis fidei Catholicze negari debet)

tur non & ego illam impuné negare queam?

þlfl A9

Min. fic probo, Effein primo figno originis

pl

juxtaScotum nil aliud éft; quàm effe à fe pro-

st

ducentem : atqui Filius ( àt fides Catholica

ihürje

docet) nec eft àfe ipfo five producens; five

Ti

fpiràns : ergo none

j

in primo figho originis

iniad

érgo aliquando Filius non eft; quod eft Aria-

fenfui;&

mum. Videantergo Adverfarii; ficuti Scota

"n

Filit

primam majorem nepgare , aut explicáre noliüt;

ne femet fuis proptiis illaqueant verbis, Huc

j

étiam facit alia Scholalticorumi doclrina, quod

TA

fiori teneat árgutientum à propofitionibus de

(un

tertio adjacérites ad propofitioneti de fecundo

i (

-ádjacente;

Sicütiquenon valet: £j (idemi

lf :

:é(t detota SSS. Trinitate) ab arerso 05 credr :

érgo ab aterno uon ef!;/ Cüm utrobique com«

10 Ü

tüiittàtur fallaciaà dicto fecündum

quihü'-

Ü

quid ad dictum ümplicirer.-

a

bi«

370 .PariIl. Difl.IF. Quefl. L. $1.

i

Di

DISTINCTIO IV..

tl

i

De Dz]iz'näione in Divinis. "

p

Tutio

JUJAESTIO L

itod

Vinis

uomodo Attributa, €9 Relatio-

aes Divine d;z"/ïiizguantur ab Effen-

yim

oni

tia, Cl* bac ab illis , i illarur [

[

tojl

nter fe?

?

.

Um Scoti Sententiz fint prorfus conca-

Vi

tenatz, vel meliüs, annullus in femet

Mu

C

retortus, acfolidus, meritó inferenda

um

venit unio pretiofiffima non dilapidan-

E

da ; fcilicec DiftinQio in Divinis neceffaria ; me

a

Uni

omiffa in Divinis Diftindione minüs bene de

DEO fentire videamur. . Huic de Diflinclione

Ut

in Divinis acerrim& inter Theologos agitátz

N

Tij

difficultati materiam, ni fallor , fubmipiürat

ln

fcquens

4

$. I.

To

An etiam in Divinis Contradicoria

qu

locum habeant ?

$n

VO

227

] enim procul à DEO fint. contradicloría,

procul ab Eodem erit.& diftinctio ; cüm

u

econtra contradictoria in Divinis admiffa

h

proportionatam fecum trahant diftin&tionem ,

neceffum fit, eó quód contradictoria impli-

d

cet verificari de eodem prorfus indiftincto.

Dico.

l

m Ecír

hn elam in Divïnzä; Costraditloria &2-.- 371

. .Dito. .Etiam inDivinisnullo cogitante in-

I

tellectu dantür contradi&loria.

Pro hac . non

Ilj

tantüm ftantScotifle omnes,. verüm , & prz-

cipua fidei myfteria, SSS. Trinitatis, & Incat-

nationis ;; quidquid tergiverfentur Adverfarii

modoó abfoluté negantes contradictoria in Di-

l-

vinis, modó quidem admittentes, fedtanttim

virtualia, & per intellectum completa , que

p

'omnia difcutientur per decurfum. Nuncab his

-

replicis abftrahendó

P. conclufio 1. comparandó Effentiam Di-238

COl

vinam cum fuis Attributis abfolutis v. g. intel-

fem

le&u, & voluntate;

Effentia Divina eft radix

Ti

omnium Divinarum perfe&tionum ; Intelleétus,

aut Voluntas non eftradix oínnium Divinarum

f

;ll

perfedionum. « Effentia Divina eft principium

m

univetfale Proceffionum ad intra 5 . Intellectus

Vl

autem & Voluntas eít principium Divinarum

Proceffionum particulare , ita ut Filius deters

agimz

iil

minaté pét intelledum , & Spiritus S. per vo«

luntatem procedat.

Pondera verba Concilii

"Toletani 1 r. in confeff. fid. INoweff credendumny

quid Pater voluntate Filium gennerit.. Cono

I

Smirn. can.24.. Si quis corfilió ( quod utique

voluntatis eft) DE/, fatum Filinm DEI af-

lf

(

ferit , Anatbema fit.

Alias adhue de Effentia,

& attributis abfolutis contràdictiones

poné

717

Tas.

DEUS eft realiter & Formaliter DEUS

t

Deitate, feufuáà effentià ; DEUS auütem non

»

'eft formaliter ,- fed tantüm realitcr. & identicà

iDEUS intellectu, vol

untate , jufti

3

ia &c. eà

i

Aa a

Qquo

4

372

Pars 11 Diff. 1V.' Oueflie T. S. T.

n-2,

quód i(ta non

fint ipfà Natura Divina, fed tan»

Jin

tàm aliquid circa illam. Ut tenet 5: Joan. Da-

f

maf. l.1. de fidec.41.. Si dixerzs fuff um , fi bo-

PI

pum, fi quid tale , »on naturam DEI dices ,

tàt

fédqua circa naturam. S. Aug. l. 15. de Tri-

jdent

nit. c.6. Sidicam aternus , [apiens , juftus , bo-

"i

suus , fbiritus , borum omnium novi[]imum quod

dilt

pofui , videtur. fignificare fabfeantiam . (five

lat

Deitatem , acipfameffentiam ) eetera vero bu-

$n

jus Subflantia qualitate : etgo DEUS eft for-

indi

maliter DEUS fua Deitate, &fubftantid, non

df

autem intelle&u, voluntate, juftitia, bonita-

te &c. cim iffa fint quafi qualitates ( hoc eft

hj

U

quid extra-

effentiale) verfantes circa naturarri,

hn

& fubítantiam Divinam. — Ethz contradictio-

H

nes omnes non in ratiocinió Scotiílicó , fed int

harum propofitionum veritate zterna PP. ac

MPI

4li

CC. definitione Catholica fundantur 5 fi enim

abste quaram , quid fit contradictio à parte rei?

qu

ll'l]

intrepidé, & vix non indignabundé reponis:

i

contradiclio à parte rei eí affirmatio,& negatio

pa

ejusdem de codem à parte rei fecundüm idem;

bene e(t, accepto , & fubfummo refponfio-

r

T

nem: atqui juxta te Eflentia Divina, intelles

&us, & voluntas &c. funtà parte rei prorfus

—

fat

glh

idem , & nullam à parte rei diftinclionem ad-

mittunt, & tamen cit. SS. PP. qua affirmant

q

Ti

de Effentia & natura Divina, negant de illius

attributis : ergo afhrmant G negant contradi-

[

dl

éloria à parte rei de eodem fecundàm idem,

L

quod .etiam in Divinis impolffibile eft juxta

n-z 3 20

M

n etiam in Divints Coutraditlovia ce, 3 7;

M

1,232. ergo ha« contradictoria aperta & a&tua-

jinDe

lia non tam audacler neganda, fed alia honeftio-

ri methodo (ünt reconcilianda , & verificanda.

iif

LL din,

P. eademresII. comparandó Divinam Effen-239

Effentia

d)

tiam cum proprietatibus relativis.

identificat Divinas Perfonas realiter : relatio

j

n qud

v.g. Paternitas , & Filiatio non identificat, fed

diftinguit illas realiter. Ita decifum eft in Conc.

! (flv:

n

Lateran. prout. refertur cap. Firmiter.

Hee

eili

Santla Trinitas fecundim communem e[fentiam

individua , e$' (eemndim proprietates pev[onales

j

Yorite

difireta. & in Conc. Tolet. II. J» relatione

Perfinarum numerus cernitur , in Divinitatis

ud o

1rÀf

vero (ub/Lantia quid numeratum fit , non compre-

benditur. S. Aug.l.7. de Trin. c. 1. Omnis

i?

fdit

Effeutia , qua velative dicitur , eff aliquid ex-

cepto relativo, Etc.4.. Aliudeff DEUM effe,

u

j

Alind Patrem e[fe.

Similitet contradicunt fe-

ul

quentes : Unio hypoftatica eftimmediaté facta

in perfonalite Verbi ; Unio hypoftatica non eft

ponii:

immediaté fa&ta in Natura, quz juxta te eft à

;egalfa

parte rei prorfus eadem cum perfonalitate. Na«

(od)

gl

tura Diviná eft una numeró 5 relationes funt

numeró plures, ut fides docet. Pater gene-

nt(].'f' J

rat ; Eflentia non generat.

Imó hac , Effentia

"]

j

enerat , aut geueratur. eft damnataüt hareti-

ca in Conc. Lateran. fuüb InnocentioII. in c.

j

Firmiter. ubi contra Abbatem Joachimum fic

l

decernitur. —JNosamzem Sacro approbante Con-

j

|

ffly

l

vilio credimus , &i confitemur cum Perro ( puta

) quód una fumma ves

n !

Lombardo Mag. Sent.

€

Aa 3

1]

374

Pd-r-g II. Difl.IF. Oueff. I. $.E

lm

tusfon

eft Effcentia fen INatura Divina , qua nec. GE«

NERAT, NEC GENERATUR ; tamtn-non

eodem

fequitur j quod fit quaternitas , quiailla trorves,

Ontfal

Pater , Filius ; e Spiritus S.. [unt illauna ves,

95 f

quaternitas autem e[fe mon poffet ,. mifi ejfct quan-

lum

1um 4 tribus vealiter diflintlum,

Et ne ni-

jf

mitm prolixus fim, etiam hzxc contradicunt.

dihg

Effentia Divina eff communicabili, ef» atlu come

n [/7

mumicaratribus Per[onie . velatio v.g. Paternia

puti

&atis nop eft fié communicabilzs ,' fed unifoli Per«

P"' u

fonz Propria, üt aperté conftat ex Conc, Flo«

fs

gent. 1» litteris uzionis, quod fuper illa verba

pos

Joannis 16. emuia, qua habet Pator , sea fnmts

tti;

«f

fic definivit ; omuiaqua Patris funt , Ipfo Pater

Uvigenito Filio fio gignendó dedit , prater effà

tïäb

Patrem.

o

An-autem hac contradictoria , &

fideimyftetia pet tuiintellectüs operam abfol-

h

&1

vis ? an ergomyfleria fidei realia; an tantum

per intelleétum conficta funt ? certé credimus

at

di

fuüperterram, ficut eum aliquando videbimus

faciead faciem : atqui ibividebimus eum ficue

Nt

tieft ,. G non ficut confingitur : ergoetiam hic

[5

Y

credimus ifta fidei myfteria prout funt à parte

tei,

Q

330 — P. eadem res i. comparandó Divina attti-

9

buta abfoluta intet fe.

Intelle&tus ex fua in-

fi

trinfeca natura eft prineipium intelligendi, ac

gl

intellectionis aCtualis ; Voluntas ex fua intrin-

i

Íeca natura non eftprincipiumiintelligendi, aut

intellectionisactualis, fed volendi, ac volitio-.

:

nis adhualis : atqui per te intellectus & volune

tas

L

4hn etiam in Divinzs Contradicloriace. 375

Y

tas fünt à parte rei omnimodis idem : ergo de

FUU M

eodem fecundüm idem à parte rei affirmantue

contradictoria,

Si heccontradictoria fore ne-

luttini

if41U,

gas, multüm & audacter. negas ; . verüm af-

fign

fumamus propofitiones, in quibus fides ftrin-

BE n

De fide

gits fi rationt adeó refractarius fis.

d

eft hec propofitio : erbum à. Patre procedit

IT

per intellechum.

De fide etiam eft hzc pro-

Ti

pofitio : Spiritius $. à Patre, Filióéque procedit

i

per valuntatem, & quidem ha propofitiones ita

funt de fide , ut de Verbo tantura. affirmetur

Yilb

] al

proceffio per intelle&tum , & non per volunta-

2

tem ;.àc de SpirituS. tantüm affirmetur. pro-

177

ceífio per voluntatem , & non per intelleum :

t

ergo intellectus & voluntas etiam in Divinis

non funteadem ratio formalis attributalis ; aliàs

a d

Mi

Filius etiam per voluntatem à Patre procederet

tf

& Spiritus S. per intelle&tum ; aliàs à parte rei

i

affirmrarentur contradictoria de eodem fecun-

i

)

Jf

dum idem à parte rei, licétper intelle&um di»

J

verfüm fit, quod ad realia fidei myfleria fuffi

m

cere nequit.

Ne autem verbis tantüm afferere

pam

videar allatas propofitiones effe de fide ,. recole

duo Concilia, Toletan. & Smirn. ex n.22,8.

iti

quibus junge dictum S, Aug.l;65. qq. ad Oro-

1

fium q.7.« Pater voluntate non genuit Filium s

L

quia praire voluntas Sapientiam non potuit. Pri-

ij

ma autem propofitionis veritatem aditruunt

$S. PP, paffim. S. Cyrill. ]. 1. in Joaon. c. $.

Al

Jj

Filius appellatur. Ferbum , ac Sapientia, quo-

Jr

niam ex intellelluimmediatà , atque indivifiliie

Àa4

ter

]

$76 . Pars1l, Dif, IV Quaft. L. S. 1.

?

ter efl,. S, Damafcenus l.x. de Fid. €.8«: Petre

dotri

bum eft naturalis uentis: (id.eft , intelle&tüs))

qoit

.

motio , fecundim quam mouetur , intelligit, ej

h

lt

eogitat , weluti Inx. ipfius exiflens , atque fpleue

dor.... Ecquod cardo difficultatis e(l; enuntians

[

tf f

tur hz propofitiones üt vera à parte rei , &

omni intellectus noflri negotio ,. eandem tam

D

(ubfi

realiter , quàm formaliter rem inadzequat cone

cipientis, prorfus fepofito,

Cui enim credens

lent

fidr

dum magis? an tuz expofitioni privata, anPae

trum, ac CC. definitioni univerfali.?: an Divis

]tem

mnarum ac aternatum Proceffhionum -veritas. à

fint

creati intellectüs operatione dependeat ?. an; fi

€omi

forte prefcindamusab imperfe&o noflro con«

ter

cipiendi modo, intellectus vellet, & voluntas

w

Divina intelligeret ?. aut ; an forté , -pracisó

fim

noftró inadzquaté concipiendi modó , volune

fis

tas Filii, ac intelleCtus Spiritüs S. eft principium,

Hl

sicque $SS. I'rinitatis, ac Proceffionum Divie

H

narum myf(lerium ad anguílias no(lri redigere-

atn

tur intellectüs? Credathac, qui volet ,. tenea

E

egocumPP. & CC. mihíque perfuafüm habeo,

f

ridiculum. omnino, ut parum dicam ,. videri

&

debere , CC. definitiones, Patrümque fentens

Ts

tias in id cantàm collimáffe, ut oítendetent ,

fo

quid noílra ficlione affirmari quidve negari

q

poffit.

Certé Haretici, quos damnabant, ne

hi

fomniantes quidem negare volebant, nos va*

&

rias de DEO per intellectum diftinclas ratio-

nes concipere poffe ; cümhoc omni CC, & PP.

[5

dO..æ

I n'

!

Anetiam in Divinis Con traditloviaeie, 37*

l D7

do&rina fuperfedendó i

pa quotidiaga, com-

ld)

montlret experientia.

"

P. eadem res IV. comparandó attributa abío- 23 1

2

luta um proprietatibus telativis,

Petfonali-

T

tas Verbi reddit naturam humanam fübfiftene

d

tem relative:: intelle&us, voluntas, juflitia,

Ti

bonitas'&c. - non faciunt naturam hümanam fic

It

fubfiítentem ; 4mó nec intellieentem , aut vo-

tl

lentem ; cim Chriftus quà homo habeat juxta

a

fidem intelle&um ,' & voluntatem propriam,

if

Item attributa abfoluta fünt formaliter infinita,

(s

funt perfectiones fimpliciter (implices , funt

"

communia tribus Perfonis Divinis ; proprieta-

£oI

tesrelativae autem v. g. Paternitas, & Filiatio

MA )

nec funt formaliter infinita, nec perfeCtioneg

T

fimpliciter (implices , necomnibus tribus Divi-

dlv

nis Perlonis communes , fed propriz Patri, aut

"

Filio : ergo iterató in Divinis habentur con-

Jf

tradictoria. ^ Licétautem alique propofitiones

ger:-

àmultis Theologis non admittantur, prout hic

d

i nobis ponuntur: negari tamen non poteft,

M

fed omnino de fide eft, quód v. g, intellectus

ii

& voluntas abfoluté fumpti (int in tribus Divi-

u

nis perfonis, econtra Paternitas aut Filiatio in

Jl

folo Patre aut Filio ; ut vel ex hoc tolo fatis

4ll

aperté contradiclio evincatur, finulla inter ift-

!^

hzc diftinctio à

parte rei , contradiclionis re-

[

conciliativa , adítruatur,

je

Hic meritó petes, annon DEUS fit capax..232

!

j

contradictoriorum ob fuam infinitatem,& emi-

Mo!

&, 1mo fi contradicloria

negtiam ) R^ negativ

Aa $

Íe-

/

378 Pars,II. Diff.IV. szj?.). $. TI.

fecundüm idem à parte rei in aliquo ente ad-

tina

mitti poffent propter ejus perfectionem ,. tunc

[2

Vdent

illa magis in ente creato, quàm increato admit-

ti deberent, DEO enim fingulariter son eff te*

teti

. telli

pugnat; hac fiquidem negatione ,. five quoad

effe DEI fimpliciter, five tantüm quoad aliquam

ident

Illius perfectionem fimpliciter (implicem intel-

qui:

le&a, femel admifsá , qualiter convincetur infi-

tio;

piens in corde fuo dicens : vo» eff DELUS? Hac

«

und

negatio »oz eff aliquo ex diétis modo admiffa

in DEO eft ompium malorum hydra, ut no-

: qu

va continuó novarum fuccreícerent capita fale

pro

fitatum , que omnem perimerent veritatem, ac

tm

tandem ob hanc ipfam infinitatem & eminen-

ia

tiam DEI evincerent, DEUM habere capacitaz

&

tem ad fufferenda contradiCtoria, & non habe-

€et

Q

re, quod nemo fang mentis admittet. .. Huc fa-

cit celebre dictum S. Hilarii l.. de Trin. p.f $,

u

Vi

cum Arianis ex via contradictoriorum difpu-

tantis : Ziut nega e[fe ,ne fit. . Aut fí efe , quome

Va

do,quod ef, non erit ciom quod efe, non pe]]it effes

ii

st non (it ?

tu

- $. T.

te,

[

An ad Salvanda, feu Verificanda Confr a-

«

ditlaria in Divinis apta [it diflintlio vealis in-

adaquata ? quam c$: mediatam , [é

[

in tertio uacant RR,

.23*3

T Arié varii explicant hanc fuam diftin&tio-

[

nem ; principaliorém explicationem re-

E

fero hanc, quam volhunt effe per s

ega-

[2

II[I

n ad Sai-vanäa, fen Vovifieanda cc. 379

t

tionem adaquata identitatis, quafcilicetunum

q; f

extremum identificatum cam 'altero' extrémo

totie

idenüitate inadzquata fimul . identificatur cam

tjti

tertio, quod cum illo altero exceremo non eft

equ

tealiter idem.

In exemplo. INatura Divina..

Alipin

identificatur cum Paternitate identitate inada-

nmitt

quata , quia fimul identificatur cum aliquo tea

itr

tio, nempe Filiatione, que cum Paternitate non

r

e(t realiter idem , fed realiter ab ipfa diftinctas

dl

unde licet NaturaDivina non diüinguatur ne«

Ut

que realiter inadequaté à Paternitate per fe; &

ul

propter habitudinem , quam dicit ad Paternita»

fefs

tem , diftinguitur tamen realiter inadequaté feu

Tif

in tertio à Paternitate propter ipfum tertium ,

d)

& habitudinem, quam NaturaDivina fimul di-

ha

cit ad Filiationem , à Paternitate realiter diftin-

li

&am propter oppofitionem relativam, ^ Jam

p

autem , pergunt RR. quatenus aliqua diftingu-

d

1

untur realiter, eatenus etiam funt capacia fal«

vandi:contrádictoria: : atqui. Natura Divina.,

ul

u

identificata cum Filiatione fic realiter diftingui-

tur à Paternitate, non quidem per ie, & abíolus

t&, fed relaté ad Filiationem, tanquam quid ter-

J

tium, & realiter diltinctum à Paternitate: ergo

[2

etiam per hanc diftinCtionem inadzquatam in

tertio falvantur ifta contradiCtoria à num. 228«

& feq. adducta.-

Dico. Diftin&io realis inadequata; & in23.

li

tertio non eft apta ad fufferenda , feu falvanda -

r

contradictoria inter Naguram Divinam , ac Per-.

ii

fona-

L

$80 Pa IL Dift.IF. Qm/i. I. $. 1 |

fonalitates relativas num. 228. affignata. . Itazs

boci

omnes SS. & 'T T. contraRR, ex inclytaS. J.

[

P. conclufioI. Adducendó nonnullas propo*

bai

fitiones contradictorias, quz per tertium falvari

lita

de

non poffunt, . [Vatera Divina in Filio won ge-

ueratur ; Filiatio generatur,

INNatura Divina

din

INatura Di*

e(h una ; relationes [imt pluves.

faci

vina e[l realiter eadem cum tertio , g. Filiatio-

pof

ges unum tertium non e[f idem cum alio, v. g«

tüt:

Filiatio cum Paternitate.

Jam circa primam.,

imc

propofitionem quero, cur Filiatio generetur?

ipf

Fors propter tertium , & non quia ex intrinfeca

pl

fua ratione generabilis eft; atqui fic ipía Filiatio

Ton

non ex intrinfeca fua ratione fed tantüm pro-

fibi

pter tertium v, g. Paternitatem diftinguitur ab

Ila, quod fats tutó dici poffe , non videtur.

dit

Econtrà peto , quare Natura Divina in Filio

lrio

non generetur? Fors quatenus eft in Patre, qui

Q

ingenitus eft:: & hoc eít falíum , cüm zqué re-

po

ponere poffem , Naturam Divinam üt eft in Fi-

L

lio poffe generari ; cur enim Pater, qui ingeni-

Fi

tus eft, in Naturam rationem ingeniti refun«

d

dere poteít, & non pariter Filius, qui genitus

E

eít, rationem geniti ( acSpiritus S. rationem Ípi-

E

rati) in eandem Naturam Divinam derivare.

ftt

queat? Si tamen verum fit, quod RR. dicunt,

N

rationem ingeniti competere NNatura propter

D

Perfonam, & non exfe ; quod (i tamen conce-

q

dant rationem ingeniti competere Nature Di-

j

ving fecundüm fe , & non vi Perfonz ( prout

| d

hoc

!

|

| vAn ad Salvanda, fen Verificandaeiet, 491

m

hoc ipfum num. 229. ex Conc. Lateran, JVos

i

autem Sacro approbante Concilio cjc. compro«

p

bavimus ) fequitur noftrum intentum , quodal-

nlv

latz propofitiones fibi coritradicant indepen-

Mi

denter à tertio , & confequenter etiam finé or-

D

dine ad hoc diftinguántur. — Hoc ratiocinium

7303

facili negotio invertis , & applicas ad alias pro-

lu

pofitiones, cüm omnino certum fit; quód Na-

.M

tura Divina fit una finé refpe£tu ad Perfonas ,

Iu

imo per hunc potius multiplicaretur, ficut &

r

ipfe multiplicantur.

Pariter relátiones funt.,

rnit

plures ; & diverfe ex fua ratione intrinfecá, &

ia

non tanttim per ordinem ad aliam relationemi

pf 0

fibi exttinfecam.

w2)

P.l Rationibus conglobatis, quias fusé de-23

jti

dücit nofter Stümelius in fuo Ptimo & perenni

IFIUP

mobili "Theologico traét. pralim, eontrov;

P

Wt] qw

q.4. pertotam. Primafit$ quando Scotiffe

t

jl

ponunt hac contradictoria: Effentia soz gene«

rat , nec generatur ? Pater conttà geserat , cje

3

lU

Filius generatur,St quando RRes nobis refpons

dent, fenfum harum contradicloriarum effes

[

Effentia , prout eft inadequate Filil, non generat $

j

Effentia , stt eff inadaquaté Patris , generat , &

12

to? generatur , quando, inquatu fic refpondent

ily

RR. fupponunt aperté, quód aliquid Effentie

yu

Divina reperiatut in omnibus tribus Perfonis,

(

quod non reperitur in ünaquaque feorfim : at-

)

qui hoc admitti non potefl j cüm revera fit eà-

V

dem Effentia in uria , ac imomnibus tribus Per-

!

fonis: ergo nec diítinctio diminuta, five ina«

Qu

]

38 a. Parsld, Dift. V. Quafl. L. j 11

Qin

dzquata intertio. — Maj. P. Effentiz; prout eft

dum

inadequaté Filii, non ineft vis generandi, aut,

prout eft inadzquate Spiritüs S. vis fpirapdi5

gun

TS,

econtra prout eft in Patre inadzquate, habet

[

vim generandi , aut fpirandi : ergo aliquid Ef-

0ppc

fentie Divinz reperitür in omnibus tribus Per-

lt

fonis, quod non reperitut in unaquaque feot-

TAp

fim.

Ad quod peticulofum dogma dedocen-

db «

düm tutius eft cum cit. Conc, Lateranenfi: ZVos

pan

autem Sacro approbante Concilio jc. fimpliciter

DI

dicere , Effeutia uec generat , uev. generatum,

Tati

omiffis his terminis, prout inadaaquatt eff Pa-

um

iris, ant Filii, utpote de quibus Concil, altum

m

filet.

Secunda. Fides docét , Effeztianxcom

f

munvicari , Per fonalitates nou commnnicari, Yi

n

des docet , relationes fecundüm fe pracise mul-

H

tiplicare Perfonas: atqui hanc doctrinam Ca-

tre.

tholicam non fufficienter fervant RR. per fuam

Hli

diftin&tionem tealem diminutam , & intertio :

ergo non ef* admittenda,

Min.P. Huic do-

(

&rinz Catholicz RR. fübftituant has propof?-

Tif

[l

tiones: Effeztia, It eff inadaquam in Patre,non

At

communicatur $ Effentia Patvis adaquatt fum-

di

pta , prout etiam Filio, ci Spiritwi S. identifica-

[

tur, commuricatur. — Pariter juxta fpfos Effen-

tia üt efít determinat

(

5

.

n hac aut illa Perfona,

ü

Períonas mulüplicat; Effentia autem adaquae

E

h

té fumpta, prout fcilicet eft in omnibus ttibus

Perfonis,; non multiplicat Perfonas. . At nuti-

t

(4

quid Effentia, üt eft inadzquaté in Pátre, vere

net ?

d

--gl."t Eflentia, verz:que Effentiz raticnem reti

r

n ad Salvauda, fen Verificanda tc. 383

n

pud

cüm relationem neutiquam dicat : ergo fecun-

dum RR. inadzquaté realiter in tertio diítin-

i

guentes jam non fola relatio multiplicat Perío-

[j

Md

nas , fed cum relatione multiplicat etiam reali-

il

ter inadzequaté fumpta Effentía : cujus tamen

buhe

oppofitum tradit Concil. Florent, Seff;18. So«

la relatio multiplicat Per[ónas , ita ut non alia

d

URH

vatione, quam vi relationis una Perfona diffevat

TL

ab alia.

Ubi prz cateris peníandae funt hae

particulee 5o/a , »on alia ratione quam vi rela«

mpiot

TL

tionis: per has fiquidem amovetur ab Effentia

ratio multiplicandi Perfonas.

Addo celebra-

p

Db

tum illud dictum $. Athanafii in (uo Symb. /Ne-

ATA

que [ubflantiam féparantes : an non.autem per

fuam realem in tertio inadaquatam diftinclio-

n

g

nem feparant, aut, ( mavis, diftinguunt ipfam

a

Effentiam prout eft realiter inadzquaté in Pa-

tre ab Effentia, prout hac etiam eft realiter in

il

Jetit

Filio, quod tamen cum dicto S. Athanafii non

j

coheret, Tertia. Ut aliqua diftinclio ad ve-

rificanda contradicloria fit apta , debet ipfa ne-

ropüfï'

"

ceífario intercedere in ipfis extremis, de quibua

immediaté enuntiatur affirmatio & negatio : fedi

diftinclio realis inadzquata in tertio non inter«

jj

lt

cedit in ipfis extremis , de quibus immediaté.

I]büäv

enuntiatur affirmatio, & negatio: etgo non eft

aptaad reconcilianda contradidoria, — Min. P,

qulzv

(l

Extremfftontradiclionis funt v. g. Natura Pa-

ttis, & Paternitas dicendó: JVarara commsuni-

nml:

eatur ; Paternitas nom commtnnitatur : atqui.,

u

diítinctio diminuta, Gin tertio non datur intez

;inff?

gt

Iuauid

394 — Pars ll Dif.IV. Quafl. 1. f. )À

[

Nturam Patris,& Paternitatem immediaté, Ícd

potiüs inter Paternitatem, & Filiationem ut af*

qu

m

feclas Effentiá: ergo non intercedit in ipfis ex-

M

tremis , de quibus immediaté enuntiatur affit-

matio , & negatio,

;

€0

236 Objic.l. Etiám per ab

foiutam DEI poten-

(0

tiam idem non poteít realiter effe, & non efe :

tu

atqui juxtá fidem Catholicam Effentia Divina

C0

eft tealitee comraunicabilis , Paternitas non eft

€0

realitet comimüriicabilis? ergo Eflentia & Pa*

Qu

ternitás non poflunt effe realiter idem : atqui

non funt noi realiter idem adaquaté ( (ive, at«

di

fit

qui non realiter ad&quaté diftinguuntur ) üt

etiam Scotifte contendunt : ergo faltern ion

QU«

hi

|

funt tealitet idem inàdzquaté, five in tertio,

Qi

& Dift. Maj. Idem non poteít realiter effe &

tie

non effe , i fit idem omnimodis, tam realiter ;

uàm fottmaliter ; ác etiam virtualiter C, Maj.

p

D

fitantum fit realiter idem , formaliter vetó , ve

d

virtualiter diftindtum N; Maj. & Dift, Min,

ü

atqui juxta fidem Effentia eft realiter communi-

ü

cabilis, Páternitas non e(t communicabilis ; ità

tamen, ut fint tealiter idem; & forimaliter ; aut

Q

W

virtualiter diverfa C Mi ut eciam fiüt realitef

—

li

divería IN. Miri; & Conf. hoc enim fides-nula

)

libi docet ; & quatnvis nec formalis Scotifta-

Ti

fum , nec virtüalis Thomiftarum diftin&tio de

fide fit , qualibet tamen in tutiori ámple&ti po»

&

teít poffeffiorie cüima pláné Patribus , & Con:

E

éiliis conforimior fit, utrà autem ex his niagis

€onformis, difcutieturfuó locó; . Imo haeRe-

Ü

eeris

[

ha ad Saluanda, fan Fevificanda s. 38 f

ii

eentiorum diílinclio fi fit realis , erit realis adg-

TT

quata , immediata, & non tantüm inad:equata,

"

mediata; & in.tertio, cüm etiam contradidlio

j d

inter extremá fit iminédiatà ; üt mox declárabo.

)

Objic. II Si juxtà fidem Effetitià eft real

itet237

communicabilis ,

& Paternitas noii eft realiter

pültll-

ndi

communicabilis , & tamen firnit realiter idem ;

Dirt

tunc intet Effeniiam & Paternitàtem dantug

d

contrádictorià realia , duià dáretur de realiter

&

eodem affirmátio realis ; & negatio réalis: at«

qui, inter qu& dantur contradiékotia tealia , illà

aj

t 2?-

diftinguuntür realiter : érgo Effentia & Pater-

r

nitas diflinguuntur realiter &ori quidem ada-

-itt

Quaté: ergo faltem inadequaté, — $. N Maj.

uii

falum quippe eft ; praidicata Commtiiicari , nori

f

Communicari inveheré üniverfaliter diftinctio:

lt

nem tealem ; eó quód ad tolledam inter hzc

i

pradicata contradictioriera füfficiat , iodo hxc

non enuntientür refpectu prorfüs ejusdem , fed

) VCI

Milh

de pluribus vel fotmaliter éx natura réi ; vel vir-

jit

tualiter, vel etiam per tationém juxta diverfi-

j

tarem fententiarum j qus quidem plutalitas;

D

qualiscunque tadem fit ( (i modó inter extrema

verus fituniusab altero recefsus) ad praferis pete

Jit )

Dd

indé eft, durimodo realis ion fit; Reétorfia

patula derivari poteft à creatis :

[

nunquid enimi

jl

natura Ípecifica v, g. liumaria

autequina fécun-

Petreitàs veró aut bu-

PU' [*

düm fe eft cornunicabilis,

cephaleitas nor eft commünicabilis : érgo ifite£

0t

Effentiam fpecificam v. g. humanam , & petrei-

lgli

li

cagem eft diftin&tio tealis inadzquata in tertio ;

j

Bb

qued

386 Parsl[l Difl. Iy. Quaf. T. ff. H.

quod nec RR. admittunt3 cur enim in Divinis

ilta przdicata contradictoria commwnicari , non

p

communicari invehunt diftinCctionem realem in-

ilqt

adaquatam in tertio, & non etiam in creatis?

p

an ergo nullum hujus diftinctionis in creatis eft

|

3li

velligium ? Si ergo ha contradictoria commt-

d

nicari, non commmnicari polfunt falvari in crea-

Eu

tis fine dillinctione reali inadaequata in tertio ,

&i

i

quidni & in Divinisfalvari queant fine illa? cüm

bl

etiam in Divinis fint contradictoria fine adje-

l

&ione alicujus tertii: ergo etiam diftinGtio de-

ipl

bet effe immediate inter illa precifo quocunque

EU

tertio : an enim przcifo tertio E(fentia eft in-

(0)

communicabilis , Paternitas communicabilis,

&j

dut utraque communicabilis , vel utraque in-

i

communicabilis? certé neutrum horum Theo-

ls

logicé diceretur, velíi diceretur, diceretur de

[

his extremis Effentia v. g. && Paternitate imme-

M

diate, & fint effugio ad tertium : ergo etiam

H

contradictio debet de Illis falvari per di(tin&tio-

It

ném in Ipfis, & nonintertio, repertam. De-

j

mum hac diftinctio , f propter affignata con-

)

tradictoria foret realis , foret realis adzequata :

iU

ratio hujus eft in promptu, quia nulla ratio ina-

qï

:

daquata Effentie , quà talis, eft determinaté in

hac, aut illa Perfona, qua non etiam reperitur

Q

in omnibus fimul: ergo ( fi realiter diftingui-

| j

tur ) à qualibet Perfona Effentia realiter adz-

Ti

uate diftinguitur ; ficutunum tertium v.g.Pater

H

à Filio, quod eft ratio juxta RR. diflinguendi

*

Effentiam inadæquat'c.

[

Ob-

I

Dd

n ad Salvanda , feu Verificanda cc.. 3 87 ;

ii M

* "Objic.IIl. Inter przdicata contradictoria. .55 9

prorfus neceffario debet dari diftin&lio realis :

al

a

atqui intér Effentiam & Paternitatem dantur

predicata contradicloria : ergo inter illa debet

vaiid .

)

aliqua, faltem realis inadequata, & diminuta

LUMI

n

diftin£tio dari. . Ad hoc argumentum s. jam

multa patere ex hucusque diclis, nimirum quod

t

talis difinctio deberet effe realis adzquata, &

Is

immediata, & reliqua, qua in probationibus

1

adduximus. Informa autem N. Maj. quzre-

Qipd

uód

ipfa incidit inprioris obje&tionisMin.

m

autem haec RRum. Maj. prorfus falfa fit, ex eo

Lt

conflat luce meridiana clariüs, quia etiam jux-

iil

ta ipfos inter pradicata contradictoria tum in

tv

€reatis, tum etiam in Divinis , qualia de intel-

Thte-

nti

lectu, & voluntate adduximus n. 230. non da-

tur ulla diftin&tio realis inadzquata; ut quid

fun

ergo hanc falfifimam Maj. ita intorquent inter

i

Effentiam Divinam, & relationes.

Claritatis

lr

tamen gratià poteft Maj. fic diftingui ; inter

p

a

pradicata contradictoria fimpliciter & quoad

ipfum effe, & non effe talia debet dari diflin&tio

um: w—

realis C. Maj. tantàm quoad effe fecundüm..

t -

(

quid N. Mfj. & dift. Min. atqui inter Efentiam

& Paternitatem dantur pradicata contradictoria

:riqlf

(

quoadipfum effe & non effe fimpliciter N. Min.

quoad ipfum effe fimpliciter , & fecundüm quid

li

non effe C. Min. & N. conf. Itaque Effentia

M

7]

communicabilis afficit fimpliciter ipfum effeDi-

, Paternitas veró incom-

'.vinum ; & abfolutum

Bb5

)v)

muni-

388 Pari l. Dift. IF. Quafh. 1. $. II.

municabilis tantüm fecundüm quid , fcilicetzs

f

d

uoad effe relativum.

f

239 Dices. Tali modo inter Effentiam & Patere

nitatem prorfus nulla nec formalia, nec virtuae

[S

&

lia darentur contradictoria; quia non darentut

de eodem , fed de abfoluto, & relativo. Con»

tra eft N. affumptum , ad adjun&tam probatio-

T

nem dico , aliud effe, przdicata contradictoria

)

enuntiari de aliquo , & aliud pradicata contra-

It

[

dictoria reconciliari, five verificari círca aliquid $

p

enuntiarentur praedicata contradiétoria , fi fal-

vá naturá contradiQtionis idem de eodem fe-

e

cundüm idem affirmaretur, & negaretur : hoc

p(

autem cüm plane impoffibile fit juxta princi-

h

pium naturale irrefragabile , impo[]ibile eff idem

[i

ejfe , d fimul non e[fe , incumbit "Fheologis, ut

alia via obvient his apparentibus contradictoriis

[

( communicari , non commumnicari ) non quidem

[

per anfra&tus , aut ptacipitia diftinctionis ina-

daequatz in tertio , fed per aliam , qualemcufi-

d!

[

que tandem fué locó comprobandam , quz ha

contradictoria immediaté in fe , & finé tertio

reconciliet, ac verificer.; qua verificatio ne»

ceflario fieri debet penes aliquo modo diverfa ,

KTE— L

& diftin&a, aliàs non verificarentur & falvaren«

tur , fed adftruerentur contradictoria de eodem

fecundüm idem, quod'implicatorium eft. Ideo

fi Scotiftz dicunt, per diftinctionem falvantur

contradi&oria ; Ii non funt intelligendi , ac fi

ftante diftin&ione contradi&tio nihilominus

ä

perfitlat , (ed funt intelligendi de contradi&tione

fal-,

!

n ad Salvanda, feu Fevificandatbe. 389

Kl

falvanda, verificanda, ac per diftinétionem é me-

dio tollenda; & ita conílat, qualiter Efentia

&i

fitcommunicabilis, Paternitas non communi-

&CIITÀ

cabilis, quin tamen inter ipfas permaneat con-

tradiclio.

ditit y

, n

Objic.IV. Major eft oppofitio contradicto-249

YOM

ria, quàm tantüm relativa : atqui propter op-

T

pofitionem relativam datur in Divinis diftin&tio

COR

realis; ergo etiam propter oppofitionem con-

tradictoriam.

lii

&.I. Hóc argumentó directé.;

,l

probari diflin&tionem realem adzequatam , quod

ml

eft nimium. — &. II. Dift. Maj. major eft op-

T

pofitio contradictoria fi permaneat C. Maj. fi

Tillc

falvetur, ac per di(tinCtionem elidatur N Maj.

lm 7

& conceffaMin.N.Conf.plura de contradictoriis

g'ls, u

conftabunt per decurfüm.

Hoc unicum addo;

(l

quoód, ficut communicari, non commmumnicari non

u

inferunt. diftinctionem realem inadequatam ir

qu

tertio , itaneceffe , j non e[fe , femper inferant

qale

diftinctionem aliquam realem, pracipué fi non

zi

fit fermo de effe (impliciter.

t

Aliqui RR, videntes perbene, fuam diftin-24t

&ionem realem in tertio, pari paffu non poffe

or!f'

ii P

applicari ad abfoluta attributa inter fe , negant

d

illam abfoluté , folámque aftruunt diftin&tio-

d

nem rationis ratiocinantis, dicentes, pracfata fz-

f

Q

pe contradictoria communicari, non commmnui-

cari, non enuntiari.de pluribus à patte rei , fed

pf

xl

tantüm per intellectum diverfis fine ullo fünda-

]i

mento in re pet folam apparentem aliquam illo-

u

rum contradicloriorum veritatem. — Siproinde

t hag

"

Bb3;

$90

Pars .. Dift. IV.. Quef. I.. $.T.

hzcillis ponantur contradi&toria : Natzra com-

ho

3umicatur

,

*

Paternitas mom commmuicalur z

r$

DN

Verbum pracedit per intellettum ; Spiritus S. non

rocedit per intelletlum , teponunt,, ifta fic effe

Yi

intelligenda: Res, qua eff natura, communi-

iC

W

catur.:. Res qua eff Paternitas non communica-

be

tur. lem : Verbum procedit per vem , qua f

intelletlus ; Spiritus S. nou procedit pervem , qua

Qu

eft intelletius, primam propofitionem utram-

th

d

que tam de Natura , quàm de Verbo volunt effe

veram , fecundam autem falfam ; adeóque te-

fus

nent, quod totum diftinctionis füz fundamen-

à

E

tum , ac cujuscunque tandem contradiclionis

oppofitio in fola nominum , vocum,, ac ratio-

fK

ciniorum arbitrio humano nitatur , quód liben-

It

!

terintantüm concedo, in quantum nullam ra-

tionem realem pro hac fententia invenio, üt.,

conftabit ex folutione objectionum à n. 286.

J

Interim

f

245 Paucisfic impbgno hanc diflinCtionem vir-

tualem extrinfecam , feu rationis ratiocinantis.

]

Y. HacSententia in proptio fibi fiftemate cor-

ruit: ergo &c. .. Ant. P. juxta fiftema Rationi-

ftarum fequeretur Paternitatem &qué commu-

nicari ac Naturam , & viciffim Naturam tam.;

parüm communicari .ac Paternitatem ; atqui

hoc filema in fuimet ruinam deficit : ergo.

Maj. P. juxta Rationiflas Res, quae eft Natu-

1a, eft res, quz cft Paternitas ; & viciffim

Res , quz eft Paternitas, eít.res, quz eft Na-

COITE€-

tu-ra ;-gfqui ut bimembris fubfumptio

fpon-

M

-An ad Salvanda, feu Verificanda ciec. 391

TA

fpondeat bimembri fiftemati Rationiftarum )

Hütdir:

res , qua eft natura, Filio communicatur ; &

ha

viciffim res, quz eít Paternitas, non commu-

hd

nicatur Filio ( nifi in myfleriis fidei ad tuum

At )

ratiocinium ludere, prefumas occulté ) ergo

AHl

in fiflemate Rationiftarum zqué admitti de-

T j

bet, quód Natura non communicetur, &

tny

quoód Paternitas communicetur , que apud Ca-

tholicos male audiunt.

.Utrn

Et Maj. & Min. fun-

d

dantur in hoc, quód Rationifte nullam pror-

qu t

fus diftin&tionem à parte rei, imó nec hujus fun-

a

damentum . admittant , fed omnia refundant.,

Toni

ad divería nomina, ratiocinia, & connotatio-

[al10

ne;.

II. Dicant Rationiftz, an hec nominum,

|otte

rauociniorum, connatationum varietas, dum

m

nontantüm Theölogi,fcd & SS.PP. ac CC. Tri-

; lu

nitatis myflerium explicant , fit ad placitum , vel

P

i

juxta rem ipíam neceffariam etiam . neceflaria?

fi eft ad placitum: ergo. etiam myfterium SSS.

Vf

"Trinitatis eft. ad placitum: vel dicant imman-

T

fivi fuis principiis, quarenon ? fi veró fit ne-

[

ceffaia : eccur exfpectat ergo Rationiflarum. ,

ratiocinium nulli fundamento intrinfeco inni-

)

xum ? üt ipfimet fatentur. |Éccur non con-

mu,

Il

vincantur Rationi[lx , quod duplicem cogantur

rqu[

admittere . neceffitatem in Patre, unam, quód

"

fit Pater, & alteram, quód quis ratiocinetur

l

Patrem effe Patrem ? aliàs euim Pater non effet

"

Pater , qua duplex neceffitas plurimorum in.,

,

doClrina & religione praftantiffimorum .

virorum cordialia necdum pulfavit.

Bb4

$. III.

Á

392 Pars II Dift, IV Queft, I.. ff, IIT.

opet

. Iil.

tüm

' "Anad Verifican

da Contradicloria inDi-

D

du

vinis apta [it Diflinilio Virtualis In-

trinfeca?

p

fficilioris impugnationis eft Diftin&tio

Virtualis Intrinfeca, quam Clariffimus

Hi

æDI

P. Paulus Mezger in fua Theol. Salisb.

0

Tom.t. track. r. difp.4.à 3. $. 1. n.1. fic deícti-

tu

bit : Ef? Iutrinfeca eminentia Divina perfetlio-

Nnc

nis per fmp.'icgm complexionem. ommium pcrfe-

& ionum ad diwr/ixs lineas pertiuentium (hoc

| f

D

eft, in rebus creatis non eftex fola limitatione,

fed etiam. ex formali diverfitate diftinctarum )

fo

Vn

pmbens intellettui creato fundamentum varias

[

denominationes etiam oppofitas tribuendi, Quam

defcriptionem cit. Author ab omnibus hodie-

fi

dum Doctoribus Salisburgenfibus receptam. ,

gl

clarifime explicat ; prz caeteris autem animad-

f

vertendum venit , quód Thomiftz uno labio

afferant, hanc fuam Diflinctionem Virtualem

]

Inttinfecam ( quamvis aliqui RR. volentes..

Thomifticé fapere aliter loquantur ) non effe

meram perinde (é babentéam , aut connotationem

D :

|

extrinficam , ed eminentiam intrinfecam , &

inchoatam , qua quidem ante opus intellectüs

completa non eft, completur tamen per intel-

lectüs inadequate concipientis negotium:adeó-

due , utgenuine tradam fenfum Thomiftarum,

hac inorum diftin&tio Virtualis intrinfeca ante

ope-

n

4&;3 4d Ferificanda Coutraditloria efc, 9 93

operam intelle&tüs non eft diftin£tio , fed tan-

tüm diítinguibilitas,

Contra hunc proin in.,

"71

Divinis' contradicdtorià reconciliandi mo-

! ]ie

dum

)

Dico. Diftinclio VirtualisIntrinfeca non eft

(lindi

apta ad falvanda Contradicloria in Divinis.

Yifimi

Hxzc eft contra Thomiftas,

M

P. L Si per impoffibile enuntiarentur duo244.

dHt

contradictoria àparte rei falvà perfiftente na-

turà. contradi&tionis, tunc idem effet idem, &

; ;5(]!-

7) f

non effet idem;, effet ens, & noneffetens, &

faltem realiter negative diftingueretur à femet

(ho:

I0Ilt

ipfo : atqui quando eadem tam realiter, quàm

inf) .

formaliter res dicitur habere aquivalentiam. ,

eminentiam Intvinficam , virtualitatem , perin-

ATH ,

deitatem , quaféitatem (ut contra omnes Vir-

T

od

tualiftas , qualiacunque tandem vocabula exco-

4f

gitantes , argumentum: concludat) ad diflin-

hi

guendá aliquid, tune darentur in una eademque

)

Y

re contradictoria à parte rei falvà permanente

lr

naturà contradiclionis : ergo diftinctioVirtualis

*5

Intrinfeca non füfficit ad falvanda , five tollenda

l

contradictoriain Divinis. Maj. fundatur in de-

j

]

firitioné contradictionis."" Min. probat ipfum

lumen naturale; nihilominus fic oftenditur,

i

!

Siuna eademque tami realiter quàm farmalitee

res ita coalefcat'ex duobus conceptibus objecti-

"

vis contradi&otié oppofitis, ut illa effet prors

|

fus quiddam unum; viruite cujus vere aliquid.

de entitate. illà affirmaretar ; & fi fimul in illa

cademmet re. effet & alterum (INB.. dico alte-

Bb;

TAU,

À

394 Pari Il Dift. V. Queft. L. $. IH. —

emii

rum , apartereiautem etiam juxta Virtualiftas

non eflet alterum , fed cantüm per intelle&tum,

v.im

tio

1deóque hoc ipfo permanent contradicloria 5

aut fi dicant ad effe alrerzmà parte rei, quod

e

Ya

verificet ifta contradictoria, jam incident in..

[6i

diftin&tionem Scoti , autaliam actualem , quam-

hin

cunque tandem ) virtute cujus illud ipfum de

m

eodem refpectu ejusdem à parte rei veré nega-

retur , tunc neceffarió quod jam affirmatur, fi-

tàt

mul negatur.: atqui fic darentur, & perfifte-

rent fimul in eademre fecundum idem à parte

N

tei contradictoria : ergo diltin&to virtualis In-

f

€0)

trinfeca non fufficitad verificanda contradicto-

la

ria ; nam fecundüm omnes Virtualiftas vir-

tualiter tantum diftin&ta , à parte rei funt indi-

flinta, & per confequens cüm juxtalpfos Ef-

Q

fentia Divina & Paternitasà parte rei fint om-

p

al

nino indiftin&ta, à parte rei in Divinis invenien-

tur hzc contradictoria commaunicari , non come-

Px

0

municariquomodocunque tunc per inlellectum

l

diftinguantur.

b

24$..Cont. L. Implicat alicui rei adtu & à parte

rei prorfus eidem , ac indiftinQte ineffe virtu-

tem implicandi contradictoria , hoc ipfo quod

implicet emizentia , virtas , aquivolentia QC.

ï

ad. implicatoria : atqui Virtualifte dum affc-

runt, in una eademque à parte rei entitate effe

virtutem aut zquivalentiam ad predicata con-

tradictoria , etiam afferunt eidem à parte rei in-

diftin&te entitati in effe virtutem implicandi con-

tradictoria ; nam juxta Virtualiftas propter iftam

emi«

l

4In ad Vevificanda Contraditloria de. 398

iil

eminentiam intrinfecam , aquivalentiam , &

gl

virtutem conveniunt eidem à parterei affirma-

diàuii

tio & negatio refpectu ejusdem à parterei , li-

ti, ii

cét per intelle&um diverfi: ergo à parte rei da-

(iti )

rentur in Divinis contradictoria , quod impli-

nrg

catorium eíL ; negotium autem intellectüs huc

j d

nimiüm infufficiens el; quid enim magni mo-

|

f

menti conferret. quis dicendó : in DEO vere

F

& actu. dantur contradictoria , per intelledum

[

|

prit

tamen non effe contradiftoria concipiuntur....

[

|

aptt

Nunquid taliter fuperveniens & perficiens di-

lil

ftinclio rationis etiam ratiocinatz prafüpponit

didv

contradictoria actualia,ficut praíupponit aCtua-

JUG

lem extremorum identitatem ?

i ?

Conf. II. Communicari, non communi-246

asll |

cari etiam inDivinis funt. termini fundati in..,

j of

primo principio : idem zon poteff effe ci non effe :

u

atqui termini hujus principii funt veri atu & à

J

parte rei ; nam independenter ab intellectás

(lit

opera verum eft dicere : Effentia communica-

Iur , Faternitas non commnnicatur : ergo de-

pzrrc

bet adeffe diftinétio actu , & à parterei, ac non

i

tancüm diítinguibilitas,

Si. Virtualifta . Min.

negant, probo illam fic ; ex Eorum principiis

qubd

"

Si non independenter.à negotio intellectüs. ve-

rum eítdicere , Effeztia communicatur , Pater-

J

d

mitas non communicatur , wunc fundamentum.,

o

liujus. contradictionis ; fcilicàt Effentia; & Pa-

f

ternitas actu. &à parte rei. funt. penitus.idem ,

J

& à parte rei omnino indiftincla : atqui 1 Ef-.

if

fentia, & Paternitas. funtà patte rei indiflincta,

tunc

d

496 — Pav H Dift. V. Quaff. I. S.HII,

u

tunc in eodem fundamento contradictionis funt

Pa

termini in primo principio fandati & oppofiti

à parterei, effe c£ no» effe , (cilicet effe commu-

| d

ET

vicabile vi Effentiz, & son e[fe communicabile vi

Paternitatis , qua per Virtualiflas actu & à par-

!

il

Pr(

te rei. eft indiftincta ab Effentia, quantumcün-

que per intellectum diftin&la concipiatur : atqui

tl

impoffibile eft in eodem fundamento reípectu

p

éjusdem fecundum idem reperiri terminos in.s

rimo principio repugnantes & oppofitos ; fi-

rif

al

cut impoffibile eft, idem fecundum idem effe, &

non effe: ergo. &c, qualem autem affignant

Y

tal

Virtualiftz diver(itatem inter Effentiam , & Pa-

ternitatem ? illam fors: quam rationis ratioci-

fti

natz volunt? Contra eft, quod etiam hzc non

] gg&

d

fit actualis, quz fola poteft fufficere ad termi-

d

nosactu in primo principio repugnantes verifié

candos ; aliud foret fiifli termini effe, &&* non

effe, etiam tantüm per rationem ratiocinatam

ü

repugnarent.

247 - Refp. Mezger in füa Theol. Salisb. cum ri-

idioribus Virtualiftis L. c. $. 3. inrefponf. ad 3.

object. quód , antequam nofler intelle&us prz-

cifivo, & inadequato conceptu format aliquam

diftinctionem actu.& à parte rei inter Effentiam

& Perfonalitates ,. detur fundamentum, reale

contradictionisà parterei. .. Et hoc fundamen--

tum juxta Ipfum eft ipfa Effentia Divina femel

üt continens àabíolutam. füz Divinz Effentiz

perfe&tionem , & üt fic convenit ipfi pradica

l&

ä

tuüm commricari 7- G iterum fenrel ; üt illa EC

fen-

4l

in. ad Verificanda Contradi&loria ce. 397

jonsly

fentia continet proprietatem relativam v. g.

Paternitatis.

Lopi

Jam autem , pergit cit. Author,

um

intellectus nofter Effentize tunc primum . fuper-

70

addit pradicatum o commutticari , eó quod

m

!]

intelle£tus creatus unam rationetn ab altetaza

ET

l

UT

pracindat cum fundarmento inte.

Contra eít I. Illud fundamentumà parte rei248

yratd

tale vel plurificat Effentiam, && Paternitatem à

nj

Is ip

parte rei , vel non plurificatà parte rei ? Si plu-

rificat : ergo hoc ipfo Effentia à Paternitate eft

08 l

d i

aliquo modo actu & à parte rei diftincta ante.,

n

operam intellectüs , & non tantàm virtualiter,

&*

talis namque fit. ditin&io oportet; qualis ad-

tioci«

mittitur pluralitas. — Sinon plurificat:ergo ur-

TP

get noftrum argumentum principale , quöd ei-^

t |

dem à parte rei convetiiant. pradicata contra»

dictoria , commmunicari ;

»02 €ommmunicari,

Vefm." |

uód fi quis repetat fundatnentum cit, Au-

M»t |

yun

thoris , fcilicét »027 commnicarinon convenire

Effentiz ante operam intellectüs, & confecta-

n

neé neceidem entitati Convenire ptedicata cone

il

tradictoria à parte tei.

Contra hoc ipfum, ficut & principalem te-249

Pf h

fponfionem eft II.. Quó fundamentó negari

luzm

p

poteft falvà manente hac tefponfione, quod

7

805 commnunicari conveniat Effentise à parte tei?

M

Nunquid Paternitas convenit Eífentiz à parte

tei finé fua actuali ab Hac di(tirictione ? erga

d

t

etiam Effentiz convenit à parte rei hoe pradi«

catum 0 communicari , cüm habeatur per ipe

"

-

fam Paternitatem. — Àn ergo Effentiam efe.i;

€OiD-

!d

398 Pars II. Dl'/l'. Ip'- dijl- I- -0.- III-

communicabilem , Paternitatem non effe com-

I

I

municabilem facit nofter imperfe&tus, & in-

|

adzquatus concipiendi modus ? fi fic : ergo

altiffimum Trinitatis myfterium abfolvitur , &

Di

du

completur per inadzquatum Virtualiftarum..

&IG

concipiendi modum :ergo non datur hoc SSS.

Myfteriumà parte rei absque intellectüs noftri

HU

Di

perficiente ratiocinio.

Certé fides Catholica

a

hzc eft, ut Unum DEUM in Trinitate àpar-

te rei , & Trinitatem in Unitate à parte rei ve-

NU

Vel

neremur 5 faceffat procul ab hoc profundif-

vt

fimo Trinitatis myíterio inadequatus, & im-

becillis nimiürn nofter concipiendi modus: be-

li

ne eft ; fi ergo hoc SSS. Trinitatis Myfterium

B

datür à párterei: ergo etiam con(titutivum hu-

g YU

jus Myfterii datur à parte rei : atqui conftituti«

fl

D

vum hujus Myfterii eft Natura Divina unica,

d

& communicabilis,ac perfonalitates à parte rei

incommunicabiles : ergo &c.

T

2f0' Contraelt IIL Nimis liberaliter dicitur,quód

lh

on communicari. taatüm habeatur per nofltrum

concipiendi modum ; fi enit communicari ,

[

|

five affiimatio à parte rei conveniat Naturz

Divine, cur eidem non etiam conveniat »0»

communicari , feu negatio ? fors ideó , necon-

tingat convenire eidem coutradiétoria? fed ecce

hon fequitur hac contradiclio , f1 admittatut

formalisScoti diftin&ctio ; tunc enim non ca-

derent füper unum & idem à parte reiifta prae-

orum

dicata-cmmgnimri jnón commqynimri, qu

reves

g

j

4n ad Verificauda Convaditloria dc. 299

TU

1evera quodvis in Divinis reperitur à parte

1&in'

rei.

"g

Contra eft IV. Quid ergo facit Intelletus25 f

tiryd

Divinus, à quo inadequatus intelligendi mo-

IU y

dus tanquam imperfectus eft amovendus ; an

( SSSA

ergo & Ipíe hanc Paternitatis zo» commanica-

al

tionem non intelligit ? fi fic : ergo. nec ipfe.,

il l

DEUS cognofcit myíteriumn SSS. Trinitatis àt

T

l

eít in fe.

ïlpl[- '

Si autem: hoc Myfterium non. co-

du

cognofcit üt eft in fe: ergo DEUS non omne

ii

verum.cognofcit, neque comprehenfivus eft:

Lt«

vel aliquid tanquam verum, & fide Divina.,

le

nobis.credendum proponitur , quod tamen à

fum

parte. rei fic non eft.

Siautem IntellectusDi-

vinus hanc noncommunicationem in Patre da-

hw 3

ri.à parte rei cognofcit

ergo à parte rei ipsa

iil ï

1id

Divinà cognitione infallibili atteftante etiam...

yi

daur , & confequenter diftinguitur à parte rei,

& non tantüm virtualiter, five per rationem

jl

ratiocinatam à Natura Divina. INec dicatquis,

rugï

Intelle&tus Divinus optinaé cognofcit, qubd Pa-

fl

ternitas fit »o» commnunicabilis: non tamen co-

Id

gnofcit, quod Effentia fit vos commnunicabilis z

]

ergo necdum conveniunt Effentie Divinz prae-

(]*

dicata contradictoria.

Nam contra eft, fic re-

'

fpondendó certé habemus fatentem reum.Nun-

t

quid enim juxta fic Refpondentem Paternitas à

patte rei eft omnimodis idem cum Effentia Di-

l.

vina ? ergo fi Intelle&us Divinus cognofcit.

Patetnitatem àparte rei effe incommunicabilem,

:l

tei effe

e':tiam ;cognoícit fuam Effentian à parte

$C Oma

4oo .ParsIL dift. IV...Quaft. 1. $. IH

3

incommunicalilem , quàd.e(t. contradictoriurü

huic : Effentiaeft communicabilis.

Vit

Harumx de.5

252

Confirmatur argumentum Scoti

V

contradictoriis ülteriusin huncmodum. Quod

X

competit enti ptoprie & formaliter , non poteft

fo

illi attribui . peraliquid; quod tantum improprié

p

aut virtualiter.in illo effe deprehenditur ; atqui

Fi

di

contradictotià v. & cómusicari, nom comtmu-

nicari: prodnci ton próduci competunt Effentise

tti

Divinz ,. & Perfonalitatibus proprie , & for-

p

maliter : ergo non. poffunt DEO attribui pef

di

aliquid , quod tantüm improprié in DEO, re-

peritur. j atqui quod . in DEO non reperitur/à

Ài

parte rei . fed. tanitüm per ratiocinium intelle-

j

&às , illud propri&.& formaliter in DEO. non

d

reperitur: ergo etiabi per .tale quid improprie

Qu

in DEO ftepertum nori. poffunt. illi, attribui

T

conttádictoría formalia.. Min. conftat ab ins

&

du&ione, fic enim quia Sol.; piper , vinum for-

de

maliter calidà non funt , propter vittutemi pro-

lo

ducendi eàlotein in fubje&to apto. non poffunt

lg

dici formalitet. & proprié calida : ergo fietiam

It

inDivinis unum ex pradicatis contradi&toriis

"

non proptié, aut formaliter teperitur , tunc

ü

vel Effenta non poteft proprie , & formalite£

dici comimhnnicabilis , aut Paternitàs incommanis

TSCIESANS

—

cabilis : atqui unum ex pradicatis contradicto-

tiis hon reperiretar proprié & formaliter in.a

Q

Divinis, hoc ipfo quod jaxta cit; 'Theologs

Salisb. Intelletus primüm fuperadderet Effen-

hi

t predicatum sor commaicari, Min, primá

ex

'Ii $

4 a Verificanda. Contrafloria l-; 401

idori

ex hoc evincitur , quód DEUS non tantüm.s

Virtualiter habeat fuam Effentiam ( ficut Sol

um d

v. g. habet Virtualiter calorem ) non tantüm

T

Virtualiter fitPater, Virtualiter Filius &c. fed

n poul;,

formaliter : atqui vi Effentie. competit DEO

zpropn':' :

pradicatum communicari , vi Paternitatis, aut

m

Filiationis sos commznicari : ergo hac contra-

m

dictoria in Divinis dantur proprie & formali-

ln

ter:ergo debent etiam habere propriam, &

Y lt

proportionatam diflinCtionem, & non tantüóm

)pi Ptf

diftinguibilitatem.

Q

P. Conclufio II Dicant Virtualift» ,

jtità

Attributa Divina v,

"

g. Intelle£tus & Voluntas

&quivaleant pluribus realiter diftin&is e3dem,

"

|.

Nel diversà à parte rei equivalentii ? "Non uti-

o

que diversá , hoc enim direclé pugnatetcontrà

j

naturam zquivalentiz , qua exigitquód eadem

j

jl

entitas indivia ob fui fuper-Eminentiam perean-

dem virtutem intelligat, & velit; eüm aliàs

PW

)üm

hoc ipfo zquivalentia deftrueretür, & aperté

nimis duz à parte tei zquivalentiz adílrues

Vu

ii

rentur j curergo non &quéadflrui poffent duo

à parte rei Attributa ? quznam eft Major ra-

t

wlilif

tio pro diver(is à parterei equivalentiis, quària

Attributis ?. Si primum : ergo hoc ipfo ne..

71

Virtualiter quidem-diftinguentur Intelledtus &

1]

Voluntas ,'quia omnis diftincio neceffario re-

fl

quirit dualitatem extremorum, fcilicét difline

QQi

&io realis duo extrema realia: diítin&tio ratige

d

nis duo extrema rationis:ergo etiam di(linctio

n

D1

Vfrtuaiis debet haber

€-duo extrema Virtualia:

Cc

atquí

402 Pal Dif.IP. Quefl. L. G.IIT,

atqui fi Attributa Divina equivalent realiterz

di(linCtis eàdem, z:quivalentià , tunc illa non

z ';'

efent virtualiter plura : ergo &c. Ultima Mine

P. ubi eít virtus oppofita. pluralitati , vel dua-

--

litati, & inducens omnimodam identitatem, ibi

non eít extremorum pluralitas , aut Virtualis

dualitas:atqui fi Attributa Divina equivalent

-

realiter. diftin&tis e4dem . aquivaleztia , tune

adeít virtus oppofita pluralitati, & dualitati:

P. ea-

——

erzo non adeít extremorum dualitas.

-T (y— M0 . —— 799 II

:dem Min. ultima fic. Diflin&ioVirtualis eft per-

feCta identitas in genere caufz formalis : ergo

ü

f

repugnat eam in genere caufz formalis ezdezs

aquivalentia inducere exremorum dualitatem;

D

Vi

cüm implicet perfectam identitatem in genere

caufz formalis pofle pra:ftare effe&tus Virtuali-

)

Y

terin genere ejusdem caufz oppofitos.

. Succin&lé conglobandó alias rationess

254 P.H

Primae

ft, Vel ergoin DEO eftentitas, quz

virtualiter eft tam intellectus , quàm voluntas,

l

v*l non eft in DEO talis entitas ? Si eft: ergo

fe

& illa entitas , & intelle&tus , & voluntas inter

f

Íc virtualiter diftin&ta uon funt, üt planum.?

eít; taceo, tali modo admitti debere, quod

&

Verbum generetur per Intellectum ne . quidem

f

Virtualiter diftin&tum à voluntate, hoc ipfo

q

quód effet eadem Vüirtualiter entitas , quod nec

V

Virtualiíize admiferint.. Sinon datur talis en-

i

titas : ergo nec datur talis entitas, quae fit fi-

li

mul Íntelle&tus & voluntas, sícque hoc ipfo

li

Vit-

COrerit diftin&tio Virtualis omni deflituta.

Iri

tute

If

j Verifcanda ContraBleria cyc.

403

ditis

tute : cüm nec Virtüaliftz illam a.

B

nolcant, ubi

TR

non deprehendunt «

uMa

Eminentiam virtualem

quivalentiam & fuper-

: Imó fi non datur en-

jd die

titas, que Virtualiter fit Intelle&tus & voluntas

tl

Cargumentatio femper procedit ex. u

iy

P'fito,

r

quód nulla actualis diftin&tio à Vir

tuali

j

is ade

ivdit

mittatur ) tunc hoc ipfo nullum datur fünda«

, t

mentum concipiendi Effentiam Divinam üt ha«

al

bentem : intelle&tum , voluntate

D.

m, aliáque At-

tributa Virtualiter diftin&ta,

fipte

Secunda ratio eft,

éer diftinctis

Quod zquivalet teali.23 fl

T

» illud Virtualiter eft utrumque :

bt

fed quod virtualiter eft ut

atenty

rumque, illud utique

non eflVirtualiter diftin

&um: ergo quod zqui-

enere

valet realiter diftin&lis

; non eft Virtualiter di-

qule 2

ftin&tum : atqui juxta Virtualiftas Attributa Di«

vina Virtualiter diftincta &

quivalent realiter di«.

tiond

flin&is : er

£o non funt Virtü

aliter diftin£ta.,,

(

Maj. videtur tenere,

tum quia fi tale »quiva-

J

lens non effet Virtuali

ter utrumque ( v.

g.fiEf-

1 €Ig0

fentia Divinanon fit Virtualiter intelle

&tus, non

gind

fit Virtualiter voluntas) hoc ipfo no

n poffet

Ts

pluribus realiter diftin&is zquivalere,

Num

, qub

enim Virtus Solis zquivaleat virtutibus in iflis

ïuidim Y

füblunaribus realiter diftin&is calefaciendi , li«

J ipla

quefaciendi, indurandi &c. f So]

neé quidem

gd [

Virtualiter fit calidus ? 'Tum quia i

aliquid per

Jj o

uribus teg«

li [

impoffibile equivaleret: realiter pl

liter diftin&tis , autformaliter pluribus formas

] 1?[0

liter diftinctis , aut per rationem pluribus pet

] Vif'

rationem . diftinctis , deberet illud etiam pro

[

Cca

divere

'464 P

s H. Dift- I Quaff. 1. f.IIH.

diverfitate zquivalentiz effe utrumque v

el rea-

pie

$«

liter, velformaliter, vel per rationem : ergo

üi

etiam quod zquivalet Virtualiter pluribus rea-

&

liter diftin&tis debet Virtualiter effe utrumque,.

Ü cl,

6

vel ( quod eít noffrum intentum) implicabit

hi

hàc Virtualis zquivalentia , ficut implicat rea-

lfec

lis, formalis, aut per rationem inter membra

|h

per proportionatam diftinctionem fibi corre-

Ípondentia.

I

n

246 lerta ratio eft. Intelle&tus Divinus eo

| £

modo.à nobis debet dici eífe diftinctus à Vo-

luntate Divina, quo modo Ipfe Pater intelligit

[(1&

erbum Intellectu , & non Vo-

V

fe-generare V

fi

luntate : atqu

i Pater intelligit fe generare Vere

bum Íntellectu a&tu , & à parte rei , & nenine

y

e Verbum àparte rei Volun-

telligit fe generar

l

tate; ergo à parte

rei Intellectus & Voluntas in

q

Divinis etiam àno

bis debent dici diftincti; cüm

te

taliter à Patre Calefli ab eterno fint coghiti,

ti

Et. hec contra diftinctionem Virtualem Intrine

hi

fecam fufficiant ; Argumenta Thomiftatum.

3

dabo infra S'V' prius tamen fit

Iu

& IV.

al

[

n ad Verificanda Contradittoria in Di-

I

vinii apta fit Diflintlio ex Natara rei

»

lis Scoti ?

[

Forma

Àt

Vi

2j7

E adftrüamus incognitum , ante omnia

Formalis hujus diftin&tionis rationem

li

I

premiui necefum eft; pro qu

a perci-

Pien a

J

E /ad Verificanda Cau;;'zdi&aria Gv 40f

Vil

pienda facit communis definitio formalitatum à

Scotiítis fic tradita.

Formalitas eff ratio obje-

1:6.';0

Bu t

iva couceptibilis ie aliqua ve conteptm perfee

&o , & adaquate diflintlo à.conceptu , quo con-

n

eipitur alia formalitas ( five manendó in Divi-

pl y

p

nis aliud attributum ) ejssdem rei , & percon-

Ti

fequens diítin&lio ex natura rei formalis ef? l-

[ (f

la, üve proximiüs, e/f relatio formalis, qua ver-

fétir inter plures formalitates ( five attributa))

n t

in eademre pbyfica a&b , ci» non tantium:virtute

X

contentas , que definitiones à noftris Metaphys

ficis latiüs difcutiuntur ;. ad praefens autem ad-

lii

vertendum: ad diítinClionem ex natura rei for- .

110

Te:

malem requiri characleriftice, — I. Ut fic inde-

dU

pendenter ab omni operatione intelleCtüs.

Ht.

folit

Ut non intercedat inter resplures propriam exie

ftentiam habentes, fed inter puras formalitates, .

at

& realitates ( aut etiam inter rem ; & formalita-

j

tem v. g. Eflenuam & Intelle&um ) quz à Sco-

ognfff.

tiftis ftudió exprimuntur vocabuló diminutivó,

(f

fua

ne fcilicet cum rebus proprié talibus coincidere

apprehendantur ; vocantur infuüper forzalitates,

non tamen formé , defumpta fimilitudine ab

aliis formis phyficis, quia ejusmodi formalita-

tes ( aut proportionate Atrributa Divina ) v. g.

J

rationalitas , hinnibilitas &c. etiam fua fubjecta

denominant per modum formarum.

HI. Ut

Attributa exiftant exiftentià ipfius Effentiz Di-

vina.

IV. Ut ifta Attributa in fua conceptibi-

n

litate obje&iva fint adzquaté diverfa. — V. Ut

ynet

£ealiter intet fe identificentur.

VI. In eteatis

gcf(i'

C« 3

etiani

2

'406 .Pur.c H. Dif. IV: Quaf?. I $. IV

etiam requiritur , ut femper inflituatur fermo de

-

4

l

formalitatibus ejusdem fuppofiti,in Divinis au-

l

tem hzc conditio non eít tantg confideratio-

;

nis.

-

agg Advertendum ulteriüs, diftinclionem ex na-

tura rei fermalem poffe dici virtualep, non uti«

ET

que infenfu Thomiflarum, quafi vetó extrema

diflin&tionis formalis ante operationem Intelle-

£tàs non diftinguantur actualiter , fed quatenus

ges emanans plures formalitates aut Atrributa

habet virtutem exercendi operationes , qux vi«

deantur provenire à formalitatibus realiter di«

flinclis. ' Poteft hzc noftra diftinétio formalis

L "— A — o p — -

etiam dici diflin&lio rarionis , non quod depen-

eup ii - ii il EE

Lo—-—

Geat à ratione fingente, fed quia datur inter z4-

qiones objeCtivas, & gradus alterius femper , &

alterius adequatz vatiosis objeGlivee ; taliter,

inquam , poffet füb iftis affignatis refpectibus

vocari noftra diflinCtio ex natura rei formalis,

$-9 £f)rx& UV u^ -

imó ipfe Doétor nofler Subtilis tales denomi-

——3

mationes ufürpavit , ut propterea non pauci.s

Extranei Scotum in fuas partes ducere intcon-

mift. Verüm ubi demente Scoti agitur ; verifi-

nilius eft,Scotiftas in doCtrina Scotica alitos, &

enutritos perfpicaciüs mentem fui Magillti at-

tigiffe, quàm exteros, & ab Ejus doctrina de-

vios,acpaffionatos, Manendó proin in prio-

ti diflinclionis ex natura rei formalis ufurpa»

tione.

A CAEEE T 2* PU RC« PL RRR Bu

259 Dico. Ad verificanda contradictoria in Di-

p

aA ——

" vinis fola diftinctio ex natüra rei formalis eft..

ame

QPta-»

j/

n ad Verificanda Contraditloria &c. 407

1mol

apta.

SS. ex fuo Do&ore Subtili in plurimis

Inisg

ocis, cujus etiam fententize primas defert Lal-

ltido

lemandet de DEO difp. 4. partit. 3. num.21.

Illámque abfoluté tenet recenter Cocleftinus

LTA

Herrmann, Ord.S. Benedicli, ex Antiq. & Ce-

onmü

leb. Monaf(terio ad S. Trudpertum in füa Theol.

u

Sel. Scot. tit. 4.. Zamorus autem, &alii prorfus

qide

conantur , oflendere alios Theologos pracipué

Qdf

Virtuali(las nec diffentire, nec reipía diffentire

offe à Scoto.

Addo formalia noflri Reveren-

(

j

diffimi Joannis de Rada, Epifcopi Pactenfis, qui

Controv. 4. de dift, attrib. ff. propter &ec , ita

fd«

23

dcribit: Sceri fevtentiam ab Ejus dicbus Univer-

f Parifienfis Schola fémper amplexata f'uit , nec

w J

d

non. & Lovanienfis, atque Bonouienfis dcademia,

ef ia Univerfa Italia apud omnes Viros, dotios

L&

Jit

fuit celebris , cjy famofa ctc. . Adeó ut huicinte-

V'gerrimo & Subtiliffimo Doctori grandem infe-

iJ

rant injuriam aliquorum cenfürz adeó aperte.»

nalif,

paífionatz.

:

Of

M

P. Conclufio . Argumentó hucusque fuffi. 260

cienter jam dedu&tó ex contradictoriis in DEO

(l

1

xepertis ; nihilominus quia ha probatio à ne-

mine Advarfariorum hodiedum foluta eft fuper

h

terram 5 ideo illamet de novo fic adorno. 'Ta-

d

lis eft in Divinis diflin&io , qualis eft contradi-

:

€lio: atqui anteomnem intelle&üs operam de

[

Attributis Divinis tam inter fe, quàm cum Ef-

p?

fentia, aut relationibus comparatis dantur con-

)

tradictoria: ergo etiam inter illa debet admitti

aliqua diftinclio ante omirem iniellectüs ope-

rtamse

ld

C« 4

408 Pal Dif.IF. Quaft.1. 817

ràm: atqui talis diftinclio nec eft Virtualis in-

a

bet

nec extrinfeca , nec realis inadzequata in tertio,

üt probavimus ; nec flrict realis, àt in Condi-

ttà

n

lio Rhemenfi contra Gilbertum eft definitum

de fide : ergo erit formalis ex Natura rei. Maj.

fo

eft certa, aliàs enim idem effet, & non effet,

Min. oftenfa manet fupra efficaciter à n.228.

at

usque ad n. 233- nihilominus in hujus argu-

[

menti majorem evidentiam furnt folvendae

d

à61 Refponfiones aliquorum cum Cajetano di«

di

cente , ad verificanda contradicloría de uno eo-

Ti

demque à parte rei objeclo fufficere , quod ante

To

a&um intellectüs in objecto fit pluralitas, & di-

Cl'g

ftinctio virtualis , vi cujus cesmauricabilitas, ej

W

ancommmunicabilitas, producibilitas , d improdae

t

cibilitas de una Divina formaliter fimpliciffima

Efentia absque repugnantia enuntiantur fecun-

li

xlüm diverfas virtualiter perfeCtiones, quas per-

&

fectiones Effentia Divina includit üt a&u plures

virtualiter; non tamen üt actu plures formali-

ter,acScoticé; adeóque in forma negaret mi-

morem argumenti priori num, propofiti, aut

claritatis gratià dilingueret fic : dantur conitra-

dictoria ante omnem intellectüs operam a&tu

virtualiter, ac fundamentaliter, concedit ; actu

rmalitet , negat.

$62 Contra hanc refponfionem, 1. Faciunt vix

4

non omnia $. fuperiori contra diftin&tienem.

virtualem allata;

In forma autem Contra eft

f

ll Effettus in aibz debet babere caufam in atta

[

v i

8.Phy£ & $* Met

— s

aphyf. atqui contradiclio ii

ACCU

l

t

ln ad Verificanda Contraditloria ä'c 40 9'

337

aGu éft cfeCtus inaQtu : ergo etiam debet ha-

t

bere caufam ia aQu : "atqui caufa falvans con:

CGG&i*

tradiQionem eft diftinctio : ergo contradiclio

T

in aCtu arguit etiam diftin&tionem " in actu.

Lp

Quód autem hec contradi&lozía (int in a&lu, ,

u

formaliter, & non taatüm virtualiter, fic evin-

v

Citur : à parte rei producitur Filiatio ;; & à par-

Hfg'

te rei non producitur Effentia : ergo à parte rei

eft una formalitas Filiationis , cui convenit pra-

10 0

dicatum produci, & à parte rei eft aliaratio for-

104

malis fcilicet Effentia, aut Attributa in Filio , cui

TET

non convenit hoc idem predicatum produci:

x

ergo iíi3 contradictoria fünt aCtu formaliter.

50

Hoc ipfum zqué efficaciter ulteritis comproba-

i?

tür: Übi funt extrema contradictionis in actu,

d

& formaliter; ibi etiam eft contradictio actua-

UI

lis formalis, & non tantüm virtualis : atqui in

»Pff'

Divinis dantur affirmationes , & negationes in

litó

a&tu & formaliter , qus funt extrema contradi-

mail*

&ionis : ergo dantur contradi&toria formalia,

2

& non tantüm virtualia in Divinis, Maj. eft,

r

tam certa, quàm certum eft contradictoria fequi

pmaturam extremorum.

!if

Min. P, Effentiam..,

33!1 "

conmunicari tribus Perfinis , velationem nan :

i

Effentiam non produci , bene tamen velationem :

E[fentiam uon di/fingmre,relatianem ntique t«

Y

alizeQue fimiles affirmationes, & negationes in

Divinis dantur a&u à parte rei completé & per-

d

fc&té citra quodcunque opus intellectüs, & non

u&ü

tántüm virtualiter, fundamentaliter ; alioquia

Il

Trinitatem completam imaginariam cantüm &

Vita

!

vej

410 ParsIl. Difl. IV.. Quaft. 1. f.IV.

vittualem ,. non autem formalem haberemus:

ab

hi

ergo- conflituunt .. contradictoria. formalia &

a&tualia à parte rei, & non tantüm virtualiter.

265

Contra eftIII... Vel diftinCtio virtualis intet

ü

Effentiam, & Attributa ac rationes originis po«

nit aliquid atu diverfum in illis vel non ?. Si

ponit: ergo jam non virtualis , fed formalis

erit inter illa diftin&tio.

Si non ponit : ergo

le

nequit fundare , aut falvare veritatem actualem

&

U

utriusque. partis contradiclionis ante omne.s

opus intelle&tüs ; ubienim nulla-eft diverfitas

actualis in extremis, ibi etiam non poffunt fin&

N

implicantia enuntiari de eodem a&tualiter extres

ti

mo diverfz affirmationes, & negationes à parte

äad

fei.

?l

Contta eft IV.. Hi termini in refpons

fione dati , a£tw plures virtnaliter implicantin

adjecto & deflruunt femetipfos , nam effe tale

j

L

a&tu à parte rei, formaliter eft effe tale in aCtufe-

cundo ; effe autem tale virtualiter , eft.effe tale

di

in potentia, & in aCtu primo : atqui aCtus fe-

Ti

cundus tollit flatum actàs primi, & potentize

li

fic utique quod eft calidum a&tu, non ampliüs

[

eft pracisé calidum potentiá : ergo etiam affi-

n

j

ruunt.

ati termini fe mutuó tollunt » aC quafi de-

l

264. . Confitmatur argumentum Scotiftarum de

contradictoriis,

Sanctorum PP. ac CC. mens

[

fuit Effentiam enuntiare cosmmnnicatam , & Pa-

ternitatem x communicatam , ac taliter fideli

populo contra varias fubortas hareíes rem pro-

ponere credendam in tempore , ficut fe habuit

i

d

a

!

D

n ad Vevificanda Contraditloria . 411

QU

ab etetno, & non proutin tempore intellectus

liA

humanüs eaunziat aut confingit: ergj cüm PP.

j

& €C. (impliciter & abfoluté enuriciiiat ; Na-

sittt

turam covamuuscatam, &i Paternitatem

v C0 -

i

minicatas, edam Effentia ab zterno futi com-

wR; Sl

Snunitata,

&rp

i

aternitas sen fuit communicata ;

m

G pet confequens independenter ab omni intel-

W

j

lettüs negotio Effentiz & Paternitati à parte rei

Ml

conveniunt contradictoria, &t non tantüm vir-

mf

tualiter, aut fundamentaliter.

Ant. plané ne-

t

gari non potett ; fi enim Concilia non volui(-

tf

fent definire, quód ibi in re, & actu effet, fed

j

tantüm indigitare virtutem, & fundamentum

a ,

ad concipiendam Effentiam commaunicatam , &

W

Paternitatem z £orsmmnicatam , tunc non ap-

n

paret, quomoco i'lorum propofitiones forma-

T.

liter ; & abfoluté enuntiate effent verz ; ubi

"

enim eftverificativum ? nunquid virtus & fun-

T

damentum ad inte/igendum aliquid , àt com-

jl

mune, eítfufficiens ad hanc propofitionem ve-

1

rificandam actu, & abíoluté enuntiatam : eff

phus

commnne ? minime gentium ! fed requiritur ali-

jl

quid ac&tu commune ; càm & Virtuali(ie unà

-

Mc-

cum Scotiítis virtuosé defendant Solem v. g.ob

virtutem calefaciendi non effe a&tu, & forma-

h

liter calidum : /ergo virtus ( ob confequentiam

Ht5

doctring ) & fundamentum non poteft dici effe,

& incidere in ipfum actum formalem.

E

i

J

Urgetur idem argumentum. Si virtus afferta26 g

r

àVirtualiftis , quz per ipfos flat cum omnimo-

jl

da tam reali , quàm formali identitate, apta eft

Ü

fuffi-

412 Pars I Difl.IV. Queft.L. f.IF,

fufficienter ad iftas duas propofitiones , eff com«

q

sounis,non e[f communis , falvandas: ergo quod

ii

verificathanc , eff commnnis , debet przcftare pa»

riter id , " juod fibi contradictorie opponitur,

nimiryt son commmis , sícque feipfum deftrue-

re : atqui hoc implicat : ergo & virtus Virtua-

—

liftaram : ergo alia debet a(fignari diftin&io :

atquialia non fuperet nifi ex natura rei forma-

lis Scotiftarum : ergo &c... Maj. P. 1. effectus

identitatis formalis; & effeCtus formalis diftin-

&ionis funt effetus immediatiffimeé oppofiti :

atqui fimpliciter implicat idem in genere caufze

formalis praftare effectus five contrarié , five

Eä

contradictorié oppofitos : ergo pariter impli-

cat tam realiter , quàm formaliter idem pre-

iM a a

ftare (imulin genere caufz formalis effectus di-

ftin&ionis formalis.

Eadem Min. P. II. equ&

repugnat idem à parté rei formaliter & adaequate

efle, & non efle hoc formaliter , quàm idem

exilere, & non exiftere: atqui non obftante

diftin&ione virtuali intrinfeca ( rejecta formali

Scotiílica ) adhuc idem effet formaliter fecun-

düm eandem à parte rei rationem formalem.»

Cnegotium: quippe. intelletüs in myfteriis

actualibus proríus nugatorié confingitur ) com-

——

mieaicabile, (j non communicabile : ergo idem

à parte rei formaliter effet, G non effet hocfor-

maliter,

266 .P.IL. Scoti fententia ex diverfisate aCtuali de-

fnitionum , & conceptuum obje&livorum : In-

ter illa debet admicti aliqua diftin&tio actualis ,

qua

4fn ad Verificanda Contraditloria tc. 415

fu.

que gaudent definitionibüs , & conceptibüs ob-

ol

jectivis à parte rei adzequaté diversis : atquitam

n

Effentia Divina ex una patte, quàm Relationes

*th[,

G Attributa exalia parte , imó & ipfa Attributa

10

inter fe comparata gaudent definitionibüs , &

d

conceptibüs objeCtivis à parte rei adaequat? di-

(l

versis: ergo inter Illa debet admitti aliqua di-

Yif

ftin&io actualis :- atqui non realis a&tualis &

H

A

flridté talis, prout ex parte contrà Gilbertum

i

Ilr

definivit Concilium Rhemenfe : ergo ex INa-

jti

turarei formalis. ^ Maj. conftat, quia definitio

al

traditur de rebus fecundàm earum Naturam, ,

Ínt

confideratis à parterei, & non in quantüm füb-

jl-

jacent noflris conceptibus ; ideo enim res tali-

Is

ter vel taliter definitur , quiaà parte rei talis eff :

(

& non tális eft, quia talis à nobis concipitür ;

)que

hic enim effet ordo prapofterus & inverfus,

I)

]

P. itaque Min. L. quoad (ingulas partes , & pri-

mó quidem comparandó Effentiam cum perfe-

n

&ionibus abfolutis, feu attttibutalibus,

De-

yl

fcriptio Deitatis declarat rem , quz eft Deitas ,

i

& nondeclarat rem , feu formalitatem, quz eft

]

Juftitia, aut Sapientía 5 ficut nec econtra defcri-

(I

ptio Juftitiz explicat rem , quz eft Effentia ? at«

n

qui in DEO eft Effentia , Juítitia, & Sapientia:

fl

ergo dcfinitio, qux explicat Effentiam , non ex-

[«

plicat Juflitiam , aut Sapientiam, ^ Maj. P. quia

fi per impoffibile in Deitate non effet Juftitia,

t

aut Sapientia, Deitas adhuc vendicaret fibifüam

[|e

definitionem effentialem & quidditativam in-

Ó

dependenter ab his atttibutis extra effentialibus,

Conf,

414 Pari II Diff. IF. Queft. 1. $. IP.

M

267 ConÉprincipalisMin. I SiattributaDivina in

H

primo dicendi, aut definiendi modo ingrediuntüt

quidditatem , & definitionem ipfius Effentiz ,

dit

aut vice vería; tunc debet inter illa tenere con-

a

fequentia formalis & Dialectica, vel affirmativa,

LUI

$.

vel negativa : ficuti tenet haec j eff bomo : ergo

eft. animal , aut , won eff. animal : ergo ntque eff

[

f

bomo : atqui inter Effentiam , & Attributa nulla

tenet confequentia formalis ; efto enim pratià

f

E

[

materiz nonnunquam teneat : bac ves e[? Sa-

pientia : ergo eft Deitas: ergo T nfiitia , nontas

l

men tenet gratià formz ; aliàs in omni matería

fm

de qualibet Effentia verum foret dicere, Fffentia

qui

eft Sapientia , Juftitia &c. — Quod eft falfam s

d

atqui f1 non valet confequentia formalis ab Ef-

?

qu

fentia ad Attributa, ideo non valet, quiaà parte

rei adzquate diverfas habent definitiones ; quze

T

ii

t9.

nam enim alia ratio ? Conf.eadé Min. II. ex do*

€trina Scoti, dum paffim tenet, quod Sapien-

ERE

Tün

tia & bonitas üt fic diftinguantur fecundum.

j

fuas rationes formales ( idem proportione fer-

&i

vata eft de ipfa effentia ) conftat enim , non ofrte

C

&i

nem bonitatem effe fapientiam : ergo etiarn die

ftinguuntur fecundüm fuas definitiones, & ra-

Q

Qr

tiones formales fapientia, bonitas, & Effentia

infinita, quia modus , qualis eft infinitas, non

(í

lal

vatiat rationem formalem fapientiz , aut boni-

tatis fecundum le;

Conf. eadem Min. TIL. ex

tion

fd

ipfis SS. PP. Audiamus S. Maximum apud Eu-

tymium in Panoplia p.1. t 3. c.. Quod DEO,

Btie

Bonuseft DEUS , G opifex , dj infinitus , (b ime

tcs,

tl«

n ad Ferifitanda Contraditfloria cc. A1g

"13

suortalis «.« sontamen dicimus effe differentias

lii

Effentiam ponjfimente;, ífeà appellationes quase

ii

dam, quibus aliqua eorum , quatirca iplam [pe»

dU

Cantur , patefiant ; quadam enim Divina Na«

Atl

tura comvenientia figrifitant , non tamen Ipfam,

:ngl Y

S. Bafilium l. r. contra Eunómium. .. Quonam

7

atlo non. deridendus , [i eveandi virtmtem fub-

n

JLantiam effé dicat : fiprovidentiam vurfus fub-

^

j

flantiam : eadeps modo prafcientiam , cà omnem

H

stitem operationem fubfFantiam dixeris.

JNon

"n

naturam. DEI dicis . fed.qua circa naturam..

j

ftmt.

Junge Damafcen, & Aug. ex n. 228. ex

i

quibus omnibus conítat aliam effe rationem ob-

jectivam Effentiz , & Attributorum aliam.

J

B

P. principalis Min. II. comparandó Effentiam

26g

mte

cum proprietatibus relativis. Aliaeft definitio

?

Ml

G conceptus ebjectivus à parte rei , & nullora

do

W

tiocinante velratiocinato intelle&u abfoluto..

t

rum , & aliarelativorum : atqui conceptus ob.

:bmJ

je&tivus Effentie Divinz eft abfolutus, & con-

jdie

ceptus proprietatum perfonalium à parterej, &

on

ex intrinfeca fua natura efl relativus : ergo etiam

i

y

€liva; quàm formalis, Conf. I Quando duo

hi

comparantur üt determinans , & determipabile

"

Cfive, üt commune & non commune ) tunc

habent plané conceptus objedivos, & defini-

At

[d

tiones adzequaté diverfas : atqui Effentia eft qua-

[f

fi determinabilis , & proprié communis, pro-

prietates vero relativze funt potiüs determinan-

f

i

tes, & proprié incommunicabiles : ergo gaue

dent

u

a16 . Pars1I.. Dife. IP. Qggæ./i'. L. $.IV.

uf

dent definitionibus & concep

1& obje&tivis

Ale V

^.

do Theo-

li

adequaté diverfis. — Conf, U. €

tat

logi dicunt ; relat

io producitur : relatio mul-

r

tiplicat, diftinguit: relatio eít propria huicPer-

fonz, tunc plané in cenceptu relationis non

Ant

habent conceptum Effentiz ; minis intendunt

"Theologi, quód relatio à parte rei non produ-

[

-

f.

catur, à parte reinon multiplicet , non diftin-

H

uatàparterei&c. ergo intendunt, Gvolunt,

in

quod relatio à parte rei producatur , Effentia

[2

non: quód relatio à parte rei multiplicet , & di»

ftinguat , Eflentianon : quód relatio à parterei

h

LA

fit propria huic tantüm perfona, Effentianon$

NT

atqui (1 T heologi hoc cum veritáte intendunt,

COI

du

& volunt, tunc à parte rei alius eft conceptus E(-

fentiz, & alius proprietatum relativatum : et»

hi

!/b

o Gc.

Conf.ilL. ex auctoritate Sacra CC. &

PP. In Concilio Lateranenfi, prout refertue

[

utroque c. Firmirer, & c. Damnamui , bis mil-

L

hi

le ducenti & duodecim Patres üt fidei veritatem

definierunt , quód , quidquid eíl de ratione

tu

IH

Effentiz , etiam fit de ratione fingularum Per-

fonarum : at veró proprietates relativae non fünt

i

hi

de ratione fingularum Perfonarum : ergo nec de

ratione Effentie : ergo hujus & illorum alius

G

eft à parte rei conceptus objeclivus. In Concil.

'Tolet, IV. & XL. definitum eft : Filivm fnfceo

Ol'g4

pilfe bumanitatem in annlarimtel)erþm , "of

d

in unitate Natura ; fufiorem auctoritatem vide

POf;l

1.229. atqueex his omnibus.conflat, alium fo*

i

I6 conceptum Eflentig , & alium Perfonalita-

d.

tutm 5

!

n ad Perificanda Contraditloria ce, 415

d

j

tum ; cüm revera Paternitas quà talis, Filia-

h

A

n

tio quà talis conflituat Patrem , aut Filium iri

( f

ratione Perfona diflinCte , minimé autem

;

fentia,

B-

ii )

P. principalisMin.III. eomparandó attributa

xl

inter fe,

269

Ità enim poft aliorum refutatas fen-

jl

tentias concludit D. nofler Subrilis 1. d:8, q.4

.

i

l

l

lh.

$. ad quaflionem refbondso , hifce formalibus:

Vil

Eft ergo ibi diffintTio tertia pracedens intelletiugs

f

omnimodo : j efFifla, quod fapitntiaeff in và

Al

&x nainrarti , & boritai eff in ve ex natura veij

xl .

fnpientia autem in ve formaliter uon eft bonitas in

101

*e, cujus tationem dedimus füpra num. 267,

fity

Conf, eodem $; pergit Do&lor , volens de-

sJ

€larare fuám diftinctionem nullatenus effe ratio«

t

nis. Eristelligo fic, quodintelletlas Cotapbnené

(

ifLam , fapientia non e[t bonitas formaliter , »05

jutt

can[at aEFu fua collativo veritatemi[Hizi Copipofi-

wismil'

tionis : [dd in objetlo invenit extrema , ex qua-

jutit

vum compofitione fit atbus verts, — Pariter (enfes

701

runt SS. PP, S, Anfelm. in profoloq. c.18. Cer-

j

tbità es, Cb omxe bonum & i saulta fini bac

.nfuni

son porefe meus angu[Hus intelletlus totuim [emnul

nctde

gno imtuita Videre, S, Bernárd, 1. &; de confid

e

dl

JMulta dicuntur eff in DEO , Uidem [anà

Olmll

Catbolicégue : [éd multa unium , (cilicet cealitert

UA

ergo Attributa Divina gaudent eonceptibüs ob«

[

jectivis diversis 5 alis enim non forent multa;

h

ii

pofséntque uno intuitu videri,

i

gt

,R« ad hac Clariffimus D. P. Bábenftuberase

j

dirpc4.o äi z- 5- 2. n 16-

& Theol, Salisb. dilp.a.

(ids

D

ü. i.

418 Pars I DIf IV. Quefl.I.. . IV

(oni

3.1. $. 4, n. 27. hos conceptus objeclivos , a&

deünitiones Atuributorum effe tantüm inadze

w

quaté diverfas, quatenus à nobis imperfecle.,

&Y

at

concipiuntur.

Verüm contra hanc Refponfionem facillimé

dàq

applicantur, quædedimus fuperius $. 3. Con-

! f

Tinuf

ttaeítIL. Attributaifla, quz juxta cit, Auctores

tantüm fandant conceptus inadzequatos, fecun-

| gm

düm fe (pectata fundant definitiones, & con-

Voli

ceptus adequatos ; aliàs enim fapientia àt fic

E

eífet formaliter bonitas üt fic, quod nec cit. Aus

Vate

&ores admittunt : ergo Attributa etiam fun-

tell

Pa

dant conceptus , & definitiones adzequaté die

verfas, prout reperiuntur in DEO 5 exinde.,

inod

namque, quiain DEO funt, fuas rationes for-

) d

hüy

males non deperdunt : ficut rationalitas in Pe-

l

tro non habet aliam rationem formalem , quàm

| dun

u rationalitati fecundüm fe convenit.

tem

271

Contra eftIII.. Vel ergo intelle&tus & volun-

| Qu

tas Divina definiri poffunt faltem à DEO defi-

Qu

nitione explicante cujuslibet naturam , t eítin

qua

fe , vel non fic definiri poffunt ? Refp. cit. l. Ba-

Pa

benütuber his formalibus. $i prieri »odo ( üt

tll

nimirüm cujuslibet natura efl in fe ) defivian-

Yl

fHy , non babent diver[as definitiones, [eà unam

zantum , qua defimiri po[funt à fóle DEO , vel ad

fini

ímmum ab intelletla quoque Beati,.

Jam (ic.

Crgg

lll cognitio definitiva in DEO neceffario forer

lus

adequata,cüm in Illum ob fuam infinitam com-

dtfim

prehendendi vim fin& maxima imperfe&ione

DT

non poffit cadere imperfetus, & inadaquatus

Wtni

con-

/

n ad Verificanda Cintraditlaria ebeg, 419

(05, 4

'

M

H

concipiendi modus ; vel ergo DEUS hac una

ii

uniciffima definitione cognofceret intellectum

f[fïd&.:

& volunttem habere conceptum objectivum

xilt

adequaté unum, vel adaequaté diverfum ?. ina-

daquaté enim DEUS nonpoffetcognofcere: fi

. Cïi' j

"

fecundüm , ergo habemus intentum. Si príi-

mum : etgo Pater hac fua definitione unica co»

l

m

WA

gno(cit & affirmat, Filium z

qué procederepet

(

voluntatem

dU

; ac per intelle£tum , Spiritum Sy

zqué procedere per intelle&utn , ac per volune

d AU'

tatem ; cüm ratio adzquata utriusquetam írie

1 fu"

TU

tellectüs quàm voluntatis fit eadem : atquineé

Pater Codleftis fic poteft cognofcere ; ciim tali

l,ndh

modo cognofceret aliterin Corlo ; acfides nos

Sfbf')

docetinterra, — NNunquid enim fides docet, Fie

npe

lium procedere per iutelle&tum , & non pérvos

[

luntatem ,' Spiritum S. procedere per voluntá-

tem , & non per intelle&tum ?. at (i ratio adgz

vl

quata intelle&tüs & voluntatis à parte rei eft adais

) di

quaté eadem , & ab ipfo Patre Coclefti àt adoe-

ydii

quaté eadem cognofcitur , utique clarum eff

205

Patrem Coeleftem cognofcere aliter in Caoelis ,

7

aliter fidem docere in terra ; quod an ullus Ade

gffrm

verfariorum admittat, non credo;

T

Contra eft IV. Conceptus obje&tivi - & de-

273

uli

finitiones Attributorum funt ad

&quaté diverfi:

af )

ergo data && nonfufficit.

Ant; P.

*

*

illi concep«:

j

tus funt adzquaté diverfi ;

qui exprimunt fua

Ti

definita prout fe adzequaté ha

bentà parte rei-cis

-alof

tra ómnem intellectüs operam : :atqui citra oma

qui

ngm intelle&tàs operam quidditas intelleclüs Di-

(

E

Xini

20 Par: il. Dift. IV. Qua]k I. $.IF.

4

vini eft.extra quidditatem voluntatis Diyinzs

fleu

intelle&us fiquidem effentialiter refpicit Filium,

gïsa

& .voluntas Spiritum S. ergo quacunque tan-

At

dem ip(is correfpondentes.definitiones debent

Cor

intelle&tum & voluntatem adaquaté exprimere.

qui

[5

273. Conf argumentum Scoti de diverfis defini-

tionibus, &conceptibus. I Quotiescunque

[//7

tll

inobjeCto latent rationes diftin&z , quas intel-

Jl

lectus attingens format conceptus diverfos &

| i

o.p.poütos ante omne mentis ratiocinluDl.,,

Un

totiesille rationes funt ex natura rei aliqua di-

alià

ftinCtione actuali diftinclz , ac diverfis definiuo-

tür ;

nibus definibiles : atquiin DEO , tanquam ob-

litio

je.&oinfinito, latenttaliter rationes attributae

lits,

les, Gtrelative : ergo diftinguuntur aliqua di-

(, [ccnd

ftin&tioneexnaturarei. Min. P. exeo, quó

| ]cöh

B

intelle&tusattingens objectum ex natura rei;fine

ulla:affectata opera ratiocinii, praefupponat in

Pl

Fadem

objecto rationes à parte rei latentes.

Qu

Min. etiam fic fuaderi poteft, quód fcilicet in-

üw

tellectus.attingens objectum prout eft à parte

81

rei, fit naturalis imago rei, quam intelligit..

d

fimilisoculo, quinihil videtin obje&to, quod

)

in eo non fit à parte rei : ergo etiam intellectus

vid

nibilintelligitin DEO effe, nifi quodà parte rei,

Dita

& ex intrinfecanatura in illo eft.

Conf. II in

Veru

diftin&ione in Divinis reperiuntur diverfiàpar-

Tity

te rei gradusinaqualitatis ; atqui hec graduum

[

inzqualitas non habetur ab. opera intellectüs,

L

neque ab ipfa effentia fecundüm fe : ergo pro-

| Uif j

Veni a rationibus diverfis à parterei DEO i

nexi-

I ,,æ'

Iten-

,

4fn ad Verificanda Contvadiloria cve. — 42

Dinmt

ftentibus.

Maj. negari non poteft , cüm ma-

h Jin

is ab Effentia diflinguantur relationes , quàm

qUC Wt

Attributa interfe, autab Effentia.

Nam hac

T

conveniunt cum Effentia in ratione abíoluti ,

primm. à

quam relationes negant , füntque fe totis diver-

TM

Íz.

Hinc Vasquez difp.121. c. $.. ita fcribit:

1SCW£

Qmnes Thbomiffa f'atentur magis differre per in-

x i

tellectum Relationes ab Elfentia , && Effentiam

s

&b Attributis , quàm differat velatio à Per[ona.

TT)N]

Unde necpauci, necignobiles Theologi, .qui

qu j

aliàs Scoti fententiam non tenent, amplectun-

f

tar illam de Diftin&ione inter Effentiam & Re-

j ob

lationes pracisé, àt Gabriel, Ocham, Márfi-

iDuti

lius, Durandus. P. itaque Min. ratio cogno-

y d)

fcendi non eft ratio diftinguendi, càm illa inob-

,qii

jectis diftin&ionem magis prefupponat ; autfi

[ci:;ülfä

diflingueret, eodem modo diftingueret.

o i

P. II Scoti fententia , illam vindicandó à274.

f

quorundam impofturis, quifcilicet cüm in foli-

jettl

da veritate Scotum impugnare non queant, fal-

int

só Ipfi imponunt , quód admiferit in Divinis

uliigih

diftin&iionem realem Gilberti Porretani , Epi-

j

yu

fcopi Pi&avenfis (hic tamen fuam retracla-

v þ

vitfententiam , & piéinDomino obiit) dam-

i

nàtam à Concil. Rhem. in quo Patres ita fanci-

35

verunt.

Credimus , (j confitemur femplicem

xaturam Divinitatzs effe DEU , neque. alio

Qu

fénfu. Catbolico poffe negari, quin Divinitas ftt

j

DEUS, c* DEUS Divinitas.

Credimus son

0 PW

uifi fapientia, qua eft DEUS , fapientem . effe :

)ne'

an sifi magnitudine , quae[t ipfe DEUS , mag-

j

"um

3

4àa JParsH.. Dift. IV.. Ouafl. I. $.1F.

num effe : nonvifiaternitate, quaefl ipfe DEUS,

Mp0

eternum e[fe -- - Credimus , , q& eonfitemur

Q

B

folum DEUAM Patrem, Filium , ej Spiritum S.

erernum e[[e , naque aliquas omninoves , frueve-

Yj

dií

lationc , fove proprietates , [roe fingularitater,

Jfrve unitates dicautur ;. vel aliabujusmodi ade[fe

t

DEO, que fint ab aterno, i non fint DEUS.

R,

Gilbertus autem priüs credidit , & docuit , Dei-

&

tatem & Attributa realiter diflingui à relationi-

ber

Gualterus in-

bus & perfonalitatibus Divinis.

Co

fuper voluit Effentiam Divinam etiam realiter

dic

diftingui , ab intellectu , fcientia, voluntate,

i

Et

aliisque DEI Attributis, acetiam inter fe.

àpi

his duobus Vasquez non obiter; fed magna vi

Qu

Scotum parem facere conatur , pracipue autem

d

Gilberto; dum p.r. difp.116. c.4. n.16. afür-

bt

gat, Scotum pejüs erráffe ,' quàm Gilbertum.

)

Vasquii formalia funt hzc : Scotus incidere vi-

dil

detur in:fententiam Gilberti , imbplurtsin DEO.

€ta

diflintliones introducere , quam ille pofuit.

üor

trae

475 Verümqua zquitate, videamus, ac primà

penfemus, quzconventio diftinctionis Gilber-

m

tinz;, ac Scotiíticae,

2dó. Catholicé confifte-

Prin

te doclrinam Scoti cum citatis.CC. Rhem. &

Titm

EFlorent. ac cüm ipfius D. Bernardi. rationibus

Thj]

oftendamus.

Primum ita praifto.

Gilbertus

tem

docuit fuam diftinctionem effe. ftri&te realem,,

t

verfaríque inter rem & rem 5' Scotus docuit di-

«mí

ftinclionem füam fore quider ex natura rei ,

CLllqu,

fed rantümi formalem ,--ac mediam inter flricté

Ths

realem , & raüonis diftinCtionem quamcunquet

LT

ergo

If

Jn ad Verificanda Contradi&?rin u 458

LR

Aft

*rgo error Gilberti non eft vitium Scoti.

ij

&10 magni momenti opponuntur contra hoc

j

mem Euothymema: primum à Vasquez difp.

,f

426 c.2. ubi tenet, nec Gilbertum pofuitfe

dirith)

diftin&ionem flri&é realem inter Effentiam &

d)

relationes, fed tantüm diftinCtionem ex natura

23

rei, queomnem inrelleclüs operam antecedit:

j D

atqui hac eit ipfaScoti doCtrina : ergo ficut Gil-

d

berti, ita etiam Scoti doctrina eft. damnata in

[uti

Conc. Rhem. | Alterum opponunt alii pzffim

li

dicentes , quidquid fit de doclrina Gilberti, ta-

lutti

men diftinctio Scoti eft realis, hóc ipfó , quod

ul

à parte rei ,. & ante omne intelle&üs opus re-

g 1

quirat extrema actualia: ergo doctrina Scoti eft

EW

damneata ,. quidcunque tandem docuerit Gil-

j d

bertus.

Bertif

: Pergit Vasquez fic : Gilbertus probatfu-am2.76

lt

diftin&tionem ex contradictoriis ,' & Scotus

etiam probat fuam diftin&dionem ex contradi-

':" Jü

lh.

&oriis : ergo utriásqueeft eadem mens. Con-

tra eít, efto uterque utatur eódem medió , non

( rimö

[

tamen uterque eandem infert conclufionem;

Primus concludit ex contradictoriis diftinctio-

(

li

nem flricte.realem , üt conílat ex ipfis for-

jen

.

o

malibus Concilii Rhemenfis

?

Secundus au-

tem concludit ex eodem medio diftinctionem

jl

ex natura rei formalem, & mediam inter rea-

| [Cflknïl

lem (iricle , & rationisdiftin&tionem. Nechoe

*

Qd fl

cüiquam novum videri poteft, càüm hodiedum

'Theologi ex eodem hoc contradictoriarum me-

.l

j

dio diverfas in Divinis dc;tucant diftincliones ;

hic

q'

Dd4

| 4234. Parill. Dif. IV.. Quaft. 1. 5.]2-

h«

hic Virtualem , ille puré rationis ratiocinantis ,

ifte realem inadzquatam in tertio,. & alius e&

[

&i

natura rei formalem.

277 . Aliteraggreditur Vasquez Scotum hocimo-

T

b

dodifp.116. c.g , n.18.. Juxta Scotum hox pro-

pofitio non eft formaliter vera : Deita eff Sa-

n

T0

pientia : atqui hoc damnatum exflar in Conc.

Rhem. fupra. n. 274« ergo Scotus fentit cum

Gilberto.

f

Contra eft, quód iffa minor fit

falía, Concilium enim. damnavk Gilbertum ,

p

Md

quia tenuit, quód Deitas neque realiter fit fae

pientia, fed quód fint due res, àt conftabit

Md

li

perpendenti allata fuperiüs S. Concilii Dogma-

ta j econtra Scotus femper Catholicé tenuit ,

Ti

W

Deitatem & Sapientiam effe unam rem ; efto in

fenfu formali una de altera predicari. nequeat.

T

L

Conflat ergo, & conftabit adhuc per plures N.

N. nullam effe convenientiam- diftintionis

E

Scotice, & Gilbertinz.

«

LT

278 ncumbit jam etiam probandum, quod di-

ftinclio Scotiinfe nog (it realis proprie, prout

li

Diftindtio

Alii malignati (unt n.27 . in fine.

h)

realis (tricte requirit , utintercedat velinter rem

& rem propriam habentes exiftentiam, vel inter

feparata aut faltem feparabilia, vel quód unum

u

di

fit-cauía alterius , hócque ab illo.procedat pet

veram aliquam actionem : atqui ftante diftin

Do

€ione Scoti nihil horum verificatur-de attribu-

tis aut relationibus Divinis nec etiam Effentia

t

eft caufà attributorum , vel telationum : ergo

fün

dillin&io Scoti.non. eft realis,. . Maj« fundatur

bt

IR

"

k d ad Verificanda C'ontradi&aria ( 424

fn characteribus diftin&tionis (tri&té realis, Min,

dranlts -

ii t

etiam eft certa , tum quód hac omnia imperfe-

€tionem dicant in DEO ; tum quód Adverfa-

T

riihacnon poffint probare ex Scoti traditioni-

hgïpm' )

bus, fed folàm ex fuisimpofturis, quetam diu

T

inefficaces non recipiuntur ,

4quäm diu efficaciüs

n

non probantur.

f a

Conf. hac res I Effentia Divina etiam in279

jor d

fententia Scoti juxta fidem Catholicam eít fim-

ertus

pliciterinfinita ; atqui infinitum fimpliciter tale

j

identificat fibi omne fecum compoffibile ; ergo

T

identificat fibi realiter tam attributa, quàm re-

lationes Divinas, & per confequensnon repc-

ggma-

Uil

ritur in iftis diftinclio realis.

Con£. IJ. Etiam

flo

in lententia Scoti omnia funt unum;, ex CC.

quel

"Toletano XI. & Florent. ubi zez obviat vela-

I N

tionis oppofitie :. atqui etiamfi perfonalitates ad

(loil

Effentiam , vel attributa, aut etiam hacinter fe

comparentur, tamen son obviat inter ipfavela-

n

tionis oppofítio : ergo etiam hzec omniafunt rea-

liter unum.

Conf. IIL .cum fumma DEI (im-

p

Qd

p'icitate non ftat diftinclio realis inter Effentiam

u

G attributa ad perfonalitates relata :: atqui fum-

mamDs:fimplicitatem probabodift. y.q.1.$. 2.

