Gf1484
author: Weber, Melchior

Ab

R^

-H

»-

—-

.

—

— —

Mu

;

85

N12«511

5

1

l

U

[4

:

T

H

l

ll

Uil

lii Mi

!

I

HH

UB Tübingen

-

poeteei. M ss

—— 9üáüSÓàà

]

à

;

; D

fÓ

loj

]

l

Q

Wi

MANUALE

CONTROVERSIARUM

FIDEI CATHOLIC E

N QUO-

Claré & fuccinàée demorftratue

Dogmata Lutheranorum

Non effe Evangelica :

Pratensá Do&lriná de locatioue

€9 Zxcttatione

LUTHEREI ,REJECTA

L/

424CATHOLICORU

CONTRA

al

"

mnias D. &M.

Em

JOAN. CASP. BAROE

Pro- Rc&oris Tremonienfis,

Ejufque Difcipuli vindicatá."

AUTHORE

PMELCHIORE wEBER

Ord. S.

ÉRANCISCI

PVMNEU

| Strict. Obferv.

COLONIJZE AGRIPPIN.E,

Ápud HENR. ROMMERSKIRCHRBI

Unter iettmamm Àn. 1798.

ET

td

I

l

Or

lia

N

T

3

ä*?ï*zi?;g gï

A;:

tüg

| s,!n

r

CH'«

Ál

LT

jhy

m

T0g«

ipe

D

BENEVOLO LE Eï;om,

Hac ZHateria per inenriam Typotbita omif-

A fpetlat ad Mateviam de Sacramen-

ts n genere in lir. H.fol. Vg 3.

2do: Noneft do&riua Evangelica;

quod Sacramenta nova legis fint figilla,

vel fignaculasquibus Chriftuspromiffio-

nes fnasderemiflione peccatorum, jufti-

tia, & vita «terna nobis obfignaflet in

ordine ad corroborandam fidem no-

ftram, ratio eft; quia hac non legitur in

A

Scriptura Sacra,

"

Opponunt. Circumcifio ut Sacramen.

tumi legis Veteris dicitur Rom. 4. v. t1,

Signacelum jnflitia

fides, ii & Sacra-

menta novz legis.

Refp. 1. S. Paulus non dieit,quod per

ircumcifionem obfignaverit Dxus

Abrahamo promiffiones, ut eo firmius

€as crederet , fed dicit eum fuiffe jam

juftum & Dzo credidiffe ante Cir-

cumcifionem, finehoc figuaculo,ficut &

nos crederetenemur D Verbo fine

appenfo figillo autfignaculo propter ve-

utug

33CB?F*m pivinam,quia D us loc

eít ;

: | -—ae(o)sg.

eít; & qfui

Dzo loquenti credere re-

&i

V&hg

nuit, hic certe non firmabitur ad cre-

busc

dendum perSacramenta ; nam & ipía

[iont

Sacramenta propter Dx1 verbum, defu-

[

Ya

per nobis revelatum acceptamus;& non

bi i

vice vería, D'x1. verbum acceptamus

füm

propter Sacramenta,

[7/7

2do : Hoc fpecialiter di&um eft de

lou,

Abraliamo , quod acceperit fjgum. Cir-

i,

il j

eumcifionis , fianaculum juflitia: fidei, qua

fhetar

eft inpraputio , nt fie Pater omnium cré»

Vottm

dentium per preputium. Rom.. 4« V. 11

hr

lii

Coníequenter quia hoc ipfum non con-

veniebat omnibus ; aliis Judzis; fic non

if

fnifr

poteft fimpliciter dici.quod Circumcifio

Abr;

in Vet. Teft, fuerit figillum vel fignacu-

P.'a'gi

jum. Sicutin fimili : Chrifti mors&

W j

paflio eft noflra redemptio , proprerea

LY

z

Y

tamen non poteft fimplicirer mors &

lm;

paílio vocari redemptio, nec morientes

tfl: S;

dici redemptores » licet. Chriftus. mo-

! Y

riens nosredemerit,

*

DI

Refp.. z. Non omnia,qua conveniunt

Tnin

Circumcifioni, conveuiunt hoc ipfo Sa-

Buic

uo enim

ho

€ramentis govi 'Teftamenti;ex q

|. fttk

capite?

-T

d

a (uaex E-

tte

cápite ? probent Evangcäci Ev'ang:eh'c

vangelio, Probent Sacrame

nta efle figaacula,qui-

L ae

ffio pivina de remit-

bus obfigaetür nobis promi

Pet $a«

ipli

fione peccatorum & danda vita zteroa.

figilfis confir-

d-

cramenta non obfignatur vel quafi

matur promiffio horum ,fed actualicer per ea no-

X non.

bis in vittute merírorum Chriftidatur peccato-

tamus

tüm remiffio,vide Joau.20. v. 25« — Qormm. ve-

sniféritis peccata,vemittuntur eis , item «vi£a 4terna.

dtde

Joan. 6

Gui manducat bunc

panem, viuet i. &

cit. de

n r

qumn. "Yandem- non loquitur $. Paulus loc.

fidc juftificante fecundüm apprehesfioncm. Lu-

l,

theranorum,nec de promiffion

e remiffionis pecca-

jn r

torum , aut Vitz acternz ; fcfi de fide;

quá credidit

"m

Abraham D o promittenti fibi filiumm ex Sara

y &on«

fterili vide v 1. & 19. & promittenti Abrahe

ac femini ejus terram Chanaan,

& hereditatem

ficnon

Circumcifio foli

inundanam v, 13. Érat ipitur

l

wl

Abrahamo data, ut fignaculum , j

aftitiz. fidel in

Circumcifionem habitzs

p

proeputio , id eft, ante

DOKS&

quo ipfe dignofceretur

effe Pater omnium cic-

dendum , utin tetmiüls

fortnalibus legitur Rora.