,rgl u

|unit

ergo etiam in Scoti Sententia non eft admittenda

diílinctio realis.

d

Replice, qu& hic moveri

i

offent , folventur n.2c7. & 8.

j

Supereft modó. refpondere Vasquio , dum:g0o

ex S. Bernardo ferm.80. in Cant,. contra Sco-

f

T

tum.ita infurgit : Ratio S. Bernardi contra Gil-

mpuguat Scotum ; €rgo«

j

bertu;p eodem modo i

Dd ;j

* Ant

426 Pari L. Difl. IV. Quaft. I. $. IF.

£onl

Aant. P. S. Bernard; hóg feré modó arguit con-

tr Gilbertum : Si Relatio non eft DEUS , vel

&t

[X

ergo Relatio eft aliquid, vel nihil : atqui non

Q

eftnihil : ergoaliquid; vel ergo elt aliquid fu-

perius DEO, vel'aliquid inferius , vel aliquid

f

ilb

aquale ? atqui fuperius effe non poteft ; aut

ls

T

aquale, quiaaliàs daretur quaternitasin DEO:

ergo erit creatura j qui dilcurfus totus contra

&n

tll

Scotum valet, fiverum teneat , quód detur di-

ftinctio a&ualis inter Effentiam ad attributa vel

Ap

relationes comparatam.

Ita in fubftantia Vas-

p

Tntc

quez.

Contra eft N. Ant. difcurfum à S.

d

Bernard. formatum validum effe contra Cilber-

EtOPETS

tum dico, à Vasquio autem contraScotum va«

Tam

D

lidé applicari nego ; difparitas eft clara, quia

ia

Gilbertus Relationes realiter diftinctas affere-

T

bat ab Effentia , contra quem errorem pror-

b

für

fus validé inílitit. S. Bernardus priori modo

arguendó Gilbertum ; econtra Scotus . Ca-

&

tholicà femper tenuit, ftante etiam fua diftin-

Ti

€ione ex natura rei formali, identitatem rea-

lem inter effentiam , attributa; & relationes.

td

Hic duo erudité notanda occurrunt ; primum

di

hi

elt , Scotiítas jantopere urgeri non pofle aucto-

la

ritate D. Bernatdi, quem conftatà SummoPon-

tifice Eugenio IHII. inhac ipfa materia reprehen-

(f

Iu

fum effe , .eó quód fuam confeffionem fidei in-

fcio Pontifice, & inconfultis Cardinalibus, com-

Pa

pofuerit ; prout etam annotat ipfe Vasquez

[

difp. 120. c.2. n.17. quz refero, non üt au-

1j

&oritatem Santti obfufcem , fed ut de vetitate

h

€one

1/

| E Férificanda Contradifloria cyrc. 425

£onílet, & per confequens D. Bernardus au-

mput a

W w

&toritatem Doctoris privati hicnon [üperat. Se-

a

cundumeft ; perlibenter fcirent Scotiflz , un-

denam, Vasquio, aut ejus fequacibus delata

aliquidl'u-

ii

fit auctoritas cenfurandi fententiam Scoti üt..

xl at

Güberünam ? parciüs, Ó Seclatores Vasquii?

i

hecresfideie(l. — Certé Scoti fententie Romz

T

& note, & celebratz funtac à Paulo V. üt re-

du

tuli parte 1. n. 106. in fine, fingulari privilegió

ibucit

Apofítolicó cendecorate 3 non ergoàDoctore

TET

privato, quantumvis eximio, adeó mordicüs

m2

inter damnatas Gilberti propofitiones recenfen-

Qilbt:

d veniunt.

Singulare prorfus eft, ac doclri-

Uif v

nam Scoti magnopere commendans , quód ne

jqi

unica quidem de hoc intezerrimo Doctore Ro-

T

ma.exílet propolitio expun&a, aut in repro-

jl prO[-

bum fenfum data ,. cüm tamen fimiles habean-

fi mUdU

tur dealiis quantumvis magnis, & San£tisDo-

€toribus.

(s (

jjili

Ut autem zquo cuivis LeGtore contet ple-28 y

t

niüs , Scotum à Vafquio injuriosé gravatum,

-fefles adduco extraneos. . Primus fit IEgy-

ditore

ximuft

dius Lufitanus, Eximium Augufliniani Ordi-

" av

nis decus , qui l. $. de vif. Div, Eff. q. $«.4. 44

ita fcribit ; INon poffums mon. mirari bujus Firi

]mOPOU'

g

Cfcilicet Vafquii ) liceuziam, quod non verta-

£ur diere , propofitionem Scoti convenire cum.,

j H(ki jr

Prapcyärion:'(ïilberti. Secundus fit Baptifta Ric-

J am

Ti

ciolius &$. J. qui tra&t; de diltinctionibus c. 16.

n. 19.5. ita fcribit : Pudear iuernditionis (na illos,

ji a

qui non. atis, cognito errere Gilberti, C fenfo,

al

q

46

4

428 Pari 1. Difl. IV. Quaflio T. 8.IP.-

ec modo loquendi Scoti , non dubitarum pradi-

at

d

piti cenfura Scoti non identitatem formalem in-

&í

ter Naturam. (f Perfonas vedigere ad Gilberti-

1nu

nam diffintlionem vealeminter rem c£ vem. Li-

tl

ceat etiam addere judiciumViri Sapientiffimi Pa-

tris Fafoliin 1. p.q.2.a. 2. dub. 12.'— Eqaidem

E

&

exifHmo cautims , ac prudentins facere , qui à

du

cenfura temperant, propter Auttoritatem Subti-

pto

liffmi DolBloris , ci totius Iuflvif]ema Scotifla-

um Schola , de l1heologia optim merite. — 'Tan-

dic

ber

dem notanda eít regula Scoti de admittendo,

i?

vel dimittendo fenfu Auctorum , J//s so» funt

be

imponenda abfardiova , quam Ipfr dicaut , vel

pí

quàm ex dithis Eerum neceffario fequatur : ef

ex dillis Eorum rationabiliorem intelletl um e[fe

IN

accipiendum.

neg

282 P.Sentia Scoti IV. ex myfterio Proceffionti:

l

Hocargumentum itainflruit nofler Admodum

m

d

R. P. Marinus Panger SS. TheologizLectorJu-

0j

bilatus, AlmenoflreProvincie Argentinenfis

fu

MinifterA&tualisDigniffimus,Pater acSuperior

Obfervandiffimus,in Quodl.'Theolog. Selecta-

[

rum qq.Q. ».Fides docet,quódPater actu diffe-

rat fecundum aliquid à Filio , quod non eft in

k

[l

Filio., quod utique eft Paternitas : Jam fic:Pa-

ter- fecundàm totam Effentiam convenit cum Fi-

lui

lio, ita ut Pater & Filius eandem totaliter ha-

fo

Q0r

beant Effentiam juxta cap. dam»amus : atqui Pa-

ternitas juxta te omnirnodis eft idem cum Ef-

D

fentia :-ergo etiam in Paternitate Pater conve-

m

nit cum Filio :-ergo etiam fecundüm Paterni-

d

tatem

iA

4n ad Perificanda Contraditloria cc. 429

tatem Filius procedit.

LL

Die ergo ad hoc grán-

Ti j

de abíurdum evadendum, Paretnitatem actu

j Gl

!

& formaliter. diverfam effe ab Effentia , ut fic

"rtlf,

[

J

intelligatur differentialis aliqua

,& propria-ra—

Mhmi

tio Patri , diverfaab Effentia.

"

quiz'm

'Conf. L. Ex pracitato Eximio Scoti-Mafti-

i, W

gc: Filiatio aterni Filii per aternam fui pro-

ml

ductionem vel addit aliquid ad Effentiam im-

productam, vel nihil addit? hoc fecundum.

(

) T

dicere non eft orthodoxum ;; quïa fic.non ha-

Ti

;

lj

beretur à parte rei conftitutiva Filii ratio, &

à Paternitate actu diftin&la : er

go primum de-

r n

- bet dici:

/; D)

ergo Filiatio ( idem dic de fpiratione

paffiva) eft a&u & formaliter diveríà ab. Ef-

g

" GHG

fentià. .. Si recurris ad Intelle&tum tuum : ergo

negotium proceffionis abfolvitur per tuum..

Intellectum : ergo confiflet folum in tuo conce-

vffioit

modum

puu, & nihil habebitar actu produ&tum refpe-

ss

& Filii ; hucusque cit- Au&tor; ac Superior

Xinti

Obtervandiffimus , more fuo folidé , & pre«

uptit

fundé, ut iniquum reputaverim, vel apicem

Md

demere,

f

vife

Conf. II. Filiatio à parte rei producitur, &283.

nt M

hoc non convenit natura Filii ; ergoàparte rei

)»

eft una formalitas Filii , cui convenit pradica-

fs

a

tum produci viProce(lonis , & à parte rei alia

formalitas, vel potiiis entiras naturz, cui non

ii

f

competit illud idem przdieatum predaci: ergo

[qlllP3'

ub

Deitas & Filiatio à parte. rei forimaliter diftun-

(v

guuntur ; aliàs. fi fupra unam:eadit à parte reí

j

aliquod pradicatum ; illud ipfum:etiam feipra

g

alte-

[

'

410 Pars l, difl. IV Quaft. T,. $.IP.. -

alteram cadere debetet , aut , meliusaltera nor

ROW

lnte]

efle. — Hoc argumentum fatetor Arríaga effe

valde difficile, aítque t. 1. difp. 42. fe&t. 1. /Vee

judi

(

mirum , [i 30 claram &i poj|mus adbibere [olue

tionem, confflit enim n o tota abfHrufiffami SSS,

fent

Hili

Jrinitatis myfterii diffcultas ; verüm pet hoé

Filio

argumentum non folvitur, nec dimittendum;

fed. potiüs amplectendum eft ; eó quód pro

ipa

alia

poffibili cum omni reverentia hoc Divinifis

mum myflerium proponat, juxta Procefiones

My

qqu

Divinas fide credendas , & non ad fcrobemras

tionis ratiocinantis , vel ratiocinatz allidat.

Effy

&

284 . Necdicas: juxta hanc Scotiftarum do&tri-

adi

nam, Myfterium SSS, Trinitatis eft prorfus

adcaptum humanum ; nam contra eft NI af*

tll

Qu

fumptum, & infto contra AA. vel ergo ipfi

BN

ad(truunt füam diftinctionem in Divinis , ut exe

litr

Diy

plicent , vel ut confundant hoe SSS. Myfte:

rium? hoc fecundumcerté non dicent : ergo pri-

Objc

má. Jam fic; vel ergo per ipforum diftinctionem

Intelledualem Myfkeri Trinitatis eft prorfusad

0i

intelle&tum humanum,vel fuprà? fi primum: ime

plicant fe eadem difficultate nobis objcdta. Si

fecundüm * atqui nec plus Scotifte evincunt;

cüm in illorum fententia hoc altiffimum Mye

]

flerium confiftat in Unitate Naturg , & Trinie

nitate Perfonarum realiter à fe invicem diftinctas

a

tum 3. adeóque quoad hocnon video dilparitas

lp

tem , nifi quód Scotifte captivent, & accomos

'üid:,

dent fuum intelle&tüm in obfequium Mylterii,

lütg

umes

alii vero gee'omodant My&erig Proceffion

$85,

P"'ffow

1

Objetliones contra Diflintlimnem Stoti.. 431

ia

SSS, Trinitatis in obfequium , & ratiocinium fui

Ti di

Intelle£tüs ; uter autem horum melius faciat a

n

judicium fit penes Le&torem.

n

Conf. IIl. Divinus intelle&tus aut videt EC28$

jf

fentiam in Proceffionibus aclu communicari

prli

Filio, & Paternitatem aclu non communicari

j

Filio, aut non videt ? Si pon vidét : ergo una

g

à parterei non eft magis communicata , quàm

p

alia ; aut certé Divinus intelle&tus non videt

Kaf

MyfteriaDivina intuitive , & üt funtà parte rei,

jani

quod utrumque malé fonat,

Si autem videt.,

t

Effentiam actu in Proceffionibus communicari,

dodt.

& Paternitatem actu non communicari :

ergo

prorüli

aCtu. & à parte rei, & non tantüm fund

amen-

Nf

taliter, feu Virtualiter una eft a&u communí-

cata, & altera non : ergo etiam actu & forma-

H ipfl

5 ütd

liter una diftinguitur ab alia. Adde, quód Pater

Div.Effentiam & Paternitatem intell

lu

igat t duo

objecta.

r

KQuontt

M.

vl

Objetliones contra.

Diflintlionem Scoti,

yrpalr

Objic. I. Ex Audloritate Sacra,

486

eaäy 9

LTN Conc. Florent. Sel.2 g. Patres Latini hzc

ltl

jiM

formalia transmiferunt adPatresGracos:NVe

T

identitatem Divina fubflantia diftribuere, ac

T

ipfam Divinam fubfhantiam re,non autem filara-

j

tiont ab bypoft afibus - perfonis differre , credere

o

videamur. AddiVafquez:Ubi pstat Concilium,ct*

tota pars Latiporum incouodum exiflimare inter

yjn

j

perfonam d elfentiam diflintliong majorem e[fes

i

g-::;äm

0

412 Pari ; Difl. IV. Quaf.. T. ..

quam vationis (j intelletlus;Quali precise ratio

tünc (

nis diftinctiogi fe fubfcripferuntPatresGraci pet

b

pum

Andream, Coloffenfem Archi-Epifcopum, ità.a

refcribentes : Haudgnaquam putare debetis , ut

titd)

re differant , quandoquidew fola rationes aut in-

giit

telligentia differre creduntnr: per quie aperte ad»

l.

Tirta

mittitur fola rationis Differentia. Idipfum con-

—

tendunt AA. probare ex Conc. Rhemenfi, ex

&l

ET

Filin

firmiter , & ex c. damnamus.

Antequam à

ham

hocS. Concilium refpondeam;noto , Váfquium

fuperflue dixiffe: Ubj putat Cozcilium; d tu4

Q

Xiet

pars Latinorum : fi enim Concilium fic puta-

bat , üt quid adhuc fuperaddit & roza pars La*

Fili

tinorum ; an non Concilium etiám Latinorum

-

pium

partem füb fe comprehéndebat ? mira lócutio

ts

|

parti Latinorum , qu& totum Concilium nonz;

d

Vart

integrábat , addit Vafquis terminum 1052 &

Conclio , quodaliquod totum morale erat,ra

cilio

tionem totalitatis diffimulat ; e(t hac auxefis

D7

inverfa. Jam && I. argumentum tetorquendó

d

unir.

contra 'T'Tas : juxta Conc, datut fola diltinctio

& differentia rationis , ac Intelle£tüs : ergo non

li

datur diftin&tio Virtualisin Divinis, hac enimi

tuni

Ven

admiffa jam non fo/a tatione ; fed etiam illo Ad«

verlariorum fundamentó , & eminentià intrine

W

flor

fecà. diftinguerentur attributa in Divinis $ quià

tamen hec retorfio cotitra folosürget Virtuali*

alil

ftas,-feu "T'Tas puros & genuinos, ideo con-

jte

tra.quosvis directé,

V. ll Perss fola vatios

tolla

ne yant ntclhigentia non excludi à Cont. diftiris

Aiti

ii

Gionem formalem j eujs ratio eft, quód pto

tufié

x

14

.. Oljétlioues contra Diflintlionem Setti, 433

)rædxäfltïü

tunc de hoc nulla prorfus fuerit controverfia,

TC

bené veró de diftinGtione reali , üt patet ex 'cit,

ol

primo textu : JVe idestitatem Divine fubflans

vl

tia difiribuere videreutur : propofitum ergo,&

ttuth

princeps difficultas inillo Concilio abEugenio

? apenäsd'

IV. congregato , & peftilentize vitanda: causá

djhnte

FertariàFlorentiam translato, fuit inter Graecog

emcnüyfïi

& Latinos : s Spivitus $. procedevet ehiam x

fequin *

Filio ? putabant enim Graci, Effentiam Divis

AW

nam dividi in duas, (i etiam Filius fpiráret...,

2

cum Patre : Latini ergo, ut Gracis hanc aa-

fic p y

xietatem. eximerent , reponebant , Patrem &

gquii

Filium , unum idémque Spiritüs S. fore princi-

tinorut

pium ratione unius Effentiz, in qua omnes

, ia

tres Perfonz. fint- confübftaatiales ,

quà tan-

dem P

o foto

atrum Latinorum do&triná perceptá Cos-

ventus Gracoram ( üt refert Macédo , in Con-

j mæa

dettit

ciliorum dogmatibus vetfatiffimus) i» banc fen-

g m

pentiam Voit , SantIum Spivitum ex Patve , Filid-

d

que , ht ab uno. principio, ac nuica fubfl antia,

n

srnica [piratione , proceyione'que procedere per Fi-

gthlW

lium, tanquam con[ubflantialem,ejusdemaue na«

hac [

?ura: Ubiper omnem modum nota,quódCon-

gl i

ventus Graecorum pracise in hancfententiam. ;

j

ia

iverit ,,quód tres Perfong (üante euam Procef-

i

(

fioneSpiritüs S. àPatre, & Filio ) fint confüb.

i

[

ftaritiales, & in Effentia non diftinctee, omnino

praícindendó ab allatis prioribus horü Patrügi

IA n

collationibus; an Effentia à Perfonis per ratio-

f

jl

Rem ratiocinantem,aut ratiocinati, vel per difliriz

i

vnäüox'xä fotmialé ex^nat

urarei diflinguatür, quot

qUO

f

Ee

rum

4314 Pars H. Dift. IV. Quaf. 1. 517

tij

rum neutrum à Gracis legitur receptum , aut

conft

à Pontifice definitum 5 cüm fit contra morem

[71/

lat

quorumvis Conciliorum, id decidere, de quo

controverfia non agitatur.

Imo f1 ulli , certe

m

noftrz fententize favet Concilium , dum Sef. ul-

liim

tma fancivit : Omria , qua Patris [unt , ipfe Pa«

dim t

ter Unigenito Filio (io gignendà dedit , prater ef-

.

pin

Je Patrem

P

quaz propofitio eft fal(a,, five in-

tamer

telligatur Effentia folà intelligentià à Paternitate

2

frma

diftingui , five intelligatur Effentia ftri&té reali-

lariu

terà Paternitate diftingui. — E.. III. eito .'11iqui

"

adi |

Patres pratenderirit diftin&tionem rationis , ta-

D

men in ordine ad ibi prafentem difficultatem ,

Mif

faüs eft , fiper diltinctionem rationis intelliga-

pj

tur illa, qua non eít [tri&te realis , neque Perío-

-

dia]

narum Confubftaniialitatem tollit... j. IV. Pa-

Gom

tres Latinos confulto ufos fuiffe his terminis,

dus],

fola vatione, cüm enim ibi agebatur de confub-

Quos

ftantialitate Perfonarum , ut hujusmodi. con-

Voluy

fübflantialitatem firmiüs evincerent, quafi ex-

tf

ce(five. fant locuti, adhibendó terminos: fola.

fozmal

vatione , aut intelligeniia , ut Patres fic declinan-

p al

dó ad extremum reducerent hareticos ad me-

quyd]

.dium

?

.

eó veré modó , quo juxtaS. Bonav.3.

Volen

d. 33- q. 1« a. 3. ex Árillotele 2. Eth. c, ult. via

Itj

deveniendi in moribus ad medium efl aliqua-

tdi:

liter procedere ultra medium verfüs extre-

It (

mum.

tit

287

Il. Conc, Sardicenfe anathemate detonat.-

Rn Y

in hanc propofitionem : Pater nec coz[ilió , ne6

&ltece

voluntate genuit Filinm. Conc.Tolet, XV. ita

Qnte

HE

€ones

W

, Objetliowes contra. Diffintlionem Scoti, 435

QU u

ntta fD

confitetur : Secwsdim. Effentiam Voluntas t-

nuit Volumntatem , Filius eff Voluntas ex volun-

i, g

tate : atqui per hzc aperté conflat, quód Filius

ul at

hum du

etiam per voluntatem procedat : ergo nihil fo-

lidum fuit probatum. in tota hac Diftinctione,

iij

/

cüm toties fuerit repetitum Filium procedere

f Pï li (.i.

a, fntie

per intelle£tum , & non per voluntatem, quod

tamen adducta modó Concilia negant Con-

Paremitt

frmant AA, hoc fuum intentum per SS.PP. Hi-

i r

larius l. deSynod. prope medium Jariviratis

[lo i

adei perfella naturaefl , ut qui ex febflantia

ynis; t

ultatey

DEI natus , etiamex confilio €jus , ac voluntate

wafcatur, S. Jacob. Apoftolus 1. 8. conít. c. r2.

ntelige

genmifli voluntate , virtute , & bonitate imme-

RPU(O'

N

diate Filivm. — Plures adhue textus referunt. ..

Gormaz difp. 3. e&. 2. à n. 1 1. & Haunol-

vermin

dus l. 1. tr. t. cap. r. contr,

4- $. 3. n. 84. per

sconli*

quos intendunt probare in

ter intellectum &

ydi

voluntatem Divinam ne quidem Virtualem in-

yd t

ttinfecam , minüs diftinctionem ex natura rei

: f']*

formalem àdmittendam effe, — Verüm &. facilé

dedinti

T

per allatos textus plus non probari , quàm. ,

quód Filius non procedat à Patre nolente, fed

Bonty

volente, non autem probatur , quód voluntas

oU

fit ratio formalis , per quam Filius à Patre pro-

j dig

cedit ; & ideó docent SSz communiüs in ma-

j; &l

teria deSSS. T'initate, quód , efto Pater genue-

rit Filium naturaliter, & non liberé, adhuc ta-

deoto

men voluntarié Ilum genuerit; voluntate tam

n/;[lj [ [

antecedente, quàm concomitante, ac fubfe-

* il

Auctoritates Sacra impue,

"

quvente, ; Ilz ergo

Eea

gna-

0

a36 — Parell Diff. iV Quaft . $.z i0

-Non.

gnabant quosdam

hazreticos , inter quos etiam.

erat Eunomius , volentes, Filium non elfe Pa«

quo[

aliu

&ti confübftantialem , neque ex ejus eflentia-fed

N

voluntate quafi accidentali Patris effe; ficur alite

cieatürz funt, efto modo aliquo nobiliori

3

d

€onira hos ergo decifum eft, Filium effe ex.;

éonfübítantiali voluntate. Patris.

Audiamus

fait

Sl C1

hac de re optimé differentem $. Aug. l. 15. dé

fl

"Yrin. c. 20.ubi de Eunomianis ita habet: Aturé

d

t Hareiico ver [uriffimo in-

fen quidam vefpondi

terroganti ; utrum. DEUS . Filivm FOLENS;

$

k

an NOLENS genutrit ? &t , fí dicevez , [INO-

LENS, abfurdifma DEI wiferia fequeveturs

At

dta]

Si autem V'OLENS: continuo , quod sutende-

ET

bat , oelut invitka vatione concluderet ,'non INa«

zurae[fe Filium , fed. Foluntaris.

At ille 'vigi.'-

MHEEEDI —— 45 s

jita

b

lantiffim

? ovici[]im quaþvitab eo , uirum DEUS

«t

Patir VOLENS an NOLENS fit.

DEUS *- li,

deret , NOLENS , fequeretur ilami-

ol

/i ve[pon

1tot

ferias 4

uam de D EO credere magna in[ania eff:

SIA

fiautem

diceret , VOLENS, re]pondern £i:trga

U s eff f(na oluntate , &on Naturzs

-Auti

€ ipfe DE

Qu

Quidergo reft

abat : vifi ut obmutefteret , & fua

diervo gati.onc 0

bligatum infolubili vinculo fe 'w-

-x-;h

ls

deret ?

ibuta tamïnt&

diir

288- HL SS. PP. negantinter attr

fe , quam ab Effentia dari ullam diftinctionen

Spa

li

a&ualem :. ergo non e(t afferenda. " Ant. P. $;

Ti

Aug. l. 7. de Trinita

te habet : Pazer n eo Pa*

t* quo D EUS , nec eo Verbum ,

/quo Sapientias

tici

Eodem libroz

'—i Laen RAUH qf40 JN(Z:flii-en.y,'

POm'u

Non

W

Objetlionés Coutra Diflintlionem Scoti, 437

yu u

Non alio »agnus, alio DEUS ; féd eomagntss

ondkle

-quo DEUS , quianon «liud illi eff magnum effe,

aliud D EU M effc.. & l. 1 $. de Trin.c. 5. & 6.

n

fiuria

-Non eft. aliud (apientia , alind Effentia , cui bot

ibl

eft effe, quod fapientem . effe. : Kichardus S.

. Vi&E: L. 1. de Trinit. c. 15 . :pfa primovdialis fub-

n du

......

AU

p

flantiaddem vmnisa , quod fumma [apientia eff.

'S; Cyrill. l. 1 1;'Thef. Sabflantid DEI feipfaper-

]i

vt

fetla eft : fed tamen nos cogi nunungdam acci-

ii

destium : modo concipere,

Similiter plures al?i

ULEM

SS. PP.

j M

-yRefp. I..His textibus opponendos effealios

thlh

textus 3.-n: 258. 259. & 263. E-II. Speciali-

u-

terad primum textü San&tiAug ex ipfo Scoto 1.

j N

i18..q.4. ubi docet ,quód $. Aüg. aliud noh

iliun

"ntenderit; quàm quód non fit ejusdem ratio-

-nis illud; quo DEUS eftPater, & illud quo

sDAD

-eft DEUS ; quiaunum ex affignatis eft quid ab-

j2

Al

-folutum , & fuó modó eflentiale; & alterum..,

motionale.

Infuper dicit idem Scotus 1. €.

I(anin!f']-'

n

$. Aug. voluiffe ; quod. ratio identitatis in abfo-

,'WV"'

-Jutis fundeturin utroque extremo , cüm utrum-

; que fit infinitum 5. econtra (rabfoluto jungatur

Md

'relativum , & notionale , cunc ratio identita-

i

tis inter illa fundatur in folo abfoluto; & non

direlativo, quia hoc non eft infinitum,

&. HHI.

m

jdiond

Specialiter ad II. & III. textum , illos fore intel-

ligendos de fumma identitate reali , non autem

g

forriali, quod. pracipué colligitur ex hac pat-

pl l

j

ticula /ind , quz in fecundó ; & tertio textu ap-

mmuni SanCtorum PP. &

T

"

l

fqnitur-;- namexco

[

Ee 3

Scho-

N

[

438 ParsIH. Difl.IT. Ouaft.T. f. . —

0l

Scholafticorum fenfu effe aliud. && aliud fignifi-

p

cat diflinCtionem realem in Effentia ( üt con-

[T

ftat ex co, quód Filius juxta omnes fit alius,

TC t

non tamen4/i4dà Patre ) ideó dum SS. PP. di-

quit

cunt Effentiam Divinam non effe al/iud ab attri-

u$

butis, aut Attributa inter fe, tantüm volunt,

Tuurfi

quód non diftinguantur realiter ab Effeptia , aut

Dam

inter fe.

R. IV. Generalter iterum ex Scoto

Qio:

ipfo 2.d.16. q.un. In quxflionibus praxisé di-

fputativis , & qua fidem non concernunt, ütin

hatu

Á

propoüto contingit , poffumus tantüm favora-

ml

: 3biles retinere Patres, & contrarios cüm reve-

Tiem

rentía dimittere, üt etiam faciunt Adverfarii,

titd .'.

Rationem hujus deditS. Aug. Epift. 111. ubi

ffat,«

loquens de SS. Ambro(io, Hyeronimo, Atha-

t

nafio G Nazianzeno dicit : IVeque enim quorum-

&

libet difputationes quamvis Catholicerum cf* lau-

t

datorum bominum velut (iripturasCanonicas ba-

tie;

bere debemus , t nobis non liceat [alva bonorift-

lüc

eentia, qua illis bominibus debetur , Aliquid in eo-

$t

v [iriptis improbare , &* ve[puere : talis ego

d.

fum in feriptis aliorum , tales effe volointelletia-

Ef

ves meorzm 5 quaregula valde oblervanda eft

ii

tam pro hac, quàm pro alia materia fcholaflica

ità

puré, & nonfidei, qualis eft prefens, cüm.,

for

plané hucusque nulla fit diftinctio determinaté

ftqi

de fide declarata.

forr

Objic. H. ex Infinitate Div.

pien

289 . Ratione infinitatis ipfius Effentiz.

Si da-

ttib

tur di(Linctio ex natura rei formalis inter attributa

ti

ad fc, velad Effentiam , aut Períonalitases come

.c

Diy

p

—

[

Objettiones coutra Diflintlionem Scoti. 435

DI

paráta, tunc Effentianon effet formaliter infini-

a r

tz perfectionis faltem pro priori figno naturz ;

a lt di

nec etiam foretens, quo majus excogitari ne«

N

quit , üt tamen tenent Theologi communiter

M ab

ex S. Anfelmo ; nec foret omnium perfectio-

m vod,

num poffibilium infinitum pelagus, üt afferit

figtàt

Damafcenus ? ergo non intercedit aliqua diítin-

n exdit

&io actualis.

præcis'tdi'

Conf. L. Si Effentia Diviga.pro primo-figno290

unt, i

nature non includeret , in fuo. conceptu fot-

n fant

maliomnem omnium Attributorum perfectio-

jm r

nem , tunc hocipfo in fuo conceptu effet limi-

dverülä:

tata : atqui hoc dici nequit : ergo &c. Maj. con-

|11, ul

flat , quia illud in fuo conceptu formali eít li-

s Adn'

mitatum , quod in fuo conceptu omnem perfe-

r

&Cionem non includit.

Corff. T. Si Attribu-

"d

ta non inclüduntur in conceptuformali Effen-

iil

tiz; tunc erunt accidentia metaphyfica ipfius :

1

i

m d

hoc repugnat. infinitati Effentie Divinz : er-

m

o &c; . Conf. II Si Effentia Divina in fuo

"

effe quidditadvo non includit Attributa , tunc

!

l

al

Effentia eritin potentia ad illa ; item erit perfe-

T

&libilis ab Attributis : atqui hec obftant infini-

doldit

nitati Effentiz Divinz : ergo Effentia non eft

formaliter infinita,

Con£, IV. Effentia Divina

;, d

«

fecundüm fe , & quidditative fumpta vel efi..

formaliter jufta , mifericors , fapiens . vel infi-

J

piens ; vel nonfapiens ? Si primum zergo At-

g

tibuta non funt formalitet diftincta ab Effen-

tia.

ergo Effentia

a

Sifecundüm, aut tertium :

b

finita ; imó videtur effe

gt

Divina eft limitata &

4

Ec

"u

blas-

Fi

446 Par:sTH. Difl.1V. Oueft. l.. . F.

[u/;

blasphemum, dicere , Effentiam Div. effe ii

plicter

fuo effe. quidditativo formahter mfxþxentcm.,,

Continie

aut formaliternonfapientem.

Tequin

291

Refp.L.retorquendó tam objectionem ; quàmi

Scotgf

confirmationes: Juxta AA. Attributa & relatio-

dtas

yes Virtualiter, velfaltem ratione fünt diftinz

i,

&a ab Effentia ; jam ergo quero, quando At

quoad t

tributa ab Effentia ita d:(hnda concipiuntur , an

potenci

Efferitia cum fundamentó concipiatur üt limi-

feCrion

tata & finita in fuo conceptu quidditativo; vel

docsts

non? fi primum : ergo Effentia non e(t.ens;

mfm

quo niajus excogitari nequit: ergo non eft pela-

LIT) //gl

£us omnium perfectionum: ergo Effentià in-,

0ntyg f

fuo conceptu formali eft limitata : ergo Attribu-

ial

tà fünt accidentia metaphy(ica : ergo Effentiá

BU ?

eft in potentia ad Attributa, & perfe&ibilis pet

al

illa: ergo &c. Si fecundüm: ergo ficut AA: non

du

obftante füa pracifione & dilLinctione-adhué

plm |

effe dicunt, & concipiunt àt infinitum perfe-

tür re

&ionum pclagus ac ens, quo majus excogita-

caEff

ti nequit, ita & nosidem fieri dicemus in no-

Atl

fira diltinGtione ex natura' rei formali

&. II

ütllrlï

Dirc&é ad obje&tionem D. Ant. fi daretur Scoti

f0 Q

diftin&tio inter fpecificata ; tunc Eflentia Divina

Gu

non foret formaliter infinite perfz&ionis infi-

X

nitate radicali N. Ant. infinitate Attributali C

"ina g

Ant, & N. Con(.. Ad didum S. Anfelmi.&.

CM

quód Effentia Divinain fao effe quidditativo fit

M:q (

ens, quo niajus excogitari nequit in hoc fenfu,

j

quatenus fcilicet nullus poteft concipere finé-;

odj

1mp icantia eris aliud; quod perfectiones fi m-

m ?

pli-

j

Oljefliüves cantva Diffiniliontma Séoti, 441

D dj

pliciter fimplices radicaliter , & originativé ita

finii

€ontineat , ficut continet Effentia Div, nec plus

requiritür, üt mox conftabit.

Vel aliter:ex

n gt

Scoto fic diftingue : Effentia Divina formaliter

ii

eft ens íammum , ens, quo majus excogitari

[unt db

nequit,' ac' pelagus omnium perfeCtionum. ,

]uando k

quoad exclufionem omnis perfectibilitatis , &

Yüntünd

potentialitatis C:quoad inclufionem omnis per-

jrürltt

fectionis in fuo conceptu formaliN. nam , àt

itlfo

docetScotus 1: d. g. q. 4. JNora pro dito:Da-

T

mafceno. Pelaeus pevfettionum: wuno modo poreft

lpl

intelligi pro continente atbu, et formaliter in fe

ntíà i.

omnes perfeélioxes füb propriis ratioribus .for-

Jitriby

shalibus ; ef fic wibil unum fovmaliter eff peta-

Fffenti

£H5, quia contraditlio eff unicam vationeza for-

fbllst

malem contixere atl tot ves : eygo boc modosibil

At

eff pelagus nifi num identich, quodef? DEUS fa-

ij 'Gdht'f

piens , bonus , beatus óvc,

Ex quo'etiam habe-

du

tur refponfio ad dictum S. Datra(t. quód fcili-

o

cét Effentia Div, pro figno hatura priori ad fua

yin

Attributa fit radicaliter infiita, quatenus efl., —

Ugl

fcaturigo foecundiffima etiam pro illo priori (1-

ii

gno omnium perfectionum fimpliciter fimpli-

cium.

aDiVif?l

jis i

E. ad primam Conf. D. Maj.. Si Effentia Di- 292

yudil

vina ne quidem radicaliter includeret &c; tunc

fc]ml y

C. Maj. fi tantüm formaliter non includat N

Maj. & conceffa Min. N. Conf. eodem modo

7 [QOM

X

fili

D. probationem majoris ; 'illüd eft finitum.;,

dua

l

quod in füo conceptu formali non includit om-

nem'perfedtiónem ; ne quidem radicaliter C i

jl

Je

Ee,

tane

Pu

05)

442 -Pars I Dift-IV. Quaft. 1..6. V.

tantüm- non includat. formaliter. IN. hzc ening

Menti

juxta Scotum mox citatum;, noiïräsque p;roba-

füntti

denor

tiones , eít contradi£tio ; hinc IN. fuppofitum

X.a

quód fit poflibilis inclufio formwzlul.fs pto primo

D

figno.

2

füo d

i. ad fecun

dam C(;xïf. ex S-:o;; r«d. 2« q.7.

pies,

Ipien

D. Maj. erunt accidentia metaphiylica pradica-

mentalia N. Mai. przdicabilia C; Maj. & pari-

pati

ficath

ter. diftin£ta Min, N.. Conf. . Accidentia pra-

dicamentalia funt novem genera Cathiegoria-

tec e

rum , & talia certum eft , quód repugnent infi-

form:

nitati Div. neque poffunt effe attributa Div.

quan.

equit

quia hzc accidentia funt realiter di(tin&ta à fub-

flantia ; econtraattributa Divina funt acciden-

quodm

tll

tia pradicabilia, quia per hzc aliud non intelli:

|

inO, !

gitur s

quam przdicata, quz funt extra effen-

-

A

tiam rei

. 3. ad TT Con£, erit in potentia ad

| Q

mii

Sed

ilia, in potentia paffiva,, & receptiva N. Maj. it

fica , & emanativa C Maj.

fontra

potentia metaphy

& n

prima potentia in DEO eft abfurda , acrepu-

nans ejus infinitati, non fecunda 5 fic enimin

dtra

Cindc"

DEO eft potentia generandi, & fpirandi,, ne-

que ullam imperfectionem dicit, cüm fit mera

pou,

feccunditas Effentize Divina.

Ad alterar pát*

11] 'u

tem hujus confirmationis N. fic D.EffentiaDiv.

tl

etit perfakfhbilis ab attributis per informatio-

COij

D

'

nem N. per identitatem & fine informatione

[

.(änfb?

cogic. hinc juxta Doctorem noftrum fubtilem 1.

d. $. q; 4 attributa non denominant Effentiam

l]i MM

per modum forma informantis ( que dicit im«

iter, (

perfcclionem , quia dicit effe partem J fed per

m

1aen-

r

Oljebliones contra DiffinBionen Stoti, 443

Niit t

identitatem ratione infinitatis , & üt attributa

ag

n

funtrationes , quibus aliquid finé imperfectione

"

/jg

clipp

denominatur tale absqueinformatione, & parte,

E. adlV. Conf. N. Ant. nam Effentia Div. in

»äs p

J

fuo effe quidditativo eft tantüm radicaliter fa-

TT

piens, formaliter àutem necelft fapiens, nec in«

ii

ipiens, nec non fapiens ; fed üt fic confiderata

Mjdg

prafcindit omuino à przdicatis fecundi modi :

iden

ficuthomo fecundüm fuam

Effentiam infpectus

nec eft rifibil

C

is, nec irrifibilis, nec non rifibilis

formaliter,

ugntiti

Hic advertendum eft , quod,

ibuta D

quando unum concipi poteft finé altero , non

nár il

fequatur, illud etiam reipfa effe fin& alio , feu ,

xactidt

quód non fit realiter idem cum alio ; quia non

n itt

eífe idem cum alio negatidentitatem realem cum

st d

ipfo, effe vero conceptibile fine alio , negat tan-

n

tüm identitatem formalem cum ipfo.

NU

Sed contra hanc Refponfionem dices

iB interzg;

"I

contradictoria non datur medium :

fed fapiens

1 T IC-FE

& non fapiens funt contradictoria

z ergo non

: (

datur aliquod medium ab utroque ex

tremo prz-

j

fcindens. g, D. Maj.

inter contràdictoria coim-

n

plexa, üt funtpropofitiones,non datur mediü C,

j

Maj. inter incomplexa, üt funttermini N. Maj.

Jf

fed fapiens & non fapiens funt contradi&toria in-

complexa C. Min. complexa N Min. & Conf.

infomju:])

Ifo;mzr;üfï

DicesIl. Sidico : Effintia Divina

fecundia294,

fopt

f formaliter , & in effc

quidaitativo fumpta

j Elïcr.ï;:ï'*

€f [apiens : Effentia Div. fecundizm fe , forma«

liter, d in effe qniddim)i&ajhmpm non ef? [a»

T

pies; funt contradictoria complexa : atqui in-

j

téer

0l

[

ia SsFicedisBiR t QM/I.-I.;:V, *

ter biec: juxta:priüs dicta non;datur medium

frío

ergo EffentiaDiv.non poteftprafcindere. A. Ni

(otqu

Mai: quiaifla propofitiones non fervant legés

f

contrádicloriarum: 5« nam . fi addantur fimiles

&i

düs j

particula: determinantes , 3m quantum forma*

düer y: fecundum fe , qua, quatenus jc, -tune

UM

utraque propofitio eft falfa ; & nunquam he

joris,

füim

contradictoria incomplexa, -fapiezs, non fapiens,

evadunt complexà ;. ficut licét albus , mon albus

elin

fint contradictoria incomplexa , fi tamen in proe

lomj

& cum fimilibus redus

qudc

pofitiones redigantur,

plicationib'us applicentut

(abjecto. fibi extraef-

6d

fentiali& repupgnantiv.g.fic: bomo im quan-

jona

ttimi bomo , fécundim [e , formaliter, £j quà tae

fnt

liseft albus ;; homo fecundïfm fes & qua talis won

li

eft - albus; non evadunt conitradictoria: 5..quiá

fiiy

utraque propofitio eft falfa ;« nam prima eftfals

MNpn

fa perfe , ü

t vel obiter infpicienti: terminos/in-

nemp

gotelcet.

Secundaautem eft falla , quia utique

Di

sàn albedo , n fapientia Gc. nequeunt efle dé

fbrma

ntialis , .fub-

Ttt^tgy

ratione quidditativa fubjedli-effe

ftantialis , ac fibirepugnantis ; qu

ale e(t-.homoj

Cfgo 1

dictoriis:vide

vel-Eilentia Div. plura de af.ontra

IT

t

né ;O;c

at

^

]E-Iterum ratione infinit

atis ipfius EfTentiaE;

ii

Nf

Si Effentia Div. in fuo conceptu quidditativoä

at-

*

arterei nona includit formaliter perfe&iones

o

$, 8

tribatorüm, tu

nc in DEO daretur maju

hi

minus : hocnon admittitur : ergo &c;

Mij

Tntan

P. Effentia Div; elfet à parterei identicé.majo£

Ttiro

fampta effet

quàm formaliter:, & formaliter

mi-

ld

i

n

Obfetliones ;ontia Diflintionem Stti.. 24j

m

tirior quàm identice fümpta : ergo. R.l. reà

ij

torquendó argumentüm, fi attributa Div. di-

nl

ftinguerentur ab Effentia virtualiter extrinfece/

n

áut inttinfece ; tunic cónciperetut majus & mi-

il fm

nus in DEO : atqui hoc non' admittitur :* erz

TU

go. Etideo z. II dire&té N. fuppofitum ma-

at

joris , unà cum fui probationie , quód fcilicee

nw[lfï'ï

fümma DEI actaalitas compatiatur fecum in re;

n

velin fündamento;aat intelle&tü curi fuüdamen-

i

tomajoritatent velmiinoritatem ; nami hoc ipfó;

bt

quód diftinguaturab attributis ücfüme a&tualis ;

i ett

exchiditomnemipotentialitaté;qua tamen ex mia«

d

jotitate ; G& minoritate facili'negotio evincitur;

il

Suntérgo hieduo diverfiffima : Effentiaeftdis

p,mlM

ftinta ab attributis; & Effentia elt formáliter

d

fümptaminor j primum admittimus; fecundümm.

«vl

img [/ !]

fiegamus; 'quiafem

perhaþct omnem perfe&io—i

r

nempoffibilem;

n

?5'pices *' Vel'erpó Effentia in füo conceptuag&

i

forinali inclüdit tot perfectiones ; quot incladit

sj

in^Conceptü idéitico , velnon? fi primum 7

érgó non diftin

[

üitür ex natüra rei formaliter

j hoff

o

doriis 9

áb illis.

Si (ecàündum : 'ergo habemus fatene

tem reum , in D'EO dari majus ; & minus;

(

uHl

quod'ipfias infinitati repügnat; " ml iterüm

ia

[l

N'füppefitüt ;'quódfcilicet inclufio tantz , 8c

st

fion tantz perfe&tionis poffit flare cum famma

Ó

aftualitáte ; inclüdere enim tantam ; "& non.i

mj

U

y

tantam perfectionem jam involvit aliquam poe

2&

g

téiicialitátem ,' quam'tamen esitludit fürama Di-

"LT quod t

Vi**

x

H

n i

Vigxæ Effzicik actaalitas.

*

j

f

Dive

!

N

446 );47::II..D7;/£.IP. Qeaft, I. $. V.

0ij

Div. inconceptu füo formali includat radicali-

us &

forma

ter tot perfectiones, quot includit in conceptu

identico ; formaliter autem illas non includit;

poin

Inftas : Ergo Effentia Div. formaliter talis

pum

ElTen!i;

efttanta , quanta eítidenticé : atqui formaliter

quog

talis tanta non eft , quanta eft identicé: ergo

£. D. Maj.erit tanta formaliter, quanta eft iden-

DEUS

if

ticé quoad exclufionem omnis porentialitatis

attribu

C. Maj. quoad inclufionem identitatis formalis

N.Màj. atqui Effentia formaliter talis non e

iem

tanta , quanta eít identicé quoad exclufionem

mj

malite

omnis potentialitatts N. Min: quoad inclufio-

nem identitatis formalis C. Min. & N. Conf.

tiaDE

formj

In hoc ergo fenfü Effentia formaliter fumpta.,

Witra:

non eíLtanta , quanta eftidentice ; quia formas

liter fumpta non dicit identitatem formalem,

Qunc n

atrib

ficut tamen identicé fumpta dicit identitatem

! tur foi

tedem. Ad præcludendas aliquas replicas, no«

ta, quód aliud fit Effentiam effe diftinctam, &

y]

aliud, non effe tantam : primum dicit meram

Q pri

M

identitatis negationem, fecundum veró habet.,

annexam potentialitatem , & perfedtibilitatem:

formql

Qtiain

primum, ífeu diftin&tum effe, fequitur naturam

&il

extremorum , quz fi (int infinita ; diftinctio jam

non limitat illa, fed potiüs àt illimitata &infini«

Mdenr

ta in fuo genere explicat; fecundum vero, five

L

tantum efle ex natura fua limitatum eft, adeóque

Itrinf

nec attributis in fuo genere, minüs Effentia ap-

lintC

tum convenire.

lg ggj

Ill Ratione infinitatis attributorum, Siin-

D. G

297

Vnni E

finita apientia non eft formaliter infinita boni«

ta$,

M

Oljetliones vontra Diflintliónem Scoti. 447

]

]

hd

)

tas., G fi nec fingula, nec omnia attributa funt

T

formaliter idem Divinz Etfentiz, vel ergo fum-

yon n

pta in fenfü formali fant DEUS ; vel non?: Si.s

at

primum ergo formaliter non di-Hinguuntur ab

pfomit

EffentiaDiv. Si fecundum : ergo füntcreatutzs

nid: «f

quod blafphemiam fonat. .. P. quidquid eft, vel:

wadit

DEUS , vel creatura eft : atqui DEUS noníunt

yentidti

infeníu formali : ergo creatura. . Con£. T. ideo

f

!

tis o

attributa funt infinita realiter , quia realiter funt.

alis t

idem tam inter fe , quàm cum . Effentia : ergo.

ychltet

cim juxta SSas formaliter ditinguantur , for-:

] indi

maliter. non erunt infinita.

Conf.II. Sapien-

CN- (

tia DEI , ad hoc ut fit fapientia DEI , debet efle

Áumpt

formaliter infinita : atqui i fapientia DET ex:

j form

natura tei formaliter di&inguitur ab infinitate;:

ormat

tunc non elt formaliter infinita : ergo faltem:

Vdenitd

attributa Cidem eft de Effentia ) non diltinguun-

tur formaliter ab infinitate.

ais

n

Ri L ad argumentum, illud retorquendó ü-zgg;

j ml

cut prius de diftin&tione Virtuali, aut Rationis.

& IL.. Quód attributa in fenfu formali non (int

lu

Va

formaliter ipfe DEUS, fed tantüm realiter.. At;

yr a

quia inde infertur : ergo funt creatura , negatur

hzc illatio ; nam quod eít creatura , illud nec

d

identicé poteft effe-DEUS

li

jl

x. ad primam Conf. D. Ant. ideo funt reali-

2199

ïü) jdfwg

ter infinitain omni genere , quia realiter idem.;

funt C. Ant. ideo funt tantàm infinita in uno, &

fanit

fuo genere, quia realiter idem funt N. Ant. &

h

um

D. Conf. ergo formaliter in&nita non fünt iu..

juia formaliter idem non funt C.

f

emni gmerc,.(

I]

Conf

(l

448 Pars l, Difl. F. Quaff. E-.F.

debet

Conf. 'crgo formaliter in£inita non funt ne qui-'

um q

dem in uno, & fibi proprio genere N. Conf.

diqui

x. d fecundam Conf. Maj laborare in equivo-

àllas j

co, üt p

atebit ex dicendis; hinc illa transmiffa

argu'n

J8: Min. e

flo enim Sapientia DEI formaliter in-

Quini

finita (it, quia gaudet infinitate fibi propria &

Fn&þ;

áttributali,non tamen eft formaliter infinita fic,

Daet ;

quafi eadem formalitas fit & modus infinitatis,

lia cd

& attributum fapientie (ad quod tamen AÀ.

iaf

collimare debent ) fapientia enim eft entitas

Qu

omnimodis abfoluta , infinitas autem modalis ;

üpott

hac modificat; illa modificatur.

Pro depre-

Ttis no

liendenda majotis eequivocatione notandum.,

libi N

eft , quód fint diverfa hzc duo : aliqhid eft fore

j

maliter tale, & eft tale per identitatem formae

Jein, primum admittimus fecundum negamus

; ipiqy

;ïCS, l

five de DEI Sapientia, fi

ve de alio attributo.

enft

DEUS co-

co 1I1V. Ex infinita DEI cognitione.

rniae

1 tunir

gnofcit fuam Effentiam quidditativé, & fo

ergo

. JDi

Jiter includentem omnia fua attributa *

n 6

hzc non diftinguuntur formaliter ab illa.. Ant.

Qd

P In cognitione Divina nequit dari preecifio:

«T

atqui fi

DEUS non intelligeret fuam Effentiam

üiliy

formaliter includere attributa ,

tunc daretur iu

UT5

DEO pracifio: ergo&c. — Maj. conftat , quià

übjec

DEUS omnia cognofcit comprchcnüvä. A

iior (

N.Ant. in hujus prob. N.Min. quiacüm revera

r i

Effcitia Div. non tantüm perfe&tiones prima-

: |NM

fed etiam fecundatias

,rins & quidditativas ,

fwr& |

qualicativas in fe

contineat

, ideo ,'ut cognitió

àt;

li h

ive Eflcntia'mDiþ cognolc

e-

DEI Fom prchcn(

"

Objeliones Gontra Diflinlionem $cnti. 449

p

debet quidem hac omnia identificata attingere;

v N

&um quo nihilominus ftat, DEUM cognofcere,

ia

aliquas perfectiones fibi competere in primo,

ilotatst

álias ir fecürido dicetüdi modo, — Poteft hoc ,

fbvaditi

argumentumi etiàm fetóorquéri ; nam prater-

ii

quàm quód falfum fit , illa o diffingui ; quá

tf

[ene fà imvicém cógnófci niequeunt. ( àliàs enim.

hii

Pater ÀFilio , & Spirator à SpirituS. ac univet-

fim relatio à fuo corrélativo non diftingueretur)

dumes

n gn fm

&iaim fuummet argumentüm ÀA. fültinere ne-

Queuntj quia cértum ell , qiód Div. intellectus

fl m0d3'L*

utpote ab oniüi conceptu inadáquato alieniffi

Prodg

iotandit.

us nom cognofcat ElTentiam, üt à perfonalita-

tibus vel atuibutis diftinctam virtualiter, àu£

jid etiu

m r

per.rationem 5 & támen hoc non obítante mul-

üplicantAA. fuas conceptibilitates; niliil timiene

m n

tés, inde aut cognitionis Divirie vim compres

yriuto

D

enfivam ; aut objecti motivi ünitatém evácua-

tum iri;

TU

. Dicés: Si intelle&tus Div. cögüöfeit Effeiiz ót

bun: f

üam & Attributa üt diflincla , tonc habet plurá

bl ?

objecla forinalia primarià , & inotivá ? atqui

hi pfæf"*

ec-Théologi ron admittünt: érgo nec Scoti

" EtïenEF

üdiftiuctionem.

Maj. P. Creatürz tantüim, fi-

W dattlll !

Ve.&a, qe extra DEUM (unt, habent rátioriem

t

f

objeclifecündarii: ergo cüm Attributa creatute

Ái

pf

ion (mt, & tamen plura fint , fequitur plura

j m

Yi

dari intellectüs Divini objé&ta primaria:

E.

o

N. Maj. in hujus ptob. N.Ant. nàm, üt noti ob-

aol

AN

Ícüré tradit Doctor nofter £.d.: d. 2. $. -

y

dis pouendi, unum tantum eft objectumi pri«

lr wgmlw

FT

&ids

450

Pars H. Difl. IP; Quafl. 1. f.V.

0l

marium & motivum intelle&tüs Divini, üt cott-

ftabitparte ; .Difl.*. q-.2: aliaautem omnia;qug

formaliter extra Effentiam Div. funt , formali-

ter fumpta ad obje&ctum fecundarium fpectant ;

quamvis. & inter hzc notabile verfetur difcri-

4l

men::- ea fiquidem , qua abfolute extra DEUM

TO :

funt, ütcreaturz, ante cognitionem Divinam

(; ff

nullum habent effe actuale ;. econtra , fi perime

t ;

poffibile non cognofcerentur attributa, aut pete

rii j

fonalitates, haberent adhuc fui effe abfolute ne-

&ori

ceffarium,& actuale à parterei inEffentiaDivina,

&ion

302. Inilas. DEUS nequit nnum attributum coe

Divin

noftere fine alio : ergo formaliter diftinctaz

lat

non funt.

g. D. Ant. nequitunum attributum

feitei

Es

finéalio intelligere, & hoc fit propter illorum

Qdl

identitatem , & indiftin&tionem formalem IN;

busfi

Ant. fit ob ipfius DEI omnifcientiam compre

^

f

guiti

henfivam C. Ant. & N. Conf.

noftr:

Urges. Si attributa Div. formaliter diftin-

proba

guerentur , tunc DEUS de illis non haberet co-

M

gnitionem formalem, fed folüm identicam : hoc

Tüty el

non admittitur ergo.

Maj. P. Quia DEUS

Wt

illa attributa non cognofceret nift ut identifica-

M UT

ta; fi enim aliter cognofceret, haberet cogni-

Ts

tionem prazcifivam.

&. N. Maj. hujus proba-

hübttm

tionem D. DEUS attributa non. cognofceret

dll&mn

nifi àt identificata realiter C, àt identificata for-

pliotg

maliter N. hóc ipsó ergo , quód cognofcato

TOv

DEUS attributa àt realiter identificata, & non

li biy

üt formaliter identificata , habet de illis cogniz

"if

tionem formalem, & tamen non pracifionem.

e

Q

fh

Objetliones contra Diflintlionem Scoti, 4gx

Tb

m ong

Objic. III.

it, i

^ Es Cont.

l4

ditdoris , &5 Diflin-

umf

élioue . Reali.

letr d

Aliqua ex contradicloriis folvimus à nu-303

m

mero 293. nunc autem ita arguunt L. rodg-

emDind

€i, non praduci : COUmmWnicari son commnunis

1

2 lt

cari : imveniri in uno fuppofito , ci nm inve-

uta r

siri in uno [ippofito , in creatis funt contradi-

ablolutt

Cloria realia flricté talia , & inferunt diflin-

ntiaDin

botum t

€tionem ex natura rei realem : ergo etiam in

Divinis; & per confequens Effentia Div. à Fi-

dillina

liatione Divina ditinguitur omnino ex natura

tributit

rei realiter.

Conf. Effentia Div. non pro-

ecilonut

ducitur, eft communicabilis, eft in omnibus tri-

wiem)

bus fuppofitis: ergo vel Effentia realiter diftin-

guitur ab attributis & perfonalitatibus; vel

noftra probatio principalis per tot $$. deducta

li dl

probat nimiüm , adeóque nihil,

jabeat

E.transmiffo Ant, non enim per omnia ve.

304

x

rum eft, titmox conflabit, Nego Conf. & pari-

ii DI

tatem, dilparitas eft; quia aliter fit produ£lig

"n

in creatis, aliterin Divinis; nam in cteatis ter-

ett uf

minus formalis produ&ionis, fcilicet natura .

T

habetur in fuppofito producto per puram pro-

ag

ductionem , itaut ob limitationem (uam multi-

cit

plicetur numeró , & totum productum aquitat

ag

novum effe tam effentiz , quàm exiflentiz: at

du n

in Divinis terminus formalis non produciturin

Dd

füppofito producto , fed tantüm ei communi-

gciüümrï

l

catur à producente idem numeró terfninus,

Ffa

quem

N

Pavs HT. Difl, IV. Quaft. L.F

(

42

uem in fe habebat quia eft unica numeró na»

jnSdho

petie

tura in tribus Divinis fuppofitis, & totum pro«

du&um. folüm aquírit novum elffe- diflindlum

munic

inom

incommunicabile feu. fubfiftentie ; non veró

tertc

dilinc&um effe effentiz aut exiftentiz, — Per.,

PUA

qua füfficienter habetur refponfio ad Conf. Ni-

hilominus fingulariter ad fingula refpondeo:

qelhe

Efto Filiatio in Divinis producatur, non tamen

malem.

produciturà Natura Divina, fed à Patre,& ideo

Datej

etiam.

Kilius diflinguitur realiter à Patre , quia cumIp-

$o habet oppofitionem relativam , non autem

Qaad t

unDe

cum Effentia Divina, à qua folüm emanat ema-

fiong,

matiene Metaphy(ica ; exinde autem tantüm

inferri poteft diftin&tio formalis.

bunt di

i e

30

Ut ad fingula allata contrad

ictotia refpon&-

"

G

? "" deam , dico, produci, cj* non produci, de Effentia

Div. & relatione Filiationis enuntiata non, effe

d ipfls

N

realia, &t qua refpiciunt effe, vel non effe rei

ifert

fimpliciter , fed funt tantüm cóntradictoria fot-

fim eti

malia, que refpiciunt ic, vel fic effe, autnofi

fomil

effe, & ideo poflunt falvari, & tolli per folam

di(tinclionem ex natura reiformalem. Eadem

Qilini

contradicloria : prodzci , on produci , poflunt

i, q

etiam absque difLinctione reali exemplificari fic

RUEN

de fubje&to, & ejus paffione; fubjectum enint

DÀ

eXempl

— habet effe per productionem phyficara, non au-

tem paffio, & tarnen nullus admittit diftinctio-

modö j

Chtra(

nem realem inter fubjeCtum , & paffionem 5 pa*

6a

" t

tet itaque , qualem argurnentum patitur retor-

fionem.

Ad contradictoria de comamunicaris

hDii

I:Jt

on commnpicari ncgatw abíoluté Ant. namy

n

?&lis.

Mi

Objeftianes contra Diflintlionem Scoti. 453

ICamimitl

1

inScholis communiter circumfertur , de eadem

g

Petri entitate verum eft dicere, quód fit com-

df ii

municabilis fecundüm rationem fpecificam , &

incommunicabilis fecundum individualem. Ad

tip; nont

hg

tertia contradictoria , de inveniri i uno fuppofr-

B. ne-»

d Cor

£05 ( non inveniri in eodem f* ppofito.

que hac inferre diftinctionem realem , fed for-

lj a

jr, nontit

malem folüm ;. quia licét inveniatur Effentia in

Patte;in quo.non eft Filiatio , invenitur tamen

assl

etiam eadem Effentiain Filio ; cüm fit illimita-

qu ii

, nonad

ta:ad. tria fuppofita, ratione cujus illimitationis

manattl

xna Perfona.dicitur effe in alia per Circuminfet-

&

em tati

fionem. . Infuper hazccontradictoria magis pro-

bant di(tin&tionem realem inter Perfonas,quàm

j t

intet Perfonam , & Effentiam. — Tandem tam

T

hzc;quàm priora contradi&toria debent folvi

ab.ipfismet AA. üt con(lat ex prioribus $$.

306

i nonw

goi u

;;; I Si.in. Divinis ex contradictoriis legitime

infertur diftinctio formalis ; tunc idem attribu-

ia

tum etiam à fe ipfo diflinguitur ex natura rei

ïf[e) ;'IUF ,

formaliter : atqui hocimplicat : ergo & SSrum

j

dittinctio.

Maj. P. Idem attributum Scientie

q. l

DEI, quatenus eft (cientia /pmplicis intellisentia,

lllfi j PUHF

non eíl Ícientia vi/íonis ; quatenus refpicit ipfum

ol

DEUM, non refpicit creaturas, Idem poteft

gun?

du

n

exemplificari de voluntate Div. modo ad intrà,

modo ad extra operante : ergo vel ob fimiles

It ll

?

contradicliones idem attributum debet à fe ipfo

dv

gt

ex natura rei diftingui ; vel ex contradictione

in Divinis nequit legitime inferri diftintio for-

7 d

ujus proþatio

nc N-

i

malis..... g, N. Maj. i-n h

3

Conf

[

af4 ParsIl. Dif.IP. Quaf. 1. ..

Tatut. !

Conf. & paritatem , difparitas eít ; quödïcorï;

r d

vadictio refpectu ejusdem attributi Divini v.g.

t9.

Scientiz , fit tantüm ab extrinfeco, & ob diver-

fos terminos, ac obje&ta fecundaria terminativa,

tfcat

dere

Ycontra diftinctio ex natura. rei formalis non

Vina. i

anfertur ex contradicloriis ob terminationes ex-

trinfecas , fed à principiis intrinfecis 3 Scientia

«90.Y

jitia

DEIautem eft ab intrinfeco unus fimpliciffimus

actus refpectu omnium iftorum obje&torum.

lniu;

deil,

Idem proportionate dicimus de voluntate.

qduio

» 307 .IIl. Contradicloría inter Effentiam & Pet-

dl

fonalitates funt inter rem & rem : ergo arguunt

diftinctionem realem.

Ant.P. Imprimis enim

T

ipfa Effentia Div. eft res, tunc etiam Perfonali-

(

]s

tates debent eífe res; quia inter ipfas ad fc invi-

f

cem comparatas datur diftinctio ftrité realis,

dl

qua utique eft inter rem & rem. — y. N. Ant.

form

in hujus probatione N. alteram parten anitece-

dentis ; Perfonalitates (iquidem ad fe invicem

CXM

Tum.

comparatz diflinguuntur realiter, non quód

eile

entia realia fint, fed quiaad invicem oppofitio-

tia]

nem relativam dicunt , qu& oppofitio cum re-

i

fpectu Effeniie non fit, etiam non infert intet

T

Eífentiam & Perfonalitates diftinctionem ftri-

fej

€té realem.

Addunt hic communiter SS2 ex

oli

fuoDo&tore Quodl.3. & . quod Perfonalita*

tell

tes nullatenus fint entia 414 , & formaliter fed

ider

tantüm 7Zeztice, & qualia.

Alias rationes huc

facientes vide fis num. 278.

türi

lier

508

IV. Clariffimus D. P. Bab

enftuber de DEO

Yol

Uno difp. 4. a. 2. $. 2, num.14. in terminis co-

na-

w

Objettiones coutra Diflintlionems Scoti.. 445

natur oflendere , formalitates Scotiflicas effe

lgt

res ftriclé tales.

Nam primo illa fumma iden-

utiDiniv

o a

titas, quaformalitas Sapientiz Div. v. g. iden-

T m

tificatur realiter fibi ipfi, vel eft identitas ftri-

& realis vel non? ( non ; ergoS

apientia Di-

formdt

nitationt

vina. non identificatur fibi. ip(1 flcicle realiter :

d

8

ergo vera eít ifta in feníu reali (impliciter: Sa-

pientia. D El non'efE Sapientia DEI ; quia in.eo

impidls

fen(íu, in quo aliquid non eft idem, poteft negari

obya

lüntdt.

deillo, cum quo non eít idem ; àt conftatin-

duclione.

Si. eft identitas flricle realis, tunc

jam &

vel eft eadem ex natura rei formaliter cum for-

20 zrgträ

Timis u

malitate Sapientiz , vel ex natara rei formaliter

diítinguitur ab illa?. Si efLeadem.: ergo forma-

Perond

TU

litas. Sapientiz ex natura rei formaliter eft ens

flridlé reale : cüm fit fua fecum ipía identitas

j

.realis; .Si diüinguitur, debet diftingui tanquam

.M

formalitas à formalitate ; quia inter nulla alia

teni t

extrema dari poteft ita diflinCtio : ergo jam ite-

|frimt

rum habemus formalitatem , qua fit ens ftricte

It qHFf

reale , ícilicet identitatem ftricté realem Sapien-

HOPPO n

tie Div. fecum ipfa.

Secundó ficut diftin&tio,

( 0*

ità & identitas fequiturnaturam entis : atqui di-

ia

flinclio (lrite realis fequicur entia folüm ftricte

jorem

realia: ergo & identitas ftrite realis fequitue

u

folüm entia ftri&eé realia : fedformalitates in-

od

telle&üs & voluntatis v. g. in DEO fequitur

dl l

identitas flriclé realis, quà qualibet identifica-

jj

tur cum fibi ipfi, tum aliis ex natura rei forma-

H

Il

liter diftin&lis : ergo formalitaces incellectüs &

[ JCDE

voluntatis in D EO funt entia flricte realia...

(Ter-

Ffa4

xmiüisg

Af6 ParsIL Difl. IF; Ousf.I. 4. F.

0i

"Tertió quz tribuunt effe&tus formales fimplicje

ficuni

ter , feu.(lricté reales, funt encia flricte realia:

bit d

fed formalitates tam in creaturis; quàm in DEO

thenta

repertee tribuunt effectus formales flricte reales;

[52

nam exiftentia creata; quz apud SSas eftqua-

h

dam formalitas , réddit effentiam exiftentem.5

fcom,

fimpliciter realiter, & non tantüm fecundüm

Sicuty

quid realiter - fimiliter intelfe&us-& voluntas

quevir

€reata , qu funt formalitates Scotiftice , red-

ftum

formil

dunt hominem proximé intelledtivum , & vo»

litivumfimpliciter & ftricté realiter,

Idemeft

W

*

de eisdem, aliisque formalitatibus prout in5

Simd

DEO inveniuntut.

Quia DEUS utique flri-

türdfye

6 realiter exiftit per fuam exiflentiam : fims

Mj p

pliciter quoque & flri&ee realiter eft intellecti-

QQie

vus, & volitivus proximé pet intelledtum &

ts

voluntatem,

Ita inlittera precitatus Auctor,

triffn

ac famofiffimus olim Celeberrimse Univerfita-

teiltS

tis Salisburgenfis Profeffor Publicus.

aliaer

809

X. ad primum hujus Clariffimi Viri funda-

V n:g

mentum, quód fit identitas ftricté talisin hoe

Qd

fenfu ,. quatenus nulla prorfus datur diflinctio

ptope

aCtualis inter Sapientiam v.g. & füammet fe-

KUF p

cum identitatem , hocenim in quacunque fen-

dU

tentiaelt implicatorium ( & ideo argumentum

porti

pautur retorfionem ) non veró ell- identitas

Cuten

flricté. realis in alio feafu , quatenus identitas

Quoaq

cumSapientia faciat rem ftricle talem , paritet

(UFqU(

enim & hoc implicat propter notiones in Lo*

m

gica, & inn.278. requifitas ad effe rem pro-

iting

tà$

prie talem.: : Imo fi vcrgm fit , quoód identi

| L

fe-

|

n

Objetliones cóntra: Diflintlionem Scóti. 455

ndesimy

fécum ipfo faciatrem ftriclé talem ; ergoincum.

d

bit Adver(íario folvere fuum proprium argu-

m

mentum , tot enim debebit admittere res ftricte

[idied

tales; quotibi funt attributa virtualiter-diftiiz

T

&a: hecfiquidem virtualiterdiftincta funt tamr

eulet

fecum; quam cum Effentia realiter identificata.

m frtud

Sicut proin juxta T TasSapientia nullatenus; ge-

A vl

que virtualiter , eft diflin&taà feipfa, five 3 fua

t

fecum identitate , ita etiam juxta SSas neque

i,

formaliter eft diftincta,

j

ln

d

&.'ad fecundum fundamentum , D. Maj.

Sicut diflinCtio ; ica & identitas , (equitur nà

proit k

'n'quellzi

turdmentis proportione diffimili & oppofita C.

nf

Máaj. proportione-eadem & fimiliiN. Maj. &

neledi

coüceffa abfoluté Min D. Conaf: ergo & iden-

md

titas ( reaffume hic ufarpationem à nobis ad«

D AU&OD

miffamin priori refponfione de identitate (tricts

Jivche

realiSapientis v g. & fuefecum identitatis j ia

alia enim ufürpatione concede confequentiam,

"iri find

G nega fuppofitum ,' quód intercedat talis fhri-

jisin t

Claidentitas) fi naturam di(tin&tionis fequatus

proportione cadem & (imili C. Conf. fi fequa»

dílidi

Dd

tur proportione diffimili,'& oppofita N. Conf;

nqut f

Diverfitas aucem & diffiniilitudó hujus pro-

um

portionis patula debet effe ii omni Schola ; fi-

jdennt

cut enim diftinctio & identitas (ibi opponuntur

quoad fuas entitates, ita pariter fibi onponan-

j

tur quoad paffiones confequentes entitatem, rie-

s

ceffum eft. Et per confequens debuiffet Adver«

farius inferre ab oppofito fic.

Datnar identitua

e

j

tealis ( qualem filiceradmifi in priori refpos

|]

Ff ,

? fios

A4:18. Pars H, Diff. IV defl. Lafb

ol

fione) ergonon datur diflintlio vealse intev far-

diique:

malitates.

Hoc argumentum infuper retor-

glicier

queri poteft in iisdem prorfus terminis, itaüt

vittudi

tantüm in fubfumptione locó horum termino»

Ti

ram , fed formalitates intelleBliis ci voluntatis ,

fubítituas hos terminos , fed 7^irtmalitates in-

telletbies eir voluntatzs cjc.. fícque fauummet Ad-

E

verfarius folvere debet argumentum.

xj, ad tertium fundamentum. . D. Maj. Que

UE

lD

ttibuunt effe&tus formales flricte reale? per rea-

lem productionem tanquam verz caufz que C.

datür

Maj. Qu tribuuntfimiles effe&tus praecisé tan-

dar

quam priucipia q4ibas. finé reali productione N.

ilo'n

Maj. Mia. etiam eft abfoluté falía , quia exi-

compo

ftentia nec in DEO tribuit effectum (lricté rea-

| Diis

lem , necetiam elít illa ipfa res, 4« exiftic, fed

, C

pracise eft ratio formalis qua, feu. per quam

Ton t

DEUS exiftit.... Tandem quero ex Adverlario,

pum

num exiftentia, virtualiter4àDEO, aliisque at«

ponit

tributis diftin&ta, reddat DEUM ftricté reali-

thar

terexiftentem ? num intelle£&us , num volun-

Diyi

tas teddant DEUM f(lri&té realiter intelle&tivum,

uthuq

voliivum, velnon&c? . Sinon: ergo DEUS

tl

non eft flri&ié realiter exitens,, flritté realiter

Til

intcllectivus, & volitivus ; cüm utique nihil

ficftricle realiter exiftens quàm per exiftentiam ,

tef

aut ftriclé realiter volitivum ,. vel intelle&tivum

Cun

nifi per intelle&um, & voluntatem... Sific: er-

Qod

go fumet ;; quam- SSis injicere voluit, fe li-

Wt

beret pedicà Adverfarius 5 cüm infiftendo Illius

Of

ntas;

r?fþ'oxxüoni exiftentia , intellectus ,. volu

aliá-

coml

Lj

Objetliones contra Diflintlionem Scoti, 4949

li

aliáque attributa tribuant effectus formales fim-

inlptet

pliciter & ftriQt? reales,; adeóque realiter & non

RRU

vircualiter diftinguantur, quod nec TT« ad-

Ym t

ETU

miferint infuis principiis : ergo necSSzin fuif.

il

Objic. IV.

fupmmh

N

Ex Simplicitate , 65 Unitate DET.

If

)Mjd

I. Siin Divinis datur diftin&tio Scoti , tunc3 15

hspit

in DEO non datur fumma fimplicitas : atqui

TT

datur in DEO fumma fimplicitas : ergo non

datur in Divinis diftinctio Scoti.

yracit

Mzj. P. ín

u&liont)

illo non datur fumma fimplicitas ; in quo eft

u d

compofitio plurium a&u diftin&torum : fed fiin

ld t

Divinis datur diftinctio Scoti, tuncin DEO eft

müih 1

compofitio plurium actu diftin&torum : ergo

gt

non daretur in illo füumma fimplicitas.

Maj.

Mdv

patet, quia compolitio juxta n.576. directé op-

ais

ponitur fimplicitati. Nec Min. latet, quia jux-

yidee

ta hancScóti fententiam funt plura attributa in

"

Divinis a&u & à parte rei interfe di(tincta; qua

m

utique attributa plura etiam erunt inter fealiquo

Í ODEL

modo unita : atqui ubi funt plura inter fe actu

jut

diftincta , & unita, ibieft compofitio : ergo &c.

Conf.I. Velergoifta attributa plurafuntin-5 x g

sllul

terfeunita, velnon ? Sifuntunita : ergo fa-

u]'e&iï'tiï

ciunt compofitionem.

Si non funt unita: er-

lf

go effent in DEO tantàüm aliquod aggregatum

]uif, t,t

per accidens.

Conf£. 1. Plaralitas actu diftin-

pb

&orum attributorum repugnat: càm 'unitàte. ,

compofitionis experte : atqui ünitás compofi-

mlunä&

4

tio-

*

&à6o Parill. Difl. IF. QMFI f.F.

0

tionis expers in DEO eft ipfa Ejus fumma fim-

Mentia

deng.y

plicitas ; ergo pluralitas actu diftin&torum ate

tribatorum - repagnat cum. fimplicitate: DEI.

&ütImo

vnd

2od£-MI. Plures res inter fe conjunéta inferunt

compofitionem realem : érgo etiam plures for-

&t

Conf)

malitates conjunótz inferume' compofitionem

formalem ; atqui compofitio formalis repug-

fileet

nat: cum fumma DEI Gimplicitate : ergo &c.

repugn'

312 m adobjectionem N. Maj. in hujus proba-

epert

àuribu

tione N.Min. adhujus probationem dico quód

prorfus nulla fit ii Divinis compofitio, fed tan«

teitt

Conf,

tiim identitas :- atqui inter identificata implicat

diftin&orum unio feu compofitio : «ergo nul»

Tuti) K

la in Divinis datur compofitio. . Ergo hoc at«

poni

if

gumentum fupponit , quod eft probandum.

Nihilominus claritatis gratià D. fecundam Maj.

'& Min.:

In illo non datur fümma (implicitas ,. in quo.eft

E ipl

compofitio , feu unio diftin&torum per modum.

etim.

tis; .

actüs & potentiz C. Maj. per modum a&tüs, G-

actüs puriffimi N. Maj. & juxta immediaté di-

diip

li

&a fuppofitum quód filicet- inter identificata

caliter poffibilis (it unio-,. vel compofitio &

find

diftin&ione applicata minori IN. Conf. .. Itaque

Mp

ex diftinctione fola certum eft , non pofle legitis,

p

mé inferri compofitionem.s - feu diftin&torum

comp:

unionem 5 aliàs fiquidem & Trinitas Perfonas

magis

rüm illam inferret.

y

liteni

317

&i ad .. Conf. quód attributain DEO non

t

fint unita:

tort

Verüm quia infertur : ergo funt

aliquod aggregatum peraccidens, negatür hoc

EM

Eliacum t. :quia funt realiter identificata;

qualis

iden-

fü.

p

Lj

Oljeil iona contra Diflinthionem Suni, 461

sfamma

identitas realis non datur in aggregato pet acci-

tindlonn.d

dens: v. g. cumilo lapidum ; íacco pomoruni,

lictit

aut modio tritici &c. .. 2. quia aggregatum tari-

ideits

tüm ell ex finitis. .. 3. in aggregato per accidens

i plurcsfa»

éftetiam compofitio per accidens.

j B!u Hd lID

mpulnt

Conf. N. Maj. cüm jüxta fidem detur pluralitas,

mali r

Ícilicet "T rinitas Perfonarum, «qua tamen.non

T

fepugnat cum unitate Nature- compofitionis

ijo p

experte ; ergo ideii à potiori fas erit dicere.de

attributis Divinis; :cüm hac nán diftinguantue

,

tealiter-(1cut.tres Perfonz,

Poteft etiam hac

Conf, (ic diflingui : pluralitas actu. diftincto--

. inpi

*agonu"

rum répugtiat cum unitate , quatenus unitas op-

o hocat

ponitur diítirictioni formali. C. Maj. quatenus

landu[lb-

ufiitas opponitut compofitioni N. Maj. & Ds

;damWï'

Min, atqui unitas prout opponitur di(tin&lion:

eft ip(a DEI fimplicitas IN. Min. contrariuni a

n qllüd

" müdum

enim fides docet circa Myílerium SSS. 'Trinitas

d

tis ; atqui.unitás üt. opponitur. compofitioni

ltl

eft ipa DEI (implicitas C. Min. & IN: Conf,

j

Itaque pluralitas formalis atttibutorum actu di-

ol

ftin&torum pugnat cum ünitáte , quz importat

negationeni diftinctionis formalis , non autem

, Iu

Dn'e legill'

pugnat cum unitate importante negationem..«

compofitionis . càra proin Divina fimplicitas

indon

D

magis importetnegationem compofitionis;nule

latenus autem diftin&tionis , àt patet ex Trinis

tate Perfonarum, ideo luralitas formalis attri-

)EO j

( fllüï

butorum non pugnat cuni Divina fimplicitaté

&j ad:Ill..N, Conf, & pariratem ; diíparitas

gä

m

It

M g

jj p

f?ï. 1. quód plutes res realiter fi'iäïingzxzï:'x'

hyas

[

0ij

a62 Parsll. Dif-1V. Quaf. I $.t -

five conjungantur five non; econtra pluresfor-

du adi

stcbua

malitates , five attributa femper funt realiter

identificata, |.3,; Unum attributum fe non ha-

formalit

disy

bet per modum potentise , fed omnia fünt actus

purus; quicum com

sdisd

lis.eft.

À

ponibilitate inc,ompatibi-

laione]

busfot

WNec inftent AA. dicentes ,. diftinclionem

Perfonarum in Divinisdari propter oppofitio-

hn pe

flindio.

nem relativam : ergo, cüm hac non fit inter

attributa, exemplum de SSS. Trinitate non pa-

t

trocinatur SSis.

Contra enim e(t, hoc etiam

dnft

nos SSz admittimus ; fi autem T'Tee velint

quid r

abetv.ï

adeó urgere compofitionem in Divinis proptet

dmác

diftin&tionem , tunc (ex quocunque tandent

fonte detur diftinGtio realis Perfonarum ) debe:

E

Qcd

rent adhuc admittere compofitionem , quatmt

tamen nobifcum negant: ergo etiam negent;

go&c

priüs,

quód diftin&lio fit ratio compofitionis : quód

i

diftintio fit oppofitafimplicitati &c.

fclict

butis :

314

II Iterum ex fumma DEI Simplicitate. Ex

etad

diftin&ione Scoti inter Effentiam attributa, &

ia h

Relationes fequiturin DEO debere admitti ali-

tsl

quid & aliquid: atqui in ente fimpliciffimo non

poteftadmittialiquid & aliquid; hócipsóenim

nv qu

Elty

non foret eüs fimpliciffimum : ergo &c.

B

D. Maj. debere admitti aliquid & aliquid per

Unde

tittali

modum actüs & poténtiz N. Maj. per modum

aCtüs & aclàs puriffimi C. Maj. &-diüin&ione

feíorn

lis pat

applicata Min. N. Conf.

A

Dices, EffentiaDivina perficeretur à

'-fuis atz

Mitin

mo-

d

tiburis : ergoin DEO daretur aliquid per

um

L

Objetliones tantra Diffintlionem Scoti.. 46 3'

tripits

dum a£lás & potentiz.

Ant.P. Effentia per.

t füntmr

attributa foret aliquid formaliter, quod in fe

um m

formaliter noneft: ergoperficeretur ab attribu-

lia

üs: ergo in DEO daretur aliquid per modum

r

aCtüs G potentie. .. .. N. Ant. in hujus pros

batione D. Ant. ficut priüs, Effentia per attii-

dilbidnut

buta foretaliquid per moduni actás & actüs C;

Ant. permodum actüs &

et oppüfiiö

potentize N. quz di-

onitit

ftinclio ad

teíl.

plures fimiles teplicas applicari Bs

T

Inflas, Effentia Div. hlabet-' ab attributis ali-

, hoct?

Te v

quid formaliter, quod Ipfa in fe formaliter non

i prop

abet v. g. effejuftum, fapientem , mifericor.

yc tundd

dem &c.- atqui , quod habetaliquid ab alio , fi-

um) (W

né quo illud non haberet, illud perficitur ab

, Q

hoc alio-per modum actüs & potentiz : er-

am

go&c. m.l argumentgm diftinguendó ficut

priüs. mll N. füppofitum majoris, quód

vii: &

(

fcilicet Effentia poffit aliquid habere ab attri-

butis-per modum potentiz. . I quia Effentia

K !

eft aclus puriffimus , femper & neceffario à fe

ious *

iil

ipfa habens, quidquid habet, fin& ulla poten-

vf

tialitate, vel tranfituà non effe ad effe formale,

öci?äölm

Il quiaatttibuta potiüis habent fuum effe ab

Effentiaemanante, . quàm Effentia ab attributis,

9t ?

iil

Unde aliud eft , quod Effentía Div. femper fue-

;

rit talis perfua attributa tanquam per aliquid à

gt

ii

feformaliter diftinctum , -& aliud , quod ab il-

lis perficiatur per modum potentiz ; primum

admittimus , fecundum negamus : primum.,

,l

dicit a&tum purum componibilei

Y

4à Vi

im Simpli-

uidpäg;

eilate

464 Pars li. Difl-IV. Ouaft l, . F.

d

citàte DEI , fecundum dicit potentialitatem £é»

(t o

pugnatitern Simplicitati Div.

Á

proin|

feiformaling

m i

Urges. Effentia Div. exnaturà

diftinéta ab attributis eft identificabilis cum il

DEU

iguit po»

lis : ergo hac apfa idenuficabilitas a

i

ylt

tentialitatem in Effenüa. — & L. pofle etiami

dliien

Á

argui potentialitatem in á£tributis ( fi argumene

tuti fitálicujus valoris ). & quidem à potiori?

bt e

quamnàm enim inajorem rationem dáni ÀÀ.

tantün

contra Effentiami , qüàm contra áttributa.s?

tem

g. lÍ. ad Ant. quod Effentia potiüs fit identifi-

lione

£atá quàm ideniificabilis cum fuis attributis, Ut

hon K

àutem. omnis praveniatur replica ,. nota «

Spiti

Dic

quod DEUS fit firnplex; quia negat omneni

£omponibilitátein && coimpofitioném ; noü atle

'o,l

tem quiá hegat omnem diltinctionem , üt con»

Mqiid

s ATRU

ftatex SSS. Trinitatis myfletio.

iNotá z.xqub

Vatfin

kffentiam detertninari à fuis attributis ni

l alidd

Rs

fatur.

fit , quàmi Dllam effe talem in futnma actualitaté

jper aliquid formaliter ex naturá rei diltinctunig

tilse

Vit fl

prout femper habet illud fin& ullaincepuone;aut

traüfitu àriou effe ad effe tale;

&

Di)

.Tll. DEUS tam fimplex deb

é eífe, t qmcï

dilin:

31

fimplicius né quidera excogitari queat ; átqu

fini

ftanie dilliiCtioneScoti inter Efleitiam;. attre

Ib

buta , & reladionés poffetaliqui

d impliciusexe

turau

&ogitáti; & e(fe.; ergo &c.

Miri. conftats

vis i

quia indiflinctum uitique excogitari , .X eífe pos

ttadié

tefL:. atqui indiltin&tum. elt fimplicius diltine

d

&ó: ergó &c

&i L. IN; füppofitüm, quói

i

ld

fcilicet mplicitás opponatur dillin&ioni, u p&*

, "n

t

r

Rtdliumi

Oljettionts contra Diflintlionem Stotl. - A6g

tet ex SSS. Trinitatis Myflerio ; opponitue

iremu)

proin fimplicitas compofitioni, & viciffim, quze

cüm in DEO juxta num. 376, non detur. jam

cablis i.

DEUS eft ens quo fimplicius cogitari nequit,

(is argm'tï,'-

X ll. tetorquendó argumentum contra diítin-

j poflc iil

€lionem virtualem , aut rationis, cüm etiam

hg

finé utravis DEUS poffit dicifimplicior. Pro-

u pl

bat ergo hoc argumentum nimium, cüm non

qi a

tantüm omnem diftinctionem , fed & Trinita«

db

tem Perfonarum in Divinis eliminat, perfe-

T2

€tiones fimpliciterfimplices formaliterin DEO

tributi

nonponit, acprincipia Generationis Filii, &

pE

Spirationis Spiritüs S. confundit,

t oimnt

Dices. Talis in Divinis eft adítruenda diftin- 316

, 1002

io, que magis falvat fimplicitatem DEI ;

'.m)m W

atqui di(tin&tio virtualis vel rationis ma

gis fal-

o

vat fimplicitatem DEI : ergo &c.

&» Ic EX di.

J

yis nl

]

€lisjam conflare, quódíim

plicitas non oppo-

1

natur diftinCtioni , & viciffim,

x.1l. D. Maj.

dl

talis eft adftruenda di(lin&tio ,

quz magis fal-

vat fimplicitatem DEI finé imperfe&ione in.,

cepiioüf;ï;

DEO C. Maj. cum imperfeclione N. Maj. fed

ïlïïv u[qu

diflin&lio virtnalis vel rationis magis falvat

et : 4

fimplicitatem DEI cum imperfectione C. Min,

jn, P

finé imperfe&ioneN. Min. & Conf. Sequeren-

mp]iriuff'«

turautem hz imperfeCtiones in DEO ex utra-

j cnq([lï

f

vis diftin&ione Adverfariorum. 1. quód con-

| &i

tradictoria non fufficienter verificentur. T.

uód principia Proceffionum in Divinis con-

n

í

u

jifly q'L!

ndantur. HI. quód perfe&iones fimpliciter

iioüirüï

fimplices non fint formaliter inDEO &c.

$

In«

466 Pars I Dif. IP. OuiftiT. $.V

0l

(

311 iuftas. DEUS utique effet fimplicior , fi nof

daietut in Divinis Scoti diftin&tio : ergo G.

3. eodem modo D. Ant. effet fimplicior cum

Q

funcde

impeifectone tranfeat , fine imperfectione N.

euim t

Aht. & Conf. dixi tranfedt, quia diiïin(?tio

tio 1. di

non opponitur fimplicitati.

318 IV. Diflin&io Scoti in Divinis eliminat fum-

bua p

locen

In3DEI Unitatem: érgo non eft adftruenda. Ant.

Duita

£. tune diftin&tio Scoti eliminat fummam DEI

Unitátem , quandoin DEO admiffa diftinttio-

ümgua

hé formali daretur id, quod unitati opponitur,

3j 1

dillind

fcilic&t, plüralitas: atqui admiffa in DEO di-

ttim))

ftin&ione formali daretur pluralitas: ergo eli«

iinatur fümma DEI Unitas.

y;. D. Ant. eli-

P

Mini

iuinat fummam DEIUnitatem tealeni, quam

&i

folàm comproba

vimus àn. 94: N. Ant. elimi

malita

hat Unitatem formalem C.

Ant & N. Corf;

aufern

prob atione

m pariter D. tünc di in&tio Scoti

m

elimisat fümmam

DEI Unitatefn , quando da*

&tiamí

tetür id , quod Unitati reali opporitur C.

Maj:

quoód iantum

Unitati formali opponitur N;

lt

ffà in DEO diftin&ione formalt

ipüs ET

Maj. atqui admi

finiæs !

daretur in DE

O pluralitas oppofita Unitatifor-

Tentur

mali C.Min, oppofita Unitati reali DEI N-Min.

il

& Conf. Itaque in DE O non datur omnis

Jon j

Unitás ; fed tàntim illa , qua non involvit im-

flc:y

perfedionem ; cüm tamen Unitas formalis

fümmam imperfe&tionem & contradictionem

Telite

quid,

involveret : quia principia Procefhonum cone

t«dlo

funderet, nec illafufficienter falvaret,

qua m

ls

Pfibribus quatuor 5&.1 fxdduximqis.

Ofrjic.'

i AT,

Oljetliones coutra Diflintlionem Scoti. 467

pl t

i. u j

Objic. V. Promifcu?.

fimphitr

L. Qux formaliter diftinguuntur , non pof.319

, funt de feinvicem przdicari in abílradto; hac

pert'eäioneï

qii dilii

enim. etiam juxta SSas non elt bona przdica-

tio : animalitas e[ vationalitas : atqui attrí-

selimitih

buta predicantur de fe invicem in abítracto ;

hac enim eft bona przdicatio : Sapienría ef

dl

fumra

Bonitas : ergo hoc eít (ignum, quód non di-

ftinguantur ex natura rei formaliter. x. D.

if die

Maj. in creatis C. Maj. in Divinis N. Maj. &

ao

diftinclione applicata minori N. Conf. Poteft..,

ainDho

etiam Min. fic diftingui : atqui Actributa predi«

j tgo f?'

pan d

«antur de fe invicem in abítra&o identicé C,

Min.formaliter N. Min. Difparitas autem inter

d qw

LA d

creata & Divina ad propofitum eft , quia fi for-

malitates in creatis lumuntur in abílracto , tune

gxo

aufertur ab ip(is ratio identificandi, fcilictter-

findit -

tium, in quo tantüm identificantur ; econtra

)quando )

etiamfi Attributa Div. fumantur in abflracto,

Cl

j Ti ^

& üt pracifa à tertio (ive Effentia , relinguitur

ipíis adhuc alia ratio identificandi, fcilicet in«

jolots

finitas ; f1 enim etiam ab infinitate abítrahe-

rentur , tunc non ampliüs valeret pradicatio

i

falfum enim eft , quód Sapientia non Divina,

hr

non infinita , feu fapientia üt fic fit bonitas üt

j

fic : verumautem efL, quod bonitas infinita fit

a f

realiter apientia infinita. . Hic advertendum eft,

ln

quàd, ut in Divinis predicatio teneat in ab-

um

Ítra&to , ad minimum unum Attributum de-

beat effe inf&nitum $. hinc valet identice : Sapi-

entia

6g2

1]

0l

468 . PariI. Dif..IF. Ouef.I. $..

dicunt

entia efl Filiatio , at nec identicé valet ; Pa«

lier:

ternitas e[t Filiatio,

eminen

220 1l Quz funt

difperfa in infcrioribus, illa

lierin]

adunantur in fuperioribus ; fic vegetativum

tl

& fenfitivum in plantis & brutis funt difperfa

am,

& realiter diftin&ta, in homine autem funt quid

. ff

unum : fic vis calefa&tiva & exficcativain Ele-

mentis funt qualitates diftinctz, in fole eft ea-

u

dem:; atqui perfectiones in his inferioribus funt

lm hi

difperíz , & diftincle à parte rei: ergo in füpes

indiat

rioribus, & inipfo DEO funt indiftinctz à par-

Tejitar

te rei,; . . 1. Argumentum retorquendó,que

Diuii

funt difperfa in inferioribus, illa adunantur in.,

Tonds

füperioribus :

atqui in creatis ( pracipue juxta

PU

"['fasrealiter dillinguentes potentias inte

llectüs

Yf

& . voluntatis) diftinclis principils producitut

deben

amor , & verbum mentis : ergo in Divinis Vet-

C. Ma

bum, & Amor, feu Spiritus S. producitur pet

applic

idem principium , quod tamen eft contra fidem

, q[

docentem,quód

Filius procedat per Intelledum

Teltio

& SpiricusS. per voluntatem, z. II. Directé D.

ferioribus, adunantur

tttim t

Maj.qua funt difperfain in

dilin]

infuperioribusmodó poffibiliC.Maj.modó non

fomi

poffibiliN.Maj.& conceffaMin.pariterD.Cont.

T

tHic annotandum eft I. quód etiam in exemplis

Tehti

fpecificatis intercedat aliqua diftinctio vel virtuas

Wtnt;

lis, vel formalis; adeóque per hocargumentum

tionis

AA. lucrantur nihil, II. Quód juxta num. 207*

fmt [

aliz (int perfeCtiones purz , & fimpliciter fim-

plices, alie autem fint impura 5 jam autetnea

(ints

lib

juxta ibi di&a ille períeétiones , qua nullain

Objetliones coutra Dif?intionem Scoti.. 469

L

vittili

dicunt imperfe&tionem, fimt in DEO forma-

liter: qua veró imperfeCtionem dicunt , funt

eminenter'in DEO ; atqui perfectiones forma-

eniorbud

- Vegetitit

liter in DEO repertz non admittunt identita-

tem , feu adunationem formalem , fed tantüm

; tlf

realem , & poffibilem ob rationes in tota hac

nemlüd

Q. fufficienter deductas : ergo &c.

ccattal)

. IIl Si Atttibuta Div. a&u 'inter fe diftin-32r

il d

eriorbal

guuntur, tunc debent fundare relationem aCtua- -

lem hujus diftin&tionis : atqui. relatio actualis

[

[lindeiy

indicat extrema realiter diftincta : ergo erunt

.

realiter diítincta

*

atqui nullus Theologus in

QUentg

ipantrt

Divinis agnovitrelationem aliquam prater pere

*

fonales

»

ergo nec aliquam diftindionem..,

ii j

(

l

aCtualem prater Perfonalem. — . cüm noflro

itel

$ od

P.Smiing t. 2. difp. 1. q. 2. n. 69. D. Maj.

debent fundare relationem actualemformalem

Diviit

C. Maj. ftricté realem N. Maj. & diflin&ione

odudt f

applicata ad Min. N. Conf. ad fubfumptum di-

contta

co , quód quidem nullus Theologus prater...

r]mclkf?HE

relationes Perfonales agnoverit alias reales , in-

[ Dirtis

terim tamen omnes Theologi , five admittant

T

diftinctionem rationis, five virtualem , five

;;'.müdö"&?

formalem, agnofcunt hoc ipfo proportiona-

imD-CUEi

tam relationem.

Itaque advertendum eft , has

d

relationes non effe aliqua accidentia przdica-

od

mentalia, quz directe in przdicamento rela-

[ nm:nr?

tionis poni poffint ; cüm enimrelationes'non

np/

fint entiaex fe; fed potiüs ordines & habitu-

d

dines fui fundamenti ad aliud , hinc ficuti Ac-

j*

j

tributa non funt entia proprie talia, ideó etiam

Gg3

n

u

i

470

Pars lT. Dif. IV. Quefl. T. $..

ha relationes formales non fuperant in hoc

perfectionem fui fundamenti.

Dices : Vel ergo iftz relationes formales

4l

ii

diftinguuntur ab Attributis vel non ? neutrum

poteft dici : ergo. xy. diftingui ex natura rei for-

maliter.

Cujus ratio eft ; quód alius fitz;

h:

conceptus objéctivus Attributorum fecundüm

' Ne

fe, & alius relaionum. — Neque inferas: ergo

À

jfta relationes debent realiter identificari Attri-

diap t

butis : átqui videtur repugnare , quód relati-

u Dg

vum idenuficetur abfoluto.

E. enim C. illa-

X n !

tüm. - Min. adjunétam D. videtur repugnares,

DEOI

quód relativum przdicamentale & reale identi-

DT

ficetur cum aliquo abfoluto C. relativumn for-

(tee

male N. Min. Nam relatio formalis , hoc eff,

[ e0f

cádens fuper Attributa , feu formalitates imita-

Venien

tur naturam relationis tranfcendentalis ,. cüm

tra tf

fit infeparabilis à fuo. fundamento , & confe-

Yetitn

quenter eft realiterindiftincta.

d

diüin&ionïs di-

Urges : ergo hz relationes

&i

cent alias, &hz iterum alias, & fic in infini-

tum. E ex Logica . illatum. — Ratío eft,

lie

quia quod alteri eít ratio effendi tale , hoc fe ip-

fo eft tale : atqui iflz relationes funt Attribue

Pm

tis ratio formalis effendi quid diftintum ab in-

vicem : ergo dillinguuntur fe ipfis. — Alias

D

Eks. ad argumentum principale fübmi-

niürat Fraffeninfuo Scoto Academi-

co t.1. difp. 2. a. 2. ]. T.

Qtedt

num. 28.

fPF&ax

NU

: QUE-

2

£39 X o»c 882*

471

pera i t

UJESTIO l.

jotes fom

An Diflinckio ex Natura rei for-

noi ^ n

malis: etiam . fit admittenda intev

x atl

Pradicata DEI Effintialia ?

u disl

' Ishec domeftica ut dirimatur clariüs ad-222

um ftoni

vertendum eft; non effe confundenda.;

e ht

Attributa; & Przdicata Divina.

Pre-

nf

dicata enim DEI dicimus illa , quze conveni-

TL

enin C

unt DEO in primo dicendi modo: talia addu-

xi n. 144 Attributa vero Div. funt, qux

repugnta

DEO in fecundotantüm dicendi modo conve-

realeidt

niunt, taliaretulin.205. Aliquod hujus do-

titum. J

élrinz exemplum eft in homine , cujus Pradi-

fs ,hotyt

€ata effentialiain primo dicendi modo ipfi con-

at ii

venientia funt animalitas & rationalitas ; econ-

nils, M

tra rifibilitas , flebilitas , admirativitas &c. con-

veniunt eidem in feasndo tantum dicendi mo-

, &t

do. De poflerioribus actum eft in ptiori q.

ii

de prioribus autem in præfepci agendum reftat.

T

atb j

Itaque fit

)

o b

$ I.

p

Proponitur Genuina Scoti Sententia.

n d

(s

; Ico. Pradicata quidditativain DEO non3 23

funt verz formalitates communes , &

1 fuþmf'

objeQtivé indifferentes ad DEUM , &

j

creaturam : Sunt ergoifta Pra:dicata adzequate

fpe&ata unus fimpliciffimus conceptus obje^

éivus Ipfius Effentie Div. — Et per confequens

6g 4

non

Ju

aga Pal Dif IV Quafi- 1. $.L

In

non eít inter illa aliqua diflinclio ex natuta rel

n Gl

formalis.

Hoc Confequens debet effe certum,

prüsdi

fi priora fint vera: 5 cüm: juxta SSas diftintlio

füntves

ex natura rei formalis tantüm fit inter forma-

Tt5, g

litates plures, & noníupraunum ; eundem ,ac

probüte

fimpliciffimum : conceptum.

Ita :tenent SS2

Nl

puriores, Lychetus , Smiing , Stiümelius,Ma-

AT

ftrius, Herincx, Vulpes , Herrera, Baro, Hen-

compofi

no, aliique plurimi contra Radam ; Ponciumz,

tiiaomn

infinitat

Fraffen, quorum fententiam fortiter fuftinuitac

fuse propugnavit-:nofler V. P. Guilielmus

fotmzli

"'Thomafo in fuo tractatu Diviza fim,

compdí

piicf'ms il*

tum g

titulato difl. 2. »per totam.

824 . P.I. Si Predicata quidditativa DEI impor-

ln

tarent diverías ex natura tei formalitatescom-

Qntino

munes DEO , & creaturis, tunc non effent in

|ifionis

ultima actualitate , fed magis in aliqua potentia-

qum;

filate,

litate 5 sicque hóc ipsó daretur in DEO com-

poflitio ex actu, & potentia : atqui in DEO

Veri

nequit admitti potentialitas , aut compofítio;

Padic

quippe oppofita fummze fimplicitati Div. quz

Itzplü

eft actus puriffimus finé omni potentialitate:

Mp

ergo &c. Maj. P. realitas communis pluribus

Ting,.

ex natura rei neceffario eftpotentialis , & con-

quidi

trahibilis, & fic cum ratione contrahente ex

pum,

Dere d

natura rei compofitionem efficiens ; qua'ome

siia certa iunt de tali realitate, qua non. eft. i

Titiy,

fümma aCtualitate , & infinitate, prout hz rea-

d

litates in fententia contraria infinitee dici nof

tio En

poffunt 5 quia omnis infinitas oritur abEffen-

tommi

tia ; hiautem realitates. funt priores ipsá Ef-

ülabj

cn-

"m

ProponiturGenuina Scoti Sententi, 473

o extitíoy

fentià faltem eó ; modó, quó conftitutivum.,

betefecta

prius eft fuó:conítitutó; « Infuper ha realitates

NU

funt veré fubordinatz ; ; fuperiores & inferio-

itinrer f

res , magis & miniüslaté-patentes , qu&'omniá

T.j tUDd

probant compofitionem. :

Ed tntdi

Relp. L.-Pater Guilielmus Thomafo dift. 2:32 5

Süroes)e

a. 1. $. . n. 29 non fequi.aliquam in DEO

2 u

compofitionem , quia ifta:Predicata quiddita-

1; Pt

tivaomnia habent Ipecialem ; & fibi propriam

terlllii

infinitatem formaliter:;'atqui quacunque funt

N

formaliter infinita , néqueunt: concurrere. ad

compofitionem : ergo &c;quod. fundamen-

pl

tum cit.Scotiflaameus inhocConventu , & Ob-

DELimpr

edientia Anteceffor. Colendiffimus , ac pi& in.s- -

[l t

Domino poft octiduum 1uz publicz difputa-

n efti

tionis defunctus , mirüm urget tam à ratione,

quàm à Scoti , DoGtoris noftriSubtilis, Aucto-

quapotfmi?

ritate.

DO«

qui

Verüm contra eft; gratis admitto, quód326

n

Pradicata quidditativa DEI reipía fint infinita,

nec plus evincunt fundamenta ibi adducta ; at

aiDi i

yentdt

nego, cum coharentia fuz doctrine Guiliel-

yighri

minz, aut Poncianze afferi poffe, Pradicatis

dih&cm

quidditativis DEI competere infinitatem pro-

du

priam. . [Nam eccecit. Scotifta tenet , & te-

nere debet , quod Ratio Entis, SubfZantia, Spi-

]

quzoü'

qn di

vitus , fità parte rei objectivé communis DEQ,

&creaturis, — Jam quaro : vel ergo hecRa-

ou lt

"T

/tio Entis habet infinitatem fibi propriam üt. ,

communis DEO & creaturis , ac confequenter

jilt

üt ab illis przícindens, | velüt: «ontracta : ad

T

DE-

lt

Gg 5

ava — Pars M. Dift. IV Quafts Il f. .

h

DEUM dX creatüras ? INon bt contracla ad

tontrih

creaturas ,. fic.enim habet propriam finitatem,

gt ; n

& non infinitatem , ut contracta autem ad

fion dic

DEUM habet quidem infinitatem, propriam

optin

at non inquirimus hic de ratione entis ut con-

patnr.

tracta ad DEUM , càm àt fic certum fit illam

tione,

non effe comrunem creaturis, ficut Deitas nog

ficienet

efE creaturis communis , fed potius inquirimus

Va in

de ratione. Esris fecundum fe.

Si vero dicat

Comm

Adverfarius, quod ratio Entis üt commutis

tellédt

DEO & cteaturis habeat infinitatem fibi fpe»

fibyed

ciálem & propriam : ergo, infero ego, habet

ob

illam inÉnitatem etiam utcontracla ad. creatu-

u

ras ; quia quod eft formaliter tale, femper eft

qui«

tale, ubicunque eft.

Infuper quis fibi. perfuae

; &t

deat rationem Extis formaliter ( ütfoquitur P.

hot w

Guilielmus ) infinitam fore communem a

| t W

creaturas ? cüm tamen juxta Ipfum etiam ime

Tnus,.

plicet erearura. infinita,

'Tandem quomodo

V

Cítante communitate actuali ex natura rei,quam

ttahat

Adverfarius ad(lruit) Ratio Extis habebitfor-

fttos,

maliter ipecialem , & fibi propriam infinitatem,

Tam.

cüm tamen, üt fic communis, fit indifferens

entia

ad finitum , & infinitum ?. Manet ergo quód

Qu2

quidem Przdicata quidditativa DEI (int forma-

voli

liter infinita à parte rei, prout in noflra tene-

C

mus fententia ; at infinitas, & fententia ade

tlicy

verfa conciliari non poffunt.

bet eí

327 Refp. aliqui ex contratiis SSis.IIArgumen-

mmm

tum ben? probare, conceptum Entis non dice-

teeff

re realitatem fubjeciivam , que cum . ratione,

cotni-

diis g

T

l Prapo;:imr Genuina Scoti Sententia, 47 $

(;

contrahente metaphyficam compofitionem fa-

r b

cíat; non tamen probare, conceptum Entis

ha

non dicere realitatem objectivam, qua quidem

| props

optime cum DEI fimplicitate juxta ipfos com-

ents t

um rl

patitur absque aliqua ex natura rei compofi-

tióne. -Contra eft:ita refpondentes non füf-

tD

ficienter explicant, quid per realitatem objecti-

singuig

vam intelligatur, nam vel intelligitur aliquid

Y

commune independenter à confideratione in-

- CU

telle&üs ? & fic nihil aliud eft, quàm realitas

m il

fübje&tiva , quam non admittunt ; neque talis

ego.,»hzbc

objectiva realitas compofitionem ex natura rei

ad at

evitat : vel intelligitur aliquid , quod non fit..

fempti

uid^ commune ante operationem intelle&üs ?

ii gt

& (ic nihil contra nos dicunt ita refpondentes,

ïgqui[li[.;«

hoc enim nos afferimus, cüm conceptum En-

mununa

tis perfe&té. pracifum per Intelle&um adítrui-

i

inus..

n

Refp. Alii IIT. Quod realitas Entis non con-5 28

I!Zlfd)qm

trahatur per differentias, fed per modos intrin-

apehtt

fecos , & fic nulla refültet in DEO cómpofitio:

nf

nam licét realitas, qua contrahitur per diffe-

rentias, fit in potentia, non tamen realitas,

jift

t qub:

qua contrahitur per modos intrinfecos, & ita

L

volunt etiam fenfiffe Scorum.

L

m

ol

Contráeft . Quod eftprimoó contractivum329

j

alicujus tationis , feu realitatis communis, de-

bet effe de effentia inferioris , feu effentiale con-

flitutivum illius : fed modi intrinfeci non fint

Afgumiü'

deeffentia DEI , & Creature, üt fuppono cum

"m

gt

aliis SSis. ergo modi intrinfeci nequeunt cx..

nà-

[

476 Parsll: Diff.IV. Queft. H. $. 1.

hn

natura tei effe contraclivi alicujus realitatis , feu

modum

yattoBis. COminiunis,

Neque Scotus ftat pro

Tatr ff

fic refpondentibus ;. quando enim. dicit ens

ficam d

contrahiad DEUM & creaturam per finitatem,

tellts ]

& infinitatem , quz funt modi intrinfeci, non

ien

loquitur de contractione ex natura rei alicujus

fir,qu

realitatis (femper enim negat dari aliquam.,

Qus&

realitatem ad DDEUM & creaturam ex naturád

Koncipt

rei contrahibilem , cüm potiüus afferat, DEUM

mrl

& creaturam efle in realitate primó diverfa)

M.

fed (olüm loquitur de contractione quoad no-

Entis v

flrum modum concipiendi, quz eít contra;

e Mi

€lio non realitatis, fed conceptüs pracisé per

Tl 5 |

modos intrinfecos , de qua contractione mox

ltem

ierum,

DiOt

330.. Contraeft I. Admifsá realitate in commu-

[2

ni.ex natura. rei contrahibili five per differen-

busra

tias , five per modos intrinfecos femper kqux-

ts

tur in DEO compof(itio metaphyfica ; ergo

ldtis

nullatenus ens dicit talem realitatem contrahi-

ontra

bilem per modos intrinfecos.

Ant. P. quia

finit

talis realitàs non effet de fe hzc, feu fingularis,

Ms ;

fed communis & indifferens ; & aliàs modus

Q Rt

intrinfecus effet aliquid ei fuperadditum ex na-

quiaq

tura rei aliquo modo ab illa diftin&tum, acil-

titi,

lam ex natura rei ad effe inferioris fcilicet DEI

&in

contrahens : atqui quando aliqua realitas, que

pl

non eft de fe hzc, fed communis, per ahqmd

Tit in

ab ea ex natura rei diftinctum contrahitur ad

Qu

effe alicujus. inferioris

neceffarib ex natura.,

brat

rei fe habet. üt potentiay/& contrahens. per

W.

mo-

nj

Propbniermuim Scoti Seutentia. — 477

sreliii

modum a&üs ; actus autem & potentia ex.,

usf

nim ditd

natura rei neceffario compofitionem metaphys

ficam efficiunt : ergo nequit admitti pradicta

pefnias

tealitas Entis ex natura rei etiam per modos

mtinfd,

intrinfecos Contrahibiliss cum quo compati-

ia r d

tür , quod detur conceptus communis abítya-

iri diqut

&us & pracifus , qui quoad noftrum modum

am et at

«ondipiendi per modos intrinfecos contrahiz

nat, DOA

.

tur.

mb d

Ad ampliorem intelligeritiam contraét

ioniäg 31

; quoadw

Entis v. g. ad DEUM & creaturam pulchram

el u

ex Maflrio & Lycheto tranícribo explicatio-

Yatist f

nem ; étenim Ens non importat aliquam rea-

hone I

litatem communem ex natura. rei. pracifam à

DEO (ed fimpliciffimum conceptum operá in-

n CoRtm

telle&tüs immediate abftractum à particulari-

et d

bus rationibusDE: & creaturz inadequaté cone

pl

ceptis ; qui conceptus deinde peractum intel-

[j g

jediós rurfus referentem illum ad inferíora.s

y COl

«onttahitur ad illa per particulares conceptus

"

finiti & infiniti dicentes 444le, feu. contras

üngulariix

hens ; unde ficut conceptus Entis non eft prior

gj oU

ex naturarei DEO & creaturá , imó poflerior,

m ng'

quia abfirahitur ab illis in füo effe jam conftitue

Jffs m(l'

tutis , ita contra&tio Entis, quz fit per finitum

lia

& infinitum non eft contraclio à priori, fedà

i t

pofleriori fa&a perintelle&tum. — Econtra eve-

( äüqm

mitin predicatis pradicamentalibus ; animal

UR

enim eft realitas ex natura rei prior homine &

pam

brutó , & preícindit lecundüm fuum adazqua-

as p

erge

DA

tum conceptum ex naturarei, & ánte op

tio-

4v8 ParsH. Dift. IV. Quaft. I $..

Prbp

tionem intellectüs ab illis, feu à rationalitate,

grs &

& irrationalitate, per quas contrahitur, & fic

tonftm

contractio per illas eft contraclio ex natura ei,

dipentt

.

& à prioriad operationem mentis

*

gris,

333 Exquibus fe

quituf , quó

din

DEO folüm

Mi

detur compofitio rationis , feu per no(lrum in-

d te

telle&um inadzquate concipientem,, qua nul-

Ínr qio

latenus Divinz fimplicitati in re opponiturj

mon pri

nam talis compofitio folüm dicit extrinfecam

t nfa

denominationem ab aclu intelleCtós provénien-

tonfegi

temi, que nullam in rebus , bené tamen in in-

li, f

telle&u imperfe&ionem importat, qui unico

Cont

actu non valetaffequi eminentem perfeCtionem

ddnls

obje&i , ideóque prius illud concipit fub una ra:

qudsm

tione, poflea fub alia , & tandem utramque rae

lt

tionem , communem fcilicet & particularem ad

modo

invicem componit. . In entibus veró pradica-

& n

mentalibus cüm dentur realitates ex natura rei ,

Qum |

& fecundüm fuos adaxquatos conceptus contra-

& nor

hibiles , & contrahentes , datur compofitio,

friorir

qua dicit imperfeclionem ex parte rei. in confti-

Rinöjo

tuto ex illis.

DHl

333 P.ll. Si ens diceret realitatem ex natura rei

[

pracifam , & communem DEO ac creaturtis,

futa m

daretur aliquidà parterei prius , & independen-

[

tius DEO : hoc repugnat: ergo &c. fequela

o ]g

patet : quia talis realitas effet conftitutiva per

m

modum partis formalis (fecus enim habemus

ls

intentum , quód fcilicet ifta Praedicata quiddita-

terSSä

tiva fintunus (impliciffimus conceptus objeéli-

Ils

vus ) fed quod eít conílitativum & pars ,

Ti

prius

[I sl II

Proponltur:Genuina Scoti Sententia, — 45 9

i

prius & idepetidentius conftititó ; quippe.,

hiur )

copftitutam ab illa , illa autemà conftituto non

a ts

dépendet: érgo daretur aliquid €x natura rei

prius, & independentius DEO.

Diol

" Refpondent: non effe inconveniens, dari ali-2 44

oltund

quam realitatem priorem DEO in predicando,

m,qW

feu. quod ideni eft, dari alíqüid prius DEO;

o

von prioritate reali, & exiltentis , fed priori-

oX

tate przdicationis, à qua non valet fuübfiftendi

sp:ovzm'ræ

confequentia, quippe talis prioritasnon eft rea-

T

lis ; fed rationis.

M

u

Contra eftI. Hac refponfio non fufficit ad

fellii

falvandam 3 párte rei realitatem précifam j fi-

ib urnat

quidem'eó modó, quó datur realitàs entis conz

amqu

fticativaDEI, perfecté ex natura rei przcifa, eó

lat

modó etiam pracedit Deitatem : ergo realiter,

$ p

& nón fohim' in przedicando ; feu per intelle-

maluriffi«

Ctum pracedit: ergo precedit prioritate reali ;

xus cunt

& non prioritate rationis ; vel f tantüm fit.,

p

prioritas rationis : ergo etiam tántàrm erit di-

TT

ftinCUo rationis inter Predicata quidditativa.a

DEL -

:

um

ContraeftII. Admifsà realitate entis ex na-23$

at

tura rej precisà, & diftincla ab inferioribus;

dul

eódem modó loquendum eft de illa realitate;

3.

quoloquimurde realitate animalis perfecte prae-

j

5

ciía ex natuta rei, & diftinCta à fuis inferiori-

M

bus : atqui ( üt communiter circumfertur in-

i qu*rddmf

ter SS3s? realitas animalis à parte rei & nonper

intelle&um tantüm , feu prioritate natura reali ,

yof"

r

"0

;

Q non prioritate rationis tantüm pracedit ho-

PII'Ji

l'nï-/

)

480 . Pars H. Diff. IV. Queft, I1, $. IH

rj

minem, quem con(lituit fimul cum differentia

contrahente : ergo talis realitas effet prior Dzo

eicefia

non prioritate rationis cantüm , fed prioritate

eitiü

realinatura,

ficlgi

236 P.III. Iíta entis realitas ex natura rei praciía

Co

velergo effetcreata, & participata, velincrea-

pritias

ta & imparticipata? neutrum poffunt A. fu-

qudi

flinere : ergonullum. . Non enim effetcreata,

tompo

& participata, quia aliàs ( cütm haec realitas en-

jxah

tis in DEO ex natura rei reperiatur ) in DEO

ità j

aliquid creatum , & participatum daretur. INec

ltfn prj

etiam foret increata, & imparticipata , quia aliàs

fus

à contrario ( cüm juxta eosdem eadem realitas

dU

etíam in creatura reperiatur) aliquid increatum,

ET

& imparticipatum daretur in creatura., quà

C

aequé implicat :

ergo abfoluté non datur talis

tllqii

realitas ex natura rei praícindens à DEQ , &

í

primo

creatura,

| &imp

337 E. AA. Quéd ifla realitas fecundüm fe nec

pefed

fit creata & participata, nec increata , aut ime

pra)

participata, fed ad utrumque formaliter indif-

t0n)

ferens, licét poflquam contrahitur ad DEUM;

Dio.

fit realiter & identicé increata, G imparticipata,

düm [

fi veró contrahatur ad creaturam , fit realiter &

o d

identicé creata, & participata. — Exemplum du

E

plex fua refponfionis affignant contra nosfica

; f

primum eft in creatis ; nam animal formalitet

titiva

& ex natura rei nec dicit rationalitatem , nec ir*

il Inf

rationalitatem , realiter vero & identicé dicit in

Atem

homine rationalitatem , in bruto irrationalita-

! W

tem. Secundum exemplum eít in Divinis;

Wt

nam

T

Proponitur Gennina Stoti Sextentla: 48t

n dete

s1am Intelle£tus Divinus v. g- formaliter nec di-

kt p

cit effentiam, nec voluntatem 5 realiter tamen

d pitiz

eft uttuimque, t nullus SSrá negat : ergoetiam

fic loqui licebit de pracdicatis quidditativis DEI.

riripti

Contra eftT^ Tuxta hanc refponfionem, &338

, Vi

primum exemplum non poteft amplius falvari ,

[indi)

T 7)

qued ifta realitas entis non fit zequé genus, &

compofitionem efficiat, ac animal ; nam ecce

crillat

juxta hancrefponfionem etiam hzc realitas infi-

r)ali

nita non eft ex fe , & confequenter ad infinita-

T

temn primüm cotitrahibilis , & determinabilis "

, qui

fecus exemplum de animali non poffunt appli-

a

tl

care in fuam . rem nifi cum fümmo ejusdern..,

infedti

prejudicio,

CO

Contra eftIl. Non poteft in DEO admitti359

dntif

aliquid , quod ex fe fit neutrum q pracipué in

Dio

primo dicendi modo quódque ab effe increato,

&imparticipato prafcindat ; hoc enim eft im-

n

perfectum ; quiacertum eft, quód enti neutro,

aM I

& prefcindenti ab infinitate infinitas tota defit ^

jic i

& confequenter imperfeClionem dicat, qua in

Do

j

DEO nunquam admittipoteít — Hinc fecun-

Tl

dum exemplum de Intelle&u Divino abfoluté

"

non eft ad rem , quia attributa fürit formaliter

mphl

1

infinita; cüm fint pofteriora Effentiá, àquain-

t

finitatem accipiunt; econtra Pradicatá quiddi-

d

tativa funt priora Effentiá, & confequenter ab

j i

illa infinitatem atcipere non poffunt: ex fe ipfis

ii

(

autem certum eft, quód infinita non fint , üt

jl

ipimet AA. prafcindentes refponderunt : in-

l DWW"

fuper tàlis realitas infinita utigue non et indif-

Hh

fereng

D

g2 Pars H Dift - Quaff. HI. 1.

litno

erens ad creaturas : ergo nulla paritas ab attri-

tusolj

butis ad pradicata Divina. — Plura conftabunt

türte

infolutione objectionum. — Aliud itaque efttam

efenti

de animalitate comparata ad rationalitatem , aut

liä M

irrationalitatem , quàm de Intelle&tu Divino

comparato ad effentiam vel Voluntatem Divi-

b D

nam; quia tam animalitas rationalitatem , & ir-

p

Teceff

rationalitatem , quàm intellectus Effentiam , &

Voluntatem Divinam formaliter ex natura rei

Vivens

excludit , & nontantüm non includit,

modo

Tiunc«

340 .. Confirmatur Condlufio l. Quzlibet realitas

Efnti

in DEO reperta eft intrinfece independens, &

increata, in quacunque abílractione fumatur;

inudm

econtra quzlibet realitas in creatura reperta et

pradic

(ecundüm omnes fuas realitates tam comumu-

UY

Ef

nes , quàm fingulares intrinfecé creata, & de-

Undea

pendens àDEO : ergoens non dicit realitatem

ex natura tei precifam à DEO & creatura; ip»

(lioc

Conf.IL AA.

sísque à parte rei communem.

predi

Onit

ad primam noftram probationem dixeruntPre-

dicata quidditativa DEI habere propriam infini-

Og

£atem , & hoc ipfum negant ad tertiam noftram

"nf

Vi(imm

probationem : ergo (ibi ipfis contradicunt.s

Conf.IlI. juxta AA. Przdicata quidditativa DEI

tl

funt effentialiter (ingularía ; ütannotavi i. 152:

Quis

& alibi : ergo non funt communia. Imo fiad-

Hs

Unit

mittitut communitas à parte rei , fequitur fupee

ingm

rioritas , & inferioritas ingradibus Entis ; Sub*

t

Ílantig , Spiritüs , quae tamen nonítant fmä

C

(

omni potentialitate.

lls

Ei abfo-

f&

341. Conf. IV. Prædi;gta guiddizadvaD

"

-

r()

o-

-

k

22

- Proponitur Gentina Scoti Sententia,

483

riasdba

lüté non habent diverfos &

y contbt

adzquatos concep«

tus objectivos ; ergo non diftinguuntur ex na-

ugediz

turarei formaliter. — Ant. P. non poteft concipi

Mitaten, d

e(lentia ; quin concipiantur przedicata effentia-

« Dirz

lia, necetiam poteft concipi «Z4744:? , vel uni-

yatem D

cum przdicatum effentiale, quineffentia conci-

T

piatur ; nam concipiendó Effentiaín Divinam

Jfeniini

neceffario concipis ens , fübítantiam , fpiritum,

x Tatta^

vivens &c. & econtra concipiendó ens non quo«

dit

modocunque, fed 4eguar? , & prout hic &

bettl

nunc eftin DEO , debes etiam concipere ipfam

d

Effentiam Divinam faltem inadequaté. — Dico

uma

jnadequai? , non tamen parzialiter , quia ifta

repcm d

prdicata effentialia non fant de effentia DEI tan-

comm

!

quam partiales formalitates, aut partes totius

i, d

E(lentie , fed tam omnia, quàm fingula funt

preditd

una eademque tota Effentia DEI ; quamvis,illam

'tatUrd p

( hoc eft Effentiam) concipiendó in uno folo

lb

pradicato inadequaté tantüm , five ( àt clariüs

n

loquitur ipfe Scotus magis , mintisve expreffa

nili

cognofcatur. . Imó quod plüs e(t, non tantüm

m

Effentia non poteft concipi finé pradicatis , &

rilit

vicifim , fed nec unum pradicatum (in& alio,

Vi

üt ftatim conflabit ex pluribus Scoti textibus,

]Avi [ iU

quia omnia pra-dicata quidditativa DEI fe per

m

unitatem formalem includunt , & tantüm die

ftinguuntur inter fe diftintione

x rationis ratios

,uimrf"iï*

cinatz,

at

al

Confitmatur V. Debetin DEO poni aliqua; 43

realitas unica, &

prima, quz fit infinita: ergo

tealitas entis non eftprxciíaà finito, & infinito,

DEiah:;f

3

Si

Dy

q84 Parslk. Dif. Ip. Quafl. II 1.

qudcung

Si Ant. negas , certe DEO fümmeé perfe&tó ada

mittis aliquid prius, & nullius prorfus perfe«

*jttirtt.

ttr fm

&ionis, hocipfo, quia pracindens eft ab omni

Coní, autem tenet , quia ifta rea-

[

perfectione.

Pa

litas entis à parte rei communis effet quidem

Aiscon

prima, fed non infinita. — Et he funt potiores

qui$

Scoti ràtiones, nunc ut etiar . de Scoti littera.s

omnen

conftet.

lformalibus : Ita-

fstint

34

P. Conclufio IV.. ex Scoti

munit

ue Do&or nofler 1. d. 8. q.3. ubi inquitens:

42 D EUS fit n genere, reípondet his formali-

munit

admit

bus : Pbicdue funt opiniones extrema, una ntgde

taterm.

tiva qua dicit , quod cum fenplicitate Divina

non fLat , quid aliquis fit. conceptus conuauni

d oen

N

anitetta DEO, & cveatura, ^ Quam affertio-

tont;

pem etiam tenet , & probat Scotus fequentibbs

tam vetbis , quämrationibus fic: Prima ratio

niad

tetia

eft ifla : ilis, qua [mt totaliter , & immedia-

Mnt

s? fub extremts contraditlionis , vibil eff com-

mune univocum : DEIS Q creatura [unt totae

argun'

lüer , b immediatt fub extremis contraditlio-

"n

gune

n5 , (t

ilicet dependeve , cj non dependere , €au-

atum , ( on 6

aufatum ; effe ab alio, €& non

quad

f

m

a

b alio ; ergo nibil cf€ eis commune umivotums

tanti

hancrationem Scotus fic confirmat : omnts can-

munis efl neuter: vefpetiu. illorum,

Tij

Cd'þf!d/! [q/]/74

quibus eff. communis : féd. mullus eft. couceptus

a!iqui

tiüs.

nenter re]petin contradittoriorum , quia e[t alter.

liám adhuc rationem fub-

(l

eoraum : ergo .

jungit Scorus fi

c: quia primo di

vería in nullo

Wt

f á

!f

cerveniwnt z. fed PE[I.S; eff. prim - diver,

qua-

Proponituy Gexwind Scoti Sententia,

m

455

qudmnqm: ereatuva : 4Iiaquin beberet, quo cons

peledi

torsd

veniret, j quo differret, cj ita mon effet femplici-

gdidui

ter frmplex : ergo DEUS in nullo convenit cum

quailue

creatura, (j iranec in aliquo conceptu communi.

hii

Plura ad hoc punctü habet in ejusdem quzflio-

untpütt

nis contextu citatus Doctor. Ubi notandum eft,

Cotiltt

quód Scotus in his omnibus & pluribus aliis

omnem prorfus communitatem à parte rei ne-

alibüssl

getinter DEUM G creaturam, fcilicettam com-

munitatem per tmodum generis , quàm com-

jnqiit

; lob

munitatem finé genere.

Etomnino frivolé ad-

admittunt SStz contrarii in DEO . communi-

uni n

tatem entis fine genere : an enim illud non.,

2

At

eft genus, quod pluribus eft commune, quod

yafictóo

exfe infinitum noneft, quod ad hoc, velillud

contrahi poteft,. quod fuperiuse(t, & ab om-

eqtlcntibt

viniitil

ni actualitate praefcindit? qux omnia in fua fen-

tentia admittere debent AA. vclint , nolint.

nl

i

zint. fors SStze contrarii,quod ipfe Scotus hæc;44

n

argumenta allata folvat $. a4 argumenta opinio-

Sed contra eft./— Scotusibi illa ar-

ml

nis oppo[zta,

gumenta nonfolvit, fed potiüs magis declarat,

W ) u

quód in DEO & creatura nil reperiatur à parte

"d

Tl

reicommune. . Nam ad primum dicit, quod

tantüm contradictoriis nil detur à parte rei com-

j

T d

mune, cum quo adhuc flat , quód ipfis detur

WMFM

aliquid commune per intellectum.

Quod cla-

riüs conítat per dicta Scoti ad fecnndam prae-

d

citatam rationem , dum fic pergit : ad cozfir-

T

jil )

mationem de neutro dico , quod comceptus com- — 3

Jor maliter , d ita conces

j

?mn:är dnobus eff neuter.

Hh 3

do

qlll'

P4

n

!

486 PaiIl. Diff. Ir. Qqafi H. f

mqiid

do conclufionem , 4mód conceptus entts non eff far-

Si aut-

probata

maliter conceptus creati , nec increati.

n ?.

zem intelligatur , quod ifle centeptus eft itantu-

[122

wod neutrum contraditloriorum dicatur

um opi

ocudum

de eo , falfum eft, — Ex clariffimé conftat hoc

DEUS.

ex fequentibus Scoti formalibus ad tertiam pre-

ConVeni

allegatam fuam rationem , dum ita fcribit: 42

Soti :

fecundum patebit. im fecundo articulo ,. qud

ciaatil

JDEUS etr creatura non funt primo diver[a in con-

dicmi

ceptibus , tamen fmnt primb diver(a in vealitate,

ingiri

quia in nulla vealitate convemiunt, — Et quomo-

do effe po[fjt conceprus commtinis fint conveniene

quette

Con

tiain ve, welin realitate, in fequenti dicetur,

fettudi

Ita Doctor nofter, quibüsnon video, an ca-

[

tius potuiflet pro noltra definire fententia.

us a

$45 At Refp. iterumSSta contrarii per hoc pla-

Qp

né Scotum nobis non patrocinari, nam decla-

telleQi

rans articulo [equenti , quomodo ergo poffit

nihil

eíle conceptus communis finé convenientia in

ge, itaorditur illum fecundurn articulum : 7e-

,conceï

comm

nto opinionem meam mediam , quid cum Impli-

lter ]

citate DEI lat quód aliquis fit conceptus commm-

Comm,

vis fbi o creatura , non tamen coymunis ut gee

92£Y15,

Primapars probata efh. arguendo comra

Wü,(

Tüys;

primam opinionem.

Secundam probo per Augu-

DEQ

flinum., Ethic eft Achilles AArum,dicunt enim :

Tedia

in hoc modoó citato loco Scotus aperte tenet

Co

communitatem entis inter DEUM & creatu-

:| Ut G

ram , negat tamen rationem generis.

$46 Sed contra efl L. dícant AA. qualem ergo

äw

|

m

Scotus in hoc loco admitgat communitatem ?

'

nulti-

Proponitur Geunina Scoti Sententta:

fl

487

nunquid talem , qualis ( àt ipfe Scotus dicit)

lr

probata eft arguendó contra primam opinio-

4 d

nem ? quomodo autem argutum eflcontra il-

u

ryn d

lam opinionem ? nunquidfic (üt conítabit ad

oculum reaffumenti prioresScoti textus ) quod

cont

DEUS & creatura in nulla realitate à parte rei

Terttam r

conveniant ? & hinc AA. citandó hunc textum

j f

t , M

Scoti : fexeoopinionem meam mediam ec. raró

citant illa verba : Primapars probata eff 2v euen-

Wþ D7

dé contra primam opinionem , ut Ícilicet ab ipfis

jl

mqum non poffit , quomodo ergo Scotus ar-

Em

guem contra illam Gplmonem 2

Qp

Contra eftIL . Ubi ergo Scotus in hoc ipfo347

1 t

a d

textu dicit, quód detur aliquis conceptus : a par-

tereicommunis DEO & creaturz ?. Certé Sco-

QUs

tus tantüm dicit, quod detur INB. a/igar5 con-

: ht

Ceptus. At nunquxd etiam. communitas perin-

m d(fh'

tellectum , eftaliquis conceptus ? ergo perhoc

A0 Orrl

nihil evincunt contra nos.

Plané adfltruendó

enei

conceptum DEO & creaturz per intellectum

jum

communem tenemus Scoti opinionem mediam

ii f"'f

inter has duas fententias , quarum una admilic

TL

communitatem à parie rei , altera veró tam ge-

u

nus, quàm communitatem ; imó fi dicere-

u n

mus.:.datur CORLCPIUS à parte rei communis

t

DEO & creaturz, non teneremus opinionem

"

)

unte

mediam ,

fed extremam.

t m

Gontra eft IIL. Ipfe Scotus in hac fzpius ci-348

y u

tata quaílione C*(phcat fe. fuffici ientiffimé E

aliqui xpflus termini apparenter fors communi-

dáti

^r1,.

m

tatem à parte rei inter DEUM G creaturam

yiid

il

ftruen-

Hh 4

M

h

— 488 JParslL Diff.IV. Oueft. II. $.L

tibusin

ftruentes commodiffimé | explicari. poflint. de

communitate per intelle&tum , nam $. if/ud pes

motis

re[t fie declarari , ita pergit z Sed f dicas , Jal-

Verü

2em conceptud commtunits eff indeterminatia , d*

iaper

otentialis ad fpecialem conceptum üt vealitas d

pitur

vealitatem, vel (altem non evis infinitus , quia

aipitur

válita

nullum infinitum eff potentiale ad aliquid:. Cos-

eedo, quod conceptus ille commmnis DEO (

«tqui

Ántan

ereatsra e[t finitus , boceft , nonefl de fé infai-

11 pofitive , itaquod de fe ineludat. infinitatems

üpim

quia fi effet infinitut , mon efet commwnis de [e fi

ilini

lt

snito , « infinito : nec eff de fe finitus pofitiue ,itd

quod de fe includat finitatem , quia tunc non com-

fima

pereret infimito ; fed efe de fe indifferens ad fini-

( ]

15m , && idee e[ff. finitus negative , id eff , m

p

poneus infinitatem , & tali finitate eff. determi-

hia

do

sabilis INB. per aliquem conceptum.

. $49 inhoctextu concedit Scotus tría, primum

dict:

eft, quód conceptuscommunis DEO & crea-

ttyjit

ttle

turz nonfit pofitivé & de fe (hoc eft à parte

1ei, & finé opere intelleCtüs ) finitus aut infi-

Cpt

nicus.

Secundum eft, quódille conceptus fit

qun

negativé finitus : fed quomodo eft negativée fi-

finit

mitus? àparte rei, vel per intelle&tum?. Sco-

2

tüm

tus aperte proloquitur: z4/ifizitate eff determi-

sabilis per aliquem conceptum ; ecce pet intelle-

lie

Gum ,. feu conceptum, non veró per realita-

vin

tem, prout tamen objectio intendebat.

Ter-

if

tium eft ,. quód fi ifle conceptus effet infinitus

üit

elatio-

f

( prqu? reveràáin DEO omnia exceptis r

nibus

pim

FProponitur Gennina Scoti Sentemia.

489

ti pf

nibus infinita funt). tunc non effet de fe com-

im jl

munis finito & infinitó : itaScotus.

fdiu]

Verümnecdum finis :nam irmediaté poft hzeez $o

Yil

itapergit:: fed/f arguas , ergorealitas àqua ac«

ittulibi

eipitur , eff fimita: non féquitur $ nonenim 4«

fui,

cipitur ab illa vealitate ut conceptus adequatsd

lipil: ü

vealitatiy frve t perfellus conceptus illivealitati

"D

adaquatus , fed ii disninutus , vel impevfetlus.

2

In tantimetiam , quod fiilla vealitas , Àqua ace

eipitar , videtur perfeHà , eiv intuitivb , intuent

iyfnium

wid o

ábi non. baberet diflintié obfetla formalia.

Sci-

vfaim

licet realitatema , ei modumy féd idem objettum

A 40 n

formale : tamen intelliens intellefione abftva-

nalfi

&Hiva propter intelletlionis illius imperfetlionem

potef? unum babere pro objetlo formali, licétnon

TA

T

babeat alterum. — Hic planénon video quomos

do adhuc evadete velint SStte AA. nam ( 1.)

dicitScotus, quód ifle conceptus accipiatur à

, [rit

&t

realitate : fed quomodo accipitur, nifiper in-

di pam

tellectum? (2.) dicitScotus, quódille con-

ceptus non fit adzequatus realitati, & confe-

I

ii J

quenter conceptus (utpoté intelle&t&s opus) eft

finitus, realitas infinita, ac ipfa illimitata Effen-

gt

UM

tiaDEI 63.5 dicit, quód ille conceptus tan«

Ht

tüm fitdiminutus, ac imperfeQtus, proutfci-

et ['IlICx"l'C'

licet illarealitas , quz eft ipfa toia eflentia Di-

[ mhfl'

vina imperfecté concipitur, ac diminuitur ab effe

infinito , ad Effe przcise.

C4.) : tandem - di-

"

at

cit ; quódintelle&tus perfe&té hanc realitatem,

fiverationem entis , prout in DEO eft, conci-

piens, tantüm habeat unicum objectum ; econ-

)

üra

Hh ;

4go ParsIl. Dift. IU.. Quafl. L. S. I

tra veró intelle&£tus imperfeä& concipiens -po-

ais

teft abíitrahere ,. G cognofcere unum , non ves

iDette,

to alterum : Hoc totum autem etiam.nos di-

DEUSQI

cimus , & AÀ. negant :. ergo 5cotus noftram

Tonaudm

onadid

adilruit , & AArum. deflruit fententiam.

'Tandem nota, quód AA. adeó aperta loca

! ovitu

35!

ex Scoto adducere non pofïïnt contra nos, prout

|ficieti

Nam

tamen nos. contra ipfos poffümus.

bit infin

ter dillin

quidquid contra nos adducant ,. in ipfis termi-

nisScotiflicé nobis contrarium non eft, fed. pri-

taSaplr

muüm conantur per alias hinc inde emendicatas

tiacüt(i

rationes contra nos roborare; hinc non vere-

deltruit

tu: Poncius , qui eft Princeps inter AA. aliquane

atquil

do dicereexpte(s& , quidquid frt. de autlovitatt

(

dicatis q

Scoti ; Sed qualis eft hic Scotifla, qui necScor

finin i

tiauctoritatem , necScoti rationes curat ?. Cete

!

|

Tatie ey

té (imili Poncianifte opponi poffet illud Scoti ;

| Tanüg

d.3. q $.. JVolo difputare tecum 5 canflat enimts

! hican

quad £nes proteruuse

htl

fitfobí

$ IL

10 pro|

attribu

Solvuntur Objettiones.

flicter

^

Bj.I. Eadem efl ratio de pra-dicatis quid-

S

$2

duf

ditativis, ac de attributis : ergo vel om-

ddbet

nia diftinguuntur ex natura rei formali-

flanti

.ter,. vel omnia. virtualiter.

Ant. P. ponde-

ii

plices

randó rationesScoti , quibus probat diftinctio-

firit

nem formalem inter attributa ; itaque ( 1-)

ütttib

DEUS. non.eft eó. DEUS, quó. eftens , ficut

Ti

noneíteó.DEUS , quó mifericors : ergo ratio

ditatiy

entis

L

Solvuntur Obje£liones,

491

nipes t

entisceque ex natura rei formaliter diftinguitur

m, N

àDeitate , ac ratio mifericordiz.

Adde , quod

tiamont

DEUS cum cteatura conveniat in ratione entis,

ol

nonauteminratione Deitatis : ergo f1 ad! hanc

püim.

contradictionem reconciliandam (ufficit diítin-

apet li

&lio virtualis in predicatis quidditativis, etiam

fufficietin attributis.

t

(2.5 Scotus ex eo pro-

D

M

bat infinitam fapientiam ex natura rei formali-

j

ter diftingui ab infinita bonitate; quia fi infini-

TT

l

'

!

ta Sapientia effet infinita bonitas, tunc Sapien-

nendidd

tia t fic foret bonitasütfic ; quia infinitas non

non j

deílruit rationem formalem illius, cui aclvenit:

aliqui

atqui hec eadem ratio etiam concludit de prz-

ilariitl

dicatis quidditativis fic arguendó :. fi entítas in-

ecu

finita effet formalitet fubftantia infinita , cunc

3.

tatie entisin communi effet formaliter ratio fub-

ld SCOU l

ftantie in communi ; quia infinitas addita nec

hic variat rationem effentialem entis, aut fub-

jum

flantie, & tamen falium eft, quód ens àt fic

fit fübftantia üt fic.

(3.) ex hoc fundamen-

to probant SStz diftinctionem formalem intez

attributa, quia fcilicet funt perfectiones fim-

pliciter fimplices , quarum unaquzqut fecun-

T

düm fuam rationem formalem in DEO reperiri

debet: atqui etiam ratio entis, fpiritüs, fub-

ovcloa

^

forn

j

ftantiz &c.. fünt perfectiones fimpliciter fim-

! yui

plices, Deümque formaliter denominant ens,

f'üin:ïis:

fpiritum, fubftantiam &c. er

ls

go fi ob id inter

"TU

attributa admittitur diftinctio ex natura rei for-

f IIL

malis , debet etiam admitti inter pradicata quid-

( [2[:0

ditativa. ( 4. ) attributa diftinguuntur formali-

"t

ter

ao* ParsIH. Dif. IF. Queft 11.. $. HI.

ter ob diverfitatem definitionum : atqui etiam

ipfo pta

pradicata quidditativa habent - diverías defini-

loceli

tiones: ergo &c..

:

z

?

Mp

35

2

Refp. l. generaliter N. affumpt. ob fequen-

mp0; Q

tesrationes.

L, eft, quia, cüm ens & fubftan-

ei, f

tia, fabftantia & fpiritus fe habeant veré àt fu-

etimel

perius, & inferius, vel ficut magis &.minüs

&slubl

f five

commune , fi proprías prafeferrent tealitates

inter fe ex natura rei formalitee:diftinctas , con-

grouci

currendó ad conflitationem Naturz Divinz fa-

ftenin

cerent compofitionem metaphyficam , fic enim

toncuj

una effet potentialis ad aliam , ficut fuperius ad

DEUS,q«

atv

inferius,, quorum neutrum tenet de attributis

Divinis , qvz funt perfeCtiones difparate, &

titiocia

Il. ratio:

nonmagis, aut m:nus communes,

Titytatt

Astributa in Divinis funt formaliter infinita;noa

adimmi

autem przdicata quidditativá ex fuppofito,

! DEUS

quód diflinguantur. — Affumpt. P. attributa

tionee

omnia fuaminfinitatem habent à Divina: effen-

ts

tia, quz eíLprimus, & inexhauftus fons om-

inadæq

flinfli

nium perfe&ionum Divinarum : atqui fi prae«

|

dicata quidditativa afferantur proprias habere

tüglem

realitates infinitatem formalem à Divina Effen-

plb

tiamutuare non poffent, fed potiüs econtraEÍ"

' detr

feniia infinitatem haberet ab ipfis , quod impli-

time

plicat.

HL ratio: fi pradicata quidditativa

Ài

DEI fant plures à parterei realitates, tunc Ef-

fllbn*,m

fentia Divina non efletàfe, fedab , & exalíis,

]C&Wo

fcilicet ex his praedicatis.

IV. ratio: ficEffen-

Gmper

tia Divina jam effer aliquod totum conftitu-

LTTY

tum ex illis tanquam partibus 5 cüm aliàs hoc

n f

ipfo

TTR

Solvnutuy Obje&lioner.

493

vaipitit

ipfo predicata quidditativa non effent : atqui

hverti d

hoc eft impoffibile: ergo &c.

Refp. Il, ad omnia in particulari.

Itaque

m

nego, quod DEUS nonfiteó DEUS ,. quó eft

ens&ibbf:;

ens, fiens fumatur adzquaté ; pariter DEUS

nl

etiam eftens; quó eft fubftantia fümendó xv ens;

sls

G x (übftantia adeequaté, & àt à parte rei inDzo

ent tl

funt,fiveró iffa przedicata fumantur inadaquate,

indas t

proutfcilicet nofler intelleCtus tantüm confide-

eDium

ratensin DEO;non veró proutensin DEO eft,

, ld

tunc utique verum.eft, quod DEUS non fit eó

füpttit

DEUS.quo et ens inadzquaté à nobis conceptii;

vatitibi

at veró hoc tantüm probat diftinctioné rationis

t l

tzatiocinatz ífeu virtualem intrinfeci, non veró ex

] at

natuta rei formalefn : & hinc facilis eft refponfio

famitti

adimmixta contradictoria : Negatur enim,quód

[uppn&m.

DEUSàparte rei conveniat cum creatura inra-

attibi

tione entis adzquaté concepti , fübftantiz, (piri-'

"T

tüs &c. quód autem conveniat in'ratione entis ,

fs

inadzquate concepti/hoc iterum non probat di-

ftinctioné ex natura rei formalé, fed tantüim vir«.

yilpt

"24

tualem intrinfecam , quam utique etiam SStze in

m

pluribus aliis admitteredebent, / Aliud long? eft

m

de attributis Divinis ad fe invicem , velad effen-

l lmj*fï

tiam comparatis;üt conflat ex priori quxiítione.

iM

^" Ad II. & N. Min. cum (ui Prob.Quiaens &; «

;

t

fübítantia tam in communi infpe&ta fub effe ob

[ h

jectivo; quàm in particul^*i ia effe fübjectivo

emper fe habent àt fuperius , & inferius;: qua-

juie

0f

(it

re fi in DEO dicerent diverfas à parte rei reálica

jis

tes, nonpoflent finguleponi in ultima actuali-

1FIO

tate ,

494 ParsIL Difl. IV. Queff. IJ.. $. IHI.

tate, fed neceffario una effet potentialis " ad

Ohjc.

aliam 5 neque etiam ratione infinitatis inter fe

ponit

identificarentur , quia cüm conciperentuf , &

türate.

effent priores Deitate, non eflent, nec conci-

detaiont

perentur veré üt infinite , & confequenter nil

CO

amplius effet, quodin Divinis compofitionem

! godiite

impediret.

Hoc autem non tenet de attribu-

Dens

tis, ifta enim five in communi fub efle objeCli

&adeq

vo, fivein particulari fub effe fubjeCtivo non

ofniun

fe refpiciunt üt füperius , & inferius, fed habent

gontig,

fe difparaté , & funtin ultima atualitate , & in-

guimum

rbl

finitaab effeatia , quia funt naturá pofterius.

3j6 AdlIL m.N. quódSSta pracisé ex eo pto»

k&u:erg

bent diftin&tionem fuam formalem in attributis,

feptumy

Cosí

quid fimt in DEO fecundim proprias vationa for-

males importantes perfetlHonem fimpliviter talem,

patter

fed etiam & principaliter ex eo, quód fint ibi

|

ilitey)

Tütionis

tanquam gradus , ütita dicam, ipfiusEffentie

Divine, & non üt tota Effentia ; Item ex eo;

titioni

quód ibi fint fecundüm fuas proprias rationes

ümp

formales , ita ut una formaliter alteram non

füner

|

includat, necomnes (imul includantur per uni-

C

tatem formalem in ipía Effentia ,* quze omnia

| n

non tenent de przedicatis quidditativis DEI.

! ii

AdIV.x. Quódprzdicata quidditativa tane

dirgi

35

tàm habeant diverías definitiones inadzquatas ,

üHlls Á

l

definitio autem quz traditur per diverfos con-

M

ceptus inadaequatos non exprimit rem üt feha-

N]

;

bet à parte rei, & actualiter , fed cantüm fundae

&t def

mentaliter feu virtüaliter. — Quid autem fit defi-

nj

nitio adzequata vel inadaequata, videN.266.

PRS Va

. Objic.

"

Soluuntur ObjetHoner.

495

poterd

^Objic.H. Quidquid actui intelle&üs prefup-3 f 8

Ditts iqwx

ponitat , illud dicit tealitatem przcifam ex na-

türa rei, & independentem ab intellectüs confi-

pttntr;i

f n

deratione : fed ens fecundüm füum proprium

n

conceptum przíupponitur actui intellectüs : er-

pl

go dicit realitatem ex natura rei pracifam. Min.

erdeatd

P. ens (ecundüm fuum conceptum eft primum

ydedit

& adequatum objectum inrelle£tüs: refpectu

bjeiot

omnium intelligibilium , finon naturalis attin-

, ht

entiz , faltem naturalis inclinationis : atqui

jtate Ui

primum & adzequatum intellectüs objectum ne-

ceffarib habet fuum effe independenter ab intel-

olleris

euep

le&u :ergo ens fecundüm fuum proprium con-

atitibu

ceptum prafapponitur actüi intellectüs.

Confirmatur I.. Si ens non dicit realitatem à35 9

itimtft

r ul

partereicommunem DEO & creaturae , tunc

ia fiti

illa realitasentis rantüm effet aliquid fidtum , &

rationis : fed fi realitas entis tantüm eft aliquid

asEf

um

rationis , tanc ensüt (ic nonampliüs eft univo«

us n

cum DEO & creature , quod eft contra com«

n

munem doóclrinam SSrum in Metaphyf(ica.

Confirmatur II. . Intelle&us intelligens ens

t

tommune DEO & creaturis vel eft verus, vel

j oti

;DEL

eít falíus ? (1 verus : ergo à parte rei oportet

darialiquid communeDEO & creaturis,

$i

janiut

dæqüjmw

falfus : ergo ens non eftunivocum.

Ad has & (imiles objectiones (olvendas.360

afos t

ii

Nota . quód ens poffitdupliciter fumi (idem

jni

J

hi

eft de fübítantia , (piritu &c. ) Primo tranfcen-

dentaliter.

Secundó, Supertranfcendentaliter,

yi

Af

itum;

!

E.ns tranfcendentaliter fumptum eft ens fin

(

ln

prout

496 ParsIL. Difl. IV Oueft. IT. f. 1.

prout eft füpremum genus , & tranfcendens

dimuun

decem pridicamenta.

Ens füpertranfcendene

fyedtuor

taliter famptum eft, quod non tantüm tran-

tis, A

tionis i

fcendit decem przdicamenta , fed quod etiam

EU

ipfum genus ( hoc eft ipfum ens finitum trane

Íícendentale ) decem pradicamentorum fupere

| ttis N]

independ«

greditur, & hoc eft illud ens infinitum , & im-

participatum,

Nota l. Quód hocipfum ens

&tquibri

féceffari

fupertranfcendentale poffit confiderari adaquae

t&, & inadequaté.

Adaquaté confideratusg

ttlledua

Mij

fi infpicitur fecondüm fuam perfectionem effen-

tialem, fibiab intrinfeco convenientem 5 prout

NlMiïls ä

Mil|

fcilicet neceffarió eftindependens , imparticipae

t2, infinita, & Divina,

Inadzquaté fumitur,

fitomwe

tteos

quando intelle&tus rationem nudi enus. quafi

abítrahità ratione independentis , imparticipas

entisex?

fhiento :

ti&c. & hanc rationem negamus nos dati à

parte rei in DEO , bené veró per intellectum

ïmparti-

inadequaté rationem DEI, autentis fupertran-

imdæqt

fcendentalis confiderantem.

His notatis,

( fum;

61 . Refp. ad obje&. illam cotaliter concedendo

D

de ente tranfcendentali & finito, negamus au-

| Vlre

EE

tem tam nos, quàm AA. quàd ens finitum

tranfcendentale fit à parte rei commune DEO

Vemm)

maluri

& creaturis; aliàs aperté nimis AA. admitte-

rentin DEO aliquid ab intrinfeco limitatum, ft«

itcr, $

st ve

nitum, & contrahibile , neque vitarent am-

m E

pliàs compofitionem metaphyficam, — Debent

ergo AA. in hoc füo argumento loqui de ente

idæqual

fupertranfcendentaliter fumpto, & tunc conc.

ite

Maj./N. Min. in hujus P. D2, Maj. ens fecun-

D) n

dum

"

Soluuntur ObjeFliones,

497

t rf

ree

ttririe

düm fuum conceptum eft obje&um primum

fpe&tu omnium ihtelligibilium primitate origi-

tantim t

nis, & in effendo N. Maj. primitate adaequa-

d quidi

tionis fuübdift. eft ob

je&um primum primitate.,

NT

adzquationis füb n

udo & abílracto

concepta

torun l

entis N. Maj. fub conceptu talis entis

; fcilicet

i, at

independentis, infiniti

; imparticipati C. Maj,

p

atqui primum & adequ

atü objectum intellectàs

varltg

neceflarió habet fuum effe independenter ab in.-

nf

tellectu eó modó,

quó eft primum objectum C,

onm d

Min. eó modó ,

quó non eft

5

primum objectüm,

« p

N. Min. & Conf.

npartij

AdlI. Confirm.. , SStas in Meta

phyfica.,462

teumit

tantüm velle, quód conceptus entis

fit univo«

cus refpectu DEI & creaturz, fi ille

ts Q

conceptus

mpaflitffff

entis ex parte DEI per intelle&tum c

um funda-

mento abílrahentem à ratione ind

: nos d

ependentis ,

indlit

imparticipati &c. fumatur ,

& confideretüe

inadzquaté,

lt

non veró fi ex parte DEI adaquae

ul

té fumatur,

Qualiter autem conceptus entis

inDEO inadze

oritd

quate infpectus fit ens tationis ,

gagmüi [

velreale, docent Scotiítz in Metaphyfica,

lt BIIIRW

AdII. Confirm. &. Intelle&tum effe, & dicere

verum, (icognofcat realitatem Entis DEO &

m

i

creaturis communem inadzquaté, fundamenta-

liter, & tantüm per abflractione

m intellectás,

H[a[ll.ïl.5^

i?

effet veró intellectus falfus,

fi cognofceret reali-

tatem Entis commurem D

EO & creatutis actug

p

adaquaté,

lli dc d

& ex ipía natura Entiscommunis,

Dices. Ex hisrefponfionibus fe

g

quitut , Ens46

T.

J

non eífe aliquid eonunune , & un

iverfale ; at-

t

v!n'

i

qui

498 P

ars H, Dift: IV. Quaft. H.. f. Ii.

o &c.

E.

Árendent

qui h

oc.non efladmittendum : erg

lo univerfalitatis prajudicio Eus

Dis di

Quod (in& ul

finitum tranícen

dentale fit à parte rei commune

tis abllr

omnibus. pr

gdicamentis ; Ens vero fupertran-

&indda

e & univere

Ai].

Ícendentale eft tantüm. commun

(ale ver intelle&um, fi illud conci

piat inada-

| dicatio

r

uaté, & a

bftrahendó àratione Deitatis.

pate te

i ex natura fua pau-

364 Obj

ic. III.. Conceptus, qu

patte re

alter, eft ex natura rei przcie

ciora dicitquàm

quid €0]

fus , & diftindtus

ab eo: fed conceptus Entis ex

1 tanti

fua nasura dicit pauciora, quà

m conceptusfuo—

Qinada

?

H

nam Ens tantüm dicit grae

rum inferiorum

AL

dum effendi

5

: atveroó inferiora Entis

dicunt

n &

em fpecialem effendi , dependen:

m

i/nf'u per ration

ter, vel indey»rndcmer :

ergo conceptus Enti$

ünd

ex natura fua cf; praci

/

fusà concepiu juorum in«

NDR

feriorum.

& non

3

65

. Confirm. T. Si co

nceptus Entis .noneft quid

« deg

£O1

nmune DEO & creaturis , tunc Ens non

SH

catur de DEO per modum fuperioris.:

intelle

paædi

Confirm. II. EfleEns minüs d

icit, quàm efi

[ tm, (

ffe Ens

Ens in&nitum. — Ratio hujus eft ; quiae

ï ln d

dicit conceptum fimpliciter fimplicem , &non

| t

refolubilem in alios plures conceptus , econi

! Pt

vero eífe Ens inf

jnitum di

cit conceptum com-

Cün

lubilem in effe, & in determi-

politum & refo

We;

modum,.

natum effendi

| r

je&. conc. Maj. Dift. Min. con-

nofh'o

366 Refp. Ad ob

b2

ceptus Entis ada

-

quaté famptus dicit pauciora

LT

Entis inadequaté dum-

e

N. Min. conceptus

fa

n

tin

nf Itaque Ens 1'upertc

en

;

WBCCF

pus C M—in.öc.N. Co

"m

Solusnttr. Objetliones,

499

as d

fcendentalein DEO à

præ;uäiciou

parte rei dicit quidquid

Dzus dicit, licàt intel

le&tus poffitrationeni En- *

erel Con

tis abítrahere ab al

iis rationibus inferioribus,

r fpet

& inadequaté tant

üm confiderare,

n &ur

Adl. Confirm. x.

u

napit [

dicatio DEUS eff E»s no

od utique hzc pra-367

ii

n fit per modum à

parte rei Superioris , f eni

pl

m ratio Entís eífetà

parte rei fuperior

, €erté daretur in DEO ali-

yra rf

quid contrahibile

, eftit

aque przdiCta prdica-

pusiit

tio tantüm per modun

p

1 füperioris ab intelle. -

& inadequaté concipien

tis rationem Entis.

, didi f

tis d

AdI. Confirm. g.I

llam Difl, effe Ens fini«

tum & tranícendentale

tantüm

| depencr

minus dicic ,

quàm effe Ens infinitum C,

effe Ens infini-

quiB

tum & fupertranfcendentale

minus dicit &c.

j lr

N. DEUS autem neceffarió e

ft Ens infinitum,

p

& non eít aliquod aliud Ens

,nonöftï

€ít de gradu fübflantie

* Idem femper

» Viventis, fpiritüs &c.

t Ens Pöiï

Sequitur conformite

rad dicta

» quód apud368

iB

intelle&um conformiter & adzqu

até concipien-

[ um

tem, & praeipuéapud In

telle&tum Divinum. ,

qmacikfü

n

non detur Conceptus com

un,

munis Entis DEO &

creaturis , nam Intellectus

ita concipiens conci-

3 [j

pit realitates eó modó,

quó funt ex natura rei,

mb

& cum omni exigentia

p

M

» quam dicunt determi-

naté; cognofcit tamen

DEUS conceptum eritis

«omunem fi

bi & creaturis

; üteftin intelleclig

N

f

noftro imperfeCté. & inad

dqu

áte concipiente.

Et f1 non daretur actu inte]

le

&us creatus , fed

"

tantüm poffibiliter, tunc co

gnofcerec DEUS

j

L

&anccptum entis communem

; hon actualem,

ia

íed

£oo ParsIl. Dift. IP. Qa/f. 1. f.1l.

fed p

offibilem : fi aurem repugnarer intelle&us

€reatus, & non repugna

rent aliqua creature,

De ]

tunc non cognofccretDEUS talem conceptum

com

munem entis etiam üt poffibilem 5 cogno-

Íceret tamen ex parte objecti fundamentum-»

creaturis , ut poliet

quod eflet inipfo DEO ,&

éffet poffibilis intele

abftrahi talis conceptus , fi

rfus

le&us creatus.

Si denique omnes pro

I

creatura repugnarent, nullatenus DEUS cogno-

Íceret conceptum communem entis, nec inié

formaliter, nec fundamentaliter ex parte ob-

at

Em

jeti

Tittem

. AK

DISTINCTIO V.

qui D

fimpl

De Perfetlionibus feu Attribulis

l. Jx

aihil d

"Divinisin particulari.

hri :

N hac Diflinctione agemus de perfe&iohi;

flv

bus DEI Subfiftentis, refervantes nobis per-

tàs mj

feCtiones DEI operantis, & confequerter

TT

hic à potiori agemus de

modis intrinfecis, leu

1 Qd

Attributis DEI negativis , qu

alia jam explicavi*

In ultima tandem

. fuccin-

lat f

mus n.206.

Ó o

& agemus de trib

us DEI Attributis cranfcen-

nt30;

dentalibus , fcil, bonitate, V eritate, & Unitate.

Di

$it Itaque

Dite

*j

QU&-

V.zi.

$o*

li f

49ooga

areintt

QUJESTIO I

IQUe (

T ag

De lwfmitate , €9 Simplicitate

DEI.

il ; j

um

yrs, uf

I

vfb

ate DEL

De In)ï;ai;f

pnes p

Ico I. Licét infinitas vi nominis ngi-;Sg

DEUME

is, Xl

ficet negationem finis , & à nobis euam

per modum negationis concipiatur , re-

X pitt D

ipfà tamen efi, & importat quid pofitivum.

Eft communiffima contra paucos volentes infi-

P. I Infinitas

J

nitatem effe quid negativum.

in DEO eft perfe&io fimpliciter fimplex : at-

)

qui pura negatio non eft perfectio (impliciter

;jf;:

fimplex

Ergo infinitas non eft pura negatio.

|

Il. Juxta Scotum Quodl. y. ivfivitum eff , cui

'.il

nibil deeff entitatis , vel perfetlionis pof]ibilis ba-

L

beri eó wodó , quà poteff baberi in wno aliquoente,

li

fil. vel Fermaliter , vel eminenter : ergo infini-

;

tas non eft pura negatio.

Idem tenet Scotus

:on(gqucnyc

odl. y. $. de imó in fines. Jntrinfécus ergo

modus cujuslibet infiniti intenfru? eff. ipfa infini-

ii

[inl.ïfisyb ;

d

zas, qua'intrinfece dicit ipfam e[e, cui nibil deeff ,

n

(* quod excedit omne finitum ultraomnem pro-

D gt

portionem determinabilem.

&U

Dico Il. DEUS eft fimplieiter, & ex omni3 76

parte infinitus.

Eft de fide ex Conc. Later.

cap. firmiter. P. L-Ex S. Scriptura: Baruch 3.

f , c uon babet finem.

v.25. criicicur AMagnts e.

J

Ti 3

pl

$63 Panilkh Dif.V. Oueft. l. S.1, |

pfal. 144. v. 3. 7Magnns Dominus , & Laudas

d agl

bilis nimis , cy magnitudinis ejus non eft. fmis.

ficdemum

jnendhatein

P.Il. Ex SS. PP. Dienyfius de Divip. Nom.

€. 9. dicit. . Ejus magnitudo omnem numerum,

teedenie N

granfiendens, omnem traufiliens: infinitatem,

u d

Aug.l. ?. Confeff, c.20. exclamat: Certus eram

f

D

t inomni,

énfinitum te DEU effe , nectamen per locosfi-

gt um

Damaflcenus l. t.

t ad ho

witos , infinitósque diffundi.

de orthod. fide ait: ifimitus eff DEUS , atqut

T0n feQul

iecomprebeufibilis , c&* boc enzm de ipfo percipi pa-

ejs , ld

tefl quod nimirum ipfe infinitus frt. Imó conce-

entibus d

ptus perfecliffimus, quem nos viatores de DEO

N etm

K,

habemus eft perfectiffimus.

371

P. HII, Ratione : quidquid non habet unde

Dis:

limitetur in perfectione, illud eft infinitum fim-

ORtes et

infnite

pliciter : fed DEUS non habet unde limitetur

in perfe&lione, cüm fit à fe, independens, ac

T. tnc.

infuper hoc ipfo DEUS non effet : Ergo. P-IV.

Antia d

Illud eft infinitum , quo nec dari potelt aliquid

dilantja

majus , nec excogitari ? fed DEO neguit dari,

fit nf

tione [)

aut excogitarialiquid majus , càm per DEUM

intelligamus ens fupremum : ergo &c.

Con-

qudo

firmatur : DEUS habet potentiam , & virtu-

Ti w

tem infinitam , ütprobat rerum omnium crea-

Thodm

tio, quz cum fiat ex nihilo, virtutem infini-

fd d

tam requirit in caufa creante : ergo DEUS eft

per n

infinitus.

372

Min, j

Objic. I.

uodita eft in loco hoc, utnon

ttinfec;

fit in altero loco , illud localiter infinitum non

0)

1

Jl

eft : ergo etiam quodita eftaliquid ; uttamen

fhpa

non fit alterüm; illud in entitate infinitum non

ACQS,

-

elt:

LM

De Infinitate DET.

fo3

in, GLl

eft : atqui DEUS ita eít aliquid , ut tamennon

v m d

fit alterum v. g. lapis, aurum, equus &c.ergo

: Divin, N

in entitate infinitus non eft. . g. Conceffo An-

n H

tecedente N.confequentiam. Dilparitas eft,quia

t if

ut aliquid fit infinitum localiter , requiritut ut

at Gu t

fit inomni.loco, ac ut omnem locum ita re«

Ws r huj

pleat , ut non fitlocus , in quo nonfit ; atecon-

m

tra ad hocut aliquid fit infinitum in entitate..,

DEUS, d

non requiritur, ut prater ipfum non fit aliud

g

ens , fed (ufficit, quod nulla fit perfe&tio in aliis

, Imotit

entibus .diftinctis, quam illud ens infinitum

yes del)

non etiam habeat vel formaliter , vel eminen-

ter,

|habet.un

Dices: fi DEUS eft infinitus , tunc etiam2 73

omnes creatura forent. infinite : fed creaturz

fiitum/

nde limit

infinite non funt: ergo neque DEUS. . Maj.

P. tunc creaturz forent infinite , quando di-

[ependens.-»

ftantiacreaturarum à DEO imfinita foret : fed

:Eng--p'D

diftantia foret infinita, fuppofitó, quod DEUS

poreli aïigd

| ngié

fit infinitus : ergo &c.

3. N. Maj. in proba-

l PCIDED

tione Dift. Maj. cunc creaturz forent infinitz,

' &C, Jl

quando diftantia creaturarum à DEO eft infi-

nita per modum finiti ab infinito N. Maj. per

, f

modum infiniti ab infinito C. Maj. & D. Min.

mninc

fed diftantia creaturarum à DEO foret infinita

jtelt [

per modum finitiab infinito , feu extrinfece C.

Di*

Min. per modum infiniti ab infinito , feu in-

10f p

trinfecé IN. Min. & confequentiam.

»on cfïä74

a

Objic.II. SiDEUS eftinfinitus tunc :

fingularis : atqui lt (ingularis : ergo non eft in-

| u

,omnmne quu!arc cft limita:u

Di$

fïfzitus. Maj. P

fed

ïniwmlï

i4

$04 far: Il bifl,y. Queft. T. $.1L.

fed quod limitatum eft, illud infinitum non

Dito:

exdudat

e(t : ergo &c. Maj. P. tune omne fingulare eft

limitatum , quando ipfa fingularitas eft limita-

qimM:

tio entis, qua eft hoc ens tantüm, & non..,

gt

V deci

aliud : fedipía fingularitas eft talis limitatio, üt

eít innegabile : ergo &c, — y. N Maj. inpro-

fifoni

batione D. Maj. omne fingulare eft limitatum

deini|

limitatione incommunicabilitatis ad plura in-

Tnur

DEUM

feriora C, Mai, limitatione in perfectione N.

Maj. Sed quod limitatum eft in perfeclione, il-

D

lud infinitum non eft C. Min. quod tantàm elt

& Fcüi;

limitatum limitatione incommunicabilitatis ad

&6 ;

plura inferiora N. Min, & coníequentiam, ita-

prum.

que limitatio incommunicabilitatis in entitate

ET

dntan

increata fummz , & infinitz perfe&lionis eft.

Adde quod fingularitas non fit ratio tantze, vel

D.

tantg perfeCtionis, fed przcisé individuatio-

tiplyl

fiis,

confh

Alia deinfinitate videàu, 10f & 2.

ityol

5. -[IQ

dccide

De Simplicitate DEL

| poflzuj

Bor

37f

EISimplicitatem negárunt omnes illi,qui

m

"DEUM finxeruntcorporeum,cüm enim

Bo

corpus conítet partibus , & quidem reae

l Com[

Jiter diftinctis , neceffe eft corporeum effe com-

tlll' li

[

pofitum, five interim ejus partes fint homoge-

impg

nea, five heterogenez, — Inter illos autem;qui

n

corpus DEO dederunt , aliqui DEUM facie-

la

bant Igneum , alii J£reum , alii Solarem aliila-

W

pideum, alii alium , prout Spiritus Idololatrie

dl(nm

di&tabat, Contrahos omnes.

Di-

m

- De Simplicitate DET.

$95

um n

Dico: I. DEUS eít ita Simplex, ut omnem

excludat compofitionem tam Phyficam., ,

inplutd

selt li.

quàm Metaphyficam , tam accidentalem quànt

, &

integralem. — Eít de fide ex Cap. fermiter.;,

lm d

ubi deciditur : zres quidem Per(one , fed una

Maj p

Jbflantia , fem nattra omnino fimplex. — Idem

Lj

definit[ Conc. Rhemenfe : credimus e confi-

p

temur fimplicem. naturam . Divinitatis . effe

DEUM.

etlonc)

edony

P. DEUS (1.) non eft compofitus Phyfi-376

€6, fcilicet ex materia & forma, aliàs enim

anim

ilitatid

&que, ac Idololatre poneremus DEUM cor-

jart, lt

poreum; infuper compofitum phyficum ex ma-

enitau

teria & forma includitpotentialitatem , depen-

jonis t

dentiam , Gimperfe&tionem , . quz repugnant

anat

DEO. (2) DEUS noneítcompofitus Me-

jidutDo

taphyficé , quia compofitum Metaphyficum.

'1&2'

conflat genere & differentia, adeóque pariter

involvit potentia'itatem.

(3.) DEUS nec eft

accidentaliter compofitus, quia quod eft com-

pofitum accidentaliter , illud eft tale ex Subje-

Go & accidente per modum inhafionis , quod

«sl

tamen puriffimo actui manifeflam dicit repu-

dimeit

gnantiam.

(4.) DEUS nec cít integraliter..,

jdemit

compofitus , quia nec hec componibilitas da-.

deat

tur fin& potentialitate limitatione , fimilibisque

imperfectionibus : ergo DEUS eft omnimedis

hont

Hinc dixit Clemens Alexandrinus

m

v

fimplex.

M ln

l. 1. flromatum.

DEUS neque genus eff , nc-

que differentia , neque. (Decies, neque. indivi-

od

dunum , ntque numeras.

Ita etiam Íenfit Cy«

;z

tile

Br

li.

$06

Pavs II. Difl.V. Ouafl. 1. ff. 1.

pl d

rillus Alexandrinus L.'Thefauric. 12. zlla ex

Unde

tar,

arte continget illi, wut. fit compofitum.

Rf

pergit nofler Cornelius Muffio : inge tibi om-

tümdat

nes unitates, imaginare omnes fimplicitates, ad-

tisdtet

huclonge fimplicior eft Divina fimplicitas,lon-

Q

ge indivibilior Divina unitas.

uG

377 Confirmatur ( 1.) Compo

fitum dcþendet

fcinden

à fuis componentibus, éftque illis pofterius: fed

in aQ

DEUS à nullo dependet , nihilque eft illó prius:

(2.) DEUS eft actus puriffimus:

tis-rea]

ergo &c.

ergo compofitio nulla in ipfo. ( 2.) Àd com-

U

lomin:

pofitum requiritur , utunum f& habeat per mo-

W e

dum actüs, & alterum per modum potentiz:

atqui in DEO nihil eft per modum potentize :

M

dl

ergo neculla compofitio. (4.) Exti perfectif-

fenzo tribui debet ( ait Ambrof. l. r. de fide c.72)

Mm?ï

nu,

quidquidReligiofiits fentiri potefl, quidquid pra-

flantiits ad decorem : atqui matura fimpiex (ait..,

difer

Bern. l. g. de confideratione c. 7. smaltiplici

m

.

.

ft

antefertur

erzo DEUS non eft compofitus;

o

fed (implex.

| Conf,

378

Objic. . DEUS eft unus in tribus Perfo-

0

t

nis: ergo eft compofitus ex multis. — &. N.

,

Conf. quia' perfonalitates Divinze conftituunt

quidem cum effentia Perfonas ; non tamencom-

minUSw

ponunt, cümmnonadíit potentia & actus, — In-

&t

IG

iuperinter realitet identificata nulla intercedere

Inftas animalitas Gzratio-

Vonte

poteft compofitio.

nalitas fünt realicer identificata in tertio , & ta-

Wi

men faciunt compofitionem : ergo data re-

n

EO

NM

fponfio nontufficit, & con(bclugnlter in D

p*

(

De Simplititate DEI.

fo7

1. nl

poteít dari compofitio. &i N. Conf. & pari-

tatem.

i, - U

Difparitas interidentitatem in Divinis

& creatis eftclara , quia identitas in creatis tar-

gt tibi u

|

lictts a

tum daturintertio. Econtra identitas in Divi-

Yil

nis eftetiam prafcindendó à tertio per infinita-

tem , quz fe fola eft ratio identificandi : atqui (

extrema identitatis realis in Divinis etiam prz-

j dcpcuät:

fletusi

fcindendó àitertio funt infinita, turc jam funt

in a&u puriffimo , aliud autem efl de identifica-

Ll r

urillrm:

tis realiter in creatis.

Ad cu

Urges certum eft, quód DEUS differat ab

homine : ergo DEUS habet differentiam., :

[ PH [

Qtentid.

ergo etiam habet compofitionem — faltem

jtentid:

Metaphyficam. — w. D. Antecedens. DEUS

differt ab homine per veram differentiam

ow:f'ri(f

fidecd)

Metaphyficam , quz fit ar&ans , determi-

nans , aut contrahens N. Antecedens. DEUS

lemii pt

differt ab homine per fuam totalem effen-

lt [f ää*',l

tiam , per actum puriffimum, in quo nihil

ii

fit actuans, aut actuabile C. Ant. & N.

npolï*wi)

Conf.

Objic.II. SiDEUS non effet compofitus fal. 379

gfb

y^

tem Metaphyficé ex genere & differentia, tunc

Vlnut

de DEO non haberentur conceptus magis &

minuscommunes ; fedde DEO babentur con-

yan at

i h

ceptus magis & minus communes : fic enim

conceptus entis eft magis communis, quàm.,

q

f

conceptus fübflantie: ergo &c. — w. D. Maj.

MO

u

tunc deDzo non haberentur conceptus magis &

minus communes adzquati C. Maj. inadequati

h t

N. Maj. fed de DEO habentur conceptus magis

3

»

£08& — Pars II. Dif. V. Oueft. 1. f. II

& minus communes inadequati C. Min. adz-

etftenti

quati N. Min. & Conf.

D a part

Dices, S. Scriptura tribuit DEO oculos , pe-

dica t

Sishrenti

des , aures &c. ergo efEcompofitus. — &. adane

tecedens, quód finiilia DEO tantüm tribuan-

E

tur Metaphorice.

fntia n

tovrefer

880 Inflas. Quod eft natura determinata;eft in ali-

quo genere : fed DEUS eftnatura determinata:

conteaftm

ergo eít in aliguo genere. s. D. Maj. quod eft

* Ditol

Y0, &no

natura determinata per inclufionem contrahibi-

lis, & contrahentisa parterei C. Maj. quod eft

tontra Do

patura determinata praxcise per fuam actualiffi-

- Mibl j

mam effentiam , & exclufionem tam contrahi-

ia dl

bilis, quàm contrahentis eft in aliquo genere,

p negax

N. Maj. & pariter diftincta minore Conf. — Ut-

du

ges. Juxta nos à num. :175. Exiftentia eft ra-

grcimg

tio ultimató conftitutiva DEI : ergo jam ad-

qio gf

mittimus aliquid determinans in DEO , & con-

Tüntig «

E. nos ibi non

fequenter etiam determinabile.

Tontiam

velle, quafi veró aliqua DEI pradicata magis;

tor ia

alia minüs laté pateant à parte rei , fed tantüm

| Thiur d

quód omnia fint una, eadémque fimpliciffima

liit d

DElLentitas , ita ut talis non effet, nifi exiftens

P"PWW

eflet. Si ulteriüs Infles ; vel ergo exiftentia

( t

j

eítratio ultimb con(titutiva DEI à parterei , vc!

Tdits

per intelle&um ? fi à parte rei , tunc à parte ret

tibliia

in DEO dantar predicata magis & minüs laten-

Tegti

tia, contrahibilia &c.

Si per intellectum : et-

Dit

go DEUS habet pro fuo ultimo conftitutivo

Tif fe

predicatum tantüm rationis, & non actuale,

Tüünif

quod eft aperté falfum. — &. ficut priüs, quód

Qu

€XxI-»

T

.4pe Simplicitate DEI..

$09

CMngd

exiftentia fit predicatum ultimo conflitutivum

DEI à parterei inhocfenfu, non quód ifta pra-

t

dicata fint inter fe diftinCta, ac magis, aut mi-

W. ulb

nüs latentíaà parte rei, fed quódà partereinul-

Xiri ts

lum fit, nec adzquaté concipi poffit finé exi-

flentia tanquam ratione ultimata , & ulteriüs

udi

non referibili, '"Adeóque ex hoc nihil fe

detrmiti

contra fimplicitatem DEI.

quüuþ

lj quodf'

* Dicoll. DEI fimplicitas confiftit in pofiti-38k

con(rahnjï

vo, & noninnegativo. S$z cumpluribus aliis

j quott

contta Poncium , & quosdam ipfius affeclas.

aual

Ratio I jam fpius fuit inculcata fic : fimpli-

contral

.

p

citas eft perfe&tio fimpliciter fimplex

atqui

0 gCIlCR

pura negatio non eít perfectio fimpliciter fim-

xl U

plex: ergo &c.' Ratio lL eftfic : quavis ne-

ia d

gatio importans repugnantiam fundatur in ali-

o jam d

quo pofitivo tanquam principio hujus repug-

), &or

nantie : fed Divina fimplicitas importatrepug-

nos i

rantiam formalem compofitionis: ergo fun-

3

datur in aliquo pofitivo.

III. Ratio eft, & fu.«

du

mitur ab extrinfeco, fcilicet SS. PP. inter quog

1ph'flmm!

dicit Aug. l. de quantitate animz c. $ £. o»niro

jeilden

praponendum eff , quod omnino dividinon pote[t ,

eiileni

( omnui compofitione caret.

Pariter etiam Bern.

qi v

relatus n. 377. dicit , quód natura fimplex mul^

jpitet

tiplici antefetatur, & confequenter non eft pura

yslit!

neeatio.

TA

Dico lIl. Diftin&tio formalis ex natura rei29.

(f

non repugnat fimplicitati Divinz.

eít com-

a&uaff-

munilfima Scotiflarum contra Extraneos.

Pe

; U

Omne comgoügtlm C 13 eft pofteriusfuis com-

"

L

$TO

Pars . Dit. V. Quafl. I. $. H.

fd adn;i!

ponentibüs. ( 2)) habet caufam adunantemipfa,

üitindlo

qua fecundüm Íe divería funr, (;) in omni

D. Mi

compofito oportet effe potentiam & a&tum...

(4)omne compofitum eft aliquid , quod alicui

poltio

1 ddh,t

partium illius non convenit ; hoc eft, in omni

tentig,.

compofito debet effealiquid ,. quod non eltip-

Tumunic

fum compofitum : atqui flante diftinctione Sco-

dMin

tiftica DEUS ifta nonhabet 5 adhucenim (1)

Tat nece

eft ens primum, non habens partesfe priores,

t dilli

P;æcipuä in noftra fententiaubi negamus diftin«

do dl

&ionem inter przdicata quidditativa ; infuper

p mo

quia attributa non funt priora, fed pofteriora

Diving

Divinà effentià. ( 2) non habet eaufam illa effi-

cientem , & adunantem velut diverías partes ,

COnpoji

fed ratione infinitatis identificanturfe ipfis. ( 3 )

Ob

Tats; ]

non funt partes per modum potentiz , & actüs;

C()mpq

quia potentia elt pars perfectibilis, & indiffe-

Qidbill

rens , &t a&tus eft pars a&tuans ; Effentiaautem

minan

Divina & attríbuta ejus partes effe nonpoffunt,

cüm infinita , perfectiffiméque identificata fint ;

(70 €

liates

nec Effentia eftindifferens ad attributa, cüm pro-

l. &omp

omni figno ratione fuz infinitatis ea fibi perfe-

&tiffime identificet per unitatem realem , non

| &Adcu

r

tamen formalern. Nequetandem( 4 ) inDEO

VM

e(t aliquid, quod non fic DEUS , etiam fecun-

|

dàm prezdicaüonem in abítracto ; fingula enim,

fn Vr

! Qig

üt primüm diximus , funt perfectiflimée idem

cum elffentia; undeait S. Aug. l. 6. de Trinit.

D

M.

c. 4. adef? ibi multiplex fimplicitas, & fimples

a

muliiplicitas : ergo &c.

38

P]

?

o$

Iimmw

Objic. l, Compofitio e(t diüin&pwm uni

€

Vinis !

$Jl

De Simplicitate DEI.

251

fed ädmifïa diftinctione formali datur in

DEO

at

O

ditin&orum unio : ergo & compofitio., . .

véadus.

D. Maj. diftinctionejam fiepius adhibitá ; .com-

; quocdii

pofitio eft diftin&torum unio componibilium ,

«ll inont

id eft , calium , quz fe habent permodum po-

doondie

tentiz , & actüs C, compofitio eít diftin&dho-

niionbte

rum unio qualiumcunque: N. Maj. & fic diílin-

jcenm(l)

&a Min. N. Conf, lic&t ergo compofitio infe-

sfepri

rat neceffario. diflin&tionem, non tamen econ-

mos dl

tra diflin&tio infert compofitionem , nifi quan-

;; ii

do diflinCtionis extrema funt partes fe habentes

ofleria

per modum potentie, &aclüs; eft enim inter

Villa l

Divinas Períonas diftinclio realis, nulla tamen

compofitio;

$ pati 105,

fs (

Objic.II. Ubi eft determinabile & determi-

384

Suti

naus, ibi eft potentia & actus ; adeóque vera

iil

compofitio : atqui effentia Divina eft determi..

TET

nabilis, & perfonalitates Divinee ipfam deter-

ul

minant ad conflituendas tres Divinas Perfonas z

"

ergo eflentia Divina erit potentia, & perfonas

m

litates erunt actus , confequenter inter ipía eri&

compefitio.

&. D. Maj. ubi eft determinans

ii

& determinabile vel Logicum, üt füperius &

J nl

*.inDEO

inferius, vel Phyficum, üt materia & forma "

ml

vel Metaphyficum , üt genus & differentia , ibi

et vera compofitio C. Maj. (ecus N. Maj. at-

i

yt i

quielfentia Divina eft determinabilis ali

quó ex

modo di£&tis.N. eft

determinabilis permodum

actüs conflituentis, & concurrentis cum alte-

! /,,;;im

ro a&tu ad rem conflituendam , qua pariter pu«

rifimus actus eít , üt patet in j

yil

pfis Perfonis Di-

L

vinis C. Maj, & N. Conf,

Di-

$123 Parilf. Di/ï,.Vï [0777/ 29 ANS1A

38j Dices. Ex unione actüs cum altero a&tu non

tiisptt

fit quidem unum per fe , fittamen unum per ac-

fripind

cidens : e:go vel Perfona, qua conftituitur per

f gund

effentiam , & perfonalitatem non fit ex actu , &

PTRWM ï

&. D. Ànt. in

actu, velnon erit unum per fe.

(oris

aeatis C. in Divinis N. Ànt. & Cont. nifienim

UT

creata unita coaleícantir unum per modum po-

funi gen

tentise & actüs ad conftituendum tertium, nul-

lh itÀ

lam ampliüs in fe habent tationem , cür invicem

trico fü

identificentur : at vero in Divinis ob infinitatem

quidem

omnia realiter identificata funt.

us gen»

$86 Sequiturl. Conformiter ad dicta , fimpli-

Miniy,

citatem , unitatem , & identitatem diflingui in

iL (m

hoc , quód identitas oppenatut diftin&tioni ,

Üuteo

unitas multitudini , & fimplicitas compofitioni:

yts

illa enim funt e4dem , qua non funt diftindla;

Qitnoh

faltem loquendó de extremis identitatis, vel di-

Vnceg

ftin&tionis capacibus : illa funt unum, qua li-

entibu:

ct fint diftinta , tamen ita adunantur, ut in

thSIEþ

unum coeant : illud autem eft fimplex, quod

habet 1

in fe nihil admittit per modum potentiz & a&tós;

fingi

eflo aliàs diftin&ta includat, üt conftat in My-

&tsc

flerio SanCtiffima Trinitatis , ubi realis Perfo

| &ide

narum Divinarurm diftin&io non tollitfimpli-

tl

citatem Divinam.

38

Sequitur IT., Quód fimplicitas perfecta Soli

DEO competat.

Ratio eft ab inductione.: $

omnis enim creatufa fübftantialis eft iufceptiva

accidentis , adeóque nulla datur creatura , quift

M

fit componibilis cum accidente, auüt viciffims

l

dl

encitates infuper corporea componuntur ex p19-

W

fis

L Ml

De . Simplicitaie DER

ET

dteroddut

nUnmpt

tibuspattibus integralibus ; indivifibiliaetiàm 3

feu pubicta componuntur cuth aliis feu partibus,

onfriity

fitexadi

feu punclis, — Subílantia vero corporea habet

preterea partes Phyficas v. g. homo animam ,

y D ii

& corpus , & hz rurfus componuntur ad invi-

jl nl

cem, Omnià denique creata Metaphyfice cOr«

r od

ftanit genere & differentiá, etiam ipfa fpiritua

tetim,

, Citimd

lia, àüt Angelus v.g. componitur ex gradu ge-

nerico fubftantie , & differentiali Spiritüs. En$

Jinfoiat

quidem in genere prout eft conceptus objecti-

vus generaliffimus abitrahens per intellectum

j?a j ümij'

Àfinito, & infinito, DEO & creattra , abflra-

dilingut

hit à fi

(lindion,

implicitate & compofitione à paárte rei,

é(tque conceptus

í

maximé inadzequatus , & im-

ol

u dimnah

perfectus , & füó modó fimplicitet fim; lex;

quia non eft refolubilis , feu divifibilis inplüreg

ili Vf'&f'

conceptus objeGtivos ; hicautem fermo eft de

in, gl

entibus prout re ipía exiflünt : & ideo etiam

g U

ensrepertum in creaturis, & phyficé fpe&latum,

ICX7 9"

habet reales compofitiones , quas habet ipfum

fingulare entis creatum v. g. in homine gradus

|

"i

?Vl

entis componitur ex materia & forma , fufcipit

o

accidentia , in albedine fufcipit eradus in - & exe

jj

tenfivos , recipitur iti fübjecto &c,

du "

QU./ES TIO il,

t

De Iminenfitate DEL —

i

(iEn qm

j

Mmenfitas quidem explicari folet per itegá- 388

I

) db

tionem , & vivocabuliidem fignificat quod

ul

L

non habens menfurami fecundüm praeii«

Kk

tiam j

,

4

$ Pars. Diff. V. Ouaf, 117 35'/[

piam ; revera autem eft modus pofitivus intrin-

tonafli

fncodof

fecus , feu perfe&tio modalis , per quam DEUS

formaliter habet virtutem fe diffundendi ubi«

Md

vis, & prafentem

(iftendi omni loco , ac rei:

ftae d

unde fic fe habet velut in a&tu primo ,

& difcer-

aitur immenfitas ab ubiquitate in hoc, qubd

ubiquitas dicat quaft aé&tur

n fecundurri, feu aCtua-

Zn li

Ctualis præfcntia,nihil

lem prafentiam, qua a

/ DEU

aliud importat inDEO , quàm tcïrmyinati(ïmcm

z

3

extrinfecam.

" Et quidem

DEUM effe immenfum fide cet-

| DI-

389

tum €

(t, &co

nftat tüm ex Symbolo D. Atha-

| Imbitun

nalii :

Immen[us Pater , Immen(us Filius &

cum ex Conc. Lateran. c. firmiter : ubi dicitur?

| rdifi

quod unus Solus verus DEUS

b

fimirer credimus ,

;

fs

ateruus iumien[pná

c*c. & pluribus S. Scriptura

l

textibus, ut Píal. 138. 4wo ibo à Spirita tuo?

in qua verba Chryfoftomus dicit : quo atepres

i

|

tianno

t g

ficifcar ? om

»ia imples , omuibus ades , men per

parte , féd o

m»ibus fimiul t0tus.. Jerem. €. 33*

!

S.Aug

nunquid non celum, c*

terram ego impleo ? Ne-

|

Qurjj

Job.28. habetur : abyffm dicit : non

W» L

que dicas :

|

qu Í

e[t in me ;

^ek malà loquitur : non eff mecum,

d

Proverb.13. longe eff D

EUS ab impiis. & Pfal.-

113.

ceelum celi Domino , terram autem

dedit

inkm

.ergo DEUS non eft immen-

du f

filiis bominum :

fus. " Bi. enim

N. Conc. nam 1mus locus in-

lll!ifa ;

telligendus eft

vel

de prafentia circumfcriptiva ,

rf

vel veriüs de

definitiva determinata tantümz-

fs

urap

2dus de abfentia gratiz, vel ad fignificandam

nto-

PUN

peccati tuxgiqtudinc;m ; & 5tus devm.umjal

nos

nj

n Immenfitas fet. mtfo, &

514

QuanDR

lii -nomaflicé quo ad peculiarem modum, quoeft

in calo fcilicet per manifeflationem glorie, &

üdend

Majeftatis fu.

Itaque fuppofita DEI immen-

lato, t

fitate alia inquirimus , hinc fic

10 & dllllic*

ho g

56 IA

m

n lemnjita:

fit vafio , pär quam..

vtv

' DEUS etiam ex

ia

/

iffat in Spatits imaginariss ?

q^W lco. - Congruentiüs dicitur, DEUM in390

mf

Spatiis imaginatiis non exiftere pofitivé ;

; D.

etfi cateroquin etiam extra hujus mundi

filud:

ambitum. negativé. diffundatur.

1ma hujus

bi dici

conclufionis pars. eft expre(sé Do&toris in t.

n DEU

37* q unic. $. cosfirmatur minor : contra

plures tum SSas cum RRes,altera eft contra T T,

Supt

p I

P. 1. p.I. ex modo loquendi SS. PP. ufita-

W)ll)"'

tiffimo, dum unanimiter affirmant , DEUM

ante mundi creationem in fe (olo fuiffe,

Sic

j mp

um od

t

S. Aug. L. de fide coutra Manichaos c. 25. ait:

IWW

quarzi, antequam DELIS celum c& terram crea-

qit, ubi erat, aut. ubi babitabat ?. R.

j M n

efpondeo

!ff u

apud f(é, C in f& babitabat, — Cui affinis efE

. Bern. L. g. de confiderat. .6, dum fimiliter

jtll

[

inten'qgans, ubierat DELS , antequam mun-

tinm

du fieret ?. repondet, »on

eft , quód quaras

sltras ubierat,

]s

preter ipfum nihil erat : ergo

lfal'P['il'h

án f& ipfa erat.

Denique Verbum Divinum,

tg[l[lmlf

priusquam mundus fuit productus, nou dici-

a

tur ab eterno fuiffe in mundo , aut fpatio ima-

ginario , /éd, in principio erat Verbum , & Ver-

n

[4

P

um

/

e Parilh Dift. V. Quaft. 1. f.1.

'dlicï tb

Lum evat apud DEUMfoan.I. licétergo in fpa-j

d um

itxidt

üis illis infin

iti fint mundi poffibiles, malé ta«

men dicitur DEUS in illis pofitive exiftere ;

fi-

1iis &i

]

d

cut nullo adhuc

exiftente mundo Verbum Di-

vinum non in mundis poffibilibus ,

fcd apud

Agim.

drimie

DEUM fuiffe dicitur. Unde funt duo veríus:

hi, ]ol

"7-Dic wbi tumc effet , cum prater Eu sibil

l

inftrmi

effet ?

l

|

thari,

dusc , ubi nunc, in fe, 4

woniam fibi fnficil

4

Mater]

Ipfäc

i /t[

Us

Nlec novum tibi videatur , quód dicatur DE

Sftia

effe in fe ipfo ;. nam

fiqueram abs te, mundus

L-Z. M

in quonam fit? qui

d aliud. refpondebis ; nif;:;

! btrit

;ubd mundus fic in feipfo.

defuma

Swtra

P. eadem p.1l. ratione ex S. Bonav.

p

391

nltum e[t , dicere, DEUM

fultii

jta, dum dicit ; ft

e/fe i «o , quod vibil

efe . Sed fpatia imaginaria

Uirgr

quia aliàs falsó dicerentur,

fpa-

pihilfunt; tum

t

tia i.ma'gina'ria* &

phantaffica ;. tum quia mun-

LUA

rer

[acorporum collectio ; er*

dus non effet univ

fh lL

oo DEUS non €

ft magis in illis fpatiis, quàni

n ;

alíísque rationis noftraz hg-

fit in chymera,

: | Eiïcum

mentis.

r

Confirmatur.

(äod imaginari&, o

& 21 ai[

üm.exiflit , illi res vere exiz

|

Lhanta[ïic& tant

Ó

"

l

f

E

h

lens non poteftdic

i

coexiftere 5 atqui ifta fpa*

tia tantüm ima

DEUS autem

.fäf'fïm

ginarie exiftunt ,

LR

Veré

exiftit : ergo DEUS non po

teft dici illis

ftrirm

flere, — Maj. fundaturin hoc, quód alteri

—c'oexi

Vg

&oexillere fuppon

at.veram utriusque exiften*

IT

*

qiam 5 fieus enim

al

m

E

:

glefaöjo Chiiltus non peis

m I:):me»i/?m fit vatió , eke.-

$17

Lf

dici coexiflere, aut exiftere in Anti-Chrifto ob

tepoitl

defe&tum exiflentie in Anti-Chrifto pro nunc,

ks, mtt

áta idem , imó à potiori de iftis fpatiis imagina-

exl;!

riis , & interminatis fentiendum eft.

Verbu

P.2. p.l. ex S. Scriptura & SS. PP. 1.3.391

s , d

Regum. c.8, dicitur: Siemim celum e celice- :

lo vl

Jorum te capere non po[[unt , quanto magis domuas

v n

bec. Job r1.. Excelfior omló eff - - profundiar

infernó, longior terra, men[ura ejus eft. latiav

$2ari,

Sic etiam de B. V. Maria Sancla canit

»/h

fj

;Mater Ecclefia ; quem totus non capit orbis , in

Ua |fe claufit vifera fatlus homo, | Ex SS.PP.

i o

Sufficiant Gregorius & Ifidorus: 1mus dicit

, Iuni

i

L.2. Moral. c.12. ipfemaney intra omnia ,. &

Cbls j Hi

extraomnia, ip[e (upra omnia, & infra omnia:

'Sup:rior per potentiam , inferior per fuflentatiao-

,. ii

HeU) : exterior per magnitudinem, interior pey

^ DEUA?J

fulbiilitatem : . furfum vegens, deor[um continens :

jngi

exiracircumdans , interims peuetrans ; nec alia

t

parte fuperior , aliainferior , aut aliaparte ex-

gj m

zerior, aliainterior : fed unus i idem totus ubi-

k: "

gguc prafcindendà fuflinens, cy fuflinendà prafi-

(j Q

wens ; circumdandó penetrans , ey. penetrando

Secundus L.1. de Summo Bono

d*

circumdaus.

'l'lälie)?

€.2. ait: Jmmenfitas Divine magnitudinis ita

eff , ut intelligamus eum intra omnia, fed non

yiluf

inclu[um : extraomnia , fed non exclufum :

U

u

f

ideo interiorem , ut omnia contineat : ideo ex-

o

teriorem , ut. incircum[éripta magnitudints (ua

Per id ergo , quod

uöda[(ffi

JMaje[Fate omnia concludat.

" BXW

tffe creator ; . pér id, q

n

[17 10

"

e]f exterior, offenditur e.

K

3

€18 — Parill. Difl.V. Qaf?. H. $.

4

muidum

jutevior , gubernare omnia demonfivatur. FR

certé, fihecSS. PP, di&ta nihil evincunt, fe-

tuxDEL

quitur Creatorem effe inmundo , & mundum

inergda

vgoDE

in Creatore : Creatorem contineti , & cir;um-

Á

dari àmundo, nonecontra &e.

fgrtt,

393 P. eadem. 2. p. rationibüs.

L. DEUS f4«

pribisc

tione fuz immenfitatis dehet effe, ubicunque

0bj

Bhyfaj

poteft effe; atqui poteft DEUS effe in fpatiis

imaginariis : ergo debet ibi effe,

Min. P.'/

potlt i

DEUS poteft extra mundum utique creare, &

quipot

confervare hominem : ergo DEUS effet cum

ttttm d

hominein illo fpatio imaginario, ubi enim creae

hn "

fain

tura poteft effe, ibi ctiam DEUS poteft effe,

licet diversó modó.

Il. Si DEUS non fit in

Mtitisi

fpatiis imaginariis , tunc effet mobilis : fed

I f

DEUS non eft mobilis : ergo eftin fpatiis ima-

(

fiüm,

inariis faltem negativé, — P- Maj. ponamus,

uód DEUS creet alium mundum uno m.illiari

DiüUs

1

ab hoc diflantem,

Jam quaro , vel'ergo Dsus

tlàma

eft in illo altero mundo przfens , vel'non ? fi

Te.tür

non: ergo DEUS operatur ibi, ubi non eft,

Áadim

Ill

quod nec ÁA. admittunt ; fi verb eft prafens:

quaro iterum , vel fuit jamante ibi, vel non?

lum

fi fuit , habemus intentum, quód fcilicec DEUS

t

fueritin illis fpatiis faltemnegativé , finonfuit:

DO

Vm Ti

eít effe mobilem.

ergo debet fieri de non przfente przefens , quod

IlI- Si DEUS non effet actu

iij

diffuíus extra totum mundialis. machinz glo-

lim d

bum, tunc fieri poffet, ut DEUS à fe ipfo di-

Wf

flaret, & difcontinuaretur : hoc non admitti-

tür : ergo nec illud,

imagin

Maj. P. ereet DEUS

Ut Y

qmune

"m

n Immenfitas fit vatioy CC -

$19

f

mundum alterum ab hoc prorfus difcontinuum,

erint,

tunc DEUS exifleret in iftis extremis realibus,

&miis

interjetam autem inanitatem non occuparet:

1j, Kine

ergo DEUS diftaret à fe ipfo.

Id ipfum con-

tiageret, fi DEUS annihilatis interjectis cot-

, DEU

poribüs coclum & terram confervaret.,

-

; ülium

Objic. L. Contra t. p. cum Ma

ft. in fuäggq.

dein i

Phyficajuxta Scoti principia, & veritatem ipfam

, Mil

poteft in vacuo fieri motus.: ergo vacuo ali-

"T

quid poteft coexiítere, & effe illi prefens: idem

f efittt

autem eft de fpatiis imaginariis.

E. Conc.

[

Ant. neg. Coníeq. tam de vacuo, quàm de.;

youreld d

fpatio imaginario ; quia rigorose loquendó 4/-

non /t!

tericoexiflere , alteri prafens e[fe , in altero exi-

ylis :

ffere , fignificatillud alterum fore quid pofitive

locans, quale tamen non eít (patium imagina-

lii

namo

rium, fi autem przcise velit Maflrius, quod

DEUS illis fpatiis negativé coexiftat , prout

i od

[

etiam aliquid poteftefle, & dicivacuo coexifte-

re, tunc hoc nonnegamus, fed ex profeffo de-

diin?!

bf f0l €"1

fendimus in fecunda conclufionis parte.

Inftas cum Eodem ; $i DEUS non eft extra3g

lgt

co:lum actualiter & proprié, tunc DEUS po-

t

tetitmoveri ad novum terminum : atqui hoc

*'"'DE.UEI

sonadmitütur: ergo&c. — g. hoc argumen-

j

ij,

tüm non effe contra nos, qui utpote admitti-

fnus,' quod DEUS fit extra totum hunc mun-

dul

dum diffufüs, negamus autem, quoód DEUS

n

poffit proprié dici ineffe, vel coexiftere fpatiis

T

imaginariis, ficut tamen proprié pote[t dici in-

'

1 gdmim'

creaturis,

, pn

cffc,,v velcoexiftere aliis

mm'

Ur-

RE

;20 Pürsl)- Diþoü QMB.II.I.I.

,

Urges cum.Eodem. . DEUS vi fuze zterni-

Dite

tatis dicitur fuiffe ante muridum conditum, in

thundüt

temporc etiam imaginario ;..ergo etiam vi.fuà

| Dint

immenfitatis debet effe in fpatio: imapinario,

| nit df

w. DEUM tantüm dici fuiffe in.tempore imae

! extque

inario fimilitudinarie ,& non proprié ; qui

lu m

certum eft, quód DEUS non coextiterit tem-

dvl

pori imaginario: proprie 3. nam alteri propri&

lm, &

inexiflere, coexillere, aut. prafentem effe in

tiani, ]

rigore Sermonis fignificat utriusque extremi

wv

exiflentiam pofitivam.

Bt certé hzc locutio

d DEL

D EUS ef in tempore , vel Jpatio imaginario efk

(iqte; d

squéimpropria, & incongrua, áciíTa: Petrzs

nxidiy

efl in tenebris , qualocutio intigore (c exponi

&tl

debet.

Petrus coexiítit, & eft inloco, qui

us

eft privatus luce, . Si enim priores locutiones

B

proprix forent,. cur non equé dicere poffem;

atf

1

.

Petrus efl in negatione fv

€

goris , inm

egationt ulfi,

i

l

tt,

Romani aut Confl antinapolitani ?

QQi ,

396 Objic.II. DEUS poteft effe extra mundum

| ieti

pofiive, & proprié: ergóactu ibi efl... Ant;

j urt t

P. Si DEUS crearet hominem diftantem ab

; r

hocmundo, tuncprocul dubio DEUS foreti

tl

illo homine, in noftro mundo., & in fpatio

Vi

intermedio : ergo DEUS poteft effe pofitivà

l b

extra mundum, .. . N. Ant, in hujus probas

RUT

tione R. ad Ant. quód DEUS in noftro mun

tlj

do, &inillohomine extra mundum creato fos

u

ret pofitive, in fpatio intermedio autem tane

ltl

tüm negativé,. ex

tondt

tiam fore falfam.

quo utique vides confequen:

Di«

'fïl:mfaï

A

n Inmesnfitas fr& vatio, efc.

£2t

TY

Dices ; juxta nos DEUS eft extra hunc

od d

mundum : ergo eftpofitivé extra ipfum. x L.

etom v

D. Ant, eft extra huné mundum in fe ipfo infie

p

nité diffufo C; in fpatio imaginario N. Ant, &

enpate i

confequentiam.

E.II. aliter D. Ant. eft extra

opre; i

hunc mundum per prafentiam formalem, &

xttenttut:

actualemN: Ant. pet prefentiam. fundamenta-

lr t

lem, & potentialem.C. Ant. & N. coníequen-

t d

tiam, Interim tamen non nego, DEUM effe

e n

pofitivé extra hunc mundum , av pofitivé pra-

v b

cise DEUM quo ad nudam exiflentiam refpi-

7777 i

ciente; & prefcindente à coexiftentia ad. alte-

af

rumvel in altero.

icqu

Scité hic annotat nofter Fraffen;Tra&t. r.D.5.397

ot0; (

&.3. q.3. n:4. infine, Quod hac DEI exi-

jotutot

ftentia in fe ipfo intelligenda fit non pofitive ,

uaft fe ipfum contineret per modum locantis

( po!ïfm,

]

galivu:rfä

fpatii, fed.zegarivé; ita quod non fit aliquis

locus, cui DEUS ante mundum conditum co-

u

extiterit eó fer&modó, 'quo aliqui DEUM di-

gH, ht l

curit fui ipfius caufam , 'non quód fe ipfum pro-

p d

duxerit, fed

V foreit

noícit.

quia nullum fui productorem 'agT

1

il fpm |

Sequitur conformiter ad dita, quód DEUS39$

fitin rebus, ütres funt, & non üt loca funt,

poflm'?

5' rOhJ*

Ratio eft ; quia effe in loco àtloco eft locatum

0 g.

ambirià loco : atqui DEUS per nihil poteft am-

qol

biri : ergo eft inrebüs precisé ütres, & non üt

loca funt.

Fundamenta T Trum contra adam

T

[eql]lü*

eonclufionis partem hic non adduco, nituntur

1m credant exiítenciam

c-n:im falsó fuppofitó, ci

l]

k g

Dhi

yam ParilL Dift.V. Quef.Il. f.II.

DEI formaliter iüferri ex ejus operatione, & | yimm

&onfequenter, cüm DEUS extra hoc univerfum

| pl

actu nihil operetur , etiamnon erit per illud dif-

Sifecun

fufq; ; fed hocruinofum effe patefaciet -

2

tqutp.

DESY

$. À.

;

gtls, t

An DEIH Inmenfitas el Omni prefentia

jnita

qua Pe

formali confequentia inferatur ex-

g'p;?m operatione ?

qua À

& cor

395

Ico.- Divina omniprafentia: feu ubiqui-

quoad

tas confequeritià formali non bené in-

voliti

fertur exoperatione DET. . Scotus in r

dqivo

D.37. q.Unica, pertotam. : Cum fuis, qui-

tr&ne

busaccedunt Nominales omnes , & ex RR. Va-

DO

lentia, Vasquez, Prapofitu

;

$

$; ali.ique perpqu-

fas,

xes contra "T Tas.

fimad

fdig

P.I. DEUS potc&c

ffe prafens in aliqua je;

quin in illaoperetur, & viciffim potelt opera-

hm

ri inaliqua re; quinfit illi prefens per fübftan-

Ton p

tiam : ergo ex operationetanquam confequen-

quis

ti& formali non bené infertur-omniprafentia.;

$67

dico tanquam ex confequentia formali, nam

p

certuni eft, quód ex operationetanquam con-

fiveconcomitanter, & per

quil

fequentiá materiali ,

dl

locum extrinfecum inferatur. P. Ant. quo ad

&Uml

1mummembruüti ; ideojuxta T Tas DEUS eft

Ti

in Petro v;g. quia c

iccaipfum operatur actio-

fiiig

peconfervativa 5 jam qu&ro, an

DEUS peffit

UE

ceffare ábilla operatione; & committere|An-

N

$i

Ti

li

gelis v.g:^totam curam dc Petro vel non?

pri-

T

dn bEI Immenfitas tbc,

$23

v d

primum , prout revera poteft ; ergo DEUS ef-

ocunivda

fet prafens Petro, quin operaretur circa iprum,

i

Eperilluddï-

Si fecundum, ergo DEUS. : mó non effet liber,

neque poffet ceflare ab actione libera.

2do, fi

DEUS non poffet hanc virtutem confetre An-

gelis, tuncideo, quia hac virtus deberet effe

infinita : atqui non debet effe infinita ;; tum

jf

r u

quia Petrus infinite non diflat ab Angelo ; tum

quia Angclus poteft deftruere Petrum : ergo

& coníervare. — P. jam etíam Ant. principale

n ii

quo ad altetum membrum. . Operatio DEI eft

"I

volitio DEI, üt conflabit fuo loco contra 'T Tae

tusitt

atqui volitio DEI poteft effe dealiqua re diftan-

T

te & necdum exiftente ; & certé quamdiu AA.

non affignaverint implicantiam actionis in di-

T d

flans, tamdiu firma ftatScoti lententia. - Con-

firmatur. Non poffe agere in diftans eft imper.

2

fectio : ergo DEUS poteft agere in diftans, (i

-[l opf[æ

per impoffibile non foret immenfus.

Ant. D.

[ (bl

non poffe agere in diflans provenit ex eo .. qubd

agens nequeat fuperare fpharram fuz activita«

j

st

tis, üt patet^ab indu&lione: ergo fi DEUS

j u

non poffet agere'in diftans, hoc ideo foret,

Afl tGH* !

quia DEUS 'nequit vincere fpatium interme-

,

dium , hoe autem & falfum etl, & imperfe-

J

&umin DEO , quia DEUS eft infinitz aclivi-

) j

"

tatis : ergo poffetagere in diftans, fi immen-

1 d

fus nonforet , & confequenter nihil infertur ex

)d

Operatione.

d

1y

P.H. nullum pofterius poteft effe caufa for- 199

exi-

J

.ma/lis .prjori's * fed operatio eft poílerior

P!l

ften-

$24 . Pani l. Diff. V. ,Qua]?.lll. $. IT.

flentià, ütcertum eft, DEUS enim ab atétne

( - Cof

jam extitit, & primüm cum tempore creavit

| li n

hunc mundum : ergo non poteft effe caufa for-

! TTtum

malis, per quam DEUS fit prafens, vel exi-

Min. P. de natura operationis

OPQIA!UI l

ftens in loco.

- ml

eít fupponere effe ,

quia operari fequitur effe:

Confirmatur.

«pott

ergo operatio. eft poflerior.

fits p

juxta T Tas,

& in fpecie juxtaGonethum,DEUS

Qpetetut

id eft,..mon po-

non poteít operari in diítans ,

il-

iimT]

'tefLoperariin aliqua re ,. quinin ipfa exiftat,

dul

lMíque prefens fit: ergo operatio fequitur, &

DRO

pofterior eft ipsá pralentià etiam juxta TTas Q—

Va

ve velinc,. fivenolint.

s

P. IIl Hllud eft ratio

formalisDivinz u'biqui-

(onfrm

tatis . quó non intelletó DEUS nequit concipi

o lyc

ubique prafen

$ ; led non intelle&ta immenfita:

lucet

te, licét intelleta operatione DEUS nequit

fed tantüm in uno lo-

t j

«oncipi ubique prarfens ,

tii,

€o determinato : ergo opcratio non e

(t caufa

dcere

uam inferatur DEUM effe ubi-

formalis, perq

G

que praefente

m. ; Min.

P. ideo DEUS & non

iptrat

Angelus,. eft

hic; & ubique, quia DEUS eft

Trodiy

(ine menfura, feu quia immenfus eft, & quia

oj

Angelus non eft immenfus : atqui DEUS non

Tüy

e(thic & ubique, quia eft omnipotens ; omni-

fïhanco

ntia enim efE caufa, qua fecit, & opera-

pote

EfgbaF

tus €

(t hic & ubique ;. & fic ex omnipotentia

Wa

inferimus formaliter, DDEUM «fle Creatorem

utfl]m(

rerum , que funt hic &wubivis : ergo non intel-

iectaimmenfitate DEUS nequit concipi ubique

D

"ii

pr;giï:ns , licetomnipotentia concipiatur.

Ü

Con-

!

L

-udn DEi Timenfitas cie.

(25

m zil

t'Confrmatut L Si quis peteret, cur Ange-401

por quit

dlecaltt

lus non eft ubique prafens : tunc in fententia

T Irum refporidendum effet, quia Angelusnon

15, Yi

operatut ubique : fed refponfto non probatfübs

] opemn'au';

ftantià fpiritualem effe inlóco per operationéms

fitird

Conmat

etgo relponfio non fubfiftit. 'Min. P. interros

gans potelt iterum petere, cur Angelus' non

hn

NU

operetur ubique ficut DEUS ?' & refpondent

etiam T T cum füoGonetho;quiaAngelus non

;enl V

eft ubique , feu quia non eft immenfus ficué

iuiti d

!

DEUS; ergo omniprafentia DEJ , vel Angeli

l TTISff'

( f daretür ficut in DEO détur ) non infertue

confequentià formali ex ipfius operatione.;.

mu'bfqyä

Confirmatur. II. Siperimpoffibile DEUS unó

j con

foló locó contineretur v. g. in'ceclos tunc'ads

mmenlt

hucextraillum locum operati poffet; fie enim

U agl

etiam juxta T Tas etiamfi DEUS non fit in fpat

J wl

!

tiis imaginariis, poteft tamen in illis fpatiis pro&

T

ducere alterum mundum : ergo ejus omnipraia

(d b

fentia confequentià formali non infettur ex ejug

od

Operatione.

Confirmatur. HI. quando DEUS

Dis

produxit mundum in eo fpatio, in quo defacta

, &quiz

xonfi(tit, aut DEUS antecedenter ad hanc opes

p

rationem fuam creativam erat ibi , fpatium illüd

T

inaneoccüpandó , vel nonerat ibi ? fiprimums

& ope.»"-'

ergoaperte habita fuit prafentia fin& operatios

uipüïff'dl

me : ergo DEUS eltin [patiis imaginariis, quod

ii

utrumque TT2 negant. Si fecundum : ergo

j p

operatus eft indiftans , & ibi ub

)

inon erat, quogl

À i

TT« iterum negant.

If

"

1 Objie I. Pf2l.15 8'.—.»dicimr, L apmderg :';xfögl

$36 Parsll. Difl. V. Quaft. I!.. $. 1f

Qatione

Ceium tu illice , fi defcendero in infernum, adu ;

cauíalem pro T Tis accipe : etesim manus t2 de-

Vinlecur

ducet. me , &j tenebit me dextera tua, quod

| lt

operationem fignificat. . Similis confequentia

EW

habetur etiam Acl. 17. ubi Paulus difputans

! pradiat

cum Athenienfibus ait : »sez eff. longé (IDEUS)

put a

«b unoquoque noftrám , in ipfà enim vivimus,

tznquam

titnemy

movemur , & fumus : ergo ex.operatione DEÍ

confequentià. formali infertur . ejus omniprae

buis fo

fentia. 1. 1. Generaliter N confequentiam,

C0 ultr

itz enim Authoritates probant quidem DEUM

ditinT

ibi effe, ubi operatur; non autem probant i

ideo.mi

ipíüm , quia operatur , tanquam ex caufa for-

tjus o

mali 5 fic (ivellem probare Petrum effe Romz,

lii

of

optimé probarem hoc fic : Perrus fPudet Romt

ergoe[t Roma , & tamen ftudium non effet ratio

Oij

formalis , fed tantüm materialis; & locus om»

ts r

nino extrinfecus, quód Petrus fit Roma , üt.a

Íaii i

e(l innegabile, .. Sic ergo pariter S. David &

Optati

Paulus , ut probarent, DEUM effe in ccclo ,

Qtdtri

in terra , ac in inferno , & non longe difLareab

n

unoquoque noflrám , dixerunt , etenim manut

n

sHa deducet, me (jc, item. im ipfo enim vivie

Tb r

mnhi (Fc. . i. lL. Specialiter ad alterum texe

Wi

tum, illum abfoluté non fore intelligendum ex

Dlrl qua

mente D. Pauli depraíentia DEI reali, & pet

trafe

effentiam , fed de objectiva, & per cognitios

LUE

nem ; nam occa(ione hujus infctiptionis /guoe

Wf

10 DEQ lubjecit Doctor Gentium , quod ergo

"

hum

ignorantes colitis , ego annuntio vobis.

d

pe

4oi

| Dices, Cqmzal. refponfionem : Si exo

fá-

V

D

m

4d DEI Immenfitas drc.

$22

fenm d

ratione DEI tantüm tanquam per. locum ex-

24 L

uinlecum infertur omniprzfentia DÉI, tunc

4 ,

non eft ratio ulla , cur fcriptura potiüs ad ope-

coni

rationem DEI, quàm ad alia Attributa, aut.a

ls du

pradicata confugere velit.

E. I.. Utique etiam

per alia poffe probari . omniprzeentiam .DEI

TT

:BL. IIo Ra"

tanquam perlocum extrinfecum*

at

j

tionem majorem de operatione prz aliis Autri-

s Of

butis fore, quia vi operationis-DEI in hoc lo«

TA

co ultra confequentiarn materialem etiam acce-

«mDi

dit in-D E O ratio efficientiz, five caufz , &

rohiti

ideo.majorí efficaciá infertur ubiquitas DEI ex

caula lt

ejus operatione, .quàm .ex. aliis. Attributis,

( Romi

licét confequentia operationis tantüm materia-

i Ro

lisfit.

vt

Objic. II. DEUS dicitur effe in creaturís qua. 404

Jotus d

'tenus realiter contingat illas: : - atqui Divina ef-

offidy :

fentia immediaté ratione fui przícindendà ab

al

operatione non habet contactum realem cum

jr

creaturis : ergo eft inillis pracifse ratione operae

il

tionis tranfeuntis.

j

Confirmatur I. DEUS eít in creatutis Gctft4og

j 0

ens per effentiam in entibus per participatio-

g[lüm m

nem : atqui hóc modó DEUS non eft in illis,

;endumlr

nifi quatenusà DEO caufate media operatione

tranfeunte: ergo &c. — Confirmatur Il. DEUS

j, L

gpi

:non exiftit formaliter in creatutis, nifi quate-

yit

-nus facit. illas à fe dependere : ergo cüm ulti-

"

-a ratio, per quam facit DEUS creaturas à fe

b

j

"dependere fivein effendo , (ive in operando íit

n

"

"adie

at

t

$28 far:'!). Dzj?V Onuafl. II. $.1L.

lipteh

a&tio virtualiter cranfiens, étiam. erit tatio fot«

malis, quod DEUS exiftat inillis.

fis,qi

Qljc

406

E transmifsà Maj. IN. Min abfolute , quià

DEUS tanquam eris fpiritualiffimum , licét non

IT

habeat congactum molis cum. ereaturis , hábet

- pinma

tamen contiétum virtutis, qua eft ipfa im»

(teitüti

bun, à

menfitatis infinitas, Ideo autem transmifi Maj,

quia in DEO ratío fandamentalis fuz pra«

tisadua

fiientia

fentias & coexiftentiz entibus creatis in génere

caufie formalis eft immenfitas ; & ratio for«

potiüs

fiatis])

malis , quód actu fit prafens, eft. ubiquitas,

contactus auteti ille operationis per omnipo«

t0, DE

Q dU

tentiam pofitus ab adverfariis habet fe in genes

re caulze efficientis relpectu termini produdli j

BI

refpectu prafentiz localis autem àd fummum

[

Oi

habet fe üt conditio /7;? q4a »ow, & non üt

ratio formalis, " Ratio hujus ultimi eft clara,

d ey

t& non eft ex fua natura oc-

li

quia operatio abfolu

&upativa leci , itcon

ftatex actione in diftans.

OC tà

intelle£tam de

D.

407 Ad l. Confirm. xy. N. Min.

caufa formali ,

uia üt immediaté dixi, ope«

Modor

No Ma

tatio abfoluté rion eft ratio occupandi locume

&. Ad Il Confirmationem !N. Ant, quia fa»

tf

1 ümm

cere creatüras , & fa&tis coexiítere funt munes

ra diftincta; illud omnipotentia , hocimmene

iil

fitatis , tanquam Attributis fecundüm fuas ra-

Irug,

tionesfotmales , proprium. . Hic nota , quó

la

adverfatii,nullam à parte rei admittant diflindtio

LR

nem inter omnipotentiam , & immenfitatem,

bUS ü

&t tamen dicunt ; omnipotentia fl ratio forma-

qun

*

ul

l As DEI w!mmcn/fta: e.

$29

erittlt

lis ptafentiz Divinz in loco

]

,i& non Immen-

fitas, quz mihi non vident

ut coharere.

li Ü

Objic. IIL. DEUS ab aterno . fuit Immen-408

um at

fus , & tamenab aterno füit in creaturis: er-

rl

£o immenfitas non eft ratio a&u exiftendi in..

d

«reaturis, — &, D. alterum antecedentis metne

«nsmil

jum, & tamen ab aterno non fuitin creatus

li fe p

tis aCtualiter C. aptitudinaliter, & quo ad füf-

tisingit

ficientiamN.Ant.& confequentiam. quia hic eft

ao

potiüs defectus ereatararum , & non immene

ub

fitatis DEI 5.fi enim creaturz fuiffent ab zeter-

r onmij

no; DEUS vi fuz immenfitatis fuiffet inllliss

[in gt

Hoc argumentum aperté etiam retotqueri poe

roduc

a

teit ic. .. DEUS ab aterno fuit omnipotehs,

& tamen ab zterno non fuit in creatutis:

ergo

&mi

omnipotentià non eft ratio for

vel coexiítendi creaturis.

mglis efïendi,

TU

inatui

Inftas.DEUS diver(imodé eft in creaturis: fed

hoctantüm eftratione o

Vil

perationis : ergo &e,

jo!

&. D. Maj.eft diverfimodé in creaturis

quo ad

djxir D

modum C, Maj,

quoad ipfam prafentialitatem,

j

N. Maj. & diftin&lione applicata minori /IN,

p

coníequentiam,

DEUS itaque quo ad: mo-

j

dum.nort eft. in jufiís ficut in Beatis, cüm fit

yimt

in illisüt Pater , & fponfus . in his vero ut prae

] fll?ffæ

mium, & corona inamiffibilis : quantum aue

j

tem ad prafentialitatem , & coexiftentiam ipe

jj

fam , vel indiftantiam , eft equaliter in omni-

d

bus creaturis,

NNon enim plüs. diftat à lapide,

T

Beato : ergo Immenfi-

quàm ab homi:;i:? gut

z

t2$

$£3c BtPars II Difl; V.. Quaft -TH. f.11.

a

tas efl rátio fundamentalis ; ! ob qu*gm DEUS

mam, h

eít ubique prafens.

u que

UASTIO lL .

liats, d

De lmmutabilitate DEI.

49

E fide certum eft ex cap. firmiter.DEUM

]

effe immutabilem ; - id ipfum etiam

aenovére Philofophi Veteres Tefte..

k

Atiflotele l. 1. de Cotlo v. 9. ubi referc intet

commiunia illorum dogmata fuiffe : primum

tranimutabile.

Ad propo-

principium e[fe in

natur mutatio vel mutabilitas.

purs i

fitum triplex aífig

: Drob.

Y. eft : qua res tra

nfit de noneffe fimpliciter ad

efie (impliciter ; vel de effe fimpli

citer ad non

L

eífe , & dicitur mutatio Ob

jetliva. M. E ,in

LT

vé

] ab una forma ad

As

qua fubje&tum tranfit ,

form:x ad formam.e ,

d2l

diam, velà privatione

iM

lni

vel à forma ad privationem

formz , five dein

talis forma accidentialis fit,

five fubftantialiS,

|

^ ity

& dici folet mutatio Subjettiva.

IIT, Eft, qua

Wi

m vel voluntatem ;

feu pro-

i

aliquis cognitione

um

pmfxtum mu

tat ;

aliqua retractandó , & nova

decernendó , & vocatur mutatio

intentionalas,

17

vel etiam meralis , maximé fiin voluntate f:cnf

la

lx

!Vj

tingat.

lo Porró (u

t omnes equivocationes tollantur

fitgbi

Qits q

é niedio ) eftadvertendum , b

ic non agi de im-

mutabilitate quo ad locum , aut u

bi, hzcenim

|

iT

excluditür per immienfitatem 5 nec quo ad tem-

;1

AE

!u

pus, & durationem hac enim excluditur per

&t

Al

4deo DEUS fj? Objetliuh, ehcz

Bi

yuit DRUO

aternitatem : nec quo ad matetiam , & for-

mam, hac enim tollitur per fimplicitatem : ita-

que quzítio devolvitur ad

l,

litates ,& ideo fic

priores treg mutabi»

?

$. T.

22

4 DEUS fit-Objectiv? , velSube

lum d

Jetlivà. mntabilis ?

ns Ti

reexit

Ico:: DEUS nec Objediivà

» nec Subje-41x.

nl

D

Clivé eft mutabilis.

I. P. eft omnium.

d'prg

Il. Eft contra. noflttrum Poncium, &

jalili

paucos ipfius Affeclas,

.

fictitd

: Prob. T. p. 1. Authoritate Scr

ipturz , & SS,

d

PP. píalm. tor. dicitur.

Ts amtem idem

| Ej

dpfé ey d amni t nom. deficinnt : Jacobi z.

m d

dpud quem non eff transmutatio, Num. 2, 3. nom

Ya

eft DEUS quafi bomo , nt mentiatur , mec. ut ff-

lius

(;

Dinis , ut mutetur, — S. Aug.l.r. confeff,

bt

€. 4 immutabilis mutans omnia , nUquam no-

f

VH5 , nunquam vetus.... S. Greg. l. 12. Moral.

p

€. 17. ipfa euim mutabilitas umbra eff , qut quae

E

U

f DEI ob[curaret lucem , fi banc per aliquas vi-

;tiauwhfl

eilfitndines permutaret , féd quia in DEQ muta-

i

ilitas mon venit , nullaejus lumen umbravicif-

Fitudinis intercidit. (imiles textus inventes ubi-

ollanmf

que, quiad minimum funt intelligendi de im-

d

mutabilitate objectiva , utpote qua de fummé

u

& pra cateris mutabilitatibus indecora foret,

ld MW

P. Eadem p. 2. ratione.

Si DEUS tranfiretA 12

Jf Pff

à non effe ad effe, cunc DE

US haberet aliquam

L12a

a

CRU*

Pars H. Dif-F. Quaf. U. $L

$52

Confï&

caufam,,per quam poneretur in .€

ffe, negata.

teltionen

enim hac: conclufionis païte: non potc& DEUS

.

aol

fe ipfum ponere, utpote non exi

ftens : atqui

hn e

implicat effe caufam DEO priorem,

.cüm fit

gt er.

rima omnium caufa: ergo &c.

ffet tranfire ab

iDiOg

413 Confirmatur L. SiDEUS po

4.

Ui D

eífe.ad non efle, non haberet omnem perte-

bilem , adeóque non effet hocip»

t didin

&ionem poffi

DEUS:

fo DEUS : pcrfe&ius e

nim eft enti fic fempet

exillere; ut non poffit exiflere; quam polte

liis.

fottntil

non exiflere.

'Confirmatur 1I. | implicat id',

ffarium cranfire de effe ad

liet i

quod eft fummé nece

: fed DEUS eft fummé

VL i

non effe, aut econtra

neceffarius : ergo implicat ip

fum :ranfire' de

| Ob,lc,

du

non effe ad effe.

Maj. conítat , quia fümima

um f

neceffitas non permittit, utnon fit

,aut nofia

Vide Pau-

iT

efle poffit, quod neceffe eft effe.

VOntt.

[üm ad Hzb. ubiexclamat : 72 inirio Dowiüne

fàll$,

zerram conflafli ,j* opera smanuum tuariüm fant

n uni

Cali , ápfi peri

bunt, ttautem per mantbis, eic: H

Subje&tiva effen-

Mij

41

Prób. II. p. omnis mutatio

üaliter involvit imperfectionem : quia effene

W()no

jntn

tialiter fupponit fübje&tum habens potentiali-

tatem pofitivam. cu

m privatione, & carentia

(W

fi fit mutatio" aquifitiva,

[ uDE

forma aquirendz ,

qus, l

fi autem fit. deperditiva,

fupponit fabjectum

abitá: fedin DEUM

TM

potens privari formá prah

nequit cadere

aliqua imperfectio :

ergo impli-

Ittg

cat DEUM .e

fle fubje&tivé mutabilem , reci-

At

Ti

piendó aliquam formam realem ,

fxve þaþ-iäluï-

Wi

tam , five reípectivam

, ,C?n.

i

hn DEUS fft Obfellive, cic.

533

eft, g.

:Confirm.. DEUS .non.pote(l recipere in fe4 15

posd

J

!

telationem realem ad creaturas neque formam

yillas:s

abíolutam : ergo.non ef mutabilis fubjective,

w

yt), dui

Ant. e(l. expreísé Scoriin 1. D. 36. q.2. iddue

probat ex Aug. l. 1 1. de ciyit. c.10, tum . quia

in DEO perfeclé fimplicinihil eft, quod. non

r.f!'ct tran(m;'

mne.

fit ipfe DEUS ; accidens autem utpote realia

vefe hr

ter diltin&tum.à DE O . non. potefT.e/le. ipfe. ,

ii cket

DEUS : tum quia actus puri(limus , qualis eft

- quin 1

DEUS , ex fua ratione formali negat omnem

potentialitatem ad quamcunque formaim rea-

implimi!j

rédedi

liter-diftinctam, fiveabfolutam, five

vam ; ergo &c,

-

lu

vtatlre

^ Objic..I. Contrall. Partem. non

, (p'otu.leiï; darï;i- 16

yia fi

tranfitus:realis à cantradictorio in contradicto-.

tium.(ine mutatione , & 'denominatione rea-

,a

li : fed DEUS realiter tranfit à contradictorio

Vieho

in contradictorium , dum de non creante fit.,

uD

yin

ereans, de non: producente fit producens, de

non unito unitus humanitati : ergo &c. . w.

WH/» Ü

d

D. :Maj. non datur tranfitus realis de contra-

dictorio in contradictorium finé mutatione, &

j t

denominatione five intrinfeca, five extrinfeca

gt

ia

C.. non. datur (in€ intrinfeca N. Maj. dicitur

ergo.DEUS de novo:creans v. g. producens,

r

unitus;:non per formam quamdam relativam

infe receptam, ac. informantem, fed. pracise

T

per terminationem novz formz relativae, quae

g T

in creatura de novo refultat , & informativé re-

m

cipitur in ipfa, hec enim DEUM tantüm de-

T W'

co-

gominat extrinfece, Exem;ilum hujus.dat $

(

?

tus

-

$34 Pansll, Dif. P. Ouaf. Lif. $. T.

tus de flátuaimmota, qui dicitur mutari,quam-

u &

|

|

Agatuf

do de finiftra fit dextra , aut , denon vifa, vifa.

D

417 Dices. Verbum Divinum juxta "Theologos

M p

non tantüm eft extrinfece homo, fed etiam in

certo fenfu intrinfece : ergo debet in DEO,fi-

| Y Ut f

latqui

ve in Verbo Divino relatio unionis poni inttin-

dec. x N.confequentiam. quia VerbumDi-

( fan

vinum non dicitur intrinfecé homo in hoc fer-

tjo n

V,

fu, quatenus unio in ipfo fit intrinfece , 'fed

quiaterminatio illa, quà Verbum terminat unio-

Vrperil

loniper

nem hypoflaticam eft fpecialis , quatenus in-

fuper fupplet fubfiftentiam creatam, üt dicitue

MiSia

in Tra&. de Incarnatione.

Ws ]

418 Objic. II Juxta di&ta in Logica ad relatio»

Maj.denm

nem realem inter alia à Scoto requiruntur tres

"ts ln

conditiones. 1. Eft, utfint duo entia realia.

Lte Py?

Atl p

Ól Utfintrealiter diftincta, HI. Ut nullo:co-

£

itante intelle&tu inter illa relatio refultet': atqui

od

ditiones adfunt in DEO ; & crea-

ais

ha tres con

ura ; funt enim duo entia realia realite

t diflin-

xdpedl

Wi po

€ta, & nullo cogitante intelletu DEUS dici-

tur Creator ; creatura autem dicitur creata;leu

ItOn de

IOT

roducta: ergo inter DEUM, & creaturam,

intercedet vera relatio realis: ergo DEUS erit

.Bitioj

püü N

(ubjeclive mutabilis faltem per receptionem

formz' relativa.

Relp. Con.- totum :Syl-

UE

Atfno

logis

mum usque ad ultimam confequentiam,

quia negari nequit,

dari relationes inter DEUM

thn

n

DW

& creaturas

)

at negari poteft , & debet, has

relationes effe mucuas', id. eft, cam in creatu*

li,

f

n

ris, quàm in DEO fubjectatas.; recipiuntur.

enim,

iM

; 4f2 DEUS fit Obje&live , eic.

E

r

enim , & realiterinhzsent folis creaturis , unde

TU

negatur ultima. confequentia.

à ha

: cDices : dux denominationes relativé oppo«419

d eiei

tie: petunt provenire à duabus.formis relati-

tit DEOu&

vis, ut patet in denominationibus Patris, & Fi-

sponiti

li:atqui denominationes Creatoris , & crea-

Veun)

tütze. funt denominationes relativé oppofitaz:

T

ergo petunt provenire à duabus formis relati-

f[in&ü: i

ivis, & confequenter DEUS nequit dici. Crea-

r

tor per illammet ipfam formam relativam , quze

hominem . v.g. denominat creaturam.

ml

;uatenusv'u

3Maj. Si amba fint intrinfece, ütfunt denozui-

j it diw—

nationes Patris, & Filii.

C. Maj. Secus. N.

al

Maj: denominationes : ergo Creaturz, & Crea-

totis funt.quidem relative , & oppofite , fola

n

eiti

tàámen prima intrinfeca eft, & altera extrinfeca ;

nde poffunt haberi ab eadem forma. . Hic

jabt

i

inotandum, quód DEUS poffit dici Creator tam

abatetno', quàm in tempore, fed fub diverfo

) &

&efpectu. : ab aterno dicitur DEUS Creator à

jl

fua. potentia creandi, fed tamen pro aterno

n

ia

mon:deduxit hanc fuam vim ad actum , & con-

fequenter.in rigore tantüm dicitur Creator ab

raiiut

j*

zeterho fundamentaliter, principiativi. - In cem-

pore: veró. dicitur DEUS Creator formaliter,

ol

]

Qquia ultrà potentiam, creandi, quam jam ab

zeterno. habuit aclu hic & nunc in tempore ef-

ib

piul

fectum . producit, & confequeater. dicitur..

DEUS de novo Creator.non per mutationem.

j

li

«

^

4ll

fui, fed per mutationem | creat

U*

j

græ qoviter

jpie

DEO dependents,

L

If

Ob-

".

$36 ParslIL. Dif.V. Quaf. Ilf 5;1.

420 Objic, lL. Magis propri& contra. l. Partem,

tinqum

Divinz Períonz tranfeunt. de non effe. produ»

m Pal

&o ad effe productum. .. Sic enim fides. Ca-

I

tholica docet ,. quàd Filius & Spiritus $. veré

| udetn

& realiter producantur: ergo DEUS eft obje-

^| fhitontn

&ivé mutabilis.

Confitmatur in Patte eft. v&-

&i

ra potentia producliva : ergo in Filio , G Spi-

itirop

rituS. eft correfpondens potentia paffiva : ergo

imptrís

iterum in DEO datur mutabilitas vel obje&tivas

C.co

velfubje&tiva. & D. Ant. tranfeunt de non ff

fion I

xroducto. ad effe productum . tam. fecundüm

adfflï,

effentiam,quàm fecundüm relationes notionales

N. Ant, tranfeunt fecundum relationes notio»

nales,.. Subdift. Ant. cum aliqua indifferentia

A

ad effe, vcl non effe, N. Ant.cum plenaria, &

intrinfeca nece(fitate ad determinaté effe C.Ante

& N. C. nam Imó in DEO non eft mütàtio

quo 'ad: effe abfolutum, quia eadem. numeró

'Dï

indiftin&a natura eft in. omnibus Tribus Per«

fonis.

Il.- Etiam non eft in DEO . mutatio

iel!e&i

tued.

quo ad effe relativum, quia mutatio fine ulia

exceptione dicit tranfitum.cum indifferentiaad

hi

eífe ,. vel non effe , in. Perfonis autem Divinis

ifugi

non datur talisindifferentia , fed. tranfeunt.cum

tl

omnimoda determinatione ad effe, quia produe

"r

LT

cuntur cum.ea neceffitate , quam involvit Di«

ving Naturz foccunditas. . Et ideó propriéloe

jui

quendó non poffunt dici-tranfireà non-efle re«

(j

lativo ad. effe relativum, fed tantüm. produci

D

fecundüm. effe relativum ; tranfitusenim: à non

U

€ffe , ad efíe, connotat pracedens fui nihilum

táile

Hl

- A DEUS fie Objelius, ebe,

$57

M

tanquam terminum 4 44o , talem enim termi-

du

num Perfeng Divinz utpote cozternz non.,

» fids (

agnofcunt , fed tantum agnofcunt Principium,

du $.

unde emanant, & producuntur.... Ad Confir-

)d

mationem. & C. Ant. D. C. ergo in . Filio

uedl

& SpirituS.eft correfpondens potentia paffiva

lo &

improprie talis, & qua pracisé absque omni

alv

imperfe&tione dicat non repugnantiam ad effe,

j

C. confequentiam. proprié talis, & quz ultra

dems

non repugnantiam etiam dicat. indifferentiam

(etird

ad effe, vel non. effe N, C.

of

yes 10l

$ IL

lfecent

US etiam Tutentionaliter five

quris d

-An DE

Jf CAU

4Moraliter fít Immutabilis ?

(*

^g ïco. DEUS etiamintentionaliter,five mo-421I

n nf

raliter eftimmutabilis non tantàm eati-

tb

tative, fed etiam terminative,hoc eft ; in-

) mulllfa

tellectio, & volitio Divina nunc non terminan-

tur ad aliquid.ad quod ab eterno. non termina-

furtil

bantur, ; Pro hacílant omnes Scholz; SS.PP.&

"ipfum DEI Verbum irrefragabile...In prabam.,

an( wm J

"tranfcribo fequentes textus. 1. Reg. 1 $. habetur

Briumphator in Ifraél uon parcet, c pomitudi-

j p

volviiFJ' |

tie xon fletbetnur . nequa enim bomo eft , ut agat

panitentiam , hoc c[L, àt eum peniteat füi. de-

p |

n CIWT

ereti ab &terno fa&li , quad utique. concernit

j m

intellectum; & voluntatem.

Prov.19. sulla

jn2"

cogitationes. in corde viri, voluntas autem Do-

| n[hj,'llm '

N

Ll;

tini

w]l

4

yag Pavidl: Df V. Quéfi. HI. $.1l.

qr)m

mini pevmanebit. — pfal. 32 Cowfilium Domini

du aternum. manet , cogitationes ejus in geneva-

jm

eiai

pionem , P gmemtionem.

uod eít- dicere,

DEUS eft intentionaliter immutabilis , id [ip»

abiniti

fum ad(truit Aug. l. r. Confeff. c. 4. & c. 29.

pulüm

m pit

Mediationum. opera mutas , nec mutas confi-

lium., & l.11. de Civit. c. 3 1. sequeenim ejus

DiOn

Con

intentio de cogitatione in. cogitationem tranfit,in

enjus incorporeo intuitu. [imnl adfVant cunitay

Q

à

MÁ nOUVit.

« L

422

P. tatione. Si DEI volitio, aut intellectio

Tnus, «

poffent nunc ad aliquid terminari, ad quod ab

livifin

sterno non terminabantur, aut econtra , tunc

mj

poffet DEUS effe vel inconftans , vel ignorans.

tiongtc

Xnusi

P.ignorans DEUS foret, quia poteft nunc co-

p

gnolcere fimpliciter, ac perfectius, quod an-

du

tea nulló modó , aut valdé imperfecte cogno-

t

vit ; utrumque autem involvit imperfe&tionem

DEO prorfus repugnantem 5 namàt pulchré

| Düir

ait Hugo Vi&lorinus l. 6. eruditionis 'Theolo-

; dgits

gicec.2. weque enim nefcire potefF awnia, qui

Quun

! volir

creat , qui gubernat , qui jenetrat , qui portat

ennia y cfj qui omnibus prefens eff Deitate , ab-

timí

féens effe non poteft. vifione : ergo DEUS effet.,

n

Q

ignorans, aut inconftans, — Hoc ultimum P.

ulterius , fuppofitó, quod D EUS ab aterno

t

Di

non fuerit ignorans , & tamen hic, & nunc

ynutaret aliquid contra fuam voluntatem ab

Vil

j

aterno, tunc poffet fehabere aliter in volendo ,

N

aut nolendo finé ullaratione ; cürn ipfi hic &

lii

mitta-

Ws j

Yi (hoc ipfo, quód ignotare non ad

tür)

TI

4f DEUS fit Iutentionaliur, ce.— $59

i D

eut ) non poffit occurrere alia ratio , quz non

17 m

jam ab aterno occurrit.

Hinc difpar omnino

«f diu,

eít ratio in nobis, & in DEO ; nos enim, qui

lls il]p

ab initio non omnia penetravimus , prudenter

p

poflumus mutari ,. & inclinari in alteram par-

Wa j

tem perfpectanobis magis veritate, haec autem

ii

DEO nonpoffunt convenite.

"

palli

Confirmatur de intelle&£tu Divino, cognitioa ? 3

it a

creata tribüs modis fubjacet mutabilitati , fcili-

cet asgmento, quando diícimus , quod nefci-

imelità

mus, diminutioni

5

uando , quod fcimus , ob-

Pquod j

livifeimur & vicif/tudizi, quando nunchoc,

i

nunc illud cogitamus ; chm omnia unica cogni-

f4 , tU

;IIOHHS.

tione comprehenderenon valeamus : atqui Di-

n

vinus intellectus nulli tali mutabilitati fubjacere

poteft: non enim awgmento , quia pleniffima

1uod r

ao

e(t : non dimisutioni , aut viciffittdini , tum ob

fl

eandem rationem , tum etiam quia intelle&tus

DDivinus ratione fuz infinitatis neceffario intel-

pulchxö

ligit omne verum , & intelligibile : & confe-

fhele

"m ?"i

quenter &c, - Id ipfum confirmatur etiam de

voluntate.

DEUS ab zterno oh fuam infini-

j

il

tam fapientiam, vidit , & pleniffime perfpexit

.omnes omnino rationes volendi, & nolendi

.dib ;

n

cum omnibus circum[tantiis : ergo poftquam

gui

femel prudenter aliquid voluit, non poteft.,

DEUS id iplum mutarefine grandi defectu pro-

41

9d

videntiz, prudentiz , ac perleverantiz Divinz.

iNec dicas. Ipfe DEUS multa ab aterno re-424.

"UM

[

liquit indecifa, & fufpenía, v. g. quód "Traja-

j

gus jam mortuus fuerit per S. Gregorium libe-

u)

ja-

r

*$40 -Pars I Dife F. Queff. II p'; 7/4

satus ab inferno:: - idem eft de Filio Sempronit;

tinC.

qui fuit per S. Agnetem iberatus : 'item de Fal«

RUA

conilla , qux per 5. Theclam dicitur fuiffe libe«

N Cot

rataexinferno : Gt tandem de Dimocrate, cu«

guiit

ia

jus "iberatrix ex inferno afferitur S; Perpetua :

ergo plane horam 'damnatio , aut falvatio fuit

ton f

Nam contra eít, in: his:

ntaf

ab zterno fuipenfa.

exemplis (fi tamen hiftorig verz fint ) fenten-

i

tüs;

tia deci(iva noi fuit füfpenfa in hoc fenfü , quafi

veró.DEUS ab zterno ignoráffet illam , fed po«

h ob

cütill

tius inhoc fenfu , quód DEUS ab zterno decre-

vetitfcienter,: & providentiffimé fufpenfionem;

fU

& dilationem: fententie usque ad liberatrices

pnito]

certorum Sanctorum preces,

&us,

ionalit&

2

Objic. T. Tlle dicitur mutari intent

jdun

five moraliter , qui nunc aliter vult, ac cogno-

B

fcit objedum ; quàm antea :: atqui DEUS ali-

&ij

ter nunccognofcit deftruclionem Jerufalem v.g:

DEU

item. Incarnationem , Regimen mundi &c»

Adai

quàm cognovetat ab eterno 5 ab aternoenim

&hiy

cognovit üt füturum , modó üt prateritum,

tf

Confirmatur. Voluntas Divina.amat Petcrum ,

ütpræl

quamdiu eft juftus , & odio habet, quando fit

p

injuftus : ergo revera in DEO- datur adtuum

if

fücceffio , & varietas.: aliàs fequeretur ; quód

g

DEUS Petrum fimul, & fem

,EI odió haberet;

t

100

& habuiffetab aterno.

fiod

itur mu-ï

426 . g ad obje&ianem, D. Maj. ille dic

Va

* ^ tari intentionaliter, qui nunc aliter vulc, & co-

Tij

gnofcit obje&tum ; -qbàm antea , fi aliter velit

h

eden-

A

mþkäivä & cum diveríitate a&tuum fucc

tium

p.l ][I

4 DELUS fif Intentionaliter , e€. | $48

Seyrtd

tium C. Maj. Si aliter velit & cognofcat termi-

temd hi

nativé. N. Maj. & diftinctione applicatá minori,

rffelle

N. Conf. itaque DEUS tantüm terminativé co«

Xtaly (

gnoícit objectum aliter, non quidem quatenus

Pt

ab &terno ipfius actus ad objectum variatum

jiaio f

non fuiffet terminatus, hoc enim direclé foret

4 i

contra ftatutam noflram conclufionem , & DEI

p

immutabilitatem , fed quatenus unus, infini«

j

tus, G indiftinCtus actus intellectás diverfiffi-

N

ma objecta fecundüm omnem flatum , & cir-

10 df

cutmítantias ex parte objecti emergentes cogno-

Ym

fcit:. Undefit , quodfiobjectum mutetur, co-

fitri

gnitio DEI tamen non mutetür , quia eftunicus

actus, quo jam ab &terno cognovit totum ob-

odit !

jectum fecundüm omnes circumfítantias ;: quia

Qp

tameh circumf(tantiz hze in tempore primüm.s

Ub

emerfíerunt , & obje&tum mutárunt, ideó non

d

DEUS , fed tantüm creatura mutàtur,

Hinc

o

admitto , quod DEUS femper habuerit, habeat;

jput

& habiturus fit actum , quo defltructionem Je«

atb

tüfalem, aut Incarnationem videt àt futuram ;

&tUly

ütprafentem , & àt przteritam ; fed tamen noni

o

praterítam , prefentem , aut futuram proztere

(yun

iio , fed pro diverfis temporibus ,. & fic tota

i

mutatio teriet fe ex parte cemporis & objccli,

i

ficut enim (latue immotz homines tranfeuntes

modo funt dextri, modo finiftti , ita DEO in-

yrtie

váriató , & immutató res modó funt praentes , .

J

modó futurz , modó praterita.

i

"Ad Confirmationem £E. D. Anc.

fi.cx;t þriïiä),z*])

ando

ij

a,mïf&?diö haberperactum , quemaliqu

t

fub-

hi

$42 . Pars II Diff. V. Quafl. L. f. 1H.

fubjective nonhabet DEUS'N. Ant. quem non

| fiques

| lus at

habuit terminativé C. cujusimmixtam fequel-

|

lam utramque nego , nam ad hoc, ut DEUS

us

poffit dici amare aliquem pro prafenti , noníae

oppltam

tis eft ( idem à contrario eft deodio ) quoda

qui

DEUS etiamnum fubjectiveé , & entitative ha-

DEUS ag

fiàt con

beat illum eundemmet , &indiftinctum actum,

quo Petrum aliquando amavit, fed infüper re«

tm ld

quiritur, ut obje&tum v. g. Petrus adhucfit gra

volumat

tus ; quiaamor , & odium dicuntur pro diverfa

videantu

objecti habitudine, & confequenter , f1 obje-

dpui; f

&um fitgratum, & amore dignum , amat illum

aBafun

DEUS, fi veró fit ingratum, non amat, aut

tiüm, l

odió habeteodem proríus a&tu. . ficutfol , unie

r deg

co & indiftin&to actu emollit , & indurat, gignit

[

dinaria

aurum , & plumbum.

428 Objic.II. Juxta Scotumin T. d, 40. q. unic,

fiein

poteít predeftinatus damnari in fenfu divifo.

linsv, |

Item in 1. D.42. q. unic. tenet, qupod DEUM

Tlotüs

ts ab

facere aliquid de potentia abfoluta fit facere con»

tralegem priüs determinatam : ergo DEUS elt

Tigridnt

intentionaliter mutabilis, & Scotum declas

w ref

rare leipfüm quoad T. textum dum $. ad iftam

Áiitir|

LOT

cit. q. dicit : ex boc dico, quid propter illa , qu&

di&la funt in q. pracedente , quod DEUS contine

Thoiiy

genter pradeflinat illum,, quem pradeftinat , &*

Totad

potefe no

n pradeflinare , non fimul ambo oppofitas

tntjg d

nec fucce[fros , fed utramque divifim in infianti

j

RU

aternitais. kHoceít, quod creatura inillo in«

l)qu

ftanti, in quo fuit praedeftinata , potuiffet non

Cl

predeftinari, && fic damnari, Ex quo patets

tio

al

fl 1!.

n DELS fit barestionaliter, &é/ — 43

QUE

falsb quosdam imponere Scoto, quafi ver fen«

um lgt

fus citati textüs foret fequens :: quód illle, qui

T

nunc eft przdeftinatus , poffit damnari cras per

Vi tl

oppofitam volitionem. AdII. Scoticextum g.

it)quii

quód Scotus nunquam voluerit , quafi veró

tl

DEUS agendó aliquid de potentia fua abfoluta

humadut

faciat contra voluntatem fuam ab zterno habi-

ii te

tam , fed tantüm , quód eodem intelleCtüs , &

m

voluntatis actu voluerit plura , etiamfi aliquam

prodiva:

videantur habere inter fe contrarietatem , pra-

;HM'

cipué, fi illa, quz de potentia DEI abfoluta

at

aCtafunt , referantur ad modum agendi ordina-

nat, 4l

rum. lInexemploresfietclarior: DEUS opee

pl t

ratur de potentia fua ordinaria, & de potentia

24

extraordinaria, five abíoluta.

De potentiaor-

dinaria dicitur agere , quando agit juxta leges

five in ordine naturz, five in ordine

atiz àfe

I

j diih

latas v. g. quód velit caufas fecundas

^

nere fuos

Dool

1iotus agere : quód fi Adam peccaverit, om-

u

nes ab eo naturali propagatione defcendentes ,

Qd

moríantur in illo fpiritualiter, & fic ab origine

Ti

fua rei fint mortis.

De potentia extraordinaria

jl

dicitur DELUS agere, quando in nonnullis even-

tibus contra, vel przter pratactas leges, five

j, M

t

modum agendi ordinarium agit ; ubi cauté an-

notandum eft, quód, quando DEUS de po-

M';f

l

ih

tentia abfoluta operatur, non operetur contra

!

legem, aut volitionem àfe quafi prius habitam

j

j

(1) quia eft idem omninó a&tus in DEO fuf-

ciens tam pro modo operandi ordinarie, quàm

«

extraordinarie.- ( 2) quia quando ftatuit DEUS

m

Íuam

i

li

$44 ParsIl.. Dif. V.. Ouafl, HI. S. 1

deDEO,

legem univerfalem , tunc illo eodemmet actu

ino if

fimul excepit aliqos cafus particulares. .. Et fie

dum DEUS ab zterno in ordine naturz decre-

Gtiini

i« hom

vit, ut ignis comburat, eodem actu excepit fi-

mul extraordinarié cafum pro tribus Pueris in

inag |

itun h

igne Babylonico 5 fic pariter dum ab &eterno de-

crevit, omnes Ada Pofíteros reos fore peccati

MA d

Yohiti

otiginalis.excepit extraordinarié B. V. Mariam,

Ex quo jam patet , quod DEUS agendó depos

rf

tentià fuaablolutanon mutet , aut agat conttà

M ,(mi

fuam priorem volitionem.

illai,

(taty

429

Objic. Ilf. Sapientia Diyina e

ft mobilis: di-

citur enim , fapientiz 7. omnibéts mobilibás mo«

- Ut

Lilior Sapientia : ergo &c, — tv. cum S.Bonav

Ltge&a

Do&oreSeraphico D, Ànt. eft mobilis activés

MY

ia

& effective C. Ant, paffive N. Ant. & C. pari

modó explico textum $. Seriptutze: itaque Die

fitütà;

vinaSapientiaimmota dat cuncta moveri,

M

Inftas. Ipfe DEUS Gen,6. aperté proloquis

Do

tut , paviter me feciffe eos, — Item, x.Reg. c.1f.

lchu

panitet me, quód conflituevim Saul Regem, d

JTS

ipfum adhuc clariüs habetur Jerem.18. 5i pasie

'pynrem]

tentiam egevit gens illa à malo [uo « - agam

lii

[ &ito l

£f ego penitentiam fuper malo , quod cogitavi, Ut

facerem ei : atqui poenitere fonat retractatioe

QW

&. cum Eminentiffimo Sfone

Pt

nem: ergo &c.

drati in nodo przedeftinationis fol. 1$8. . quo

i

hi.

penitentia tribuatur DEO tantüm: Metaphos

ficé, propriéenim, utpote omnia przvidens

li lt

.

i,

nec dolere, nec poenitere potefl, — Ex certé ift

Val

Sasris'Paginis nibil frequentius eft, quàm ut

IN

odtmmtd

4 DEUS fj ,I':ztäniianal'it:'r" " ä'c*'sþ $À.

deDEO, ejísque operibus humanó imodó fer--

lr Dl

ino inflituatur :

ficut enim non intelligeret

natuttdt

Germanus Arabic

üec homo DEUM, nifi

& ; aüt Perficé loquentein , ità

Qu gt

1 in S,Scriptura modó

ibus Dbl

humanó lo

queretur. X Unde acco

:

mmodatiffia

bt

inum huc éft, quod dixit S. Au

g. Lib.g y. qq;

sfo d

Q.52. accotminodatilfrue tamen

ad bumilem bis-

V. Mi

manam intelligentiam ea , quà Ticipitnt effe , nes

que pevfeverant , quantum

jl

[7. ]imt;

peijä'ü:mwia fperas

Lpit «tl

quafi per penitentiam. DEI dicusguy

áblatà. — Etfic tantümeft mutatio in effectibus

vobilis

&reatis noii Veróin affe&tü DEI,

Hl t

Urges,. DEUS

Sacrificia inflituit in Veteri

5 Botà

Legé

& abrogavit in Nova : ergo G. — g. N.

li a&ivif

C. non enim ex hoc fequitur mutatio ia DE

O,

Quià ifta Sacrificia non inftituit à

&CH

:

t perpétüó du—

iugtlt

fatürà; fed tantüm usq

ue ad le

gem Evangeli«

yei

Cám , pro quá decreverat ábaete

ancruentüimis

riüo Säci*iügiuth

m

Ngull

, Sequitür conformiter ád didlà ; enaviter di-

á

36

i, )

ingueidos foré hos terminos :

Ab ateruo, &

protempore ; DEUS enim ab aterno eft volens

p

i

lalvate Petrum ; fed n pro &terno , fed pro

' ilM." ?

&etto tempore fibi placito; quo tempore ali-

dl

Quando occürrente eadém volitione tunc falvag

s

Petturi, - Huc fácit dictu

m $. Auguflini €.39.

M

Meditationüm

; übi DEUM fic. allo

quitur

ümas , W6b lls , las có f

um

CUHY Is gj $ p&his

ul

let té , & non doles ; ira[ceris

) 6 tránquillas & $

:(Cflm l

ópera matas , [ed non confilium.

Claudo haiüé

i

ini

Wægionem cum fapientiífimo Seneca ; . flunt

m

[

hiá£s

$46

pars Il Dif. V.. Quaf V. $..—

bac, cr- affdua diminutione & adjelione fuut

ial

|

. qaidquid'uidas, currit um tempore : zibi

|

| mporis

aniem exiis, qua videmus, manet ; epo ipft

|

li D

dyum loquor mutari ifla, mutatus fum.

| finrprtic

J n

.QUJESTTIO IV.

Qs p

fueery

Tis immpa

De fEternitate DEI.

$. I.

$

vt

lol ;

Prämittuntur aliqua de etermitate DEL

i T

ümsu &I

FEc DEI aternitas omnium optime defi-

43!

ii D

nitur À Boztio L.s. deconfolatione pro»

Tlll'fl, (l

fa.6. ubi dicit, qmd /it iuterminabilss

itïïmhg

vitatetafimul c perfella poffe[fe. — Hac defi«

tur ol

nitio paffim recepta

ft tam apud Philofophos ;

u t

quàm apu

d Theologos.

Paucis proin illam

defeeti

Dicitur l. 4e£erminabilis , quia setere

explico.

nec finem habet. . Di-

H loqui

nitas DEI nec principium,

MWiI [

citar l.. vire ; id eft, rei a

&ualiter exiftentis

dl' /üm

g

uz vivit vità pcrfc&immä. Ubi nota,

quoód,

17

(tros Philefophos communiter

ficut. juxta no

(t diftin&ta abipla rei du-

hi

duratio intrinfeca non e

W

rantis exiftentia, aternitas a

utem fit pcrfe&if-

ftif W

fima durationis fpecies , ideo etiam aternitas ,

Aen

five duratio DEI ab aterno fumpta fecundum

thle li

id, quodab int

rinfeco dicit, non eft diftin&a;

htj

nec: aliquid. foperadditum exiften

tie Divine3

cum quo tamen adhuc ftat, quó

d faperaddat

SeqL

&um

It n

AE

Dixiinæ exiftenti cogxxotationcnm, & relpe

apti-

g

De .ä'tärnïmfc DEL

T

347

W,

Aptitudinalem neceffarib coex

ipts ]

iftendi. cuique.,

temporis differentia tam actual

iS',

quàm poffi-

at w

*M.

bilis. " DiciturTlI. £ora pl , qu

àrum pofte-

tior particula contrahit deternitate

m àd duratio-

H

nem indivifibilem , facítque differre3 tem

pote,

cujus partés nunquam funt fimul

; & confes

Quenter per has duas

Hl

particulas duplex tempo-

ris imperfe&ctio amo

vetur ab atérnitate: ims

perfe&tio namque divifi

onis amovetur per pare

ticulam feta, & impe

7211

tfectio fücceffionis pet

Jmul. . DicitürIV. pe

rfett4, hoc eftindepen-

dens, & imparticipata

duràtio

tiné d

» per quod ieterz

nitas DEI diftinguitur ab ate

rhitdte creaturaa

iont pI

rum, fi qu& ab aterno fui

vinindi

flent pródu&tes

item ab effzntiis rerum, qui

objeGivé dicane

Wec

tur fuiffe ab zterno.

Tander dicitur polfeffro,

jpop

per quod fig'niüca'tur

firmitas;

G certítudo inz

yor t

defectibilis in exiftendo;

De hac definitione

quia at

ita loquitur Scotus quodlib.

mbct. ]i

"

6. n. ï4. inttrmis

nalilis excludit definitionem

: tota fiml exclaz

al

git jitc-cqyionqm :

fd qllä j

€ perfetha pojfelfj

Wependentiam , eb

pdrtieipgftionfm.

/) t'xz*l'mliä

liil

Ex hac definitione Sequitur.

L &ternitatem43&

]

DEInon effe hodie majorem fo

rmaliter, & in-

«tl

i

trinfece, quàm fuerit ánte mi

llé annos ,

poífe

t

tamen dici majotem éxirinfece

;:nnïvm

» quia éoexiftit

Hhodie majori, féulo

-

n$iori tempori , quàt an-

ii

te mille annos coexti

terit;

Jj

Sequitur.

II quod DEUS tevera fit &tetnus 433

il

i€ eaim hab

i eäli!ll

etür Deut,». igo &go 15 &TEY EH

j

s.:/? DEUS vivess etzrnus d f?zäuld;

Ecdi

il*yl m $

A

$48 . Pars H. Dif. V. Queft. IV. .o".i

vir ümmiá

Mu

Ecc.18. qumivivir in aternum , crea

ao «

fimul, & alibifepius. / Ratio fumitur ex infini-

wqutt

tateeffentiz Diving, qua omnimodis illimita-

durinm j

ta eft, adeóque etiam quo ad durationem j haec

DT

autem illimitatio eft ipfa zternitas, ac neeenae

| erltentia

tia DEI exiftentia.

Deindeensàiíe, &ne

cef-

hx «

fario exiltens nequit incipere, aut defineré,

.

(uz acternitatis ali-

lm .a

434 Sequitur. IIL. DEUM vi

D

quando actual

iter coexiílere omnirei, aut tem»

ori actuali five tunc fit prateritum ,

prafens,

C

«80-e

five futurum , fed non fimul ; videtur enimime

nis, quódaliquid coexiftat fi-

f ceglt

plicantia in termi

ls i

mul pluribus, qu

& ipfamettamen non exiftant

|

[

omnibus fucceffivé coexie

tnc a

fimul.. Quód autem

qdis (

ftat, inde patet, quia

zternitas DEI eft illa per-

fecundüm totam fuam

Á u

feclio , à qua ei competit

ttitüm.

entitatem exiftere neceffario à fe, & finé depen-

infeco : atqui vi talis. pef^

t

dentia à principio extt

TAT

feCtionis DEUS nece

ffario coexiftit omni rei

five tunc prateritum,

lts

unquam exiftenti adtu ,

prafens , aut futurum fi.. Eth

agc omnia fünt

lst

Coi

certa, aliam veró proponit difficultatem

Wa

3310

quifi

"

n Cmtum f

t Phyfice . pre[entes.

&t ty

DEO ab aterno?

tüles

Óco. Res temporoles non coextiterunt

DO

435

ldæqu

DEO phyficé ab zterno,fed tantüm ob-

je&tive, & virtualiter. — 1ta communiffi-

dllran(

ftg

mé RR. & SS. cuüm fuo Do&t, in 1. D. 39

$at

q. un. contta Tl

P- Phy*

j

d Creatura fiut Pbyfice prefentes cbve,

$49

r i

P. Phyfica & realisrerum temporalium ab

nitirertt

&terno. coexiftentia fupponit exiflentiam utri-

od

usque termini , Ícilicéc & aternitatis, & qreae

yiondn;

turarum. ; cüm dari non poffit coexiftentia ,

s, &i

nifi .priüs detur utriusque extremi coexiftentis

exiílentia ; atqui res temporales non femper

jf du

d.

habent . exiftentiam phyficam, minüs exiften-

if

tiam .ab &terno ; ergo non coexiftunt DEO

i, lt

phyficé ab eterno. — Maj. P. coexiftentia entís

creati cum alio eft relatio realis in cteatura:

, pb

ergo nequit competere creatura , antequam ip-

tirtm?

2771

fa realiter, & phy(icé exiftat , quia relatio rea-

ojtexili

lis: exigit neceflario fundamentum reale.

P.

fécoti

func.etiam Min. primi Syllogismi. Si res tem-

R D r

porales femper, & ab zterno extiterunt phy-

u

ficé, tunc nunquam poteft ipfis competerepra-

teritum, aut futurum , nec ullatenüs veribicari

(l

poffet , eas à [latu poffibilitatis tran(iiffe ad fta-

T

T

tum futuritionis, & ab hoc ad flatum a&tua-

litatis , .ficut ex eo, quód aternitas femper exi-

p

Y li

flat , ei repugnat przeteritum , & futurum.

Confirmatur hzc ratio L. nullum finitum po-45 6

[

teft adequari infinito : Sed restemporales funt

quid finitum faltem à parte ante, & aternitas

»gffhff)

eft infinità ex omni parte ; ergo res tempo-

rales non poffunt adzquari eternitati : atqui. fi

DEO ab zterno femper phyficé coextitiffent,

ag

j

adequarentur aternitati quo ad totam foam

durandi intenfionem , & exten(ionem. | Con-

nmum'(f'

,D?

firmatur l1. Si res temporales DEO femper &

coexiítunr, tunc de novo,

ab aterno phyfice

Mm 5

ac

jy

h

€fo Pars 1l Difl. V. Oueflio TV 6. L.

Áf

ac in tempote nulla poteft à DEO phyficé pto-

T$ tf

duci, cüm etiam juxta T Tas implicet rem actu

exiftentem actu de novo producere , quia pro-

& ion

d

du&io indifpenfabiliter prafapponit, non exi«

Coi

flere rei 5 aut deberent admittere , quod qui-

libet homo bis productus fit. . P. hac fe-

| &ind

! duitudi

quella : de novo, & temporanee : produdi

eft in tempore & de novo recipere effe exi-

: abíol

aitate

ftentiz , ita ut illam priüs non habuerit, fed

|

ediari

quod ab aterno phyficé coexiftit D EO; ab

ä D

sterno habuit exiftentiam phyfice, ac ptoinde.

Auig

T

ante omne tempus: ergo non poteft de novo

& in tempore aquirere exi(lentiam , confequen-

p

Wa

ter nec. prodaci,

quod militat. contra fïd'c;m

Mq

apertiffime,

'43;-7 . Refp. T T. res temporales licet ab zeterno

hn

time

non extiterint fecundüm meníuram proptiam,

extitiffe tamen fecundüm menfüram alienam s

litoi

ad hoc enim ( pergunt T Tas ) ut res tempo-

quo

MO

tales phyficé coexiftant DEO ab zterno; non

requiritur zeternitatem effe propriam rerum.,

Vij

temporalium rationem. durandi, fed fatis eft,

gknï

Anir

quód aternitas fit fuprema durandi menfura ad

omnem temporis. differentiam fe exténdens ;

q

lt

nam quemadmodum omnia contenta in loco

li

progrïjo. adhuc contineri poffant in loco. com-

1xnuni tanquam locante fuperiori, ita patiter. s

DT

quidquid efL in aliqua - determinata temporis

Q

differentia, etiam erit fub zternirate tanquam

tif

fuprema durandi menfüra : cüm autem ater-

m]

at

nitas etiam juxta Scotillas partes non habe

h]

ed

n

2» Creatura [int Pb)/ïcä prafentes ebrc. fg'!'

fed (it tota. /imzl , hinc fit ut dici non pofit

n

[cet d

res temporales effe füb hac. parte &ternitatis ,

1t; iàyr

& non ub tota, & confequenter abíoluté dici

debént DEO ab aterno phyfice coexiftere.

t n à

Conira eft ]. Licét zternitas (it. zota.fim2l ,438

: Qd

& indivifibilis , hoctamen non obítante habet

Jlb

latitudinem, & . exienfionem virtualem ; unde

s p

i dit

abfoluté implicat omnia creata contineri in etere

qer, d

nitate tota, & totaliter , quia tali modó foret. ne-

D

ecílarium omnia creata effe,fuiffe, & £ore per ta«

4 promäi

tum tempus extrinfecum infinitum poffibile.

Contra eft. II. Licet verum fic, omne,cem-

Hdew

pus contineri füb zetecnitate eminenter , falfum

onfeqi

ia f

tamen eílL, eífe in zternitate actu , & formali-

ter , quod tamen T Ta. in hac (ua refponfione

at

deberent admittere,

Contra eít.1Il.. Ut op-

putit

time arguit Doctor noller loco cit. $. per idem.

fi totum tempus effet fimul perimpoffibile , uti--

Vif

6 p

quo tota. aternitas illud abforberet, & iatrafe

complecteretur, eó quód utique aternitas hac

um

f ff

vi.polleat,.ut cuicunque durationi actu exi-

(üisd

flenti tota (imul poffit coexiflere 5 Sicut à pari

immenfíitas habet virtutem coexiftendi cuicun-

eitd

Sicut autem immen-

d

que loco actu exiftenti.

fitas ftante hac virtute fua nequit phyfic? coexi-

i hi

ftere loco poffibili ( precipue juxta T Tas ne-

t

yto

gantes DEUM. effe. extra hunc mundum ) eó

quod locus ille.nondum exiftat phyíicé., ita pa-

uf

riformiter aeternitas nequit. coexiftere duratio-

i

j

ni poffibili vel. prateritz., cüm & ipía non fát

phy(ice.

j

*

Ec

i

M m 4

$f2 Pars . DIf V.. Quaft. IP. S.1H

ht

M

439 Et hinc Contraeft. IV. Affumpta à T. pa-

ritas de loco proprio , & communi abfoluté

p

nihil valet , quia ficutilla , quz exiftunt inloco

tsinD)

roprio , tünc tantüm etiam poffunt effe inza

gf

]

0co cormimuni , quando nimirum in loco pro«

d

DI

prio vere exiftunt ( certé enim Petrus non po-

telt effe in loco communi v. g. in hac fchola,

|

Mmie

nifi etiam phyfice exiftat in loco proprio , &

ia n

fuperficie immediaté ipíum locante ) ita necres

| h

temporales poffunt realiter coexiftere eternita-

1 7'0[24 D

ti tanquam menfurz alienz , & fibi extrinfecz,

| nuciem

nifi priüs fint , & exiftant fecundüm menfuram

w g

fibi propriam , & intrinfecam.

Contra eít. V.

Hoc o

Hoc ipfo quód res temporales non fint ab eter-

lol

no fecundüm menfuram propriam, abioluté

ld

phyüc& nonfünt ab aterno ; ficut ex hoc, quód

fum,

Anti«Chriftus non fit fecundüm meníuram pro«

lia

priam, & intrinfecam in moderna temporis

Sq Au'

differentia, abfolut& non poteft dici phyfice

Dipi

modernz temporis differentize coexiítere.

t

440 Objic. I. Jobi 4. »merus menfimm apud te

Ut

eff .. Et ad Hab. r. per quem fecit , & /äcula P

quin

fed in fzculis aliqua funt futura ; ergo pre-

At

terita & futura funt apud DEUM fata. . S.

VY

hn

Aug. l. 4. de Trin. c.16. ait, pud DEU pr-

Jféntia c futura ffant.

Adhuc clariüs habet

Qu

idem Sanétus 1.2. ad fimplicianum q.2. qwid

f

elt- prafeientia : viff feientia futnrorum ? quid

autem futurum eff DEO , qui omnia fupergre-

vit

7 ditim vempora ?. Sienim in feientia ves ipfas ba-

ton

&f

Let , non fnnt futura , fed prafentes , ac per. boc.

fam

h

n Croatura fint. Pbyfict prafentes che, g f;x

TE

jam non prajcientia, fed. tantim . [cientia. dici

nuri 4f

oteff. — Sic & alii SS. PP. loquuntur admitten-

üllustilt

tesin DEO magis fcientiam prafentium,quàm

lt

praícientiiam futurorum. * Cum Scoto.,

pl

€it. q. $. ult. ad Zutboritates omned Santlorum,

s r

; ,

ubi ita pergit, qu4 videntur. fünare omnia e[fe

h

i

prafentia aternitati , intelligenda funt de prafen-

propiei

La im ratione. cogno[cibilis , t nou tantim co-

) ia

gunofcibilis , quafi þaghitiang abfiratliva : Sicut

Te at

rofa . non exiflens eff. prafens intelllui meà: per

excid

fpeciem , fed de cognitione vera intuitiva , quia

menlia

zon. coguo(cit DEUS aliter fatla, quam fienda,

traeli

Hoc eít, SS. PP. funt intelligendi de pi'æfcn-

tabatt,

tia obje&tiva , prout aperté tradit ipfe S. Aug.

iil

l. 1. de Gen. c. 18. dum dicit : ves antequam

ROC:W

Jfievent, evant , cj* nonerant,. Erant in DEIfcien-

Quod autem..,

uunpo

tia , non erant in[ua matura,

ul

S. Aug.in altero textu, & alii SS.PP. DEO

i

magis Ícientiam, quàm prafcientiam attribu-

s

ant ,non eft ideo , quafi veroin DEO prafcien-

7

tia-non detur , aliàs certe tam ex Theologia,

ul

quam ex S, Scriptura expungendi forent hi

n

termini previfo , prade[linario , prajcientia , cum

&äu S'

tamen S. Paulus dicat ad Rom.8. qwos prafcivit,

)

bos ej prade[finavit , fed ideo , quia eft perfe-

yli

&iffima , acclariffma , & non tantüm obfcura.

,

ficut eft noflra de futuris praícientia.

L W

2;

Objic. H. /Eternitas DEI eft duratio indi-44X

ii

vilibilis, :tota fimul, & formaliter. infinita..,

continens omne tempus prateritum , praféns,

W

& futurum , idquc (iné omni fucceffione : ergo

(n

Mm

licet

pv — ParsIL Dif. V. Ouefk- AF $. IK

Ài

licét refpe&tu ipfarum rerum .aliqua fmt prate-

Im,;&

rita, aliqua przfentia, alia futara, tamen re-

t v

CMj

fpectu sternitatis omnia erunt- aCtu, & fimul

prefentia,

C. P. quiaaliàs ztetnitas non cone

quig

Jiutisen

tineret omnes temporis differentias indivifibili-

ter , & finé fucceffione.

À. D. alteram Ante-

| Mif

cedentisxparcem ex Scoto, Continens. omue

! Min.f

tempus virtualiter,& eminentialiter, feu in actu

; tetetio

11no. C.Ant. formaliter;& inactulldo.N; Ant,

| tpra

& Conf. habet itaque zternitas juxta Doctorem

tim in

Nofteum tatione fuz infinitatis victutem ,&

: Mudfol

|

fufficientiam , quà coexiftere poffit cuicunque

| lm

temporis differentiz , modó & ipfum tempus

Q

;onatut in efle , ita ut f1 totum tempus per im-

- lii

poffibile fimul fuiffet ab eterno, tota fimul

: Qu

Cl ?'c

eternitas eidem ab zterno coextitiffet, quàd

autem nec ab zterno, nec modo toti tempo-

um |

ri coexiftat, defectus coexiftentize non eft ex

foat|

parte aternitatis, fed temporis, quod fimul

temp

exiftere implicat.

Dices.. Nequit aliquid re-

fon

fpectu xternitatis effe praeteritum , vel fucurum,

T

quod non fit. prateritum ;' vel futurum refpe-

Tatu

€&u totíus zternitatis : atqui quod -eft prateri-

Vi

tum vel futurum refpe&tu totius zternitatis eft

N

extra totam aternitatem , ficut quod eft prate»

l fcm

ritum , vel futurum reífpectu hujus diei totius,

fo

eft extra hunc diem 3- at veró aliquid effeex-

f

tfà totam zeternitatem] videtur-implicare;.. .

Tib

D. Máj. nequit effe przteritum , vel fututum

D

refpectu zeternitatis adequate fumptze fcilicet.a

D

«tuam. fecundüm illius divifibilitatem: virtua»

T

lem

If

ha Creatuva fint Phyfich prafeutes ebe. «s

jur n

lem, & eminentialem , quód non fit prateri-

1 GU

tum, vel futurum refpectu totius eternitatis,

; &l

€. Maj. refpe&tu aternitatis inadequaté fume

1t25 000 0

ptz ; qualiter fumi poteft ratione (uz divifibi-

as

litatis eminentialis , feu virtualis N. Maj. & D.

drmátte

Min.fi utróque modó fit extra aternitatem , C;

(inens od

Min. fi tantüm unó modó N. Min. & C. pari-

rÁ

ter etiam non eít extra totum huncdiem , quod

[

eít prateritum , vel futurum ad hunc diem tan-

a Dodutt

tüm inadequaté , feu partialiter fumptum, fed

ial

illudfolüm , qpod eft extra hunc diem adequa-

uj

té fümptum.

1 leDno

Objic. II!. Cognitio Divina futurorum 6&4421

5ptr ifi

intuitiva : ergo futura funt DEO prafentia fe-

u f

cundüm phyficam , & propriam exiflentiam.

i g

€.. P. cognitio intuitiva ex ua natura expofcit,

Yi t

rem prafentem.

Confirmatur, fi futura.non

odb

funt DEO realiter prafentia, tunc DEUS in

f

ol i

tempore aliquid novi cognofceret : atqui hoc

lii

son poteft admitti : ergo nec illud. . . .N.

futiit

€. probationem D. coguitio intuitiva ex fua

n

gatura expofcit rem praíentem , & cxiftentem,

Ti

]

?

velinfe, velinaliquo eminentiore C. femper ia

TU

iil

f& N. ficutergo omnia creata continentur in Ef-

d

fentia Divina tanquam objecto primario, &

T

motivo.ita etiam in eadem tam praterita, quàm

íte

futura comprehenduntur , & quidem long&

j N

niobiliori ratione cognofibili , quàm fi in. fe-

«'mulüm

ipüs cognofcerentur. . Confirmatio. D. tunic

"

DEUS in tempore aliquid novi cognolceret,

Qs

gitt

þ;lovi.t»ate; Íe tenente ex parte termini in temp

[]

re

$16

Pars I Dift. P. Quaft. IV. $. T. -

À

niic U

se producti C. novitate fe renente ex parte fübe

jeci ; & intellectüs Divini. IN. — Poteft hoc

'præfens

argumentum etiam retorqueti.

DEUS co-

dun, qu

dit om

gnofit unamquamque rem üt eft, in fe, fed

mundus & quzcunque . res temporales non.,

fic i

it at

fuerunt ab aterno exiltentes , üt eft. de fide

certum ; ergo etiam üt taliter-exiflentes , .&

habtt ,

fibug:t

confequenter etiam üt coexiflentes non co-

gnovit DEUS,

omniá

443 Dices. Impoffibile eft, DEUM cognofcere

Tent pi

Y 6

aliquam rem . üt fibi futuram : ergo neceffa

tió cognofcitillam üàt przfentem in zeternitate.

ficut a

n

3. D. Ant.üt futuram objectivé C. Ant. ht fu-

turam phyficé, & aliquando exiftentem N.

DT

"

Ant.& C.

'W qi

laudit om,e

| tiitjn

444 Objic. IV. Idem s4vc temporis c

nem locum , quamvis loca interfe diftent:er-

fl

go etiam in zternitate clanditur omne tempus,

'* qe«

licét tempora inter fediftent , & fibi fuccedant:

i

Ant. conílat, quia omnia loca, omnésque.,

creaturz funt praefentes huic indivifibili »c.

De

Confirmatut, licét partes humani corporis[in-

ter fe dillent, tamen funt fimul prafentes ei-

dem animz : ergo etiam res temporales, li-

cét ab invicem longó di(lent intervalló , pof-

funt tamen fimuleffe prafentes toti zternitati,

C. conflat, quia ficut- indivifibilis anima to-

tum corpus indivifibile pervadit, ita etiam in-

divifibilis eternitas omne tempus attingit, om-

mésque creaturas. claudit.

&« Ad -obje&tio-

m

mem , hoc exemplum favere nobis , quia ficut

(nii

Minc

Vil

n Creatura fmt Pla)rfc? Prafintes &t. $£5

tuüMMÉ — suxc temporis hujus, quod modó fluit, &

Bol

práfens. eít, licét claudat omnem locnm actua:

DO

" lem, qui pariter modo exiftit, non tarnen claus

dl

dit omnem locum preteritum , vel faturum $

Qd m

fic pariter omnia tempora clauduntür utique

db l

in zterpitate, quatenus hac eadem zternitas

ilats, d

habet , ut poffit indivifibiliter coexiftere ome

te$ 100 0

nibus: temporibus , quando erunt , & defacto

omnia complecleretur , fi (imul omnia exifte«

H ogelt

rent pet. impoffibile.

Ad Confirmationem,

70 ial

&. eódem modó, illam effe pro nobis, nam

gte

ficut anima rationalis coexiftit folüm partibus

int dl

actualibus, feu -p'ræfbntibus corporis , non ves

1tat N',

rb , quz per calorem naturalem depaftz: funt;

b

vel quz per nutritionem futurz funt , ita pas

aitorh

titer , nec zternitas coexiítit feniper in aCtu 24

lu

omnibus partibus temporis ; fed tantüm illis

ttéti

qua actu fant prztfentes.

t

n

QU/ESTIO V.

jl n

3

De Uuitate , Bonitate, Veritate

$

Vi

j

lksl H'

&. I

p

—De Uin

itate DE FT

;rniflü

g

T Nitatem qued concernic , in- quantum..44£

1

hec etiam

natural ratione demons

ji

| Dm'

flrari poteft contra Polytheiflas , difcu£-

(

fimusà num.94. qua& adhuc fuperíunt , in prae-

lu

fenti disquirimus : prcipuum autem, quoe

quige

tgR Panih DI Y Quif V. G.

ifeugun

quzri poteft, in eo verfatur, qualiter DEO

qem for

competat unita$, an. per modum proprtietatis ;

feu Attributi Divinam Effentiam adxquaté

qim

| um i

conftitutàm afficiettis, an. veró corpetattans

ftodebet

quam przdicatum effentiale; & in primo dícens

di modo.. Hot pofterius illa fuadere videne

| pulmod

; nítqu

tür, quz de fingularitate DET dedimus, il

lam quidditátivis DEI pradicatis: annumerane

!DRUSÍ

ilio, &i

dó, quia cum ipfa effentiali ratione DEI ultiz

ino conflituente Synonimum eft,

Si enim.i

htiatis

lacenin

fingularitas éft de conceptu quidditativo DEE

ferentis

etiam unitas erit eódem modó de conceptu

DEI, càm nempe unitas fit de conceptu fin-

Onlurty

gularitatis : fingulare enim eft, quod eft indi-

hitt

ts

vilibile in plura inferiora; veluti manifeftum

fit in quacunque natura individuali, videtur

Hio

igitur eddem ratione Unitas ad Effentiam.;-;

of

ertinere.

jettot

446 VerümNN. fequela : licét enim in cteatis fit

dropri

15 qu

eadem formalis rátio fingularitatis & unitatis

numericz , fecüs tamen accidit in Divinis; nam

Üine in

individualitàs , quà nátura creata redditur in-

hilium j

ürs

communicabilis ad plurainferiora, non prove-

nit formaliter ex ratione effentiz , qua iadivi-

Va

duatur, quz tota, & totalitér infpecta, prout

Ti Pïm

étiam includit rationem ultimó conftitutivam;

pllms

eítcommunicabilis, & ad aliam individuatio-

d)

hi

nemà parte rei indifferens ; fed oritur ab extrine

feco, nempe 3 differentia individuali; qu& ni-

L

turam reddit incommuünicabilem quidem; fed

mm Jh

hn

hief

extrinfece , & materialiter tantüm , atque ita irt*

erea-

J

'

u

De thátate DEÀÍ

$59

al h

creatïS'unïtas individualis eandem habet ratio-

nem formalem , & conceptum objectivum.,,

Yofrit

atqu

quem habet fingularitas; fecus eft in Divinis,

)mpemmn-

nam ipía effentialis Deitatis ratio ex conceptur

Yimdiu

fuo debet efle indivifibilisin pluraindividüa, &

de d

poftmodüm primüm per modum proptietatis

confequitur unitas , qu:eft ratio formalis , cur

fs

Bs

DEUS fit indivifus infe , & divifus à quolibet

'Dürdi

álio,& ideb diverfum eft fundamentum fingu-

laritatis , & unitatis in DÉ O , & creatura ; ín

$i eut

tifoD

hac enim & fingularitas , & unitas oritur ex difa

cotcit

ferentia individuali, in DEO autem fingularitas

ptu ff

oritur exipfa effentia , unitas autem tanttim con«

dH tide

fequitur effentiam , éftque fingularitas funda-

inentufn unitatis.

xledtun

N

FHic non absrepetes. An Dzus ptoprié dici447

poffit Unus zameró?. Ri.ex Scoto1.d.24. q.un.

rmp

per totam negativé, Ratio eft ; quia unü »seró

qutl

proprie , & in rigore eft principium multitudi-

nis , aut faltem aliquod contentum in multitu«

I)

dine individuorum five a&tualium, five poffis

j

j

bilium ; ita enim Martialis dicitur unus s7er d

1pmvc-

in exercitu , Bafilius in clauftro, 'Theophilus in

j*

templo cum otdine ad alios five actu,five poten«

! prouf

tià plures : atqui nec fünt, nec poffibiles fung

plures Dii : ergo in rigore DEUS non poteft

jtid

dici Unus zumeró.

P

Conf. ex SS. PP. Bafilius

Epiít. 143. habet.

Quidquid unum INUME-

»Mm;

RO dicitur , boc non unum eff vevera , nequenas

1

ahll(d

tura fimplex 5 DEUS aurem omnium confef-

ANon

gi[liïï'

äo?e lem eff , &b compofitiomis expers.

qu

g a

ygo

Pars Hl Difl. F. Q..ej?.'pï $.À

e[t igitur Unus NUMERO: DEUS. . S. Paíchàs

fius l. 1. de Spirit. S. €. 6.

CA andis lnus ,

Dfx

son bic numerni incboatur , [ed pevfectio infinita

colligit'ur;

Ovid eft lInns, niff nomen incom-

saunitabilé , quàd. nec pofleriorem vecipit , meó

rioré?i. Exquoaperte conftat, qiàüd DEUS

quidem fit Unus; fed non Unus wuwerd; aliàs

ï Eætc&ig

enim Vel pofteriorem, vel priorem reciperet;

, tdisral

Quodtotüm luculenter confirmat Cetealis Epi-

, pheni

fcopus lib. contra Maximum Arianum c. 15.

ul

ANec nümeratur DEUS , quia non fubjieitur nu-

& Do

meri. — DEUSigitur iofler unui eff ; namcim

li

&

Patér ( Filius c? Spiritus S. fint , nemo Chriflia-

nus ire$ DEOS poterii diceré, quid in nullo à fé

hunif

Dl

Divina dijtat NNatura: numerus [iquidem ordi-

vém adflvuit , agualitai nón admittit,

Velit

ádpt

448 Dixi tamen próprie , & in vigoré loquendà,

nifi V

poteftenim DEUS dici Unus »meró faltem ne-

gativé, quatenus fcilicet caret numetó j itemi

il

Quig

proptet ünitatém & numetum tranfcendenta-

lem. Has numeri üfürpationes expteffit S; Aug;

Lidi

tra&. 49. injoann, —Eff ibi aliquid inffabile ;

Ti

inci

quod werbis explicari Bon po[Jot , ib Q* numerus

Jit , d nmérus non fit,. Videte enim; finmquafs

f&

appáréat numeérhi, Páter, c Filius, & Spirie

ths Santlus , "Trinitai,

e . lta DEUSAneErés

ii

k&dir à pumero , uéc capitur numeró j nimirürl

ind

hon éapitur inimeró prædicamentali'; ,

itid

efto àtrarnfeendentali nori

iif

iécedaàt;

ia

k

fb

-

d

$98 ( 0 2883

, M

T

$ II

De Veritate, 69 Bon

ikate DEI

f

Bo d

"W 7 Eritatem D EO competere nemo fang449

j rm'fiz. M

mentis ambigere poteft , minüs negare;

ii

quód fi tamien adeó füreret quorundam

iin d

Hareticorum infania; ut àbje&to omnis riatue

i etpat

ralis rationis dictamine DEUM Verüm effe blaf-

Cuelilj

phemé abnegent ; adducantur ipfis fequentes ex

inita J

S. Scriptura; & SS; PP. textus. psl. 88 Porens

d

es Domine , (j Feritas tuà in circituu tuo, utfcis

n

licét DEUS quáfi totüs veritate circumdatus fit;

u

ac ; Ut S, Aug.Serm. in Decal. loquitur; DEUS

m

&otni fjt Veritas, Ethinc habetur 1. Regum :

il

D ELIS Scientiarui Dominuseft , 6 ve quoad re«

velationem, five quoad pravifionem ; fivé quos

iiel

ád penetrationem 5 Scientiaautem non admittit

J

nifi Verum , & Certum. — S; Joan; c. 17.. Ser-

i illins Veritas fl ; tam Qio àd exhibitionem;

ii

nb

Qquàm promiflionem ; àt habet pfalmus 144:

f5b

Kidelis eft DEUS inómnibus verbis fzis. Etcert&

i

fi non datur veritas in DEO , miriiis dabilis eft

T

in creatürd ; & curi veritate omnis homo erit

inendax.

iM

d

Confirmátur. - DEUS eft Verus ,omnibüs;;g-a

!

M

inodis, quibüs aliquid vérum dicitur ; nempeé

,'V/'

in dicendo, &ognofcendo, &effenda. — la di-

a

ji

&enda ; quià non fallere : in cognófcésido; quiá

non falli poteft : in effeudo autem ; quia rés coz

gnitz funt iaximé conformes cüm Divino in-

à:

iellectu , five fit fetino de objccto pfitaáti

jl

Nnu

Quo

i

&62 Ptz'rs IL. Difl. V. Quafl. V. f.1H.

quod eft ipfamet DEI Effentia, five de termi-

.

obf

pativo , & fecandario , cu

j

usmodi fünt ereatu-

&tf

re,imo &ipfa attributa Divina , quippe quo-

$um omnium veritas in Divino intellectu idea-

&j

t

tur, ab eóque üt exemplante depender. — Hic.

(i, lo

notàndum efl. "Triplicem communiter difline

1 Dunita

gui veritàtem , /igsi , cognitionis , j entis. Pri-

B

ma eft conformitas manifeflationis externa

| hii

cum conceptibus intrinfecis. — Altera eft con-

|. DE

formitascognitionis cum re cognita,

"T'ertia

L

eft formalitas entis , qua taliter eft conceptibile,

| Didi

qualiter eft fecundüm fuam naturam. Eam cla

ld)

riàs explicans Do&lor 2. Meta. n. 8.

Feritas,

Aff,

inquit, eff proprietas entis , ideo [equitur e[fz vei

irihi

proportionaliter : ita ut unumquodque eó modo,

Wi ïpf.

quo babet effe , babeat etiam veritatem , unde fit,

quid ea , quorum e[fe eff fempiternum , ft etiam

pl

B

fempiterna vtritas.

Et quod inde fit confecta-

fedT

neum , fi entitas fit infinité perfeCta, etiam in-

pet

finité perfeéta eft entitativa illius veritas.

Vinu

Aj

Circa bonitatem DEI notandum, triplicem

| bon

pariter affignari bonitatem , satzralem fcilicet ,

moralem , & benefitentia, — Prima eft perfectio

| if

W

rei in füo effe, ita ut bonum naturale dicatur il-

d

lud, quod infuo effe eft ita perfectum, u ipfi

fa

fihileorum , qua ad effe illius pertinent, deficiat.

Altera eítconformitas actaum humanorum cunr

qu

Qu

füpremasomnis moralitatis regula, lege videli-

iil

cet DET eterna, — Tertia denique eft benevola

m

propenfio voluntatis ad fublevandas aliorum

|n

ig,

æifcria:, & gratias impfnd;ndas. INatural

ür

[

um

I

De Feritate, & Sonitate DEL

wedett.

563

üt obfetvat Doclor

l n

quodlib. r$. rursüs dupli-

citer fubdividitur, íta utuna fit abfüluta, quàm

quip u

teledtui

S primariam vocat, altera reffeHiva , feu fe-

en. B

€undaria.

Bonitas primaria entis ait Doctot

Vnltcddur

cit. locó, eff intezritas , velperfetlio entisin [eé.

Bonitas entis fecundaria eff inte "fY itas contenien-

1710

$i& , velint

[]

Tis tU

$

bet convenire , vel alteviu; fibi,

(gra convenientia ejus alteri , : cni de-

ndo

3 lu

DEUM effe bonum bonitate entitativa abío-

459

luta, omnibus compertum eft,

qui aliquam. ,

nceptibï;n

Divinitatis notitiam habent,

UndeS. Dionyf.

Ene

l. deDivinis Nominibus c.

[térili

4« — Boni appellatio-

ntm , ait, à Theologis exce,

llenti qudam vationa

j ufe r

W müdä;

tribui Divins Bonitati , om

wibus certum , adeb ,

&t ipfa Divini Princ

nij

ipatiis fubflantia Bonitas ap»

peletur.

Ratio eft facilis, nam bonitas abío-

,Jnna

luta confiftit in

o

fed'DEUS eft i

perfeCtione , & integritate rei

nfinité perfe&tus , & ita quidem

a

perfectus, uti

t

pf nihil eorum , qu ad effe Di-

vinum pertinent , deficiat :

ergo eft abfoluté

i

bonus.

Maj. P. cit. S. Dion. €. 3. ubi tres ma

ufdh':clh

ximé profertrationes , cur DEUS dicatur fums

ngeä:o

mé perfectus , imó quia eft 2 f2 perfeilus , hoe

"

eft, quia perfe&tionem fuam à nulla alia caufa,

,Wl If"

fed à fimpliciffima fua Effentia habet, Secundó,

drünji'*ï

!

quia eít faperperfetlus, omné nempein quacuns

que excellentia conceptibilem perfectionem in-

finité excedens.

- Tertió

"

y quià fuperplenzs eít

omnibás bonis , ut veluti

fons inexhauftus exuz

jni

berec, & redundet perpetua & inceífabili largi-

[unllïv

Lj

latedonorum in Orfnes creaturas, quo, üt di-

hn à

eitus

£64 . ParsIl. Dif.v. QM/? F. f.H.

citur plal. 103.

aperiente manum , 0mnia inm«

r

N

iio

lebuntur bouitate , avertente autem faciem tur-

babuntur , defwient , G m pulverem [unm ve-

qertentu.

4/3 Sed & refpe&livam bonitatem DEO compe-

p

tere extra dubitaionem efE pofitum : nedum

enim habet perfectionem fibi maxime conve-

nientemn , & neceffarió amabilem à fe, fed eft

etiam bonus generatim omnibus creaturís it.;

caufa, & finis earum ; juftis autem fpecialiter

bonus eft üt amicus, Beatis ut íummum Bo«

num, aternáque felicitas , pocnitentibus üt Aue

Bonns eft Domis

thor remiffionis, & gratiz.

nus fperantibus in eum , anima quarenti illum,

'T'ren, 3. & pfal. 72« quam bonus Ifrael DEUS

ngxa

bis , qui retlo (unt corde! denique quantum,

ideo

G quale bonum fit. DEUS, inquit S. Profper ;

poüc

etiam ex boc evidenter ollenditur , qubd

anulli ab «o recedenti bo-

&

TC?ïC

num e[t. :

X

.?-

L OUS

!

As

Vr

N

u

N

Ti

2

V^

A M

Af

( A

N

ie

DN

:

)

PSSIS N

ü

N Em

——

E

N

n

—

-

mgïj

PARS

j

r

$6s

LP

"ægg (-

"

gm'ücgg :Cocto

m ag

us

ä*: äääfä

[72]

ia

05-5

$s

quR

LL

E

;

"

JEO p

30« at

De D EO Eæntzalzter

DAT Con

Oþem nte,

Al K

DISTINCTIO !

EAU U

j lpcmhta

De Iatelleciu Drvino in [e.

nmup)

busitli

Um operari fequatur effe, üt dicitur à

Philofophis, hinc visà exiftentià DEI

Jf Dii

congruum eft examinare ea , qu ad

vtiilim

ul DEU

ejus operationem fpc&ant j quia vero

a,

hulus operationis principium eft Intelle&us ,

ideo aliqua de ipfo praemittemus , defcenfuri

Yi

poftea ad fcientiam DEI , ipfitisque voluntatem

m

ac providentiam tam prædeü-mantem y quam

reprobantem.

WDALTSLICLTA

De Intellettu in actu primo , il-

litsque Objecto , ac Ideis

I

Utrum, &Y Quomodo in DEO detur

Intellettus ?

IcoI. DEUS habet intelle£tum.

Ff': dC4

fide, & exprels& habetur Pfalmo 52.

D

Et

qui intelligit owmia opera. eorum.

Pfal-

p

Nn;

Tirm

Pfíalmo 138. ivtellexifli cogitationes meas de lans

«usi

£*. UndePfíalmo 93. dicentes , zo» videbit Do-

dledus

minus, nec intellicet DEUS Tacob , vocantur

ontnim

infpiento, & ftulii.

Id ipfum etiam. conflat

x Conciliis , & Patribus unanimiter afferentis

tionis J)

|

alspr

bus, Filium in. Divinis procedere per Intelle-

| fpponi

Cum. Ratioautem conclufionis eft, quiaIn-

firati

tellectus eft perfectio finé imperfe&lione , adcó-

que fimpliciter fimplex; ergo DEO atui-

ilyquo

buendus.

queiyí

^

qudi;

4f$ Dices? DEUS diciturirafi, & tamen non

Cor

habet iram : ergo quamvis dicatur intelligere,

cognbfc

non tamen fequitur, quód habeatintelleclum;

DOA

fed poffumus zqué dicere DEUM tantüm me-

taphoricé dici intelligere , ficut dicitur irafci,

ttgnof

quay

xy. Negandó Confeq. & paritatem. — Difpari-

3 AT

tas eft, quód ira non fit perfe&tio. fimpliciter

: Cionj

fimplex , ficut tamen eít intelle&us , & ideo

eolligimus irafei, poenitere&tc. fümi in fcrip-

| talis V

turaimproprié, & metaphoricé tantüm , non.

POHC['I«

R

veróintelligere, . Hincab intelle£tu Divino ab-

Qpf

eft, quidquid umbram imperfeclionis habet, uti

li

funt. oblivio, recordatio de novo , dubium ,

I

opinio, cognitio confufa, habitus facilitantes

deliberationem &c.

Wi

mds

476 — Dicoll. Intellectus Divinus habet fe per mo-

Usi

dum acts primirefpectu cognitionis, feu in»

Ef

tellectionis Divina.

Ita Scotiítas cum fuo Sub-

C

üli 1.difl.2. q.7.

P. Quod ell ratio, cur in DEO detur intelle-

t

WtQ

io , feu coguitio omnis intelligibilis, illud eft

actus

h

Utrum, 2j Quotmodo in DEO detur &e.. $67

dl

nvl

actus primus refpeCtu talis cognitionis: fed in-

tellectus eft ratio , curin DEO detur cognitio

, v

fj nl

omnium intelligibilium : ergo refpectu cogni-

tionis Divinz intelle&us fe habet per modum

Iter df

a&tus primi.

Maj.Prob. quiaillud, quod pra-

t p

fupponitur cognuitioni Divinz, eftactus primus:

dl qil

fed ratio cur in DEO fit intelle&tio, cft utique

[ont, d

DEO at

id, quod prafupponitur cognitioni Divinz, é(t-

que ipíe intellectus, feu vis & facultas intelli-

.

£Amen i

geudi: ergo eft aCtus primus.

Confirmatur. Übi non datur vis ac.facultas4 $7

ntelit

cogn*ofccndi, ibi nec datur cognitio : fed in

e[lecu;

DEO datur cognitio : ergo & vis feu facultas

(üm m

cognofcendi ; iubfumo : atqui vis feu facultas ,

y iv

quia prafupponitur cognitioni, jam fe habetüt

Dd

a&tus primus refpeótu cognitionis, & intellc-

implif

&ionis Divinz: ergo & intelle&tus, qui eft

N

talis vis. FTucfaciunt di&ta de proprietate &

n

pofterioritate in Divinis à n.216.

,f

Refpondent aliqui. — Hzec vis cognofcendi4 :8

Jítté

Ó

AV

l

eftipfa effentia : ergo male applicatur ad intel

hr

le&um.

du

Contra eftT. ergo faltem admittitur a&tus

Jutd

primus refpectu cognitionis Divinz : at hocfe-

mel admiílo conformiüs (tatuitur ipfe intelle-

:ptlm?

&us àt formaliter ex natura rei diftin&tus ab ipfa

!

p

Eflentia, & aCtualico gnitione.

j»

Contra e(tIL. Effentia Divina ad fümmum

eft aclus primus tantüm mediatus, intellcctus

i

veró immediatus refpectu cognitionis Divinz ;

ji:

na4

Effen

j

i

[

$68 PariHk Dif. E. Quefi.T, $.H

WW!

Effentiaenim refpicit lineam effendi, in;clle&ug

gelet

veto lineam cognofcendi.

nii.

Contra eft III.. Non prejudicat infinitz per-

Qb

feioni Divinz Effentiz , quód fit radix, &

ts

quafi a&tus primus aliorum attributorum: er-

, fs e

go neque repugnat intellectui Divino effe radi-

L:

cem G actum primum refpectu intellectionis ,

VN

maximé ciüm hzc fit a&tus formaliter vitalis,

dqi

adeóque fuapté naturá exigitivus principii vitas

tio on

fcit li

lis, à quo vitali modó promanet : atqui hu-

jusmodi principium faltem proximum nequit

üüsafi

effe Effentia Divina : ergo erit intellectus;

Ws

419 Objil Nihildatrin DEO; quod repige

Dis

nat actui

n

puro; atqui actus primus repugriat

Itb

aCtui puro : ergo &c.

| Gv

Relp. dift. Min. fed a&us primus potentialis

necHi

repugnat aclui puro Conc. Min. non potentia»

&pur

lis, fed'revera purus actus Neg. Min. & Conf,

ilul:

quàdfi hec refponfio non arrideat, 'aliter Difl;

, prati

Min. actus primus repugnat actui puro , i fit

linac

þrodu&ivus, & paffivus, uti in natura ratio-

| imellig

nali creata. contingit Conc. Min. fi folüm fit

| primu:

operativus Neg. Min. & Conf.

, iteni

Dices. Omnis actus primus eft in pdtentiq

gmus

adactum fecundum : e

o

rgo eft actus primus po-

tentizlis.

ident

Refp. Dift. Ant.ficutpriàs. — Eft in poten»

Qloq

tiaprout potentia dicit przcisé non repugnane

U

tiam ad aliquid Conc. prout potentia dicit re«

Clips

ceptivitatem , aut paffivitatem Neg. prior au»

EU

tem potentia in DEO eft de fide, üt conflare.

m

poteít

1 $i

Ulteum, i* Quomodo in DEO detur &c. $69

( m

poteftex diclis de diflinclione ex natura rei for-

J

mali.

tlf

Objic. II. Attributa alia; üt infinitas, im- 460

Hitsdr, l

menfitas &c. immediaté proHuunt à Divina Ef-

JH

fcmla | ergo etiam intellectio ; & con(equcn—

i ditd

tet.

nuhtos,

s. Neg. Conf, & paritatem.

Difparitas

Aitr v

eft,. quia operationes v. g. intellectio & voli-

rinipi

tio non funt immediate perfectiones Effentiz ,

T

ficut funt alia quzdamattributa, fed immedia-

tiüs afficiunt potentias , à quxbus proximé ori-

num wj

Qus,

untuür, & mediantibüs his Effentiam.,

od rep

Dices : (1 Effentia refpectu reliquorum at-

tributorum eftactus primus,& intelle&tusrefpe-

Rpugd

Gu intelle&ionis etiam eft actus primus , tunc

nec Effenua nec mtcllc&us eft actus ultimus ,

p

t pottti

& purus : hoc non poteft admitti : ergo nec

l,&CUN

illud: &. cum quodamScotlüaN Maj. inqua

li

pracisé inftituitur lis de nomine, adeóque de

Jrol

lana caprina , in rtipfa vero hacc res fic debet

U. j

mtelhgt : necEffentia, nec intelle&tus eftactus

jin

pr*mus perfe&tbxhs ab. ahquo actu fecundo (üt

fic enim tam Effentia, quàm intellectus efta&tus

Quatt

purus, & ultimus) . eft tamen actus primus ,

i)l Fa'

proutnon eft ita actus ultimus , quin fit realiter

1dent16cab1hs cum altero actu formaliter diftin-

&ocujus fitradix, & fundamentum.

pülfü'

wbämn'

Urges. Non minor 1mperfe€c10 cfï, intelle-4«

&ionem Divinam efï'c ratione noftra cáüfatam

m

Qorate

ab intelle&u, quàm ratione noftra c0mpom

cumillo: íedin DEO non eft. fundamcntum, üt

7)

Nn$

per

FU[U

-

$70

Pars IT Dift. 1. Ousfl. I.. f. L.

Ti

per noflram rationem DEI intelle&tio compo-

: edion

relitefur

patur cum intellectu, aliàs enim DEUS foret

capax compofitionis metaphyfice : ergo nec

fs &i

lii

eítin DEO fundamentum, ut intellectio DEI

per noftram rationem concipiatur caufari ab in-

Mp

Nauineel

telle&u: ergo intellectus non eft actus primus

refpectu intelle£tionis , alias enim deberet effe

|

ldies,c

ao

caufa illius.

Refp. Cone. totum Syllogismum, & neg.

14, d

It Q

fecundam Conf

Itaque nec nos admittimus;

quod in DEO fit fündamentum, quo per no-

ttleQto;

d intell

flram rationem intelle&us Divinus concipiatue

hs. Ad

tanquam caufa intelleGtionis , necin ipfo eft fun-

d idtm

damentum, quo ipfum concipiamus àüt com-

Ws Qu

pofitum ; caufálitas enim repugnat DEO, quia

ERY

dicit dependentiam , & compofitio , quia dicit

[ CH ]

& involvitpotentialitatem.

462

Objic. IIf. Intellectio effentialisin DEO ne

|

& in

Qu

quidem virtualiter diftinguitur ab ejus intelle-

€u : ergonon poteft in DEO admitti poten-

|

l

Intas,

|quente

tia intelleCtiva tanquam actus primus refpectu

intellectionis.

Ant. prob. ea folüm diftin-

| fotent

Qtopria

guuntur virtualiter in DEO , quz zquivalent

plutibus rationibus diftinClis in creaturis ex ge»

m

Bd

mere fuo, & ad diverías lineas pertinentibus , id

eft, divería objecta formalia refpicientibus :

ints]e

fed intelle£tus & intellectio in creaturis non di-

ndtqug

flinguuntur ex genere fuo, nec ad diverías li-

N tat

m

neas pertinent, refpicnintque idem obje&tum

formale ; fedprzcise tantüm differuntex limi-

ii

Vfito

tattone, & potentialitate creaturg, qua tantz

per-

Afj — U Quamo:;la in DEO detur cc. $71

Iilo«y, perfe&tionis non eft, ut poffit fibi identificare

1Diti; xealiterfuam ultimam a&tualitatem : ergo intel-

ii

lectus & intelleclio effentialis ne quidem virtua-

ntelido X

liter diftinguunturin DEO. — Ita Gonet.

yr d

Refp. Neg. Ant, in hujusProb. Neg. Min.

fl

Nam intellectus ex genere fno in creatis eft intel-

in at

lectivus , operativus , & fubftantialis, cüm jux-

ta Scotiflas non diftinguatur realiter ab ipfa ani-

um, ts

ma, ideóque pertinet ad lineam . intellectivo-

rum, operativorum, & fübflantialium.

In-

adrtitt

tellectio autem , qua eft ejusdem operatio, non

quQ ye

s (OD

eít intellectiva, nec operativa, necfubftantia-

li. Adid autem , quod intelleCtus & intelle-

nip)ba?fin

nis EOf

&io idem obje&um refpiciant Neg. füppofi-

DiO d

tum, quód intellectio refpiciat objectum ; in-

) quia ii

telle&tio enim non eflid quod refpicit objedtum,

fed eft id, 4ue intelletus obje&tum attingit:

li Doo

ergo in creatis intellectus & intellectio diílin-

guuntur ex genere 40 , & pertinent ad diverlas

tjlls m'üu('

lineas, ficut fubflantia & accidens, & confe-

il güfff

quenter non tantüm differunt ex limitatione, &

u

"a

potentialitate creature, fed ab intrinfeco , ex

propria natura rei,

ngW.

ag

.DicollI. Intelle&usDivinus diftinguitur ex463

natura rei formaliter tam ab Effentia, quàm ab

o

[icnliffb?'

intellectione. K Eft Scotiin pluribuslocis, ma-

nétque ànobis probata à N.25 9.

Nihilomi-

j nr:ff'

, ;m l

nus rationes ibi fu(iüs deductas hic breviter fic

infinuo :- verificantur contradicloria de intelle-

uï»'ih'm

&uad Effentiam , five ad intellectionem con(i-

)

Cio.

a d

derato : ergo debet ;dmitti afferta diftin

Ant,

d

lrim

572, -Par;III. Dljz- I-. Qüd/ï,l. 521?

Ant. Prob. effentia Divina eft principium come |ninD;

mune, & remotum tam generationis Filii Di-

ifini

vini, quàm proceffionis Spiritüs Sancli ,. intel-

Amend

frmio

lectus veró eft principium proximum generatio-

fisFilii tantümn, & nonSpiritüsSancli, ütfi-

il

i, fci

des docet.

Intelledia denominat DEUM in-

telligentem, non fic Effentia aut intelle&tus, fed

p

nl

tantüm intelle&ivum : unde intelleCtus eft aQtus

primus intelligendi, feu vis ad percipiendum

terfe n

objectum, intellectio veró' eft actus fecundus;

itty.cun

& actualis perceptio objecli.

Intelle&io eft

l n&c

a&tus formaliter vitalis, non intelle&tus aut Ef-

lories

fentia &c. ergo verificantur. contradictotia.,

-Seti

actualia inter Effentiam, intelle&tum , & intel-

[a flt J

lectionem, & confequenter debet etiam admit-

i

ti afferta diftintio formalis.

licta,

4694 Sequiturl, In intelle&u Divino dari feclu-

li

usf

sis imperfeclionibüs quinque virtutes intelle-

€tuales , quales funt Intellectus primorum prine .

um i

WU5 a

cipiorum,Sapientia, Scientia,Prudentia, & Ars;

|

Advertendum eft autem , nullam virtutem in-

wfed

telle&ualem in DEO repetiti potfe cum illis ge-

|

D.

peralibus imperfectionibus , qua vircutibus in-

|

Ws

telle&tualibus creatis funt annexz; hinc amos-

li

venda eftab intellectu Divino ratio habitüs ac«

Al'lüa

cidentalis, diftinctio, realis inter. intellectum ,

8j

& ejus actus, limitatio ad cercum objectum ,

hi J

dependentia à difcurfu &c.. his autem femotis,

cim adhuc reftet perfe&tio fimpliciter (implex ;

illa DEO à nobis afferitur competere.

6

S

4

$

z

equitur I quód licét virtutes intelletua-

les

A

ütrum»,—ä- Quomódo in DÉO detur cic. f?j:

riptmat

lesin DEO, fpectatz in aCtu primo fint forma-

xtionis F

lifimé ipfe intelle&us Divinus; diftinguantur

sSadi, at

tamen ab Effentià Divina & intellecu in actü

TU GU

fecundo fpe&latz; : eó feté modó, quó ipfe in-

sf

tellectus dillinguitur ab Effentia , & intelle&tio»

t DEU

ne, fcilicet ex natüra rei formaliter,

Infupeé

indeus

Ípectate iri actu fecindo fünt formaliffimé uni-

ldusdl

£a illa & indivifibilis DEI iritellectio, atque ine

teríe nón diftinguuntur ex natura tei formalis

pcrcipiemflu

lus f

ter, cüm verfentur circa idei objectüm forma«

hudt

le; necetiam divetíasadaquateé habeant definia

afusaut

tlories;

radidt

. Sequiturlll. Qubd ftieitia in DEO admif' 464

n,&ül!ä

fa fit verum ipfius attribütum , tum quia non

jumalt

Ípectat ad primum dicendi modumi , ficut pra-

dicata, tum etiàm , quia tamen eít perfe&tio

odl

fimpliciter (implex 5 hzcautem fcientia eft ünis

us i

cus & formaliter indivifibills atus refpé&tu om-

norumffïf

nium intelligibilium, àliàs enim jam effet limis

yi d

tatus ad.aliqua tántüm intelligibilia, quod ima

ii

perfectionem involvit, e[t aihilominus cermis

iif

native , five fi mavís, eminenter mioltiplex,

Md

-

E(t etiam ifta DEI fcientia ab &tefno fempet

d

a&tualiffima, & non habitüalis; nam àt loquitu£

il

Atiftoteles Lib. 12. Metaph. // DEUS »on fit

llcllä?m'

aitu intelligens , nibil ei bonórabile inévit ; babes

bit fà enimüt dormiens , in quo babitus per-

j k(;[][ïix

dfeverare poteft , non autem

stb flb s

; [;mpl!xl

;zelkä"*'

[

$. 1

,

QMM

$74 Pars HI. Dif.I. Quaft. 1. $. 1H.

$ II

Stqui

& n

(ibiintr

Quoduam fit. Obj

letlás ?

edwn Divini Intel.

h

quDEl j

467

U

amvis per fe conflet teftante ipfa facta

Srur]

f5 m

Scriptura Eflher 14. c. v.eodem. — Q

|

Q

- babes omnium [cieintiam , objectum Di-

em i

vini intellectüs effe omne intelligibile, tamen,

LT

Mireuid

quia de uno alteróve à Theologis fpeciales mo-

ventur difficultates , hinenon ita generaliter af!i-

jfuräDE

nare obje&tum intellectüs Divini o»e cogn-

Mgur;

o

fibile fatis eft, fed oportet aliqua in particulati

|

l

h; f&

etiam examinare.

Ideó fciendum, quód ob-

jectum intellectás Divini aliud fit adequatum,

Traiong

: que d

aliud inadzequatum , aliud motivum, aliud tet-

minativum , aliud primarium , aliud fecunda-

RU |

rium , quitermini exfeipfis fatis clari funt.

oatitgd

Dico l. Objectum adzquatum intellectüs

| Sequ

468

Divini eft omne intelligibile fimultam creatum ,

MWüre,

quàm increatum. — Patet ex fcriptura Ecclef,42»

hilisi

fiiag,

Cognovit Dominus omnem (cientiam , adeoque

Ad.,

etiam omnia per fcientiam cognita.

fitit [

Hebr. 4. omnia autem nuda (£ aperta fumt octt-

fl

lis ejus.

Pariter exEfther 14. fuprà. Tum

if

il

ex D. Dion. de Div. Nominibus cap. 7. féip»

fam ergü cognofcens Divina fapientia novit ome-

dtiQn

nia, Ratio conclufionis eft, quia perfe&tius

Seql

luta cc

eft, nec ullam imperfe&ionem involvit ( adeó-

que DEO tribuendum ) omnia omninó intelli-

fite er

Bere , quàm tantüm aliqua.

Wi tor

Ex haé conclu«

ixpne :

"1Ce1]

Se«

Al | Quadsam fit Objetlum Divini Inteleliaus, $75

SequiturI. DEUM feipfüm cognofcere, imo469.

R

)

10l

li

& comprehendere quoad omnes perfeCtiones

fibi intrinfecas : unde eft illud r. ad. Cor. t,

qua DEI funt nemo Coguovit , niff fpiritus DEL

T p

j

Sequitur]]. DEUM cognofcere omnes creatu

&004,

rasetiam minimas, Patet ex fcriptura ad Hebr,

hdu

|

4« "on eft ulla creatura invifibilis in conpeciu

nibles u

b T

£jus ; GL ideo quando 1. ad Cor. 9. dicitur:

nunquid de bobus cura eff DEO ? non excludi-

rb

enrditt

tur 4DEO cognitio animalium , cüm Matt.10.

Lomty

kegatur: sownb duo- pafferes affe venennt ?. efo

jj piti

Wnts ex illis non cadet fuper terram fint patre vea

, quadt

Jfro,; fed tantüm oftenditur , non effe eandem

irrationalium ,' & rationalium providentiam,

donfati

W qodi

que alüor eft ; cüm irrationalia gubernet.,

ul rac

DEUS propter hominem , hunc vero propter

yilit

beatitudinern fupernaturalem.

vt

SequiturIll. DEUM nóffe omnia mala &470

o

naturz, üt monflra, & culpz, feu peccata :

aiado

de illis dicitur fapientiz 8. fciz monffra, fcit ver-

fmias. — De hisverb Amos 3, ff erit zpalum i

T d

u

civitate , quod Domintis non fecerit ? ideft, per-

imiferit.

Unde quando Habacuc 1. dicitur :

j

pundi funt oculi tmi , ne videas malum , tantüm

sp.'l'/','*

infinuatur , illud non cognofcere fcientiá appro-

a

bationis , fed reprobationis.

i

Sequitur IV. DEUM etiam cognofcete fu-471

E

j

tura conditionata, etiam quz pendent à libet.

jl

tate creata, — P. . ex fcriptura t. Reg. cap. 23.

ubi confuluit David Dominum , an 5 maneret

(

m Ceila, traderent eum Ceilitz Sauli?

& an

y

Saul

Q!M»d

$76 Pars Il Difl. l. Quaft. 1. $. 1l

Saul defcenfurus effet in Ceilam ad capienduim

toptofd

eum ?. refpondit Dominus ; tradent ; defcen-

vetiisy

det : atqüihoereíponfüm non potuiffet Domie

agetéqi

nus Davidi imipertiri, f1 non éognolceret futue

enoltid

ra coiditionatá : etgo cognofcit. IemMatt.1 I

od

Chriftus pradixit poetitentiam, quam feciffent

| pedeet

Tyïll 3

&t Sidonii fi£oram eis feciifet illà mirae

abjido:

cula; qu&

fecit apud Corozaitas : fi& enim ait:

admiugn

v« tibi Coroxaim ! Va ti

bi Berbfzida ! quia 7)

105; il

Jyro &i Sidone fatlà feijfena viriates: qua. fatia

Ethà

nclf

wunt ia volis, olimin cinere & tilició penitentiam

0tj

egilfeni;

z

ftvari;

P. il iatione, D

EUS cognofcit oimne cognó*

pendi

fcibile? àtqui

futurá conditionata fünt veré co*.

UET

6 & Prátereà i Debs non pra

Vb

gnofcibilià: eig

íciret futurà con

ditiorata ; turic interrogatus dé

& m

pondere; confequens eít fal-

iis non poffet teí

Neny

füm ; àt pátet ex à

ddüdlis facrde Scriptura locis :

lintob

frcondà

ergo &6;

Dicoli. Omiá

alia prater Effentiam Divi-

lit fcle

4?

El attributales ;

j

naii féilicet tam perfectiones D

& relátiones ; quàm omines orinino creatür

il

futüra; exiftentes, & praterira, quo-

po(ïïbiles;

W Imp(

ad omnem. effendi ciícu

mltantiam fünt objee

V

&um Divini intellé£tüs tantum Íecundarium;

1

l 'thw

& praecise cerminativum,

P

, prdica omniá

"tl

ii atqui non;

furit objectum inielle&tüs Divin

fiten

fünt objéctum motivum, t

mox probabitur $

fieqi

éreo termiinativum. tantüm ;

& fecundatium;

D

Maj. confta

£ tuín ex facra Scriptura n i. prio-

loqum

:

u

iibüsadduc

a, tum etiaim; quia hác omnial

£0*

a

Mam

»

T Quodnam [it Objetlum Divivi Intellet s ? f-f r

ádopadt

cognofcibilia, & quia alias DEUS non effetuni-

l: i

vll

verfalis provifor, & conditor hujus univerfi »

agetétque ecó modó , fi non ifthzc omnia co-

pnolti

gnofceret,

Confitmatur. . Si ereaturze effent

objectum motivum, tunc fcientia Divina de-

quamfcülk

penderet à creaturis ; fcientia enim dependet ab

liil

objecto motivo : atquihocde Divina fcientia

N

admitti non potefl, aliàs enim , ütloquitur Sco-

ii gl

tus , vilefceret illa Divina c.

e

i ii

Ethincfacilé folviturhac

ognitiq : ergo &c.

473

j /æi:inum

Obj. T. 'Scientia dependet in fieri & con-

fetvari ab objecto : fed fcientia DEI nequit de-

fnécoyt

pendere à creaturis :

gt iered

ergo ha non funt obje-

&um ejus,

gmtp

. B. D. Maj. Dependet ab objeCto primario

p

& motivo C. Maj. fecundario & terminativo

1uens

',)

Neg.Maj. & Conceffa Min. D. Conf. ergonon

j

funt obje&tum ejus primarium & motivum C,

lmml

fecundarium & terminativum N eg. Conf. Ita-

que fcientia DEI tantüm dependet ab obje&to

àtt uukl)

primario fcilicét ipfa Effentia Divina j fümitur

qu

J

aütem hic dependentia non (lrite , prout invol-

j

vit imperfeCtionem , fed potiüs pro neceffaria

jl

"u

€x patte füi co&xigentia, ita ut unum finé alió

::'nfd*fm*

ffé non poffit , proutetiam alia attributa fine

T

Ellentianon poffunt effe , & viciffim , proptereà

j

tamen in Divinis necdum admittenda eft pro-

|

j

prié di&a dependentia.

!

r

9

'Eüm-

u

Dices; S.Hier, füper cap. t.. Habacuc íta474

[

Iu,

oquitur,

Abfurdum eft ad boc DEI deduceve

:W"?ï

j

4Majeflatem , wt fciar per mowmesta nga!fz, qnäd

o

6

Qu

$59 Pal Dif. T. Quefl. 1. f.If.

forias.

nafcantur culices , quodue moviantur j qua cu-

lieum c mu[carm in terra ft multitudo; quane

cognol

M

ills in f

ti pifets in aqua uatent , j qui de minoribus m-

Efeni;

jormm prada cedere debeant : on fimus tam f«

iui adulatores DEI, ci* dum potentiam ejus ad

| fccognoft

; Jiol

ima derrabimus , in mos ipfos injuriofr femus,

usdedi

eandem. vationabilium , quàm . irrationabilium

effe dicentes: ergo omnes cseaturg

At i

providentiä

'Do.mos

precipue tam a

bje&z, ne quidem funt obje&tum

9j. S. Hier, fe ipfum fufficienter

quiaad

fecunidarium.

icare perultima verba , quibüs exprefsé dia

20b

cxpï

|

MWetls

Cit;

quoód DEUS non habeat eandem , fed ïpe—

|

iteldy

cialem cognitionem , aut providentiam ratio-

nabilium , irrationabilinm vero inferiorem, ac

t d r

Vr

zencralem tantüm , rationabilia enim dirigit gd

lios, ]

finem füpernaturalem , irrationabilia non.

A moti

4

75 Objc.H. Intelle&us per cognitionem fit in-

Ütetom

rentionaliter res cognita ; üt ait Ariftoteles L 2.

]

€ anitaa:

ifid hOC ,

[

[1 -

fed DEUS nequit fieri intentionali-

ter cteatura 5 multó minüs negatio, privatio,.

li

J

vel ensrationis: ergo Gc.

IMS, r

& D.Maj. Intellectus intentionaliter fit reg

.....

licet fit primarió & immediaté co-

Suras VQ[

cognita , fiici

!W*. l

gnita Conc. Maj.

fi tantüm fit mediaté ! & fe-

& Cohc. Min. D.

&t

cundarió cognita Neg. Maj.

fi DW

Conf.ergo creatura non funt obje&tum DE

pri-

lim i

marium Conc. fecundarium Neg. Conf. ldeó

autem intelle&us intentionaliter fit omnia , qua

Cor

intelligit, quia res non intelligit nifi mediante

T0 g

|

k&üsj

fpecie intelligibili, velipfomet objecto ; fpecies

t ]

autem eít imago rei cognitz , denominans,

in-

lp

Ouoduam fit Objattasm Divini Intelleflds?. qg 9

n qmrl

forr&ans intellectum ; jam autem DEUS non

ii

«ognofcit creaturas mediante fpecie impreffa ab

ivmiluté

illis. in fe recepta, . fed tantüm videt eas

in fua

j fimnm)

flgfi'cntia ;«&i

deó DEUS]non fitid quod extra

at d

Íc cognofcit.

vj

DicollI. Sola Effentia Divina eft

primariumq.76

vt

intellectós Divini objectum non tan

tüm primi-

Tnts C

tate dignitatis , fed etiam virtutis.

Id eü, Pri*-

mo.movens intelle&um Divinum

ial

tam ad füi,

quàmadaliorum cognitionem.

v lufont

Scotus r. d. 3.

eprdti

Q 3- ubi dicit :

Effentia Divina ideb eff prissums

obiett us Divini

7, li

intellettés , quia ipfa folamueveg

jam at

éntellelum Divi

"um ad cognofcendum fe , có» omse

foretn 4

mia alia cogno[cibilia ab intelle&tu, | Scotum fe«

quuntur SSta: omnes , & plures alii , contra va«

ynqu

|fion.

rios. D.Illud debeteffe objectum primarium ,

dl

& motivum Divini intellectüs , quód infe con-

tinet omnium intelli

gibilium intelligibilitatem :

T

fed hoc continet Ef

1[6!1&02[1'

lentia Divina: ergo &c..,

Maj. P.

Effentia Divina continet radicaliter om.-

j pn'va:w,

nes iuas proprietátes tam abfolutas, quàm rela«

g

tiyas , qua: ab ipfa Metaphyfice fluunt ; crea-

FUH

l

turas veró continet eminenter, vel virtualiter.,

;

Ídque perfectiori modó , quàm ipfemet fuum

efleforma

[M.

i

ta Divin

le contineanc in fe ipfis : ergo Effen-

a continet. in fe omnium

A

lium itelligibilitate

frla

im*.elligibi;a

'n,v

p

Confirmatur L. Nihil al

j

iud .poteft. flamui4»

m(dllnu

pro objecto primario

& motivo Divini intel..

lectás , quàm ipía Effe

ntia

| lp(uü

Divina: ergo. &c.

Ant, P. fi effet aliquid. al

iud, tunc. maxime -

717

l

Qo35

fo-'-.*

Qfodnam

g8o Pal Dif. I, Quefl. I. 6.1T.

muovent i

forent vel Attributa formaliter diftincta ab Ef-

fcinhj

fentia, vel Attributa fimul cum Effentia ; atquí

gt (

hac non funt : ergo &c. Min. P. non primum

Conf

quia Effentia eít prior Attributis juxta n. 219.

| ie

Cüm fit eorum fons , & origo, & confequeres

vere intellectum Divinum.,

Q g

ter debet prius mo

!l non.

Nec fecundüm , quia Attri-

mhi vid

quàm Atttibuta.

formaliter diftincta ab

buta funt ex naturá rei

tonttove

Effentia

*

*

ergo cüm eam iterum prafuppo-

!no(hum

pant üt habentem. omnimodam virtutem mo-

a,

tivam, impoffibile eft, quod fimul cum ipfa

du

immediaté moveant irítelle-

per fe primarió &

Wentiae

Cum Divinum.

Confrmatur If Intellectus

'W,quöd.

Divinus eft infinitus in omni linea cognitionis:

p

ft primario fcecundari , nec im^

ergo non POtC

.

|. Dits

mediaté moveri

nifi ab objecto infinito ii omni

& cognofcibilitatis, atqui

ittn]

linea repracfentatiortis,

Ya

fola Effentia Divina eft i

nfinita in omni lineare-

Atributd

m Dj

pre

fentationis & cognofcibilitatis ;

hm

Veró tantüm in uno 9 enere cogno

fcibilitatis ii«

N

finitafunt: ergo &c.

Wnt jn

Effentia Divina for-

47

g. Objie.L Attributa ab

Pitütc

maliter diflincta foecundant

Dividum intelle-

ectum

fitas C

&um , eámque movent : ergo fünt obj

otivum Ant. P. Attributa di

ftinda

quu

primarioó m

ldq, qu

ab Effentia a

dhuc funt formaliter infinitd : er^

t virtute

m movendi intellectum Di-

Md

go haben

cxhoc

vinum.

Conf. P. ideó juxta Scotum cteature

^tiam

& relationes in Divinis nequeunt movere in-

It

tellectum Divinum ; quia carent infinitate : et"

opzia

quüs ;

mo-

go &ttr buta, quz gaudent ini-nitate pt

IU

Q uoduam frt Ol:je&km Divini Inteletias? $8 " !

movent intellectum Divinum.

Refp. Neg.

dl df

Ant.in hujus Prob.D. Ant. funt infinita in unico

fentay d

jl

? non ts

!

genere Con, Ant,in omni genere neg. Ant. &

£

Conf.

n n)

&t

Unde càm intelle&tus Divinus fit infinitus in479

omni genere cognitionis, infinitum in particu-

m D.

lari non poteft ei fufficere ; hinc probabilius

, qultr

mihi videtur, quod docet Stümelius nofíler.,

r il

controverfià III. De intelle&tu Divino contra

n p

noftrum P. Boíco. Difp. r. de intellectu DEI

irtuteto

Se&t, 3. quód fcilicet Attributa nec fint ratio fe-

il aj

eumdario motiva intelle&tüs Divini , quia fola..

Z

Effentia eft fufficientiffima.

Adillud Scoti di-

Jeledt

co, quód fit intelligendum de infinitate in om--

ugnitionis

nigenere,

j

us

Dices, Attributa primarió terminant intel-480

e.

lectum Divinum

»

ergo funt ejus objectum..

d

primarium, . Ant, P.Attributa cerminant intelle-

gt

&tum Divinum ante creaturas

.

L

Sed creaturz

du

terminant intellectum Divinum fecundarió: er-

dilgs

E. D. Ant. termi-

go Attributa primario,

nant intellectum Divinum primario f1 compa-

j |

rentur cum creaturis, id eft, terminant ante crea-

j iurzHi-

turas Conc. fi comparentur ad Effentiam Divi-

p

nam, ejüsque intelle&tum , id eft, Attributa funt

"u

id , quod primó terminat intellectum Divinum

M

neg. Ant. & Conf, cujus probatio facilé folvitur

ua

exhoc, quód DEUS in primo figno videat E(-

T

fentiam Divinam , in fecundo Attributa , in ter-

yutt

tertio creaturas ; unde licét iatellectus Divinus

jat

no

u

priüs attingat Attributa, quàm ereaturas , 1

tà«

m

2035

N

$823

Pars I.. Diff.Y. Ouaff. 1, $.H.

gl ]i

tamen ex hoc bene infertur , quód Attributa

primó, perfe, & independenter ab Effentia.,

dit tog

moveant, vel terminent intellectum Divinum.

r

F

Dio|

4

81

Objic. TI. Tllud eft objectum primarium, &

! Dinns

motivum intellectüs Divini,ex cujus cognitione

iieD

VetbumDivinum procedit : atquiVerbumDivi-

ditma

num procedit noníolum ex cognitioneEffentiz;

fed etiam Attributorum: ergo &c.. " . Neg.

qii f

proprian

Maj.. abfoluté.

Quia Verbum non tantüm

-

t

f

€

roceditex cognitione folius obje&ti primarii,

fümns

d ex cognitione objeli tam primarii , quám

fecundarii ; imó fors etiam ex cognitione crea-

feu ld

dedur,

turarüm. — Dices. fi fola Effentia fit objectum

motivum : ergo fcientia DEI terminari potetit

Abiatt:

futtin

ad folam Effentiam finé Attributis , Bneérelatio-

nibus, atque ita cognitio Divinafolum abflra-

tD

tihci

Gtiva foret.

&. D. Anr, terminari poffet ad

folam Effentiam fine. Attributis, nifi fcientia,

9.

m

fcu cognitio DEI comptehenfiva foret Con. fe-

ftuw

cüs neg, Ant. & conf.

dudt

$. IIf

Di

De Ideis Divinis.

E

$)

)

fca naturam Idearum non confentiunt

482Cï

dj

DD. dum aliqui volunt, Ideam Divinam

effe conceptum formalem , quo DEUS

mun

concipit creaturam factibilem; alii autem & qui-

P,

dem plutimietiam ex SSis contendunt , Ideam

myl

"du

Divinam éffe ipfam Eflentiam DEI ereatüras

emiüenter: conunentemi : ahi denique tenept*,

n

quo

LL

De . Ideis Divisis.

DEE:

d At

quód Idex Divinz conítitui debeant in ipfo

et ab D

effe cognito, & objectivo creaturarum.

Hoc

prafuppofito.

m Difng

mrimarun

Dicol. In DEO, feu intelletu & mente483

Divina dantur Idez.

ItaScotus 1. d. 35. q:ul-

JUscoott

ubi ex D. Aug. Ideam fic definit, quod fit ratio

(Vetmpn

Honpint

eterna in mevte Divina , fecundum quam eft als-

quid formabile ad extra , tanquam fecindiem

—

propriam vationem ejus.

T t

AE p

P. Quodvis agensintelleCtuale , & artificio-

fum neceffarió habet (ibi propofitum exemplar,

niri, G

feu Ideam, ad cujus imitationem producat cf-

itione t

" aljet

fectum, ut patet ex S. Aug. l. 83. qq. q.46-

ubi ait: prima vis in Idezs conflituitur , ut, ni-

ai putt

i. els. intelleclis , fapiens nemo. effe po[fjt : exgo

n

lm d

etiam DEUS , qui eft agens intelleGtuale , & ar-

.tificiofum perfectiffimum juxta illud fapient.

o

cap. 7. DEJ fapientia omnium artifex , neceffa-

jf t

rio. habebit fibi propofita exemplaria, & Ideas,

at

fecundüm quas operatur, & fuó modó pro-

ducit effectus diverfiffimos.

Dico II. Idea Divina ( 1-) non eft concep-484

tus formalis, neque (2.) Effentia DEI, fed

(3-) Conceptus obje£&tivus , feu ip(z creaturze

àDEO przconceptz üt faClibiles. — Scotust.

T

]s

d. 5 9. q-un. Maflrius , & moderni SStz com-

munius,

u

P. Conclufio quoad omnes ttes partes fi-

"UM

mul.

Hh[

M

W

Idea eft illud exemplar , ad quod arti-

fex afpicit, ut ad. ejus fimilitudinem opus ex-

ternum faciat, & cuiartifex comparat artefa-

j WB

0 4

um

qllO

$84 PariIHIL Dift. l. Quafl. L. 6. I)f.

€um ,. & quod. ab effe objectivo ; five dimi-

feeelis

qreatutg

nuto in mente attificis per ejus operationem.;

tranfit ad effe reale , & fimplicitér ad extra ; at

dewcel

qui tale non. e(l. conceptus formalis ,-nec ipfa

| fequti

Divina Effentia, fed folus conceptus -objedtie

! vallt

vus, feu.ipfa creaturz praconceptz üt faclibie

: fingger

les : ergo &c. Min. P. non enim eft conceptus

j

cutidd

formalis , five Divina intellectio;: quam DEUS

habet de creaturis, haec enim . non eft id,quod

fitega

afpicit DEUS in. operando, fed folüm elt- id,

cuhtive

quo afpicit opus efficiendum;neque DEUS com-

ol

parat creaturas ad füum conceptum formalem,

quir dl

neque conceptus DEI formalis tranfit ad effe

füri

reale , Gt (impliciter ad extra per DEI operatio-

x T

nem. .. Neque Divina Effentia eft id; ad.cujus

1 bt efe

fimilitudinem DEUS creaturas facit; cüm ipfa

Va

non (it fimilis creaturis formaliter in genere cau-

etiam

Ía formalis exemplaris, tanquam propria ratio

quí

ereaturarum , fed tantüm reprafentat eas-in

t*b

genere caufz efficientis, . INec eft id , quod per

D

d9:.

operationem tranfit ab effe objectivo ad effe;,

teale , & fimpliciter ad extra : ergo creatura'à

Ant,

DEO praconcepte ut factibiles funt Idez ,

Ti ,

quia DEUS eas aípicit, ut ad eorum fimilitu-

D

MO

dinem producat creaturas ad extra , & illis tan-

quám propriis rationibus comparat creatras

fol

productas ; illzque tranfeunt ab effc objedlivo,

pit

quod habent in. mente Divina, ad effe reale,

t

Q

& limpliciter ad extra per operationem DEI ;

eigo &c.

Lt

ef-

exl

48;

Objic. 1. Inter faufaxn & effectum debet

fe

'I; 911".

De Ideis Divinis.

$85

Yo ; fnedj

fe vealis. diftinctio: : fedIdeaDivina eft caufa...

Optriitoa,

creaturae, tanquam Ideati : ergó Divina Idea

&tadtitoy

debet. effe realiter diftincta à creatüra , & con-

sst

fequenter repugnat, ut fit creatura ipfa objccti-

p d

vé exiftens inintellectu Divino, aliàs. idem di-

pl

flingueretur à fe ipfo, | Refp. "Transmiffa ma-

dl

jore N. Min, fiquidem Idea Divina nequit effe

qunDi)

caufaldeati , quia cüm intellectus Divinus non

n f&ldi,m

fit regulabilis ; ideó in ipfo fe habet rneré fpe-

dlin d

culative, & oftenfivé, nullatenus pra&ice, & '

DEU

oftenfivé, quod tamen requiritur, ut Idea dica-

fonmit

catur aliquó modó caufa Ideati , ex quo fequi-

fit al

tur quód DEUS nondependeat abIdeis. Di-

| opefa!ic

xi : Iranfeat major: poteft enim idem, üt ha-

j idauy

bet effe cognitum , caufate fe ipfum quoad di-

,aj

'verfum ftatum , ürpatet in caufa finali, idque

n

etiam à potiori admittendum eft in Ideis. Ex

i r

quo fequitur , quód teliquz probationes infer-

t täil]ï l

t2 abfoluté non fintad rem.

!

gt

?

Dices : InterIdeam & Ideatum datur fimilitu

:486

D.

r

do : ergo debent realiter diftingui. — Refp.

qiiti

Ant. datur inter illa fimilitudo vel univocatio-

mfld !

nis , vel imitationis Con. femper fimilitudo

imitationis N. Ant. & Conf. fimilitudo imita-

j

dl

tionis reperiturinterilla, qua noriin natura, fed

qui

folüm in aliquo alio convenientiam habent, t

,b]'g&Wr

patet in effigie, & effigiato,

Similitudo au-

T

tem univocationis datur in illis, que habent

j

convenientiam in natura, & Effentia , licet dif-

ferant in modo effendi, fic creatura obje&tiv&

dcd

exiftens in mente DEL, in natuta & Effentia.,

/]

non

Oo;

7

$86 — Pars IH DifI-I Queft, 1. $. U.

non differt à creatura ad extra produ&ta, diffe-

Diung,

runt tamen in modo effendi, quia creatura in

mente D EI habet folüra. effe - diminutum, &

yBylia

| torhünt

fecundüm quid, creatura veró ad extra pofita

ipfsfom

poffidet effe fimpliciter.

(etentür

Neque dicas, fimilitudo univocationis di«

Ving T

cit relationem realem , qua debet effe inter ex-

itf. Co

trema realiter diftinCta,

ergo &« Contra

frDivin

enim eft D. Ant. fimilitudo univocationis inter

viftone

numeró diflincta Con. Ant. non diftin&ta nue

tnim$,

meró IN Ant. & Conf.

Wottien ;

48

Objic. II. Hllud eft Idea, ad quod afpicit.

Strt

agens per Intelleum , dum operatur aliquid

ftnteT)

teale : fed DEUS ita afpicit ad fuam Effentiam;

E. D. Maj. ad

LO

non adcreaturas : ergo Gc.

&t

quod afpicit agens tanquam ad exemplar Con.

quod

Maj. fecis neg. Maj. fed DEUS ita afpicit ad

füam Effentiam tanquam ad exemplar neg. Min.

ünt, 1

li

tanquam ad . obje

&um primarium & motivum

iisn

Con. Min. & neg. Conf. Dices, Perfectiffi-

du

mus artifex debet habere perfe&liffimum exem-

trafo

plat: fed tale nequeunteffe creaturz : ergo &c.

tityr,

Refp. D. Maj. debet habere perfectiffimum

exemplar entitativé neg. Maj. delineativé &

oftenfivé Con. Maj. & diftinctione applicata

minori neg. Conf.

88

Inftas. SS. PP. Divinas Ideas appellant in;

communicabiles, & fubftantificas rationes, hoc

eft; DEO confübflantiales , & ajunt; quód il-

Jarum vifione fiat anima beatiffima : atqui h;

& Gmilia conveniunc Effentie ; vel intelle&tiont

Di-

jl

De Is Divivis.

$87

todufa, df

1] CRl

Divinz , nullatenus veró creaturis : erpo &c,

Xy-Explicandó SS.PP.& D.Maj.vocantIdeas in-

iminutymyd

comunicabiles & fub(tintificas rationes,1 im fe-

d at pa

ipfis formaliter confiderentur neg.Maj:fi confi-

derentur üt funt in mente DEI ; & fübftant Di-

vt d

T

vinz Intellectioni Con. Maj.& ita diftinctaMin.

gmeg. Conf. Sicenim participant fuó modó ef-

v t

fe Divinzintellectionis, Porro Idez etiam ad

t

vifionem pertinent, non quidem primari; ait

jllidao

enim $, Aug. qui te c illa sovit , beatus eflnon

pamen propter illa beatior.

od a

Sequitur conformiter ad di&ta, tot effe in .489

r dipi

Jfentny

mente Divina Ideas quot fünt creatüre poffibi-

les, idque ex dictis patet : at impoffibilium ,

Mj d

entium rationis , negationum , peccatorum..,

j Qu

quoad effe formale , cüm directé £actibilianon

afpicirlzd

fint, non füntIdez in DEO ; ud nec Effentie-

nl

Diving, & Perfonarum , quia illa non eft fadti-

gt

bilis nec producibilis ; ifla veró , licét (int pro-

d

ducibiles, nontamen fünt faclibiles , & adex-

mad

tra formabiles , quod ad rationem Ideati requi-

efgü&f-

gitur,

m

"12

QUJESTIO 1I.

gpphülï

De Intelletiu Diviuo in AClu /

lt [

Secundo.

jl

i

Oftquam Intelle&tum Divinum Secundüm499

j hi

fe, atque inactu primo contemplati (tu-

j

duimus; eundem nunc . contemplari ag«

I

gie-

$88 . PersHI. Difl. 1. Queft. H. f.I.

redimur in Atu fecundo , id eft, ejus intelle-

n

&ionem, feu fcientiam.

Hac autem vel terz

teligen

minatur ad rerum Effentias , & poffibilitatem,

|

|

Hecoo

& dicitur fcientia fimplicis intelligentia , vel tet»

B

minatur ad res üt exiftentes, vel üt abfoluté fue

doron

turas , & dicitur feientia vifronis , vel denique.,

t5 df

terminatur ad tes conditionaté futuras & folet

fonisp

nominari fcientia media, — Ut diftindlé procte

Tabeam

damus fit

pofíi

t

$. I

hi

"n Creature Poffibiles fuam Poffibilita»

tanquar

" tem babeant ab Intelletin Divino per fcien-

tineatir

tiam Simplicis Intelligentiz, vel

propra

hst

ex fe ipfa?

ftiyy

491

Ico. Lictt DEUS cognofcat creaturas

froy

. poffibiles per fcientiam fimplicis intel-

poffur

ligentiz in fua Effentia, non tamen co-.

quam

nofcit illasin eadem ( 1.) tanquam in eatum

Ad'int

caufa. ( 2.) neque tanquam in fpeculo , aut.

inedia

fpecie expreffa rerum omnium reprafentativa

Q

(3.) neque tanquam per fpeciem impteffam ,

Wt

eminentialem omnium creaturarum.

(4:

At

neque tanquam in caufa earum exemplari, feu

i

]dea earum, quatenus fcilicét Divina Effentiaelt

[ur]

imitabilis, & participabilis ab omnibus crea-

turis, fed ( $. ) cognofcit eas in fua Effentia

1

tanquam in. medio feu obje&o priüs cognito;

prop

& € 6) ita quidem, ut creatura poffibiles fuam.

ttor

ivo';

Pofïibilitatem Logicam habeant principiat

a

n

"

|

Mf

An Crtatura Po[fibiles fuam &c.. $89

L g

&b Intellectu Divino per fcientiam fimplicis in-

vautsmte

telligentiz , formaliter verb. (.) ex feipfis,

polhblza

Hac conclufio à quintainclufivé parte eft Ma«

ml w

ftrii, Bofco , Stümelii , alionimque SSarum Fi-

ii

deliorum contrà caetetos caeteras promifcué par-

tes defendentes.

Dixi tamen in fexta conclue

Mi

us L0

fionis parte, ita wt fmnam po[Jibilitatem Logicam

tindque

babeant principiativ? ab intelletlu Divino , nam

poffibilitatem phyficam defumunt à volunta-

te, & Omnipotentia Divina juxta omnes.

P.I.Pars. Ut aliquid in alio cognofcatur.2492

Vff

tánquam íncaufa, oportet, quód inipfo con-

tineatur faltem virtualiter fecundüm fuum effe

y i

7/

proprium (impoffibile eft enim cognofcere ro-'

fas inficu, quiain illo nullatenus continentur)

fed poffibilia non continentur fecundüm effe. ,

t euatuid

proprium in Effentia Divina: ergo poffibilianon

J [

poffünt cognofci à DEO in fua Effentia tait-

j

quam in illarüm caufa. Min, P. DEUS nec

vnent

ád intra, nec ad extra producit poffibilia im«

g, d

inediaté per Effentiam , bene veró per Intelle«

r d

&um & voluntatem , àt omnes Theologi te-

fl

(

nent : ergo creaturz praecise poffibiles non con-

" (U

£&inentur virtualiter in Effentia Divina tanquam

"n

in caufa,

Conf. P. res tantüm continentur vire

I

Eei

M

tualiter in illis, à quibus producuntur : er-

o &c.

i t

D

- P. T. Pars, Speculum fupponit objecla in effe4 953

T

proprio, qua fibiobjiciuntur, alioquin ea non

jisid

teprafentaret j atqui creaturee inDivina Effentia

actu

pnus non habent üllum eife , antequam

intel-

.5'90 PA?'SIII. Di/g. Ia -Qiiæ/;. !I. gaI-

h

intelligantur : ergo Divina Effentia fe non.hag

ttmyinar

betüt Speculum reprzfentans creaturas

Ombi-.-

tils tem]

À

oceífe

les in effe proprio , alioquin fecundüm

Tronatei

creature deberent praíupponi ante fuam.4

| miiof

l

poffibilitatem , quod e(t fallum. . Unde quans

fiirition

doCC. aut PP. Divinam Effentiam creaturarum

W C(!gl)(

repraentativam comparant fpeculo , paritasin

faperie

hoc tantüm confiflit , quód nimirum Effentia

finati :

Div. fit fpeculum improprié , & aliquó modó

pefet

tepraíentativa creaturarum, non tamen cum

BN

omni rigore ficut fneculum ob rationem mox

h& p

datam.

ti Diy

"

4. . P. Il Pars. (1.) Quia fci?ntiä Divina.a

st pati

etiam fimplieis intelligentiz , & de poffibilibus

dpatur:

eít intuitiva , üt etiam AÀ. tenent, ad quani

f

pariendam fpecies imprefía eft omnino inepta,

ii

(2.) quia fpecies ita ducit in cognitionem

fetatio

objecti , cujus eftfpecies, ut ad, eam concurrat:

P omi

pracisé tanquam ratio cognofcendi , non auteri

ponite

tanquam rato cognita, vel medium cognitum,.

tXttem

ütiterum docent omnes,& patet de fpecie intel-

Türate

ligibili in intelleétu, & vilibili in. oculo , qua

Titioni

nulla previa fui cognitione movet potentiam

lil

ad cognitionem fui objecli : atqui DivinaEf-

a

fentia ita movet intelle&tum Divinum ad cogni-

[

tionem creaturarum, ut priüis moveat ad cogni-

furis

tionem fui ipfius, & ideó DEUS intelligit crea

ilim

turas , quiaintelligit fe ipfum : ergo nen €o«

lm

gnolcit creaturas per fuam Effentiam tanquam

Á

per fpeciem impreffam, ..( 3.). Si Divinus in«

üm

tellectus ita feor(im , & quafi per accidens priüs .

fiüm]

tere

|

[l I]. glll

As Creatuva. Poffibiles faam cfe, $9t

ntà fl

terminaretur ad Divinam Effentiam, ut ex vi

tatüra

talis terminationis formaliter ad creaturas ter-

Udimind

minaretur , plané talis ad Effentiam terminatio

T

omnino foret limitata , quia illa terminatio ex

m

fua ratione formali non comprehenderet om-

ID CUU

ne cognofcibile, ad quod DivinusintelleCtus ex

ilp; pzrigasin

fua perfectione unica terminatione poftulat ter-

m D

tninari : hocautem finé grandi abfurdo, & im-

alqinti

perfectione in DEO nequit admitti.

. Ka d

P. IV. Pars. Res creatz priüsà Divino intel-495.

TO

lectu perfectiffimé cognofcuntur virtute Effen-

tiz Divinz, quàm ipfa formaliter imitabilis,

D

aut participabilis ab ipfis rebus cognitis con-

Jfius

cipiatur : etgo Effentia Divina in ratione cau-

a quit

Íz exemplaris, & fub his refpe&tibus.,

10 p

imitabilitatis , & participabilitatis nequit. ef-

Sgnitionm

fe ratio cognofcendi creaturas poffibiles. Ant,

V ORUA

P. omnis relatio five realis , ive rationis fup-

qonatt

ponit effe extremorum , quia nonnifi inter duo

cognilumr

extrema pote(t verfari, adeóque fequitur ex na«

yuit

tura rei, fi fitrealis ; vel inter ea concipitur, fi fit

ClIiU; qu

ràtionis : ergo prius funt creaturz cognitze ab-

.

(m]

intelle&u Divino, quàm Divina Effentia dica-

|

jrao

tut ab eis formaliter imitabilis.

Conf. P. in

Atf

qu

tantum Effentia Divina dicitur imitabilis à crea-

(

!d

j

turis , inquantum ipf cognitz àt poffibiles ad

jtu

illam referuntur tanquam capaces füó modó

nm (p

illam imitari : ergo priüs funt ipfe creature

?. l

àDEO cognite, quàm fundent talem refpe-

j

um imitabilitatis j participabilitatis ad Etlen-

MPM

LA

tiam Divfnam.

Conf£,

$92 . Pars lL. Difl. ]. Quaf.1L, $. 1.'

4

eriiseat

496 Conf. Divina Effentia nequità creaturis imis

tari, aut participari, nifi quoad gradus .com-

eygnofi

imunes, & tranfcendentes , fcilicet Entis , fube

Af

ftantig , Spiritüs, viventis &tc. Quoad gradus

fenicfe

autem fpecificos , & individuales, quibás inz

W. rtmot

fuo ultimo effe creaturze conftitauntur.j Divis

fEfen

nam Eflentiam imitari poffunt nequaquatn, quia

fcmaft

füb his rationibus in ornni fententia involvunt

forto

limitationem, atque ideó fecundàm . has ratio-

Vocati

nes Divinam Effentiamnoti tantüm non imitans

W CC

tur, fed potiüs ab ea recedunt , & omnino

dentat f

funt diffimiles : ergo fi in Divina Effentía co«

piciter

nofcuntur à DEO creaturz, quatenus eft imi-

DEO

tabilis ab ipfis, plan& fecundüm effe proprium

LOI

nequibuntin ea reprafentari , fed ad fummum

dl

Íecundüm eos gradus , qui ab omni imperfe-

Vi g

Toniol

&ione prefcindunt , quales funt cantürmn gradus

communes,

4

yrefen

497 P. V. Pars. Ideó cognitio DEÍ ad creaturas

lia

terminatut , quia priüs ratione fuittérminata ad

fendin

fuam Effentiam 5 ex eo enim, quod terminata

N

eít ad Eflentiam , oritur, quód etiam confecus

du

tive & neceffarió terminetur ad creatutas; qua

Witi

eminenter. ( partim in effendo.,. partim in €oe

Whüy

gnofcendo ) continentur in Effenuia tanquam

p

objectó primario illas continente per modum

lunt

objecli fecundarii, ita ut verum fit dicere—»

Q6

Ideó DEUS cognoftit creaturas, quia. priüs

: Divi

cognovit fuam Effentiam , & fi per impoffibile

defun

hanc non cognofceret ,etiam creaturas rorm co«

P.

gnita

grzofceref : ergo Effentia üt vifa; & «o

m

emi-

lj

n Creatura Poffibiles. /ic»amö»f. $93

CT

eminenter : continens creaturas eft ratio illas

ais

cognofcendi,

il Elllii.ftf-

Ac fors fcire cupis , unde oriatur, quód Ef.

498

Qul gis

fentiafic cognita poffit reprzfentate creaturas?

5, qiri

E. remoté & fundamentaliter hoc

Orirí ex

iunt D

l

ipfa Effentia utpoté infinita , proxime

veró &

u

formaliter ex aliqua fuperaddita perfe&t

ione, &

nti i

formaliter ab Effentia diflindta , quz

poterit

j Bs

vocari peculiaris perfelio reprafentan

di om-

Ti

nes'creaturas, quas intellectio Divina reprae

y dottl

fentat formaliter ; qua perfe&lio , cüm (it fim-

Efentih

pliciter talis, & finé admixta im

perfeclione,

nuselli

DEO non eft deneganda.

Eftiue hac perfe.

! prapriun

€tio aliquid abfolutum , que

m admodum aliz

lu

perfectiones modales , feu attributales :

quam-

v untt

vis fecundüm ; noftrum modum conc

ipiendii

yungul

connotet aliquem refpectum ad cre

aturas re-

prafentandas , qui tamen ex parte DEI non eft

al

aliqua relatio realis przdicamentalis , aut tran-

Mu

fcendentalis , fed meré rationis.

P. VI. Pars.

j ttfmi"m

Poffibilitas Logica creaturarum499

ia

eft ens reale n

ominaliter , & ali

qua perfeCtio

T

pofitiva : ergo debeteffe 3DEO

: fed noneftà

mmnæ'x

voluntate, $t omni

potentia DEI , quià creaturz

T

prius cognofcunt

ur poffi

biles, quàm Divina vo-

"

luntas eas vellepoffit :

ergo poffibilitas Logica

1 dWJ'

creaturarum debet effe principiativé ab intelle&tu

/ .iill

n

Divino ; ficut poffi

quu

bilitas creatürarum Phyfica

impümb'lk

defumitur à Divina

voluntate, feu omnipotentia,

T

P. Ultima Pars, Si creaturis poffibilitas Lo-

qp

dependeuter 4b intellet-

[j

gica' pracise cdnvcnirct)

P

3

,94 :Pdf.f III- Diü'l' Qlldff. IIaSalI-

&u Divinoita ut formaliter ex fe ipfis non effent

t o

poíi

biles, tuncetiam chymzra poffibilis effet,

terela

«im & ipía . ( idem eft de aliis entibus impoffi-

Wtadot

bilibus). à DEO cognofcantur : atqui fequee

«onm «

Jam nec AA. admittunt z. ergo nec id, exquo

du

deducitut.

Confirmatur. Querendó ex

Viquam

Adveríario, undenam habeat, quód in hoc

du

univerfum prodierit, &defa&to fit? nunquid

fdtan

3deb , quia, antequam erat, poffibilis erat ; ere

gimae

$o formaliter illud poffibile habuit à fe ipfo.

omnife

vero e[l

T M

DEU

- Solvuntur Objectiones.

omnili

poftbi

Bjic,I. Contra X. partem. S. Aug.-L.g;;

qiità

so?O

qq. q-46. dicit : DEUS nibil extra fe in«

zuetur , ftdin fé, tanquam in cau[a otflw

Que

(lente

sium. Similiter dicit D. Dion, de Divin. No»

thiije

min. cap.7. exfe

, C in[ererumomnium cogzi-

t 8

tionem babet Divina mens, non qu

od per [peciem

hia

Jingnla confideret ,

Jed quod uno cau[a complexss

poffi

omnia confideret, Ergo juxta hos SS. PP. Drus

fmen

cognofcit creaturas in Íua Effentia tanquam i

&

earum caufa,

Ql

Reíp. dupliciter poffe dici aliquid caufam al«

E

terius , fcilicet in efferei, autin effe cognofci

Cont

bilis ( 1. ) dumaliquid continet virtualiter fal-

tt,

tem ipíam rei entitatem , bt ficus. continet in

lii

hyeme fructus fuos ( 2.) dum aliquid non

'aliun(

continet ipfam rei entitatem , continet tamen

nang

téi cognoícibilitatem, àt fpecies, qua cont

et

3

v

I M

Soluustur Oljetlioner.

$95

fisnond

net objectum; . vel fpeculum , quod continet

ofb

repraentabilia , certé non fecundüm entitaterii,

ibus um

TU

üt ad oculum cujusvis conftat, bene tamé quoad

eorum cognofcibilitatem.

Unde dum SS; PP,

i, ag

dicunt DEUM cognof(cere omniain fua Effentia

[äærendö j

tanquam in cauía ipfarum , non debent intelligi

u3

de caufa continente rem fecundüm entitatem,

[r m

ylise; d

fed tantàm fecundüm cognofcibilitatem ; nam

primacontinentia non facit DEUM formaliter

il

omnifcientem , fed omnipotentem , fecunda

veró eft ratio, quz proximé & formaliter facit

iDEUM omnifcientem ; neque enim DEUS eft

]

omnicius, quia omnipotens : imó (i per im«

poffibile DEUS non effet omnipotens, non fe-

gl

ueretur per locum intrinfecum , & per coníe-

zxqu

quentiam formalem , DEUM non effe omui-

nuit

fcienter refpectu logicé poffibilium : / Certum

Diui M

«nimeft, quód continentiaunius in alio in effe

nlumf'j"if

aei, G in effe cognolcibilis non fint ejusdem,

i P;rg:till

fed alterius , & alterius rationis, ciim unum

T

qpotfit eife caufa alterius in cognofcendo, non

J

tamenin effendo, üt patet in exemplis prius ad-

f

jj

«ductis de fpecie re

3

«ulorefpe&tureprzfencabilium.

pedtu fui objeQi, & de !'Pg-

*au[lmü' |

)

- Objic. II, Effentia Divina continet creaturas) OE

*

ontinentià reprafentativá ,' cum illas manife«

y:

yit

ftet, & repralentet Divino intelletui : fed ta-

lis vis & continentia réprze(zntativa non poreft

j

n

saliunde ei competere, quàm ex co, quód emi-

d

nenter éas contineat, üt illarum caufaz ergo &te;

i g

,.'-Maj. P;'contitientia fc

prafertaaux

upius obje-

I

Pp 2

cü

«96 Parilll. Diff. I Owafl. HT. S. IT.

daaprit

&iin alio vel provenit ratione fimilitudinis , vel

Logeam.

ratione dependentie , vel ratione continentize

virtualis , & caufalis : fed utique DEO hac rae

ghyian

qiil; q

tio non competit ratione fimilitudinis, vel de«

Ysnon«

pendentie ; ergó tantüm eft illa vis repraefen-

gedti

tativa fundata in continentia emin;ntiali-, qq;

€ontinet creaturas ut earum cauía.

DRUS «

Reíp. Neg. Min. In hujus prob

atione D.Maj;

pügnánn

tiout, f

continentia reprafentativa unius objedli finiti in

iarüm.

alio finito provenit ex dictis capitibus Conc.,

fiit, t

Ma;. unius objeCti finitiin alio objecto infinito

Neg. Maj. & Conc. Min. Neg. Conf. . Nam

percai

hj

Effentia Divina, cüm fit infinitain omni genere

includit omnem perfe&tionem tam in effendo;

brabo

quim int

eprafentando ; & ideó , cüm ad hog

Tngone

m, nonrequis

d )

ut habeat perfe&tiones creaturaru

ritur, quó

d ipías contineat in - €

ffe entis fed

primar

d contineat in effe perfectioniscogs

Wiur ?

fufficit, quó

noícibilis ita fimiliter ut eas repraente

t, non

ltrius

ííe

tonref

requiritu

r, quód easvirtualiter contineatine

rei, fed

fufficit in effe cognofcibilis , ü

Áinzim

't patet

de fpecie & fpec

ulo.

'opnit

Contra eandem partem.

$i

lm

$o2

Objic. 1lI.

d

DEUS per fe ipfüm & in fe ip

fo tanquam in

at

càufa creaturas non cognofceret , fequeretur s

non habeat fcientiam illorum : à

Diem;

quód DEUS

| (Ean

priori , atqui

DEUS habet fcientiam illarum à

Min. P. Scientia à priori

! um

priori : ergo &c.

efl, qua cognofcitur res n fua caufa , vel per

. Qu

fui caufam.

Vinten

D. fcien-

D

| nj

. Répl NegMim CujosProb,

[1:]

L

Salwnturobjeö?ianai

$'9'Iu

iitulin, w

tía à prioti efLrem per caufam cognofcere , vel

l conit

Logicam, .vel Phyficam Conc. femper tantüm

EO RRR

phyficam neg.

ll gio defumitur ex eo,

dini, rd

quód , quamvis DEUS res Logicé poffibi-

ia

les non: cognofcat . per fuam omnipotentiam ,

nl

quz eft ipfarum caufa phyfica, attamen dum

DEUS cognofcit res poffibiles fuam non te-

tion DAl

pugnantiam principiativé habere à fua cogni-

ii

tioue, formaliter veró à feipfis , jam cognofcit

üibus a

illarum caufam Logicam , quod ad prafens fuf-

dlo ii

ficit, üt creatura poffibiles dicantur cognofci

TV

per caufam.

DEUS eft omninofoj

Ti gait

Objic. IV.. Contra f. p.

yeftndo

liberab omni relatione inlead creaturas : ergo

non potelt etiam ipfi intelle&ui Divino effe me-

ET

qong

dium cognofcendi creaturas tanquam objectum

primarium priüs cognitum.

Confequentia P.

il

Ól

unum priüs cognitum non ducit in cognitionem

alterius nifi ad illud referatur : ergo cum DEUS

, n

j

nonreferaturad creaturas , etiam ha non pof-

funt.in Ipfo cognofci tanquam in medio priüs

i

cognito. && Conceffo Ant.: N. Confequen-

tiam, .. Hujus probationem Dift. nifi ad illud

"

st

teferatur vel à parterei vel przcisé per noftram

: ueïdlï)

rationem C. A. femper à parte rei per relatio-

jl

nem in fe receptam N. A. & Coníequentiam,

Quamvis ergo nos in DEO concipiamus ali-

D

jf

quam habitudinem & relationem ad creaturas,

quando Ipfumi cognofcimus , üt has reprafen-

I,"W

tantem , propter noftrum imperfectum conci-

aautem noneílíic; quem-

p

pk:zdi modum, reipf:

-Pp3

ad-

$98 . Pars HI- Dif-T. Oneff HT. f.1L

admodumetiam DEUS cuncla producit in virz

grinmia.

tüte füz ommnipotentiz absque omni relatione

tingentia j

xeali , quamvis nostalem in DEO propter no«

v itpo

ftrum imperfe&tum modum concipiamus.

rb p

u

. Objic. V. Contra eandem partem : recepa

: gt

tum eft apud Scótum in multis locis , quod

. Q

DEUS in inflanti 1mó cognofcat fuam Effen-

tsl

tiam, & in 2do creaturas : atqui Scotus:hog

li

non ceneret, f1i DEUS cognofceret creaturam

ttiam 0

in fua Efféncia, tanquam objeCto priüs cognito ;

g hor

quiain eodem irftanti coguofcuntur illa ;; qud-

; edtur?

rum unum in altero tanquamobjecto cognofci-

15

tür,ut patet in fpeculo, & his, quz infpeculo vi

mprln

dentor * ergo &c.

Conf, vifio; feu cognitio

dtentur

DEL increata eft unica & indivifibilis: ergo in

[dsw

illà non eft ordo prioris & pofterioris ; aliàs

potty

enim eflec prior feipía, & polterior feipfayque

DEQ.

in terminis implicat.

veíle

$0$ & Adobjectionemquód Scotus perillum lo»

ïdita Q

quendi modum tantum velit innuere:ordinem

titish

; Rong

queridam ex parte obje&torum rmarii,& adarii,

utfic magis indicarethoc cognofci ex vi cognis

^ quid;

tionis illius, cum quo adhuc ftat , quod in éo«

|

Effen

ftfin

dem inítanti ambo cogriófcantur, quantüm e

éx parte cogno/centis , - uit patet in exemplo tei

! Mi

l

tiüm

vifx in fpeculo, quzfimulin eodem inflanti vi-

*

dencur, & camen fpeculum eft ratio videndiilla:

Würve

pérmodam medii cognid , & non fimplicis ra-

ttan

Ad

tionis cognofcendi , üt fpecies impreffa.-

qim

Conf, w. N. Confequentiam; ' quia licetin vi-

j

una.

ü?fæ* feu co'gnltio-ne non fit duplex ratio;

pri-

Wfoe[l

J .

Soluuutur Obfetiioner,

$99

tOdurtitt

primaria, altera 2daria, eft tamen ordo in at»

Oi at

tingentia obje£torum, attinguntuf enim à vifio-

Opropts.

fie , üt proponuntur , & confequenter cüm pri-

ofims

mó proponatur Effentia Divina, etiam primó

ytem: t

attingitur.

'

^

:l od

Objic. VI.. Contra eandem partem : crea-;6

t f Die

turás poffibiles immediaté in feipfis cognofcere

y Gsl

nullam involvit imperfectionem : ergo üt fic

fet qtid

etiam cognofcuntur à DEO. — . N. A. quia

st

per hocvalde vilefceret intelle&tus Divinus, fi

creaturz etiam effent prima ratio fuz cognitio-

rihd

o cipn ii

fiis.

Dices : medium univeríale nil diftincte

reprazfentat : fed Divina Effentia , i (1iri illa vi-

ub )

l wgnitic

derentur omnia poffibilia , effetmedium univer-

s tïgl)'ä

fale : :ergo diftin&té non reprafentat creaturas

pis ; d

poffibiles : ergohain illa non cognofcuntur à

DEO immediaté,

&. D. Maj. medium uni-

16!]][3;?'

verfale, quod omnem imperfeCtionem exclu-

gtl

dit,quodquenil potentialitatis & perfeCtibili-

( W

tatis habet, : nil diftinclé reprefentat N. Maj. fi

non omnem imperfeCtionem excludit, & ali-

ii

Y ng' |

quid perfeclibilitatis habet C. Maj. fed Divina

,

j

Effentia effet medium univeríale omnem imper-

j

feGionem , ac potentialitatem excludens C.

j

pïo j

Min. nonfic excludens N. Min. & Confequen-

j

l

tiam. ItaqueDivinaEffentia, hoc ipfo quod fit

il

univerfaliffima & fumma perfectio , continet

etiam in fe perfe&tiüs perfecliones creaturarum,

m'llmm'

j

quàm hz in fe ipfis... Inflas : cognofcere ob-

jectum cognitione directa & immediatain fe ip-

jutl

Jin^

fo e(t períectius, .quàm |cognofcere illud. in«

Pp 4

dite«

Fi

Á DEQ.

€co Par: II). Dift.I. Queft. UL f.T.

directé, G permedium cognitum.: ergo.tális

mtingenl

1nodus non eft denegandus DEO. .. &, ad Ant,

Atf

illud effe verum , quando. medium. eít limita-

tingeti

tum , non veró. quando eft abíoluté illimita-

tum, &altioris ordinis

4

diemisq

Jutaqy

$07 . Objic. VIL. Contra 6tam p.. fi creaturz à fe

funte

ipfis haberent aliquod effe , tunc. poffent ipfa

lfione

gloriari, quod faltemà fe ipfis habeant effe pof-

(

fibile : fed hoc videtur abfurdum : ergo &c.

MoloD

Min. P. ficenim effentvix non quales Dzo;qui

Tibl

folus dicitur àfe.... . N. Min. una cum fui pro-

lunmtis

batione ; nam exigua nimiüm foret hacc gloria

conu'ngt

tio : qualem enim gloriam fibi arroget vermie

mediyg,

culus ,. quod quidem poffit produci à DEO aut

ptquim

fole , quodque ipfi competat poffibilitas Logi-

pateDr

ca, hanc tamen poffibilitatem non pofTint pro-

doxin

prio Marte redigere ad actum.

Ex quo 'ipfo

: Dig

conflat, quam diverfiffimó modó DEUS .&

Yorat

& creaurz poffibiles dicantur fuum effe . habere

tget

& ft.

Aliz objectiones folvuntur. in Meta-

hugdi

hyfica. ...

Düus

QU/ESTIO lL

Wetum

Pl

De Scentia Vifiouis.

Í

* ! üü&i

NmA

zIn DELUS videat f;;lfl;ïa contingehiia» in

turit

Jddeis ? aut difpofitione caufa proxima , feu-liberi

I'EPræ

arbitrii ? vel in eorum veritate objelliva

ïldcn

ante Decretum?

C

Rotota fubfequenti materia hujus O;þüü

Tony

uturá

fhcplu

quód pr»æibnïs Q. . procedat circa:f

£04-

Jj

n DEUS videät futura contingentia c. 60 I |

: tgul

contingentia abfoluta à propofite , pendentia

Ym

àcaufis 2dis liberis : nam qualiter futura con-

um dl

Ya

tingentia" conditionata cognofcantur à DEO

m

tl

dicemus q. fequenti agentes de Scientia Media:

futura autem 4 caf« à DEO infallibiliter cogno-

fiqumil

Ícunturexdifpofitione, concurfu, & compre-

cpulatg

henfione caufarum naturalium, non impedi-

benten

tarum ad agendum : & futura immediaté.,

1: i

à folo DEO dependentia, cognofcuntur infal-

uD

^

libiliter à DEO ex determinatione Divinz vo-

tum J

luntatis.

Itaque quaflio devolvitur ad futura

hacgh

contingentia abfoluta 2 prepofrto, quodnam fit

gll' Vért

medium, vel ratio ex parteobjecti, in qua, five

DEOaI

perquam DEUS illa videat, & co gnoícat; ex

Ins hp

patte DEI enim effe infinitam ejus in intelligen-

vintpt

do virtutem , nemini eft dubium.

U

- Dicol. Idez Divinz non funt intellectui Divi- £09

DR

110 ratio formalis cognofcendi certó futura con-

delit

tingentia,

E(t contta Jgidium Romanum

Tl

Auguflinianum , docentem 1.d.38. quod

DEUS videat futura contin

cretum in fuis ideis.

ggntia ante omnc de«

J

: Prob, Idea eít pracisé reprafentativa rerum

J

üt fa&ibiliumv, abftrahendó an fututa fint nec

9€ : Qinde cum nec rerum exiflentiam, nec fu-

gt

i

turitionem , nec meram poffibilitatem videnti

reprafentent ; etiam in ipfis futurum aliquod

n

(id

videri non pote(t,

Conf. ex Scoto 1. d. 5 9. q.un. Scientiafutu- 5 ro

n

Yorum eftlibera 5 Idez autein,cüm fint in intel-

lectu ante omnem actum Diving voluntatis ,

)

M

*

Pp $

meré

602

Pars HI. Dift.I.Quaf. Hl $..5

hDEU

meré naturaliter reprefentant id, quod reprsz |lmem

tis C ha

fentant, nec magis üt ponendum , quàm ü£

nonponendum, folimque quomodo fieri de-

Jlernon

Dico]

beat, non determinaté, an, & quando fieri

debeat, adeóque folàm & poffibile, non fu«

| fl

turum: ergo idez non funt ratio intelle&ui Di«

dj o

vino, obquam futurum contingens antequam

E cont

actueft, certó cognofcat; fed fpectant ad me«

pum j a

ramícientiam naturale

4

m fimplicis inbelligentig

duq

non vifionis.

tionem

fatione

$11- Objic. IdezDivinz funt infinitz in reprafene

tando, G&antecedunt liberum DEI decretamz

adum

ergo antecedenter ad decretum repraíentant.s

t qu

omnem creaturam reprzfentabilem : fed im

&dio

cumulo omnium creaturarum reprzfentabilium

golts

adyc

continentur etiam futura contingentia: ergo

Idex antecedenter, ad decretum illa repraffen-

üonp

taut.

ftdum

Conf. alias fequeretur, quod futura

non haberent caufam exemplarem. in DEO ;

hüed

cüm tamen DEUS debeat effe caufa exemplaris

Qonne)

omnium : ergo &c.

E. ad objectionem cone

!IOD-P

ceffo Ant. D. Conf. ergo antecedenter ad de-«

QOv

eretam repræfcntat omnem creaturan| re»

ju ht

prafentabilem: quócunque. modó : N. Confe-

E

Vist

quentiam üt reprzfentabilem ante decretum C.

Confequentiam. Sed in cumulo omnium crea*

Quo;

turarum reprafentabilium quócunque. modó

^ Qun

continentur etiam futura contingentia C. te-

(

prafentabilium ante decretum N.fubfumptum,

At

quia in illo figno ne quidem funt futura. . Ad

fi pi

Conf. & D. fequelam, ^non- haberent caue.

«

|

g Ai; DEUS videat futwr a contingentia c&c. € olag

l; quiq

fam exemplarem (uz entitatis N. fuze futuritio-

; iil

Tis C. hec enim dependetà voluntate, & ideo

ymodo f

Idea non eftapta eam reprzfentare.

V quado

Dicoll. Neque difpofitio caufe proximze ;« v2

ibit, a

feuliberi arbitrii eft Divino intellectui ratio for-

Tranit

malis: cognofcendi certó futura contingentia;

Rn at

Eft contra Molinam Difputatione 4ta, & Ca-

atl

num , :ac quosdam alios.

ia

* P. quialicet DEUS intimé penetret difpofi-

tionem caufz liberz, cognofcendó ejus incli-

nationem ,. & maximam : propenfionem ad

iprepd

| decretut

aCtum circa obje&tum reprefentatum , & alia,

«plentanta

ex quibus 2dàm omnem apparentiam videtur

hat it

aclio fecutura 5 cum eamen caufa libera.etiam

extobllut

c

pofitis- omnibüs ad a

o

endum requifitis. poffit

:

adhucagere velnonagere, ex illa difpofitione

i reprzfm-

non poteftcerto, Ginfallibilitercognofcere efz

fe&um futurum ; cum; illà pofitá, poffet ad-

u f

i ii

hüc effe&us poni; vel non poni ;; unde cum

connexio- dilpofitionis cum actu fit fallibilis ,

m

jonuté

non: poteít intelle&tui etiam Divino injicere

"Ti

cognitionem fui infallibilem 5 quandoquidem ;

at

ut bene notat N. Herincx, ex figno fallibili

i nb

nonpoffit intelleétus etiam maxime penetrati«

qunv

viiscognofcere infallibiliter fignificatum , imó

j

quó naagis penettat ; eó magis cognofcit effe-

&lum poffe adhuc fequi , vel non fequi.

ucmä

j t

Conf. implicat £itura .cognofci àt futura;s 13

antequam habeant effe futuri, quantumcunque

,mpmm.

f

fit perfecta : cognitio : fed ante- determinatio-

qui

nem caufz libera;; . quafit per.decretum DEI,

€ie»

604 .Parslll. Dift.I.. Queff. H f.1.

m

effc&tus contingentes non habent effe futuri : ere

softror

go ante illam nou poffunt cogno(ci üt futuri,

Jb

Ex quo fequitur, quodlicet DEUS pro ptiori

eufepr

ad iuum decretum intimé, & perfeliffime pe-

deefill

netret caufas illas comprehendendó ( vel.etiam

fénpel

ut-utar verbó Molinz füpercomprehendendó)

idaltem

illas tamen non cognofcat determinatas pro illo

Biqiop

figno, fed folüm proxime difpofitas ad. fe.;

lii

determinandas;,- & confequenter effe&tus in il-

Prou

lis contentos non valet videreüt futuros., cum

tte dec

tales primüm fiant per determinationem.

drmin.

Objic.. Intelle&tus humanus, & à fortioti

D

$144

ngelicus poteft inde colligere effeCtum morae

tirit

liter : ergo Divinus infallibiliter , . cüm intime

ttten

penetret difpofitionem caufze libera.

E. IN.

ii

Confequenti&. ficut enim major intelle&tüs. pe-

tioner

netratio nihil confert ad effectás futuritionem,

jrsi

ita necmajorem habet de re futura certitudinem,

o

imó ficut immediaté n. prioridixi, quó magis

| Attt

DEUS penetrat difpofitionem caufz liberz ,. eó

Qtnac

magis cognofcit;effeCtum ftante illa difpofitione

fait f

pofle adhucíequi,vel non fequi. Dices : fi Deus

; fifusm

non cognofcit futura contingentia in difpofi-

L

tione caufz proximz, tunc DEUS a&us no*

pisq

ftros in libero arbitrio contentos cognofícit con-

vt

jecturaliter, adeóque ipfius cognitio tantum

allquu

effec conje&turalis : atqui hoc involvit gran-

Dortsc

dem imperfectionem DEO repugnantem : er.

dfitn

g0 &c.. & ad Maj.cognitionem DEI effe con-

Ed h()w

je&turalem folüm ex parte objecti, nonveró ex.

3. 1

parte fübjecti, hoceít, DEUM videre adtuum

[

at

i0-»

Mif — s DE US videat fütura contingentia ehc. 60;

ff

noftrorum intrinfecam contingentiam , & fal-

noicidus

libilitatem , quantum eft vi liberi arbitrii , &

EU pj

cau(e proximz, ipfum tamen DEUM non vi-

efellntg

dete fallibiliter, eó quód ex vi altioris caufz;

TC

nempe fui decreti, videat, liberum arbitrium

yrni]

ad alterutrum effe infallibiliter determinatum.

us pl

vt d

Ex quo patet Maj. poffe abfolut? negati , aut di-

ftinguijuxta modó datam explicationem.

didui

" Proulteriori refolutione advertendum, quód x £

QUUIY; d

ante decretum. DEI nullum contingens poffit

Ofttf

determinaté dicicerto futurum,

P. hoc: ni-

-f

hilpote(t effe,: nec determinaté cognofci üt fu-

hi of

turüm, quod non includit rationem exiftendi

i intimi

intali tempore ; in hocenim futurum diílingui«

] W'N

tur à poffibili: atqui nihil poteít includere ra«

st

tionem exiftendi pro tali vel tali tempore, quin

gl

priüs voluntas Divina velit, ut fit: ergo nihil

iil

potefteffe certó , & determinaté futurum ante

uj

decretum Divinz voluntatis.

Min. P.I. in

jl d

fornace babylonis trium puerorum combuftio

jj

fuit fufpenfa, quia Divina voluntas non voluit

sjiDii

hüjusmodi combuftionem effe futuram : ergo-

T

impoffibile eft, ut aliquid eveniat in tali tem-

d

poris differentia, quin priüs Divina voluntas

gt

velit, ut fic eveniat.

Eadem Min. P.H. f

p um

aliquid includeret rationem effendi in tali tem-

jiff

poris differentia ante decretum Divinum , tunc

«t

effet neceffario, & non contingenter futurum :

d

fed hoc eít falfum : ergo & id unde fequitur.

chö u

Maj. patet, quiafieffent independenter à vo-

D

luntate Divina futura, tunc effent futuraà fe iga

[

13

606

Pars HL. Diff. 1. Quaff. li. $.E

AhDE

fis : atqui fi funt füturaà fe ipfis, tunc funt necef-

ftets Q

obgdur

fario futura, ficut poffibilia, quiaà fe poffibi«

n

liafont, fünt neceffario poffibilia.

quna

$16. DicollI. Dsus non cognofcit futura continis

titiontm

gentia abfolutaineorum veritate objectiva praee

Min f

fuppofitiv'c ad omne deccetum. — Eft commu-

nis apud SSas, & T Tas contra RR. fundantes

|

um

fionem

fe, in illa fententia Philofophica, qua tenent

propofitiones contraditorias de futuro contin-

|determ

genti effe determinaté veras, vel falfas ante de«

onting

cretum DEI, quibuscum inPhilofophia eüam

ad fatu

il d

tenent Maft. & Poncius, quamvis hie contra*

rium fentiant.

iltipl

P. L. contingentia przfuppofitive ante decre-

l

lypot

tum DEI nullam in fe habent detérminate veri-

[ cqut

tatem objectivam in ratione futuri: ergo DEUS

' lamgxä

teL al

non pote(t illa praefuppofitive ad fuum decre«

; m r

tum videre in iplarum veritate objectiva.' Con-

tb da

fequentiaeft innegabilis. — Ant. probatum eftri;

W ft

priori , & à Scoto exprefse traditür 1. d. 29;

tom

Q. 1. $. vilo de contingentiarerum. vubiitafcti

bit : inilloivffanti (ic. antecedente decretum)

| rj

| Ronver

sop fuut vera contingentia.quia nibil eff tunc,per

quod babeant veritatem objetliuam : pofita autema

| t Q

t&gu «

determinatione voluntatis Divinajam verafunt,

videlicet pro illo 2do inflanti : er

don

té noflram tenet fententiam.

go chtus apet-

.

llequ

$17 P.Il. Ex duabus propofitionibus contrad

i-

C

[ D(

. -: &oriis defuturo contingente nullius objectum

eft determinaté futurum , aut nonfüturum ante

A.

POT

«lïecre'tum DEI: ergo nec propofitio vera.Co

téa

AT 'AnVDEUS Videat futurA cóntingentia clc. 60';

W fenet, quia veritas confiftit in conformitate ad

j

obje&um, & falfitas in difformitate ad illud,

d

Ant. P. determinaté futurum eft , quod per ali-

fütittng

quam caufam habet determinationem ad futu-

ritionem : atqui prafcindendó à Decreto DEI,

od

hn

. vel in figno rationis priori ad Decretum DEI

VA du

nullum obje&um contingens habet determina-

4, quit

tionem ad futuritionem: ergo objectum non eft

(toro

determinate futurum.,

Maj. P. fi objectum

ilos at

contingens futurum. haberet determinationem

ad futuritionem per aliquam caufam, tunc vel

(ophi d

» hieott

illa.determinatio proveniret à caufa prima,, vel

Àfe ipfo , vel àfecunda ? atqui non à prima, ex

antédat

hypothefi, quód DEUS adhuc nihil decreverit s

fed neque à caufa fecunda; hacenim ante cau-

aiever

oD

fam primam, vel independenter ab illa non po-

teft aliquid determinare ; neque à fe ipfo xmó

mün d

u (

enim nullum obje&um contingens fibi ipfi po-

teít dare, .ut fit : ergo neque poterit fibi dare

od

ib

ut fit determinaté futurum. — 2dó. Quidquid

competit alicui àfe ipfo , illud convenict illi ne«

u

ce(larió : ergo fiobjecto contingenti ex fe ipfo.

:dmfmm)

Dd

conveniret determinata futuritio , hoc ipfo non

effet objectum contingens fed neceffarium.,. s

jumm

jl

ergo praícindendó à Decreto DEI objectum

on eít determinaté futurum , & coníequenter

at

neque propofitio determinate vera, aut falía,

Conf.l, Sitraditio Juda eft fututaante om-518

5 m*(fwl'

j

ne Decretum , tunc.hoc ipfo non effet Judze li-

bera,, fed neceffaria : hoc nullus admittit: eg«

mmm

D

,mW'

ionis

lj

p

| f) n(cc illud, .. Con£. Il. pro illo figno rat

prio-

hE

&o8 Pars IH Difl. E. Quefl. HI. $.1,

priori ad Decretum DEI Tudzarbitrium ftatfub

qud pr

omnimoda prorfus indifferentia, ut traditionem

lgl al

Chriíti decernat; vel non decernat; aliàs enim

auiapt

Judas non liber& fed neceffarió tradidiffet Chri«

n

ftum aut. neglexiffet neceffario traditionem.s

duf

hrifti : atqui utrumque- eft. falfum : ergo

etiam falfam eft &c.

à

pdit,

düàeten

Conf. IIl Antecedenter ad Decretum-DEI

obje&tum , veleffe&tus contingens eft füb mera

feta par

poffibilitate ut fit füuturus, vel non füturus:

jndva

ergo equé poteft effe futurus , quàm non futu-

(isjand

rus : fed fi objedtum, vel e&ectus poteft equé

poftiye

effe faturus ; quàm non futurus , tune propoft-

tümncga

tio enuncians effectum futurum , non pote

(f .

determinaté dicere verum , fed indeterminaté

Ptgadó

folàm , & fallibiliter: ergo propofitio contiris

glillül, Pj

tatoneg

gens ante Decretum DEI non eft determinaté

veta.

R

$19 Objic.T. Illapropofitio e(t detetminatà vera;

li&v

peeabi

quz enunciat aliquid , quod determinaté futue

rüm eft: atqui hzc propofitio : »das tradet

'dliera |

Ciiftum , fignificat aliquid, quod eft determi-

Dt

náté futurum : ergo eft determinate vera;— E&«

lt

)

D. Maj. quz enunciat aliquid, quod eft detet-

[ if

alv

minaté futurum pro illlo inftanti pro quo enume

Antes

ciat Conc. Maj. pro alio Neg. Maj. fedaffignas

ta propofitio fignificat aliquid, quod eft deter-

0

minate futurum poftDecretum DEI Conc.Min.

Wnam.

Dtopo

quod eft determinate füturum pro illo inltanti

tti a

priori ad' decretum DEI, vel præ!"cindendö*ä

decteto DEI. N. Min. & Conf, & fuppofitum,

)

quo

IV — o DEUS videat futura contingentia &c. 6 0;9

Wümi quód prefcindendó à Decreto DEI conceptibi-

wwb — disfit aliquis ftatus futuritionis; quznamenim

tut; d

caufa prafcindendó à Decreto DEI extrahit ob-

dl

jectum.contingens.ex flatu merz poffibilitatis:,

) tl

& transfert ad ÍLatum futuritionis ?

fia: t

Objic.ll, .Hacpropofiio disjun tiva Petrusf 2Q

peccabit., vel non peccabit ante Decrectum DEI

Dentunti

eft determinaté vera: ergo etiam neceffario al-

v dl ln

tera;pars erit vera,...Conf. P. propofitio dis-

of

jun&iva tantàm eft vera ratione alterius partis ex

m tl

disjunctis,

&. l. Diít. Ant. eft detecrminaté.&

ipotda)

pofitivé vera Neg. Ant. efl determinaté, & tan-

yne p

tüm negative vera conc.Ant. & eodé modoDift,

n0n potd

Gonf. .. Refp.II. meliustransmiffo Antecedente

du

negandó Confequentiam, cujus probatio diftin-

j

guitur, propofitio disjunctiva tantüm eft vera

tationealterius partis ex disjunclis, qua fit de-

d

terminaté vera Neg. qua tantüm fit indetermi-

naté vera Conc. ut ergo hac propofitio Petrss

«t

gj

peccabit , vel non peccabit st vera, fufficit, quód

v

altera. pars ex disjunctis fit indeterminaté vera

ficut. juxta.Summuliílas , ut hzc prepofitio,

d

i?

dexter,vel finifler oculus eff nece[[arius ad videu-

dum 4 fitvera., fufficit, i altetuter (it neceffarius

"i i u

ad.videndum indeterminaté. . &. III. quod dicta

mqü(]mw

Antecedentis propofitio fit de neceffatiis.

T d

E

d

Objic. Ill.... Neceffe eft ex. contradictoriisg ag -

)d CH

y

unam eíle veram ,. & alteram falfam : atqui iflae

propofitiones funé; contradiclorig : mmuadas

i

&rit , tmunndus non erit , etiam. ante. Decretum.

j

DEI: .ergo ante Decretum.DEI neceffe e(t una

l

yon

"

qad. .

3

effe

€i0 - Pars IIl Diff. I Quafl. H f. 1.

L.

effe veram , & alteram falfam.

x Difl. Maj.

visConi

neceffe eftunam ex contradictoriis effe veram,

finond

& alteram falfam indeterminaté Conc. Maj. de-

jdot.

terminate Neg. Maj. & transmiffa Minore eo«

etmn

dem modo Diít. Conf.

Tondum

Dices : wnndus determinate erir , muudds

d

eleterminate non erit funt contradictoria: ergo

tj d

vicontradictionis neceffe eft, unam effe veram

BU

determinaté , & alteram falfam determinatéi

fiayi

tetroin.

x. negandó Ant. quia fecunda propofitio non

negat totum , quod prima affirmat ; prior fi-

ptopol

quidem affirmat tam 2.v determisaté , quam u

gent;

erit ; undevis contradiclionis non reperitur in

101 6f

memoratis propoütionibüs , fed. dawr. inter

fillüg'

eas medium , nimirum hac propofitio : srmndus

Wav

non determinatt erit 5 que propofitio procul

esn

dubio vera eft , propterea tamen non prajudie

Qu e

cat noflre conclufioni (.1.) quia hac uliima

wfert

propofitio ante Decretum DEI eft in máteria

fiti

neceffaria ( 2. ) i ante Deeretum DEI mundus

Dait

non determinaté füturus erat, prout etiam re-

quod]

veranon erat : ergo de futuritione mundinons

pl

dum habebatur determinata veritas.

[:

AEia

Q

$22 Caterüm ex vi contradictionis certé AArii

nihil pro fe conviricunt ( r. ) quia vis contrae

pli

diclionis plus non petit, quàm ut unafit vera,

D

& altera falfa: at ex hoc malé infertur, quod

bHI

una debeat effe determinaté vera, & altera de»

Q

terminate falía , pracipue fi fint in tali flatu,

Cfefir

in quo defeétu objeéti nor poffunt dici determi*

"um|

naté verg, vel fal(z, (.2.) proríus non datut

üor p

ii

- n DEUIS videat Fubura costingentia &v. 6Ty)

y. DI

li vt

viscontradiclionis formalis in propofitionibus ,

finon datür vis contradiclionis caufalis in- ob-

o Mjb

fa Mi

jecto t atqui praftindendó à Decreto DEI, vel

etiam in figno rationis priori ad Decrerum DEI

nondum datur vis contradictionis cauíalis in

rii, d

obje&to,uc fit determinaté vera, vel falía : ergo

jdora: t

neque datur contradidtio formalis in propofi-

a dv

tionibus antecedenter ad Decretum DEI. ( 3.)

detmo:

fi ex vi contradilionis bene poffec probari de«

qpdiit

terminata veritas , aut determinata falfitas in

j p

propofitionibus, vel obje&tis de futuro contina

; qit

genti, tunc hoc ipfo illa veritas, vel objectum

reptri

non effet contingens, fed neceffarium : hoc

dur t

T

nullus admittit : ergo nec id unde fequitur,

Maj. P. veritas, quz infertur ex principio ne«

Áiogé

ceffario , eft neceflaria & non contingens : at-

p

qui veritás, quz infertur ex vi contradictionis ,

1 hæc Um

infertur ex principio neceffario : ergo eft necef-

t

faria.'' Maj. conflat, quia veritas, quainfertür

g

ex Vi contradictionis , infertur ex hoc principio

yr t

quodlibeteft, vel non eft : atqui hoc eft prin-

mundj[.*oi'

cipium neceffarium : ergo & vetitas eft necef-

faria, & non contingens.

,W AArfi

— "Objic. ultimó. Sthacpropofitio Petrzs se-

*

j

que

galit Chrifium non eft determinat? vera ant

e

$ 23

j

Decretum DEI, tunc fit vera per Decretum.,

j

DEI: atqui tali modó DEUS eit Audtor pec-

T

cati: ergo &c.

&. D. Maj. fit vera per De--

,il

cretüm effectivum & pofitivum Neg. permiffi:

iM

vum Conc. Maj. atqui talí modó DEUS eft Au-

T

aor pcc-cati, fi decer

neret peccatum effedtive ,

"

"

Qqa

Cong.'

€i2. PariHI. Diff. L. Queft. II S.1l.

A DEU

Conc. Min. permiffivé tantüm Neg. Minor. & (transmi

| t

)ng

Conf.

!

soDin

24 Dices. plura pcccatafunt

futurafiné Decreto

|

gud;

Divinz voluntatis : 'ergo aliquid poteít effe fü-

f rexi

turum ante Decretum DEI.

x. D. Ant. ficut

Atethltat

riüs. Plura peccata fünt futura finé Decreto

timert

pofitivo & abfoluto Conc.finé Decreto permif-

titaCvi

fivo Neg. Ant. & Conf, DEUS enim decrevit

permittere peccata ,

quia reliquit hominem in

atquiut

manu confilii fui. — Alias obje&iones Philofo»

torüm.

Nobis nunc re-

1

phicas defume ex Logica.

4 (

€o6ylli

i

ftat , utaffignetur illud principium determinans

ütexill

ad hoc potius , quàm ad illud ex contradicto-

(niti à

riis : atqui ante Decretum non eft affignabile

DAT

ullum tale principium: ergo&c. — laque fit

tümq

$ II.

pralen

-4An DEUS videat- futura contingentia

Qurümg.

abfoluta per vealem eorum prafentiam in aternie

Tihili

sate , aut inefficacia fua prafGientia , aut in

Ti ze

Decreto Thomillico efficaciter

gnofca

pramovente ?

Xileyi

l,

$35

Ic principaliter contra 'TTas agimus ;

primam autem quzftionis propofite

NUS

Tony

artem fufficienter tractavimus à n.43 f»

ubi negavimus , quód res temporales phylicé

quil

D

& realiter coextiterint DEO ab zterno, & con-

fequenter in prafentiarum manendó in SSrum

t in

As q

principiis corruit fuppofitum AArum. Nihilo-

minus pro majori claritate addo fequentia —

Donm

PIE

Co:xiflentia realis foturorum 'contingentium.

trans-

IL il

4n D EUS videat futuva contingentia c*c. é1 3

Nro Mi

Ctransmiffó interim, non conceffó , quód de-

tur ) in aternitate abfoluté non poteft effe ra-

afne D

tio Divino Intelle&tui cognofcendi illa ( 1.) quia

priüs eft ,. rem effe futuram , quàm efle przíen-

dpoud 'i

D.

tem realiter inzeternitate ; cüm ideó fit prafens

j f D

aternitati, quia futuraeft, nonecontra. ( 2.)

Jecretoptt

tam certó cognofcit Intellectus Divinus non fu-

v enin t

tura ( videlicet meré poffibilia) quàm futura :

-homintl

atqui ut cognofcat non futura , non indiget reali

ones D

eorüm przíentià:: ergo nec ut cognofcat futu-

jis n

») quod cognoícitur in praefentia reali per

fa. (

Jetetimit

€oext

í

entiam ipü zeternicáti , illud cognofcitur

üt exiflens etiam juxta T Tas :fed futura contin-

yntradià

amgnzbü

£entia non.cognolcuntur üt exiflentia, fed üt

Ya (

extitura : ergo non coguofcuntur in reali eo-

rum coexiítentia ad zternitatem DEI. (4.)

prafentia realis non eft ratio , cur aliquid fit fu-

turum ; fed potiüs Voluntas Divina , fin& qua

yiitó

y ii

nihil à poffibili transfertur ad ftatum futuritio-

nis :::ergo. futura contingentia non bene co-

j u

Jf

gnofcuntur ab Intelle&u Divino in eorum coe-

xiflentia reali, transmifló interim, quod dare-

tur.. . Atque hz rationes permoverunt plures

m

i

)

"ETas , ut & ipfi ad aliud medium , unde futu-

rorum cognitio haberi queat, confugerint ;

jb

J

d

quale autem illud fit, conftabit. — Pro nunc

Ph

Dicol. DEUS non videt futura contingen-f26

!N

hi

tia in efficacia fuz prafcientiz, Eft commu-

j

nis apud SS. & RR. contra Palatium, aliósque

P

|

nonnullos T T.

-

;HI[U'

DEI prafcientia fit caua

p

| P. Falfum eít, quod

3 3

u-

u

€iA PansIII. Dif 1. ga/z.n.v £a

hDR

futuritionis : ergo'in illanon bene cogüofcune |mnlnl

tur futüra contingentia. ^ Ant. P. L. Ab Au-

tioidso:

&oritate. SS. PP. qui exprefse noflram fenten-

ton fün

tiam tuentur.

S. Damafcenus L. contra Ma-

«ontai

nichzos circa finem ait st ea, qua fattuvi fumut,

0j

prafciat DEUS , à nobis proficiféitur s of $u«

! &Phim

sem DEI pra(cientia vera , ctr inviolabilis , ve

Sàug.l

vim ipfa nequaquam eff , cur omuino futurum

L

d

eff , quinpotiis quia koc velillud faEri fumuhy

3d circo prenofcis.

S. Hieron. in c.26. Jerem.

goDU

dicit : sow enim ex eo, quod DEUS fiit futa-

cadug

vum aliquid , idcirco faturum eff. 5 d quiafa-

textüs.

25rY"um,.

7077

S. Juftinus M. q. y8.- ad' gentes :

eau[a non eft ejusyouod futurum efF j pramotio ;

DEUS«

v (

Jéd quod futurum eff , Canfaeft pranotionis j s-

quecnim pranuotionem fäqm'tmr,qnod futurwmefh,

quam.

[cienti

Jféd quod futurum eff pranotio, Audiatur etiam

Sanctus Aug. L. de Civit. DEI c; 10: Neqie

poifua

füturo

ádeb peccat bomo, quia DEUS illam petcaturum

prafcivit » ergo prefcientia DEE non eftcaufa

» duntat

füturitionis;

Idem Ant.. P; II Ratione : i

It int

fcientia' DEI antecedenter ad a&dum Divite

Nitem

Voluntátis effet caufa futurorum , tunc oimnia

fiit ab

maturaliter , & neceffarió'effent futura; & non

gl

iptis

liberé ; quia intelletus; t precedit volunta-

teni eft potentiaomnimodis naturalis ; & coft«

em,

fequenter non tantüm creata , fed & increata li-

hocpx

bertas non effet.

lt y

$2

Confirmatur. Eó modó fe habent futüra re-

lat

U fpe&tufcientiz DEI, ficutea; quz videmus re-

0

Wre

fpe&u vifionis noftta : fed ea qua videmus,

non

T

A DEUS videat futuracontingentia bc. 614

t copidi

non funt, quia videntur à nobis, fed à contra-

P M

rio ideó videntur, quia funt: ergo etiam futura

st

non funt futura, quia fciuntur à DEO, fed à

4 Contra

contrario ideó fciuntur, quia futurafunt.

D

— Objic. L. Pfal. 103.omnia in fapientia fecifig 28

hir i

& Pfalm. 15 . qui fecit calos in intelleEin. I

7

S.Aug.1. s. de Trinit. c.13. ait. Uriverfas creae

nimfum

&uras. fpirituales (j* covporeas , non. quia . funt,

ideo tovit D EUS: fed ideb funt , quianovit : er-

(l f

ab

go DUS videt futura contingentia in effica-

cia fug prafícientise.

R. L. Opponendó alios

i^f j

textus ex num. priori. -Refp. II. Dicta fa-

fl

4l gent

erafcripturg loca plus non velle, quàm quod

DEUS omnia providé, fapienter, & ex pre-

j

TT

via fcientia fimplicis . intelligentie operetur,

quam-tunt (pro figno rationis) fubfequitur

uml

ydiit

fcientia vifionis , non autem volunt , nec velle

poffunt, quód fcientia vifionis fit caufa efficiens

cM

futurorum contingentium , hoc enim ad: vo-

] ;fmmf

d

luntatem fpe&tat.

Ad S.Aug. Refp. quod

fit intelligendus de creaturis poffibilibus , non

p

n D

autem de futuris, iflee enim etiam juxta nos

funt ab intellectu.

uód fi tamen: contendas

x P

mayäw

Augyultinum effe intelligendum de futuris , dic

ip(ius caufalem fore à pofleriori , & materia-

j

m

lem, non formalem , itaut arguere licitum fits

js, t

n

T

aü M

hocprafciturà DEO : ergo infallibiliter erit.

licét veritatem non habeat à fcientia, fed à vo-

luntate.

i

( 1]

Objic. II Vel fcientia DEI eft caufa rerum,$ 29

j

h fm

d ]

velres (funt caufafeientie DEI ? hoc enim re-

Q.34

qui-

N

A DEU

616. Pars IIl Difl-L-.Quefl AL felfzc

quirit effentialis fubordinatio (cientis ad feitum s

den5; m

atqui resnon funt caufa fcientiz . DEI; illa enim

queas i

decretür

funt temporales ,. hec. eterna : ergo: fcientia

DEI eric caufa rerum contingentium , & cone

iulueis,

quenter in hujus efficacia.optime cognofcuntur,

«5 T

3. Neg. Mai, Nam .nec fcientia DEI eft.caufa

| ! t ber

rerum futurarum , nec econtra res futurz fciens.

; hass

tiz.DEL, fed.. potiüs. conditio. prarequifita

, Utge*

quoad extrinfecam terminationem s. repugnat

eigo d

enim ícientiam DEI. moveri ab objecto fecun-

filitas

dario, fed. tantüm à primario :.& hinc fi per

DEO j

impoffibile omnes. creatura implicarent ; ad«

1002f

&ordi

huc foret fcientia DEI ratione Effentize Di-.vinæf

tanquam objecti. primarii ,;licét tunc non: ter-

ldee;

minaretur. ad creaturas, & per hocfufficienter

fl

falvatur. effentialis fubordinatio fcientis: ad f

tf£o «

tum.

s

Vpori

$30. Dicoll. DEUS nedu& videt futura c:o;xtin-f

lat

gentia in decreto Thomiflico efficaciter przemo

tilid

Vente., ac antecedente omnem -determinatios

Qum

nem creatz voluntatis.

Eft communiffima:

| deret

apud SSas , & RRes. contra T Tas.

| üim

.P. Decretum Antecedens & efficax non.eít

i Pro hOw

compoffibile cum libertate creata : .ergo inillo.

Y

DEUS non videt futura, contingentia libera.:

ütds

Coní.patet ex co,quód DEUS non adhibeat me«

efg() ]

diumimpeditivum libertatis creatz.--.. P. Itaque:

fiita

Ant. ex$coto 2. d.37. q. un. & alibi frequenter

Quia (

ubi hanc tradit doctrinam. . Quotiescunque ad

ton (

aliquod antecedens necéffarió fequitur-.conie-

Uclis

tecee;

Va

quens , tunc, in cujus pote&ate non. eft.an

dens

L fall

As DEUS videat Futura contingentia ec. 6 I 7

Vtisad

dens; in illius poteflate etiam non eft. confes

DEU

quens : atqui in poteftate creata nullatenus eft

T

decretum antecedens , & prioritate caufalitatis

tiom, &

influens, .ác predefisiens contingentia libera :

topultz

ergo neque in poteftate creata erunt contingens

D] dud

tia libera; quod eft

sfürzi

bertatis creatae

proprié -deüru&?vunl li

a

:« Urgetur hoc Scoti argumentum fic. — Vel

1; 09

ergo decretum antecedens , & prioritate cau-

o lte

falitatis influens in contingentia libera datur. à

L hi

DEO independenter à voluntate creata, vel

aarátt

non? Siprimum : ergo hoc decretum efficax;

tie Divin

& ordine caufalitatis previum habere , vel non

: or tT

habere , non eftinnoftra poteflate; atque ideo

Tuficient

ratio Scoti efficaciffime flringit. ^ Si fecundum:

nis af

ergo confenfus ille; à quo dependenter datur,

& ponitur hoc decretum efficax , & ordine cau-

tura «5

falitatis antecedens, habetur independenter à

p

talidecreto 5 aliàs procederent T'T'a. in infini-

tum

*

.

:lermiqfïf

adeóque jam habetur hic confenfus fine

Yil

decreto-"Thomiflico : ergo & alii actus has

beri poflunt ;; quanam enim cít

potior ratig

auit 01

pro hoc, quàm pro aliis actibus,

ag

"Conf..J, DEUS , & creatura influentes in.ij ;

eundem -effectum liberum funt naturà (imul:

m

b l

ergo non datur in DEO decretum ordine cau«

od

h

falitatis -antecedens , & efficax.

Conf. tenet

[f

quia fimultas & ptioritas naturas in caufando

non fe.compatiuntur, P. Ant. creatura in-

u

h

T

fluens ineffectam liberum eft effetus DEI tàn-

quam «auíe prima, & univerfaliffimz : atqui

"

[

Q.4 f

€x

618

Pars HI. Difl. 1, Quaft. II. $. T.

h DEI

ex Ariftotele caufa & cffe&us, tanquam corre-

quid st

lativa , funt naturá fimul: ergo DEUS. & creae

confhy

tura influentes in eundem effectum liberum

" Oi

! of

funt naturà fimul ; & per confequens non da:

tur decretum DEI efficax, & ordine caufalita-

dmq

litatis antecedens... . Maj. conílat ex eo, quàd

n

IDEUS exerceat fuam caufalitatem non tantüm

pitisi

in effe&tum , fed & in ipfam caufam caufantem;

lbtesfe

aliàs caufz fecund:e omnes in caufando non de»«

£ p

penderentàDEO. . Con£. II. Libertas indiffe-

quiüta

rentiz exigit, utagens creatum pofitis omnibüs

N Mj

ad agendum requifitis pro quocunque inftanti

fefttin

ad agendum poffit agere, vel non agere , aut

fitoil

agere oppofitum : atqui flante decreto in or«

fs i

dine caufalitatis pravio , & efficaciagens creas

st

tum non ampliüs.eft. ita liberum : ergo hoc

DiO,

decretum non.eft compatibile cum libertate

de t&

creata.

Min. à TTis. afferitur , cüm hoc de-

que t

cretum adeó efficax effe velint, ut illo ftante

fügve

nonpoffit iion fequi effe&us determinate. Maj.

ti no

fundatur in differentia caufz liberze, & naturalis,

[*

Conf. Ill. Hóc Syllogismó confectó in Ctla-

"tion ;

vent : Nullus bomacarens decretó "Thomi[licó po-

fm j

geff. eum veritate diceres datur decretum Tbo-

"u

miflicum : fed omnes SSa, ci* RRes funt bomie

bes

wes carentes bóc donó (aliàs infallibiliter TTis

ü p

affentirentur ) ergo uullus borum eum auritate

*tanq»,

dieere potefh : datuv decretum Thomiflicum. Si

m

proin folis TTis ifthzc decreta prevenientia &

Vatü

teye

efficacia fint refervata , vitio nobis non vertent,

quó

| E

d

n DEIUS videat futnva contingentia &-5.64'1 9

angan n

quód snecdum premoti diffentiamus.

Pluta

DEUS d

conflabunt ex folutione objectionum,

e&um lx

" Objic.T. Non plüs requiritur ad aCtum 1i-532

*

us ii

betum, feu i

pfam operationem . liberé ponen-

at ul

dam , quàm requiritur adactum primum , feu

TO

ipfam potentiam liberé volendi : atqui actus

o nortt

primus feu ipfa potentia volitiva cau(z fecundae

3 calte

liberz fequiturad previum DEI decretum : er-

ando d

Bo patiter ad idem premovens decretum fe:

beris i

i ont

quitur a&tus fecundus , feu libera operatio. .

N. Maj. Nam a&tus primus; feu ipfum effecau-

mque/nihii

fa fecunde liberz eftimmediat à DEO, üt cau-

quyi

fa totali fin& cooperatione , aut interventü ip-

ao f 0f

fius caufe productz, üx nullus negat; at vero

us t

a&us fecundus., feu actualis operatio ita eft à

j nl

DEO, ut etiam concurfum ipfius caufze fecun-

um j

de requirat; & quidem coneurfum liberum,

ia

'qu& tamen libertas per decreta efficaciter pre-

"m

^füoventia certe tollitar ( 1.) quia hzc decre-

m

ta non funtin noftra poteftate, ( 2.) quia effi-

hn

acia fünt (3.) quia illis flantibus non poffum

"d

on agere, fed debeo agere, aliàs enim pof-

fem invertere Decreta Divina,

(l;m*ïl"'")*

:mWf"f

Dices, Suppofitio antecedens non obeft Ii-

$33

j

bertati; licét. enim exinde, quód DEUS mul-

li

a pradixerit eventura fequatur earum futuritio

w i

*tanquam ex cauíà antecedente , non obflante

tamen tali fuppofitione libertas illafa confer-

MW" i

o

vatut, Sicedimultó antea Chrifti paffio fuerit

revelata ,. Chriftrus tamen liber? & voluntarit

yut

i

patfus eft, utpotà oblatus, quia ipfe voluit. z.

ND

620 Par: III. Di/?- ln Qd&. II. 9- II.

hDEU

N. fuppofitumMaj.: quod nempe. futurumnee

tütdis a

ceflarioó eveniat ideo , quia DEUS illud pradi-

ejus i

xit , aut przvidit eventurum, cüm potilis à con-

Taturdlb

trario ideó praviderit DEUS,, quia eventurum

üpodn

hu m

erat vi decreti Divinze Voluntatis üt fuprà coms

probavimus. . INon enim ideo,.quia.DEUS

Ttqui

Chriftum paffurum prafciit, Chriftus.paffus

tibüs or

& ideo

eít, fedà contrario pravidit DEUS. Chriftum

paffurum, quia voluntarié decreto Divino fe

determi

condeterminandó ad.mortem pro peccatoribus

tradicli

fubeundam obtulit.

Adde , quoód licét fimiles

Urr

fa&z perícripturam revelationes fuerint prios

ttedyire

fes eventu futuro, non tamen fuerunt priores

DEU

1eípeCtu condeterminationis à caufa libera r

lihcräagat

ftande, & ab xterno in voluntate Divina emie

ii

nenter contenta.

*

Volione

$34 . Inflas. Decretum Divinumylicét fit previum

W Tiof

eít. tamen extrinfecum voluntati. create : ergo

ng. "t

ejus libertati non. obeft ; ficut ob. eandem ra-

tüa quia

tionem non tollit vim , aut modumagendi cau-

hll

&. N,. Conf. Pa-

fis- naturalibus proprium.

Vi

tüm enim refért decretum illud fore extrinfe-

'ione

cum ; hujus decretí nullitatem : fiquidem non

f le.

àradone extrinfeci , aut intrinfeci inferimusfed

us

exinde, quód dicatur à T Tis pracedere omnem

Dra

voluntatis creatz determiriationem, confequen-

Contr

ter tollit libertatem, acDEUM au&toremi pec-

ol

cati ponit, omnéque meritum defítruit, Quan-

Tatyr:

tüim ad caufas naturales non eft par ratio ad

Eu ïlge]

caufam liberam, cüm utriusque. modus ope-

Quod,

tandi fit prorfus diffimilis, eo quod caufa na-

tuta*

E

TY

Zn D ElIS videat futura contingentiacic. 62 1

pe funmt

turalis agat üt determinata ad unum , sícque

Vsild p

ejus indifferentia ( quamvis' nec in caufis.,

mpotiate

naturalibüs admittantur decreta pravenientia )

Jua n

utpoté nulla auferri nequeat ; at veró caufa li«

iiripicm

bera modum liberé agendi illefum confervare

TW

nequit , nifi velle aut nolle; aut non velle flan-

ohrils p

tibüs omnibüs ad agendurg requiíitis poffit 5

iU

& ideó quia pofitó decretó' previó voluntas

«t Dint.

determinata eftad unum , nec libertatem con-

) ptccamxiim

tradiclionis ; nec contrarietatisrefervat.

d lia

Urges; Voluntas creata eft libera,quia DEUS; 5 $

fetigi

creavit eam liberam : ergoliberé volet, & apet;

wf

fi DEUS velit per Decretum antecedens , quod

li

liberé agat.

Conf.P. ad effe liberum requiritu£

Diinaedi

operatio libera : ergo f1i non obílante Divina

volitione przvià creatur libera, aget etiam li-

&t

beré non obftante decreto przdefinitivo. : g.

ret:

Neg. utramque Conf. cum paritate , difparitas

y at

eít, quia creare, vel dare potentiam liberam

magcndiw

nullam includit contradictionem, nullámque

COl

vim pátitur potentia ; fuppofità enim tali crea«

y um

tione voluntas femper remanet, & eft poten-

ii

tia libcra,retin&tqueindifferentiä ad operandum,

nfcfif[lllï)k

prout ipfiusnatura exigit; atponere decretum

d

pravie efficax ad actum potentiz liberzs,includit

a

contradi&ion& & ipía potentia vim patitur,neq;

u

poteft exire in a&á, prout ipíius natura exigit,

T Q&ü

natura enim voluntatis exigit,üt pofitis omnibüs

" LE

ad agendü requifitis poffit agere vel non agere,

TU

quoed decretá pravió utpote efficax & infallibile

i^

tol-

]

h DE

622 -Pars Il Difl. I Quaft-K. G.H

tollit , ac voluntatem contra fuam naturam de:

agl

200 dar

terminatad unum.

j

e

36

Replicas.. Voluntas humana non efl [libee

&ulo)c

raàfe, fed 34DEO : ergo ut agat libere neceffe

tt00)0

ubioon

eft; qüód predeterminetur à DEO , à quo fo-

ditot.ca

lo e(tlibera, sícque deeretum praevium non tol«

dinon

lit, fed potiüs ponit, & caufat libertatem. g

'Tranf. Ant, N. Conf.

Quia voluntas creata

uf T

Ant;in

ut liberé agat, à DEO & nonàfe, fufficit;quod

non pofífit agere finé decreto concomitante,

prede

primin

Sicut fufficit concurfus fimultaneus ad confere

vandam dependentiam creaturg in agendo,

feddan

primitt

Ideo autem transmifi Ant. quia in noflra pror-

fus probabili fententia à n.49 9. Creaturz poffi-

Irob.eo

fj m

biles habent fuum effe à DEO principiativé,

formaliter autem à fe ipfis,

dityr «

NMi

$37.. Infurgis. DEUS etiam juxtaSSas potefl pro-

duceré actum voluntatis humang , qui fitliber

Thingn

quC,

absque concuríü creaturz : er

go decretum pra-

vium non obílat libertati, — v. .Ad Ant. quod

Ài y|

toder

ille actus tantüm effet liber refpectu voluntatis;

Titate

cujus effet, refpe&tu veró voluntatis humana,

cujus non effeu, neceffarius effet , quia non-»

là flmt

bv

produceret eum cum indifferentia ad oppofi-

H

tum.

p

bete

$38 Objic, H. Datür tale decretum Divinum

pradeterminans : ergo in illo DEUS videt fu-

late 4

tili

tura contingentia. AntP. Si non datur tale

decretum pradecerminans, tunc neque datur

DüU

dl [

caufa pritma :' atqui datur caufa prima : ergo &

cauta

quam

Qgcrctum pradeterminans, - Maj. P. ubi.

agunt

",

*

Ml

44 DEUS videat futuracontingéntia (jc. $23

oitd

agunt fimul,ibi non datur.caufa prima, fed. fi

non daretur decretum preédeterminans, tune

o df

£auíz , creata fcilicét & increata agerent finiul $

Elb d

ergo non daretur. caufa prima... M. iterum P

0,iqbl

ubi.non ; datur prioritas in caufando , ibi non

vt

datur caufa prima ; fed ubi caufie agunt fimul,

[b J

ibinon datur prioritas in caufardo : ergo ubi

Juita d

«aufx aguntfimul,non datur cáüfa prima. g. N.

if

AAnt. in ejusProb.D.Maj. fi non datur decretum

ontoiia

predeterminans , tunc neque datur caufa prima

j ad o

primitate 2450 N.Maj, primitate n quo C.Maj.

ip

fed datur caufa prima primitate 2440 C. Min,

primitatei2 440 N, Min, & Conf. — Ad alteram

of p

türe pon

Prob. eodem modo D. Maj.ubi caufe agunt fi-

gt

mul fimultate tam 4 4wo , quàm i» quo,, ibi non

datur caufa prima C. tantüim fimultate à quo.

d

IN. Maj. fed finon daretur decretum pradetera

minans , cunc caufze agerent fimul fimultate ia

j

qui (dt

ao*

quo C. Min. fimultate 4 44 N. Min. & Confl

Ad. ultimam : probationem 'eadem diítinctig

TT

T

eodem modo applicatur. - Itaque primum pris

t

mitate , aut prioritate 4 440 diciturillud , qued

itafimul cum altero caufat effe&um , ut tamen

quunafa

non dependeat ab altero , licét hoc abillo de-

i

i

pendeat ; fic DEUS non dependet à creatura,

)f

bene veró hacabillo, . Primum veró primi-

tate 2» quo eft illud , quod priüs caufaliter at-

p

l dam!"

tingit effectum, quàm altera caufa ; & hinc.a

;cqlld /

DEUS non eít ultima caufa primitate is qae;

aliàs enim effectus procederet à D E O, ante-

j

]

r

quam .reatura illum. producerei, — liem - de-

firate

;guül

ADH

624 . ParslHIL-Difl. l.. Queft. I. f5 1 .

firueretur. libertas cteata & DEUS effet. verus

tit.Do

auctor peccati,

Mantece

ducendà effetus. hbg—

$39 Dices L. DEUS. pro

niipus;

tuntt

ros non minus dependet ab agente.libero,quam

econtra agens liberum à DEO.: ergo.DEUS

fermtinai

neque eft cauía prima: primitate- 4449 : Ant,

dioad

P. ex eo, quód reipfa D EUS .poffit effeQus

ficeat

liberos producere finé libero agente.; .. g« ]N.

i hojas

D.D8

Ant. ejus P. D. Nec ipfe DEUS . poteíl produe

cere effe&tus liberos finé libero agente.ex de-

b déf

fectu, & inflinctu fue potentiz N. ex impof

gnanti

fibilitate , & repugnantia fui. objecti C. Jicét

Domin

tinda r

ergo DEUS non poffit caufare effectus. liberos

cau(e fecundz ( quà tales & reduplicativé , üt

diómod

funt effe&tus liberi caufze fecundae) (in& caufa fee

d

«unda libera.

Cüm aliàs hoc ipfo non effent

quoe

effe&us caufz fecundz liberz, fed folius DEIs

uf

hoc ramen non provenit ex defectu folius;po«

fhitug

DEUS

tentig Divinz , ut conflat ex immediatéa

priüs dictis , fed ex repugnantia ipfius- ob-

tUf

je&i , in quantum repugnat .producetea

ff

effe&tum liberum caufz fecunda finé caufafe-

teDE

cunda ; unde DEUS non dependet in ;agendo

ipfum [

5 cauía libera, bené veró econtrà, quia cauía li

tipai

bera ine DEO eft omninó infufficiens ad al-ig

| —thmd

quid operandum. juxta illud..ad Cor, 3«.son

^pi,

quid fufficientes fimus cogitare aliquid a mlis,

Gul

EUY

304/1' ex mobis , fed. fuficientia moftra ex .DEO

lltti

$49 Dices IL. Si non datur faleïdecrctum præde&

"t

terminans ; tanc. DEUS non elt-fuprem

us re-

'fum

|

| ifiedi

TT

ZAn DELUS videat futura contingentia drc. 62;'

Ui

rum Dominus : confequens eft. falfum : ergo

G antecedens.

Maj. P. Ille eft fupremusDo-

o

minus, penes quem flat, re fibi fubdita ad nu.

klb

tum uti : fed (1 non daretur decretum prade-

stl

terminans , tunc DEUS non potefl re fibi fub-

T

dita ad nutum uti ; cüm DEUS non poffit uti,

pylidr

fi/creatura non velit : ergo.&c. . & N. Maj.

t )

in hujus Prob. N.Min. Cujus irnixtam Prob. fic

p pró

D. DEUS non poflet uti, fi creatura non velit

at d

ob defectum potentie: in DEO N. ob repu-

a

gnantiam objecti C. DEUS ergo eít lupremus

di G

dus;li

Dominus, in quantum omnia agit, & dat.,

cuncta moveri , prout funt poflibilia, & non

fctitd

alió modó.

T

Inflas direct& ex argumento priüs incepto :j 4X

W od

quod caufat motum caufz . fecundz, illud eft

m

caufa pradeterminans illam : fed DEUS caufat

yfospe

motum caufe fecundz: ergo. &c.

Maj. P.

p

DEUS caufat ipfum operari a&tualiter ipfius

j [

caufz fecunde : fed hoc operari actualiter cau-

r

f2 fecunda eft ipfe motus caufz fecundz : er-

!

vl

go DEUS caufat illum. Min.patet,quia alias hoc

um

ipfum operari actualiter noneffet ens per par-

y

ticipationem à DEO. .. & D. Maj. ficut priüs.

:nsa& 1

Quod cau(at motum caufz fecundaz caufalitate

àquo , illad eft caufa prdeterminans 'N. Maj.

:0[-;' ,

[

jj P

caufalitateis 440 C.Maj & D.Min.fed Dxus cau-

jl

fatmotumcaufz caufalitateà quoC. Min, caufa-

litate in quo N.Min.&Conf.Probationis eadem

eft di(tinctio; cujus explicatio debet conflareex

j 13&'

i

ifnediate dictis ;; qua djiïixx&ione rité. pe

MF

rcepta

etiam

j

hi DEU

€26 . Pars Il Difl. I Queffie IT, $. I).

qpdes d

etiam hoc folvitur commune T Trum argumetie

tum : i moventibus, & agentibus fubordi-

p i

mulaSoh

natis fecundum non agit nift motum , &ap-

N (

plicatum à primo : fed' omnes cauíe creata

feudae

íunt moventia, & agentia fübordinata caufz

ergo non.;

Vitte :

primos tanquam primo motori

agunt nifi mote , & applicatz à prima : füb-

N laq

quitabi

fumo ; atqui quod nom agit nifi motum &

applicatum à cauía prima, illud premovetur

!Yigm dn.

t efed

à caufa prima : ergo &c.

E. Enim eodem

modo D* Maj. in moventibus fubordinatis fte

'tlibus,

cundum non agit nifi motum à prima caufa

'&libett

$ lj

motione & applicatione 24«o prima caufze C,

Maj. motione & applicatione i& qwo prim&

W r.)

Qitsts

caute N. Maj. & diftin&tione applicata Min,

Conf. cum fubfumpto.

pl

| Urge

$42 . Urges I. Quidquidfe habet in caufando tan-

lt il

quari caufa inftrumentalis ad principalem, illüd

lit.ab al

non poteft caulare nifi üt pramotum à caufa

BP

principali : fed omnis caufa fecunda habet fein

caufando tanquam caufa inftrumentalis in or-

, lon ag

liab

dine adDEUM tanquam caufam principalem:

ergo &c. Maj. conftat, quia caufa inftrumen-

P-' quoi

talis eft illa, quae elevatur ad. producendum ef-

NT

fe&um virtute ipfius caufze principalis, üt pa-

lj

tetin penicillo , qui à pictore (ic elevatur. Min.

ET

L

negari non poteít ; cüm omnis cauía fecunda

elevetur ad producendum effe&tum virtute cau-

| um

fie prima' tanquam caufe principalis. & l.

ET

argumentum probare nimium adeóque nihil 5

! &&um

Ym E

prin-

prqbat' autem , quód tion dentur caufze

cipae

1N

ln DEUS videat futura cominpentia cc.. 639

TUmagint

cipales creatz , cüm femper. retineant fuum re-

tibus lbt

fpe&um in otdine ad DEUM, hoc autem in

vm, d

nulla Schola fuftineri poteft, — . II. .C. Maj.

Gfo (

N. Min. cujus P. D. ficut pris, omnis caufa

ordida d

fecunda elevatur ad producendum effectum.,

[ o u0L

virtute caufze prima elevatione z 440 C. i quo

ii li

N. ltaque caufa fecunda non elevatur à prima,

quafi ab ipfa acciperet quemdam motum prz-

f m

] promtt

vium in fe, pet quem.tunc ipfe DEUS attinge-

tet effectum , ud fit in aliis caufis inftrumen-

Fiim d

talibus , hoc enim vel cogitare eft abfurdum,

bordim(is?

prima [

aclibertatem in creatura deftruit 5 elevatur et-

ye caul

go caufa fecunda à prima in hoc fenfu, quate-

qu prim

nus:C1. ). hac dedit illi virtutem agendi ( 2.)

quatenus cauía fecunda in actuali concaufatione

licta V

dependet àprima.

af

Urges Il.

uod eft indifferens ad utrumli- 43

bet, illud non agit, nifi per prius determine-

quni

iv

um 1

tut.ab alio : fed omne agens liberum eft indif-

h ,hlb-fï H

fereis. ad. atrumlibet ; ergo &c, atqui. quod

non agit, nifi per prius determinetur ab alio, il-

nii

T a

ludab alio predeterminatur : ergo. &c. Maj.

P..quod non habet majorem rationem exeun-

j

dipotius ad hunc, quàm ad alium a&um, il-

jot

j

lud.ad hunc debet determinari ab alio : fed quod

eít indifferens ad utrumlibet , illud non habet

cw[m. 1 1:.

majorem rationem exeundi potiüs ad hune,

al htl

T

quàm ad alium a&tüm : ergo &c. Maj. ef! cer-

a

ta, quianihil (e magis ad hunc, quàm adalium . ,

T

ul

Mi

j UCHM

actum determinat, ;nifi habeat, majorem ratig-

Rt^

at

nem exeundi ad hume.pra alio. actu.

g

Rra

DQ

ADEUS

£i9 ^ Paes II Diff E Quef 1. $.IL.

remura.

D Maj. Quod eft indifferens ad utrumlibet tart«

fiex ol

n

uam non habens vim fe determinandi; illud

non apit

&c. C. Maj. fi habeat vim fe determi-

f gotni

nandi N. Maj. & D. Min. fed omne agens li-

agl

! frsvolun

berum eft indifferens ; & fimul habens vim fe

| trexio.

determinandi C. Min. non habens talem vim

|lircreata:

N. Min. & Conf. Alii hoc argumentum

vgo

dillinguunt de indifferentia aCtiva & paffiva,

tlus ptol

fed videtut mihi hzc diftinctio fundari & ex-

Wt ts

jlicaridebere per noftram.Prob.D.aliter.Quod

non habet majorem rationem exeundi potiüs

/^, h00

àd hunc , quàm ad aliu

m a&tum , illad ad hoc

Dics,

us hx ]

pris debet determinar:

objectivé €. effective

Werentut

N.imoó fübdiftinquo hanc Maj. ficut priüsde

EY

terminatione à quo C. Maj. in quo N Maj: &

tibus Q

tansmiffa propter prioris Syllogismi dittia«

Omne ergo ageris

fcundg

ctionem Minore N. Conf.

lls

liberum, quia eft Dominus fuorum actuum;

fic eft indifferens ad utrumlibet, ut habeat

diquid,

vim fe determinandi , fuppofitó , quoód intelles.

Til

Q cre

&us ipfi reprafentet aliquod objeétum vel vo-

gloriar

Jendum , vel nolendum , nec tamen requititur,

ut DEUS effectivé ipfum przmoveat.

hæc D

yN.

$44 Infers : ergo hoc ipfo creatura erit primum

et

fe movens. E. D. lllatum primum fe mo-

ermni.

vens primitate à quo, vel in quoN. primitate

quoad

ante fuum confenfum C. -

negativa anterioris prædcterminatioqisDïvirfæ

, f

Oeran

$Af Objic.TIL inferiora nom agunt nifi ütmo-

iW

l$,

ta, & applicata a fuperioribus , üt patet abin-

ejus,

Ubj

x;,du&ione; fie enim corpus & omnià

inem-

M M DEUS videat futura contingentia ebc. 629

utrümlit

membra , quia fubfunt animz , non agunt ni-

tmiinand d

fi ex mouone , & applicatione ipfius animz3

vini m

fic potentiz , quia fubjiciuntur voluntati , non

agunt nifi ex applicatione, & premotione ip-

m d

j hsst

fius voluntatis; fic fublunaria non agunt nifi

pens t

ex przvio fiderum influxu: atqui omnia agene

C zrgumf:r:

tia creata funtinferiora reípe&tu cauíe primzez

ergo &c,

&. Etiam hoc argumentum non

i d

od

plus ptobare , quàm quód inferiora non agant

al

nifi. üt applicata à fuperioribus applicatione 4

&gend f

quo, non autem is440.

bus inferiori'- j46

"ii

Dices.Si non daretur in agenti

TU

bus hoc Decretum pradeterminans , tunc fe-

Qd

querentur plura abífurda, & quidem (1 ) quod

influxus DEI effet fubjectus agentibus inferio-

Mil

us

tibus (2.) quód DEUS non faceret, ut cauía

fecunda agerent , fed tantüm ipfe ageret , quan-

LOH

n «

doille agunt. ((3.) quód creatura haberet

aliquid, quod non accepiffet ab iplo DEO,,

i [

d

Ícilicét ipfum ufum concursüs fimultanei, síc-

dni

que creatura poffet contra Apoftolum de aliquo

W

gloriari, quód nonaccepiffetà Domino : atqui

2 W

u

hac omnia non. poffunt. fuftineri : erge. &c.

& .N, quód aliquod abíurdum fequatur ex re-

[

cenfitis.

Primum non fequitur, quia cüm..

mum k ij

omnia agentia fecunda dependeant à DEO tam

NI

u

quoad effe, quàm operari, non autem econ-

i^

tra, jam creaturz tam in effendo , quàm in

operando funt. DEO fubjecte, & non DEUS

a a

ipfis.

Adde, quàd, fi etiam influxus DEI effet

j t

fubjectus agentibus inferioribus, foret tamé tan»

*

"'mll!

u

tum

p

Rr3

€30 ^ Pars II. Dif. T. : Oneft. TI. $.1L.

A DH

[

tüm fübjeCtus neceffitate confequente ; non au-

& nj

Sotus,

tem antecedente, — Ifta autem mon eft proprit

dicenda fubjectio , fed potiüs ordinatifhma &

adoqe

libera DEI difpofitio , quatenus decrevit ; ut

contingm

r

agentia libera liberé agant, & ipfe cum illis

mf:quel

Temper concurrat, Ob eandem rationeni neque

Mfe futu

féquitur fecundum abfurdum , quia ipfüm ope-

reri agentium inferiorum cüm. dependeat à

jfia ngt

uettii,

DEO, jam fofficienter conflat, quód DEUS

etiam faciat , ut creaturze inferiores agant, De-

ii loqa

lu pen

nique nec tertium fequitur abfurdum , quia ip-

fum actualiter operari caufze fecundz: non da-

tau(g fe

(j

tur independenterà concurfu DEI fimultaneo,

& coníequenter ipfe ufus concursüs fimultanei

j AMIL

ttiriy.

eft dependenter à DE O ; patet proin crea-

turam non pofle gloriari;

LUE

peuifa

$47 Objic.IV. Scotus r. d. 3 9. q. un. dicit : im

vitati

€ontingentia per prius eff caufa prima velfecun-

li, Q

da : idem Doctor 1. d. 41. q.un. ff. iffe igi-

Ttrmin:

eur improbans polt multa fic pergit : DEUS won

non.ef

pravidet if um bene ufiurum liberó arbitrit , wi-

&am |

Jf quia vult , vel praordinat if um bene ufurum.

; Ruiden

d ipfum tenet etiam Quodlibeto 14. ergo ipfe

2 libtrö :

Scotus admittit Decretum predeterminans. X.

Quoad primum textum,: xv per prins optimé

| btnïuf

tel, i

poffe exemplificari de prioritate dignitatis &

d q50 ; aliquot enim tantüm lineolis ante citae

mora|

&mo

tum textum dicit fic, PRINCIPALIUS. eff 4

cau[a priore ; & poft citatum in objeQtione

ii doc

textum pergit immediaté ; propter quod "u-

j

'

A5 , nift

if

fm eaujatum effe farmaliter continge

d CAl«

1l

n DE LIS videat f'atura contingentia »e.. 63X

i

Sic

Uentés t

1

& Caufa prima contingenter cau[aretur,

Scotus, qui tamen non dicit, precam/aretur ,

d

ordinadfr

adeóque ut ipfe Scotus fe ibi declarat litteraliter,

YUs t

contingentia vtlata ad Diuinam (ecientiam fuut

acceffaria. nece]ftape confequentia, boc. eff , iffa

r

Vrattren

confequentia efE necefJaria. s h. DEUS fcit. illa

quapimy

effc futura, illaerunt : nontamen (unt. neceffa-

ria nece[fitate abfoluta , mec mece[fitate confe-

] p

quentis, . Infuper eft notandum , quódScotus

m

iil

ibi loquatur. de futuris contingentibus , quz à

fola pendent Voluntate Divina. finé interventu

dim, tl

inde n

cau(x fecundze, prout etiam loquitur in citato

V frnult

Quodlibeto.

. AdII. Textum g.Quód AAiiScotum mances 48

jf

itárint, fine ulla enim interjeclione pergit Sco-

| Qm'm q

tus fic 5. 0 quia ficut ditium e[l . dif? .39. certa

pravifo futurorum contingentium e[L ex deter-

a d

Ecce. Scotus

minatione voluntatis: Divina..

iil

n t

dicit , quód przvifio futurorum certa fit ex de-

.

terminatione | voluntatis -

r

.atqui determinatio

d

non eít pradeterminatio.

Quod veró Scotus

iarbilrf;a"

etiam dicat in textu nobis objecto, quód ne

vlle

quidem DEUS pravideataliquem bene ufurum

j

liberó arbitrió , nifi DEUS praerdinet , ipfmem

g

!

ii

bene nfurum ,illa preordinatio certé tantüm po-

1] opf.ï

teft, & debet intelligi de praordinatione aliqua

ii

morali, quoad premotiones gratie excitanus,

Jj

gt

& moraliter non tamen phyfice. przvenientis,

TTR

"

üt docetur in Secundó Sententiarum Libro de

: c;»;c&iong

gratia ; & ratio hujus ad propofitum eft ; quia

, "I

l

)

ipfe Scotus ibi non ponit rationem omnibus

j

Rra4

pra-

(

[

6323 Pars HI, Difl. ]. Quaft. H. f.III.

NT

pradeftinatis communem , fic enim DEUS noi

eymph

previdet , vel praordinat. parvulos, qui ante

(gipto

ufum rationis decedunt , bene ufüros liberó

Vr $

arbitrió , quó utpote in illo flatu funt ptivati

ul

quoad a&tum fecundüm.,

fiine

Opponatur Sc-otug

77

exiN. (quent-i.

tüluitá

- $. IlI.

j

du ,.

Aillima

Statuitur Noflra de. Concomitantia Di-

viui Decreti Sententia,

Davidi

eju d

€o : DEUS videt futura conting&ntia

WTPW'/I,

f 49DI

libera & abíoluta in fua Effentia , fup-

tlui &

pofitó tamen dectetó concomitante,

Jrs$i

Ita contra T Tas G RRes. SSz paucis excep-

(onlratu

tis'ex fuo DoGtore, qui 3. d. 17. q. un; dicit :

p

DEUS »on operatur ad operationem illam ( fcie

noflta

licét voluntatis creatae) wiff voluatate libere agen-

Rorí;

16 , Gj determinante fe ad operandum , e- 1uue

fci

JDEIIS operatur cum ea.

uo nonvideo, an

4 fj

Dodtor clariüs loqui potuiffet.. IdemDoctor 4.

fuai

d. 49. q. 6, ait 5 nuuquam caufa prawenta

19:de

casfa füperiori agente ad unum oppoftum; po-

D |

zefF. potenrid propinqua exire in aliudoppofitum.

ET

Scoto preluxit Aug. l. 1. ad Simplicianum q;2.

Gu

ubi dicit: DEUS, wt velimus , ? fuum effe vo-

lont

lpit , eff noflruw : ergo ita ab aterno deter-

[f

minat nofiram voluntatem, uthac determina-

telid

tio ncn ipfius tantüm DEI , fed. & noflra fit

Tüte;

permutuam coincidentiam- feu condetermimna-

EE

tionein. Idem Aug.l:de corrept, & gtatia . 14:

|

P1

exems

l

|

TL (

— Statsuituy Noffva. de Concamitantz;a cc. 633

enmDRU

exempló regiz electionis Saulis; & Davidis ità

vulos;qi

comptobat füam mentem : quasdoenim D EUS

& ufüro J

volpit Sanli vernum dare , fic evat in porefhate

atulmt i

Jfratlitavum (ibdeve fé memorato viro, five non

poutc

fibdere , ut etiam D EO valevent vefifleve : quia

zamen boc non fecit , nift per ipforum bominum

voluntates , fime dubio babens bumanorum cor-

dium , quo placeret , inclinaudorum omnipoten-

n

diffimam poteff atem.

Et poftea loquens de

7

Davide; quáve ratione DEUS populum ad..

ejus electionem induxerit , fübjungit : »s»quid

cottit

corporalibm ullis oinculis allx;gavit €0$ volunta-

fentia,

tibes eoremn , quas ipfein illis opevatus eff , tva-

icortitt

^

xir : Si evgocim volutrir D EUS Reges in tevva

Vs eft

couflHituere, maets babet. in poteflate bominum

quid

qolumtates , quam ipfi fuas erc.

'andem hzc

noftra fententia non tantüm conformis eft Doz

" ;M(IU

1IIIIMIIF

'&ori noítro, S.Auguft. aliisquePP. fed & ipfi

n t

fcriptura facre, quz Sapient.8. dicit : "4rringie

of Vidwl !

a fine usque ad finem fortiter , (j difponit omnia

a

feaviter.

Quia enim ita vult effectus ab zter-

! IWW

no decretos fieri in tempore, ut ftante hoc..

DEI propofito 'non fieri non poffint, dicitur

n

jp

eos attingere fortiter ; quià veró "eosdem de-

cernit decreto eminenter involventeliberum vos

d

"

luntatis: cteatz confenfüm , dicitur difponere

feaviter, amicabili nimirüm libertatis fuavitate

relictà ; dura antecedentis fuppofitionis neceffi-

qutit

g ia

Xate non injeQt3, nec ne

condeterminatióne,

glg&ä ümultqneä DEI

j

P. etiamrationibus, ^L Sithac : eft cori- 549

u

u

Rr;

tra

634 Pars 1H.. Difl. I. Quaft. H. . if, IH

$t

tra naturam caufz fecundz agere, aut determis

slsl

nate fe ad agendum in aliquo inftanu , in quo

omnig

noncooperaturei caufa prima 5 & pariter eit

füperd

contra naturam cauíz liberz, priuüs efficaciter

jorra

& abíoluté moveri ac pradeterminari ab aliqua

-

Vi

aliacaufa, quàmipfa fe determinet : atqui vo-

-

tl

luntas creata eft caufalibera, & eít caufa fecun-

frenti

da : ergo nec priüs fe determinatad caufandum,

Junate

quàm cum illa concurrat caufa prima , nec etiam

fifetu

priüs determinabitur à caufa prima , quàm ipía

qum

Íe determinet , & per confequens nec datur de-

adusi

cretumantecedens, üt volunt I Ta , nec fube

Qu

fequens,ut volunt alii, fed tantàüm concomitans,

amori

coincidens, & fimultaneum cum creatura,

citet

$;!

IL Ratio eft à triplici paritate: DEUS ex

o

quo eft primumens, & infinitum effendi pela-

Tib

gus continet eminenter omnia alia entia, .&

Conec

tam finé illis, quàm cumillis effe poteft : DRUS

fomme

ex quo eft primum efficiens continet eminenter

0

omnium caufarum fecundarum. effeclrices. vir-

tetm

tutes & tam fine illis, quàm cum illis effectus

fü

illarum producere potell : tandem DEUS x

W

quo efLprimum, & infinitum intelligens con-

'percq

tinet eminenter omnia intelligibilia, & tam fe,

Yal

quàm illareprafentat : ergo pariter DEUS ex

Qu

quo eít primum liberum , & infinitum in ra-

p

tione potentiz volitive continet eminenter..

64,

omnia libera fecundüm omnem agendi modum

f

ipfis poffibilem , adeóque poteft decernere co-

Mieg

incidendó in candem prorfus determinationem

Wi

cum creaturis, ac fiab aterno coexifterent Dzo ;

n

aliàs

",

Al jl

Statuitur Noftra de Concomitantiaetre. 6 ; $

* AU db

aliàs plané Voluntas Diviria infinita non effet'in

ifant, t

omni genere volendi, & liberé volendi ; & in-

; pritt

fuper dicant ergo nobis AAii, quxnam fit ma-

i df

jor ratio deintelle&u, quàm de voluntate?

ynai

UII. Ratioeft, quando DEUS ab aterno de $52

odl

erevit actum amoris Petri pto tali temporis dif-

fbl

ferentia, vel ergo decrevit talem amorem vo-

d laan

luntate Petri fimul fe determinante, vel non?

a, t

fifecundum : ergo amor eft potiüs actus DEI ;

l quxmig.z

quàm Petri; velad minus fi fit a&tus Petri, erit

Tec Qd j

actus ei imperatus, & nonàPetro fponté ele-

? DC2

€tus : fed hoc eftaperté falfum, quiaille actus

mcomt

amoris eft Petro meritorius, aliàs enim nonac-

CatUId,

ciperet premium.

Et utique etiam ab AAiis

DEUS N

fupponitur hic a&tus liber. .. Si primum : ergo

j p

habemus intentum , quód fcilicet decretum fit

a i,

concomitans , & fimultaneum, ac nobiscum

w[€üf Däw

€oincidat.

u gmif:tüm

"Objic, I. IftaSSrum coincidentia & conde-s y3

d

terminatio Voluntatis Divinz & creatz eít cap-

j

tu imperceptibilis : ergo non e(t admittenda,

E& N. Ant.

34

uàd autem captu fatis faciliter

1 d

'perceptibilis fit, ita explicatur. — Itaque (1.)

&[J[f.[h

ut aliquid futurum fit, requiritur neceffarió ali-

(

quod decretum Diving Voluntatis, prout ex-

nimmiü l

prefse teftatur S, Aug. Lib.26. contra Fauftum

cminimff'a

€.4, ubiredditrationem, cur ignoret;' aliquid

,ndimadum

effe futurum ; hanc autem ibi dat caufalem.;;

a

ideo nefiio, quia, quid babeat. de bac re volun-

d

&5 DEI, me latet ; illud tamen me non latet ;

r

fin& dubie f'atuyam, fi boc DEI Folumtas babet ,

l

hoc

d

656 Parslll. Dife A. Quaft, H..$. HHL.-

bo« eít, decernit.. $. Hilarius Lib.9..de Trínit;

Gitefine

ait: qua DELUS facere decrevit , in. fua voluns

m

zate.cognovit. .. ( 2.) hocdecretum non pote

Objicl

effe antecedens, quia plané tollit libertatems ,

l

g

omne meritum ac premium .. Deumque auctos

E

rem peccatifacit, |.( 3..) hoc Decretum nec po*

teft effe fubfequens voluntatem humanam, quia

biteffe

fic creatura jam poffet aliquid finé DEO. decer-

ii

nere, imó. bhoc decretum fubíequens aperté

d qiin

pra;judicat ipfinitz perfectioni Diving in volen-

&j

do, & revera taliter creatura. contra Apel'co-;

qit g

lumpoffet gloriari, quód aliquid habeatà fey

litim,

& nonà DEO....(4.) DEUS potett fic.coin-

"Dig

cidere cum homine, quia cognofcit.non tan-

fitate

tüm ipfam voluntatem creatam , (ed etiam mo-

E

dum volendi infinitómodó, & ficut in creatis

| Vi

eít perfectio ( cumimperfectionetamen ). poffe.

Conti

coincidere cum alio (ive cafu, five ex pravia,

hatir'

motivorum difcuffione, ita etiam in DEO eft

Vonteg

perfeclio. ( fine imperfectione ) quia DEUS fie.

illüs,

coincidit ex fua infinita perfe&tionein volendo;

ii

itaut creaturz , cujus libertatem eminenter con-

Qd

tinet, nullam violentiam inferat ,. & tamenft-

Nunql

mul obfervet fuum decretum generale, quod

|

if

omnes Theologiex S.Aug. Lib.7. de Civ. DEL

f

|

C.3. adducunt, & obfervant : DEUS»e erta-

l

Callfay

ta, quas condidit , ita adminiffrat , ut.eu funt.

An non autem hac omnia

, It

motus agere fimat.

| flllfim

obíervantur..in ;decreto concomitante ? . ergo.

V du

non eíl.captu imperceptibile, . 'Tandem. dico g

| Quj

nec T Tas, nec Mediítas poffead. captum expli-.

€are

"m

Statuitur Noflra de Concomitantia cc. 637

9. d Til

care fine Iefione libertatis fua decreta

pradeter-

in f

minantia , aut fübfequentia.

n

Objic:TI. "Voluntas creata necdum habetf $ 4,

tliberdt

effe; quando DEUS ab zterno decernit ergo

ungead

decreta DEI non habent comitem' volüntatem

TEU

cteatam, ^ &. D. Ant.- voluntas creata non hà-

|mándl qWï

bet effe actuale C. eminentiale; & contentum

DgQ d

in ipfa voluntate Divina N. Ant. & Conf.'Un-

T

de quando V oluntas Divina decernit ab zterno

inzin

aCu; voluntas creata decernit virtualiter ; sícs

"7 Apellcï

que coincidunt ha duz voluntates in idem vo-

ab

litüm.

E

1 f cal

^ Dices.; Tali modó Voluntas Divina deter-g £$

qiorn al«

minat éreatam , & confequenter decretum . eft

xiam O0«

antecedens.

P. Afflumpt, quod determinàtur

ia od

virtualiter ad determinationem caufe, 'in qua

1n)p

Continetur , non determinat fe, fed determi-

T

natür à éaufa continente-3- àt patet de corpore

Dl

0U

contento in álio,' quod movetur ad motum

apo

illius , inquo continetur : ergo voluntas creatà

T

determinatur per decretum Divinum , & con-

jett!

fequenter hoc'eft antecedens.

&. N. Affumpt,

a u

Nunquam- enim admittimus determinationemà

j

in caufa prima, fed tantüm condeterminatio-

l CW-D

nem. Ad Prob. dico;antecedenseffe verum de

[

caufanaturali , 'non autemr de libera ;; ratio di-

'um"d

fparitatisefe, quia caufa naturalis continet abs-

queindifferentia contentorum ; feu continet ea

u

u

n

[50

üt determinata ; at vero caufa libera Divina

min-

j iil

.

cgntine

y

t.:;gufa; liberas creatas cum ipfaru

diffe«

gt

lÜ

fttu

638 ParsIlI. Dif.I. Quaft. IT.. $. I

differentia, itautfe ad hoc, velillud determie

(tstis

M

&

tum ha

nare poffint.

$$6. Inflas. Etiam juxta SSas illud eft naturá prius

ventidl

in operando, .quod ab altero in operatione fua

lutt nec

dependente eft independens , & vice verfa, il-

Coy

lud eftnaturá poflerius , quod ab altero inde-

toftiien

pendente dependens eftin operando : atqui de-

tl

terminatio DELI eft independens à determina-

RtEmina

tione creaturg, determinatio vero creatura elk

Qunor

dependens à determinatione DEI : - ergo hac

potiüs

e(l naturá prior, & illa naturá pofterior. .. Bt,

jttnen

D. Maj. llludeft naturá prius, quod eft inde-

inino

pendens & quod liberé exfpectat condetermi-

| M

nationem caufz dependentis N. Maj. quod non

!t t

Ts

exípectat C. Maj. & D. Min. atqui determis

natio DEI eft independens, & tamen exfpectat

minan

liber& decerminationem creaturz C. Min. non

[ quo

fic exfpectat N. Min. & Conf. . Itaque verum

ff

e(t, DEUM, quantüm eft de potentia fua ab-

! tingem

foluta , determinare poffe determinationem.,

t abf

creaturzantecedenter etiam ordine caufalitatis

tortin

fed tamen evería illius libertate 5 quia verà

Viemi

DEUS decretó üniverfalt ftatuir ,. f& caufis fe«

Titt o

cundis liberis quoad actiones voluntarias nul»

Á

I

lum ponere obítaculum , ideó ita attemperat

dintm

fuam determinationem , & concurfum , ut eas

A

determinandó non praveniat, fed mutua coin-

Watur,

cidentia cum creaturis convenire velit, admiísà

1io t

femper prioritate24«o, & dignitatis, non ta*

|C

EU

P

DN

men i« quo , & caufalitatis.

folutg necef-

dCPen

$57 :MObjic.III. Exeo, quod eítab

Xta-

1 ll

Statuitur NofTra de Concomitantia þcä-c. 639 ]

lod degr

fitatis , libertas & contingentía rerum futura-

tum haberi non poteft: atqui continentia emi-

duj

nentialis noftrz voluntatis in Divina eft abfo-

optuic

luté neceffaria : ergo &c.

gv

Conf.I. Etiam cauía naturales eminenter? 5 $

jb ao

continentur in Divina Voluntate; & tamen exin-

io: dl

de refpectu horum non fequitur libera condez

; i d

terminatio. "Con£ TL Suppofitioantecedens,

r catunt

qunon eft in noflra poteflate, non dat, fed

m

potiüs impedit libertatem :^ atqui continentia

oRcriOL j

eminentialis eft fuppofitio antecedens

,que noq

ld

eft in no(lra poteftate : ergo.

vondtt

&.I. Generaliter ad hec omnia , quód aper- jj9

g

tas & palpabiles patiantur retorfiones contra

uj dutte

T'Tas deipforum Decreto efficaciter pradeter-

"s

minante. — g. II. ad argumentum D. Maj. ex

^ Mi at

eo quod eftabfolutz neceffitátis, quàtalis, &

gque Vll'*i"n

in (e fpectato, non poteft oriri libertas & con-

gt

tingentia C. Maj. quod quidem fedundàm fe

natot

eft abfolutze neceffitatis, dicit tamen ordinem

a^

coritingentem ad aliud IN. Maj. atqui continen-

g

tia eminentialis eft abfoluté neceffaria dicens ta-

(ail

men ordinem ad contingens , & liberum no-

ftrum arbitrium C. Min. non dicens talem or-

T

od

dinem N. Min, & Conf.

n

Adl. Conf. x.D.affumpt. Etiam caufzg6e

d

naturales eminenter continentur in caufa prima,

,'.T

l,^

pl

alió tamen - agendi modó, quàm caufz liberze

g

C.eódem agendimodó N. AdIIl. Conf£. z.

J

D. Maj. fuppofitio antecedens, fi ab ea quà tali

on

W;]I(d

"]

.dependeat libettas; tollit libertatem C. fi n

J

ab

l

N7

640

Pars H1, Dift. L. Queff, H.- $. HI.

l

|

dlcufi

ab illa (oppofitione antecedeate , fed ab aliquo

alio, :quod non eft fuppofitio antecedens; - fed

fecudit

hm d

coincidentia fimultanea dependeat: IN. Maj. i&

l

ttüs Vg

dift. applicatà Min." Conf. : Itaque decipiuntur

AAriiineo , quód eredant; - à nobis iftam con-

dprit

Aeatütge

tinentiam eminentialem amgnari tanquam.cau-

fam pracifam concordiz libertatis noflrz:cum

alchs

Divina ; cüm tamen illa continentia eminentia-

hcipf

lis fit prior tamnoftra,. quàm Divina determi-

terilte

T

natione , confequenter ipfa nulló modó : falvat

libertatem , jamautemfüppofitá hac continen-

milití

tia eminentiali DEUS exhibet: concurfum d

f

utrumque paratum (qui libertatem jam refpi-

Tiotug 1

€it, fed tamentantüm remote ) five fervat.le-

N

gem generalem finendi caufas fecundas agere

Wi

fuos motus;. quando veró creatura liberé fede-

D

terminat ab zterno virtualiter, velintempore

M!tfm

actualiter, tunc DEUS fimultaneé cum creatu-

1277

ra coincidit, ficque proximé habetur libertasin

Mulis 2

fint.

a&ibus voluntatis creatze per determinationem

voluntatis create, & coincidentiam Divinam

tile P

Tie ex,

liberam , non autem per continentiam eminen-

]

tialem neceffariam.

ftta

$

& Objic.1V. Si DEUS voluit voluntate abío-

&

luta actum odii DEI v. g. fieri à Petro ;; tunc

-?"

W

DEUS zqué eftauctor peccati, ac Petrus ; hoc

non admittitur.:. ergo.nec illud. . Maj.P.. qui

in humanis abfolute cau(at a&tum cui annexa ef

malitia, is etiam eft-caufa malitie; . fed actui

odii DEI eft annexa malitia , & DEUS equé

gaufat illum a&um ac Petrus ;. ergo etiam Dxus

»

v

VW[]

Staþmtur Noffra de Concomitantia cie. . 64 E

ii d

eíl cau(a malitize. - . IN. Maj. in hujusProb.N.

:cedeis, d

fecundum membrum Min. quia DEUS ad ip-

[ N-MQ] :

/fam malitiam tantüm habet fe permiffive , Pe-

t (eqput

*trus véró caufative inflaendó.

Infuper eft lata

Yil a

difparitas inter cau(as creatam ,. && increatam ;

ereatura enim non tenentur ullalege concurrere

AO

jl du

adactus malos five proprios, five alienos , imó

( t

hocipfis eft prohibitum , fi a&tus illi etiam ma-

i at

terialitertantüm fint peccaminofi, & ideo fa-

nodo t

ciendó. contrarium huic prohibitioni cau(ant

(C COT

malitiam peccati ; . DDEUS veró üt caufa univer-

curlum

faliffima .tenetur caufas fecundas finere. fuüos

motus agere aliàs dcfïrueretur modus conna-

j

[etiati

turalis-agentium liberorum liberé agere, Hinc

(s g

perbellé dicit S. Aug. L. de concordia c. 7.. f4-

buifré

cit DEUS omnia, qua jufta, «elinjuflavolun-

ili mnpon

atate fiunt, ; id eff , bonaopera & mala, inbonis

at

quidem fam e z]::od fint , &b quod bona fint , in

rj

umalis vero-facit, quod fimt , fid non quod mala

ioaton

Jfint., ideit, DEUS quidem concurrit ad mate-

yDinii

ziale peccati , non veró ad ejus formale.

Su-

ameexemplum de viro fano, & muliereleprofa

u

,generantibus prolem lcprofam ubi uterque

y äbf j

parens ad fübítantiam prolis concurrit , Pater

0i guut

tamen non concurrit ad lepram , utpote

ris»' HO

qua infectus non eft.

j

Q200:0350;

Mxü ixt

p i

$

US z"üt

J

j

Ss

]

QU/E-

l

1 Dranitn

642 Pars HIl. Difl. l. Oueff. Iil. .T.

winon, ci

UJZESTIO. IIL

tgodit

gue

uomodo DEUS cegno[catFutura

tur (ondi

hn DEC

Gontingentia Conditionaa ?

hedelt

Ms

E

p ts

T

Premittuntur aliqueReplicefla

T Que-

flionzs magis declarantes.

jutite, ;

pfv

AMtto m

Upra N.47 r. in ultima fequela jam admi-

fimus cum communi , quód DEUS vi-

timg r

7628

deat futura contingentia.

Idáue ulterius

wfatun,

Wal

conftatex Sap.4. cap. ubi dicitur : raptus eff,

ne malitia mutaret intelle&um ejus. x Matth,

A w

€. 24.

sift breviati fuiffent dies illi , non fieren

um

ihtin al

falva omnis caro, ex Y.ad Cor.2. c. frenim cog-

noviffent , nunquam Dominum gloria cratifixi[-

qefun

fé?t :

ergo DEUS cognofcit certo futura con-

üfttyo

Verüm contra hoc

Winon

tingentia conditionata.

onisin

fequentes obftant replice. — (1.) DEUS non

cognofcit fütura contingentia conditionata per

tb d

Va

fcientiam fimplicisintelligentize ; cüm illa tan-

(fibilia: nec fcientià

tüm terminetur ad meré po

Wet

vifionis , cüm illa terminetur ad res aliquando

ET

exiftentes: ergo DEUS non cognoi'cit futura

potid

Msj

conditionata, cüm aliquam fcientiam mediam

non admittamus. (2.) futüra conditionata

A.d lia

non habent determinatam veritatem , cüm non

mquand«

d

habeant determinatum effe. (3.) qUidQUid

! itned

P-EUS' cognofcit , vel eft futurum aliquang:,

(III SIL

Pramittuntur aliqua Replita flatumeie, 643

vel non, cüm non detur rmedium ?. (j primumz

B

ergo eft futurum abfoluté;.. Sifecundum : er-

CAt u

go eít meré poffibile : ergo non danturtalia fu-

tura conditionata & confequenter neque pof-

ul

funtàDEO cettó cognofti. — (4.) S.Aug. Lib.

de pradeítin. SS, c.14.. explicans illud Sapient,

Q« raptus efh , ne malitia- mutaret. intelletlum

ejuss. ait t^ boc diflum eff fécundim pericula bu-

g'dtquM'

Jisite , non fecundim prafiientiam DEI, qui

hoc prafeivir., quad futurumerat s. non quod f'a-

J; m u

tUrum non erai, - Idem fenüt Lib. de otigine

! DEUM

anime c;12. ergo DEUS non praícit conditio-

nate futura,

fuedierà

g.adl. Quoód DEUS cognofcat conditio-$62

ngtir t

a Mad

nate futura pet fcientiam vifionis , qua non.,

tantüm terminatur. ad.ea, quz defa&to futura

j wf

(unt inaliqua temporis differentia, fed etiam ea,

j f :nimlgt

que futura fuiffent , fi conditio , à qua pendent,

nl

yfüti t

tuiffetpofita. .. Nec obflat , quód refpectu illo-

rum non fit intuitiva , quia dicitur fcientia vi-

yon

D

fionis intuitivaab obje&to principali, nempe à

/

tebus defacto abfoluté futuris.

ydi[llümp

g t

t ad Il. Quód futuris conditionate , etiam $64

competateffe determinatum conditionate,adeó-

g

Y

que & fimilis veritas, fecundum quamà DEO

poteít cognofci conditionate , ficut ab(olut? fu«

Qd m

' gil

turaabíoluté cognofcuntur in Divina Effentia,

Ad Ill. &. . INon omne , .quodnon eflfuturum

«

j

qn'

9t

aliquando ,. debere dici mer? poffibile quando-

quidem fütura.conditionaté jam tran(ierint. ra»

) qmdqmd

IW'

.ägn,e decreti objectivé

conditionati.& [latu me»

D

$s 2

ta

]

ht

644 Pars HT. Dift.1. Quef, IHT. f.T. & 1.

jmbat

r pombilitatis ad ftatum futuritionis conditio-

i,

natg, vel, üt appofité loquar, ad ftacum fo-

rentie, five forentiam ,. fi nempe poneretur

agnofcatu:

Tituman

conditio.

T (ent

$65 AdIlV.

z.. nofter Macédo, $. Auguüinum

yeidet

negare przcícientiam füturorum

nonquidem ab-

1tdio, no

folute, aliis fibi apertiffimé contradiceret, fed

diodebe

üntàm fecundüm fenfum Pelagianorum, qui

talem prafcientià inDEO ponebant absque om-

ni Decreto Divino przvio, vel concomitante;

N

cüm tamen nihil fitfuturum nifiper Decretum,

àt prateralia con(tat ex fupra dictis.

Durt

(

$6

6 debautem Pelagiani iffam prafcientiam fine

Decretis adflruebant ,. ut falvarent libertatem

(0.

humanam, quam lzedi contendebant per De-

Di

à

in

creta abfoluta. — Infuper ideo huic infiftebant

ü

fententize Pelagiani, Ut oftenderent rationem

DEUS v

Ccur DEUSu

num vocet ad baptisma , alterum

TaTheo

folum DEI Decretum, & in«

non) non effc

titats ;

fcrutabilejudicium ,

fed effe ufüm liberi arbitrii,

ab eterno pradíciebat inde-

Wi

quém ufum DEUS

(on dica

endenter à fuo Decreto, dic

ebant enim Pela*

num ad baptisma per-

dbus à

giani ex duobus pueris u

bsvoc

venire, & rapiex hacvit

a ad beatitudinem pro-

ibl

pter opera & merita, qui DEUS praície-

j Uta

bat facienda à puero , fifupervixiffet ; & alium

tod]

in peccato rapi

fine baptismo propter peccata ,

fifüpervixiffet, — Atqui, üt be-

Qific

quize patráffet ,

llj

n? in(inuat Scotus 1. d.59. q.un.

$. iffe igitur

ft fuftineri s

giofo, Y

improbans in fne, hoc non pote

ite,qu&

!t ij

quiatalis pramiaretur sn fecundim mer

djom

An, & qualiain DEO fent admittenda tbc. g4f

Kl

ynis conu

jam babet , fed fecundiim illa, quapravideretur

dabiturus , fi [npervixiffet. 'l'aceo, quoód non

ad hr

agnofcatur Decretum Divinum : ergo &c.

p ponerm'!

Et ita manent fepofitae replicze contra. Catho-

licam.- fententiam affirmantem , quod DEUS

j Augufïinua

unquidcmb-

przvideat futura conditionata ; verüm in quo

medio, non conveniunt Scholaflici, hinc necef-

radiet

jnorum, d

fatió debet inquirete

t

$.II.

Jncomui

n , 65 qualia in DEO fint admittenda

r D

D

Decreta, in quibus Prafcientia Futurorum

Conditionatarum. fundetur ?

jettani

1

v r

Ico.

Debent admitti ( 1.) Decreta..$ 67

x

in DEO fubjectivé abfoluta, & obje-

n

&ive conditionata , in quibus ( 2. )

t t

'DEUS videt futura contingentia conditionata.

;, dl

Ata Theologi fatis communiter contra PP. So-

i,

cietatis ; ex quibus tamen Suarez , & Ruiz ,

at

& quidam aliinobis adherent ; quamvis Alar-

ia

condicat, Decretaifta coram Summis Pontifi«

T

cibus à Jefuitis cum Dominicanis difputanti-

jl !

bus vocata effe ftulta, inutilia, inepta , impof-

j

at

fibilia, & DEO indigna.

Pfg u

)

.. Ut autemconclufionemiintelligas , adverte,f 6*

u

quód Decretum conditionatum ex parte fubje-

(

(

&ifit, quando conditio fe tenet ex parte ipfius

j

U

fubjecti v. g. ego vellem venari, fi liceret. Reli-

fj

jr

giofó , vel, ego vellem ire Romám , . fi non timt-

n

j

rem infirmitatem, & hzc Decreta fünt condi-

p

Jl

tio-

$5s 3

| AC

646 Par:IHl. Dz]ïf Oueft. HI.- ?.IL L

'tionata ex parte fubjeCti ; quia conditio eft in

n

gonha

me, & nullatenus poffunt ifla Decreta conve-

nire DEO, quia importarent imperfeclionem

fionis .

bdin

fufpenfionis, infufficientis refolutionis: in Vo-

, luntate DEI.

Decretum. econtra 'conditio-

TAT

Sdoma

atum ex parte objeclieft, quando conditio fe

tenet ex parte objeti v. g. . vole j quod fi Petrm

4110, :

Slomó

cras veniat domum , prandeat smecum, vel volo

donare cthtum aureos Petro, fi ducat meam fi-

pes. 1

liam in uxovem ctc. ubivolitio eftabfoluta; &

DEIm

* determinata ex parte fübjecti volentis; licét fit

Qutüfca

Et hzc Decre-

lt n

conditionata ex parte objecli,

tadanturin DEO : unde:

At lj

tudem|

$ 59 P.l pars. Chriftus Joan. 16. dixit Difci-

pulis

fi quid petieritis Patvem in womine mto,

fv

[

dabit vobis : ergo danturin DEO Decreta füb-

DEO.

jectivé abfoluta , & obje&tivé conditionata...

Conf. P. Chriftus fcdiebat Patrem decteviffe

tondi

drrey

dare auxilium Difcipulis, alioquin enim non

dixiffet, dabirvobis : atqui hoc ipfum Decte-

elilà

Vnt

tum comitatur aliqua conditio ex parte obje&i

fiveDifcipulorum, nempe /f quid petieritzé in

DEU

tondi

zomine mco , quae conditio certenon eft in Dzo,

quia DEUS non debet petere à Patre in nomine

liboi

U

Chrifti: ergo daturin DEO Decretum de prz-

ftando auxilio Difcipulis , quod ex parte DEI

lulæ,

Tum

eít abfolutum ,' & conditionamim ex parte obje-

&i , feu Difcipulorum ;'qui certó obtinuiffent

tione

C

auxilium ,'fi poftuláffent: illud in' nomine.;

Chrifti, & non óbt

Vos

ent.,

þuxiffenþ d ü non poiäläf—

Vi

Conf.

1.j

A r qualia n DEO fit admittenda e. 647

tonditiodt

Conf. l. Dantur in DEO volitiones, que$70

Vecrtta (

non habent effeum cx defectu alicujus condi-

tionis à creatura prebendz , feu qua ex parte

ipefeluus

Itionis il

objecti non funt efficaces , üt colligitur ex Gen.

c. 18. ubi dicit Dominus, quod velit parcere

ntra Condi

do condiu

Sodomz, fiin ea fuerint viri jufli yo. aut 30.

aut20. aut IO.. [tem 3. Regum c.9. promittit

guif hn

,

Salomoni fervaturum fethronum Ifraélicum

iit nti)

penes illius familiam , fi ipe & ejus pofteri

Hablolin

DEI mandata cuftodiant.

]Item 4. Reg. c. 1j

certificat Elifzeus Joam Regem Ifrael, quód ta-

vi; hl

al

liter. Syriam devafláffet, fi terram quinquies,

aut fexies, five fepties jaculó percuffiffet. — Et

divit D

tandem líaie . dixit DEUS, | qwid sltrà debui

tf )

facere winea mea, d& non feci ? ex[petlavi, ut fa-

ceret wuas , & fecitlabrufcas, — Exgo dantur in

Dutub

DEO decreta abfoluta ex parte ipíius DEI, &

nilioti

conditionata ex parte objedti.

Conf; P. Dkus

j d

decreverat, & volebatuvas, &fianima, quz

"od

eítilla vinea, voluiffet, feciffetuvas ; quiapo-

f

fun t

terat cum gratia DEI facere uvas, alias enim

pallt Gfï;"ï"

DEUS non exfpectáffet uvas : ergo cx defectu

hyjrt

conditionis fcilicet confensüs anime DEUS non

MMDEO'

habuituvas, quasexfpectavit : ergo dantur in

m

p

DEO volitiones, quaex parte DEI funt abfo-

lutz , & ex parte hominum conditionatz, quo-

t

ul

rum effe&tus (equerentur, fi homines condi-

tionem ponerent.

oW M

Conf. II. DEUS vult omnes homines fal.f71

La

u

1

"

vos fieri : atqui hoc non vult DEUS , nifi bené

) p&

í

vivant: Ergo DEUS vult conditionaté non

$5 4

* qUi-

(

648 Pars Hl Dift. 1 Quaft HI. f-In.

/fn,&' qm

quidem x parte:fua , fed ex parte rei volitae.

otnid; q

Conf. HI. .Ex aliis rationibus, proptef quas

jego il

DEUS aliqua. decernit conditionaté ;; hoc

liectonf

enim fic facit DEUS , vel ut oftendat ; quod fe-

urqitto

fimvolut

fe hominum libertati accommodet ; vel. quód

fitpropenfüs, uteorum miferias füblevet; vel

Dices,

quod fciataliquos homines effe aliis pejores v.g.

ftmatti

Judzos Tyriis, cüm Tyrii fefe convertiffent, f

qrum m

vidiffentfigua, qua viderant.Judzi; vel tane

mutation

ummon

dem propter alías rationes fibi notas, etiam in

folutionibus objectionum adducendas.

(itio non

$72 P.Il. pars. DEUS debet cognofcere futura

102;dent

contingentia conditionatain eo, finé quo non

K'Di»l!

extrahuntur extra flatum merz poffibilitatis*

Aolutut

atqui finé Decreto Divino futura contiugentia

EONNG

conditionata non extrahunturextra ftatum. me-

QUA.

repoffibilitatis ; cüm prima ratio & conditio

tsf q

adfuturitionem fit Decretum Divinum, ütis

li, q

abundé conflat ex dilis ; ergó DEUS videt

| nerelur,

futura contingentia conditionata in Decreto

Iit; nj

conditionato ex parte objecti, & abfoluto ex

at

parte fubjecti.

Vs f

$73. Conf. Sicut fe habet Decretum abfolutum

trin;

ad futurum abfolutum , fic proportionaliter. ;

[X AU

Decretum conditionatum ad. futurum condi-

hh

tionatum: fed Decretum abfolutum ita fe ha«

nata,w

betad futurum abfolutum , utfiné illo non in-

itilic

telligatur futurum conditionatum , & confe-

) p

quenter.

fotis d

174 Objic.1.. Qux DEUS tantim vult condi-

Tetee

txoga:e, i!]"üa",? juxta SSas non facit:' atqui'

Vfïflo.

ome

J

AIn, C qualiain DEO fat admiüttenda ct, 649

e-fe O

omnia, quecunque qv/sir , fecir. Píalm. 113

prop

ergo nihil vult, aut decernit conditionaté, quiá

IQj

hecnon fiunt. . g. Explicandó;ac D; Min. qus-

(; ul

cunque voluitabfolute , fecit C: Mim; qua: tan-

t ii

tüm voluit conditionate N. Min. & Conf.

*

fiblets d

Dices. Quodlibet Decretum Divinum cau:$7 $

fat mutationem realem in creatura :

j PC,OICSVE

atqui De-

prenifr;!

crétum meré conditionatum non caufat- talem

l; vl

mutationem realem ; cüm res perillud Décre-

i, t

tumnmon fit ponendain rerum natura , quia con-

jis

ditio non ponetur :: ergo fignum eft, quód

Cere f

non dentur in- DEO Decreta conditionata....

QUO

Y. Dift. Maj.

uodlibet Decretum Divinum

fbiits

abfolutum caufat mutationem realem: C. Maj.

quodlibet Decretum Divinum conditionatum

mtmgenw

at

caulat &c. N. Maj. & ad Min. dico, quód fa-

Brcondo

tisfit , quód tale Decretum conditionatum cau-

i, i

latet , quantim e(tex parte fua, ficonditio po-

RU u

neretur, quod & AArii admxtterc debent , ve-

lint; nolint ; nam Decíetum, quo DEUS de-

DE[ «

ifolio

crevitconcurrere cum omnibus caufis liberis ad

actus hberos, nullam ponit mutationem rea-

E-/'

Jl /Wm

lem iniis; qui non operantur, licét poneret,

atl )

fiagerent, veloperarentur.

fl «N j

Inilas, Siin DEO dantur Decreta conditio- $76

l[ir |

nata, tunc DEUS idem vellet & nollet : hoc -

o

implicat : ergo & Decretaconditionata. Maj.

P. DEUS vellet converfionem alicüjus pecca-

db

toris & non velletillam, quia nog vellet po«

Tiere cornditionem ; finé qua non habebitur con-

X

j at

" vetfio.

&D. May. Idem vellet & nollet eo-

j Zf""

dem

[

Ss $

$yo ParsIII. Dif. 1. Quaff. IIT.. £. II.

ä

EX

dem modo N. Maj. diversó modó. C. Maj, & |

egdi:

pariter. D. Min. & Conf. .. Itaque DEUS inef-

qui n«

ficaciter vult convetfionem (noia per omnem

finciil

modum ,.quód loquamut de peccatore tantüm

etoat.

(ub conditione convertendo ) & efficaciter vult

condità

non pofitionem conditionis ex quocunque tan-

Árs pon

dem motivo fibi noto , aut defeclu creaturz';

df

conditione autem non pofita converíio non erit

KN)

abfoluté: atquiin hocnulla eft implicantia,cüm

hüntires

iidem. AAii admittant, & admittere debeant

qmef

voluntatem inefficacem falvandi omnes. homi-

fies hor

nes , & cfficacem non falvandi omnes , fedali-

uD

quos reprobandi propter peccatum commul-

fitcód

fum.

l

il

$77 Utges. Nullum poteft admitiia DEO De-

r y.

, Y

cretum, quod non extrahat aliquid de maffa..

poffibilium : atqui decreta conditionata ; quo-

&m|

Ptob,

rum conditio nunquam implebitur , nihil ex-

ttahuntà maffa poffibilium : ergo non funt.in

nid

D«

DEO. .5 D. Maj. nullum potelt in DEO ad-

mitti decretum , quod non extrahat aliquid de

pate

Conl

maffa poffibilium abfolute, vel conditionaté C.

Maj.femper abfolucé Neg. Maj. & ad Min. di-

Di

co , quód decreta conditionata abfoluté extra*

lii

herent (ua obje&ta cx maffa poffibilium, ficon-

lii

ditio poneretur. . Imó defacto jam extrahunt ,

eré

W

cüm futura conditionata non poffint dici m

lo j

poffibilia, fed media inter pure poflibilia, &

mf

abfoluté futura.

«

$78.. Objic. II Nulla eft neceffitas ponendi in

'Mæ(

par te

DEO : ejusmodi Decreta cogdiu'onata ex.

OD-

! big;

Il (

du cb qualz'a'in DEO fint admittenda ec 6yt

j CMj d

Ant. P. fi effet ali-

óbje&i : ergo non dantur,

w ER

ua: neceffitas , tunc maxime effet, ut Decteta

J Det QU

Ímnt infallibilia : atqui hac neceffitas non eft :

jpatore a

iradittr

ergo &c. Maj. P. Decreta DEI non dependent

à conditione objectorum : ergo non eft neceí-

UocunQue Wt

fitas ponendi. conditionem ex parte objeCti, ut

u at

«ecreta fint infallibilia.

E. Neg. Ant, in hujus

vetio n

P. N. Maj. nam fi decretum falvandi omnes

1incanlia,:üm

homines effetin DEO finé ulla conditione, tunc

tere (

aperté foret fallibile, & falfiffimum, cüm om-

ynnts u

nes homines falutem non confequantur : ergo

"

ut Decrétum DEI fit infallibile, oportet , quod

f commi-

fit conditionatum ex parte objecli, fcilicet fi &

ip(i velint , ic enim Decretum non poteft fru-

pEOD,

frari 5 nam licét omnes homines non falven-

L ml

tur, hoc tamen non officit Decreto; cüm fit

ts o

«€üm hacconditione, fi & ipfivelint. Ultimam

W pl fï'

Prob. Diít. Decreta DEI ex omni parte abfoluta

non mf J

non dependent à conditione objectorum C.Ant.

aj

!

-Decreta ex parte DEI tantüm abíoluta, & ex

l

T d

parte ereaturarum conditionata. Neg. Ant..&

jj

/Conf.

'ldm' ,

Dices. Ifta Decreta conditionata funt ïnuti—;'zg

j

lia; irriforia, nugatoria, & tandem forentin-

n [ltüü'

mumerabilia, per que DEUS ita fecum ftatue-

quiil

:xét : fivoluiffem creare alterum mundum, vo-

L

lo jam , ut ineofuiffent totfolia arborum; tot

»flïwü'

-mufce, tot ranz, vefpz , vermes &c.

Siveró

effet alia feries, volo, ut etiam effent hz , aut

mntnw

Al creaturz, & fic currendó per in&initas com-

T

binationes : atquiiíla videntur abfurda, nuga-

[

w-

653 Pavs HI. Dift. F. Queft. II $. H..

ï DI

toria, & DEO indigna : ergo &c. | Maj.D.

prübáni 1

funt inatilia & otiofa , quia illorum effectus eft

a t

impeditus per aliud Decretum abíolutum nun-

sidlpr

quam ponendi conditionem ; v.g. effectus De-

finridcal

creti conditionati de converfione Tyriorum fuit

fudum :

impeditus peraliud Decretum abfolutum , quo

uptas

DEUS ftatuit , ut Chriftas nunquam pradica-

i pofü

ret T yriis.

Infüper illa Decreta nihil confe-

vün efe

runtad pcrfe&ionem DEI : ergo funt inutilia.

dm g

P. etiarm quód fintridicula , & nugatoría , quia

Vetm t

ficut nugatoria & ridicula foret hac promiffio

[

dabo tibi aureunm , ff celum tetigeris , ita zque

"RI

ridiculum eft Decretum deconverfione Tyrio-

Troili

rüm-conditionata; quia tam hac, quàm illa eft

t d

impoffibilis : illa quidem ex improportione,

fl

& infufficientià naturali, hec vero five cone

fl

verfio ex Decreto abfoluto & contrario de non

Quodw

raculis.

ponenda conditione , five pradicatione G mi-

Ita R Res. fed

Quare

furas?

f80^ xl Ifla Decreta nec effe inutilia autotiofa,

prodà

clim reverà coriducant ad majorem DEI perfe-

folija

lionem , nam perfe&tius eft fcire , quid T yrit

Tore,

feciffent, &i Chriftus ipfis predicáffet, quàm ne-

Tntunt

fcire. - Imó elt magna imperfectio, i DEUS

)

interroganti, quid Tyrii feciffent, fi Chtriftus

ii

apud illos predicáffet , refpondere debuiffet;

f

wefiio. . Si ergo illàconditionat? futurafcire de-

nj

beat; debent etiam in illo poni decreta conditio-

hia

nata. Reliqua omnia debent folvere ipfi RRes.

MT

qüando enim admittunt, quod ia DEO detur

as re-

^fit]

f*o?uhtas falvandi-omnes , & item volunt

b

p

lLs

4dn, & quialid in DEO fint admittendace, 643

& Mil

m dul

probandi aliquos , quro , an non & hzc De-

creta fint inatilia, quia effectus primi impedi-

bfolutumme

tus eft per fecundum ? an non & hec Decreta

u

fint ridicula, & nugatoria, cüm per Decretum

Tyioun

fecundum apponatur conditio primo Decreto

lum qu

repugnans: cüm fecundum Decretum deflruat,

um r

quod pofüitprimum? certéfi füum contranos

nl o

volunt effe efficacem difcurfum , jugulabit eos-

Áüntinul

dem difcurfus modó in:oppofitum formiatus,

atorà g

Verüm uüt pateat , re ipía

-nreut.rum effe. effica-

t proná

cem.

NT

R. II ad fingulas ptoba

iiones .in particulari; ;81

ne Tynh.

Et quidem ad primam , quae vult, quód De-

n illae

'creta debeant effe innumera , dico , quód AArii

iyortiont,

reddantfeipfos fufpectos vilipenfores DEI , càm

p r

ftipulam ficcam perfequantur ; ac contrafolium,

iiodtnt

quod ventó rapitur , oftendant potentiam fuam.

pe d

Quare enim adeo exiles tantüm adducunt erea-

turas ? certéfi DEUSalium mundum voluiffet

"

procrearenon tantüm mufcas , vermes, vefpas;

Di*

foliaarida, fed & aliascreaturas, & fors nobi«

g

liores, quàm defacto, produxiffet,

Infuper

)

ynt

tantum admittimus Decreta conditionata ina

ia

)

l

DEO , quz colliguntur exScriptura, üt addu-

(

ximus N. £69. &feq. vel qux non funt contra

fanamirationem, non veró decreta conditionata

p

j

omnis gereris v. g. ff dormiero , magnus "Turca

faltalit.

a?

Si cormedero , Rex vincet. boffes qtrc.

Cüm fimilium nullam habeamus fanam ratio-

jj

a

'nem illaadmittendi , fed potiüs refpuendi , quia

j[zsrl'

mera-

infaiia fünt ;! patet ergo, quod fint innu

"

bilia

]

6$4 . Pars H. Difl I Quaft. IHl.. . 1.

df g

bilia decreta objectivé circailla , qua prudenter

tünque o

decerni poffunt ; hujus ratio e(t, quia. Volun-

hm fed]

tas Divina eít formaliter infinitz actualitatis;

qusmodic

adeóque fufpenfa effe nequit circa unicum pru«

tetfari l

denter volibile , ficut Intelle&dtus. Divinus ra«

^v prindy

tione füe infinitze actualitatis nequit effe fufpen-

As

fus circa ullum cognofcibile ;. econtra non füns

At

innumerabilia , imó abfoluté nulla funt decreta

tifict, &

conditionata circa ilia, qua prudenter decerni

d ridicul

non poffunt.

thitgo

f82. AdILP. g Conc. Quod effectus conditio-

2000 t

naté futurorum fit impeditus per aliud decretum

Tytiog

abíolutum, nego tamen, quód proptereà de-

vtrine

creta conditionata fint inutilia (1.) quia etiam

stbl

decretá falvandi omnes impeditur peraliud de«

n tl

eretum abfolutum , nec tamen proptereà dici-

Aüra r

tur inutile. ( 2.) ideo hac duo decreta ( five

n (int

in materia, de qua difputamus, five in decreto

(ni; &

falvandi omnes, & quosdam reprobandi ) non

Ohj

dicunt aliquam inter fe repugnantiam , quia de«

cife

ecretum abíolutum, ut Chriftus nunquam pra-

tf

dicaret apud Tyrios ;; habet pro objecto predi-

tonag

cationem , & converfionem Tyriorum abíoluté

tlenti

üt non futuram , decretum veró conditiona-

UT

tum habet pro objecto converfionem Tyriorum

il

tantüm conditionaté àt futuram , qui funt efte-

Coi

&us non contradiclorii,quia non funtde eodem.

ca&d

füb eadem ratione, fed diverfi: atquihac de-

E afedt

creta non funt inutilia : ergo &c....Maj. P. uni-

n

veríalis gubernatoris ,..& proviforis.eft , non

Türitie

qua-

.tant.üm cognofcere omnes res poffibiles fub.

eun-

| crcfum

Lf

n qualia in DEO fint admittenda c&c. 65 $

que patt

canque comibinatione conditionum rationabi«

quia V.

lium , fed infuper decernere , quid in qualibet

a dudis

ejusmodi combinatione fieri velit : atqui ad hoc

T p

neceffaria fünt decreta conditionata, & propter

s Dingis r

Hoc principaliter à nobis afferuntur: ergo &c.

Yi delipee

Ad II & Effe quidem ridiculum;& nugato-583

at oon n

rium rem aliquam decernere fub conditione in-

afont d

trinfecé , & (impliciter impoffibili, non autem

tntet ht

effe ridiculum aliquid velle füb conditione in-

trinfecé poffibili, & extrinfecé impoffibili , quà

us COX

modó incafu noflro conditio; fi Chriftusapud

iddettibt

Tyrios pradicaverit , '& figna fecerit tantüm

pterai d

extrinfecé , & vi alterius decreti reddita eft im-

yud etiam

poffibilis ; haecveró : dabo tibi aureum , ficoe-

atl t

lum tetigeris, eft ab intrinfeco, & ex ipfana-

pxereä (it

tura rei impoffibilis, confequenter hac decreta

eau(It

iion fünt ridicula, fed prudentiffima, honeftif-

d

funa, & fua veneratione digna.

d)

Objic.TII. Non requiritur major exiftentias 84

y qiit

caufze , quàm fit exiftentia effe&tüs : fed exiften-

u

tia effe&tüs conditionaté futuri eft tantüm con«

d

ditionata : ergo non requiritur ad illum aliaz

il

exillentia caufe, quàm conditionata, & con-

"U

fequenter füfficit decretum conditionaté exiítens,

quodnempe effet, (i poneretur conditio.

d

ii

Conf. Effe&tui qui eft , debetur caufa, queg 8^

eft, & effectui quieffet, non debetur caufa quae

pl

t

e[t, fed quz effet ; atqui futurum conditiona-

W L

"tumneceft, necerit , fed effet : ergonon debe-

Clh L

tur illi caufa,qu eft, & confequenter neque de-

TU d

cretum actuale , five exercite exiflens ; (edtan-

u

tum

6p6 — Pars lil Dift 1. Queft 1. S,H.

1 /fnä'qil.

tüm quod effet.

xy, ad obje&tionem, Majorem iib ol

effe valde dubiam , quia ordinarié caufa.exiftit , qilnigi

antequam effectus exiftat ; infuper fietiam fi- . dul

mul exiítant , caufa tamen. perfecltior eít :. ergo

qudott

t t

totum argumentum nihil probat. . :Nihilomi-

nus informa D.Maj.fic, INon requiritur majot

Qbji.

exiftentia caufz, quatenus actu tribuentis exi-

i bera

ftentiam effe&tui ; quàm exiftentia effedtüs. C.

(oiatas

Maj. propter immediate di&ta : non requiritur

Mreto t

fiid o

major exiftentia caufie , quatenus a&u prapa-

vantis exiftentiam effectüs Neg. Maj. & Con-

ditónito,

ceffa Min. pariter D. Conf. Itaque cüm etiácon-

I wura

ditionaté effe futurum extrahat rem € flatu merz

ii li d

offbilitatis , verámque tribuat denominatio-

lite wl

siem extrinfecam à praeparatione , & determina-

i

:tione caufze provenientem , oportet , ut decre-

(teatut

lfs

tum fic extrahens,, itáque denominans actu exi-

ftat.

f cert

$86 AdConf. Pariter D. Maj. effe&tui qui eft,

Neque |

-debetur caufa qua eff, & effe&tui qui effet, quan-

aliüs f

. &üm ad exiflentiam caufz tribuentis exiflentiam,

iniplil

;non debetur cauía qua eft , fed quaeflet C.

N

Maj. effectui qui effet , quantüm ad exiltentiam

Voiditi

cauíz preparantis exiftentiam effectüs , non de-

t

betur cauía qua eft, fed quae effet Neg. Maj. &

Atf

Conc. Min. D. Conf. ergo non.debetut illicau-

W

fa qua eft , fieffetcaufa, quae a&tu ttibuere de-

E

beret effe C. Conf. a&u enim nihil tribueret »

| ptae

clm futura conditionata nec fint, nec abfoluté

li,

futura fint.

Si effet caufa tantüm praparans

, Qu

Caterüm hoc argumentum

f.ffe Neg. Conf;

1mo-

| .Cimij

*

lU E

4n & qualiain DEO fiut admittenda fyc. 69* ;

wnl ^modo folutum cum fua confir

matione probat ,

TOE

quàd neque ad futura abfoluta requiratur decre-

xc n

tum aQtuale , fed fufficeredecretum , quoderit,

dioredu g

t Ml

quando erit ipfe effe&tus futurus , quod eft pro-

bare nimium , adeóque nihil.

quriuiy

*v 'Objic. 1V. -Dabilis eft juxta SSas omiffio pu-5 87

ttibnnd

ta, libera, & peccaminofa, & quidem condi-

j d

tonata: atqui DEUS hanc non videt in fuo

jon i

decreto conditionato : ergo faltem non omnia

sadpt

fütura conditionata videt DEUS in decreto con-

Aj .X

ditionato.

Maj. P-fi DEUS videret omiffio-

n t

nem puram, & peccaminofam conditionatam

éfhutüfti

in-fuo decreto, tunchoc decretum deberet in-

niomindli

fluere vel in ipfam omiffionem conditionatam

deemy

peccaminofam , vel ad aliquem alium actum

z Ui

creatut& pofiivum : atqui neutrum poffunt SSze

"

"hicfalvare : ergo Min. P. non primum ; quia

fic certó certiàs DEUS foret Auctor peccati,

Neque fecundum 5 quia fupponitur non adeffe

jdoge

alius a&us pofitivus ; aliàs enim jam non foret

T

/ampliüs omiffio pura.

& Neg. Min. in hujus

[ f&[ C:

1

^PAN. Maj. quia DEUS omiffiones puré liberas

d

1]

conditionatas videt in fua Effentia fuppofitó de-

T i

eretó conditionató ab aterno,quo ftatuit ( con-

N

f

formiter tanien libertati creatz in Divina emi-

D)

H

hemfül(aü'

nenter content ) fufpendere concurfum ad..

r

a&tum purz omiffioni oppofitum , & creaturze

11l t n

jj

praceptum ; ex quo conílat, quód probatio

M

W

ultima nos non urgeat , nifi forté quoad hoc,

"

!

j

quod DEUS debeac influere in omiffionem pec-

T

— f;aminp

fam ;.sícque DEUS (it Auctor peccati,

Ti

vyes

i

658 ParsIll. Difl. L. Quef. HH..G. UL

verüm hoc- jam eft folutum n. $76. in reípon-

pohit,

fefs,

fione ad in/las.

Sicut enim ibi , fic etiam hic

fervata refpondemus proportione.

Veüm

wegue h

d debe

ES

ha

n DEUS cognofcat. Futura. Contin-

fian j

geutia per Scientiam AMediam

RRum ?

iganiin

"

Jitis or

$8

Atdo hujus difficultatis in hoc vertitur, an

Dl

fcilicet prafcientia conditionat?- futuro-

&t

rum antecedat, vel fubfequatur decre-

DEUS D

tüum conditionatum ? Secundum tenent onines

lperii

proter PP. Societatis, qui volunt, conditiona-

m Ddl

torum veritatem effe priorem omni deetetó Di-

d

LY

vinó; quiaantequam DEUS aliquid decernit,

per prius cognoícit quid agens liberum effet fa-

quiter

C muj,

&urum , fi in his,autillis poneretur circumftane

tiis, neledatur hümana libertas.

Hujus Sciez-

ftit, &

tia Media , ac partüs Patrem fe gloriatur Ludo-

ltehan

Buftus

vicus Molina ex Inclita S.]. Ebore in Hifpania

SS. Theologiz Profeffor, qui primus omnium

(irerat

7

eandem typis vulgavit Anno 1 $ 88. inlib. quem

Nmtan

intitulavit , Copcordia Liberi Arbitrii cum Gra-

tia donis ; quamvis Petrus Fonfeca ex eadem:

SN üc

| D'mg

Societate eam jam antea fuis Auditoribus tradi-

derit , inter quos & Molinam numeravit Anno

ï CPgnoi»

circiter 1560. quapropter zgré tulit plaufum

Qiona

tatem (

hunc ex novo partu fibi àt Parenti prereptum

effe à Difcipulo füppofititio, veluti in fua Mes

P Volug

[242

Unnes

tàphyfica pofteg edita rem , utife habuerat;

po-

D

Lsl

£in DELS cognofcat futmra cie,

6;9

75 lt

po

f

^

uit , (eique "memoratæ filiz Patrem eft con-

ln

feffus.

]

"

. Verüim fi Inventorem primumindagare libet; 89

uterque hic cum omnibus RRbus primas ce-

dere debet S. Augultino , qui illam fibi prob&

Vi lt

notam babuit , ac reprobavit, prout oftende-

musàn.$94. ImbipfiPelagiani, & (emi-Pe-

77

lagiani in illa fe fundabant dicentes : ex duobus

pueris unum falvari propter operabona , quze

( vertimf,a

DEUS prafcivit fadturum , fi diutius vixiffet,

nate füte

& alterum damnari propter mala opera, quae

atür d

DEUS pariter prafcivit alterum patraturum , fi

ent oni

fupervixiffet, |Hinc S. Aug. Epi(l. 105. ad Six«

onditidi

tum.Pelagianos fic loquentes adducit: DEIUS

v D

in eit , quos binc aufert , pravidit , quemadmo-

d decat

dum vitturns effet , i viveret , ctr ideo quemne-

amdel

quiter. sovit effà vitturum , fin? baptifino facit

Q moris. fre in €o puniens opera malá, non qua

crants

Hjssi

fecit , fed. qua fablurus fuit, — ldipfum apert&

ii

tenebant. femi - Pelagiani , quorum Princeps

i Hiiþ:nh

Fauftus Regienfis lib. 3. de grat. & lib. arb. c, 7«

s

dixerat : /Vifr prafcieutia exploraverit , prade-

yhon

flinatio nibil decernit , ex quo'fequitur , quod

fcientiam conditionaté futurorum admiferint..,

jf h

j u

ante decretum , quod & RRes intendunt, Nunc

oribus&fiör

Dico. DEUS futura conditionatalibera non f99

m

cognofcit in ratione futurorum ante decreta con- :

ditionata , à quibus determinatam habent veri-

j

rz(:[)lllm

tatem conditionatam , (ecundüm quam Divinze

,

voluntatisactum terminarepoffunt. — Ita tenent

i

m

i

omnes Theologi » acSacrz Religiones exceptís

Parribüs Societatis,

Tta

PA

pO'

4

e&o Pars IHl Dife. 1. Queft. I1. S.IlL,

$91

p.1. Ex duobus potiffimüm S. Scripture lo-

(iapoti

eis, Primus fit ex Sap. 4« Raptus eff , me

E

malitia mutaret intelletlum ejus.

Secundus ex

um qu

Tib

Matt.r1. & Luc. 107..— 4 tbi Corozain , v&

sibi Betb[aida ! quia fi in Tyro & Sidone fatia

jllii,

is , olim

qihatr

fuiffent virtutes , qua fatla funt in vol

iM

in cilicio cj cinere fedentes pormitevent.

Ex qui-

bus duobus locis fic arguo L. Scientia Media à

nspraf

DO df

fuis Patronis afferitur , ut meliüs capiatur, quam

ordinaté DEUS agat, & dirigatur ad hos accep»

htos tey

ptadits

tandos , & illos reprobandos ; item ne leda-

tur libertas creata : atqui ex neutro capite flare

etgoin.

m preallatis textibus :

Arguo

poteft Scientia Media cu

erg

o non poteft admitti. Min.P. non ex prímo

ttm

ia DEUS in Rapto ptovidit demerita;

lm

capite, qu

l..A

& in 'Tyrüis mer

ita; & tamen, quos pravidit

merituros , adjudicat inferno, & quem previ-

desQoit

(üon.

dit demeriturum , rapuit, ac Paradifo adjudica-

vit: ergo DEUS per Scien

tiam Mediam non or-

lum «

tantin

dinaté dirigitur ad hos acceptandos , & alios re-

robandos , cüm potius Tyrios, & Sidonios

OCf

& Raptum negligere. - Ne-

OCeni

debuiffet eligere ,

DEUS nonfempet

qüe ex fecundo capite , quia

quid (

decernit, prout per Scientiam Mediam homines

ütfde

óperaturos pravidet ; nam Tyrios pravidit be-

T

ne operaturos , & tamen decrevit apud illos non

Tl

C

fieri predicationem — &t virtutes , qua apu

Corozaitas factz func : pariter previdit DEUS

fj

Raptum malé operaturum , & tamen rapuit il»

[

lum, sícque impedivit a&tiones , & futura con-

Ws

tingentia liberahujus Rapti : ergo Scientia Me-

| DT

|

L l

661

"n DEIIS cogne[cat futura cbe.

Sepug)e

dia potiüs obeft libertati create : & confecta-

if

ne& ex neutro capite ftare poteft Scientia Media

Secondiit

RRum cum przallatis Sacris textibus,

Arguo

Qrait,

II. (ic.. Éx admiffa Scientia Media fequitur in-

: m

juftitia, & acceptio perfonarum in DEO : at-

ii d

qui hec non admittitur : ergo necScientia Me-

^ hg

dia,

Maj. P. quando pravifus malé operatu-

n

"

rus prafertur previfis bene operaturis , tunc in

"DEO eft acceptio perfonarum :. atqui juxta al-

a t

( hosatty

latos textus Raptus pravilus malé operaturus

pralatus eft "Tyriis pravifis bene operaturis :

m n lzd;-

cpicd

ergo in DEO eft acceptio perlonarum injufta.

i teytibi

Arguo III. non potuit DEUS ante omne de- 492

p prim

cretum przvidere 'Tyriorum poenitentiam , aut

demeii

Rapti malitiam : ergo Scientia Media eft inuti-

0i prï**id?

lis.

Ant. P. utique Tyriorum poeenitentía & fi-

des fuit pravifà üt elicienda cum auxilio Divino ,

u p

m

& non finé illos Jam quzro, utrum illud auxi-

lium conditionaté oblatum fuerit efficax , vel

juiont

(s

tantüm fufficiens ? Si fecundüm : ergo cum

hoc non ponituiffent, & credidiffent T yrii ; in

&S'donþf

d

hoc enim gratia fufficiens diftinguitur ab efficaci,

quód ícilicet fufficiens actualem penitentiam

d

qui

aut fidem exercité non ponat.

Si primum :

)m"ld'lï

ergo fuit efficax per decretum , finé quo omnis

j

implicat efficacia.

P

qlli

Conf. Ex epiftolis D. Pauli, in quibus con-$93

tinuó clamat & docet , quod DEUS clegerit

ldl[DEUS

TLl

&os, non quia füturi eramus Sancti, fcd ut fi-

musSancli ; non enim nos elegimus ipfum, fed

um;acow

lcum*w'

ipfe elegit nos, üt etiam habetur Joan. 16. c

i

E

Nf:

662 ParsIH. Dif-.I Ouaft, III, ff.HIf.

Ai

fe f

INemo poteft venire ad sme , vifi. NB. Pater mtin

| DEU at

traxerit eum : atqui hic Sacer Evangeïifla om-

nia refundic in Patrem, & non in no(tra merita

| qidiis

conditionaté previía ante omne decretum :- er-

Jiuditni

tidi funt

o Scientia Media RRum füperfluit.

$94. P. II. Ex S.Aug. Scientiam Mediam S. Pro«

pl

fper Epifcopus Rhegienfis, & D. Hilarius Epi-

Ui plant

Íícopus Arelatenfis propofuerunt S. Auguíli-

fstuditoi

cdoc

no, utpote admiffamà Maffilienfibus , üt videri

poteft in Epiftolis, que habentur ante librum

Qu co

de pradeftinatione San&torum : atquiS. Augu-

homá :

ftinus refpondens his Epifcopis non - admifit

Mdip , 4

Scientiam Mediam tanquam aptam ad...

DEO; j

falvandum liberum arbitrium

ergo jux-

Mii, qu

ta S. Aug. non eft admittenda.

Min. P..S,

lu

lt ertda

Aug, ut refpondeat praccitatis Epifcopis ad illo-

dilmt, |

rum dubia compoluit duos libros, unum de

Pradeflinatione Santtorum , alterum de Dono

ihiid

Perfeverantiz. Inlib. de Pred. San&. c.10. ait:

tiiá

Pradeflinatio finc pra[cientia non potef? effe , p«

judidia

Media

pf autem fint pradellinatione pra[cientia : Pra-

deflinaticne quippe DEUS ea prafcivit , qua fue-

ïtfpon(

vat iple fatlurus ; unde ditlum eff , fecir , que

ttdere

Unne

furmmafunt.. Eodem cap. fübjungit: Quando

promifit Abrahe fidem gentium , nom de nofra qüe .

fch[um

[Inntatis pateflate ,fed de faa Pradeffinatione pro«

dim

mifft ; promifz émim , quod ipfe fatlurus erat,

o

»on quod bomines, ' Eodem lib. c.17.ita docet,

l«

Elac eff imsobilis veritas pradeffinationis , & gra-

Diti

tia ; uam auid efF, qeod ait Apoffolus j fict ele-'

dl

pr"o-a

L

&i gos ante mnndi lcah]iimzivmm ?^quod:

etlo,

665

n

4 DEUS cognofcat futura ebt.

D. Datrm

fetto , fí propterea ditlum . eff , quia pra[civir..,

DEUS credituros , uon quia fatlurus evat ipfe

anpeilhue

imotra a

eredentes , contra ifl am pre[cientiam loquitur Fie

tcréum t

lius dicens : nonvos me elegiffis , d ego elegi vos:

Wit-v

eleli funt. itaque ante mundi con[litutionem ea

«damS.Dte

pradeflinatione , quà DEUS [na fatla pra[civit.

Hihris D

Ubi plané Scientia Media ante omne decretum

fecluditur.

Idem S. Aug. lib. de Do»o Perfev.

$ Al

is, iv

€. 17. loquens de donis gratuitó ad períeveran-

ante lbnia

dum. conceffis iterató repetit. fuum generale

dogma : Hec DEI dona, ff nulla ef? Pradefli-

us Mp

- adat

nalio , quam defendimus, non. prafciuntmr &

/f] .?d.J

DEO ; prafciuntur autem , ci bac eft Pradefli-

natio , quam defendimus.

"'Tandem clarifhmé

po j

Xm. ? " S'

loquiturS. Aug. epift. 105.ad Sixtum : Cur il-

pl jl

le credat ,. ille non credat , cinii ambo idem au-

. um d

diunt , cirfí miraculum in eorum con[pettu fiat,

ambo idem vident , altitudo eff. divitiarum Sapi-

y d

iT

entia Cb Scientia DEL, eujus infirutabilia fuut

judicia! atquifi S. Aug. approbáffet Scientiam

n

Mediam, tunc facillimé ad hanc quzftionem

stl

d 7"/"'

refpondiffet , ideó unum credere , alterum non

fily

f/l

credere , quia ille praevifus eft confenfurus ante

J

omne decretum , hic veró previfus eftnon cone

]

j

fenfurus : ergo S. Aug. rejecit Scientiam Me«

[

jl

diam.

Conf. I. Juxta S. Aug. lib. de Predeft. San&t. $9f

j

€. 1. debet admitti occuleum, & inícrutabile

M

(f

W-m

DEI judicium circa pradeftinatos ; üt aperté

adítruit Gentium Doctor Rom. d.1 1. O Alri-

n

iil

w

iudo divitiarum Sapientis j Seientia DE1?

Tt4

quam

f(?f'l

664 . Pars IH Dif. 1. Queft. HI. $.HJ.

A

quám incomprehenfibilia funt T udicia Ejus ! Et

pote pl

iterum : O bomo , t& qui es, qui refpondeas D EO?

imon vocit

tusadconf

atqui per Scientiam Mediam hoc infcrutabile ju-

dicium negatur : ergo &c.

Min.conítat,qug-

eonenlum

renti enim , cur Petrus egérit pornitenuiam , G

[ Wpo

nonJudas ?. etiamfi uterque tot à Chri(lo vide«

pripit s

rit parari miracula, qua obítinatum, etiam re-

Qcretton:

ducere poflent ad frugem ;. non recurrunt Me-

gdam E

diftz ad Judicia DEI infcrutabilia, fed. dicunt:

gani &

ideó Petrus poenituit, & non Judas, quia hic

quoddoq

non eft pravifus confenfurus tot miraculis, do-

10 quimi

€rinz , & bonitati Chrifti, bene veró Petrus

equdem ,

prævi(üs eft. confeníurus ante omne decretunm:

fmperini

atqui fic negantur judicia DEI infcrutabilia.

Ti diq

396 ll. S. Àug. l. deDono Perev, c. 14. dat rae

fit, nj

tionem, quare Tyrii , & Sidonii ponitentiam

dlàshoc

egiffent : Audiunt enim bac, c f aciunt , quie

Ttim.

bus DATUAM EST ; non autem faciumt , frve

(unter

eudiant , frve mon audiant , quibus DATUM

plura Q

ANON. EST: ubi fané Tyriorum converfio re-

Pa

funditurin predeflinationem & dationem DEL

Xienti

& non in pravifam illorum poenitentiam ante

Tsb

omne decrecum DEI-

,

Mdia

j97. l. S. Aug. cit. l. dePradeft. Sanct. ita ar

LU

guitSemi-Pelagianos Maffilienfes :.Siante om-

B

né decretum DEUS noftrz voluntatis confene.

| Q

füm pravidet faltem füb conditione , twmc bo-

| fede

mines à fe ipfis habirmri . effént fidem , mm DEO.

lii

donante [umpturi : atqui-hoc etiam inSenten-

! V.fu

tia Medi(larum fequitursergo. — Erideo IV.fie

| Bonit

DEU

Conf Ex S. Aug.

vocatus: ad confenfum non

po-

At

An DEiIS cognofcat fatura ebe..— 665

Wi

poteft fcipfum difcernere per fuum confenfum

uD

à non vocato: atqui per Mediftas poteft voca-

einfemabibg

tus ad confenfum feipfum. difcernere per füuum

nl qu

confeníum conditionaté previfüm à non vo-

xnitemm j

Cato : ergo Scientia Media non eft conformis:

aChrovit

principiis S. Auguflini. | Nec dicant Mediftz

C0 t

difícretionem vocati à non vocato haberi per

sécifrmi

gratiam Divinam , quam non adniiferunt Pela-

;; d ditt

giani, & Semi-Pelagiani,

Contra enim eft,

jis, quii

quód loquamur ex fuppofito utriquetam voca-

mitaculs t

to, quàm non vocato collatam effe eandem, &

vero u

zqualem effe collatam gratiam , üt etiam Aug.

e decrelit

femper ín illo manetfuppofito : atqui dum plu-

gabila

res in aliquo communi convenientes difcernun-

, at

tur, non percommune & aquale difcernuntur;

po:n'uemiu

aliàs hoc ipfo non effet equale: ergo non per

fuimg

gratiam , fed per aliud fecernuntur, & confe-

ii

quenter perfe ipfum. . De au&toritateS. Aug.

hu DAU

plura conftabunt à n. 602.

convaliu'rfr

P. TII.| Variis Rationibüs.. I. Eft : Si datur,..; 98

atj

Scientia Media, cunc DEUS non eft caufa pri-

j

ma: hoc non admittitur : ergo nec Scientia

Media. Maj. P. tunc DEUS non eft caufa pri-

gist

ma noflirorum'bonorum operum v. g. quando

ante :determinationem , & decretum DEI fe.,

d

creatura determinatad unam partem : atqui fic

,mismn&'

ne,""fw

fe determinárunt Tyrii , & Sidonii ; & ornes

? [) DH)

3lii , qui bene egerunt in .a&tu exercito : ergo,

jil jutt

lL. Per Scientiam Mediam noftra fervitus im-

ponitur. DEO.

L

P. per Scientiam Mediam

j

DEUS. nequit. decernere ; ni(i quod pravidit

fmfimli

r

Ttj

crea-

666 Pars HI, Difl. L. Quaft. IHI. f.1II.

At

creaturam effe fa&turam, fi in his; vel in aliispo«

l

)

n liberat

!to is COn

gieretur circumftantiis ; ideb enim Mediftzad-

flruunt hanc fuam Scientiam mediam ,-ne l-

Mediam? |

Jamntbus,

datar, aut praveniatur. libertas creata: s atqui

tali modó voluntas Divina eft fequax volunta-

&lb de

tatis creatz , hujusque fervitus eft illi impofita;

Ciridum «

lat ( id

cüm DEUS non poffit aliter decernere, quàm

pravidit creaturam effe

fa&turam conditionaté

VMANI

III. Medifte an&ferunt

& Eili

ante omne decretum.

creaturam' quoad effe morale liberi arbitrii

predelin

3 Mater

DEO ; in ipforum fiquidem principiis volun-

tas creata liberé & conditionaté determinata

yedeln.

antecedit fcientiam DEI, illiisque. decrecum;

n

tiinhs,

éftque radix,& principium totius effe liberi :.at-

quihoc eft quàm maximé DEO indignum. . 1V.

Foms&w

Scientia Media & medio tollit Mifericordiam.;

Wtonras:

DEI in negotio Przdeftinationis ;; nam affertà

V MANL

Scientià Mediá pradeftinatur tantüm , qui prz»

tit Medi

Qd hos

videtur dignus ( an tamen aliquis poffit efle di-

gnus ante decretum & acceptationem DEI, non

cumim

ftt fa&u

credo , quidquid judicent AA. ) & reprobatüt,

qui pravidetur indigpus : atqui hic pradefti-

Qirs : a

nandi modus Milericordiam DEI poftponit

ia

noflre conditionaté przvifz dignitati : ergo.

flüts s

V. Scientia Media Providentiam DEI univería-

EU 1

lem facit mancam ; quia fe non poteft exten-

Que vid

dere ad omnes homines : cüm deficiat circa pat-

P.]

vulosin utero materno morientes ; hi enim.;

It f

ton fant capaces fimilis preevifionis üt opera-

Y

türi,vel non operaturi. Imoó pravidentureffe

i

futuri in ftatu incapaci operationis ; atque adeo

1nc

| ",-bb

]

TT

An DELUS cognefcat futuva &c, — 667

veinditg

finé libertate propria perituri : quomodo'er-

n Metilaie

go üis confulitur & providetur per Scientiam

diàm n

Mediam ? Idem eft de perpetuó , ac à natura

r ag

amentibus.

VI. S. Aug. lib. dePrad. Sanct.

qui i

& lib. de Dono Perfev. ponit exemplum, aec

iil

Chriftum omnium Pradeftinatorum exemplar

vaat, g

flatuit ( idem-proportionate eft de Beatiffima

cóndiiue

V. MARIA ) atqui Chriftus & MARIA ; Ma-

g anfdtit

ter &Filius noníunt benefició Scientie Mediae

r af

prade(linati ad Unionem Hypoflaticam, aut.,

j qült

ad Maternitatem DEI : ergo nec alii eleclific

lererii

pradeftinati funt.

Min. P. hz duzs electiones

decretu

non dependere poterant à bono vfu liberiarbi-

[herivat

triiin his, autillis circumftantiis; cüm fuerint

u

l

. )

fontes & principia meritiin Chrifto.& MARIA,

dcordut

ütomnes admittunt : ergo Chriftlus, & Bma.

um d

V. MARIA non fuerunt electi benefició Scien-

tie Mediz.

; qm p

VII. DEUS non poteft videre,

jodtl

quid homo fit faCturus in his, aut in illis cir-

uD

cumftantiis, nifi etiam videat, quid ipfemet ef-

rcpwbm '

féc facturus, & quomodo creature coopera-

türus : atqui ante omne decretum non videt.,

Fd?pmi:

DEUS , quid fit a&turus, & creature coope-

j

raturus ; cüm pro tunc DEUS concipiatur àt

l mtdl'

adhuc indifferens ad cooperàndum : ergo ne-

at

que videt , quid homo fit fadturus.

:

du

P. IV. Alüs Rationibüs. L. Scientia Mediag99

T

inter fideles auget rationes querendi contra

J gpm'

DEUM ; nam DEUS perScientiam Mediam

pravidet Judam;, Tyrios , 'aliósque damnatos

TUb

cuim-

fgfab'bcn& operaturos ; fi'illos in aliis cit

;uc 15:3

í

ftan-

hl

€68 — ParsIIl. Difl. L. Quefl. IIT. f.HI.

funtur $i

flantiis potuillet : ergo jufté queruntur , quod

DEUS illos voluerit ponere in illo ftatu in quo

WV. Sdenti

: 003 n

peccaturi erant, & nonin illo; in quo bencfa-

II. Scientia Media debet

n jur

€turi previdebantur.

! Gtdtonat

e([e certa,, & infallibilis de fuo obje&to : fed

Qmedecre

pofita illa libertate creaturze in ftatu. conditio-

nato , non poteít daticertitudo & infallibilitas

i as

Xde obje&to : ergo illa Scientia Media non eft

Ti dul

&erta, & infallibilis ; alia autem in DEO ne-

ttobjedda

&iéntia N

quit admitti.

Min. P. affertà ab eterno Ty-.

Emplitis j/

riorum &Sidoniorum poenitentiá conditionatà,

quaro, an in tempore T yrii potuiffent non pce-

futüta; v

tiquodda

nitere factla pradicauone & miraculis, qu&

contigerunt apud Corozaitas,vel non? Si non:

t m

lii

ergo non paris libertatis erant Tyrii , ac Coro-

daium ; hi enim non pocnituerunt , cüm tamet

lomn l

penitere potuiffent ; aliàs injufté à Chrifto fu«

ii

Media

ilfen: increpati : illi veró non potuiffent nort

pomnitere, eílo voluiffent non pornitere. . SÉ

tütürum

potuiffent Tyrii non panitere : ergo de hoc

coming-

objecto conditionato ( fcil. peenitenti& ) DEUS

Oine ]

nonhabuitScientiam certam & infallibilem ane

tpedu

te omne Decretum , hóc ipsó quód potuiffent

Vürtofc

non ponitere. . IIl Quzcunque afkeruntur à

V&om]

i.

Mediítis cognofci Scientià Medià, illa omniain

rei veritate tantüm cognofcuntur Scientlà f/me

apent

d Tfi

plicis Jntelligentie 1 ergo Scientia Media eft fu-

erflua. .. Ant.. P. que cognofcunitur Scientià

? Vonei

t

Aedià RRum , illa cognofcuntur independen-

ter ab omni decreto : atqui qua cognoicuntur

independenter .ab, omni, decreto, illa cogno-

Ícun«

Al (

hn DEIUS cognofcat futura cic, 669

ww fcuntur Scientià /Pmplicis. Jntelligentia :- ergos

ll fltugr

IV. Scientia Media non gaudetobje&tó diítin:

it q h

&ó à Scientia frvoplicis Intelligentia , vel vifioniss

t Meddt

nam juxta AA. Scientia Media : refpicit fütura

y o

conditionata ante omne decretum : atquiante .

[l condi

omnedecrecum vel non daturaliquod faturum;

&bl

fed tantüm poffibile, quod eft obje£um s.

Ms m d

plicis Intelligentia : vel fi daretur futurum , foz

n D

retobje&tum Scientiz vi/ozis : ergo nonlabet

b av

Scientia Media objectum diftinCtum à Scientia

ondi

fimplicis Intelligentia , vel vifronis. . V.

- Quz fünt

fenthotj?

futura, vel actu DEO fic volente , i

lla funt per

qculisy Qd

aliquod decretum a&tuale : atqui q

uz funt ex«

on? Simot

tra. ftatum. poffibilitatis, illa funt

extra hune

, Cor

flatum DEO fic volente : ergo futura condi-

, cimunt

tionata-funt talia- per aliquod decretum DEI

Chilo

aCtuale:, & confequenter fuperfluit Scientia

ol i

Media. — VL Implicat aliquid effe cafualiter.;

n

füturum refpe&tu Divinz Scientize : fed (; futura

ii

contingentia-conditionata cognofcerentur ante

"

emne Decretum, tunc effent cafualiter fututa

refpectu. . Scientie Divine

ii

: ergo implicat illa

cognofci àt conditionat?

futuraante omne Dez

)d Fgm/ä?rlt

ceretum DEI, & per confequens etiam Scientia

Media, / Min. P. id dicitur cafuale refpectu

iaf

agentis, quod fit preter intentionem ipfius:

d

fed memorata fiepe fatura fierent

preter inten-

tionem & Decretam DEI :

i SCJ'W

j

ergo refp?&u DEI

fïoyent quid cafuale,

a

lo

5- IV.

lr

&l

670 Pars IHj Dif.I.. Quaft. Ul $F.

tionem ite

$. 1V.

dorum enin

Solvuntur Objettiones RRum. !

Chrdenos.

vimus ian

Bjic. L. Matth. 1 1. dicitur : ad Corozaï—i

600 O

tas Siin Tyro , & Sidone f atla effent virs

Mediam vid

tutes , qua fala funt in vobis , pewitene

fio(lram

"m dobis

tiam egiffent. Sap.4.Raptmc,'i,ne malitia mutaret

füemus,

intelletlum ejus : atqui per haec predixit DEUS

idtitullür

aliqua. conditionaté futura; qua tamen, càm

facta nunquam fint, fupereft, à DEO pravifa

m tenere

101 vero. d

fuiffeante omne Decretum ( quod utique hos*

ldicia

effe&tus pradictos pofuiffet in rerum natura)

W' mv ND ü

adeóque per Scientiam Mediam. . . DEUM

quidem prædixiffe effe&tus allatos non tameiü

[

txcise ex caufarum liberarum cóoperationess

EOY

à honii

conditionaté futura , fed fimul & dependenter

t folo.d

à primo decreto Divino $. t. explicato; finé

tali enim decréto omnia relinguuntur in flatu

àüm,j

ler'mrun

poffibilitatis ; ubi tamen adverte per hocipfum

decrerum nullum effectum conditionate futue

V ante

DBUS o

rum poniin retum natura , quia abfolutum non

eít, fed ab aliqua conditione dependet , quae

Ohje

càm hic & nunc non purificetur , etiam eife'&u?

uEpi

la

ur abfoluté.

Qrope

non ponit

6cI

Dices.

Ex hoc fequitur DEUM effe inju*

i,

ihirg

ftum Judicem. feq.

Prob. qui judicat inculpabi-

lem eít injuftus Judex : Sed

DEUS decernendó

PDg

& eft conditio ad con«:

N hunl

nón przedicationem , qu

'.El in

verfionem , judicavitincul

pabiles Tyrios : ergo

oba-

|

p $.

|

i

c(t'injuitusjudex. g, l. N. f'eq. hujus pr

-

tige

m jl

£

Jl

Soluustur Objeiliones. RRum,

671

tionem litteraliter retorqueo in Mediftas , juxta

,

horum enini fententiam Tyrii dicere poffunt :

Chriflenos poenitentiam egiffemus , ac decre-

a C

vimus illam antete, prout ipfüs per Scientiam

L

Mediam vidiíli 5. verüm tu neque condecrevi-

ii gt

fli noflram poenitentiam , neque pradicatio-

Rl

nem nobis neceffariam ; . nos fecimus,. & fe-

retixiDi

cifemus ,' quantum poteramus, tu. vero nos

otma,

deítitui(li mediis neceffariis.

R. IL. Probatio-

DRO g

nem tenere de judice & provifore particulari,

non veró de Univerfali ; hic enim ob, occulta

dtiqal

Tif nb

DEL judicia juílé aliter ordinat, ac difponit,

y DEU

K, Ill N. fuppofitum Maj. DEUS enim de-

Sort tf

«ernendó. non pradicationem non eít Judex ;

itoti

quia, ut DEUS Judex fit , debet judicare fa-

dependm*

a hominum , non autem decernere aliquid à

li i

le. folo. dependens.

Aliud eft. in Sententia.,

RRum. juxta hosenim factum , feu poenitentia

niri lt

UR

inqa

Tyriorum conditionate futurafuità DEO pra-

jonde L^

vifa ante omne DEI decretum , & tamen tunc

»f

bt

DEUS oppofitum decrevit. Vide n. $92.

vtl

i

» Objic. II ExS. Aug. quic.56. expofitionisó92

inEpift. ad Rom. agens de vocatione fecundüm

")

propofitum propria Przdeftinatorum ait : /Vec

prade[tinavit aliquem , nifi , quem pra[civir cre-

M

"

(

diturum , & fecuturum Vocationenp (uam : et-

go DEUS ante decretum praedeflinationis prz-

m d

fipi

Ícit hunc ficvelfic a&turum juxta vocationem

DEI in his; vel illis circumítantiis.

E. Ex

j u

ipfo S. Aug. l. 1. tetra£t. c. 2 3. ubi fatetur íe,

jj

)

l4

dum illum librum compofuit, minus de ar-

. canis

$

675 Parillr. Di/i. L. Onafl. 1H, f.IV.

canis gratiz inftructum fuiffe his: formalibüs :

aol

Nondum enim diligentihs quáfrevams nec adhuc

! aasillum

memineram qualis fit eleiio gvatie. — Et adfi-

r

olb

nem : Quamquam ibi miniis diligenter de illa,

qua per DE.

l

Mi t

vim.

( gratiam fit » votatione tra&-a-ve-

d (in

&o5 Inítant. Aug.lib. de Don. Perfev. c.14: agens

Uger

]

Áiet

10ne

de Tyriorum futura conditionata converfione

Áormali

"

ait: Ex quooportet babere quosdam im ip[o

[linotos

ingenio Divinum natuvaliter sounus intelligen-

lirt dli

tia, qua mooveantur ad fidem , . congrua funa

mentibus , vel audiant terba , vel figna confpi-

um f

li. .]

ciant : ergo juxta S. Aug. quidam habent natu-

ràlemunus ; ut moveantur ad fidem auditapr&-

thu, g

dicatione, & per confequens antecedenter ad

[uy.

omne decretum pravidentur ; cüm Aug. di-

i m

cat, hoc smaunns effé naturale : ergononvi de-

&T

Quf

ereti. E. S. Aug, tantüm intendiffe, ex Div.

Providentia exiftere quosdam excellentiori vi

üteoyl

Al yrin

intellectiva pollentes, quà fint aptiores, nec-

dum quidem ad fidem fupernaturalem , fed ad

Col i

d Dra

judicium prudentiale , quód fidem fupernatu-

ralem praecedit, magisque vim argümentorum,

Anis;

ac momenta rationum penetrare facit. "Unde

At

B

conclüdit Aug. ficut füpra retulimus: Audiunt,

Q faciupt , quibus datum eff , non autem fati-

GT

| -häbf.tt

unt , frve audiant , frue non audiant , quibm-da-

10m non eff : ubi exprefsé. decretum requitit,

Yum ,

jo..

Nec urgent nos illa verba Divinum natut Ali-

fer JhXHAAM.

Nam ov zaruraliter: fumitur , üt

&t

diftinguitur à przcepto , ac inflruGtione extrine

E

eca

Injy.

".. Solvamtur Objetliozes RRun.

673

ts fotmilit

feca modó humanó facla ;; quz tamen inter-

ss i l

nas illuminationes , gratias, & decretum non'

ii d

excludit. — Quo. etiam fenfu intelligitur illud

lguti i

Apofítoli Rom. 2« 14« .. Gentes qua legem non

ul

habent. , ea , qua legis [unt , naturaliter (hoc

eft, (in& externa initru&lione ) facient,

j

;; Urgent, S. Aug. ponit diftrimen . inter di-604

t p

kd o

Ácretionem predeftinatorum & reproborum his

LU

formalibus. :..[Nonnullam effe inter eos ( Prade-

d

flinatos G reprobos ) diverfitatem , ei prace-

dere aliquid iu peccatoribus , quo, quamuvis non-

u

Jf

dam [int. juflificati , digni effiiantur juffifiza-

habenth

tione. Et itetüm : Pracedit im aliis peccato«

jauditap

vibus , quodigvi funt obtafione ; ubi ne quidem

celenat

€ogitat. Aug. de aliquo decreto.

Ent. aliqui

jn p

ad primum textum, etiam hunc à S. Aug. fu-

od

ife retra&tatum 3. verüm nec de retractatione

coniflat ,-nec ulla retraCtationis caufa fubeft.,,

jjí, i

vl

àt:con(tabit. ex noftra Refp,

Et ideó Relfp.

ad.primum textum cum noflro Patre Macedo

| tiores'?*

jj

Coll. r1. diff. i. Se&. 14.. S. Aug, ibi loqui

de. Pradeftinatis & reprobis in ordine execu-

,m []Pdm

jh

tionis;5: licet enim tam Prade(tinati , quàm re-

j

jl

nd:

probi ( fumpti ante.decretum pradeftinationis

aut.reprobationis ) in Maífa damnata pa-

j

j ,

axes exe.effent , necullam ex fe diverfitatem.,

:haberent ad.decretum pradeftinationis intenti-

" d

n

vum; tamen habebant aliquam diverfitatem

um

pro .. ordine. executionis ; quia Pradeftinati,

M'*'"

.etiam(i fors adhuc peccatores fint, tamen per

T

-hong f(ff'

;Propria' etiam. bona oj

»era debent fuam jufli-

lj

Uu

Éca-

N

&g4 ParslHI, Diff. l. Quafl. IHI. 8. Ir.

M

ficationem mereri 5 cüm econtra reprobi fuam

Jinyidonei

damnationem in ordine executionis fibi pari-

nf y

ter mereantur.

Conflat hec. res exempló,

Hl N

quod ibi adducit Auguftinus , Pharaonis, &

Ti iedt

Hebraorum ; hi. enim emendabantur ,. & il-

tlj d

lecum fuis indurabatur in impoenitentia.

Un-

flibus

[

defubjungit Aug. — m wrrique peccatores efa

'Moue

fents d ad umam. Ma[fam pertinerent : aliter

tamen trallandi erant , qui Uni DEO ingemue-

do&rinim

Gatonis

vant, ut. eis (ubveniret : & aliter illi , quorum

anjuflis oneribus ingemuerant , quod.totum ad

& dtili

ordinem executionis fpeclat.

Si quis autem

frit vocit

fcire percupiat, quanam fit diverfitas Prade-

Wlngrm j

ftinatorum à reprobis quoad. decretum intene

(l Vocan

tivum ? Refp. cum S. Aug. & D. Paulo ; il*

Vef

lam effe voluntatem DEI miferentis , judicia.

tedeqta

DEI infcrutabilia, quz Pater recondit in "Thes

Cünfln

toieifa

fauris Sapientiz , ac Scientiz fuz, & nonin

ratiocinio humano, üt declarabitur difl. feq.

Sientin

Qu$s

Pari fenfu gimus etiam ad alterum San-

tüstd h

&i Aug.textum.

tum DE

Replicant. S. Aug.

lib. 1. ad Simpl.vc';.z.lo-

1l Gf

quens de vocatione Gentium, ait: £ de-

crttum (

pendere: e0 modà , quó quisque affetlus e, de

ls dtq

quamvis multi unó. modà vocati fint , quia tae

NoR

C&üs (

mmen non omnes unó modó affetli funt , illi foli feo

quuntur vocantem , quà ei capienda reperiune

Min,q

tur idonei. — &. Hic Aug. non loqui de ido-

iler d

neitate naturali ( hoc enim Pelagianum foret)

Á x

fed de idoneitate per gratiam DEI, üt ipfe,

iV.gl*'a'

Aug. füb finem hujus Q. concludit , docens il-

am

| At

-

lr

Solvnutur Objetliones R Rmh.'

67$

tepraliot

lam idoneitatem voz infpivari , uec praberinutm

i t

noflro , nec induftvià , nec meritis, fid yra-

ts oItnj)

tià; " Necobftantilla SanCli verba * sslrj unó

Tharaonis, ]

smodó vorari ; (ant enim intelligenda de pari

xnur; &i

obje&ti declaratione ; & 'penetratione, qua in

toiia. Ü

pluribus unó' & fimili modó c

;

ontingere po-

prami

teft.

rtii t

* Adducunt aliam contra nos Sandi Aug.606

E m

do&trinam c. l. q. 2. ubi diflinété duplex' vo-

ili, n

cationis genus adftruit; unam vocat CORUTMam,

TU

& eft illa, quáà vocat talibüs mediís, quibüs

quis at

fcit vocatum conlenfurum ; alteram vocatsos

jus h

congruam , quà talibüs: medits. vocat, quibüs

tum ii

fcit vocatum non confenfurum: atqui hoc di-

Ybl

verfum vocationis genus füpponit DEUM an-

; iil

te decretum fcire vocatum in his aut illis cir-

iT

cumftantiis ; vel mediis confenfürum , aut non

j &M

confenfurum, & per coníequens DEUS ger

Scientiam Mediam videt, quid homo fit factu-

m

rüs'in his , aut illis circumfítantiis ante decre-

tum DEL

&. Admiffo hoc duplici vocatio-

nis genere Dift. Min. fupponit DEUM ante de-

j

n

cretum conditionis fcire , vocatum in his aut

illis circumftantiis confenfürum &c.

«,an ]

C. Min,

h W ,

fupponit DEUM etiam ante decretum ipfius ef-

Aj

feclüs ex . conditione futuri fcire &c.

N.

L

Min. & Conf. guaviter hic diftinguendum eft

jc

inter decretum conditionis, & decretum effe:

ii fg[ii)

Gs 'ex*coriditione futuri ; dum enirh Petrag

ii

V. g. à DEO pravidetur confenfurus, fi- fub

j

auditione- concionis , Miffz, vel S, Leétionis

ln

Uva

V9a

[

4

676 Pars III. Difl. . Quaff. HT. f.IF.

Sidonis ,

vocaretur, opus non eft , ut DEUS habeat de-

pænitcnti

cretum. ipfius vocationis actu pofitum, quia

vocatio nondum eft conditionaté futura ; opus

palonum

| mnpon

tamen eft , ut fupponatur decretum conditiona-

L AK

tum re ipfa exillens de confenfu futuro vi talis

mpoluj

vocationis fub conditione ponenda ; quiaillþ

iltm po

confenfus jam eft conditionaté futurus.

um dic

607. '"landem afferunt hunc locum ex . Aug. l.

nobis g

de. pradeft, Sanctorum c. 10.

Pradeflinario

qubust

efl, qua fmt prefcientia effe non. poteff : pore

oemiter

antem e(fe fimà pradeflinatione prafcientia ate

fuppoh

qui in terminis hic admittit S. Aug. praefcien-

æqu& D]

tiam (iné prade(linatione , five fin& decreto :

KTyti

ergo &c. xint, Aliqui,cantüm prafcientiam fim-

us

plicis intelligentiz poile effe fine pradeftina-

dgos,

tione, & finé decreto, quod quidem verums

voler

.ell ; at non egit ibi S. Aug. de hac pratcien-

titend

tia, . Ideó Edcetur aliter, S. Aug. tantum vo«

ia

luiffe, quod à DEO aliqua fint prafcita, qux

& n

non funt pofitivé ab Eo pradeftinata , üt pec-

d.

cata, quà talia , qux DEUS tantüm permittit,

tiam|

non pofitivé decernit. — Veritas hujus expofi-

1OfCs

tionis patebit ex contextu , quem habes n-$ 94«

! diei

608.. Objic. III. Si Chriftus praefciviffet Tyriorum

| s

converfionem dependenter à decreto conditio-

fhis

onis, & miraculorum, & n0n

nato pradicati

, ]uf

per Scienüam

Mediam, tunc Chri(tus injufte

tio5;

arguiffet Judaeeos comparatione Tyriorum; pu-

[

ili

f& enim repofuiffent Judai Chrifto * Si n

Qu

$E

DEUS. íuo decrcfö parfs feciffet Tyrii

Sido-

L

J

Solvantur Obfeäianes RRws. 677

J5 ab

Sidoniis , tunc etiam nos fuiffemus converfi ad

ftum, (

ponitentiam ; atqui nullus dicit, Chrifti incre-

pationem fuiffe injuftam : ergo pravidit Tyrio-

iUràs Q

i CODIOR

rum poenitentiam per Scientiam Mediam. x

UO dl

I. argumentum retorquendó : Si Judzi juftt fic

repofuiffent Chrifto in noflra fententia : ergo

l; qui

IruS,

idem potuerunt reponere in fententia Medifta-

rum dicendó : Si decreviffes 6 Chrifte conferre

x5 f

nobis gratiam in iis circumflantiis congruis , in

rf

quibus media explorattix Scientia oftendit , nos

iM

peenitentiam actutos, ficut oftendit de Tyriis,

fentit

Íuppofita Chrifli predicatione apud ipfos, tunc

pra (b

&que in cinere & cilicio poenitentiam ageremus,

decreto

m f

ac Tyrii egiffent : ergo fuómet funt irretitiar-

gumeutö.

B IL Chriftum jufté arguiffe Ju-

at

n tb

da«os, tam Judai enim , quàm Tyrii ponitere

voluerunt, & fiJudzi voluiffent , ac fead poe-

; prsz[fb

nitendum condetermináffent , tünc Chriftus il«

anum .

los arguiffet injuflé , quia veró arguit rebelles

3(0.(37 99

& recalcitrantes , hujus jufta fuit increpatio.

l li l

Adde I. quód Chriftus juflé increpárit omnes,

m

m

etiamfi fors illis cantüm dederit gratias remif-

"

!

fiores (dummodo veré fufficientes ) licét aliis

s

.

dederit gratias vehementiores

.

ergo efto Ju-

jl !

dais non dederit fuas gratias in. illis circume

g

(luüis, in quibus dediffet Tyriis, tamen illos.,

u

juflé increpavit. — Adde. II. Juxta Mediftas Ty-

j

rios non poffe jufté conqueri de Chriflo , quod

(j ]i

illis non dederit predicationem & miracula in

5&[

h

circumftantiis congruis ; ergo nec Judai pof-

)Hlsv

p

funt conqueri de pradicatione, & miraculis

Uv ;5

Chri-

$ii

678 Pars H. Dif.L. Quofl. HI. $. If.

Chrifli in aliis circumftantiis , quia hz gratiae

ii

seum.: 1

ex fe füerunt ejusdem efficaciz apud Judaos; &

nieperici

Tyrios, & tantümilli per füam.non coopera-

vdiftenfa

tionem reddiderunt inéfficaces : er

go Cþriüu;

tints füp

illos arguit jufté.

Yi

fintiam J

609. Dices. . Ponamus duos pi&ores, quorum:

Ttt j pe

t &c.

unus optimis inftructus coloribás , & penicillis

Majeftatem Czfaris exprimit ad vivum., altef

dnnolrac

veró paribüs deflitutus mediis lanquidé eundem

praveniat

exprimit, adhuc tamen fat competenter ad fuos

(eatm.

colores, & inflrumenta; -.certe hic propterea

Obj

injuflé argueretur : ergo etiam injullé arguti

qiver(à o

fuerunt Judai- deftituti utpote decretó ; . cünt:

ffütua

taliter nonparia, ac 'T yrii habueruntmedia; -sj«

HESPWPQ

N. Conf. & paritatem ; difparitas e(l... Quod:

fied

decretum non det, fed pra(upponat pofle;adeó;

! Giden

ut tam deftitutus, quàm inflru&tus decretó pof-:

füt Qbj

fit operari ;. econtra deftitutus vivis coloribóás

Antjinad

aliisque neceffariis inftrumentis non poteft ad

&NC

vivum exprimere Cafarem.

Quód fi repo-

qiids

nas ; pictor finé bonis penicillis poteft rem.ad.

quama

vivum exprimere , ficut decretó deftitutus po-

condit

tef: beneoperari : repono & ego - ergoaqué

| Qí$, ac

pictor, ac deítitutus decretó incre

: Gtalit

patur ju[-'c'e'",;

cüm seuter fecerit, quod potuit.

&Me

6:0.. Objic.IV.. DEUS in negotio noflra falutis:

Tà t

non agit cecó medó :: ergout prudenter decer-

meré

nat converfionem peccatoris , debet priüs ex»

fient

plorare, quid illefit acturus in his, aut illis cir-

pfeci

cumlLantiis.

y.-I.AN. Conf. quia per decre-

LC

no-s

tum concomitans fufüciemgr agit prüdenter

-

1 n

bis-

|

174

Soluuntur Objetlione; RRum,

675

i ha qulr

biscum.

&. 2.. Dift. Conf. debet priàs explo-

d fudaosi

rare per Scientiam Mediam RRum confenfum,

l (00jt

vel diffenfum ad converfionem N. Conf. ob ra-

g Cl

tioues füpra datas 5 debet príüs explorare per

fcientiam /rmpliczs intelligentia füz Div. gratiae

5 UOR :

vim , peccatoris obflinationem , flexibilita-

al

tem &c.

C. hecomnia autem DEUS etiam

ivumy dit

innoflraexploratfententia, ita tamen, ut nec

g

praveniat, nec folam derelinguat libertatem

ntetadit

creatam.

Objic, V. "Tria reperiunturin rerum natura6 TY

T

ile ag

diver(a objecla fcil.poffibilia, futura abfoluta ,

(5

&t fütura conditionata: ergo etiam in DEO

Yedias -

tres proportionatä admittanturfcientiz, necef-

j Quïl*

füm eft , fcilicet fimplicisintelligentiz, vifionis ;

&Scientia Media, ^ x. D. Ant. "Triareperiun-

vl s

«t

tur objecta adzequaté, & completé divería N.

s

Ant. inadequaté , & incompleté diverfa C. Ant.

yuiad

& N.Conf. ad infertam probationem dico,

g

quód futura conditionata adaquaté non diftin-

RUT

guantur à futuris abfolutis, quia etiam futura

j

conditionata funt extra ftatum merz poffibilita-

tis, ac pofita inlinea liberé contingentium , li-

«ggi*ï'llf

cétalió modó, ac abfoluté futura.

Hictamen

W wlth !

& Mediítis eft advertendum , quód ficut futu-

ln ii

ra conditionata funt aliquo modo media intet

.meté poffibilia, & abfolut& futura, ita etiam

jritt

rj

fcientia conditionata poffit dici Media in hoc

T.

pracisé fenfu , quatenus fcientia fpmpliczs intel-

«t

ligentia refpicit meré poffibilia , & fcientia vi-

m

[ionis ab(olute futura , fcientia aucem conditio-

M

'04,

nata

;

€80 ParsIH. Diff- K Quaft. Ill $. l.

nata . ( vel f przeplacet. Media in noftro camen!

(irpof

feníu ) refpicit tantàm conditionaté futura; fed:

n

üt vides in hoc fenfu RRes non adftruunt fuanm

adicienta

Scientiam Mediam : cüm potitis velis;remísque

depopot

juxtaillud P(almi «4. 1. Labor i» Medio ejus ,

bj

ej d» juflitia, contendant Scientiam - Mediam

Wnic;apin

ita medium tangere , utquidem attingatfütura)

fümMed

fedtamen ante omne Dectetum

Qs f

'6'32 Objic. VI. DEUS certó novit veritat

Qm hu-

hat ha.

qulimun

jus füturiconditionati : Si dedero Petro gratiam

efficacem , convertetur : Íed non poteft illam

quionm

certo noviffe fcientià fimplicis intelligentiae, nec

tufi,t

fcientiá vifionis : ergo fcientià Mediá. .. Min. Ps

iT

non fcieatià fimplicis intelligentiz ; quia hujus

il d

Vi

propofitionis veritas eft protfus libera; & con-

tingens. INec (cientíà vifionis, quia eft veri-

damy.

tas conditionata.

E. N. Min. quoad 1. p. &

Ual

dico , quod DEUS illam propofitionem cogno-

tur(en

Ícat Ícienrià implicis intelligentize 5* quia licét

fivena

extrema feparata fcilicet : dedero Petro gratiam

ain; q

efficacem , Gc, Perrus convertetar intlibera; &

Tilitet

contingentia fecundum Íe, adeóque objectum

| diä,q

Ícientiz vifionis , juncta tamen continent illa-

ä füspe

tionem certam , & infallibilem ; ideóque pet-

ts

tinent ad fcientiam naturalem intelligentis fim-

D

plicis : ficut pertineit ad fcientiam DEI natüe

dic

ralem ícquentes propofitiones : Si Perrus enr-

Uete

vit , movetur : Si bomoeftequus, ef bismibilis,

voli

licét extrema in prima propofitione fint libeta

tta$

fecundüm fe, & contingentia ; in fecinda ve-

[47,

to utrumque extre:um fecundüm fefu falfum,

uw

"TA

Solytmiur Objellions RRum.

68t

tofttotntt

& impoffibile, : quiatamen juncta continent ve-

tf i

ritatem certam ; ac neceflariam , ideo pertinent

Klrtantlun

adicientiam fimplicis intelligentiz. ^ Idem eft

vderenig

de propofttionein obje&tione allatá,

UOT

Objic. VII.. Doctor Subtilis in 1. D. 41. q.613

i Melit

unic. aperte-dat licentiam ad afferendam fcien-

:rfngatfmm

tiam Mediam , eámque alibi non obfcuré infi-

nuat; fiquidem quodl. 16. refert , & appro-

vriatali

bat hzc Auguftini verba 1. 5 Civ. c. 9. soffra

717) grn!ix!

volumtates in vanfavum ordine [iant , at que ita,

vtl ia

qui omnes earucs camfas prafiivit , profetto in eis

gtl t

ass , etiumvoffras voluntates igutrare non po-

Mái

Puit.i]tem haec : sen nibi prefcivit, fed ali-

u huj

quid, c illo prefciente eff aliquid in noflra vo-

T

lustáte : ergo etiam approbat Scientiam Me-

T

diam; que in recitatis verbis videtur exprimi,

iip

& admitti. 3. Scotum date licentiam, ut eliga-

mop

tur fententia, quce magis placet , durnodo tamen

quiht

falvetur libertas Divina fine aliqua injuftitia, &

mgmfi/l

alia;. qua (alvanda funt circa DEUM , üt libe-

vl

raliter: eligentem : atqui admifsá Scientià Me-

Dl

diá , quá videtur effe&tus füb coüditione futu-

jn)

rus per determinationem voluntatis creatze in-

- dd

dependenter à voluntate Divina, & antequam

,j

DEUS quidquam decernat ceam fummo praju-

Vb

dicio Divine voluntatis , ratio & radix primi

i

determinantis ,. & primi liberi refünderetur in

voluntatem creatam , quod eft immediaté con-

þm*äl;ïx

gt

traScotum 5 ait enimin r. D. 36. q. unic. /i-

j

bertas DEI eff qd omnia fallibilia, & ideo eff

rniinationem in volun.

?ecej?: ponere primaus dese

xfim"ä'

U f

$866

NI

692 ParsHlI. Difl.I. Queft UI f. JF.

Deinde

Atmon dant

tate vefpettn fattibilium ad extra.

quidquid in citato quodlibeto refert , & appro*

Artate pro

dhec a

bat Scotus ex S. Aug. hocnon fuit dictum de

futurisconditionatis, fed abfolutis, ut etiam

dl pe

dtermiit

loquebatur Cicero; quocum Auguftinus diffe-

ttas:hi

rebat, & refpectu quorum utique etiam ipfi

AA. admittunt decreta , & ex decretis pr-

iost "

Ícientiam ab zterno, antequam actu fiant in

» du j

tempore, & ideo littera Auguftini non eft con-

Wohecef

tra nos, confequenter nec Scotus , qui alibi

hacy

il s g

claré reprobat fcientiam mediam : Siquidem in

1: D.38. ait: omnzs cognitio pracedens ibi atium

;wm'n p

voluntatzs efl. mevo natuvalis : / fed fcientia fu*

"ünpens]

türorum contingentium condicionatorum non

E

eft meré naturalis : ergo non precedit actum

..kaüü d

voluntatis, & (icnon eft illa ícientia media à

iptlgn

RR. afferta.

Porro Diít. 39. docet , propofz-

'patet s

tiowes ommes contingentes ante decretum. Divina

ïiliüne Pc1

voluntatis nullam babere determinationem , fed

n cauf

effe neutras, & denique Dift.41.- inquit; DEUS

lt yre

AMedito

won pravidet aliquem beue ufurum liberó arbi

Dies]

mrió , nifi quia oult , vel praordinat ip[um beue

W[AnrÓum.

Wl me

614 — Pro plenio

" hujus Diftin&ionis intelligen--

"8b ien

tia fequitur conformiter ad dicta, quod Divina

| l, N

prafcientianon przjudicet noflrzlibertati, — lta-

ofhod

definitum eftin Conc.Conflantienfi Seff.g. com-

Metiy

tra Viccleffum.

4

u

P. L. prafcientia Divina non poteft nocete

its,

noftra libertati , nifi influat in ipfam : fed non

"Ntent

ofte-

Wt

poteít fn ipfam influere, cüm fit naturà p

tior

f

Solvimtur Objettiones RRum.

683

Diindt

tior non tantüm libertate; fed etiam. aCtibus à

Unde veta

(apro:

libertate procedentibus': er&o;

didumd

elt hac. caufalis.:- ideo przicit DEUS. Anti-

, üt etin

Chriltum peccaturum ,. quia peccabit, vel quia

jnas difee

Íe. determinavit. ad peccatum. futurum ; . non

eim ipi

econtra 5 . hinc S. Damafc. Dialogo contra Ma-

rtis pris

nichaos : pre/Gientia Diabolo minim? cau[a fuit,

g funt i

cur malus fieret ; G infra:. pranotionzs autem

ol

caufa hacejh , quodita futurum erat..— Decla-

qudii.

ratur hec noflra ratio fic, prius eft (cibile, quàm

um if

Ícientia 5 zeque ezim cognitio fieri potef? nifi cog-

|

if

[

|

mjienda pracedant , ait S. Aug. fed futurum

ia

contingens refpectu pracfcientiz eft fcibile: er-

jm 10f

|

gob

P.II. comparatione, pralicientia exper-

cadum

ti Medici de morte zgroti propter corporis in-

melii

difpofitignem non caufatipfam mortem , ütpet

j pmp!f'

Íe.patet::/ ergo etiam prafcientia Divina de.

j D

aGüione Petri ,. propter ejus determinationem

M f'd

non caufatipfam aCtionem , fed econtra aclio

caufat previftonem , ficut mors »egroti caufat

g

in Medico illius praícientiam.

^

Dices L. Vera eít hzc illatio ; DEUS pre-6rf

WW

fcivit, me hodie pranfurum : ergo prandebo:

mlhgm' ]

ergo fcientia vifionis eft caufa rerum.

& D.

jDuit

Ant.. vera eft di&ta illatio à priori ,. ficut hac,

homo eft rationalis : ergo rifibilis. . ]N. Ant. à

"

H:W L

poíteriori, ficut fequens, homo eft ri(ibili

.S:

ergo rationalis C. Anc. & N. C.

-Dices. II Qu DEUS prafcivit futura, illa

EN

L

i

evenient infallibiliter :* ergo neceffario, 'C. P,

quia evenite infallibiliter eft evenirefic , ut non

j

[

poffic

J

684 Parsll. Dif. 1. Queftio I. . $..

Wie

ht

poífit nonevenire, . . IN. C. aliud enim eft in-

ial Tefilo

£allibilitas, &«certitudo , & aliud eft neceffitas.

Infallibilitas: & certitudo fignificant babitudi-

ia

nem quamdam ex parte cognofcentis ad rem

lo fc

cognitam ,. ita utcirca illam non fallatur ,. five

LOT

»aeudui

tunc res poffit fe aliter habere; five non.;.ne-

ceffitas vero efLinipfis rebus , quz aliter fe. has

inioed.

bere non poffunt, five infallibiliter cognofcans

itfinple

tur,. five non.

Ad P. D. affumptum , eft fic

Diol,

evenire, utnon poffit non evenire ex fuppofi-

ienhab

tione antecedenti IN. Confequenti C.

P. volit

Aetfeha

DISTINCTIO 1lL.-

uitia

i

De Voluutate Drvina.

imm :

lcufsis iis., qua ad Intelle&tüs Divini

p ldl

confiderationem fpectant. difputatios

^Amorm

D

neronoftram ad DEI convertimus: vo«

hs; d

luntatem , libertatis omnigenz: Ori-

üreta

ginem, Sanlitatis facrarium ,. ac totius boni

LICY

Fontem inexhaufïum.

fmvo

QU/ESTIO T.

* Dh

* qià

De Natura ,. Libertate , & Olje-

ttn

&o Poluntatis Divine.

i .öcd

I.

I)

Í Völuhtas bEI ?

RURT

Quid, 65 Quotuplex i

Vi

616 yRimum hujus qu(lionis membrum patet

ex pluribus S, Sripture locis , in quibus

rf

E

paíhim DEO attribuitur voluntas, üt ad

Qs

Rom.

M

Quid, c Ouotuplex frt Volutas DEI? — 68f

ximddine

Rom.12. s Prab:tz's, qua fir voluntas DEI,

gt

1.ad Teffalon.4. /bec eff volustas DEI , fantli-

db ftaroveffra. 1. Mach.3. ficut fuerit volüntas.

is ad r

incolo, ficfiat. EtPfalm. 103. om»ia; quae

atit,

(unque voluit , fecit.. Ac tandem Matth.6.. fiae

Ti.fe |

voluntas 144 : ergo datur in DEO voluntas.

jl

Etratioefl, quiavoluntas eft perfectio (impli-

omol

citerfimplex. - De hac proin voluntate Divina

n, d

" Dico l. Voluntas Divina in ordine ad voli-6 12

üppii

tionem habet fe per modum actüsprimi. SS.

À À.

P. volitio efta&tus fecundus: ergo voluntas

debet fe habere per modum actüs primi, Con-

J

fequentia tenet : quia de ratione actüs fecundi

eft prefupponere primum.

P. Ant. volitio

n

Divina eftamor : fed amor eft aCtus fecundus z

3

ergo volitio Divina eft actus fecundus. — Min.

þutau'o.

P. amor non eft ipfa voluntas, fed voluntatis

qUs. 0s

aCus, cüm folius voluntatis fit amare : erga

13

amor eft actusfecundus.: Voluntas igitur Di-

y bui

vina ceu actus primus, eft principium emana«

tivum volitionis Divinz , àqua, ficut & ab Ef-

fentia Divina formaliter ex natura rei diltinguie

tur, quia. voluntas Divina eft principium im-

N

l

mediatum 440 proceffionis Spiritüs S. revide

dicta de diftinCtione Scotiflica.

Dico II DEUS ad extra agit immediaté

p

H

eré1 $ :

H

fuam .voluntatem efficacem fin& alia potentia,

executiva fuperaddita. Unde Voluntas Divi-

u

nà üt fübftans a&tui libero efficaci non eft diftin-

CpA

ybus

&a ab omnipotentia.

Hanc exprefse afferit

ul

Scotus ia 1,D.37. q. unic. dum dicit * Owzi-

(f

Püïfä*

686 ParslH. Difl.II. Quaft. T. $.L

file

potentia eff voluntas , ad cujus uelle fequitur vem

lnit; d

effe.

Conclufio fupponit , quod DEUS ope-

iüntátem

in, éfa

retur ad extra prout. etiam aperte fignificatur

Pfalm. 145. fecit Cfcilicet DEUS ) lum &

ij fne

terram, mare & omnia, qua in eis funt : fed

151

WeDEL

hoc eft operari ad'extra, cüm hic nihil aliud

intelligamus per operationem ad extra; quàm

[Meditat

Qu Nis

productionem rerumà DEO diftin&arum, Ac-

1ma eft: creaturee

cedit etiam duplex ratio.

wb pre

operantur adextra : ergoà fortiori DEUS, qui

leiDan

omnes creaturarum perfectiones poffidet, &

iibl

2ida eft.

1. ad Tim.6. dicitür Solzs potens.

Il a

Omnia produdla funt ab aliquo improducto :

lt toyt

inela

fed illud improductum eft DEUS : ergo datur

in DEO potentia producendi ad extra.

Dd

619 . Nequedicas; operans operandó perficitur :

atd i

fed DEUS non poteít perfici: ergo necoperari

t 19

ad extra.

Contra enim eft 1. quód ex hoc

LURT

argumento fequatur, DEUM etiam ad intra

; qu

nonpoffe operari, quod eft nimium. |.Con-

m

tra eít2,. D. Maj. operans creatum operandó

li,

perficitur C. Maj.. increatum.. IN Maj.

Ra-

Qj

tio difparitatis eft clara ; quia operans creatum

ü tffc P;

ultimaté perficitur per operationem tanquam

at

per fuum actum ultimum ; econtra DEUS in

T

fe (emper fummé, & illimitate perfe&tus , gqué

Em

perfectus cft mundó non conditó , quàm cone

todhgi

ditó , ipfe'enim operatur, non ut perficiatur ,

"n Ó

fed utperficiat.

Nunc

Ws

620 ?.Conclufio. L ex S. Scriptura. Pfalm.148.

Wt

habetur : ipje dixit , d fatla funt y. ipfe man-

AVifs

$i

Onid, & Quotuplex fst Viluntas DEI? 6 877

qnimrm»

davit ; ei creata funt..—. Ecce mandavit , quod

EUSopt

voluntatem refpicit. Gen.1. Dixit DEUS, fiat

igafur

lux , cfatla eff lux.

Quomodo autem di-

a d

Xit) fifiné voluntate efficaciter volente dixiffet ?

f il

Il;, ex SS. PP. Leo Serm.2. de Nativitate ha-

nitilafud.

bet : IDEUS, eujoai voluntas potentia eff. S Aug.

i qun

l. Meditationum. cap. 28.. enjus velle poffe efd.

qrün At

Greg. Nizen, in Hexomeron ; Polastas Divi-

: CEeatUfR

ua eft potentia, &? visverum effetirix. & tan-

)EUS g

demDamafc.Lib. de fide c.5 9. ipfzs DEI poten-

»Hïdct, &

tia nibileff aliud , quàm bona DEI voluntas.

jdid

II Ratione. DEUS efficit res foló imperió,62 x

vaduc:

bt ex textibus citt. fatis conftat : atqui impe-

] ditüt

rium efl actus voluntatis : ergo,

Confit-

matur.

Prater intelletum Divinum , eà

ht

quód fit infinitus in genere potentize cognofci-

capea

tive, non datur in DEO alia potentia cogno-

lrl

Ícitiva : ergo neque praeter Voluntatem Divi-

a t

nam , quzpariter infinita eft in genere poten-

; Cor

tiz volitive, & activaz admitti debet alia poten-

yand

tiaactiva, & produéliva ad extra.

h

Objic.T. Potentiz volitivz Divinz conve-622

!

4eAtU.

nit effe principium productivum ad intrà , &

»mquam

potentige executiva hoc repugnat, quia ipfa ni-

yusa

hilfacit nifi adextra : ergo diftinguuntur. .

t dl

Id

quód eadem Divina voluntas fit. principium

l

m

prodüclivum ad intrà , & adextra, fub prima

rfi(lä[url

tamen ratione confiderata dicitur abfoluté vo-

luntas ; fübaltera veró ratione dicitur potentía

m

executiva, Unde non differont inter fe, nifi

f

pser

7)

J

698. Parilll. Dift. H.. Qeaft . f d

quie.

percomparationem ad, divezía obje&ta,, nempe

&uitürt

creatum ,. & increatum 5 confequenter.. neque

gtetia Di

diftinguuntur formaliter ex.majuta reiz, quiaDi-.

Mftfacre

vina voluntas satione fuz; in&nite efficacig, in

wldionen

enere poteatiz activg debe: formaliter inclu-

tenplicat

dere omnes perfeGliones aCtivas.in inferionibus

qilm àpt

difperías, qua conveniunt i ratione. generica

dieré con

otentie aclivae, . Nihilominus quia ;potentia

ptentia:

executiva non eft nomen abíolutum, . Íed. cone

Intie non'

notativum involvens terminationem. Divina

pnte i

voluntatis ad objeCtum creatum , . hinc concedi

tfifoio

poteft, potentiz executiva: repugnare aliquid;

üpræfup;

quod non repugnat Diyinz voluntati ,. nempe

Ktts

producere ad intra, quia tamen talis repugnan-

' li Q

tia folüm provenit ex conaotato,, nonex ügnig

EU

ficato principali,abfolute loquendó eadem omz

hüpdlt

nino perfe&tio Divina, fcilicet voluntasef,por

tta« (

dimfenor

tentia productivaadintra ,. G ad ex

*

QEON,

Objic. II, Potentia. operativa i

aeít. DEQ

623

fits(ol

neceffario , cüm DEUS neceffarió fit omnipoe

Viper

tens z fed volitio efficax ineft ipfi liber,

$

j

h

Mfb

diftinguuntur,

&. D. Min. ineft ip

f libere

"at

quo ad determinationem.

C. quo ad entita-

N

Ts

tatem. IN. per. quàm difLinclionem pluresol-

D

vuntut objectiones.

Dices.. DEUS voluit

li

creaturas ab zterno : ergo (i voluntas fit. ipfa

Vduum i

potentia, illasetiam potuitab atetno, ....&. D.

Wlllnms 4

Ant, voluitcreaturas ab eterno , & pro.aeterno

iN. pro tempore.C. Ant. & N. C.

Vi

plura coik

Wus q

Pzabuq't ex dicendis per decurfum,

Qa

Vllum,u |

lunm !ig

"

Quid, & Quiruplex fit Vilanta; DEI?- 689

ià, 0Uf

t t

Sequitur conformiter ad dicta, quód Omni

"634

ia ul

potentia Divina confiflat in hoc , quód DE

Us

eficatg.l

poffit facere omne id, quod non involvit c

On-

tradi&tionem,

Ratio h

Jjtt il

l

ujus eft ; quia fic opti-

bienotbus

meexplicatur radix Omnipotentiz Divinz ,&

quidem àpriori; cüm priüs fit aliquid aon in-

n gt

volvere contradictionem ,

uàm poffe attingi

ia ptüla

à poteritia : ficue poteftobj

ectum Divine Po.

MC

tentiz non dici

m J

poflibile ab ipfa Omnipotentia

potente illudponere , àt vult Gabriel ,

fed quia

"T

infeipfo non implicat. Unde poffi

bilitas phy-

: HHqUid,

fica praefupponit Logicam.

"

Dices.

Peccatum non i

qup

nvolvit contradi-62 g

Gionem, cüm fiat à creatura

: fed DEUS non

r

poteft illud facere :

ergo explicatio Omnipo-

du r

tentide eft falía,

& D. Maj. peccatum fecun-

düm fenon invol

i

qmscüæf

vitcontradictionem. C. ut fiat

àDEO N. peccatum enim eít effe

Ctus appro-

uD

priatus foli creaturze ,. cüm fit quid

am defectus,

TA

& imperfectio , adeóque implica

t fieri à cau(a

Ws HSO

indefeGtibili. & (ummé perfe&ta.

m

Pracipué cüm

[

loquamur de effe&ibus foli caufz:

tiis.

fecundz pro-

jutr!"

"- DicollI. Voluntas Divina dividi folet in vo.626

i

3l

sit i

luntatem figni, & beneplaciti.

Foluntas bey.

Explicatur., :

eplaciti elt propri& & formaliter

ul

voluntas ;

quia eft potentia volendi, aut actus

od

volendi in DEO formaliter exiítens ; üt habet

j d!

Paulus ad Rom. 12.

4

ut probetis, que fit DEI

Sn

voluntas bona , bmep[

cens, Q5* perfetla.

Ja-

Inntas fioni non

eft proprié, fed metaphorice

X

tane

6;0 Pars LI. Dift. IT Quafl. I. [ 96 28

"

tantüm voluntas ,

quia confiftit folummodoó in

lr ütvel

figno quodam extti

nfeco voluntatis formaliter

us(onfcqu&

(lentis, eó modó, quo tellamen-

tonlamen

in DEO exi

tum vocatur voluntas teítatoris : atqu

e adeó eíl

o con

effectus aliquis creatus fignificans, & conno«

wDRUS

tans DEI Voluntatem , ficut teftamentum vos

[

b

&

luntatem teffatoris, cujus eftfignum.

Ejus*

hlldö frie

onav. funt f operatios

modi figna juxta D. B

l, non

confilium , probibitio , & permifioy

hlüntge

raceptum

M

uorum tri

a priorafunt refpe&u boni duo po*

rj

fleriora refpectu mali; attamen ha« divifionon

fifipay

W0n0n

eft proprié talis, & fecundüm rem, üF facilé

;atebit confideranti.

fs ij

DicoIV. Voluntas

beneplaciti ; & 'iþrdþrï&-

?i'Wdun

E

dicta fubdividitur in antecedentem ,. & confez

prs, «

A

q

uentem, ficut etiam inabfolutam , & condi-

db R

tionatam, €

fficacem , & inefficacem. ' -Explie

Maiug

catur.

Foluntas. antece

dens eít., per quam,

fs Crcy

hi

DEUS vult aliquid , prout fecundum fe , iuáque

"türedm

intrinfeca przedicata praefcindendó à circumítan-

Exemplum

"ol

tiis eft bonum , & conveniens.

?Hta!em d

hujüs ponitScotusin Rege, .qui vult omnes ci-

Bu

vesSalvos, &incolumes, & tamen non ob«

. nj

(lante hac voluntate vult aliquos mori , ut fa«

"l

?

tisfiat juftitis. — Voluntas, qua vult €ives fal»

Mj

vos, diciturantecedens, quiaveríatur circa ci*

Nl

ves fecundürm fe fpeclatos 5 voluntas; qua vult

Utj

del

aliquos mori, eft confequens, quia non eít cit-

Y

ca cives fecundum fe, íedut circumftantiona-

ultom-m

N W

tos, ícilicet 1 mali fuerint.

Voluntas confe«

i

À

icg—

D mum

quenseft, qua DEUS vulf aliquïxid in part

ariy

N

$

$1

Quid, c? wriples fv Vilustas DÉT: 1693

od i

otmils

Tari; üt veftitum circumflaatits, & ideo volun-

tas confequens femper eft abfoluta, & efficax,

telum

nontamen voluntas antecedens , nifi conjunga-

gieddd

türcum confequente. Sic voluntate antecedente

&com;

'vülcDEUS falutem omnium hominum , iddüe

Jf

l ]'Ili'

finteré; & quantum ex parte fua eft

cacitet ,

dandó media fufficientia ad

jllam confequen-

, qui

dam , non attendendà adhu

c illorum merita,

" Pmm' l

"Voluntare autem confequent

e vult efficaciter..,

j, dioy

falvare juftos ,

& impios damnare ; 'eó quód il-

diviüonog )

li ufürpaverint media congrua ad falutem, hi

m

"veró non:

Hicnota, quód hac Divinz Vo-

luntatis divifi

o non petatur fZbjefTioe , (eu ex

quirié

parte V olunt

atis Divinz , penes quam ferenihil

RY e

eftprius, au

& condi

tpoflerius, fed objetlive, termi-

Tative, Grex partéreivolita . quae poteft con-

y pb

fidetari velfecundüm fe , üt prefcindensab om-

d quam-:

(; ii

nibus circumflantis, vel fecundiim quod lia-

beht circumftantias adjunclas, ubi prius & po-

g

flerius poteftattendi ; utinde deriventur in vo-

p

luntatem denomin

at

fequentis.

atioxgs antecedeqtis,— & con-

jnn?

"" Volüntas DEI abfolutaeft :

Ufiv b 1,1. '

qua vult aliquidé2g |

impliciter, & abfoluté indep

endenter ab alj-

o

qua conditione , qualis fuit voluntas. creandi

y at

inundum. ^Conditionata eft, qua DEUS vult

,U — aliquid dependenter ab aliqua conditione ; fic

(f dl tiþ

vult omnes homines falvos feri, fi'& ipfi ve-

j

Int,

Voluntas efficax eft, que femper effe-

u

tum; & fiuem intenthm obtinet j inefficax ,

| Pg;u'f"? quæ illum' non obtinet,

Primó modó voluit

Xx2

DEUS

Del

692 Parilü. Dif. 1. Ouaff- . 8.11.

l vendit

DEUS falutem pradeftinacorum , fecundó mo-

hinda,

dó falutem etiam reproborum ; fiquidem réfpe-

&u reprobotür illa voluntas generalis Salvane-

Conftm

di omnes , licéc fuetit findera ; & efficax; quam-

iib

ddita tamen eft inefficax,

imitur ]

tum ex parte DEI, re

inefficacià derivatà a

b ipüsmeg reptobris &

tfiria

damnatis.

Mi gt

IljP, f

$ W.

tfatio f

&DBUS

De Libertate Voluntatis Difuingg 2

a( haret

629

Ico. L. Datur ia DEO libertas, feulibe--

qet, li

rum arbitrium.

Ita conftanter Catho-

äum, Orfin

lici contra Calvinum, Wicleffum; Lu-

nidplusel

therum, &alios fimilis farinzs;

3utuxæ q

DEUS sirite

P.l. ex S. Script. Pfalm. 93.

.9. cujusuHlt

Wt q

VOnmnese

num Dominns liber? egit. ad Rom

rat.

Mattli.20»

miferetur , j quem vult , inds

Dico]I

an non licet mibi , quod volo,

facere ? : quod

tt or

roprium eftlibertatis. II. ex SS. PP

: Ambrofio

| Aonmi

P

Lib. 2.

defide C.2. ubiexplicans hz. Verba

l;

1. Cor. 12. Spivitss S. dividis fmpnlie , prout

?m tia

wult, ideít, inquit, libe

rá voluntatis arbitrio,

" pote

son nece[]itatis obfequió. S. Aug. Lib.a

5, Civit.

"u

c.ult, DEUS, quia péccarenon poteft

ádeoli-

M

W

?. .qua

li

berum. arbitrium babere negandus ef

Phi Aiony

quaíti

oin DEO fupponitlibertatem. . Ill Ra-

tione.

Omnes hominis perfectiones tribuun-

* w

cur DEO feclusis imperfe&tionibüs

; atqui li«

At

bertas eftmaxima , & pracipua horninis perie

N.

H

éio , qua nec aurö,q z totó mundó, fed:ío»

,l

ll

De Libertate Voluntatés Divine.

693

nim-... 1. venditur. cccló : ergo eft etiam DEO tri-

lat

buenda.

js Gdl

Confirmatur l.. DEUS nos exaudit : ergo630

aij i

-eitliber, & non determinatus ad unum. . Con-

iif ) firmatur II.. SiDEUS non ef liber , fed omnia

ib & - afeceffarió agit,. tunc etiam homines omnia ne-

|- €effario agerent : atqui hoc eít falfum : ergo,

Maj. P. fi DEUS ageret neceffatio , tunc ne-

I €effarió faceret , quod, & quantum poflet:

a, | fed. DEUS potelt neceffitare hominem : ergo

neceffitaret , & confequenter homo neceffarió

fl

ageret , .ficdue tolleretur omni$ virtus, & vi-

rCule| -tium , omne premium , & vituperium.

Imó

-quod plus eft , (i DDEUS ageret neceffario , tunc

m þ

'€reaturz agerent nihil,' nam cum poffit fe folo

]5l | - facere ;; quidquid cum caufis fecundis facit, ip-

gj | Sfeomnes effectus neceffario producere deberet,

vimïuq-: 5* Dicoll. . VoluntasDivina e(tlibera 1ó li-65 1

TU

l'bettate contrarietatis ,. & 2dó contradictionis,

bb

cEft communior.

toxP. Ep. VoluntasDivina per actus non qui-

"m

j WI

wdem entitativé , fed terminativé diverfos ten-

rgrþif'ïäv

( dere poteít inoppofita objecta, id eft, poteft

gt 1« todem fimpliciffimo actu tendere in unum ob-

a

jectum per modum volitionis, & amoris, in

T

saliud per modum nolitionis, & odii: atqui

j

»iplus non requiritur ad libertatem contrarietatis:

,b

ergo voluntas Divina eít libera libertate con-

»&rarietatis,

g[qm k

jl

P.ll. p.. ad fammam & infinitam DEI Pro-632

videntiam fpeclat, omnia decernere vam futura,

W'M ^

Xx 3

quam

D

654.' Pavs HI-Difl: T. Owuaft. I.. . IT.

u Mal

quim non fututa fiveabfolutéà; five conditios

siAR

naté, ita ut DEUS circa nulla objecta fufpeniz

J Mttor

fus maneat per'inftans reale ; quia fie DEUS'ef-

tovoled

fet mutabilis intentionaliter ; feu moraliter im

vmeefaria

füis potentiis, voluntate nimirum , & intelle-

gt ut

&lu, quatenus conflitutus in ftatu fulpenfionis

ab actu effet in potentia ad aCtum : ergo Dsus

d &

tfidio

licétpoffec velle, aut nolle objectum, non ta-

tliispo

men poteftnon velle objectum , & confequeri-

ter &c: "Quod totum colligitur ex Scoto in T.

ii

tinits o

D.45. q. unic, ubiait : olwntas Divina e[t in

aternitate ratio volendi alterum

DEUSpu T

oppojïttfm- ift qm-

Tounat

buscunque aliis à fe.

633 Siramenlibertas contradiclionis explicetue

4 tf

foram

aliter, & dicatur in hoc confillere; quod Vo*

luntas Divina poffit tendere in obje&à contrae

|yolibi

E

di&torie oppofita per fuum (impliciffimum.;

Objic.

actum , v: g. volendó exillentiam alterrus mun-

di, & volendó negationem ejus, bené admitti

at fom;

t

poteft Divinam voluntatem ad extra'effe libe2

rám libértate contradi&tionis ; debétque hac

tüttmi

W C

libertas fie explicari : volo , ut alter mundt»xsütä:j

volo , utalter mundus non fit.

p

fuïD. (

»6::6::8&&

634 ODicolll. Libertas DEI ad extra f

Wtur, 4

Mtona

eft ipfa mdivifibilis, infinita; entitative 'secefa

faria volitio DEI,' ob füamillimitationem , &

Msf

intrinfecam indifferentiam ad creaturas futüras j

ts

aut exiftentes , fe ipsàliberéterminatà absque

hs,&.

at

ulla fui mutationeaut augmento , five intenfi4

-D-39.

TT

vo, five ex-ten!ïvo reali.» Scotus án.1

54 g

1

d

! De Libertate Polpspatzs Divina.

69f

condiioi

q.un.,. . Maftrius, Herincx ,. & alii SS. cum

h Mpete

multisRR. & T'T. contra non paucos alios.

DEOM-

/,B.- Ratione Scoti citati.

Volitio Divina in63$

ordltet

linea volendi eft formaliter illimitata , (implex,

&intle

J

ac neceflaria : atqui.ad talem volitionem re-

as

quiritur , ut illa inre indivifibilis , entitative ne-

cellaria, & fummé fimplex colligat in fe omnem

oD

, ROm i

imperfectionem cujuscunque volitionis , . aut

nolitionis poffibilis fivelibere, five neceifariz ;

Y

oto 1

fic,, utquidquid infinitz voluntates poflent per

TT

infinitas volitiones, & nolitiones, id po(fit

DEUSperunicam: ergo. Eft igitur Divinze

»;ia'qu'r

Voluntatis in füo genere formalis illimitatio in

:

yicetut

cau(a,, ut feipsá fufficiat ad omne volibile

juxta

ao

propriam fuam exigentiam attingendam. — Pu-

i CO

a. volibile neceffarium neceffario ,. volibile li-

berum libere.

fiüna:

jbmur

-s Objic. I. ; A&tusneceffarius ; & contingens636

) 1dmlm

funt formaliter oppofiti, & realiter diftindi :

jl

ergo idem entitativé actus non poteft effe for-

u

maliter neceffarius, & conitingens. — &. D. Ant.

increatis C. in increatis N. Ant. & eodem mo-

74055[?

do D. C. difparitas patet ex probatione, ex qua

'mllitcr f

:hgbctur, quod ufa, eadémque volitio infini-

t4 ( non autem finita, & creata) poffit fimul

u

aj i

efleneceflaria,, & contingens ;. weceffzria , qua-

tenuseft actus Divinus ex fe omnino indefeQti-

i

bilis, & ad ea, qua Divina funt; tendit, ac

4

j j

terminatur :: Coztingent ob tendentiam in obje-

la. quz ex fecontingentia funt.

,

Per-quod

etiam fausfit, f1 objiciatur; quod eadem for-

;;q.üm j

tüa

Kx 4

Dil

A 696

Pare l; Dif. H. Quafl. £. 8.17.

:»nà nequeat daré -denominationes diverfas ; &&

tnt,del

Oppofitas;

*

t, stqui

7

Objic:TL: A&ctus DEHiber

;x ef!'ex;cia-a&ü;

tht

liberi potuitnon effe.: atqui actus DEL liber eft

OTINT:

DEO intrinfecus : ergoaliquid DEO intrinfe-

lidkinol

Urges,

€um potuit non effe. ^ w.D.Maj. a&us DEI

liberex effentia actàs liberi potuit non effe ter-

Mrdentia;

minative C. fübjeGive , feu entitative ; IN. Maj.

datem

& conceísà Min.D. C. ergo aliquid-DEO in-

tofcütter

faidóm

trinfecum potuit non effe terminative C. fübje-

&ive N. C. idemfimpliciffimus actus Divine

tidencis

Voluntatis eft (imul neceffarius neceffitate fubje-

Lobgd

€liva , & contingens contingentià terminativá ,

labote

ratione cujus potuit ab zterno terminari ad íd ,

:

ad quod non fuit terminatus , & fimiliter ab

natus.

aterno nonterminari ad id , ad quod fuitx termi-

l]

h

8 Objic. III. 'Tendentia & terminatio Divinze

volitionis ad objecta coatingentia vel eftintrin-

fecaa&tui, velextrinfeca : neutrum videturad-

)

mitti poffe : ergo.

P. Min, nequit enim efle

EOR

intrinfeca 5 aliàs quia contingens ex fua-ratione

habet poffe deficete , eflerin DEO aliquid in-

h E.æ

trinfece defeclibile : nec potefteffe extrinfeca 5

m

aliàs DEUS non effet liber intrinfecé: ergo« W«

f

quódillatendentia, & terminatio nec fit puré

Imil

inttinfeca, necpuré extrinfeca , fed partim hac,

ltlh T

artim illa 5 "eftfeilicet ipfe intrinfecus; -& enti-

t

tativus Divinze Volüntatis actus ,. qui nulló fu-

Tilite

peradd'tó ; fed ex fe immediate fertur in obje-

W

as

€la volibilia, ut x*oliþilia fünt, eáqueconnót

Ü

u

&l

UDe L:bertdte Voluntatze Di vis,

697

vefas; &

ut funt fclhcctneceffana neceffario , liberalibe-

1&, sícqueilla tendentia, & terminatio eít in-

VEU

trinlecaex parte actüs, quem dicitin recto, &

ELlb

extrinfeca ex parte objeCti ,. quod. connotat, &

Q nl

dmtm obliquo.

4 DE

'CUrges.

Divina Volitio eft ab aterno ,. 659

j u

tendcmna feuterminatio ad obje&um non e

.ab/zeterno.:

GNM)

ergo nequeunt ullo modo fimul

JDEOI

«oficurrere ad conftituendam ,. vel etiam fpeci-

TU

ficandam. libertatem DEI

X. D. 2dum ante-

j DW

cedentis membrum.. : Tendentia & terminatio

itelh

ad. objectum in effe exiftentis confideratum non

ilfiat i,

eíLab terno C. in effe voliti confideratum N.

(iad d.

Ant.&C

iliter b

yit tl

. MI.

De Obje&o Voluntatis Divine.

oDinng

(lintite

Ico..L. Obje&tum Motxvum Divinz Vo—64o

du

j luntatisad quodlibet volendum eft fola

Bonitas Divina, & effentialis.

Cum

enn

s

s/coruniori Scotus i in 3. Dift.32.. ubi fic habet:

,qu;dm-

pla Effentin Divina poteff efft prima ratio agendi

mnt(h ,

v stam Intelietiui Divine ,. qum Voluntati; . quia

rgo.

f aliquid alind e[fet primaria vatio agendi, vile-

ürpüfe

Sfeeret illa potentia, . Debet proin conclufio in-

t

.,telligi de bonitate effentiali, qua efl ipfamet

&enn-

DEIEffentia, & non de bonitate attributali for-

«; maliter ab Effentia. diftincta,

Eit etiam hac

T

-; «onclufio vald: conformis di&tis à n, 4.76 de

,nm)m,

Ob]e&o Divini Intellectüs,

Xx f

P

698 ParsIf. Dift.II. Quef. L. f .III

D

641

DEUS in quolibet volendo eft (ibi finis.;

Jimore

vel quafi fint s uoiver(a enim propter. Semetipe

(ilsaman

fiim operatus eff : fed in his, que volumuspros

(itsodun

pter finem , tota.ratio movendi eft finis , üt.pa«

CMf

tet experientià noflrá ;. fic enim pharmacum...

iito i

propter fanitatem fumitur tanquam finem : er-

n ipan:

go motivum.,, .& ratio volendi in DEO eft ip«

timeltbo

lemet DEUS , feu EjusBonitas effentialis...Die

fim lt

xiin probatxone vel quafifints, quia licet Dsus.

Duryn

fitpropriéfinisfuorum effectuum ,. non tamen

fiodum v

fui-ipfius ,, & fic non amat fe propter fe.quafi

Dico

finem fui , fed tanquam Summum Bonum , :cu-

li &

jus ; rationem affert Scotus in 1.Di(l. r..q. $5

ciandi

quod refpettu nullius eff canifa finalis aliqua ,. nifi

Is quo:

ve[petlu cujyis eff can[aejficiens, quia canfalitas

Mu

cana finalis eft. movere. effciens ad. agendum ;

sielano

cum ergo refnectu DEI nulla fit caufa efficiens ,

llpit ol

ita nec finalis flriclé refpeclu fuiipfius.

qiaomi

"Objic.. DEUS movetur ad.nos præm:andgs

t& j

à noflris meritis, &ad nos puniendos à moüms

YO 4

demeritis : ergo non fola bonitas eífentialis eft

Tofneedd

objectum motivum Divinz.Voluntatis. .-&e. Ds

Wt

Ant. movetur à noflris meritis quatenus funt ia

t p

feipfis, .. IN. quatenus eminenter in fua bonita-

te cffennahcontmentur, C.Ant. & N, C.. fa-

Dwma,

t

teor quidem demerita üt demerita non contineri

At

in Divina Bonitate , continentur tamen in. eas

fb

dem fecundüimeentitatem phyficam ; .quam vie

M

det DEUS privari rectitudine morali debita,

Wdag

64*

Urges:

DEUS amat creaturas amoreamie

t

citiz ; fed fi illas amaret propterfe, amaretil-

Qdj

las

fAll

"DeObjclo Voluntaits Divina.

659

& flbi ans.,-

la$ 3moreconcupifcentie : ergo. ^ & D. Min.

T Oif

(rillasamaret propteríe; id eft; propter füum

lomusgno

commodum , amaret" amore' concupifcentise

niiy p

C. Min. fi illas amaret propter fe, id eft, fi

&tI4CUfTL,

amandó illas ordinaret ad fe propter commo-

O00f

dum ipfarummet creaturarum , " quibus maxi-

hÜ d lp-

mum eftbonum ad DEUM referri tanquam ad

ial Dis

finem ultimum; N. unde amor ille eft veri(fi-

ficitDius

musamoramicitiz , cüm nonintendatur com-

[l

modum amantis; fed amati.

1271

Dico-I. DEUS amat Seipfum ( I/.-) necel-643

un;

fario, & ( 2.) liberé libertateeffentiali. Sco--

L f

tuscitandus, & SS. communiter contra extra-

lid, Ili/i

z

:

neos quo ad 2; p.

au[aliw

P. (s p.-exScoto quodlib. 16. n. 3. DEUS

gcndxm;

neceffario eft beatus : ergo neceffarib videt, &

dioenty

diligit obje&tum beatificum.

Ant. patet...

quia omnis perfectio fimpliciter fimplex , qualis

qiuids

eft beatitudo: formalis, neceffarió cornpetit.s

utoltt

DEO:- Confequentia. etiam conflat, : quia fi

udse

nónneceffario . fed tantüm contingenter DEUS

M

videret, & amaret objectum beatificum (quod

Wi i

juxta-priorem conclufionem cít. ipfa. Effentia

honide

Divina; feu bonitas effentialis ) non-effet ne-

( f31

ceffarió ; 'fed antàm contingenter beatus , cüm

j

beatitudo'efentialiterin amore, & vilione ob-

2

yine

jecti beatifici confiftat.

u

P. 2.p; Libertas effentialis confiflit in ho

56ga

l[br l'

quód agetis agat ex electióne, fic, ut ei propo«

um

Qv

K

feipfam determinatcie-

nanturmotiva., -ob:q

ä;e(l'!- j

i

ca Fak;oïjö&um. Etin hoc agens liberum ü

Git-

t hc

l

woo ParsTI. Dift.Il. Quaf. I. $1.

Di

differt'ab agente naturali:: : atqui voluntati-Dis

iptio

vinz abintellectu Divino proponitur motivum,

tUt f

fcilicet infinita bonitasEffentize Divinz, obquod

Dito ,

(e determinat ad: ipfam:;; nimirum. Effentiam

ülimadtus

hii Condi

Divinam amandam ,. & diligendam:: . ergó

DEUS Seipfum amatliberé libertate effentiali,

s; & fut

lh

64j Objic. contrautramque partem. . Liberuim,

& neceffarium opponuntur : ergo ft DEUS E(-

DCR

fentiamfuam amat neceffario , non amat libéréi

Rtimpo

x D, Ant. liberum libertate effentiali , & n*

li, tti

fv w

ceffarium opponuntur N. liberum libertateac-

cidentali ,' & neceffatium opponuntur. C. Ant,

ttgliu

& fimiliter D. Confequens. : Liberum ütfic ops

füt; ia

ponitur folüm naturali üt fic,. & neceffatium

Dits, |

tl

opponitur contingenti ; nam ex Scoto cit. Sunt

4.. modi operandi, fcilicet libere , & naturali-

tltati

tet , contingenter, & neceffarió : - ex quibus

Qutfet n

duo priores ita dividunt immediaté principium

damm;

activüm üt fic,. & ita funt oppofiti , ut-impli-

Vif

cet, idem ptincipium fimulefle naturale;,:& li-

lX'lümüa;

berum : duo veró pofteriores non ita oppo-

Nni

nuntur , quin eidem potentiz convenire poffint

Lt

etiam in creatis, fub diverfis camen requifitis ,

Ditg]

ficbeatiamant DEUM liberé libertate eflentiali,

N

& tamen neceflario, quatenus illum.non amant

iCS.

liberé libertate accidentali , hoc eft , contingen-

dl

ti,; quemadmodüm Viatores.

Unde libertas

la,

effentialis confiflit inhoc; quód potentia libe-

r

rá fitdomina fui actüs, feu quód feipfam deter-

"n

otentia

mingt adillum, & nondetermineturà p

Va

fupe

ipuj

iil

701

De Objetlo Voluntatzs Divina.

du

füperiori, üt potentia naturalis, five dein nc-

Frnoltum,

eeffario,,.. five contingenter fe determinet.

i&obqi

^oDico Ill. DEUS amat omnes creaturas nong 46

-Ffentát

foliüm:actuales , & futuras, fed etiam poffibi-

les;» Conclufio eft certa quoad creaturas actua-

m

eatd

les ;:& futuras ,.& communior quoad poffi-

Liknif,

biles.

DEUSE

P. cteaturz non folüm a&tuales , & futurz,

at

fedetiampoffibiles, ficut habent veritatem ene

m

tís;, :ita etiam bonitatem, quia verum & bo-

trtated

num inter fe;; & cum ente equé laté patent:

) Cc Am'

etgo ficut ratione veritatis à DEO cognofcun-

itíicopr

€ur; itarationebonitatis ab Eodem diliguntur.

ffatiürm

Dices, - .Fundamentum omnis bonitatis .eft

dv Sunt

:exiftentia ; fed creaturz poffibiles non nabent

satiid

*xillentiam ; ergo nec bonitatem, & confe-

x g

iquenter non amantur à DEO.

&. D. Maj.

jj

fundamentum omnis. bonitatis efít exiftentia.,

rinp

vela&ualis, velpoffibilis tranfeat Maj. femper

jl

«exiftentia actualis N. Maj. & fic diftin&ta Min.

TA

TN.Conf. Ens, cujus paffio ponitur bonitas, nofe

'cpomül

ieft ens verbaliter, fed nominaliter füumptum.

"

quünis.

« * DicolV. DEUS ( t. ) amat«reaturas poífi- 6455

]m(illi'u l

diles neceffario amore (implicis complacentiz 5

n

a&tuales autem ( 2.) & futuras, amat amore

benevolentiz.. Eft communior Theologorum.

u

fbiul

5* P.a. p. SiDEUS, feu Divina voluntas non

yi

amaret creaturas poffibiles neceffario , fed con.

i

'tingenter, cunc DEUS non effet immurabilis ;

"

fequela nequitadmitti : ergo.

P. fequela Maj.

"N

fipotuitefle, ut Voluntas Divina creaturas pof.

hibis

D

2o2 Parsllk Dif-H.: Queft.T. $.1II.

fibiles nonamaret , tuncalió modó circa eas fe

Nfg. Ma]. l

Cl at

babuiffet quàm nünc ,& debuiffec intercef-

&blls dl

fiffe aliqua mutatio * fed hec mütadio rion fuif-

fer ex parte creaturarum poffibiliam; quia hàt

ttydy ir

tf

fernper eodem modo fe habent ; five diligantür

à Divina voluntate.-five non : étgo éx parte

iioamabl

voluntis Divinz facta fuiffet mutatio.

Dics: |

Qued

autem talis amor neceffarius fit'inefficax, & fim-

ttititis p

sfir,

plicis complacentiz, patet, quia DEUS circa

timesim.

creaturas poffibiles , & pro ftatu poffibilitatis

confideratas nihil operatu

»

;'?, fed vta'ntü"m iü fihs

Vltm 4 qu;

fibi complacet.

Ttor jlar

l

648 P.2.p. Amot

benevolentiz eft efficax V

&f

tio DEI, qua aliquid operatur circa creaturas :

t

atqui DEUS circa creaturas futuras, & actua

Wom T

les aliquid opetatur , idjueliberé : ergo eas li

lviaj

ber& amat amore benevolentiz; * /Maj. P. quia

PDiyis

iberé:creaturas decrevit producere , & libere

ii eir

produxit , ac confervat : üt definitum eít inz,

Atim,

"Conéil. Conflant. Seff. 8. art. 2;. contra Wic-

" eleff. conformiter Sacrae Scripture Pfal. 134.

!

omnia quacunque voluit , fecit : etgo,-

649 Objc contat.p. DEUS tuam Effen-

tiam folam neceflarib amat ? ergonon amat,

neceffarió creaturas poffibiles.

Antec. Prob.

D

id folàm D'EUS àmat neceffarió; à quo mie-

l

T

:

ceflario movetur Divina Voluntas : fed hacfo-

lum itàmovetur à Divina Effentia :?'ergo; R.

Neg. Ant: ad probationem D. Maj. id folümi,

àquomovetur Divina Voluntás; DEUS necef-

farió amat , üt obje&tum primarium C;fecus

lufoph:

Neg.

r

64:]"0

.. De Objello Voluntatis Divina,

703

duf

Neg. Maj. & eódem modó diftinda Maj

. Neg.

ht n

C. licét ergo fola Effentia Divina fit nec

effarió

i ron i

l

amabilis à DEO in ratione objecti primarii, &&

i quilit

motivi, inratíone tamen obje&ti fecundarit, &

puré terminativi etiam creaturze

'e»diligznmt :

fario amabiles funt,

Neque

poffibiles necef-

po t

o QUi

""Dicas; Et

go DEUS eódem modó amat6;o

&

creaturas poffibiles ,

í

quó Seipfum amat, id eft,

EUS d

fbl

neceflarib. Contra enim efl. Neg. illatum,

chm enim creaturz noh habeant tantam neceffi-

WnB| téém, quantam habet Effentia Divina, etiam

amor illarim non erit tam neceffarius, quàm

" Vo)i:

néceffarius eft amor Effentiz Divinz,

Deinde

&atütas :

ereaturz non funt objectum motivum , & pii-

a

marium Divinz Voluntatis, quemadmodim

o l

Divina Effentia, fed tantüm fecundarium ; er-

jl

;.gb-»DRAVina Voluntas non ve'rfä'tqr eodém modo

€ircá creatu

gb

$

ras , quó verfatur circa Divinam Et-

i

fifentiam.

(f Wlt

b

QU/ESTIO 1.

ER

De Providentia DE L

rato

v

139 &

&

Cujus Potenii

r

Divina Prov

;

um

f A us ?

identiviz»:-l ;

i

j

0

coI. DEUS habet Providentiam. . E

$

Häg:

"

li

i

D

de fide contra Epicurum; Democritur

n

[

ndt

--

& Pythagoram , & alios veteres Phi.

yi

3f

lofophos , qui Providentiam ini-DEO abfolud . *

-

N

h

negárunt,

|g4

(ijis n

704. Pars HI1, Dift. II. Quafl. II. f. L.

jomtéfum

P. L. ex S. Scriptura. Ecclef. f 1. neque dicas

corans Angelo , noneft Providentia, ne foritire-

«t qiht

sus DEUS. | Sap. X44.t4a autem , Pater , Pro-

int, hat

viliberos,

videntia gubernat : ergo datur in DEO Proyi—

dentia.

t puit

P.IL.ratione. Omnes veri parentes ex ap:a-

thtf

ze, & indi(tin&tu quodam naturali proliumfua-

Viiig f

rum curam fufcipiunt ; fed DEUS eft verus,

iMlbtto a

& benignus creaturarum Parens, & Author:

[177 L

lts

ergo illarum curam füfcipit, ipsísque providet.

Unde S. Ambrof. l. 1. officiorum c. 13.. quis

DEUSillispr

optris fui curam ?. - - cn ali«

M: f

eperator n:glugit

nulla injuria [it , non curare at

quid non fecilfe,

Con-

MLi

gem , quod feceris ,

fimma inclementia,

hod

firmatur. Si in DEO non effet creaturarum.,

D

Providentia, inde oriretur, vel quiaillas non co-

vel

Wv

nofceret , vel quia providere non poffet ;

t

quia quidem potens provi

dere , tamen nollet?

b D

us Scientiz infinit£,

atqui primum repugnat ej

teriuminfinita Boe

DW f

fecundum Omnipotentiz,

Winhggg

nitati: ergo.

€$2.. Objic. Omnis folicitudo, & inquietudo re-

A

pugnat D

EO : fedProvidenüa importatinquie-

ünig:

tudinem ; ergo repugna DEO., . &

D.Min.

Wiv

Providentia importat inquietudinem in €0 ; qui

IWS d

vel media ad finem non novit,, vel fietiam no-

L1S

vit , tamen adhibere non poteft C. Min. in illo

Wa

qui ifta optimé novit , & facillimé adhiberepo«

"g

teft Neg, Min. & C. talis autem Provifor el

T 1

DEUS.

M [

Dicoll. Dawutin DE O Providentia

ome

453

niunm

Mitm

jl

Cujus Potentie Divina Providentiaebe. qog

nqjn du

nium retum, "E(Letiám de'fide contra-Ari(tote-

Mfine

lem , qui Providentiam fublunatium DEO ne-

Pattt, r

gavit, ficut S'negárunt alíi circa aCtus humas

10 Proy'r

nosliberos. — P.'Ex S. Scriptura: Sap. 6. dicis

tur : &qualiter efr illi cura de omnibus. Et Sàp:gs

t Qd |

attingit -àfine usque ad finem fortiter , c difpo-

volumiüte -

nit-omsia fuaviter , id eft; üt ait S. Bernardus

eiitns,

l.delibero arbitrio : 4 fmmo celo uique ad ins

t Auhpt

: providt

feribves partes terra, ci» À maxime Anyelo wique

4Àd minimum vermiculum.

Ratio e

:

$ quias

1 il

. i

DEUS illisprovidet, quorum eftcaufa,

t pro-

bavimus : fed eft equaliter caufa rerum mi

nima-

uputttih

rum;4€ pra(tantiffimarum : ergo & his; &

Coii

illis.providet;'adeóque omnibus,

jatuma l

DicollI-Divina Providentia eft actus Di-6f4,

snon(t

'vinz volüntatis , quo res omnes in fines fnos

Offct: !

dditigit. ^ Hsec conclufio confonat huic defini-

m

tióni'à Damáfceno traditz 1.2. de fide. c. 29.

(jnfilliiæ,v i

Divina providentiaef? DEI voluntas, per quans

vt

Vé$ 0mnés Apte , congruéque gubernantur.

aliàs communis SSrum contra T T'as,

s

1

qe ;

P.cónclafio L. Przdeftinatio eft Ípecies Pro»

Atf Jl

videntiee : fed praedettinatio confiftit formaliter

DAl

"

( ]

dira&tu voluntatis : ergo & providentia, cim

T

foecies debeat: continere rationem fui gereris,

um |

Min. P. ex Scriptuta, quz predeftinationem

n

vocat aliquando complacentiam , t Lucz t2.

j |

tomplacnit Patri vefIro dare vobis Regnsm.: Al«

j J

quando propofitum; tit ad Ephef. 1. peadeffi-

navir nos fécundum propofituns voluntatia fa.

j

WAliquan.do electioneni, üt ibidem, elegit mos im.

jm

ipjo,

Yy

706 PdrSIII. DW-II- Qu&j?.llo 5. ,o

(l

ipfo , Aliquando dilectionem ,. üt ad Rom. 9.

DUIET

acob dilexi ; atqui hec omnia funt actus vo-

luntatis: ergo. UndeScotusin 1. D. 40. q. un,

VE ICGU

hirbos $

ait : Prade[l inatio proprit fumpta dicit ablum vo-

r did

lgntatis Divine.

Wetat,

65; P.IL. Quioptiménovit pauperum mileriam,

& media ad illam fublevandam oportuna , non

ho

Díces,

dicitur illis providere, nifi velit efficaciter illa

ml EU hal

media adhibere : ergo fignum eft, quod provi-

t fedp

dentia confiftat in a&tu voluntatis, & non intel-

llj d

le&üs; unde ufus hujus vocabuli invaluit...,

Üivinatio

quod providentia idem fit, ac cura, qua elt

formaliter actus voluntatis.

Confirmatur. Si

ia

TMUE s

providentia non effet formaliter actus volunta-

atl

tis, tunc vel effet cognitio mediorum ad finem

giet,

proportionatorum , vel effet judicium pradi-

tam C

cum dictans talia media congrué eligenda ; vel

Wfqm 4l

certé imperium quoddam dicens voluntati hoc

vel illud fore faciendum : fed nullum horum

irm X

" n f

efl: ergo. INon primum, üt patet ex proba-

anfqria u

tüone 2da, Non 2dum , quia judicium illud

( quod reipfa fuperfluum judicamus ) dirigeret

8 Cont

"Oa

Divinam voluntatem, quz cüm fit primaregula

füi, non indiget regulatione.

NNon tertium ,

ha

"ia

quia imperare eft proprium voluntatis, & non

intellectüs.

l

€;56 Objic. VariosS. Scripturz , & SS. PP,texe

tus, quibüs oftenditur providentiam fore actum

hh )

ftt

la].

intelledtüs: ergo. — . Scripturam, & SS. PP.

nil aliud velle, quàm quoód neceffarió prazrequi-

mlmnm

ratur ad providentiam actus intellectüs, cþ

quód

j

non

&N

Cg,

$l

Cujus Potentia Divina Providentia cic, 707

ld Rom- 90 :

adus -

non pravideat DEUS czcó modó , quod nec

TrOS negamus,

Caterum opponimus Sandtis

A0

Patribus SS. Pat

du

res , inter quos D. Damafc,.

aperté dicit l. 2.

defide. c. 29. Previdentia e[f

tunitn,

qoluntas , GL infra

» Providentia nibil aliude. $

guam ipfa voluntas.

Itita,

icidr i

Dices. Providentia idem eft, ac prævider;-

657

tia, ab hac enim Ethymo

-

uódpro

logíam norinis fum

Ril

fit 5 fedp

r&videntia e(t aclus int

ellectüs : ergo.

Maj. eft ceria.

Min. P. ex Ciceronel.2. de

al

Divinatione. ZZedicus marlruwingmwefcennm

T

Til

pr.a'uidet, infidias Imperator ,. tempe[fates gn-

vollntde

ermator ; ergo. — R, quód verbum providen-

sMnerà

tia duplex habeat fignificatum , primó , utidem

fignificet , quod Previdentia

» quo fenfu fump«

j j

fiteam Cicero modo allatus.

jii; d

2dó ut fignificet

euram alicujus rei , quo fenfu pariter Cicero

yial i

n rf

eandem accepit , dum in alio loco dicit. Provi-

dere rei frumentaria , providere omnibus , qua

exprobl'

ntce[faria videbantur.

ám d

Ex quibus patet, nihil

inde contra nos concludi, quandoquidem hic

[4

1 ;ggüll

Providentia fümatur ex communi ufü procuras

unde parvi pendenda eft Ethymologia nominis,

wrüifls

€im etiam invidentia dicaturà videre , &tamen

K

eft actus voluntatis.

p

Inflas. Providentia efl pars prudentiz : fed

Xec pertinet ad intelle&tum : ergo & illa. — ,

fb

- Maj. eft pars prudentiz prout importat co-

QSS.PB« l

'mgq?l',

gnitionern przeviam rei ad fuum finem dirigen-

da C. prourimportat ipfam caufam rei facien-

:

«

. qui

i

Yy2

$,

E

zcg Paslll. Dif.II. Quafi. II. $. IL *

h

DioH

$. II.

um

n 65 qualiter. D EI Providentia fe

hij ao

extendat. ad atius Bonos , 7Malos , d

OPCHKUI'.

Indifferentes ?

r

D.5

d D.

Icol. Etiam peccata fübjiciuntur Divinz

658

Providentie , illafcilicet pcrmittcndö,

ljl

eft.commu-

) n

non autem producendó.

Duin :

nis. Ratio eft ; quia tantum abeft, ut illaor-

dinatio DEO repugnet, ut econtra fummá ejus

lpoliolo

Áuthorw,

bonitatem, & mifericordiam maximé commene

«liyw: "

det, cim illud ipfum, per quod offenditur, etiam

ad offendentis utilitatem dirigat v. g: ad majo-

Wf[f, Htj

rem ejus h

umiliationem , ac pracautionem in

Atitanhym

Hinc dixit S. Cyrillus Jerofolymi-

Watines

pcriculis.

lo vul

tanus cathechefi

8. O Sapientiffimam Provi-

dentiam , qua malum etiam propofirum in falutis

t pec;

onem convertit, Necdicas 1m55 malum

Mptum,

occafi

Ml

nonp

oteft ordinariadbonum : ergo.' i. enim.

D. Ant. non poteft ordin

ari per fe C. occafiona-

Yi roh

liter , in quantum prz

bet occafionem peccatori

Til prg

(e humiliandi Neg.Ant. & C, nam;ütaitS.A

AMiniys

i

rzdeftinati ex cafu humiliores , cautiores ;

litum

ferventioresrefurgunt. —INec dicaslT peccatum

!öïpsf) Q

: ergo non poteft otdinart.

Miptetn

eít privatio ordinis

t privatio ordinis naturz: &

p UM

enim. D. Ant. €

ET

"

ratiz C. ordini

s Providentiz Neg. Nec di-

ln

cas III. peccatum non caditfub po

tentiam DEI:

(b g

ergo non poteft ordinari abipfo, NamD. Ant.

M

non cadit füb potentiam DEI, vt faciat C. ut

1

s.

zRego l

Pt

illud ad aliud ordinet N Ant.

l-

J

n , cP qualiter DEI Providentia de. 705 |

; ^ Dicoll. DEUS ab zterno nullum omnino

peccatum quà tale, & formaliter fumptum vo-

1771

luit; aut decrevit , neque in tempore aliquod

h

l

operatur. . Eft defide.

P.I. Ex S. Scriptura, & PP. Pfalmo j. dici-659

turDivirfæ

*tur &0n D EUS volens iniquitatem t es. Sap.14«

alttdi,

:edio fient DEO impins , & impietas ejus.. Ezech.

- Corhnil

-X8- wunquid voluntatis meseff mors impii , dicie

urilut

"Dominus ? Porró S. Chryfof. hom. 23. in a&t,

mníáts

"Apoltolorum ait : »Jus dicat ; DEUS wobis

LOfnme

Vhuthor malovum eff .. Conc. Arauf. c. 2 . dicit:

jr L

aliquos ad . malum Divina volumtate pradeflina-

f mojo

tos effé , nan folama non credimus , (ed etiam f frnt,

nem i

quitantum malum credere velint , cum omni de-

[

tteflatione illis anatbema dicimus : ergo DEUS

j Pt

hon vult pofitivé , aut decernit, five facit ul-

yfihti

um peccatum , üt peccatum , & formaliter

»fumptum.

du

&.cnim-

P.II. ratione, 'Tum quia DEUS ferió , &fe-ggg

»vere prohibet , ac punit peccata : ergo ea non

Vif

pemwfi

^spoteft praedictó modó velle ; quia nemo nifi

ii

"Tyratus punitillud , quod voluntate fua fadtum

jf

"'eft;.tum quia i DEUS vellethominem peccare,

u ) "eóipsónonpeccaret, quando peccat ; ille enim

yiint |

noi peccat, qui fe conformat voluntati Divinz ;

sturd

;tum quia peccatum repugnat natuce Divinz,

N

qua eft infinité bona, & fancta.

7

" Ob. Ex S.Script. quz fubinde afferit DEUM66 1

pv

peccata prordinare, & adillainducere ; nam

'1^1

I

2. Reg. 16. dicitur : Dominus pracepit Semei,

&t malediceret David. .2. Wep. 24. commovis

De-

Yy3

LT

910 Pars HI, Difl. H. Qææf. JI. $.H.

Dominus David diceus : vade, numara Ifrael,

IT

e fudan,

Toaun. 13. quod fatis , fac citiit.

iotum Ti

la 45 ego Dominus ct non alter:, faciens pacem,

T

Q ereans malum, . Gen. Ag. nón veffvó confilió ,

gieefen

Je4 DEI voluntate buc miffus fum.. . AGorum

Qicetm r

€. 4« COnVenerunt in civiiate iffa f acere , qua mae

LT 77

su5 thas, C confilium tuum decrevernnt fieric

fti, n

ergo voluit, & decrevitpeccata; & cum S. Da-

DT

maíc.lib. 4. dede orthodoxa c. 26. .. Hos &

T ptca

fimiles textus non effe intelligendos de DEO

lotinemy

vl t

caufante, vel praordinante peccaia, fed üt per-

mittente tantüm 5 permiffio enim in S. Scrípe

Vil d

tura fignificatur nomine aClionis, ut SS. PP. exe

hotum

ponunt , & profertim S. Anfel. ], de concordia

EE

€.2. dicens : DEUS mala , qua non fecit , dici-

p &i

tür faiere, quia permittit ; nam dieitur bomi-

wem indurare, cimnnon emollit , inducereinten-

n d

tationem , ciim mon liberat.

Itaque ut refpon-

deamus ad quemlibet textum adductum, dici-

Muf

LY

tur DEUS pracepiffe Semel, ut malediceret Das

!Jä,« lm'd.

vid , permittendó amarum illius animum per

ito

maledictionem jam conceptam in Davidem ef-

Püfl'tiva, |

fundi, ad ejusdem patientias, & humilitatis pro-

D

bationem. .. Dicitur commowife David ad u-

t bono

merandum Áfrael, ei Tudam, permittendó Sa-

ts

thanz, ut talem Cogitationem in cor Davidis

ad fuperbiam proni immitteret.

Wggn

Quod attinet

Wf N

illud Joan. 13. de proditione Chrifli, Chriftus

Vl

illam non fuafit, fed ciim jam prafciret malam

QU

voluntatem Juda, ad

proditionem difpofitam ,

hf

nem

AOl

oitendit per illa vefba, 'þam prompticudi

jux-

.l

An , d qualiter DEI Providentia Gc. 7 n

ra lf

juxta illud : oblatusef? , quia ipfe voluit. — Ad

faccit

textum Ifai» jam olim refponfum eft à SS. PP.

i u

per difltinCtionem duplicis mali, cspe , & paoma :

uml

priuseffe negant à DEO ; concedunt pofterius.

Adonm

Sic'etiam refpondendum eft ad illud Amos f.

m

non eft- malum in Civitate, quod Dominus non

t ftris

fecit.

Senfüs duorüm ultimorum textuum eft,

imsDie

DEUM adeó bonum effe, ut non folàm ronz,

Ht

velit.peccata non fieri , fed etiam quando fcit

j DEO

hominem malé actutum, velit hoc malum prz-

dirpt

vifüm in bonum ufüm convertere.

Sic prae-

s At

vidit malam voluntatem fratrum Jofephi , &

PP, u

Judeorum , quid fecit? utramque ad bonum

(ordia

exitànt ordinavit, illam ad exaltationem Jofe-

häd' l

phi, & iftam ad humani generis redemptio-

2771

nem. "HincaitS. Aug.l.22.civ. c. 1. 24nlta

Ajtlle

fiunt: À mobis contravoluntátem DEI , féd taut&

vt

ille eff fapientit, tant&d ue virtutis , utin eosexi-

j lt«

tu$ , fsUe fines , quos bonos , d juflos ipfe prafci-

)

u De

vit, tendant omnia,

um

«Dico HI. In DEO dantur decreta abfoluta662

j

pofitiva , & zterna omnium rerum futurarum;

m

non tantum refpectu a&tuum indifferentium.,,

4d n

|

!

aut bonorum ordinis naturalis , aut füpérna-

d

turalis, fed etiam refpectu aCuum peccami-

w |

noforüm przcisé quoad entitatem phyficam

a

eotüm , idjue concomitanter tantüm cum

lr

voluntate creata , ficutin temporenon nifi con-

nj

€omitanter cüum ea influit in eosdem' a&tus.

J

Concufio eft communis, excepta voluntate

j

«oncomitante, qua eft contra T'Tas.

]:

Yy 4

PrObn

P

715 . Pavi HHT. Dift. H. Queft. II. $. 1.

At

66

P]

lerevit

Prob.'Tum quiaS.Scriptura ait Sap. 14. T&

autem Pater gubernasomnia Providentiá, "Vam

inrt proJ

quia SS; PP. dicunt;, DEUM -omnes noftros

a, à

actus- ab . &terno- praordináffe.

Tum quia.;

ienfiom

DEUS omnes noílros actus praícit futuros z

firer,

fed.in.nullo alio , nifi in (uo decreto - concomi-

[UXTT

tanti ita prafcit, ütlocó proprió probatum efts

bmrcim

ergo.

Tum quia ad omniailla extenditur de«

qeceden

€retum DET zternum, ad qua extenditur Divie

um

nus concuríus in tempore:: fed hicíenon tar-

Autory

tüm extendit ad actus bonos, & indifferentes;

tirintent

fed etiam ad naturalem entitatem actuum ma-

litpec

lorum ; DEUS enim concurrit- pofitive ,. &

Nis.moy

phyficé-ad. materiale peccati , üt dicitur. come

Atvl

muniter à Noflratibus in Phyfica contra Duraf-

VUS d

dum : ergo DEUS etíam decrevit:decretó po*

ht il

fitivó naturalem entitatem actuum malorum

h; mult

ab aterno ; aliàs enim aCtus mali, fecundüm fa-

labere

am enütatem phyficam - fumpti, effent.à fe fu*

fim al

turi, & independenter ADEO , quod eft con-

tra rationem creaturse,

il

Tum tandem ; quia

f a

omnes rationes probantes dari decreta pofitiva

DUUN j

in DEO refpectu actuum bonorum , & indiffe-

W qu

rentiurn , probant etiam dari refpectu a&tuum

m

peccaminoforum quo ad eorum naturalem ; &

Vr

phyficam entitatem.

[

664.. Dictum eft inconclufioneimo : qua ad íntio

Ül

tatem pbyficam. atiuum - peccaminofarum . Sic

m

enim. Salvatur, DEUM . non eflfe-Authorem;

lüquitw

peccati, quia formalem malitiam Ipfe: nulló de«

V

nomn

C(ït:ö decreyitis .A etiaxjj 1ateriale peccati

i

de-

2

n , C qualitey DEI Providentia &yc,. 713

. 140l

decrevit 'voluntate- antecedente , & /ex inten-

Y5

TM

tione propria ;' fed: tantàm voluntate. confe-

ts nollt

quente, &cexintentione creaturz, feu per con«

m quiy

delcenfionem cum creatuta;ne hzec füa libertate

fatues:

prvetur,

Diétum'eft 2dó : cozxcomitanter.s

OCO

£um wvoluntate craata non anteccdenter ad so-

utum

Éum confenfum , àt docent T Tze, quiafiDzus -

vilturde

antecedenter ad voluntatem creatam jam decre-

tucDivi

vit etiam materiale peccati; DEUS effet vere

ThOIT f

Author peccati, cüm fic ex propría , ac prima»

fenti

tia-intentione , & voluntate antecedenti volu«

J t

iffetpeccata; "l'um quia Decretum antecederis

'e', &

plus movet creaturam ad peccandum , quàm

Coffi«

auxilia:moraliter tantüm influentia :ergocüm

Jurite

DEUS dicatur caufa per fe operis boni, quia

t p

dat auxilía moraliter ad opus bonum moven-

d)

tia; multó magis effet per fe caufa operis mali,

il

ft haberet: Decreta antecedentia refpectu ope-

trum: malorüm.

fl

Tum quia Haretici damnan-

|cote

tur.ideó ; quód dicant , DEUM per fe directé

T

ex:propria; & antecedenti voluntate velle..

ia

actus ; quibus annexa eft malitia moralis , &

ii

non quód dicant ; ipfum velle formalem ma-

t

litiam : ergo DEUS non habet Decreta ante-

Tls&

«edentiavoluntatem creatam , fed concomitan«

tia,

iwf

" Objic.. 1. Con. Trid. Seff. 6.. Can.6. dicit;66f

il

DEUM permiffive tantüm velleopera mala; &

(f

loquitur de materiali , non autem formali a&tuc

lmk

um malorum : ergo DEUS non decrevit ope-:

7

itivó.

&. l. Etiam ÁA;

ra mala decretó : pofi

di-

b

Vy$5

»14. Pars l. Diff.ll. Quefl. H1. S.II. .

LOI

dicunt, quód DEUS in tempore phyficé cone

fs a

currat ad entitàtem phyficam actuum malo-

tastür i

rum :ergo DEUS non tantüm permiffive vult

ti, fed g

opera mala , contra Conc; Trid. debent ergoipe

w liberan

fimet folvere hoc argumentum.

E. Tl - Con.

wemateri

xl mod

Ttid. per av permi[J/ve non intelligere permif-

fionem in rigore, quafi diceret folam negatio-

sdibiitas

ditaten

nem impediendi aclionem , fed perav permif-

v? innuit, quod DEUS non decernat, nec.-

concurrat ad actus peccaminofos etiam quo

(

ad naturalem eorum entitatem voluntate ante-

cedenti , ex intentione propria, & primaria, a€

.

»

Bit

complacendó, uti concurrit ad opera bona :

fed licét phyfice concurrat, & pofitive decet-

T

u

nat aCus malos, quoad materiale fpectatos ;

hoc tamen facit voluntate confequenti; & fes

Yi abne

cundariá , acex intentione creaturz , ei condes

T

Ícendó ad fervandam ipfius libertatem.

ltyrob

666

Objic. II Quando ad aliquod antecedens

Tumit

neceffario fequitur confequens, qui vultante-

Witni,.

cedens , vult etiam confequens :fed DEUS vult

- ls

entiratem naturalem actüs mali , & ad illam.;

Edt,fp.

'

neceffarió fequitur malitia moralis : ergo Dxus.

16 b

etiam.vult. malitiam-moralem.

Is&- 'D' Mai-

Aiftm

qui vult antecedens voluntate antecedenti , ex

Dm:

propria intentione , vult etiam confequenstran-

feat. Voluntate confequenti , ac fecundaria, &

D

aliena intentione N. Maj. & fic diftincta Min.

N. C. DEUS enim non vult malitiam mora-

lem; tum quia illam prohibet voluntate ante-

cedenti, ficut & ipfuma&tum malum, vultque

Ne

d

Jl

An, & qualiter DFI Providentia euut;

yfi n

potiüs a&um bonum ; tum quia DEUS non

m ao

tenetur impedire materiale , vel formale pec-

iye wl

cati, fed potihs, ut voluntatem creatam fer-

ntepoy

vet liberam , debet concurrere, & condecer-

D Co:y. |

nere materiale peccati, quia formalem malitiam

crcparqil-

nulló modó decernere poteft, cüm hac de-

) lltgiliü'

fedlibilitas à l

Sanclitatem.

ege fit contra ip(iusrinfinitam'

7) )WMI d

i, tG

m qu

t a

-QUJESTIO IlI.

TE

De Predeflinatione,

bon )

E

verentid ac Religione, timore & tre-667

dectte

R

more, humilitate & refignatione, amo-

MU

reDEL & comtemptu fui, judicii pro-

T

prii abnegatione & intelle&tüs captivatione.,

jcude

opus eft; dum quis Divinz Pradeftinationis

!

;

& reprobationis arcana fcrutatur : hic enim qui

gt

pratumit, facilé fübmergitur , àt Origenis, Ter-

junté

tulliani , Calvini , aliorámque complurium in-

jl

felices oftendére eventus ; qui vero fimplici

Lilito

fide , fpe , & charitate fpeculatut , confolatio-

nis.uberem in humilitate inveniet tnateriam,

;oDiUS

M )

Tutiffimum ergo effequi. monitum' S. Pauli

m[il i

Rom.12. fapere ad fobrietatem.

u

N

j

" E

Premiltuntur aliqua de Predeflina-

tione fcitu neceffaria.

n.mu

u

T.Ot I. Pradeftinatio vi nominis dicit duo,66

Ícil.- deffinationem , & prapofitionem*

7 E

"

Jra.

P

7516 Pars HL. Dif . U. Quaf. UI. $.L

pm.

Deftinatio hic-ufutpatur pro. otdinatio-

;fæordinavi

ne vel transmiffione alicujus in aliquem -fi-

vadeltinat

Not 1l

nem.- Przpofitio pra autem indicat aliquam..

lo n

priotitatem , ita ut non qu:xelibet ordinatio , vel

tiimvolue

traismiffio poffit dici przedeftinatio ; quia'etiam

Ant fatur

DEUS in tempore variaordindtjvariosad fuum

finem transmittit, & tamen ob id. non dicuntur

Aqifint:

ul E

proedeftinati. | Propri& autem loquendó fola...

deílinatio , aut. transmiffio creaturz rationalis

dai, ac

ad vitam. aternam poteft dici Pradeftinado ;

tetollana

üt aperté colligitur ex Apoft. ad Rom,g. v.30.

1 nsícan

Quos autem pradeffinavit , bos ( vocavit , j

kandi,

wos vocavit , hos ci» juflificavit , quos autem u-

r On'gc

ffifieavit , illos c& glorificavit. . En- Apoflolus

Wt tra

incipità pradeftinatione, & ordinata gradas

Vg anm

tione definit in- glorificatione, qua confertur

i&

in vita zeterna.

Hinc Doclor Subtilis 3. d.7;

Trentu

q. 3: fic praedeftinationem definit : Ef Praor-

Not

diuatio alicujus ad gloriam principaliter , &j ad

paodti

alia in ordine ad. gloriam.

Tàut (it

663

Not.ll. Effe de fide certum dari in DEO

(i, T0f

qidem,

predeftinationem , ac definitum tam in- Conc.

Arauf. quàm in "Trid. Seff.6. c. 12. conftatque

m

prater jam adductum textum ad Rom.8. etiam

Vg

ex illo ad Ephef. z. pradeffinavit nos in adoptio-

la

nem Filiorum.

Ratio hujus communiter hzc

mj

a(fignatur à 'Theologis : DEUS nihil in tem-

UT

pore operatur , quod non ab aterno praordi-

navit; aliàs enim tnutabilis foret DEUS : at-

Q

qui DRKUS in tempore multos ordinat & trans-

Snïpu

mittit ad vitam aternam : ergoab aternojam

"ij

prz-

"

Pramittuntur aliqua de cbc,

?17

otditatte

praordinavit , & per confequens daturin DEO.

Vi f

predeítinatio.

iNot. lI.

t diqut

uód predeflinationem : jam 1670

liatio d

Saculó: negárint Valentinus ,. & Bafilides, hi

iquisetüm

enim voluerunt , quód, (icut aliqui homines

iosadlum

funt naturà boni, & alii naturà mali, |etiam

ORRT

aliquifint naturá falvandi , & alii naturá dam-

nido f

nandi.

His adhazferunt Marcionitz ; & Mani«

bratiotdi

chai, ac tandem Pelagiani & Semi-Pelagiani;

Vinaio

ne tollatur liberum arbitrium:humanum , né-

l.s. V.;O.

ve naícantur homines jam judicati, & non ju«

dicandi.

77

Tandem circa predeftinationem et-

genjt-

ravit Origenes l. 3. de Principiis c.8. quód vo-

vilolis

luerit przdeftinationem pendere ab. operibus,

quz animz exercuerant ante creationem mun-

L gmda-

onttit

di, & per coníequens antequam corporibus

unirentur,

WS ;. d.7n

E

f m

Not.I1V. Communi Theologorum calculó

7

g

pradeftinationem effe neceffariam ad falutem,

ità ut fit impoffibile, impoffibilitate confequene

jDi

ti ; non przdeftinatum falvari.

Oppofitum

n O

quidem. tenuit Ambrofius Catharinus volens

gt

tantüm Beatiffimam Virg. Apoftolos , & alios

[ «

eximie Sanctos effe predeflinatos; alios autem

p

falvandos obtinere vitam zternam per volunta-

gt

tem DEI generalem falvandi omnes. .. Verüm

ujus opinionis nulla in Scholis habetur ratio ;

j

»ræofï'"

cüm omnibus hodie difpliceat 'Theologis , &

aperté S. Scripturz , & Sanctis PP. contradicat.

p

Qu

Seriptura enim Matth- 29. c, dicit: Zewitebe,

;

THO,W

ntditlà Pairis omei , polfidete paratum vobis. Re-

F

&"uo

D

718 Pari T. Diff. H. Qaæþ. Ilj. f. I

leimy

gnum : atqui DEUS . parat Regnum pradefti-

vadluté

nandó, ita énim teflatur S. Aug. 'Tract.68. in

sidarent

oan.ubi loquens de manfionibus cocleftibus ,

ait : DEUS fecirillas pradeffinando.

Clariüs

nf

atabint

loquitur S. Aug. lib. deDono Perfev. c. 9. se-

ütshor

minem faluandum, nifi qui fuerit predeflinatus,

autedeba

Conífonat Fulgentius de Fid. ad Petrum c.37,

slimion

nullatenus dubites- -- nec perire poffe aliquem

lisomne

eorum , quos DELIS pradeflinavit ad regnum

telina

ccelorum, nec quempiam eovum, quos DEUS uon

m 1

padeffinavit ad vitam , ulla poffe, vatione [alva-

O

ri.

Et ratio eft , quod voluntas univerfalis fal-

"ipri ne

vandi omnes fe etiam extendat ad reprobos :

lat iaf

ergo cüm in illis non operetur vitam aeternam,

Mt()ltþl

debet in DEO refpe&u falvandorum alia fin-

gularis interceífiffe providentia, quam nos prz»

tüone

1 parit

deftinationem dicimus.

€72 Pracipua Catharini fundamenta funt. T. Om-

d ereg

nes homines poffunt falvi fieri, & tamen non

um

H o

omnes fünt pradeftinati : ergo non eft ne-

ceffaria. ad falutem pradeftinatio. IT. Creatu-

Tatyr

vz irrationales ordinantur ad fuum finem finé

W

preedeftinatione : ergo à potiori rationales, quia

E j

III. Fundamen-

CMC, [1

Íemet magis juvare poflunt.

tum eft, quod deflruatur libertas ex predefti»

ET

ii

natione , & quód aliquis damnari debeat, quo-

qan

modocunque bene vivat, fi non fit pradefti-

patus,

Verüm hoc ultimum non humanutmi;

3

Mmad|

Eu

fed potius Diabolicum inventum, & Calvino

communicatum nullius valoris effe conftabit

D

[

W

i

ànum, 701.

*

inte-

H

Premittuntur aliqua de cc.

7!9'

n prad

Interim x Ad I. D.Conf.ergo non efl nece(fa-673

tía ad faluté pradeftinatio;in hoc fenfu,quod ali-

nb

odl

qui falventur finé predeftinatione N. Conf. in

v Clrit

hocfenfu,quód non przdeflinatus poffit abfolu-

té, ab intrinfeco Iä!variC.Conf.nunquid enim

vt 90 [2

IMMWQ

omnes homines , üt ab zterno intentionaliter

nf

antecedebant tam lapfum , quàm decretum pre-

deflinationis potuerunt ab intrinfeco falvari 2

f: dipm

] n

aliàs omnes ab intrinfeco fuiffemus Filiiirz, &

przdeftinationis ab intrinfeco incapaces, ac.,,

DEU

i [ihi

damnati procreati ab zterno. Adde, quod

nflis l

commauniter juxta Théologos reprobus (à

Yobos :

pouori negative. non . przdefílinatus ) poffit

Tetriatis

lalvari in fenfu divifo, non tamen in fenfu com-

pofito reprobationis, hzc enim importaret con-.

4ja (ir

jun&tionem mortisin peccato, . Ad IL. Il-

05*

lam paritatem effe irrationalem , & nullam ;

quia: creaturze irrationales refpiciunt finem na-

U

It of

turalem ; rationales verb fupernaturalem, ad

quem obtinendum per predeftinationem or-

l d

(rat

dinantur. Et hinc Conf. fic diftingui poteíl:

11] fit

ergo.à potiori creaturz rationales ordinantue

finé przdeftinatione ad fuum finem naturalem

j a

Conc.. fupernaturalem N. hunc autem finem

n

P[ædf H |

paturalem refpicit creatura rationalis tam per

perfectas fenfuum extermorum operationes ,

:M"f"

r

quàm perintelle£&tum ad verum , ac volunta-

tem ad bonum tendentem ; finem autem fupere

imjm.'lm

naturalem.refpicit creatura rationalis per Divi-

(j*

"

I

nam gratiam , cujus fons , & origo eft pre-

J

deltinatio miferentis DEI

L

Náat.

720 Parilll. Dift.I. Onasft. HII. . 1.

674 Not. V. DEUMin pradeftinatione fervate

duplicem ordinem , Ipzentiosis fcil. & Execu-

tionis , qua executio irerum alia eft Jvrerwa , alia

3l

Externa ; licét enim Divina predeftinatio uni-

cus fit actus voluntetis Div. tamen fecundüm.,

lto,

&

nofttum concipiendi modum eftduplex.. Pri-

mus, quo decernit pracis? rem feri przefcin-

il

d'ompin

dendó adhucà mediis ,. & hic vocatur Jnrentio,

five decretum incentivum.

Secundus , quó

d ad

decernit rem hóc vel illo modó fiendam , & hie

tiim d

e(t Executio interna, feu decretum. executivum

8 g

internum ; tandem fübfequitur tertius actus ;

r Ange

quo DEUS cum creaturis in tempore rem pro-

iiv

ducit , vocatárque ipfa rei Effettio , ac Execn-

"Rüontdr

tio Externa. — Ex quibus confequenseft, quàd

Hoïmam

duplex in DEO detur pradeftinatio , intentiva

*Nue

fcil, &e

xecutiva. His notatis ftatus Quarflio-

t F

nis in hoc agitur à 'Theologis : Àn prade

fti-

*s

natio intentiva, feu prima intentio dandi glo-

mfde'du(

fhüni

tiam przter motivum , & rationem finalem,

quz ex parte DEI eft manifeftatio fuze bonie

hi

tatis & mifericordiz, etiam habeat pro ratio-

lm ,

ne motiva merita ipfius predeftinati.; quod

,ff"'pzum

idem e(t quarere , ac an predeftinationem prae

n

causárit meritorum noflrorum pravifio, sítque

il

roinde facta onerosé & dependenter

palj

à pravifis meritis ; vel an-fitfacta

"if

gratuitó ante praviía merita ?

Werg

LT

pro quo. refolven-

do fit

D

$ I

"i

1

N

M

72X

one r

2oMBCo )f

&l

$..1I.

ia

;Sizzbilz'tur Pre

deflinatio G'mtuz"t'd.

linadioun

ttutdi

fco; Pradeítinatio efficaxad gloriam fa-675.

d

D

Ga'eft ante previ(a merita , nec refpicit

riprne

-- 4Ma üt motivum predeftinationis, quze

gt r

du , qU

eftomnimodis gratuita : adeóque DEUS priüs

eligit ad' glotiam , poftea 'ad gratiam , & de«

i, A

nium ad alia media & merita, quibüs execus

ecutivi

tivé obtinetür predeftinata: gloría, - Ita'Do«

T 3&051

&or Angelieus , Seraphicus, & Subtilis ex S.

ert pro

Aug. in variis locis referendis, quos turmatim

Futte

fequuntur fideliores Illorum Difcipuli contra.,

T

Molinam ; Valquium, Leffium, Platelium ali-

guenti

Ósque 'non paucos RR. & aliquos SSas ; Pon«

li

cium , Fráffen, Baivin; Durand &c,

Prædtnl

UUPCI "AuGoritate Sacra... Ad Rom; 9: ha'b"e-

ni p

676

fidet,

turde düobus gemellis fratribus Jacob, & Efau

3

C nondutmn nati fuiffent , nec aliquid boui, aut

g

»iali egiffent , non 'ex opevibus , fédl &x "vocante

tf (1/4

dithum eff ei, quia major ferviet minovi , ficut

j (

firiptum eff : Facob dilexi, Efan autem odió ha«

m

bui ; Et infra UMliférebor , cujus mifereov , cle

d

mifericordiam preflabo, cujus miferzor $ Es

p

paulb' poft't No» e/f volentit , neque currens

(

tirfed mifivéntisDEIL "Providens autemDEUS

querelam miültoram; quam facturi erant dicen-

tes t Quid adbuc queritur ? fcil. de predeftis

natiohe;

Valgz:ai' Éjuy quis vefiflet ? "(b

z

4 placitos- elzgit, ^alios non elegit, ^" Stas

511,

d

E

titi

hT

922 Pars IHT. Diff. H. QJ&.'III. f.IL.

tim increpandó fubjungit : O bomo tz quis et,

lürinor

,

1

firiudla

qui refpondeas DEO : nunquid poteft. dicere fi-

Mi

mentum ei , qui fefinxit , quare we fecifHi fic?

Ubi tora difficultatis decifio refunditur fimpli«

Contt.

citerin voluntatem DEI. — Hec ipfum ex eo-

Burant

li &ab

dem Àpo

ft. conftat aperté ad Rom.t T. v.33-

Ubi poftquam fatis prolixé locutus

fuiffet de

ltin li

indit, b

pradeftinatione fecundüm propofitum, tandem

thlocft

totum difcurfam concludit fequenti. exclama-

tione : O Zltitudo divitiarum [apientia , &i feten-

yleit; f

tie DEI quàmi incomprebenfibilia funt. judicia-.

liatio:

InBu;

ejus , & invefligabiles via ejus, Hic gnaviter

UT

advertendum eft, quód ejusmodi querela: ex

hocetiam capite proríus infirma fint ; quia

itédican

DEUS per pradeflinationem inte

ntüvam; &

$,

tdo 3

praviam ele&orum reprobis nihil abflulit, fed

reliquit ipfis omnimodam virtutem , ut poffint

lec t

fe per bonaopera determinare ad aternam glo-

o diii

tiam; ficut feinA AriorumSententia determinant

it ol

per merita pravifa ;

fi proin ftante noftra fen-

ltete

tentia fe non determinant poft pr

deflinatio-

ts

nem gratuitam , imputent fibi, ficut debent

& &

fibi imputare in fententia contraria.

*

fileri

4

67

xet. . Ad textum noftrum princi

palcmPlate—

i eda

lius part. 1. c. 4« $. 3. n 210. His formali-

itinfi

büs :.locó cit. ex Malach. non agitur de cle«

ln

&ione Jacob ad gloriam ; & de re robatione

Wþn

Efau, quem E(lius , Cornel. & alii probabili-

W

ter tenent. elfe falvatum cum Jobo & aliis ejus

du

pofleris, fed de dilectione, qua Jacob non in

t

i

s , íed in fua pofteritate pralatus eít pofter

u

(l

' Stalilitur Pradeflinatio Gmtuitd.» Bg |

t d

Efauinordine ad bona temporalia , & quidam

[ dunj-

fpiritualia v. g. legis, facerdotii, culás veri DEI

iif

i

Meffizex ipis orti. Hucusque Platelius;

rf

- Centra fl Eflo haee verba . /'acob dilexi 62

um r«

Efauantem odià babuiapud Malach. c.t; pofi

AL

ta, & ab Apoftolo in Epiftolas àd Roim. trans-

: fuifti

lata in littera fignificent ; quod cit. Auctor in-

9 d

tendit, bene tamen notanduim eft; quód non.;

exclme

obhocfolum Apoftolus illa verba Rormanis fcrie

N /fift-

pferit , fed ut fimul (ignificarét fgüram préedes

| jüdinldæ

ftinationis in.Jacob , & figurám teprobationis

* gnatilt

in Elau , àt ex fupra adjunctis facilé colligitut;

ag d

An enim Paáulus tantüm temporalia Romanis

5 qui

predicavit ? àn tàntum retulit , quid éiréa Ja-

(

tob, & Efau factum fit ? féticens qualis fit

m

ordo in negotio noílra falutis — Certé circa

j Pofïïnf

hac temporalia nontanto ftupore éxclamáffet s

numgo-

O Alriiudo divitiarum [apiéntia , && [cieptia ctc;

at

Et confequenter Ápoítolus intendit paritateiri

)ü[d fEn'

ducere à temporalibus ad &térna fic: Sicut

jlit

JDEUS ex fuà pracise bonitate & | miléticor-

u

dia, & non ex mieritis Jacob ; praculit illius

pofterititem ; && E(ati. pofferitatém . reliquit $

at

ità 'etiam D E U S ion.ex noflris meritis ; fed

fyrd

&x irifinità füa bonitate & tifericordia hos pra

Ti

'deltinat ad. gloriam; illos autéiri relinquit non

o

Quidem po(itivé, fed tantümn fegative (hoca

lfObJMi'

'€ non pofitivé pradeltinat ) . réprobandó ;

j

prout etiar- Efau ánte praevi(a denierita tantüri

ts confequendis aliquis

|

-negaciv& fuit teprobá

9U8$

j

l

u

$

zi Parslll. Dife. H. Onafl. HI. G.IH.

]xo-nh

bus bonis temporalibus, & fors probabilitis

i. C

juxta alios SS. PP.etiam à gloria aterna.

xurit. Alii in allato textu tantüm excludi opes

gloffäl adl

679

Witt; -

ra facla , non autemn futura ,'& previfa;- Sed

fpere yt

huic expofitioni in littera contradicit S. Aug.

Á dpof

lib. 2. contra duas Epift. Pelag. c.7." Propter

quod profetto defipitis, quia dicente Feritate,non

quiar «

ex optribus , fed ex vocante dithum eft , vos di*

Mditti

citis ex FUÜTURIS operibus ; qua DEUS illum

Oif ;

(io, ntc

fatluram effe prafciebat , Tacob fuiffe dilctium,

atque ita contradicitis Zipoffolo dicenti , NOIN

lvrütori

EY OPERIBUS, quafe won poffer dicere , mom

ib tomm

lpl

ex prafentibus , fed ex FU'TURIS. ^ Huic etiam

ddiün :

expofitioni contradicit S. Aug. Ench. c. 98. &

dv

alibi..

68

o . Con£ L ExS.PauloadEph.r.v.4. — Ele-

Y hor

ir xos in ip[o ante mundi conftitutionem , ut effee

Qquid

F

mus San

&i; in qua Apoftolica loquendi phrae

tudium

üonk'a

fi (ingulatiter ponderandi funt hi cermini* s' ef-

imus, & non quia eramus , Sax&Hi : atqui fi

Và pr()p

czedeftinatio fadla eft poft praevifa merita;tune

Gf

DEUS nos elegiffet, quia eramus , »o» uteffee

UT

tv

mus [antli :

erpo pradeftinatio non eft facta

pott previfa merita.

Unde hunc Apoftoli lo-

m,gq

cum ita gloffatür S. Hieronym. — ANow eligun-

[ M

iur Paulas , c- quiei [rmiles fut , quia erautza

( APG

g,

fextti, c immaculati, Jed eliguntur , & pre-

R

deflinantur, ut confequente vita per opera, atque

virtutes fantli, d- immaculati fint. — Fors di-

Wt y

cant: Paulum ibi tantüm loqui de electione ad

fiutiqm

giatiam , & non ad glotiam : ergo ex hoc

loco

llftiu g

Stabilitur Predeflinatio Gratuita, . 72 S'

9l

cobiilüt

.loco: nihil evincitur pro arcano przdeftinatio-

Id

nis. Contra eft I. Quod D. Thomas in fua

dudiope

gloffa-addat. : «t effemus Santli in aterna beati-

vili: $d

-414dine ,. quod notent , qui aliàs fe'Thomifticé

Contra eít. II Quód ip-

$A0

fapere profitentur.

: P

| " fe:Apoftolus veríu. immediaté pracedenti lo-

1]

. quatur de iis , quos Fater benedixit inomni be-

owr d

weditlione fpirituali IN COELES TIBUS iu..

177

-hrifo ; : gratia autem nec eft omnis benedi-

AL

&io , nec eít.benediCtio in Cocleflibus, cum

j NON

fitviatoribus.tam . reprobis, quàm pradeftina-

vt n

tis.communis.

Si iterum inftant : ex noflra

Fetiam

, Apoftoli. interpretatione fequi ,. gloriam effe

medium ad..noítram Sanctificationem.

E. Id

u

:effe verum ad fummum de gloriain intentio-

.mes non autem. de gloria in executione.

Et

Mu

:,W[h

nunquid.fanitas inintentione eft motivum &

medium fumendi. pharmaca ,. quz tunc in exe-

1diphr1'

nf

cutione amiífam reparant fanitatem ? atqui fer-

Í

J

: Vàta proportione idem eft in propofito.

681

| atqüi

t

: /:Conf. IL.. Ex Eodem Apoft. ad Rom. g. ubi

:affignans ; 'ordinem. noflrz | glorificationis ita

J lll'('f:

d

. fatur : Quos antem prade[Hnavit , bos Cb voca-

'vit , & quos vocavit , illos & juflificavit , quos

oüüh [

I

n

autem juflificavit , illos c? glorificavit. 1nquo

! « loco Apoftolus vocationem ex przdeftinatione

jgunillo

Infu-

: ptobat, hancQue illà priorem afferit.

,(Hn.

!s per ficut.ex hoc Apoftoli textu bene dico, vo-

n

fos

| . €atio: pracedit juftificationem , & hac glori-

ficationem ; ita etiam ;;; bene dico , pradefti-

Ti i

j

ionem ,. .qu& ficut & ju-

gatio pracedit. vocat.

-lz 3

flifi-

I

N

926 ParsIh Difl. IT. Queff, IHI. f.H.

l

fcntenu'ä

ftificatio acg

-

erificatio potiüs c&vcffe&us Pra?;

finationt

deflinationis.

683 Prob. Il. PxS. Aup. (cujus dogmata praci-

Chili p

Qu &

ué in materia de gratza cj pradeflinatione fem-

V, m

per Roniana fecuta eft Ecclefia, àt perhibent.,

betr,

jl

definitiones Concilii Africani , Epiftolz Decre-

& fed í

tales Innocentii, & Bonifacii) lib. de praedeft.

San&. c. ro. ubi füper illud Davidis, 24feri-

gedtln

mtits,

cordiam. && fudicium cantabo tibi Domine, con-

]b

cludit: Pradellinatio ex Mifiricordia , vepro-

batioex Tudicioeft. Et lib. decorrept. & gra»

$w

Mi rj

i

tiac. 2. fuperillud Joan. c.6. — Ero vos duode-

Jttou

cim elegi , &j unus ex volis dialolus eff , iterum

fubjungit : Illos dcbermu: ivtelligere praelettos pev

hp

Mifcricordiam , iffum per Tudiium. Eodem

mep,

lb.c.7. Hiquoviam fecundum propofitum vo-

tlf

Mfida

caii funt , profetto eletli funt. per elettiomem , nt

ditlum eff , gratia, non pracedentium meritorum

li.sl Pill

fioorum. — Ubi plan& S. Aug. excludit ;merita

Cf ]

Vil

pracedentia & pro motivo Eletfionis afhgnat

fs ]

DEI gratiam & mifericordiam.

Ut autem

conítet clariüs, Aug. locutum effe de praede-

l'fïüloy,

ftinatione ad gloríam , eodem . «ap. concludit:

lHtl

Eletli [unt. autem ad regnandum cum Chriffo :

r j

pf

állos er'ga elegit ad obtinendum regnum Juum.

Ttem lib. de predeft. Sanct, c.7. ^ Ex duobus

h, f

erate grandavis smpiis , cur. bic affumatur , &

"»queïi'

Pj

alter relinguatur , O judicia DEI incomprlhen*

Y

Jibila ! übi nihil refondit in merita horüm.;

adultorum , fed in DEI judicia ; & miferatio-

Ym «

fies

Ettandem eodem lib. c.1 $. probat fuam

'fuküm

en-

Grabilitur Pradeflinatio Gratuita, 127 :

H

fententiam à pari,dumChriftlum noftrz prade-

Ti

(linationis exemplar effe afferit: atqui humanitas

Chrifti pradeftinata eft ad unionem hypofta-

hat prat

(t«

ticam , & gloriam ex fola gratuita DEI electio-

ne, & non ex meritis Chrifti ; càüm , üt alibi

yehiben.

jeDiate

docetur , unio hypoflatica füb meritum non ca-

hp

dat , fed (it omnis meriti initium : ergó etiam...

pradeflinatio aliorum fa&ta eft independenter

Mp

iite, COf

a meritis,

Prob. III. Ratione Scoti r. dift, 41. q.un.683

i, !

6. Peteff aliter dici , ubiDoCtor ita arguit : 7-

x g

» dutih

lens ordinaté finem, ci ea, qua funt ad fiuem ,

prius vult finem ,quàm aliquad entium ad finem ;

J ftérum

lp

quia propter. finem alia vult : evgo cim in toto

proce[fu . quocreatura beatificabilis perducitur

totm

ad perfettum finem , finis ultimus [it beatitudo

fnmo-

perfetla , D EUS voleus buic aliquid iflins ordi-

Vitl y i

nis , primo vult buic creatura beatificabili fiaem,

iritit

pmet

? quafi po[teris valt fibi alia, qua funt in ov di-

ne illorum ,. qua pertinent ad illam finem : fed

j

?J; 4

gratia , fides , merita, i louus wfus. liberi ar-

bitrii , omnia ad if um finem [nnt ordinata , licte

ij prædf'

gt

quadam vemotins, quedam propinquiss : ergo

primà ifli DEUS vult beatitudinem , quam ali-

( !

quod ifForum , &i pritis vult ei quodcunque ditta-

, "

i duvbtff

ram , quam pravideat ip[um habiturmm quüd«

eunque ijForum ; igitur propter nullum iflorum

jl f |

n

previfam vult ei beatitudtnem.

Quod Scoti

argumentum hunc concinne includitSyllogis-

fyorit

p |

mum : Qui prudenter, & ordinate vult , priüs

día:atqui DEUS. pruden-

u

.xfult finem, quàm me

ter

[

LL

Sml:;;

938 - Pars II Dift. H Queft. I $. H.

ter & ordinaté vult ; àt finé blasphemia ne-

fiorespr

gari non potefl :. ergo priüs.vultfinem; quàm

tono peri

media : atqui finis efl gloria : & merita fünt

sum;pe

media ad. gloriam : ergo DEUS prius: vult

ao

loriam, quàm . merita,

t

1i: atqui

684

Ad hocScoti Argumentum , qu

odefl prot«

utylt,

fus efficax , xint. L aliqui SSz, illud probare i«

qpi

mium, cüm probet .. .DEUM se quidem.;

yill,

poffe pradeflinare poft. previla meritaz- -II.

liee, qu

Quod DEUS «aliter prius voluerit beatitudi-

M vero:

nem, & gloriam hominis , quàmentitatem &

DT

fubftantiam hominis.

Et cur hoc ? quiaho-

ts prad

minis beatitudo eíl propinguior, imó eft. ipfe

W ien f

ultimus finis hominis, non fic effe hominis :

amplum

ergo DEUS priüs voluit beatitudinem homie

du

nis ,:quod eft implicatorium,

685

fï ommmo-

t mel

Contra eít, Argumentum Scoti e

Imis;T

dis accuratum , nec ullum ex adduétis obítac.

Qu off

Nonprimum.: Dicoenim cum Patre 'Eheodo-

üüm, PE

to Smifing , & Bofcoin íua Theologiafpitituali

ütimm

'Tom. 2. dilp.3. Sect, s. Conc.4. n.273: quod

n

DEUS- potuiffet abfoluté loquendó decernere

n

gloriam poft pravifa merita ; etiamfienimde-

tüktm

tacto illam decreverit juxta noftram fententiam

i

longé certiorem , non tamen DEUS obligatus

tlj

e(t ad extra femper hóc; vel hóc modó velle;

D

&. decernere optimum s. neque ex hoc feque-

Wmm

retur ülla in DEO imperfectio ; ficut-nulla fe-

V mp(

quitur imperfeclio in DEO , quód .nen decre-

lm

verit omnes pradeftinare; omnes mundospofs

Tigl

?ibiilcs- produxere - Angelos , hominésq

ue per«

CWIJ

feclio-

X

M

Siabiltus Pradeffinatio Granita. . 429

heminie

fe&lioresprocreare. — Ad fecandàüm dico, quod

&t qui

homo perfuam fübftantiam tanquam per fub-

writs ln

je&um; pergloriam veró tanquam per formam

Yis vl

conjunga:ur beatitudini objectivee, feu ultimo

fini: atqui ordinaté volens formam , non priüs

deüpfor-

|

eam vult, quàm velit fubjectum talis formz:

tobireiis

ergo &c;

qUideJ

xetll. Vafquez, argumentum Scoti tantümó g &

rita;:

tenere, quando aliquisfibi ipfi intendit finem,

Xatitid-

non veró quando illum intendit alteri : atqui

um d

DEUS: non (ibi ipfi, fed hominibus, & An-

gualo-

gelis praedeftinandó intendit &ternam beatitudi-

d p

nem : ergo non priüs vult inem quàm media.

nitis

Exemplum hujus fuz do£trinz ponit Vafquez,

hoiiie

in Patre , qui Filio fuo efficaciter intendit appli-

«are media v. g. pecunias, libros , &c. ut Epi-

ittoe

Ícopus; Doctor creetur, aut ad publicum ali-

obl

quod officiam promoveatur, & tamen hunc

huodee

finem; Pater non poteft prudenter & effica-

irtudl

Citer intendere ante media.

3.quöd

'Contra eft I- Efto Medicus alteri intendatG87

qrtt

fanitatem , tamen vult illam prime infirmo , &

j

Unde exem-

quidem ex parte (ui efficaciter.

At

plum de Patre non eftad rem , quia non eft in..,

jptt

poteftate Patris Filio conferre dignitates ; pro-

.v

motiones ; -aut ftin illius poteflate fit , cette f«

milia etiam Filio- intenderet efficaciter ; at ve-

f

"m

ró in:poteflate DEI eft beatitudinem , aliáque

i

adillam media conferre creaturz : ergo illi priüs

ISFOf'

vult.gloriam, quàm gratiam , aliáque media,

gpt!'

Contra e(t II.. Ide etiam juxta Vafquiuni, fibi

J

625

pri-

9530 JPaeniIH. Dif-I Queft, HI.. f.T.

S.M,lh

prius intendens finem , vult illum ante media,

dt media,

ut taliter fciat ,. propter quid agat , quando ap-

] gratü

plicat media : atqui etiam ille, quialteri inten-

Conf.

dit finem , debet fcire , propter quid conferat

wtonem

$media, . Conta eft IIL. Intentio finis five profe,

t ad.

five pro alio debet effe conformis re&lz rationiz

fitione

atquirecta ratio dictat, finem effe per fe. appee

iüm f

tibilem , media veró dependenter à fine : er-

Yadeltin;

go ordinaté volens intendit finem .in ordine

latanor

intentionis ante media.

ftconfe

€88. met. Idem Va(quez III. Satis effe, quod £-

t

nis:ante media efficaciter volita intendatur in»

m j

efficaciter ; hanc autem inefficacem finis inten-

ia for

tionem habet DEUS ante media efficaciter vo-

hrtar o

lita in generali voluntate falvandi omnes.

DNINY

Contra eft T. Vel.ergo terna . gloria ; jux-

Wt anter

ta hanc refponfionem ; inefficaciter volita eft..

u

finis refpectu mediorum efficaciter volitorum,

Tifis

vel non eft finis ?. Si eftfinis : ergo medianon

flevero

funt efficacia ; aliàs etiam juxta Vafquium glo-

Vr

tia debuiffet efficaciter fuiffe intenta , &t tamen

i D

ex mediorum efficacia juxta Ipfum gloria non

tidion

fequitur efficaciter.

Si non eít finis: ergo ad

diai(]ne

eíficacem mediorum intentionem non fufficit

tlyin

inefficax intentio finis, hóc ipsó , quód media

non propter fe, fed propter finem.intendi de-

itpr

beant ,. qualem in(iftendó huic zuioni non affi-

U

gnabit A Aius, Contta eft II. Electio mediorum

li «

quà talium dependet à fine intento : ergofi me-

[

dia funt efficaciter intenta , etiam. finis. eft effi-

Ti tnt

€aciter intentus 5 imó quo efficaciüs quis inten-

1t

Hd

j.ll

Stabilitur Pmdejï;'k,;;,'o Gratuita, — v3t

nte rl

dit media, eó efficaciüs intendit finem , cum

yuando 4

illa gratià hujus intendantur , non econitra.

Atéri If

Con£. Argumentum Scoti I. Nullus ante689

id confet

Volitionem finis cum prudentia efficaciter vult

Árepro |

J ration

dia ad finem obtinendum : atqui in prede-

ftihatione &nis eft eloria coeleflis , merita veró

t ape

tntim funt media ad illam : ergo DEUS in

fs t

jn ardit

pradeftinatione füorum electorum cum pru-

dentia non vult media efficaciterantefinem, &

per confequens pradeftinatio fit ante praviía

, quié

merita, Conf.lL. Ubi unum eft propter al-

datüt i

terum, ibi intenditur illud propter hoc : fed

igilta

fnerita fünt propter gloriam : ergo hac inten-

(RL 0

duntur propter eloriam : atqui ubi metita in-

&S M

tenduntur propter gloriam , ibi gloria intendi-

i

tut ante merita : ergo gloria intenditurante me-

Jitea

rita.

Con£. IIL. DEUS non praordinat ex

Jiorum

previfis meritis primam gratiam , aut donum

einot

perfeverantiz finalis: ergo nequegloriam. Ant.

ung

docetur communiter intract. de gratia ; Conf.

M

tenetexeo, quódelectio ad gloriam praecedat

or o

electionem ad donum perfeverantiz finalis , aut

[ Old

electionem ad primam gratiam : ergofi cle&tio

i

ad primam gratiam, & donum perfevetantiz

od

fon e(t ex praevifis meritis, etiam przdeilinatio

ad gloriam non erit ex illis,

al ff'

a

P.IV. Merita funt effectus pradeftinatio-69&

5di0f(lm

nis: ergo hac eft faclaanteilla przevifa. Conf,

jj

tenet , quia effectus non poteft pravideri fütu-

id

rus antefüamcauíam. — Ant. P. gloria eft cau-

i

à

günalis meritorum; & lixefunc media ad il-

lam

......

952 Pars II Difl L. Queft. IHI.. $. L.

lam :-atqui siediumad caufam finalem eft effe-

hii C0t

i. d

us caufie finalis.: ergo. merita. funt effectus

predeftinationis,

Conf. I... Predeílinatio ob

if qu

"rttonem

meritaeft indecora, acDEO indigna faciendó

Regnum Coclorum quafi venale. .. L. Primaza-

Vrf S

tio difcernens Pradeílinatos à reprobis debet fe

"

uitfpif

tenereex parte DEI : ergo &c.

t d

2upHe

nitin ;

Vrl

Satisfit Objectionibus.

Objc;

6921

tU

Bjic.I. Matth. 25 habetur : Zenite Be-

neditli Patris mei , pa[fidete paratum as

Wi

bis vegnum ab origine mundi ; efurivi(no-

9df

ta caufalem.) evim , & dedillis mibi manducare,

Atdeca

D. Petrus Epift.2. c-2. hortaturnos :. fatagite,

f

st per bona opera certam vcftram «ocationtm ,

V

ei elelionem f aciatts, S. Paulus ad Rom.g. te-

iaf

ftatur : .quos - prafcivit ,..e* pradeffinavit. cou-

i'ïSistrib'

formas fieri ; Ubi plané Doctor genüum pta«

tht

fcientiam anteponit pradellinationi : ergo hac

F ejee

non (l facta ante prvifa merita.

&j. ad pri-

Vüntho

mum textum , in illius prima conflruclione.

Em

eiiam effe. involutum. ordinem intentionis ,

fldlglo

etiamfi fecunda pro ordine executionis affignet

"f

smerita,- iu quo duplici ordine textus non €it

M

contra nos, dicimus enim; . gloriam in inten-

d

,

tione effe gratuitó , & in executione onerosé

d.

pradeílinatam. . Ad II. dico , D.Petrum pr£-

DT

cise nos hortari, ut per bona opera moraliter

r

certam faciamus noflram vocationem pro ordi-

um (it

n

üc executonis , cüm apud ommnes cert

glo?

Ug

tj

f.Il

Satisfit ObjetHonibus.

733

meddi.

lorià conferri nulli in executione fin$ meritis,

i du

liado ob

AdII. dico cumS, Aug. lib. deDono Perfev.

€18. quód D. Paulus prafcientiam & prade-

ag

finationem fumpferit pro uno eodémque actu.

Drmite

Formalia S. Aug. funthec: aliqmando pradeféis

,sdebmeï

natio fFenificatur nomine PRAESCIEN'TLE , £a

eut ait Apoffolus : mon vepulit plebem fuam, quam

prafcivit ; boc, quod ait PRZESCIFIT, non

retie intelligitur , viff pradeffinavit.

- Objic. II. S. Aug. lib. r. ad Simpl. q. 2. te-692,

atilt

14 s

net * Ion EletHo pracedit fuffificationem , fed

elitHionem jultificatio : nemo enim eligirnr , nifi

7M

jam diffans ab illo, qui vejicitur. S. Ambr. lib. g.

lat

de fide c.3. habet: JVomenim ante pradeffina-

'amgiff:

vity quam prefciret , fed quorum merita pra«

7777

fiioit , eorum pramia prade[finavit : 1dem fen-

p

tiünt alii SS. PP. frequenter.

E. San&tos PP,

j (f«

ASSis tribüs przcipué modis explicari. 1. Quód

! ptï-

firit locuti de predeftinatione fecundüm ordi-

gohæc

al

nem executionis internz; fic enim magis po-

terant homines ftimulare ad z2mulanda chariss

donka

mata meliora & bona opera per voluntaterix

rionis j

dandi gloriam dependenter , quàm independen-

terà meritis,

f

2. Loquuntur de caufa effectüs

nd

electionis, & non de cauífa ipfius eleCtionisz

inltDl'

quod vix non in eundem dicendi modum inci-

u

dit, àc quód in executione confequamur vie

j

tàm zternam per merita ; non veró quód pro-

WHRP

pter illa eligamur ad gloriam.

3. Per fimilem

gt

loquendi modum SS. PP. tantüm intendunt

zs

gl

adílruere " concomitntem (ümultatem prz-

i

fcägntiæ ; & predeflinationis,

Ob-

9534 . Pari lil Dif.. 11. QMF. IH. $.1Hi.

itdlo t

693 . Objic. Ill Repugnat pradeflinatoseeligi ad

;loriam fin& meritis : ergo &c. * Ant P. velle

ilione

tilomin

dare alicui aliquid gratis , & pofrea tamen non

dbirrim

darenifi ex titulo onerofo juftitis eft repugnane

tia ; quia unus titulus includit negationem al«

Oljc.|

terius: atqui hoc contingetet in. noftra fentens

tterordi

tia: ergo Sc. $. N. Ant. inhujusProb. N,

fifloru

Maj. quià per primum decrecum intenrivum

titDE

ia dan

DEUS non vult dare glotiani gratis excluderi-

dó merita; fed tantüm préfcindendó ab illis

füsvlt

L Min, t

imó refpicit merita implicite, & ex confequene

ti, quátenus poft fe tráhit decretüm: executis

tnis ;

Hintentió

vum, — Sícque etiatf conflat , quód taliter unus

citulüs àon excludat altetum.

t intengi

694. Dices. DEUS in decernenda. mobis glorià

T qu

inagjs tefpicit füam , qua

m noftrami gloriam?

deqie

iij

atqui májor gloriatédundat in DEUM ex nos

flris meritis: ergo h&emerità funtà DEO pet

Dices,

fe intentà.

Min. P. meritàfunta&tiones liberae

"ais [

elicita à creatura ii obfequium DEI : atqui eó

Voillor

fnajor in àlterum feduüdat glorià, quó libe-

Mttits

£iüs in ipfius oblequium praflantur merita ; cüm

Wt

écontra illa gloriicátio foret a&io meceflarià

Ms à

producta, . & N.Min. utrámque, nam maáe

"l

jor glotia DEO obvenir ex noftra glorificatioe

Ut

he, quàm ex noftra juítificatione ; & meritiss

N C

Quiaà per glorificationem noftram inamiffibilis

hh Tf

ter, & majus bonuni , mágisque oftenfivumi dis

Ug

vitiatum Majettatis DEI. comraunicatur inobis;

D (

?

Neque etiam. gloria eft honorificentior altert

laïua

fi

praciséex eo, quod liberius; fed quod inagis

Fti

in folam ejus glorificationem "iiltclldiþur; &n

ex

.n,

D

fl II['

Satisfit Objetlionibus,

?3$

tosdpil

exalio titulo. . Ec quamvis gloria fumpta pro

n; Dd

vifione & fruitione fit a&tio neceffarió produécta,

CA of

nihilominus fumpta pro intentiva glorificatione

p

eftliberrima.

tionetn d

Objic. IV.. Ordo decretorum DEI def'umii69f'

D ftate

tür ex ordine objeClorum inter fe : atqui ordo

;sProh.M

objectorum v. g. glorie , & meritorum eft, ut

fenrm

merita DEUM moveant tanquam caufz. mora-

ekclults

les ad dandam gloriam : ergo DEUS etiam.,

0dbilis

priüs vult , & decernit merita, quàm gloriam,

onlquee

ky. Min. tantüm effe veram pro ordine inten-

» extcll

tionis , 1on executionis ; gloria enim in ordi-

téruni

neintentionis e(t caufa meritorum , ficut (ani-

tas intentione eft caufa fumptionis pharmacae

l gïot'lä

tum , quatunc in executione caufant fanitatem,

girar

Adeóque ficut fanitas per fe appetitur, itaetiam

[ 0

Y

gloria,

JEO R

Dices. Si Rex aliquis poneret premium cér-696

vslburd

tantibus ea lege, ut nullus eo potiretur ;-nifi

gt

qui vi&or evaderet, certé nunquam efficaciter

qub ]ibf*

decerneret dare proemium , quantumvis ali«

j

]

ii

quem amaret, antequam eum viclorem vide-

melläriö

Iet: atqui hac ratione agit nobiscum DEUS::

m

ergo&e. E. harc fimilitudinem cutrere-quo

r

d decretum DEI executivum , & non intentie

mgnuiy

Vufi. Caterüm fi ponatur ; Regem talia hà«

s

bere media, quibüs cert, & infallibiliter vi«

wvmd r

€toriam adipifceretur fibi gratus, tunc 11 ordi-

jj

fiaté ( pro modernorerum ordine ) vellet ; jux«

i J

tajuam Majeftátem regiam priüs intenderet ipfi

Prosmiumi, & tunc primüm media ad viélas

I;&non

tiam neceífaria : atqui cor hominis in suanu

bEI

936 Pari 1l Dift. Il Owaft. HT, S. H7T.

DEIe(t, & , quócunque voluerit, vertet illud

':&xnega

qui j

infallibiliter potentibüs fuis gratiis : ergo homi-

ni priüs vultgloriam , quàm merita.

dioe v

facem,

697

Objic. V. Juxta nos etiam datür electio ad

gloriam in ordine executionis poft przvifa me-

Mi f

itdidis

rita: ergo ele&tio intentiva ante przevifa merita

fuperfluit, Conf, P.I. Velergo electio efficax

ftiaet

adgloriam ante praevifa merita e(t homini ne«

qii DI

ceífaria ad falutem . vel non ?. Si primum : er»

ltion

go qui fic gratuitó eleCti non funt, falvari non

fetln;

poffun. Sifecundum: ergo fuperfluit electio

"N

intenüva.

Conf P.IL. Si ele&io intentiva e(t

tdoar,

efficax, & non fuperfluit, tunc promiffiones

tf

vite zternz fub (imilibus conditionibus :- 57 Je-

tss

gem fervaveris : fiusque in finem per(éveraut-

Eu

vidre. vel ejus perdend comminationes fa-

I

€la in S. Scriptura íunt vanz , & irriforid s

"K

Conf. P. IlI.. Si ele&io intentiva eft adeó efficax,

Müquü

& non füperflua, fed prorfus neceffaría & in-

lt t

fallibilis , tunc aperiturhominibus via adíocor-

ii

diam,occa(io ad defperationem,dicent enim, vel

hD)

fm pradeflinatus , sl non fum ? .Si fum : fat-

füitpot

vabor , quidquid egero :- finon [um , damnabor,

W

eriamfiomnia totius mundi opera bona exercute

Wt d

ro : atqui hzc fünt periculofa in fide, G vere

LI7

Calviniílica : érgo &c.

Ahiygy

698 Refp. N. Conf; adI. Prob. dico , illam non

hjf

effe homini abfoluté neceflariam ; tum quia

'iüqum

gloria (impliciter loquendó haberi poteft pet

q"ii yl

Íolam volüntatem DEI generalem falvandi om-

Ls

nes 5 tum guia de:fa&o nuhgs damqa;uf- præci;

5

'y»'dau',

. (l

S;:zligft Oþjeflioniäu!.

637

vert ii

källex negatione hujus eleCtionis gratuitze

tum

quia juxea omnes nullus dammatur ob denega-

:rgo li

tioneni ele£tionis ad gratiam congruam , & ef-

TO

avl

ficacem.' ' Si veró ex his infers : ergo eletlio in-

tentiva faperfluit - Nego hanc illationem tum

vll rütità

€x dictis n:675. contra Catharinum tum ex n

doefiat

Tot-ac tandem , quia extra omne dubium eft,

ho^

füm: d

quód DEUS multà egerit, qua abfoluté necef-

fatianonfunt, ob id tamen non fünt dicenda fü-

dhüari o

perflua;

li o

&i adlI, Prob.illam négandó, eüm enim de.

699

at d

facto etiam elétio intentiva merita non exclu-

vilfioná

dat; fed' potiüis vireualiter poít fe trahat, ideo

od

fimiles promiffiones, aut comminationes non

,

at

füncvanz, fed'ad eloriam executiv? obtinen-

fionle

dam neceffarize ; & perutiles,

ntilrito

-8-ad II Prob. illam pariter egando

; nam700

gt

iit loquitur S. Aug. lib. de don. Perfev,

G TA

j &i

boc-enim eft dicere ,

timc de (ua falute bomizem

T

Wefperave

» quando [bem [uam won in feipfo, fed

catin,tl

$n DEO didicerit poneve ; quod tamen (uftineri

i.l

hionpoteft ; & contrahunc

dicendi modum proe

j

teftatur S. Aug. lib. de prze

deftinat, San&torum

jun

C TI. Sa»b cum "dpofPolus dicat , ideb ex fide,

u

Bt fecundim gratiam frrma [it promifffo , miror,

bomines infirmitati f« fé malle COUsWAit Y .

ii

quam firmitar prorniffouis D E1, — Et folvens

"

tii

aliquam 'inftantiam pergit : Sed incerta ef? , in-

quis, de me ipfó voluntas DEL

Po[in Pif

Qvid ergo ?

pf

Iudse tibi de te ipfó certa eff , néc

times ? [6 7:

n P

:'f"g,d""k" ffare j videar; nb cadar, — Cym igiur

Aaa

uiva-

938 Pars 1H. Dift. H. Quaft. T. $.1l.

fít s eue non bomo firspiari, quam

hia

mmque-incertn

ftsinfam

infirmiori fidem

fgaamm , fpem, chbaritatémqne conie

fequitur ex noflra fententia

qui i

mittat ? Nec etiam

focordia, aut inutilitas

exhortationum ; nam üt

(opofas

San&li Aug. Seclatot

toonija

habet S. Profper egregius

lib. 2. devocatione gent. €.3

6. Quamwvis enim,

tüsmagis

quod ftatuit DE

US , nulla po[fit vatione mutari,

i quid

lluntur orandi , nec per elee

phraala

f«

dia tamen non to

&ionis propofs

Iu

liberi arbitri

i devotio relaxae

tb feit

lenda voluntatis DEI ita fit praore

[2/12

cinn im

d [CCU]

laborem opermm , per in-

Curergu

dinatus effeblus , ut pev

ercitia virtus

ffantiam [

upplicationum , per ex

Injs, f

H

ncrementa vaeritorum.

Unde . cüm

tit;. d

H

Ant 4

defperatio fit

mala, fperare autem in Domino

ht prac

tv

non infe ipfo

) fitad falutem neceffarium , ex

floriz przdeftinationis Div.

fanæ fun

immobilitate antece

fideles magis auge

nt

fpem in Domino,fe per il-

ii

Rfm& D

lius miferationes €

ffe praelectos, ac occurren-

tibus tentationibus de d

efperando , quód fru-

lil

fidenter tentati refpons

ftra DEO ferviant 5 con

Yi

tuflra

ferviri illi., cui fervire fit.re»

Si Vefö,m

dent: ,non £

non

£ruflra ferviri illi, cui omnium fere

lol

gnare

fruftra ferviri illi, i

04j

vitus *ft obligata : non

.

fervirefummum in hac vi

ta eít bonum ; in qui-

Ym æi

bus fe exercens

ada£tus plané heroicos , magnd

li

& pacem animz invio-

Vi

nimam refignationem ,

labilem zflurget

mens devota ,

^humiliter fibi

diffidens , & in

fola fpe glorie filiorum DEI

Vi&llm[

confidens.

flgs

»

4

or E. Jametiam ad illu

d Calvini dilerna : qwid-

T

quia egero, fi prade(Finatus fum, [alwbar ib p;::

p

Satzäf'ï Objettisnibas,

39

iri i

deffinatis son fum , damnabor

»illud effe pror..

qu! [//4

fus infanum; ac omniratione d

eftitutum...Nun-

Vfenttità

quid enim DEUS pro:hoc, aut fequenti anno

2

; um

|

copiofam praordinavit meffem

.

àt quid ergo

Sedhtt

|

colonijactam in terram femente

min füdore vul-

VOj s

tüs magis , quàm fertili imbrearvis demulcent ?

7A

üt quid laborant ? DEUS ifthzc omnia, &

d i

plura alia jam przordinavit.

7771

Nunquid DEUS

certó fcit Petrum in fuo morb

o fatis concedere,

fl pu

aut recuperata fanitate incolumem. refur ere ?

TA [

Curergo medicinam fumit ?

refurget certó Pe-

"77

trus, fi

DEUS illum fupervi&turum praordi.

de:cim

navit;. & econtra morietur , (i DEUS illum

Qrtitd

hon preordinavit fupervicturum,

j

efto integra

devoraverit pharmacopolia.

Àt nunquid in«

yi D

fana (unt hz illatione

s? cim aliàs quivis fe in

u i

ignem, in aquam pracipitem dare queat impune,

urttlle

& finé periculo: perdende vitz, i enim DEUS

dirie

illum fupervicturum praordinaverit , tranfibit

ol

perignem & aquam & ducetur in refrigerium,

ln

Si verbnon praordinavit fupervi&turum : ereg

mnmff"

impleatur fanctiffima DEI. V.

oluntas & in pun-

UM;

(l

lo abigne defcendet ad t

artara , aut potiüs ad

nq'

Nitam zternam heroicus Divinz preordinatio-

9«

his executor, .. Notas, eredo, perveríam Cal«

zi

vinlTheologiam à Patre Diabolo doGtam 5 fi

jj

«ut enim DEUS. pravidens Petrum fore fupere

)

victurum , etiam pravidet illum fupervicturum

perhac, aut alía media , ita etiam pravidens;

j

:f

,& preordinans falutem multorum , illá fie prae

)

ote

;

A&a 3

;

&4o Pavrs IH. Dife. Il. —Quæ/rrf.flf. $. III,

oidinávit; ut in tempore obtineatur per merita

drg

:

& mediatuz libertati conformia,

fnentivo.

dat glori/am

702

Objic. V. DEUS in tempore

fyicolla

propter merita :

ergo etiam ab aterno illara fic

quitr €

præordinavit.

Conf. tenet , quiafi DEUS

deior h

im N

non praordináffet gloriam ab eterno eó modó,

aó.illamdatin tempore., jam DEUS effet mu-

(tm i

t in

tabilis; & aliter voluiffet ab aterno, aliter in

tempore.

. conceffo Ant. D. Conf. ergo

Ms of

'etiam abzeterno illam pracordinavit propter me»

noteinfl

rità decretó intentionis N. Conf. decretó exe-

Obj.

cutionis C. Conf. per quod patet refponfio ad

Veredia

robationem , DEUS enim ab zterno habuit

AIm non

, intentionis fc. et executio-

t ol

euplex decretum

nis, pecprimum pr

aordinavit gloriam gratuitó,

at mod

llam non obtinerá

per fecundum autem dectevit i

illtige

jnexecutione; nifi per merita.:- in primo decree

tNoli

to gloria

eft caufa meritorum tanquam medio-

Vnetce

rum, in

decreto veró executionis merita funt

la,

caufa gloriz.

Exemplum hujus jam. iterató

BSODTT

dedimus de lanitate in intentione, & pharma-

Vlbeda

corum fumptione,

dem virtute intendit dar&

ff

703'. Dices. DEUS ex ea

'itüm fi

loriam , ex quaillam actu dat : atqui dat illam

Q don

a&u ex virtute juítitiz : ergo etiam intendit il-

T j

lam dare ex eadem virtute juflitiz, qua certé

LU

merita refpicit.

E. D. Maj. ex eadem virtute

d

intendit dare gloriam decretó executivó internó,

f

quo illam a&tu dat , C. Maj. decretó intentivó

Wüue"

N.Maj. & concefía Min. eódem modó D.Conf.

Ts )

itaque decretó executivó internó DEUS inten-

mmnll

dit

&l

Satisfie- Objetlionibus;

741

putai

dit dare gloriam ex virtute juftitiz , & decretó

intentivó ex virtute liberalitatis. INeque dicas:

ht od

Ipfa collatio gloriz eft a&tus juftitiz , & confe-

Yo ii

quenter etiam intentio dandi illam ; cüm actus

i DEUS

interior habeat eandem cum exteriori honefta-

oelmodi,

tem.

N.enim Conf. fi intelligatur quoad de-

Jodtmie

eretum intentivüm, Immixta probatio eft vera

0, ditti

deactu interiori proximé influente in exterio-

2onl g

rem, nonautem deactu tantüm mediate & re-

l'OPICI' Iv

smoteinfluente,

eratürttte

Objic. VI. Quod non tantüm per modum794

ponío 7)

hzreditatis , fed coronz , & mercedis eft voli-

o.abük

tum, non poteít ante pravifa merita effe effica-

xecutig

citer volitum : atquigloria zeterna, non tantüm

gxam'üö.

per modum hareditatis , fed etiam coronz &

obdiud

juftitie eft volita : ergo non poteft effe efficaci-

aodtt

tet volita ante pravifa merita.

Maj. P. merces

i medio-

ütmerces nonpoteít intelligi fin& ordine ad me-

uf t

rita, - . . Neg. Maj. quz tantüm tenet de dee

n i

creto executivo , & non deintentivo ; & hinc

hum

& II. etiam Neg. Min, quia in decreto inten-

tivo eloria non eít reduplicative üt-merces, fed

o

ulit

tantàm fpecificativé. quae merces intenta... Ex

jl

quo conítat refponfio ad immixtam probatio-

yndio

nem;'quz itidem tantüm vera eftfecundüm or-

üp

dinem executionis,

g m

Hic annotoI. Poffe absque prajudicio no-795

jj

flrz fententiz concedi ( quod tamen non con-

ii

ceditur ) quoód DEUS etiam pravideritnoftra

rD'Co :

merita , non tamen üt caufam noflra pradelli-

Quod

nationis, in quo unicé quaftio agitatur., lI.

5

j m'äl

Aaa

3

DE-

p2 . Pars HT. Dift. IT. Ovaft. TH. ff. m.v

&ämmc F

DEUS quidem omnibus fuis Electis prgordi-

nàrit gloriam , diverfimodé tamen ; Parvulis

lu

tontta

quicem , qui fin propriis meritis decedunt prz-

t2 Q

cisé, ut hereditatem accipiant filiorum D'ET;

Qbjk

adultis autem fimul, ut mercedem propriorum

Og

meritorü reportent per decretum executivü, ZVos

ha.

enim coromatur , sifi qui legitime certaverit.

IN

2. 'Timoth, 2.. Et ideo hac quafflio principaliter

piitop

agitatur de adultis ; fi tamen proportionaliter

fndlter

inquirere placeat : an etiam electio Parvulo-

«dyta

1um pracedat pravifam Baptilmi fufceptionem ?

ratione cujus eisdem applicantur merita Chrilli ,

vame

autfità

tunc fervata proportione idem dicimus de Par-

ii

vulis, ac de adultis , àt conflabit $. feq.

N

7061 Dices. /Equé merces refpicit merita , acpce-

nm

na demerita: atqui poena non decernitur ante

pl

pravifa demerita : ergo nec merces ante pravifa

ierita. E.I. Neg. fuppofitum Maj. non enim

jmre

zpm

per decretum intentivum decernitur gloria re-

duplicativé üt merces , fed tantüm pex decretum

dttiyc

Y

executivum , in quo paritas currit, non autem

a

indecreto intentivo. — Ethinc g. H. INeg. pati-

tatem , difparitaseft quadruplex. T. Pradefti-

Ib

natio gratuita ad gloriam nulli eft injuríofa ; elt

qu()p(

autem fummeé injuriofa Predeflinatio ad po-

pl

nam finé demeritis. IL. DEUS pradeftinandó

Id

&j

ad gloriam poteft adhuc virtualiter velle merita

tanquam media adgloriam in executione obti-

tioy

[

nendam. III. Gloria eff bonum per fe appeti-

bile ; poena veró eft bonum occafionatum;

ttüp

adeóque fui óccafionem pezfupponit fcil. pece

t

Qd-

&

Saiefit Oäjaäïianib)t;:

j

f.Il,

€atum. IV.Dare alicui przmium pote

fLeffe actus

s prad

; Paniült

tam Juftitiz, quàm Mifericordiz & liberalitatis 5

econtra punire eft a&tus folius Juftitiz vindica-

edunmte

tiv2 , que delicta przfupponit.

n pH

Lt

Objic. VII. Per pradeftinationem przviam, 207

& gratuitam ante przvifa merita tolliturlibertas

jta W

gt

humana: atqui hoc eft contra fidem : ergo.

Maj.P. id tollit libertatem humanam , quó

idpadt

pofitó predeftinatus non poteft damnari, aut

tionadt

finaliter in peccato decedere : atqui pofita cffi-

atvl

tionm

caci pradeftinatione pravia, &gratuita ante pra-

vifa merita non poteft przdeflinatus damnari ,

ChHll

J Dite

aut finaliter in peccato decedere : ergo tollitur

ipfiuslibertas. E. 1. inargumento committi

tranfitum à decreto intentivo ad executivum ;

A

mnam hoc, quod dicitur in argumento : 7-

fur t

qteff damnari , aut finaliter in peccato decedere,

:prævif:

jam refpicitdecretum executivum , cüm tamen

onemm

argumentum tantüm deberet procedere dc in-

hr t

tentivo, utrum hoc tollat libertatem huma-

Mrum

.nam , quod folüm pravium elt, executivum

J ZUïffn

autem concormitans,

&& 2. N.Maj. in hujus

W'PM

a

Prob. Dift. Maj. id tollit libertatem humanam,

. quó pofitó ordine caufalitatis predeftinatus non

g[a,ia

potelt damnari, aut finaliter in peccato decede-

m

la

re C. Maj. quó pofitó finé ordine caufalitatis,

& inlluentiz N. Maj. atqui pofita pradeftina-

j

tione intentiva (de qua tantüm argumentum

"u

l

debet procedere ) .pravia & efficaci, non po-

q

telt predeflinatus damnari , aut finaliter in pec-

gt

catodecedere, & hoc eftideo , quia decretum

]

N

Aaa 4

if

n

$AA Pars l, bi/i. 1. Quaffio HI, 5..)17;

intentivum pracedit ordine caufalitatis.& itt-

Dices

fluentiz in noftros actus N.Min. quia prece«

yellaro

dit fin& tali ordine caufalitatis & influentie

fueior

in noftros actus C. Min. & N. C.

ltaque

Wotoma

nota, quód decretum intentivum abfolaté .ni«

wnfcquzn

hil ponat.in effe&tu, f1 non accedat decretum

itciden

executivum 5 imó manendó tantüm in.decreto

g

intentivo fine executivo juxta modernam.DEI

iqutü

ordinationem , nullusin ipfo effe&tu obtineret

ii

gloriam, nullus exerceretur. aCtus humanuss

D Mi

quomodo ergo hoc decretum intentivum po-

(s

teft obeifelibertati ? & fic hoc decretum.non

tfariof

nocet , fed potius promovet libertatem , non

ittordi

quidem, üt dicunt T'Tz in fua Pramotione

us

Phyfica, que juxtaipfosmet influit in creatu-

lii

tas, & in aCtiones , ac cflectus creaturarum 5

tliriy

fed quatenus tantüm ex ho« decreto intentivo

dittis

fequitur executivum, finé quo.in effe&tu ipío

itsaf

nihilfit ; hoc autem decretum executivum in«

NCos(

fluit quidem in effe&tus creatos ,. fed tamen tan-

Dgt

tüm concomitanter , üt fupra probavimusà

lbt

n,þfggg.

Plura circa hanc difficultatem -mox

Aillgi

conflabunt.

Ft hinc

LIUT

»oR Dices. L Talí modó decretum intentivum

fa.

nonefteffcax, — . Difl, Affumpt. non eft e£-

Vl

ficax, quatenus fe foló non poteft producere

Vij

effectum complete, tcil. noftros actus , ac.tan-

(ït[uln

demgratiam,& gloriam aternam C. non e(t.ef-

MT

ficax, quatenus ne quidem decretum intenti-

imf

vum poft fe.trahit executivum . N...hoc autem

g

decretum executivum tunc immediate- refpicit

nofitos actus,

Di«

Vi

VR

$ll

Sansfor Ofajef'h'am'äw.

74f

i&

"Dices. H.' Quando ad aliquod antecedens709

Ua fr&c

ueceffarió fequitur confequens, in cujus pote-

um

flatenon eftantecedens, tunc juxta Scotum, &

i du

$S. communiter in ejus poteílate etiam non cít

Yolifi o

confequens ; atqui in noftra poteftate non eft

TA

&ntecedens , fcilicet decretum pravium inten-

jndeuo

m Dl

tivüm & efficax , & tamen ad ipfum neceflarió

fequuntur noflri aCtus boni :

ergo innoflra po-

obtitttt

teftate & libertate non funt a

&us noftri.

R. I.

umánisy

d an-

Dift: Maj. ficut priüs ; quando ad aliquo

irum po

tecedens ordine caufalitatis, & influentiz ne-

füiti.non

eeffari fequitur confequens C. Maj. fi fequatur"

1, 101

totiote

fin?ordine caufalitatis, & influentiz, N. Maj.

atqui in. noftra poteftate non e(t. antecedens

qude

(hocinterim tranfeat). & tamen ad ipfam ne-

yiatufti;

cetfarió fequuntur noflri actus boni ordine cau-

ntentio

falitatis, & influentie vi decreti intentivi in nos

dluiph

fttos actus N. Min. fine tali ordine C.Min. &

u

N.Con( Inftantiam habesex n.61 4.de prafciene

mutr

tia DEI, qus etiam juxta Adverfarios non obeft

vavimlliä

libertati, quia non habet ordinem caulitatis

cIn o

inillam. / Dixi: Poc ipterim trar|eat ; Eridcü

Br. II. illud membrum ficDi(l. atqui in no(tra

um

poteftate non eftantecedens, five decretum in-

pdi

tentivum formaliter & explicité C. implicité &

qodyct

virtualiter 'N. Min. & Conf.. eftergo etiam de-

,a

cretum intentivum fuó modó in noílra potefta-

T

&e, quatenüsrefpicit noflra merita, non qui-

t

dem formaliter, & exprefsé , üt volunt Ad-

verfarii 5 ben& tamen virtualiter, cüm in exe-

( äuml"

! [elþj

tutione gloriam promereri debeamus pernoftra

J

bonaopera.

Aaa f

Dis

7"4;6 Pars H Diff. H. Quaft, L. $. HI.

Dices ll Etiam Decretum inteativum re-

anumem

T eni

7Iofpicit noftros actus : ergo ficut decretum exe-

cutivum obeflet noftrz libertati, f1 antecedens

piva grit

foret, fic & decretum intentivum oberit noftre

W.

libertati , cüm antecedens fit.

E. abfolute IN.

P Itpr

Aüt. ficut enim cum fummo rigore defendimus,

fs refi

quod Pradellinatio intentiya quà talis t prior,

d

(fetüm m

fit gratuita, fit independens à noftris meritis,

itaetiam non relpicit nofttos actus,five merita ;

ROm

fi enim noftra merita non refpicit , quomodo

froram.

noílros actus refpiciet ? an enim ( rnanendó in

qume

noflra fententia, in qua argumentum contranos

V 'execu

adornatur, & Íuam habet vim ratione confe-

uf

quentiz do&trinz ) refpiciet actus indifferentes,

f

neutros, bonos, an malos ?. neutrum certe evins

Ameye

cet Adverfarius contra nos ex noflrz fententie

Tretufm

principiis , üt patebit attentanti. Nihilominüs

m

claritatisgratià Difl. Anc.. refpici

t noflros actus

hnsior

Indire&é,

direte , immediate , & perfe Neg.

n

remote, & peraliud decretum fcilicet executivü.

DI

C.Ant. & N.Conf. ficut ergo intentio pergendi

ixUSln

Romam v.g. per fe necdum includit hazc, aut

tünmq

illa media , fed aliud primum decretum, quo

Vgf

flatuithoc iter tali,vel cali modó exequi,itaidem

fmï &i

Cquantüm adhoc ) eítin propofito,

u

InflasL.. Per id tollitur libertas, quod ita pra-

9Il

!

fs

cedit confenfum humanum , ut ejus efhicacie

Ws

homo tefiflere non poffit : atqüi.prædeüinatio

gratuita ita preecedit confenfum humanum , ut

f

Db

homo przdeftinationis efficacize refiftere non.»

E..

Olsd

poffit : ergo per illam. tollitur libertas.

at-

Wt

f.

I

Satisfr O&ieö?iawiäml

747

Ytipum t

argumentum laborare duplici falsó [nppofitó,

(f

1mo enim fupponit , quód pradcflinatio inten-

antecti

t od

tiva gratuita fit omuimodis efficax , quod ta-

men N. 709. ín 1maReíponfione diflinximus,

ol N

2dó fupponit, quóod decretis intemtivis poffi-

dendnis

us refiflere per soffros ais , quod certe fal-

sütyith

füm eft, cüm illos non refpiciat 5 ficutenim de-

s Ill

eretum intentivum non refpicit noftram coope-

jemety

rationem & meritum , fic nec refiftentiam no-

momiod!

firorum aQ&uum refpicit 5 tam refiftentia enim,

jnendl

quàm cooperatio oftendunt fe primüm in decre-

yntra n*

to executivo ( ad quod Adverfarii continuuni

« cotile

tranfitum committunt) & ficut intentioni pet-

erentess

gendi Romam v. g. refifto vel per aliud decre-

iil

tum executivum, vel per aliud executivum de»

faniz

€retum confirmo intentionem priorem, itaideni

m

iterum eft inpropofito ; & quidem circa pra-

j s

fens nonrevoco in decreto executivo , quod in-

inöï(ü&?a

tentum erat in intentivo , fed confirmo , itata-

xcuutivu:

men , ut executivum primum refpiciat noflros

p ]

aCtus ; noflra meríta, refpe&tu quorum meri-

j d

torum decretum executivum non eft antecedens,

Jf qh'o

& confequenter nec neceffitans noflras poten-

j

tias, fed hz íe liberé condeterminant.

Jico

liber? , quiaper decretum executivum non eít

qUd

ipfisinjectum ullum vinculum, ficut tamen hi

gæ(äiix

ipfiSSz nobiftum tenent fieri in decreto, & fu-

dlb

turitione 'Thomifítica,

Quód autem in decre-

jifduy y

to executivo nullus intentivé przdelftinatus

f |

oftendat. refiflentiam , non eft inde, quafi per

X

Eiccrg:tum intentivum fit neceffitatus , fed inde,

!d

quia

£48 Pars II Dift.H. Quefe. HI. f IIf.

l

kim; i

quia talis intentive pradeftinatus liberrimé fe

lfacer

determinat ad opera bona , ad qua fe determi-

i Ant

nare poffe praícivit DEUS | fcientià fimplicis

otUsad

intelligentie , & à quibus in executione gloria

dttermi

a&terna dependet.

E. II. argumentum retorq.

tobro

per id tollitur libertas, quod ita pracedit con-

fenfum humanum , ut ejus cfficacie homo refi-

mpof

m inte

ftere non poffit : atqui electio efficax ad gratiam

a

primam, aut finalem pracedit confenfum huma-

f non

num , ut ejusefficacize homo refiflere non poffit:

ergo per illam electionem efficacem tollitur li-

hn m

bertas humana.

ue ref

712

InflasII. ficut juxta SSas phyficà przmotus

Wtupi g

ad amorem, non poteft fe liberé determinate ad

lls

EY

illum, itanec intentivé predeftinatus poteft fe

libere determinare ad opera bona : ergo nihil

od à

dictum.

E&.I. IN. Ant. quoad 2dum mem-

Atigne

brum: quia juxta tam T Tas, quam SSas per

st

Przmotionem Phyficam determinatur non tan«

&tf

tüm effeCtus, fed etiam aCtus creaturg , & confe-

ho

quenter dicuntSSe , hóc ipsó , quod ralis actus

li

jam fit decretus ante determinationem creatura ,

Ti

creaturaliberé nó pote(lfe adillum determinate;

du

econtracüm per pravium decretum intentivum

Wiso

nulló modó fit decretus, poteft fe creatura libet-

T

EO]

rimé ad illum determinare ftante decretó inten-

V

U5

tivó przvió, non tamen flante praemotione

lmnc |

phyfica.

p

Patetergo, quod SSz contrarii ii«

jult& nos cenfürent, quaft veró in hac fententia

Tutn

Inomiflicé loqui incipiamus.

s. II. ficargue

[

mentantes in Ànt. aliam adhuc committere fal-

U

d-

'

[.

Satisht Objetlióribus,

749

berine

laciam ; ut enim paritas fubfift

at, deberent il-

fe dl

am facere circa idem , & confequenter ficut ià

à fmpli

1mo Ant. merbro dicunt , quód phyficé pra-

pwgi motus ad amorem non poffit fe ad eundem liberà

ererminare 5 fic etiam deberent in 2do Ant,

m ftar,

stedl (l«

membro dicere, quód intentivé pradeftipatus

non poffit fe liberé determinare ad idem decre-

homede

tum intentivum , quod omninó verum eft, &

adgrtit

ym hr

etiam à nobis gratis admittitur,

Adverfarii au-

tem non fic concludunt circa idem, fed tran-

onpof

olttl

feunt immediaté ad aliud fcil. ad bona opera,

que refpiciunt, tanquam fui concaufamn, de-

VITTOLUS.

&retum executivum.

nutead

Inftas HI..llle non eft liber juxta SSas. qui7r5

gm& t

flantibüs omnibüs ad agendum requifitis non

poteft agere oppofitum : atqui (lante predeftiz

p nill

1 ff

natione intentivà przvià nullus fic pradeítinatus

s t

poteftin decreto executivo oppofité fedetermi-

rion ts

hare , five oppofitum agere : ergo non eft li

&eode

L. 8j T. N.fuppof. Maj. quód ícil. decretum

iil

intentivum detur ad operari, vel non operati,

feiills

prout tamen 'T'Tz dicunt, fuam pramotio-

m

hem dariadoperari. zE.1l. Dift. Maj. qui ftan-

n

tibüs omnibüs ad agendum requifitis non poteft

jilbit

|

agete oppofitum neceffitate antecedente C. con-

ii

equenteNeg. Maj. — Atqui flante pradeftina-

gf

tone intentiva nullus intentive predeftinatus

il

poteftin decreto executivo oppofité fe determis

nare neceffitate confequente tantüm C. antece-

j

jdf

y

E ]

|

dente Neg.Min. & Conf. Sed contra hoc ipfuin,

"

j

i

Urgcs L Neceílitas orta ex pravià prade-714

le

2f0o Pars IH .Difl. H, Qaþ.ll[ f.l.

ftinatione intentiva eft necefDtas antecedens?

qui di

eigo nihil dictum... Ant, Prob, neceffiras antes

pnis f

cedens radicatur. in aliqua fuppofitione pravia;

jnoflram

ita utillius fuppofitionis pravie pofitio, aut ab«

A

E

fiprici

lauo n

n fitfitain noflrapotetate ; ficutecone

i vd're

tta nec

1

ffitas confequens eft, & radicatur qui«

voluntatis

dem in aliqua. fuppofitione , ita tamen.ut ejus

ahlautet

pofitio, aut ablatio fit in poteftate noftrz libere

inüvum

tatis ; atqui predeltinatio previa non eít inno«

itnem:

flrá poteílate: ergo infert.neceffitatem. antecee

titem

dentem.. &.I. N.Ànt.in hujus probatione transe

tf

miffa interim Maj. D. Min. atqui predeftinatio

tedient

previa non eftin noftra poteflate formaliter C.

ieitibus,

virtualiter N.Min.&Conf.vel dift. Min.fic. non

ticedeit

eltinnofira poteílate in effendo C. in operane

ts

doN.

m.Il. Maj. fic dift. neceffitas anzecee

A antel

dens eít & radicatur in aliqua fuppofitione prae

fitcipig

via, itaut illius fuppofitionis praviz pofitio ;

Ht fe

aut ablatio non fit fita in noflra . poteflate; ita

stf

tamen , ut per hec modó in(inuata precise con«

t

vincatur neceffitas antecedens IN. Maj, ita utz.a

D)

ultra hac adhucalia requirantur C, Maj.. Nun«

tidens

quid enim etiam pracientia DEI eft talimodó

iüntto

prior, & non eítin noftra poteftate , & tamen

Ut

non infert neceffitatem antecedentem ?. nune

f

quid etiam gratiz moraliter adjuvantes , prze

8Ol

venientes , excitantes , & pracipue electio effi»

dl [

cax ad gratiam. primam Íunt talis fuppofitio

Al

antecedens ? & tamen non inferunt neceffitaterm

IT

antecedentem ? aliud ergo adhuc ultra fpecificas

tà requiritur ad neceífitatem antecedentem 5 at

| u

quo

f

Satisfit Objetiionibus.

751

ww quod eftillud ? NNon aliud , nifi quàd illud

efhusatt

prius fit vel principium intrinfecum influxivuni

Y rv

in'noftram voluntatem, ejüsque actus, vel quód

TTE

fit principium extrinfecum cogens voluntatem;

Áüt&on

ut vel refiftat, vel confentiat, sicque liberum

jatir

voluntatis agendi modum mutet ; & inhibeat;

us

nihil autem horum contingit circa decretum in-

Jl

tentivum pravium : ergo licét inferat fuppo-

dl

fitionem antecedentem , non tamen infert ne«

1-antae

ceffitatem antecedentem,

Quz duo plané di«

QIie ]j

flincta funt, üc-patet in adduclis inftantiis de

jeflinat

prefcientia DEI, de gratiis moraliter przve-

Jliet G.

nientibus, quz omnia inferunt fappofitionem

f( non

ántecedenter , non tamen neceffitatem antece«

ogema

dentem 5 quareautem non inferunt neceffita-

gano

tém antecedentem ? ideb, quia non funt vel

ii

principium intrinfecum , vel principium extrin-

lts

fecum neceffitens, cogens, & ordine caufali-

jutiid

tatis influens in. noflram voluntatem, ut de-

i u

terminate hoc agat.

HincSSz fubtiliores cum

fuo Do&l, nullibi dicunt, quod füppofitio an-

i.i(aüu

u

ii

m

tecedens tollat libertatem , bene veró neceffi-

NT

tas antecedens , quod eft benenotandum.

j

Urges. II. Effectus , qui provenità caufa de-71 g

j g

terminata ad- unum eft. neceffarius neceffitate

( ?

antecedente : atqui decretum intentivum effi-

H

(j

cax eft caufa determinata , & determinat voa

j

luntatem creatam ad aCtus meritorios vite zter-

na

*

*

xcgllm

ergo infert neceffitatem. antecedentem.

rud

lfP

/|

3. Ex jamdi&is: dift, Maj. effe&lus,, qui pro-

um

Ves

i |

252 Pars Ill. Diff.II, Q!æ/l' 1. $. HI.

venit àcaufa determinate ad unum eft necef:

wnele

farius neceffitate antecedente , f1 illa caufa has

h dec

beat ordinem caufalitatis in- nofttos: actus. G.

m eefi

fecüs N.Maj. & fimiliter dift. Min. & Conf pa-

l decret

riter etiam. in hoc Argumento committitut..

Ur'ges

tranfitus iA decreto intendvo ad executivum,

il r

i6 Urges. lll Supra diximus, effe falfum.;

W tamer

foppofitum, quàd poffimus per noftros a&tus

àia :

re(iltere decreto intentivo : ergo à contrario ve-

dfrere

rum eft, quód non poffimus illi refiftere: at«

Opttati

qui fi decreto intentivo refiflere non poffumus,

ma&. tj

cunc non fumus liberi : ergo.

E. Nos tan-

ficitpr

tüm negáffe, quód poffimus decreto intentivo

don

tefiftere, ita ut in Decteto intentivo folo finé

dtem lh

tranfitu ad executivum maneamus, & hoc fup-

X a

pofuit illud argumentum , quod fuppofitums

futi tj

certé falfum eft ; quia, üt ibi di&tum eft, coos

ipir 4

peratio, & refiftentia fc primüm oftendunt iA

itttüm;

decreto executivo,

Vi

217 Urges. IV. Vel ergo poffumus decreto in-

if tg

tentivo refiflere, vel non? fi poflumus : ergo

ilini [

fuprà malé negavimus 5 infüper: ergo poteítab

Ug |

homine fruftrari, quod DEUS efficaciter decre-

UT

vit : fi non poffumus : ergo manet , quod non

Ton

fimus liberi. &L Argumentum retorquendó de

itnüväl'

praícientia DEI fic: vel ergo poffumus huic

llb

prafcientize refillere; vel non ? fi poflumus'

H

érgo potelt ab homine fruftrari , quodàDEO

ic

raoe

m'l*Po

intallibiliter fuit p

fcitum , finon poffumus :

b

ergo non fumus liberi,

a, l. Quód quati-

tu

i?m:ion

aïüom

T

Srisfe Objaflinibus,

?7f$

t hu

^um eft ex natura potentiz liberz poffimus refi-

qu

as

ftere decreto intentivo ; interim tamen actu

non refiftemus ; & fic falvatur nof

X Confpe

lrà libertas ;

& decréti intentionis infallibilitas

e

Ymf

Urges. V. Pradefinire;

ltl

ut opératio homi.21g

nis certó & infallibiliter £

f lum

at; & pradefinire ;

Jlos du

ut tamen liberé fiat; funt i

nteriminis contfadi

&oria:ergo. Ánt.confílat;

Jnttlte

quià taliter praia

definere opefátionem homii

i$ eft. velle; ut

Áueeode

operatio hominis poffit nóii e

íTe;

ofliti

Ícü non po«

ni,& ut non poffit non éffe; riam àt

Operátio re«

Nos t

iuteri

fpicit prédefinitionem;ita fé habet;

ut hon pofs

it non poni; feunoneffe ; & utre

fpicit volun«

olo t

tatem liberám , ita fe habet , ut

poffit non effe;

oclp

feu non pohi.-

&. l. lii Argum. itérum comia

poïnum.-

iitti tranfitüm ad décretum exe

cütivüm ; ins

C&r 4

uper aperté füpponit argument

t i

uin; quód des

éretum intentivurii refpiciat noft

X s

rá$ operationes

& à&us ; quód eft fal(uim,

BA I

o

Ic' NS Anto

€um totà fui probacione j naim

cer

tuni eft,

yig

nullami effé contrádictionem inhoe,

quód vos

yid

untas habeát potentiam expeditarmi

ad differ-

t

N

luii, & tamén actü confentiat : hoc aütem.s

jl

Aon

& non plus contingit ftantibüs decrétis ins

j T

tentivé prédefinientibüs ; nárti poteritiàm Proa

"

ximé expeditam ad ditfenfüii liabet Petrüs v;

*

A

$: quia DEUS per fuuin décretum intentivüm;

X

nihil ponit in creatura ; quó naturalis éjus opes

)oïïllmm )

tandi modus immutaretu£ , üit Coniüitigit in Prac-

IOd quïn'

ftiotione Phyfica , & infüper ad dillénfütr v. $;

[

árori Divino etam in

B

rioftrà fénteritia fuppas

nüiis

g«4. Pars HI. Dift. Hl. Quaft. 111. $. 11f.

nontur omniaadeffe, que.ab amore DEI rtevo-

titi ele

ntatio diaboli, naturaad

"

cate poflunt , v. g. te

jntanos

bulationes à DEO immif-

gédefti

terrena proclivis , tri

fe &c.

AGualis autem co

nfenfus ad aman-

Mi D.

TU

dum DEUM per decretum executivuni cum

decreto creaturg. habetur 5 licét autem ad de-

Va

cretum intentivum infallibiliter fequatur decres

fs at

wum executivum , illudtamennon obeft liber-

Vincan

tati ; quia , üt ja

m faepiüs dictum , nihil ponit

t R

in voluntate , & DEU

S ex vipradeftinationis

Tilts d

erationem creaturae

non prius concurrit ad op

Cs

Md

C

n decreto intentivo virtualiter praecisé decree

tam ) ac fi decretum i

lud effet prorsüs conco-

Ttftri

Claudo hane

YU

imitan

s determinationem creaturz,

difficultatem cum ce

lebri di&oS. An(elmi Lib.

fs

deftinátione

de Concordia Libertatis cum prz

tin f

a,* prade/iinum n0n evte

ELf

c. T. Quadam pr a[cit

niunt ea nece[fitate ,

qua pracedit rem , & facity

[ P()[Tet

non enim DEUS ea,

& g

id ea, quarem [iquitur $

uamvis prade[ti

net , facit vo

luntatem cogendó,

As

eflate dimit-

aut illirefiffendà, fd in ia illam pot

itad noflrü

Wl (

zendó.Quod dictu

m apprime inferv

iil

ftin&tum à Premotione Phy-

Propofitum üt di

T of

his difcas alias fimiles

dm dl |

fica T'Tarum,: atque ex

verbulationes refolvere.

Vs

VIil. fuxta illud Matth. 20.

AMul-

EUY

219: Objic.

tj (unt vota

tj, paucis wero eletli, . INumerus

Qd

f* modicus , & comparativé ad re«

Electorum e

LT

»robos funt grex pufillus :

atqui fi predeftina-

tllïuw

meritis,

M

tio intentiva facta elt independenter À

li

&à fola Bonitate DEI, tunc numerus

Electo-

rum

Al

5 -.M"J ais

n

Saiisfie 69]":55?0;11'&10.'

?fj

DBL

rum 'effet longé major; & tamen ion eftetiám

nairal

D imni

juxtanos : ergo hoceft fignum ; quód fit facta

pradeftinatio dependenter à meritis previfis,

UET

iv d

Min. P. DEUS eft effentialiter Bonus, & (ui

diffufivus : ergo fi tantüm ex DEI Bonitate,

mald

& non ex noflris metitis predeftinati fumus,

iur Qett

plures erunt predeflinati , quàm teprobati, g,

[b

L hoc argumentum probare nimiüm , ficut.a

ii poi

enim DEUS indefectibiliter Bonus eft, ita etiam

naioni

nullus deberet effereprobus. , IL. N. Min,

(T&dtUrd

ejus probat. Dift. DEUS ett effentialiter Bonus;

? dette

&tüi diffuivus ad. extra tamen liberé- C. Ant.

C0Iicü*

rieceffarib N.Ant. & Conf. neque ideó (equitur,

o hat

DEUM non amare genus humanum (quod

m'xü'ü-

éertius magis fequitur in fententia contraria )

yiiotta

cüm'hic certé magnus , & excefivus amor.;

at

DEI fit', ex fuis hoflibus, quos omnes perdee

g

t€ poffet propter peccatum originale, aliquos

gl

ex fua Bonitate predeftinare in fuos filios ,&

| cag:müi

amicos in zternum; & certum omnino eft;

j n

quód fic ex Bonitate DEI longé plures pr&de-

;dMHfü

flitentur, quàm fi pradeftinatio fieret ex imes

g

ritis noftris. ' Dices. DEUS nequit unum prás

n fmï**

alio eligere, nifi quid videat in hoc; quod nori

videt in illo : atqui ante noflra merita non vi-

i W |

det quid in üno aut altero : ergo ante merita

um

non eft fa&ta predeftinatio; — Maj; fündatur

I

qult

in S. Aug. . 1, ad Simplicianum.. q.2. JNemg

"

[

|

eligitur, nifijat diflans abeo , quirejicitur. g,

'ameriä

:Maj.adS.Aug. dico illumibitartüm voluiffey:

autem ante electionem ditlet

j Eliä; |

qu(*?d quis-per,not

Bbba

àtda

4;6 Pars LT. Dife. U. Quaff. HI,. . LIl.

hocefl

& hoctantüm.ncc plus probant exS,.

àreprobo;

uit

»NC

Aug.contrànos

D

5

.qui noftrà certó certiüs ten

fententià,ut con

flataperté exn.682. ac iterá,dü

tngRe

m l

lib.dePradeftinatione

Sanctorum. c.17. aperté

lii t

ait : elegit ergo DEUS fideles, fed wut fimt,non quid

ttmm

jameram Saitti,

Vide N.744-

itas in DEO,

plures.

520 . Inflas: INon €

fthac aliqua sequ

dtre ve

fi hunc eligat pte alio

,quitamen nondum przvi-

ihtpto:

fus. e(t illó alió merita majora habere : ergo

EUS independenterà meritis,

Quos h

non*prædc&inat D

Ob

(ed en| Relpondet ti

i

biipfe Chriftus Matth. 20.

hi , quod. volo facere. Et item.»

Qitantt

ZAn. non licet mi

Amice non f acio tibi injuriam.

Itaque nota;fiule

d glo

fiuni prz al«

RTE

lam i

n hoc committi iniquitatem ,

OEN

tero dem.

donum gratnitum j al

iud feret , fi do-

tim Í

num imil

e ex jultitia pluribus effet obligatum,

hhe

nontamenomnibus,

fed. tantüm aliquibus da-

Vdpt

reme

AnenimRegem q

uis injuftam , & ini^

d

at dona gratuita , al

Wif j

quum dicet , quia huic

evidé

teri vero non , cui obli

gatus non eft? r

qui $

676«

it ii

'l'extum Rom. 6. quem citavimus Nurm.

l in, i

nunquid. iniquitas apud..-

quid ergo dicemus ?

enim dixit : miferebor,

hetti

DEU[M ? pzh]ït: MO]/i

tl

eujus miferebor Cc.

dornare coro-

iv

721

Urges. Auri

faber intendens a

(1 coram (e habeat integram.s

fOïmal

nam Regiam,

fiong:

gemmárum maffam ,

& poflea ex omnibus eli-

r reliquas pofitive exclue

fifte

git centum , cenfetu

Trdtur

dere à Diademate Regio :

ergo etiam DEUS,

fetur reliquos à

Tun f

fi unum. eligat pra alio; cen

&orona Beatorumi Coclitum exc

ludere : atqui

Jv

0€

[

Satisfit Oäjeäionibk:Q

751

Jbantti

hoc eft injuftum ante praevifa demerita: ergo.

rus teful

&.-N Conf.& patit.difparitas eft clara,quiaCo-

icitet di

rona Regia certos G determinatos tantüm ad-

mittit lapides pretiofos , quibus expletis refi-

j get

f

dui utique fünt exclufi ; at Regnum Coclorum

etiam multis jam gtatuitó eleclis, adhuc capit

sinDEO,

plures & plures , fife per fua merita aptosred-

dere velint, ad quod DEUS illos non reddit..

ympra

e r

ineptos , fed reliquit illos in iisdem viribus ,

at

uos habuiffent, (1 nullos gratuitó elegiffet.

älfh. 10

Objic. IX. Si predeftinatio intentiva faclta7 25

Átétiu

eft ante merita ad gloríam. tunc ctíara facta eft

kf

ad gloriam tantam , five in hoc determinato

fgila

gradu ; atqui non eít facta ante przvifa me-

A

rità ad gloriam tantam : ergo neque ad glo-

jpim,

riam. fimpliciter,

Min. P. fi predeftinatio

facta eft ad gloriam tantam , tunc fruítra nos

bis (ie

[

Scriptura hortatur r. Theffal, 4. v. TO. — Roga-

Jiu) al'

mus autem vos, Fratres, ut absedetis magis:

? iil

atqui Scriptura non fruftra nos hortatur, ut.,

n

in ftudio virtutum proficiamus

ergo g. N.

Min. in hujusProbationeN.Maj.quia licétDgus

MPIJ

incerto & determinato gradu preconflituerit

;f]mhrn

gloriam, inhoc ipfo tamen fuo decreto inten-

T

tivo virtualiter refpicit decretü executivü,quod

«

formaliter, & exprefse tanta etiam, ac propor-

tionata inttempore merita includit.

Neque Di-

i

'1

qu

cas : ex hoc fequitur , quód fic pradeftinatus

matureé implendó numerum, & menfuram (uo-

iDEL)I [

rum mericorum ampliüs mereri non poffit, fi

,]lquos 1

upervivat : atquí Confequens eft aperté fal-

i

(

Bbb 5

fum:

«$8 . ParsHL, Difi.II- Queft-1. $..

hante f

fum:ergo & Ant. y. Enim N. fuppofitü;quod

firitas

talis fuam menfuram implere poffit ante praf-

tc pr

xum vitz terminum , aut' quod illà menfurá

lus d

impletà adhuc fupervivere queat ; Pater énim,

tndus

qui pofuit momenta in'fua poteftate; tapit tà-

lem fecundüm faam ordinatiffimam 'conflita-

uN

tionem , & non fecundüm noftram hypotheti-

[ p

m o

cam , aut phantafticam imaginationém. ^ "T'an-

dem deberent Adverfarii fcire , quód & ipfito-

tiri; (

qdem X

tum hoc argumentum in fua fententia folvef-e'

debeant.

ls

peidi

723. Objig X. Qui

ordinat? volt, pribs vülk

media quàm finem : AtquiDEUS otdinat? vult:

poDRU

ergo prius vult media quàm finem ; & confe-

fhrin.

quenterRatioScoti eft nulla. Maj. Prob; qui ot»

n

dinaté vult, priüs vult id , quod ipfum movet

ergoh

Ma] li

ad alternum confequendum : atqui merita mo-

vent tam DEUM, quàmctreaturam , ad dandám

g,

tdem ;

& obtinendam «ternam gloriam : etgo DEUS

priüs vult meríta. quàm gloriam. :X Dilt

Cnnc.M

Q in:

Maj. qui otdinaté vult in ordine execütionis,

prius vult media quàm finem.

C. Msj. in of«

IT

'

dine intentionis N. Maj. & Conc. MirEN. vel

lia

dicalim,

pariter Dift.Conf. Probationem t/amMaj;quämïi

Min. Dift. eódemmodo.

n

T

724

Dices.: Qaiordinaté vult etiari in ordine,

intentionis; priüs vult-merita, G media quam

Hf&is t

finem : etgonihildictum. Ant;Prob. tnepriüs

Rff D

lllecttto

vult media, quando ante media nüllus datur fi-

nis : atquianré media nullus datur- finis ; ^ üts

T r

pátet coníideranti

ergonon poteftillum vel-

le

Jit

Satisfit Objetlionibus.

739

le ante media ; ficut non. datur merces ante.,

Yi

ite j

Iherita.

y. N. Ant. in hujus Prob. Dift.Maj.

feiliri

tunc priüs vult media, quando ante media

iternit,

pullus datur finis tanquam propter merita ob-

Q rapltt

tinendus C. Maj. tanquam per merita obtinen-

^totili

dus IN. Maj. atqui ante media nullus datur fi-

lypmhcli-

nis. propter merita obtinendus C Min. per

merita obtinendus N. Min. & C. eadem Ditt.

T

cutrit , frargumentus ducatur à meritis ad mer-

V iphti

cedem , aut premium.

1 folvm

Inftas. Velergo DEUS in otdine ikntentïanäs?r 2

j vil

pradeítinat gratuitó vel non? fi primum : er-

évilt;

goDEUS in hoc ordine non predeftinat ad

(otifte

gloriam:tanquam ad mercedem , fed tantüm...

qiot«

tanquam ad donum gratuitum.

SiSecundum:

ergohócipsónon ante przvifa merita.

5y D.

m

niiam

Maj. non intendit mercedem reduplicativé, ex-

Qnoin

plicite , & quàtalem C. Maj. nonintendit mer-

cedem ípecificativé, & implicite N. Maj. &

U

7

h Dl&x

Conc.Min.pariter Dift.Conf.itaque D:us in de-

:Emionis:

creto intentivo non praordinat ex juftitia ,fed

adjuftitiam , non propter merita, fedper me-

Ii. Dd

j

tita, ita uthoc decretum tantüm fitefficax ra-

dicaliter ; & mediaté, non autem formaliter &

j

immediate.

Dixi jam aliquoties , quod glo-

oidïülï

ria indecreto intentivo implicité preordinetur

Eledlis non quidem propter merita, fed tamen

jl

j

per.merita obtinenda , quatenus (cil. gloria in

decreto intentivo. praeordinata eft. cauía fina-

du

lis meritorum, & confequenter prazdeltinatio

5j i

fit

üffl L

Bbb 4

d

du

g6o Paeri Hl Diff. Il Ouaf.HI. $JP,

ggim

fit ante merita in fenfu cauíali , nontamen o

tutt ho

nimodis pracifivo.

tur fin

tibona

$. IV.

4

fint, a

uinam fint Efkäm Pred.

[4

jiinationis?

of

foncatri

P annulla prorsis fit ejusdem caufa? —

tiante h

& fatla fit ante , vel poff pectae

z

V.5

tum . Oricinale

titrum

726- Ico, T. Effedus Pradeftinationis funtz;

si'conc

| fequentes. .L Effectus principalis ip-

Mlitd «

dedtg

.".---fius eft glorificatio noflra ; hzc enim

nobis confertur in tempore ratione prdeftina-

hh

Aiteced

tionis ecernz, l, Omnes gratize efficaces;

infüfio gtagxæ habitualis, aliorómque habituum

od

fupernaturalium 5 item. datio gratiz fimalis'5

Minq

quia hecomnia dantur 2DEO ex fpeciali dile-

tj

€lione. & conducunt ad falutem five fimplici-

Y

d

ter; five facilius obrinendam. — IIl Gratize fuf-

It j

ficientes, & inefficaces redditz per noftram non

At

«ooperationem , aliquando. funt effectus pra-

ftipi

deftinationis, aliquando non funt : fumt , quan-

Ttoriy

do concurrunt aliquó modó üt objectaactuum

que flm

meritoriorum : non funt, quando nulló modó

lJiSCOm

«onducunt ad falutem , neque àt obje&ta grati-

fv

tudinis, humilitatis, vel fimilium virtutum.s,

p

aut aétuum virtuoforum , quos poteft homo

l ) ff(

elicere ex ozcafione , quod illas gratias accepe-

qui g

xit,. veldolendó, quóàd illis: non confenferit.

diend

IV. Merita-per. peccatum mortificata etiam-»

thm

ï&lt effectus Pra-deftinationis , quia per pecca-

qil

ls

t

5-! []

Qnuinaw (nt Efetius Pradejinationis * ec.o 61

i ot

tum non extinguuntur, fed tantüm mortifican-

tur , fintque conducentia ad falutem.

V.Ope-

tà bona in ftatu peccati mortalis facta pariter.,

funt, aut efle poffunt effe&tus Predeftinationis';

f

,

j

T

D

'po,ffunt enim'tanquam meritum. de congruo

concurrere ad impertiendam gratiam , quá me-

li

[fe

diante homo . refurgat à peccatis, & falvetur,

VI. Specialis applicatio Saeramentorum, ac Me«

ritorum Chrifli, facta predeflinatis , & reip-

ie lin

5à-conducens ad falutem ob eandem rationem.

yditi

Aliud .eft de. inflitatione Sacramentorum , &

rc nl

de decreto mittendi Chriftum in carne paffibi-

julize

li5 hec . enim potiüs procedunt ex voluntate

u

antecedentl falvandi omnes , fántque effectus

yutuf.

Providentie Supernaturalis communis.

VIf.

iilb

Miracula , quibüshomo movetur ad peniten-

il dl

tiam; vel.alios actus bonos.

Ratio rursüs

jl

eft eadem.

VIIL. Res aliquae naturales, t

,a[iæ f ]

bona'indoles , educatio externa , circumílan-

famm

flantiz temporum , praedicatio, commoditas

lus p

recipiendi Sacramenta , oblata homini alioquin

p

morituro in originali, vel actuali peccato ; alià-

w?uvm

que fimilia plura intet effe&tus Pradeftinatio-

[6m0d6 )

nis computanda veniunt iterum ob eandem ra-

T

tionem. . IX. Mala naturalia v. g. morbi, pau-

pertas,tribulationes &c. Aut poenz hujus vi-

mmm

r

t2 , frequenter funt effectus prade(tinationiss

quia Electis fxpé conducunt ad faluteni; idem

j

dicendum e(t à potiotide Paflione Martyrum,

"

diversis - calamitatibós ; & perfecutionibüs,

d

quibüs DEUS Electos perdücit ad vitat: ter-

p

D

Bbb

Ram,

Q62 -ParsHI. Difi I Quaft: HI. f:15 . ia

nam.

Hinc Apoft. Rom. $. ait: diligeptibus

" P!l

DEU onnia-cooperantur. in bonum , i, qui

tit ii

fecundim propofitum. vocati. fünt Santhi,

X

qui i

T

Natura,& creatio predeflinati non funt effectus

Predeftinationis , quia natura hominis fifppo-

lag N

nitur Pradeflinationi ad gratiam & gloriam,

M m

ficia.

ceu fubjectum & finis CU preparantur benef

qltiw'i

fittati

| 727

Dico. II: Metitum Chrifti ( 1.). eft caufa

l«M

no(lrz: przedeftinationis quoad ordinem execu-

predeft

tionis., non autem (2.) Angelorum. . Srfifing

um

"[ ract. 3..Difp. 6. q. 9. & 16. éftque commu-

DEU

nior apud . SSas. & "T Tas.

Prob. r. p.ad

im, d

Ephes. L. Dicitur : pradeflinavit sos in. adops

C

tionem filiorum per '?ES U 2 Chriftum.. Eo-

NT

dé cap. benedixit nos omni beneditlione fpirituae

ytierg

li-in Culeffibus iv Chriffo : atqui hi textus cla-

us hg

16 loquuntur de praedeflinatione ad gloriam;

ldhs i

qua elt propria Filiorum DEI adoptivorum.s

georur

ac in Coeleftibus confertur , & tamen ob dicta

pus eu

S. priorinon poffunt intelligi de. praedeflinas

denique

tione intentiva : ergo debentinrelligi de execue

üm]

tiva.

Hinc tenent Theologi communiter ,

W

quód Baptismus habeat fuam vim ex Meritis

&tit:

Chrifli ;; ut in executione etiam falvet parvue

Yrs

los propriorum. aCtuum- incapaces.

Plura

Chrij

conflabunt ex fequentibus.

Tittit

728

Prob..2. p. 1. Ab Authoritate S. Aug. €.61.

€on

i Enchiridion decidit hanc quaftionem his fot-

ls d

malibüs. ?

?

Pro uobis , «ou Angelis mortuus f s

nihilox

£td idei etiana pro dngelis fieri , quidquid humi-

Atugy

nuths

L t

OQuipam fnt Efetius Pradeflinatiouis ? dc765

di/ig:nlibw

num per ejus mortem rvedimitur , quoniam cum

?il

eis quodamodo redit in gratian poft inimicitias,

x d

quas inter. bomines, ef S$. "Angelos peccata feces

n

vunt.

Huic' confonat expofitioS. Gregorii

ii t

1. 28. Mor. fuper cap. Jobi.28. ubi dicit, folim

[ glan'am,

Aftra matutina ( five Angelos)laudare DEUM,

n

quia (j eov um gaudent numerum impleri , £ ip-

fos tanta claritatis vifio deletlat : atqui ( Ange-

dul

li ex Meritis Chriíti etiam haberent gloriam...

m st

predeftinatam, tunc equeé, fi non magis ob

€eaufam in fe directe. redundantem laudarent

&f

^0f

DEUM, quàm ob gloriam executivé funda-

; d

tam, & provenientem homini lapso à Meritis

Chritti:

ul

TandemSS. PP. Ambr. Greg. De-

". W

da &c. . Exponentes Paxrabolam de ove , qus

t

perierat , & poftea inventa erat , intelligunt ge»

w de

nus humanum ; per Nonaginta veró oves re-

gloriam.

lictas in deferto intelligunt novem choros Án-

qortts

gelorum reli&tos in Coclo, quod tertia iplorum

l()b dl&!

pars cum Lucifero deferuerat , per Paftorem. .

atlb

deniquequarentem illam ovem intelligunt Chri-

M

ftam Dominum , qui per fuam vitam , Paífio-

nitit

nem ; & Mortem nos quafivit , inv&cn?t, &re-

ii

demit: ergo.

"u d

Prob. eadem Pars Triplici ratiane.. Prima eft:7 29

du

Chriftus pro Angelis non eft mortuus , ut ad-

mittit Suarez cum fuis fequacibus Adverfariis ,

y. C.H'

& conflat ex n. priori : ergo nullatenus Ange-

lis data eft gloria ob merita Cheitti: Conf. P. fi

j

"UE

nihilominüs, quod Chriftus pro Angélis non

i "

fitmortuus, ipfis tamen gratiam & gloriam pro-

[j

meritus

v64 Pars IH. Diff. H.. Quafl. 1. $.IP..

[uum

meritus eft, tunc velfuiffetillam promeritus pet

ilisio

alios actus v. g, amoris , Religionis , fubjectio-

g

nis &c. aut quatenus Chriftus pro Angelis qui-

100 fmo

dem moirtuus non eft, pro.iis tamen meritum

[ negat

mottis fuz excenfum eft : atqui neuter loquendi

('mots

modus Suarezii fubfiflit.: ergo. Chriflus non

At um

eft promeritus Angelis aliquam gratiam aut glo-

$n

riam... Min. P. quoad r,p. Eito Chriftus per

dl nf

alios actus virtuolos ante fuam mortem prome-

Cf

ritus fit, tamen ita promerituseft, ut per more

t S

tem ejus merita previa debuerint confirmari ( &

t h

licét ob Divinum fuppofitum omnes illius ope-

u

rationes fuerint Theandrica, ac fuó modo valo-

r

risinfiniti) DEUS omnia hec merita per mor--

uibise

tem tanquam per partem principaliffimam vo-

tin (

]uerit compleri , ut finé ea efficacia non fuiffent :

qoad

ergo. Chriflus non promeruit Angelis gratiam

luitg

& gloriam per.alios a&tus, — Ant. conflat aperté

ii

tot $. Scripturzlocis ad Hebr. 2.. 4ecebat. enim

Ttdern

eum, propter quem 0muia, (j per quem OniiA,

Meg

qui multos filios in glriam adduxerat , Authoe

Mots

tem falutts eorum per Pa[[Fonem cos fainare. .A

l

lg

cedit cap. 9. infignis paritas tef

iam

entific : »bi

Tünqu

enim tefLamentum eff , mors intercedat weceffe

Al

e[f teflatoris , teftamentmm enim in mortuis con-

m

firmatum eff : alioquin nandum valet , dum vi-

Fids

vit , quiteflazuseft..— Hoc tocum etiam confir-

T

mant illaduo Chrifli verba. | Confummatum «ff.

lis d

P. eadem Min, quoad alterum membrum: hic

Vg

lequendimodus Suarezii non tenet : quomode

enim mors Chrifti extenfa eft ad Angelos, fi pro

Ange

M

lin

'dl IK

Quinam Fnt Efblua Pradeflinationis ? $c. 96$

mmerispt

illis mortuus non eft? an fors ordinavit illam

d

ad Aungelos , vel non? fiordinavirad Angelos:

ingdsqu

ergo mortuus eft pro illis, quod tamen & Suaz

1 PO

tez negat : finon ordinávit : ergo neque extepfa

vb

eft mors Chritti adillos, non enim extenditur

iilys m

oratio mea ad Angelos, nifi ordinemad illos.

amanlglo-

Secundaratio eft : Adamo in flatu Innoceri-7 30

hilhspt

ti conflituto non eít collata gratia ex meritis

f5pfom

Chrifti: ergo nec Angelo.

Ánt. iterum ad«

(pt. TOA

inittit Suarez, & docetur etiati à Scoto ; licét

mmai(d

enim hic teneat , quód Chriftus fit przedeftina-

ligsope

tus, & pravifus ante peccatuth originale, ta«

Jovalo:

Tfnofe

imen affignat inftantia Diving Providentiz, ex

quibüs evincitur manifefté , quód Chriftus tan«

am V0

tum fic pradeftinatus ante péccatum Adami

f

]

quoad gloriam & gratiam tam Unionis hypo-

naad

flatice quàim habitualem, non veró quoad ulz

t

lumimeritum.. 'Conf. a&tern tenet, tumob pa«

i ul

titatem rationis dé gratia in ftatu Innoceritiz ,

jantti

& de gratia Angelorum ; tum etíam , quia.,

db

Mots Chrifti juxta S. Scriptaram oblata eft in

j d

Redemptionem captivorum : atqui Angeli vel

f jl

. Rünquam füére captive deferti; üt funt Angeli

T

boni 5. vel fi in captivitatem inciderant , nun-

t

quam ex ea liberari poffunt , àt tenet Catholica

i

Fides contra Origenem.

] CO"E('

j

Tertia ratioeft; quibus Chriftus promeri-» ji

tus eft grauiam aut gloriam ; illi eam Chrifto

Til MW

debent commuünicare in natura humanà : atqui

wmod'

Angeli non communicant cum Chrifto innátara

i

j

j |

humaná : ergo illis non eft promeritüs gratiam

AUE

766 ParsHL Dift.H. Quaft. HT. G.1P^.

D7

autgloriam.

Min. eft innegabilis. Maj. autem

pedeí

diftincié 1mó afferitur ab Apoftolo Hebr. 2;

&ulios

qutgun

Ecce ego i pueri mei , quos dedit mibi DEUS *

quia ergo paeri communicaverunt carsi e Jan-

gl

ii d

guini , C ipfe fimiliter participavit eisdem $- wt

per mortem de(lrueret eum ; qui babebat mortis

TCR

imperium , id eft , diabolum , c&- liberaret eos ,

lim fe

dLenf

qui timore mortis per totam vitam obzoxii érant

férvitati.

Nu[quam enim Angelos apprebendit,

t-.]

19508

Jéd femen : Abraha apprebendit , unde debuit per:

omhia fratribus fimilari, ut mifericors fiertt s

Itf

& fiddlis Pontifex ad DEU , utveprepitiavet

ipo[la

delitta populi. Eadem major conflat (2.) ex eo;

lerani

quod Chriftus Dominus reddat aliquando a«

D Pïæf;

tionem de omnibus fanclificatis per ipfum : at-

lpolo

qui Chriftus hanc rationem tántüm reddet de

Di«

hominibus, proptér quos deícendit de ccelis;

Tif (

& qui fünt ejus fratres, ac comunicantes cum:

Imtion

eo ir natura huriana per carriern & (anguinem 2

tfgen

ergo redempti à Chrifto debent cum illo parti«

Mi

eipare in natura humana, qualiter Angeli non

lie.

participart,.

dten]

dus | fermoQ

732 Objic.L contra$. p.. S. Bernat

'ione

ne 17. & 22. incantica habet : Chriffsm fwiffé

li.

vingelis , Gjv bominibus redemptionem.

Cons

í Tihi [

fonat Gregorius in lib. 1. Reg. c« 2. ubiinhae:

: ]ES qu

verba : zo» eff alius extra te , ità commenta-

fibia

tut.

Nullas bominum, neque Angelorum fans

*ipli

us eff , nifiper Chriflum. Ergo Chtiftuseetiam

Wa

Angelis promeritus eft gratiam & gloriam : at*

Qp

qui.non aliter quàm per deeretum exeeutivim

m

Pïæ**

14

Quinam finet Efellus Pradeflinatianis ? cbc. 2677

Áj at

przdeftinationis : ergo &c. .. &. ad Ant. hos;

r

&aliosSS. PP. non voluiffe , quód Chriftus fe-

i DEU

cundüm humanitatem fuerit.cau/a efficiers ; fi-

id ] |

ve phy(ica, five moralisfanclitatis Angelorum ;

ipni u

alias deberent etiam velle ; quód. Chriftus fit

1777

mortuus pro- Angelis ; volunt proinde Chri-

4f t

ftum fecundüm . Divinitatem hoc egiffe , quee

n

eft caufa. . phyficé prafervans à captivitáte pec«

rbl

cati,- -Hic notandum eít , quód fi etiam con-

hi

tra.nosafferatur S. Hier. is nonloquatur ex fen-

] flml

tentia propria, fed Origenis, volentis Angelos

277 171

apoílatatas propter meritum Chrifti aliquando

[/ (

liberandos fore ; ütipfe S. Hier. premittittum

l tas

in prafatione Epiftole ad Ephefios, tum in.,

n

Apologiacontra Ruffinum.

t

: Dices, Extant multi textus gehera!es, affe-733

cui

rentes omnes falvari per Chriftum fine ulla ex-

s (f

eeptione ; üt Joan. 14. semo venit ad Patrem

j

nifi per me, — Itemad Eph. 1. expreffiüs : Pro-

)pani-

pofuit. infl anrare omnia in Chriffo, qua in m«

dnot

lisy ? quain terra fant.

&. Textum primum

generalem intelligendum tantüm effe deinftaus

i

ratione hominis lapfi , tum propter noflras ra-

jfil

tiones , cum aücloritates PP. adductas, & certé

nihil communiüs eft , quàm ejusmodi genera-

d

ie

les loquendi phrafes accomodarejuxta materizz

Ti

fubjectz capacitatem,& fcopum,juxtaSanct.PP,

»p

explicationem , ac cohzrentiam cum aliis fcrips

tura textibus,

Ad íecandum textum dico T.

s

cum S. Aug. cap.61. & 62. in Enchyr.. Chri-

j /

luium

ftumideoó omnia inftauráffe etiam in coclo , quia

pef

Etl*

968 Parslil. Difl. l. Quafl, L. . iP.

Qill'm

perreparationem generis humani vacuz fedés iü

prom

coclofunt reftiruig; / Dicoil; cumeodem Aug;

m

c.63, & 64. quodChriftus ex eo inftaurárit om»

fitta

ToCen

niaquia induxir pácem,& concordiaminterAn-

elos, & genus humanü ; fi enim, per Chtiftuin

Ttuta

l«

redempii non fuifferus, turic tmanfiffent Ángeli

boni noftrí inimici ; fiéut furt inimici Sacliang.

tumgr

fien

424

Objié. il.. Non eft ulià 1mplicantià; quod

M

Cïnriüus ineruerit Ajgelis gratiam & gloriam

atf

ergo pié renenduim eft , illum actu promeruiffe j

um

cüra ipfius merità &nt valoris infiniti, & fic mee

fuille pro Áfigelis exaltetgloriam Chrifti; — s

qtid f

Gof

Neg. Conf: Mugta enim funt poffibilia, qu&

tamen citrà tevelationem act coritigiffe nullus

ii

N

orzfumit afferere 5 nünquid énim poffibile eft

"i

Spiritum S; incarmáti? quis autem ob puragi

honrepügnantiam inferret bené , illüm actu in*

lirtín

carnatuin effe ? congruentiz additae de majori

ii

olorià Chirilli nihil probant; fi non conftet ex

C

T

fide, S.Scripturd; aut Sanctis PP. Chriftuim achi

funim fetitum etendiffeadAngelos j quiafors

Mittor

habuiffet H fi

étiain Chriftus inájorem gloria

Eapm |

iüftatu innocentiai Sacramenta 1

n

ii

ituiffet ; cüiri

M

fic magis operà Divinz Sapienti& ; charitatis ;

Va«

& Omnipotcnts reluxiflent ; & taimen cum

V

cominuhiori negaviin 'Tractatu de Sacraimentis

Cóif

daSuatrez ob fimiles

ih genete q.3; $.2 1.2 2.con

ii

&ongruentias inltitutü, autinftituendü fuiffe uls

A

lüm Sacramentü in ftatu ifiocentiz perfeverantés

h

$3f Dices. Gratio;aut glorià Angeiorum,& ho-

Ti

ininum funt ejusdem rationis i. etgo (i Chriftus

IU

gro&3

1

Quisam f EfkBus Pradefiinarihis d. 569

x lii

promeritus eft hominibus gratiam & gloriam ;

udemAuga

etiam promeritus eft Angelis.

E.I. D. Ant;

r üte

fünt ejusdem rátionis comparative ad ffatum in-

Ül

|

riocentiz inhomine C. compárativé ad ftatuná

htl

l

siatüra lapfie N. Ant. & Conf. licét proin gra-

g

tià-& gloria Angelorum fit ejusdem rationis

Sidie.

cum gratia & gloriahominum quoad caufami ef-

à; i

tientem , five

tocreantem , non tamen füné

plorig

ideém quoad cau:

;

am finalem , & quoad ftatuin;

netilt

aüt fübjéCta gratiee , qux omnia notabilem fül-

Vficm

tem cornnotationem 'inferunt.

Et hinc quids

l x

quid fit de Antecedente, 3. 1L. Tranf; Ant. N

[]

lj qüæ

Conf. utpoté quz ut rité conclüdat , etiam alias

nüllus

tàtiones , in noftris

jl d

fervare debet.

probationibus infertas, [

| punïm

'^7Inflas," Chriftus etiam

juxta SSas eft Capüt*?;ä

adiir

hóniinuf; & Angelorum: atqui de ratione

ij

Cápitis eft influere vitaliter in membra : ergo

miïct'ei

Chriftus a«(u& in- Angelos ac homines influie

j

promerendó illis gratiam & gloriam pradefti-

nationis in ordine executionis;

|

ul

E. D. Maj/eft

Í

Capt hominum & Angelortum eódem modó

lmhg

;

m

Neg. Maj. diversó modó C. Maj. atqui de ràz

T

Í

dione Capitis eft iufluere in membra; fi (it Capat

j a

eódeni modó C. diversó modó Neg. Min. -&

ia

Conf. RaqueChriftus quà homo tantüm eft áraz

J

a

logicéCapatAnigelorum quoad influxom gaudii

jít

accidentalis ; quod redundat in ipfos ob liomines

g

tefláurántesruinamt Angelorum, ^ Item obglés

riám Chrifti, cui fe tanquamfpiritüsadrtiiniflras

9]

d

torii fubjecerüht; G tandem ob varias illumis

z

€ec

has

F

"IO Pars U.l- Diþ.][- —Q-WR-IHO 50 IK

!

ïi»',

nf

nationes, & influxus ä.(;lïriüo in Angelos de:

tivatos,

Ánge

73

"

Sequitur

L. conf&;mitef, ad 'Qdi&är. i,ïAu;gclovs,

x

non meruifie fuam pradeftinationem .per vire&

füttin

liberi arbitrii fecundüm fe ,,;nec. per; vites liberá

ten

Di

atbitrii & gratiz fimul, fed.aiqué gratuitó pra»

deltinatos effe ac homines, pro quo.omnes.T4*

]

tiones & auGoritates fupra àN. 675* relata: ap

ïï)mä

licari poffunt.

*

pom

738

Sequitur II...quó

d unus-homo pofïit altuä

[

mereri de congruofuam Pradeflinationem quo»

veo]

ad ordinem.executioniss ita-fuadetur e& precie

visf

[

bus püblicis Ecclefiz , & fidélium privatispro

QU

invicem. .. dicitur enim.Jacob. $. erate prà invi-

Chi

[5

cem , ut falvemini. atqui quod orandó: quis.

Dl«

impetrat pro altero, illud promeretur de.con-

gruo.:.ergo poteft quis alteri decongtub mereri

tofig

tauáPradellinationis quoad ordinem executiós

t

£

Ó ; idem cít de aliis fuisoperibus. . .Et

ln

)ds orand

confonat celebre S. Aug. dictum ferme1«€«4

de.S. Stephano.. Si. S. Stepbanus fic- non-eraffet u

&

Kclefía Patilum non.baberet. . Aliud exemplum

d

ponit. S. Greg. de oratione Iíaac pro.cóncepta

d

Rebecce , per quam impetravit. executionem

[

cledlionis Jacob......Idem poteft exemplificari in

Mj

Prophetis veteris teflamenti, & in B. V. Marias

[

quarenus ha fui ipfius.de congruo promeruit

IDl

prade(linationem in.Matrem DELquoad ordi-

hg

nem.executionis ;.. & illi meruerint de congríio

Q

praedeltinationem Incarnationis quoad ordinem

T

lum habet

ii

executionig.. JNon glïfxmilc exemp

ro-

R

lr

ii d

Oninamhiut Efellus Pradeffinatinis ? i. » 7:

^

Profpet ab oratione Tobiz

Junioris, qui juffu

Angeli petiit à Parentibus

Sare illam fibi-dari

p

in uxorem $ fimilià autem

ttyid

quamvis prafinita

fuerint; vólüit tamen DE

US impleri per peti-

d

tiófiem^; áüut orationeri,

ii

— DicesI. Chriftus promeritus éft nobis n0-539

st

fam pradeftinationem quoad ordinem execu.-

[ftæ g

"Honis;: étgo non poteft ünüs homio eandem

promereti alteri,

&. Neg. Coüf. Chriftus

j at

efiit proimeritüs eft

illari de condigno ; alius

jgu

xeroóhomo de coügr

uo tánitürr ; prout & quie

preci-'

vis'fibi-aliqua à D

H

pb

Qu páriter j

EO impettat de congruo,

ii

ani furt de condigno irpetrata

Chrifto àut de congtuo áb alio hom

| CXW

€ontinuó àáccidit;

ine, ü;

j tore

: Dices ll; Orines putihominesin eodem ra:

749

tiusi

tionis ifi(tanti fnt predeftinati :

o

dem de congruo poteft unus alter

ergó'ne qui«

i meéreri prz

n

de(linatiorem quoad ordinem exe

cutionis ; fié

b

€nim intér electos unus füiffet ele

&us antéalia ;

L UM

& alius:propter ipfum.

9- Neg. Conf. liébé

np[l)m |

tiilmomnes ele&ti fuerint; ordine interitiois

T !

tpriedeftinati ad gloriam in eodeni figno ; táttiei

N

Grdoexecutionis non hábet earidéri firitülta-

"LE

item;fed prius voluit orationeiii Stepliaii; quini

ii |

€oniVerfionem , gratiarri aut dlatiarri Pauli:

Wï

"iDicolli. Predeftinadio liominüri & Aüge-

j Ofd[l |

orum ad gloriam & géatiari habitüalemi facta

f

éftante pravifiorieri düt permiffiofietii

tam ]dp.

M

$0s Angelici; "quàti fiümani ii Ada

fio. "f

j

h

:, )

fenem Bofco; Schítii

d

fing €s D. Subüli 3; dv

)

G62

4 3.

77

É4

b)

Pars 1. DIf H.. Quafe. HI.- $. IF.

[

dute

q.3. & confonat cum alii pluribus Scoti locis,

Á

& pracipué 2. d. 20. q. 2. ubi tenet , perfeve-

ttiij

vapte [Latu innocentia folos nunc elelos natos f

a

ift.

Eil contra omnes, qui dicunt, prade-

P

f

nationem

fa&tam effe previfis meritis ; &

püm

lm

contta aliquos id una nobifcum negantes; quis

bus ex SSis fe recenter fubfcripfit nofter Héi-

lia

2

Di

no Ir. r. Difp. 9. q. j. concl. 2.

Prob. L. Clara auctoritate S: Anfelmi 1.'r;

10 pt

74

tigne

cur DEUS bome. c.38. ( etiam Angelas nullus

n

veriiflet, homines tamenin caelefti. civitate fü-

um locum habuiffent: atqui fi millus Angelüs

fund

Wf

perüiffet , tunc etiam Adam (quantüm de mo-

ahquc

derna providentia con(tat ) non peccáffet; 'eüm

Qu

lapfus Ade prafupponat lapihm Angeli níali;fiz

It

JP*

ve Íerpents , cujus fuggeftioni vérnéno-

fx indulfit : ergo fi homines in caelefli civitate

p

n

tamen. fuum lotum habuitfent; pradeftinatio

tam hominis , quàm-Angeli fa&ta eft ante laps

tell

ln

a

fum utriusque.

Poteft hoc etiam confirmafi

ex illa veriore fententia negante, quód-homi-

p

D

nes intentive fint pradeflinati ad. reftáuraridas

ln

vacuas Angelorum fedes ; & confequenter funt

prade(tinati ante lapfum Angclorum ; & homi-

i allqu-

«

2um , quod valde confitmat fententiam princi-

u

palem de Pradeftinatione facta indepcnd;hyer

À. meritis contra SSas transfugas.

llp

DT

243. P. H. Ratone. Angefi Apoftatie procreati

hm

erant in gratià habituali , háncque füperbietidó

D

perdiderunt : ergo Angelis reprobis C quid ni

N

T

À

anté pravilionenr lapsüs/Augelici

T

& zrx'uï?is 2

€crae

J

W

Quinam [int Efet]us Præde/lirwtz'&m': ? 60273

tl

decrevit.DEUS. gratiam habitualem , & con-

fequenter etiam gloriam, quia univerfaliter , 44

PIT "

if

ordinat?, uult,, prits utlt fotem quam media.. :

prid

atqui DEUS. bonis intentive Angelis ante la-

ii

píum decrevit gratiam & eloriam : ergo id Ip-

Íum etiam.decrevit hominibus ante Adami

$p

2

lapfur.; quia hic przfuppoanit illum.

Dices, l. Cüm P. Henno. S. Aug. l. de do-744.

J

no períev. cap.8. tenet: electos per pradeftina-

fl

tionem à mafía perditionis. effe feparatos.

Et

jl

in Enchyr. cap.99. Paucitatem. ele&torum re-

;gdm

fundit in peccatum originale: ergo DEUS pri-

o«

üs.peccatum . originale pravidit ,

quàm.,

CUT

aliquos. pradeftinaret.

Refp. Ad I. Lo-

cum S. Aug. fie fore intelligendum , ut xv

j

ii

o

per-pradeflinationem non importet caufam fe-

j

gregationis proximam , fed. remotam tantüm,

jiti)

& xadicalem, adeóque vult Aug. quod pra-

li

deflinatio hit fons & origo , ut pradeftinatus

feparetur à maffa damnata non :quatenus hzc

[l

of

pro illo figno przdeflinationis jam pravifa fic

jiii

ut futura,. bené vero utpoffibilis. In cXcmplo;

Vit

Rex aliquis cum omni proprietate diceretur..

Yi

aliquos liberare & fepararea fuis hoftibus , fi

Rex;tam tencto crga quosdam charitatis affe-

]

1

u excitatus. illos. pracligeret ut etiamfi fors

hi ipfiin Regiam íuam ( dequo tamen pro nuuc

necdum conítat) delinquant Majeftatem , ta-

jl

lmQ

men.ipfis.hoc. delictum dimittat; fic etiam...

[d j

DEUS. feparat, per pradeftinationem ad glo-

ä

ziam.à maíla damnatorum , non quatenus hu-

"

rf]!il

jus

(

Cc;3

[

974 Pari HI. Dif.II Ouaft-1L $.1/^

jus maffz caufa fcificét peccatum originale jam

"

Qdf

przvifum fit pro illo figno przdeftinationis ,fed

quatenus per hanc voluntatem pradeftinantem

ita conflitutus eft, ut predeftinato- efficacitet

velit dare gloriam ,. & dimittere delitüm / i

D

fors poft predeítinationem adhuc delinquat.

&. AdII. Locum Aug. ibi fore intelligendum

o« de decreto executivo. ;

?

,iur, magls.

?

:

z

.ut autem hoc.deggtf-

r eft

( ? .. Dices. IL. Occafione lapsós Adze min

À

numerus hominum falvandorum, quàm foiflet

Md

Adamo non peccante : ergo. homines predefli-

V0l

ftie

nati funt poft prvifum lapfum Adz, Ant. vide-

tur certum , quia Adamo non peccante. nullus

li

fuiffet damnatus etiam juxta Scotum 2.. d.20.

KM

q.2.

Modo autem damnaniur multi ; ergo

d

occafione lapsüs Ada. minor eft numerus.

hi

&& IN. Ant. in hujus Prob. N. Conf. namüt

f

tetet Bofco ex Smi(ing per hoc argumentum

tlf

tantüm probatur, quód paucitas (&cidem pror-

lt à

fus numerus) falvandorum per peccati Adz per-

p

miífionem fit executioni mandata , ita ut occa-

iil

jl

fione illius peccati, quod omnes infecit Adze

filios ( prter Chriftum,& ejus Matrem Imma-

cülatam ) & falutis confequendae difficültatem

4

induxit, modó pauci falutem fuam operentur use

:

.....

que in &nem , qui tamen iidem , & non plures

fuitfent illam-operaturi , & (alvándi;;.fi Adàm

non peccáffet , quantüm eft ex vi prafentis de-

cteti predeflinationis ; nam üt conftatéx priüs

gitata quzflione2. Scotirv, fi-ftatus Innocentiz

I[--

per-

lr

Quisam [int EffelEus Pradeflinationis? tbo 2$ i

ndeun

,pgr&vcräfïcti fo

1

li nunc ele&i nati fuiffent , &

otis d

; hón alii.

[iatet

ffeaci

UO ESTIO IV.

wf

De Provideutia DEI reprobante,

Mi

jratm

sss t de Réprobatione.

chau»

T Eprobatio vinominis eft rejeftio , vel r5-736€

, pudiatio alicujus ab aliquobono ; &im

1mordï

propofito fümitur pro exclufione à coe-

Vil

a

oria ; éftque pars Divinz Providentiz

cogitatü quidem tertibilis, attamen fanctiffima,

J

&'verifima non minüs quàm przdeftinatio.

1

vulus

*Hllam dati in DEO aperte conflat ex S.Scriptu-

&u-im'

f4 Matthi2 f^verbis illls tremendis :^ jre weale-

i

dithi imipnem aternum , qui praparatus ef dia-

n

bolo &t Ratio quoque eft ; quia teprobatio

namïl!

pertinet àd D ET Providentiarn , cujus eft

er-

Vntin

mittere aliquos defectus in rebus ; & qui

4

lem

T

inm negotio prafenti ad manifeftagdam praxci-

lu

"puécognitionem mifericordis in eleGtis, & pul-

f

chmmdmöj uflitiz in reprobis. Hóc -fupgoü;ö fit

u

f

$. -T.

]i

)

batio fatta fit ante , vel

qure

MRH

)pojïrr ,

pravifa demerita ?

pln;(!

Rænot. L '(Eþd r&probatio, ut facit a;i747'€

i

"

AE propofitum ; ficduplex;; fcilicet nenarive,

P

"& pofttiva. Negativa eft-negatio eleGtio-

M

nis abfolütz ad gloriam 'tanquani bencficiom

Ccc4

ini

gtt-

v96 Pars HI Dif.IH. Orefl. IV. $1.

indebitum.

Dicitur zegativa , tüm quia dire«

"t

liil

€lé importat negationem , fcilicét non ele&tio-

nem ; efto probabiliter a&um etiam pofitivam

ul

annexumhabeat , quo DEUS dixeric: hos poe

prætel

dÀ

fitivé pradeftino,, circa alios veró pro:- hoc ffi-

gno nihil decerno.

Tum quia pro objecto

um

impo

tcefpicit denegationem, feu paffivam exclufio-

nem à gloria. . Poftiva, quam 'etíam punitie

gualt

vam vocant, eft pofitivum decretumiinfligen-

tipne

di zeternam poenam : atque ideó vocatur poft«

D

Q

tiva, quia in teprobo ponit effe&um damnae

tionis.

1

fürar

6348 Prenot. IT. Reprobationem negativam ng;

3

tira

gari ab illis , qui dicunt , Predeftinationem fieri

troo]

Qu

poft pravifa merita. ' Contra quos hac ratio

pugnat, ex fuppofitione noftra fententig de..,

prob:

pradeftinatione gratuita : DEUS enim aliquos

tiont

gratuitó predeftinavit ad gloriam ; & aliosno

E

prdeftinavit : ergo hos ncgative reprobavit:

Qutn

ergo datur reprobatio negativa :'ex qua ta-

s

men non fequitur damnatio reproborum ; quia

&f

DEUS poft reprobationem negativam repro-

moi

bis elargitur media füfficientia , quibus adjuti

jv

poffent ben.operari, & predeftinari, fi vel-

T

lent , quia autem liberé non volunt; in figno

Vs

fequenti eos. pofi

His pra-

fij

"

tiv;': reprpþat.

miísis

]

9. Dico. L. Reprobatio pofi

;iva non eft facta

ü

IK

"

ante: pravifa. demerita. - Eft- communiffima..

Theologorurn ,. & clarifiraà: deducitur. ex S.

mï

i.

qu

4*,—ng k 3« eontra J,,u.lianmïq cap.8. ubi ait,

gus

f m

M

4n Repributiofatla ft aute, ehe, — "77

quadie

uus eft IDEUS, f nfinee[fF IDEUS : potefe fin

ndelo

bonis meritis libayare 4 iquia bonus eff son pa-

JOIfVOt

tell. fine - malis damnaitre , quia. gaftus e/lZ

P,

pratereaà Ratione.

Fundata in primum addu-

li

y hii

&is Aug. verbis.

Num,poenam ante demeri-

) od

tum..decernere innocenti , m]una eít : fed eft

6a

impoffibile; ut DEUS inferat injuríam alicui j

] punm

prafertim eum ye] maximé fpeCtet in damna-

i n

tione reproborum- jultitie. fuze manifeftatio-

y p

nem.

TET

Objic. DEUS eft fupremus Dominus Crea-7 5

turarum, beatitudo fupernaturalis nulli crea:

"a

tura rauonali fecundütn fe (pc&tatz eft debita ;

jfetí

ergo DEUS finé injuria, . & crudelitáte potcü

fu.

cum creaturis difponere fccundàm libitum Ie-

"s de.:

probandó , vel przedeftinandó non habita xa-

tione .demeritorum, vel meritorum.

Refp,

n

0001

Ex hoc folàm fequi , quod DEUS abfolute lo*

bt

quendó potuiffet creaturam rationalem ad fi«

um

nem fupernaturalem non ordinare , quiatamen

L;Q"f

de faclo.fic ordinavit, beatitudo illa nobis.4

modó eíl debita ; alis poena non effet illà

p

j

privari, & ideo quia talis exclufio nobis poe-

r

na eft, ac vera damnatio,nequit Dusut Juftus

Judex . ante : omnem . culpam pravifam ab. illa,

g

"

fcilicét beatitudine, nos efficaciter excludere;;

& punite , cüm omnis inflictio poenee dicat ora

"

dinem ad.culpam.

ffia

Dices. Ergo neque poteft DFUShommemvn

p

.anmhdarc.

E. N. Hlatum , «X paritatem ,

h

quia annibilauo, (olüm efl ablatio exiflentiz' ;

iE k

ceu,

[j

g98 . Pari U. Diff. AT. Quaf A. $4.

ceu bereficii. 3 DEO libere conceffi, adeóque

äum |

citra injuríam revecabilis : at-reprobatio pofi-

tiffn

tiva factaante omnem culpam effet-ablatio be-

d

neficii nobis debiti in fenfüprimüm di&to , fct-

que'

licét -aterna béatitudinis ,& confequenter. ci-

tità;

&OIflt

tra injuriam nequit nos DEUS poütiv&'regrgæ

bare ante pravifa demerita.

b

bationé pöfitivä fa&á

tator

?52 Scquiturex dictis: Repro

effe poft pectatum origiriale previfum;& pg?&

diit

telia

quam.DEUS previdit finalem impocnitentiám

reproborum , üt hucusque dióla-confideranti

fig

patebit. - Id tamen advertendim eft quod pece

ficit

freri

«atum originale folum fin& a&tualibus fit-caufa

reprobationis pofitivee, prout haec pracise-di-

goi.

Git pofitivam exclufionem à gloria coclefti ; non

at«

autemi prout dicit deftinationem ad poenamza

Ktp

eternam fenshis: quiaDEUS omnes.non mune

d

hc

datos à peccato originali, pofitivé quidénvexá

chidità Regno ccelorum; non tamen illos ore

p

dinat.ád poenam eternam fensüs;, (i- in folo

fii

originali peccato fin& actualibus:decefferint, üt

iny

docetur in 1T. fent. Libro. Aliud eft:de prede-

5

ftinatione electorum 5 hzc enim factaeft'ante

d

pravifüm peccatum origirale ; quia juxtaSco«

t

tum etiamft, Adam non peccáffer , adhuc-foli

ele&i , qui defa&o: eleQti fant , mati fuiffent ,

nulli veró de defacto damnatis.

7$3 Dico. l. Reprobationegativa fa&ta eftan-

te previfa demerita , eft pariter communis. Et

collipitur ex illo celebri exemplo de Jacob,

& Ef3u, quod habetur ad Rom. 9. C/w son-

dum

[

hn Repyobatio fatla fre amte , che,

779

ag

um nati fuiffint , aut aliquid boui vel mali Jfe-

xio p

ciffest , non ex operibus , fedvexe vocante ditium

il

eff , Tacob dilexi, Efam autem odió babui..

y

ido,l

que verba intelligenda funt de odio nega-

jnré

|

tivo; feude non dile&ione; üt à noftratibus

V&, M

communiter exponi folet.

P. Etiam Ratione : quia in eodem figno754

iil

tationis; quo DEUS aliquos mifericorditer. ;

&pl

eligit ad gloriam , alios in maffa perditionis

ientt

telinquit, & non eligit ad gloriam: fed . illud

adeni

fignum antecedit pravifionem demeritorum;

Mp

ficut ele&tió ad gloriam antecedit pravifionem

il

metitorum : ergo non eleclio aliquorum ad

ide

gloriam ; quz eft ipfiffima reprobatio negativa,

, 001

Conf

antecedit previfionem dereritorum.

ff

. Reprobatio megativa opponitur electioni.,

1»:31[!0'

ad gloriam, tanquam denegatio illius : fed

j

hzc denegatio nulla prarequirit demerita, &

55, [id

pendet ex parte folius voluntatisDivinz,cüm

)j folü

fl; denegatio beneficii prorfus indebiti, nulli

rim;iï

injuriam inferens : ergo.

d

sSequitur. Quód licét ex parte hominis non7 f $

d

detur' caufa reprobationis negativze , üt loqui-

VMU

tur conclufio , detur tamen talis caufà ex parte

j

DEL; quz eft oftenfio & manifeflatio

m

milericordiz, & liberalitatis Di«

vinz , quz erga aliquos

»fh]

exercita fuit,

3

(

n

&.1I;

"

780 Par: I Diff. T. Qnaft IP. $. II.

fiona

$. II

u

Recenfentur, breviter Effedus Reproba-

leiti

tionis , & refolvuntur aliqua qua.

(im buc

guntuï

pertineutia.

- , tordi

Patte

Amnatio fcu poena zeterna , eáque fola;

» 6l D

faltem regulariter elt effeCtus repro-

d

bationis pofitivae, quia reprobatio eft

füht

eterna difpofitio DEI de damnatione ; tanquàm

Libn

poma irroganda. propter praviium. peccatum

CiSs |

nunquam remiffum,& finale,quod reprobationt

indi

pofitiveprafupponitur : ergo cztera previfioné

L

peccati finalis przcedentia nequeunt.effe effscus

D

reprobationis , cüm nequeat effectus effe. prior

Ti

fuà causà : dixi regalariter

quia in quibus-

Vb

dam grayibus peccatoribus. v..g. Dathan.&&

videi

Abiron accelerat . D EUS quandoque mortem

Qu

fuprà communem naturz. curfum 5 quo .afu.fi

liet

talis acceleratio fiat ex intentione, cales damnan-

Diy;

di., erit effetus reprobationis, ; II.. Permifio

fü

peccati, & fireprobis concomitanter conducat

; li

ad damnationem , non tamen ell effectus;re-

N

probationis ;. quia non difponitur, nec proces

hb

dit ex voluntate damnandi : potiüs ergo.dici

[

potelt effe&us praedeftinationis , cüm fübinde

qii

multàm conducat. ad falutem electorum , tan-

Ek

quam occafio majoris hümilitatis ,. ac.pocniten-

ttl

tiz , àt patet in Petro,Magdalena &c,Hinc dicit

W

S.Aug. l, denaturà & gratia.c. 28.. deférár ali-

Yj

quanga. D EUS, ut defmas effe faperbus.

Ài

?52 QuallesLAn& quid GtLiberVita?2Ante refpon-

6

fionens

ll

Retenfénter - yreviter Efetius et. 98

fionem nota , quód Iioc nomen Liler Fit« hié

ufurpetur per metaphoram ex humanis; ubi fo-

lt

lentilli ; quiad aliquod ófficium vel munus eli-

(ly,

guntür , conferibi in libro, utimilites, Sena-

tores , qui etiam ex ufu Romanorum di&ti fune

uf

Pattes$ Confcripti.

Hacergo metaphori ferva-

$ IEPID-

tà dieuntur fcripti in libro vite;"qui à DE O

Itaque X ad I.. dari

wod| - fünt'electi ad eloriam.

gt

Libram Vita;" Colligitur ex variis fcriptureloz

CCICUL

cis'j üt Apo€. 20. c. quicunque món eff investus

at

in LIBRO. FITAE friptus , miffas eff in fl as

T

gnum ipnis.; Et Apoc. 22. Si quis diminuerit

fs

deverbis Prophetica bujus , auferet DEUS par-^

prio.

zmnejus de LIBRO FITA,

&. ad II quód

yotté

j

.kibér Vit aliüd non fit; quàm ratio , in qu&

li

videntür principaliter electi , ac etiam damnati;

grem

qus& ratio reprafentans eft ipía Effentia Div.

"m

lizec enifi eft obje&tum motivum, intellectum

Q

Div. iovens ad electos confiderandos, quo-

A

rüm'primus eft Chriftus juxta illud. Pal 39;

1

Vi

Inh Gopite Libri foriptum eff de Ate.

j

Nete' dicás ; Predeftinati nequeunt perire j75g

((*

hócipfo;quodpredeftinatio fit voluntas efficax

) ii

dandi glotiam : atqui de Libro Vitz poteft ali-

T

quis deleri ? 'ergo non' datur. Min. conftat ex

,l

Ex0d32.cübiMoyfes aperté oravit: w dimir-

i

t£Woxam populi bujus , aut deleme de Libro P1-

r

j

J

4 " Et Pfalm.69. deleautur: de Libro P'roentium;

T,

: N.Min.ad texcus dicó cum S/Fiieroni&'

Aug. q: 3471 in Exod; Moyfen non intendiffe

Yi

néingd

c)f'f?i?&io;iem CLibro Vice; imo cumHá

i

po(li-

782 Pars IHl. Difo, Il Quf IV $. db

poffibilem fciverit , ideb ex maxima confidéfis

fum;

tia quam habebat de DEI mifeticordia locutus

fibjan

eftcum quodám exceffu.

Sanctum David ex

tiy

i poui

plicat Idem Aug. illum: ibi tantàm intendiffe

totum.

extinclionem ab horninurtt fpe & opinione; ità

$..5

ut-qui reverà fcr

ipti erant

t

; haberentur pro non

nsde

fcriptis in Libto Vit&;

459 . Quszres. lL. Án nüinerüs Pradeftinat

onum

(uin

It inájor, quàim nürmerus feproborum:? &y,

(

hegatve loqueüdó àbfohité de-omnibus:ho-

i

T. gt

minibüs; la teflatur Matth. 20.c. MMplri f

vVecális pauci verb élelli, . Et iterum : A4r&la

Wathy

eff via, 4uà dücit advitai $ G pauci funt , qui

Mibl

inirant ptr é4m $ "Va quia-omne pretiofum:

lfj

éft rarutii ? atqui- prédeftinati in S.-Scripturd

linit

folut

Comparantür. lapidibus- pretiofis;: & reprobi

luto : ptdéflinàti €omparantur pauciffimis

(omp

fpicis ; quos in ágro teliaquunt Meffores; re-

Q

probi vetó: paleis proje£tis- - érgo horum:nue

tim

fill

fnerus éft tmajor ; quàmi illorum. .« Quibus tae

fnen hon obftáitibus jüxtà Theológos coms

lg

inuniter tajot eft fünierüs Prodeílinatorum

fizdi

iüter Cadiolicàs ab initio nafcentis Ecclefiz; &

Wftd,

legis gratidt üsqtié ád cofifümmationem faculi

"(s

tioi

in ptitüis énitii offines párvuli; qui poftBaptiss

inuni- fiótitntur ; falvátitut. ex meritis Chrifti;

pta Y

fim

infüpet étiáti ex adultis plüres tioriunturcum;

quàr fifié Sacrámientis, qua mundarithomis

Tij

hem à peccatis per Juftificationis gratiam; Hu«

NW

jus etiam habemius fimilitudiniem inApocalypfis:

hw

hi

tbi dieitur quod Draco tettian xanturii ftellas

rümi

Àl

Rekenfentur breviter: Effctlus dee. ^ 83

;

tonídi

tüm . partem fecurn traxerit.

Et tandem.ci7;

4l

fübjungits fevidiffe turbam magnam: ex:omni

Juideje

ttibu ; quam dinumerare nemo poterat t^ergo

nendii

à;potiori.in Lege- gratiz numerus Pradeftira-

torum erit major; quàm reproborum. Ex .quo

fivnfn'(a*

J

confequens eít;:quàm ardentes pratiarum atio-

nes debeant Domino DEO nofltro:

fiati, &edu—

AORU

catiin vera fidelepis gratiae.

Qüzres: Ill At numétus P.

ræde&inatorum'?äö

t

jl

Cidemeft de reprobis) de fa&to . jam fit taxatus,

ita.üt neé: augeri, nec trinui poffit,

y. affir-

lii

At

mativé 5 quia alias DEI fcientia non effec in»

i, in

fallibilis..Gimmutabilis, .. Uride quando qua-

of

titut. «; poffitne:reprobus falvari ?. Gc prade«

pun

flinatus -damnari ?. gnt, "T heologi : poffe-ab-

j

foluté. & in fenfu divifo : non autem in fenfu

j

ii

compofito.

-QugtesIV,An

a

homo citrarevelationem Di; ; 6 Ü

f

vinam: poffit - habere: fue predeftinationis-inz

14

fallibilem certitudinem ?. & JNegativé , nam;

qn

Ecclef. 9. Nefeit bomo , utrum amore . vel odió:

fit:dignas , féd omnia fervantur infuturuminz

)

€eft4;. .. Conje&turalem tamen - natitiam :pote(t

quis; ex fequentibus ; aut fimilibus Przdeftinas !

tionis.fignis: habere,

I, : Petniténtia: prom«

p

prás& a(lidua:; :nam qwi funt Chrifti , carnem :

u

f4ameruoifixerunt cum vitiis, ( concupifcems.

I

tiilsioAdGalat. $. 1l. Indefeffunz & nenintéra

ruptim.virtutum.ftüdium 5 nam zbsmt devira

tuteincvirtutems;donéc uideatur. DEUS Deoruns

"

"

uditiar

i"'s""- vll Prompta, &- affcftuafa. a

38

V e£s

784 Pari I;?i.(Di!f. J. Qge/'lþï 5]1

tüf|

Verbi DET ; nam qzi/ex DEO of ,-wi'ba'DE'ï

trari

.dudit. Joann.8. IV. Frequens confideratig

ticor

Noviffimorüm.; qui enim in omnibus,gpäi

D

M

ribus memorat novifhma , in eternum nom.

peccabit, & per confequens. — V. Eximiüs cul-

tus erga Deiparam , de qua Prov. 8; habetur,

qui me inveriret , inveniet vitam , e? bauriet.s-

falutem à Domino. . .N1, Conftanstefljmonium

bonz conftientiz ; nám gloris »offra bac eff,

tefl imóniumh confcientia noflra. 2. ad Cor. v.

VII. JEquanimis patientia in adverfis, juxta

illud :i» patientia veffra polfidebitis animns ve-

firas; — VIII. Singularis affe&tus erga pauperes

& miferos j fic enim Dominus ipfe promittit £

Beatimiftricordess quoniam. mifivicordiam cons

féqueniur, - 1X Stuidium pacis, & pacificauos

nis ; nam beati pacifici ; quoniam filii DELvo-

cabuntur. X, Vocatio adítatum Religiofum,

& vocationis frequens confideratio, & exe-

cutio; " Sicenim Chriftus Petro atteftanti , Ec-

ce n veliquimus omnia , & fecuti famus te s

promittit jurejurando. : 44men dica vobis, quud

qos,qni fecuri efTis me; invegeneratione ,cum fe«

derit- Filius bominis in fede AMajeftatis [ua,, ft-

debitis j os fupev. fédes dsodecim , judicantes

duodecim tribus-fracl." — Et omhbis , quivélique-

vit domum , velfvatres ci forores , aut Patrem

aut Adatrem att uxorem , aut.| filios , aut agres

propter nomen smeum , centzplum accipiet, & vis

1ass eternap pofTidebit ; quod. eft propriumss

'g'un-

Pr &ficmüaïmü- Lx quibus facilà alia incelli

gune

!

Retenféutuv breviter Effeus.ecv. — 29

du

tur pradeflinationis figna , aut 'etiam à con-

trario figna reprobationis , quam à nobis mife-

Vr

ricorditer avertere dignetur DEUS Ter. Opt,

m

n

Max, Qui ficut noftrum eft Principium

iil

fic nofter fit & ulimus, in quo

requiefcimus,

deit

intta

TOR

hii

od

EpLWNIS

d

a

7)((65

i

n

R

AR

E

N

SY

f r

t

i a

D. —

)

i

RI*

Ldi

E

TT

Eu —

2

Ái)

-

SSSY

NI

u

Em

^

z

y

n

a

L

EE

um D

E

i

»»

*

m

z

2

P

jl

m

jj

SOrL;

D

.-

".

Wi

D

M qpiMemaes

zm

jxoare

J

Q)

ä

"x

l]' li

m

r.

9,

D

ul

K

*

Jl

*

o

&i

!

st

j

)

q

[

Wi

Ddd

P JAE'

!y

D

as

.

T

3

"

.

s

a

-

:

Go

P

(u

*

:

fu

ais us

Wa

E

[

tili

P

ARERGA

fsj

[771

fli !

n

UNIVERSA THEO-

7

LOGIA-SCOTISTICA

Q1

DPU

,AUGUSTJEDISPUTANDA.

li

D7

Ex l. Sentent. Libro.

J

Tferium.SSS. Trinitatis eft. fupra,

won famenu, ( 2) contra. naturam

* (3) Dantur in Divinis Proceffianes,

Az

qua. (4) : fünt vera , p proprie attiones. vitales

jummanentés, implicánt. samen, - (s ) plures, quam

j

duavcales Proce[frones pa[Jrua ad. intra,. (6) Ver-

I?IP

um procedi; etiam ex . cognitione. Perfonarum.

[

Proce[fiones Divin atbiua.(7) won-funt intelle-

Mi

&io, e$* volitio effentialis, fed. (8) atlusmotiona-

(

nales., videlicet. ditlio, & ffiratio Atliva... Per-

D)

fona. .(9) fo

vmaliter-conflituuntur. per. proprie-

es

D

tates Telativas, quatamen.

C10) eullam dicunt

M

perfetlionem. « . Ratio cur Proce[Jro Ferbi Divini fit

[

L

generatio ; won autem Prace[]io Spirit'f?s. $.. (11)

ih

eft , quia Verbum procedit naturaliter , Spiritus S.

vero libere - Quift per impo[fibile non prondgrnïä

N

Filio, ( 132) adhuc: ab Eo/ vealiter. diffingueretur.

Be4-

:

Beatitudo formalis ( x5 ) confiftit tam 'in viffones

(14) quam fruitiuneprincipalits tam&( . )inyolà

gz

Jruitione, .. Fifisbeatifica (:16:) nequit effé conna-

Enr alis alicuk eveaturd.

DEUS( 17)) fupernatts

vraliter eft vifibilis ab intelleilge €reato y:quo um

(18) lumén glariæ—conckur;'it jn gentre cat[a effici-

entis ad vifionem beatificam eliciendam.

Perfe-

& io viffonis (19) non. in fola luminis perfe&lione

Jindatwr..— Po[fibilis eff (2) vifi pracifrtüa. s.

0.

Beati (2) funt quidem impeccabiles , non tamen

(22) 4b in - fed ex - trinfeca tantum.

Damnati

hA.

Spir.itm (332 fuflinent pynam veri, ci materia-

15 igni$ , "on 4

*

ventionaliter.

m'deïn (240 ph)fíc , Rd (25) ins

LA

1

^

'Ex II

qu

IT

: INgeli (26) procreati funt eum colo, & terra.,

h

ul

1n Angelis (277) datur. intellelus agenss.e

patiens.. 28 ) Poteft. intellelus Angelicus fsbi ipfs

f

$n particulari aquirere [becies tum àAvebus imma-

pith

serialibus , 1um materialibus.

(29) Implicat-in

d

intelletin Angelico [becies: nniverfalis . mon tamim

!b

(305 qua fit. vatio cognofceudi quidditates infini-

1

1a5, fed etiam ((31Y) fimitas difparatas« — Locutio

3

zZingelica (5 2) fit per realem:immtutationem intel-

T

Vellis Angeli audientis y:qui fe pa[]rv? tantim ha-

n

"

ber. — MngeliQ33) per propriam voluntatis coope-

(il

Fationem fueruar - difpofiti:ad. aratiam: in primo

7 à

- &reationis inflauti acceptam ; 4n qua perfeveran-

i

beati-

n

r:r fnb/ï/t'en:es(M) de c?;f.aiig;to mer uerunt

Éudi-

li

tudinem.|fapernatiralem , e quidem ( 35 ) prins

pm

1empore, quam illam adepti fuerint, .. AngeliQ3 6)

[7.

Til

fimt

proprie in loco; && quidem (37) fundamens

saliter per. fnammer fybjf;.».;

:tiam (38) formaliter

(6o

verb per übi fpirituale definitivum (39) d« nva

wf

«tdu

grodatlum [Ive À propria virtute moliva. dAngelos

lov , froe-ab, alia virtute. extrinfeca , fuljetlas

[(77)

st

1um in 4ngelis ; adeóque (4Q) mon funt. in locoper.

)

operationena virtualiter tranfeuntem. Adam. s

(41) in ffatu innocentia patuit prius peccare ve-

nialiter ,. quàm aortaliter, / Beatifjma. V'irgo

lN

(42) fuit finà macula originali concepta , mullam

du

prárfus habuit debitum (43) mec proximum , uec

remotum iniurrendi peccatum | originale. Par«

lii

vuli cum folo- originali decedentes (44.) mon pao

LLI/

tiumtur. pauaim. fénsiis. .. Conflitutiuum. formale

Perj

peecati allnalis (45 . eff. priuatio retlitadinis de-

lii

bita ineffe a&bui, —— INullum. peccatum — mortale-..

J

Puraomif-

Ui

(46)

eft- malitia. fmpliciter infinita.

mp

fio libara peccaminofa (47)

efe. po[[ibilis,. Opinite

ii

nem yninis probabilem (48). licet [equi concurrene

at

1e magis-probabili , won tamen (A9) in ommi ma«

f

teria. : ($0).Datur, atlns bumanm in. individua

]u

indifferens, . VdHlus exteruns attni interno (.1),

[

feperaddit, diffintlam bonitatem ; (j malitiam..

.H

Gratia-(.32.) fantlifisat tantum moraliter , d non

"

phyfice , adeóque (.s.3.) depotentia DEI abfoluta pos

ptl

veft peccatnm sfimnlflare.cum. gratia in rationt.

Ti

qualitatiss satque; boc ( $4 , Divinitns remittà

r

um

alsque inf ufiane.gratie... ($5.) Datur mer.

*

]

M

L

vevivifceutia. : DEUS ($6)..dat. omnibus

à

Jomri-

D.

vibus gratias fuffcientes, . Gratía ($7) non eff

pam'-

)pi

participatia phyfrca Natura Divine. . ($8 ) eff..

d(l)

vealiter idem babitus cum . charitate.

ln lege

idtttiy

1tait

xaturali ( $ 9Y nequit fieri dz[penþ:tzo proprie ditla.

(60Yleges Pontificia in. atbu féotndo non oblirant,

dum

nifi publicata in fimgulis Diwcefi buss (61) Per

Argdæ

atlus formaliter ma[o: potefft introdmci coufuctudo.

lj

contra legem. . (62) L'ccld & poteff pracipere atlus.

0[0;0

mere internos,

17

1 u

Ex 1ll.

f

N

carnatio Ferlà Divini(63 ) lictt fit comveniene

TT

I

tilfima s non tamen (64) e[*. vatione -mavurali

n

demonftvabilis.

(65) Unio bypofl atica eff vela-

].

tio realis. (66)plures Perfonawon puffent-eandem

K

numer naturam olfumere j beuttamen (67) a

TT

Pérfonaplures naturas , que (68) adbastjfetomus

[ il«

il

m

bomo. ( 69) Chriffis qua boineekiffitsoxiffentia

propria, c creata , (76) &on fu.t ab iatrinfeco

"

zmpe(:mbzv 25 anm mefzm ]ec».ndnm qmd e ex-

II

trinfect tantim (7Y) erant. infinita,

Ejusdem

f

(atisfátho , licàt fuperexcedeus, non tawen (7 )

nt

f'nit aGhus rigorofa juffitia.

(73) 4damo non..

iil

peccante Cb)y jffus adbue veniffet vi pre[entis De-

j)

Ij

ereti , 5og tamen (74.) incarme pa[fibili , fed im-.

pajfibili, ^ (75) Per abfolutam D EI potentiam

! /

l.

P"W/Ff purá creatura de condigno fatiifacere pro.

!PX

pcecat:s noffvis,

(78) INo» dantu? virthtes mos

j

ralés per fe infufa.

(77) Ufns femples fatti im

l

J

rehm &tiam [olo "nf confumptibilibus eff fepar "abilzs.

d Dominio. (78 ) Duorum ir fülidum Dominum effe

'/;l

non potq/f ( 79 ) (,l:rzcz fuent veri Diuini veddi«

j

j

inum

/

3

(y!

iuum! fuperfisorum,

(80) Zudex m]uj»'e ad

]pm

morten condemnat illum , quem privata . [cientia

dul

xovit innocentem , licet. probemr nocens. (81)

du

Regus uon femper tenetur. fateri veritatem contra

lii

!& in proceffu criminali , fi babita femiplema proba-

tione yuridice interrogatur.

(82) Sumnus Pon-

if

tfex eft [upra Contiliem.

"d affenfum — fides

[us

lit.

(83). prarequivitur imperitum volustatis.. (84)

AMyfteria fidei noflra funt' evidenter credibilia.

iht

ulit

(85') fides e& fientia polfamt. fsl fLare.

(86)

Irai

pro onini tempore e fHatu omni bomini fuit nece[-

D7

Jaria. alzqua jïdes Jupernatar alis neceffitate mediie

(87) in wová infuper loge EUanvelii poff. f'fficien-

yi$

teni ejusdem pramulgm ionen necej]?zrm eff fides:

ju

[U/"

explicita: S88; Trinitatis , e Incarnationis (88)

Jonocentium. XIII. ejfe legitimum ChrifHi Ficarinm

lity

[

eþ d» ]ïd&

(89). potef? DEUS de abj&mm fita

4n

pozmtm tam veprobo, qu C90) fecundzm pr as

Mj

feitem jhmmz Jnflo revelare [nam damnationem.

(9 1) um eü /mb;rm fxtwam: "a D.EUM Y6

nþ

ln

pro X /mm.

[

Ex IV

$u

Ti

Vfl

(92-)[/

ætu lrmocent.æ jf per/äwmä&t, nu/!um

vifjet inllitutum Saramentum. (93) poe.

Ctpi ;

-

PUV

te/*'m mjhtzæ, idi Sacramenta 7'6/]!41[ compererc ptc.

PBT

v& creatura. (94) Sacramenta N, L. tantum mo-

D

valiter cau[am. aratiam. ( 95.) Baptzmm.c fzfie fu-

(

féeptus ceffante j alionerevi wjut.()(ä)l arvtili ine

fidelium «

br if ianis Princty:

C

htl

" civiliter fubjelloe

[

Tüm lu:tc t?äl'.'fl-«-.!if'll!if Zn'l/lilJ 60/5")2 Pd? fnïlbtt!-

1972

ji

^

(97) poteff. per. difpeufationera, ac delegationem

jft d

fienà

fpecialem Summi Pontificis Sacerdos mon Epifcopns

Sacramentum Confermationis adminiflrare. (98)

; (

Ruultí

Sacramentum Evchariflia. potziffez inflitui ante

Incarnationem. ((99) farma confecrationis pants

I !'70 if

7170

effentialiter confifHt in bis 4. verbis : Hoc eft cor-

pus meum.,. Er forma. confecrationis, Calicis in

r fii

bis.. Hic elt calix fanguinis mei , aue aquiveleu-

(W

771

tibus. ( XOO) verba conecrationis . tnt uera pra

ultimo in[lanti completa orationis. ( 104) Zdtlio

(

trans[abflantiativa e[t olum addulliua., n pra-

stf

f

dutliva. (102) Sumentibus utvamque . [peciem

1772

vi Saeramenti non confertur imajor gratia ( 103.)

peccatum. fikLionis im ipfo inflanti fu[cepti baptifmi

filt

conf(ammat m deletur. pey Sacramentum pactiten-

T

i.

tite. (104.) Adttritio (aperaaturalis eum Sacra-

mento fufficit ad jullificationis qratiam obtinen-

Y

dam.(Y0o$.) Panitens uequit dare licentiam Con-.

] fïl'

M.

feffario, ut loquatur de auditis in confe[tonc.. Bea-

til]ima V irgo 7Maria(106 yeon fufcepit Sacramen-

d

um Extrema Unilionis, cujyus forma (107 ) nt*

ceffario eff deprecatoria. (XO8) de conce[Jione

Summi Pontificis Sacerdos potéff conferre Diaconae

tum, ( Subdiaconatum.

(109). Per folam ac-

n

ceptationem promiffronis fatla non. contrabuntur

[

[i

Sponfalia. (Y10) voro caffitatis adfirithus.. ,

]

l

pe pramWanäm AMatrimonii obtinens copulam 4

[

wella ignara vots , tenerur eam dutere,

Paviter

14

(113)deflorator Firginis cum fitta promi[]rone te-

j

h

netuy vegulariter eam ducere, (V2 votum fom-

j

Ó

h

plex caflitatis poff [pon[alia emifum eneruat fpon-

parte isnocentis, — (313)

rf

þfiax 3 faltem — ex

AMaes

lu

Ddd4

Muatvimoniums Infddelium uon fit Sacramentuma

:

quando. ad, . lidem . comvertuntur.. (( X14.)) pa-

Eu de continentia perpetuv ex fullitia feruau-

$

dla non obeff valori Matrbmonii. (xg ) Matris

smonia Hárveticorum contratla coram tantiu. Pras

dicante pev- accideus funt. valida. ( Y16) validz,

€ licire difpen[at Epifcopus in impedimentis diri-

wentibus urgente gravi nece[fnatetam poft , quamm

d(CAYy) ente Matrinzonium | contraGlum.

(118) inter B.V. & $.. Tofeph fuit

verum AMairimonium.

M

SS

AX

N

Hs

(

zi

o

s

E

!

h

l,

M

N

3*

h

E

-

7

4

d

5

(di

?

n

AASN

o s

d

u

H

z

f

DA

ä.

as*

lu

2

n

p

a

QD —

"

?

ITSREER

N

—

L

n

«j

r

2 Y

o

ü 22*

Q

L

u

1

L

g

PA--

Q

IUUNNESSENUgNS

]

f

ä

i

ääææäæääæ&æä

Malri

uus

PARERGA

77

dl

qffm

If

UNIVF RSA THE .—

LOGIA SCOTISTICA

SALISBURGI DISPUTAND A

Ltima vatio. conflitutiva. Divira Effentia

1. Eft allualitas per. effentidm , feu ipfam

exifere alialiter. .

2« Sola füffeit difliz-

éio Scoti ad - ean"ponmda cuxtrAdilloria iuter Ef-

féntiam , Attr:buta ä*Rslatwnes DEL. 3. Ovi

tam jhb]eähw quam moraliter ef Immmabzlu,

ü*llæt fít Dnmenfuss. 4- Spatiis tamen, imagina-

ríts 102 coexi/Hit. -

$. Es Ubiquitas formaliter

20n mfermr ex apemt:anc.

6. Res temporales

phyficé non (iant pr&éfentes Va &tenitate.

7. Futu-

74 libera ab[oluta cogno[cit DEUS in. faa Effentia

affe&là decretó ab[olutó concomitanti ; conditio-

zata 7/67'0

8. fuppefitó. decretó ex. parte atlds

ab/älnta, condirionató vero ex parteobjetli. Adeé-

qtlff-

.9. nec datur. degretum . pradeterminans,

*é6 YO.Sctentia AMedia

II. Pradeffinatio in-

tentiua fatla eff gratmfo, €& axte pravifa merita,

12« Damr in DEQ una (ubfifteutia abfaluta pra«.

zer

]

Ddd;

tev tres velativas ,qu2. 13. qua tales funt fore

[

maliter cou[litutiva Per[onarum Divinarum ; non

951

tamen.

25

14. du f40 conceptm formali perfettic-

pn

nem dicunt.

Yf. Generatio Verbi-non prafup-

[/7

pomt coguitianem creaturarum paf lbilium ,. mi-

t

A6. Sala Pro-

nis fnmmrum aut atiualium.

r

ce[]ro Verbi eff. proprit dila generatio, qua. 17.

jhll«

nadequaque eff. naturalis ; Proce[]o autem . A«

&il

Sp:rzms Sibera; qui 39.ex vifua Perfonalus Pra-

irii

ce[fionis non exigit Perfanaru dualitatem: lamc 4 da-

&t

ta bypotbehi impo[fibili , fí'non procederet a Filio )

[

20. adhuc realiter perfonaliter diftingueretur. ab

PCTP

Illo.

21. Btati per vifionem Beatificam formanut

a

verbum creatum , [em [peciem expreffam. 22, De-

Iv

fao!o mon datur [pecios. impreffa Div. Effentia.

n

23« lllins tamen nulla efl. implicantia.

24. po-

dl

ff videri E[mtm Jraé Azmlmtz«s aunum. Attri-

D

butum fine alio, una P:r/a:m [ine alias non tamtn.

D7

Atiribura, aut Per(in& finà Effentia.

2. Per

lg

uäfolumm DEI potmtmm po[funt. Beati in Verbo

L/N

0Hines CreALUYAS etiam pof Liles videre. .. 26. Ia-

Af

zelletl us perfetlior fuppofitis aqmzltbm mtr itis, ac

3s

lumiue clorie perfe&wrem vifionem producit. 2

m

Ef fen[ns externt in Beatis, car]wrz glormþ renu-

»

gitis lmbmm Jent fmu proprms apemtzonas n per-

df!

étuum in. atlu exercito ; tameu . 23. neque pev

$o

aäþlumm DEI pommam m'ulm corporm; pote/f

]

videre D'E UM

29. Perpetmm.c ». SeCHrÍtAS,

i*

Gaudism , non féent de effentia. Beatitudinis.

30.

/ï!lc

Polfibiles [ant . imo. atln dantur. Angeli numerà

p[ure:.

31. Potuerunt im primo inllanti. .fut

N

€YEAHOnI peccare.

32« 4de hodiedum cognofcere

78

-

ETA

f

t

]äcr'em cqrblium f!æmjäla AULX DE[ ordi»aiia.z

[j

3- dageltininflanti fua creationis babuermnt.,

&ratiam [anilificantem.

(; MP

34. Poffant fuam vo-

d

Iuntatem vetratlare f'atla jam eletlione .unius de-

ternminatt.

3$. Pectatum omi[fionis cotmitti-

n

tur , quaedo ponirur Canfa.

36. Faseft , qu.

!

lh

Jéntentiam: minis probabilewe , quando, agitur.;

D.

de licentia a& ionis. . Gratia fufficiens ct efficax in-

trinféce non diflinguuntur

38. DEUS omnibus

^

adultzs: dat gratiam f afhcientem in ordine ad...

jil)

)

[alz»xtem confequendam.

39. Infantibus vero e*ä*

d

perpetuo amentibas alia media.

4O. Donum.

74

Per[everantia non cadit fub meritum de condi-

]i

[

4no. 4 E Lex formaliter confiffit in atl voluntatis.

42. promulzatio non eff de effentia legts , neque 43.

?U

lfl«

bujus effcacia peudet ab accepratione poptli. 44. D.

F. gon ex[piravit Chriffo exffirante , fed in Die

It

Pentecofles Terofülymis , & in aliii locis Jecceffa

fit

temporis. $. Poteff Legislator in materia £r4-

j

li

vi oblizare J'ub culpa levi, won tamen econtra.,

i

46. materia omnimodis levis capaxe eff obligatio-

51$ grAus,

47. Peregrini per. fe on: [lringun-

p

mrlegiöm lacorzm , per quetranfeunt.. Chriféus.

lr

48- Feniffet ,-etiam[r Adam non peccaffet.. 49. Fi-

h

des Divina babitaalis eff. una ffecie i. omnibus.

Plf

f o-Habitus fidei eff papliciter pratlicus. $ Y. DEmms

d

eft abjettun materiale incomplexem [/dei..$2. com-

i

p/exmr; autem omuis veritas Catbolica, je& prape-

Q

frtio vevelata.

$3. Objetium vero formale Fidei

/t

D:eff D EUS füb ratione prima veritatis in dicendo.

i

$4- ec revelatio, nec obfiuvitas ingrediuntur

I L

fmtio"f:em formalem objetlà fidei, fed fuut mera,

la

necef-

nece[Javria tamen conditio fine qua non.

;f. Cum

r

videstia im atte[lante poteft . confiflere. fides.

fub

[7

$6. Revelatio privata fufcit ad aliquid Fide..

Div. credendum , nontamen $'7. revelatio virtna-

[

lisy at $8 ptfmt.tm " fm aflimata.

$9. reve-

j

latio Divina ita nece[[ario eff era , nt etiam de

(

lT

ab[oluta poréntia implicet DEU reuelare fal-

fptns:

60. Revelatio damnationis - deffruit: [pem

$u

ii

Beatitudinis.

6 .. álius amoris DEI in Patria

[/7]

« in via dzjj'l'mnt ffecie.

62.. Circumcifio non

D

tantum fait-frguum diffintliuum flirpis Abraba-

mitica; fed. 63. Ferum Sacrammmm. 64. Creas

u

tura pura non poteff p-rnpne inffituere Saeramenta ;

e

qua. . $. AMaralitertamtum caufaut gratiam Cj

h

quidem.-66. . "vivorum per atzidens primam , e

fü/l

mortuorum.per accidevs jeczmdam. 67. ad va-

i

lidé adminiflranda:Sacramznta in- AMinifivo. non

8

€

reqmr:tur Prolaxza; vita, aut fidei integritas , be-

»é vero 6; 'aliqua intentio faciendi v..g. quod

9)

Chrifl us dnflituit , - amt Eccleþa obferwzt &

0j

I

69« Baptismus- f uit -inflitutus À Cbriflo Domin.

qnte.fuam.Pafhanem , licit determinaré-non con-

ft

Jlet illud tempus....19:Etiamfi bomo via femi-

de;

g

zali-ab, Zldamo: uon sde[cenderet , tamen effet ob-

i

ligatus ad Baptismums-. 9s Baptismus fubmer-

Jiuus patafd .offo walidus. -

:2 2«5 Chriff us prms po-

q

i

tuiffet. e[fe dr Sacramento Eochariffia , quam im:

utero-Bma L Maris. Sactamentum: Evcbariffie

LU

23« fuitinflitutum Luna 34tà ad Ymas defperas.

i

Làisa a gta AMenfs ANifan, 74« n vetlu folas d-

f

€it /]xecze.t. 7$. in abltqua vera corpus & fan(rul-

h!

j

&i ln quem 76. aqua fülam mediate converti-

tur

.0

tur. 2*). INalla potefl ate bumana Ii?im

effe porefé

2

fb wena . [pecie con[ecratio, 78. Ecclefía

babet $u-

H

KHas caufau, ab quas Laicis denegat calitem , el

Qu

yiodo deuegatum iterum ve[fituat. 19.- Trans-

2

fehfLantiatio eff atlio fülm addatliva. g0. nmn

TT

conferter major eratia ub utraque [ecie. 1. fos

" fä!:

la confcratio. eff. adaquata. Sacrifici Effentia us

j

82« hujus ualor tam fatisfallorius , quàm impe-

Pa

iratorius. eft. finitus.

83.' Sacramentum: Popis

hn

tentia nltra formam ab[olutionis atlus qunitentis

ydi.

effentialiter includit,qui attus 84.plan? effentialiter

(ntt

involuuntur in xo Te , quod opines dicunt effe de

ts

e[femtia forma Sacramentalis abfolutiosnis; 95 . mte

7)

quit Sacramentum Ponitentia effe validum jv ine

)U

Jorme, « -86.. Peccator per fe loquendo- non tezes

AH

tur. immediait à commiffo peccato conteri , nequa

E

87. peccata ffub pofiivà , ffvb megativi dubia

7&'

corfiteri, . 88. poteff tamen abfolvi fb conditione

M

moribandus , fi. conflet ipfeem- Chrifliane vixiffe:

6

89. ad contritionem non requiritur fnmmus cona-

777

£H$ , neque determinatus aliquis gradus, fé4 fuf-

ficit quieumque verus dolor.. 90. forma ab[olutionis

:

!

deprecatoriz prolata eff imvalida. — 91. nulla eff.

i

obligatio .onfitendi- circum[Lantias smeve apgra-

[l

"AMHEES,

92« Sponfalia ante- feptennium poffant

r

effe valida.

93- ex parte nocentis non diffolusu-.

L

tutr priora [ponfalia per. pofleriora , etiamti bes jua

hi

tAAEREO ,. "Vel copmlà firmentur. — 94. Spovfalia

L

Jb conditiane penali ixita , C ab inju]fl) vefilienta

j

Jolvenda füntvalida , juflà vero vefilientem non obà

d

ligant. 95.Si- uterque - fponfas. fürnicetur non

96. AMateria Mareis

. |

4'?."[ compen(atio asutna,

70j

N

]

T

3X.

2

mmäb tmdehda ä' contraläenti:

mionii funt corpora

bus , &* 97. forma fimt verba vel alia figna ex-

m

P

re[[rva borum confénfam.

98. Parocbus eff te-

ffis honoratior., &j n Minifler buius Sacramenti,

99- Validé , non tamen licii? feparant fideles con-

trallum Matrimonii à vatione Sacramenti. Y00.

Matrimonium e[t nullum , [ pars coufHituens pro-

mentiam , antequam . bic

curátorem incidat in. à

h

101. Si fidelis ex- difpen-

siandatum expediaty:

fatione P.

ape iniret matrimonium cum infideli, tunc

ex parte fidelis (ulfsfleret uera ratio Sacramenti,

102. Si contrabentes erronec putent. latere impe-

dimentum dirimens matrimonii , adbuc valide con-

trabtnt 4:dnmmodo intendant. facere , quantum

of[int. .. 303. Matrimonia illorum populorum ,

apud quos viget confaetuda repudii , valent. YO4.

tantium aubloritate Divina inter virum d femi-

nam potefl induci vinculum matrimoniale absque

kor um confenfu. - toS«. Summus. Pontifex

potelt difpenfare in. matrimonio

F?M.

'O. A.M.D.G.

O

N

Es

m

e

y

*

b

VE

iv

AT

ä,:&

ln

ä&æ Q *&*ä**ää&&ä&&ä

i

u

Fg ä&'*æ? n aää??ä s

At

"TT

ERRATA GRA- .

UBUDY

VIORA

!j W

4 0

Pag. 33. Lin.27. jsevidentia. lepe evidentia.:

i

$6. Lin.12. »on ef? jþemlamm. lcge eff fbe-

1 I

culatioa.

RU

109 determinant. lege determinat.

j W

128 .refpondens. lege refpondkas.

Miktoh

192. Lin. antepenül; »oz pofust DEUAM

m

demonfirare à priori, omittatur,

fs

1

I99. Lin. 18. vweceffrtas exx/fmdz. "leges

ergo sece[fotzas ejc.

js

268, Lin.t3. pro t 9. lege192;

MW

274.

Lin.5 . tranfeat in. legetranfear.

fN

329*

Lin.2. /4bDEI ratiogé. legc DEI

fab ratione

349

Lin. 9. anaullus. Iege mmulm.

$17.

Lin,22. prafcindenda. lege pra/ídendo,

j2i-

denominationes &Y g0.

Lin. 14. denammamnes $ ergo. legc

$95*

Lin. ult. 244j. lege 44iz.

624.

Lin,7. reipfa.lege wec ipfé

$j7.

Lin-11. 445 lege zMin.

668.

Lin. 1. potwiffr. lege ppfziffzt.

677.

Lin.47. voluermnt lege potuersnt,

2919

Lin. 9. argumentus. lege argumen-

!l;m.

«

N-

f ——

——

f/

3.

A

A

d

$

À

L

"-

—

-

RUA

9d

a

—

Es

E

2

z

m

T

n

4j

d

X ddot.

DN

D

RI

N

A

N

M

Ea

&

MR

g

E

pas

SSS

*

d

ERN

v

DXX

^s

A

As

À

A

s

&

3

*

s

QO

.

A

SS

-

C

Y

D

AE

m

ld

A

x

3

E

Ms

r

-

"

E

NS

s

M

J

DN

W

E

v

T

m

N

v

a

n

x

Y

s.

*

A

S

5

i

v

Y

AE

E.

F

x

X

E

—

Xe

A

Ms

As

T

a

x

X

A

N

i

3

-

AE

ls

T

,

(

m

r

E

Es

nl

Ms

*

.

ques

d

s

u-

XiY

o

z

s

M

PC

3.

08

224

N

i

N

-

s

^

z

x

S

z

Mi

o

ia

A

z

*

x

*

Z

3

.

CR

A

4f

APE

W

E

N

A

$-

DAU

mex

EX

u

xee

M

M

du

DOSS

AO

j;

33

&

*

P

x

o«

^

5*

S

x

E

K

ts

x

*

«A

&

:

D

Gs

|

d

X

x

To

L

Y

$s

DX

A

SS

x

Cs

J

.

N

P.

z

s E

n

ts

PA

:

M

s

m

SSS

At

E

s

z

n

J..,

$

D*

-

z

Es

C

3*

E

i

s

A

À

U

u-

*

W

R

m

£j

s

s

A

a

As

d

t

o

X

E

x

wk

E

Rs

"i

a

s

A

ho

u

E

es

E

Qu

s

DPSRTD

3

EM

7

P

Es

v

RUX

N

NUA

A

m»

2

s

I N

x

L

A

56

at

3j

P.

N

RA

Ms

$a

p

PX

*,q

x

$t

ROA

aCX

7

X

-

5

:

R

Z

x

4

-

o

*

23

A

-

m

:

v

*

Ay

A

X

BL

s

-

z-

As

M

x

s

N

s

-

DC

:

Ü

aE

*

x

P

:

n

)

o

e

iW

N

ZA

m

L

$

s

M

ex

TCC

Vs

CIE

T

3

a

n

A

A

AOAU

aA

s

AR

I

i

a

ww.

7

z.

a

2

i

s

M

"

D

ia

^

T

*

-..

o

p

A

M

H.

d

|

zX

"-

x

L

E

*

s

o

hs

z

s.

i

E

|

.

x

BX

E

E

r

|

us

w

Vg

C

L

x

-s

ROR AT

z

Ro

A:

w

X

OT.

o

2

*

*

£

A

:

W

i

x

"n

E^

-uf

hi

»»

6

as

AUA

E

I AE

A

as

s

x

3X

A

E

a

&

a

AE

CX

o

s

ER

2

d

"

eE

E.

a,

iU

A

Y

s.

v

]

r

$

—

LCS

n

23

i

2

AT^

2

K

3

L

2

2

n

-

Dv

E

X

ao

Es

r

"e

P

a de

T.

MA

s

A

»m

-

d

por

R

4

j

Se

EM

"

s

E

u

2

r

&

R

Z

as

A

£2

m

-

AC

u

aR

,Nm.

E

Mp

i

m

E

z

x

g

w

N

-

z.

s

.

Ia

COR

V

.

Es

i

AC

UR

$u

x*

m

z

s

22

»

L: s

um

r

OE

s

^A

m

A

—

z

A

2

g

od

- s

TEAS

X

A

P

A

[5

RC

£

R

MATC

um

-

4

1

us

.

E

a

R

y?

m

E

m

Y

x

RCX

us

x

i

z

-

P

:

us

--

z

—

-

MR

:

E

m

-

M

E

EEE

R

z

d

et

—

z

p sn

"

Pt

-

2

i

-—

—

—

RUR

-

:

T RR

——

E i

—

—

——

Es

m — ia

120 em

Ed

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

E

z

ä

AETQ

ID EST

e

-

E

EHHHH

DEUS DNUS,

ä

SCHOLASTICE CONSIDERATUS

UEM

W

FaAvENTE DEOQF

IzgROrr. MaxiMo

Sub Ilufeviffimis & Reverendi[fimis n [picizs

5.R.I. PRINCIPIS, ac

DOMINI DOMINI

S

CAROLI JOSEPHI

i

Ex Couiri2us nEKürNaunc,

i

EPISCOPI SECCOVIENSIS, &c. &c.

e

Cum Diverfis Parergis ex Univer[a Theologia

Ad Mentem

DOCTORIS SUBTILIS

JOANNIS DUNS SCOTI,

Bs

In Comitiis Provincialibus PP. Francifcano-

rum Auguftz Vindelicorum celebratis

Geminz Difputationi Publicz in Conventu Au-

guftano, & Salisburgenfi Fratrü Min. S.Francifci Recoll.

EXPOSUIT

!s

ETP.LEO STEHLE, 2

SS. Theologie Lettor Ordinariu

DEFENDENTIB US

P. FIRMATO SGH

ROÓEFFEL,

P. ANDREA PAN

GER,

F. VIRTUOSO HILLEPOLDT,

SS. Theologiz Candidatis.

Die Menf-Tunii 22. 6 Juliiz. Horis ante- É pomer. 17 23*

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

CUM PERMISSU SUPERIORU M.

t

Ealisburgi, typis Joaunis Jofephi Mayr, Aulico-Acad. T yp.

g.