)pteïea

4. V. 11 c&teris vero Judaisnon erat tale fignacü-

r &

lum; fed (ignum — facdctis, quo dignofcerentur

r

eff? Semen Abrahz, & haitedes Promimonis'Gen.

Hzxc autem nop conveuiunt Sacra-

g n

I7. Y. LP

mentis novi Teft. imó nec aliis Ve

t. Teft. nam

fignum ,

aut fi-

eniut

maaducatio Agni Paíchalis talc

gnncuïum non

etat , cun. de

ho« nulla litera

7[0 $i

legata

t fcripta ,

nec per Ecclefiam tradita. Rem

| enlm

*

: voluit Lutherus mundan

orum auribus

vcxbol

prurien^

3?1&1

x

«M(o)39.

prariende animos corum atrrahere , ad quod rae-

diam magis próportionatum noi invenit , quàmi

Rl

;

ut viam ípatiofam , jucundam , floribus ftratam,

ti

eis monftraret feu fuaderet ad vitam zternami

j

contra expreffam Chrifti doctrinam Matth,. ».

v.14. Quid antem fuavius, quid jucundius taliz

Sit

bus fuggerere potuiffer, quàm quod totum lalu-

Hige

tis nesorium iu fide poüitum effet , quod Chrie

fum.

ftus omnia gratis. donanda promififec , per E«

Mrtpi

vangelium propofuiffet, & Sacrameatis quafi

Ggillis obfiguaflet ; adeoque ex parte noftra nil

ft p

aimd requiteretur quam fides , qui Érmitet

Mi

D 10 prornittenti, Evangelizanii, & fignaculis

€ Ex

promiffionem & Evangelium obíignanti eredere-

M E

ius? g fígt wid)t amt Qricfter / nicbt. a bei-

nem X 5ndy fonberen gon& an beineni

Giaubemn7

it quoi

Serm. de

| GUo d

fo 9tel tu alaubrft fo tiel tu baft.

pen. v. x4. ibi habes cotum myfterum Charif-

( us

fime * Àt quid juvart cacis , aut ocules ape«

Mi

tire nolentibus perfpicilium impone-

Edf

162 Vos Ipfi viderhis,

Ineni,

UMT

hrmuli

Mütu M

4 N

Y

| s

F

(od at

" LICENTIÍA SUngïöR!äy :

- DR«fíentium tenore licentiam :imper-

[(4m,

, quani

À tior Adm.Ven.Patri F, MEr ci16-

hd

d. 7

Rr Wsxnsrxk Otrdinis Frat. Minorum

Stri&ioris Obfervantie Miffionatio in

li

mlalu«

Hagen;ut Libellum Controverfraram oppo-

1 Chri

srum Dotlrine ac T befibus D. d. Ca[paré

pE

Baropii Pro-Retloris Tremonienfis propo-

s quíi

fica nil.

fite par Difcipulum foannem Convad. Re-

femitet

velmatnum s. Difputatione de Focatione

;naculis

( Excitatione Lutberi ad — Reformatioe

Tedett»

&em Ecclefie zi duos divifum Tractatus;

yt M

at

in quorum primo rejicitur prstenía Vo-

m &

cario & Excitatio, in fecundo Dogma-

tá ejus non effe Evangelica clart mon-

thri(-

ftratue , ad DEI Majorem Gloriam,

6

ch

Ecclefiz Catholice Orthodox& defens

fioneni, errantium inftruionem & lu-

inen , obfertvatà Sacri Concilii Trid.

fortuulà imprimi curet. Datum in Con-

verntu Monaflterienfi Strict, Obferv, die

24. Aprilis Anni 17608. fub meo Chi-

xographo officiique figillo minore

(

':':.HENRICUS TEMPEL

Totius Ordinis $. P. FRANCISCI

Difüaitov Generalis c* Provincia

Saákenia $. Crness Minifler m. ppe

H

QOOT

QQUOQOQIQE

?

m

s

Lll

Tlico

APPROBATIO

At

t

P

Erlegi Contreverfias oppofitas Do-

Strid

&rinz D. M. Caíp. Baropii Pro-

& oil

Rea, Trem. propofitz per Difcipulum

Morj

fuum Joan. Conr, Revelman in Difpu-

tatione de Pocatione (* Excitatione Lu-

Qug

aberi ad. Reformationega Ecclefis,ab Adm.

Cä]m

Fr, MELCHIORE W g-

b

Rev.. Paue

Th

o

&E& Ordinis S. FR ANC. de Srria.

DT

Obíerv. Miffionario in Hagen &c. &

nihil. Orthodoxz, Fidei vel Scripturis,

fim]

vel Conciliis , vel Patribus, vel bonis

Ciy

gua,|

Moribus contrarium inveni , Dignas

füt,

oroinde judico, que "qypis mandentur

& publici Juris & utilitatis fiant. Da-

Quàm

bam Monatlerii We&phahæ 23. Apri-

Og

lis 170$.

Ihten

fig

ANGELUS SCHMITZ

Ordinis Fratrum Màinorum Stritl,

Obférv. in Conventu AMonafferienfs

3$5, 4 beol, Leilor aciualis m. PP-

APPRO-

P

v

!

[2

u

APPROBATTO.

I

bellum Controverfiarum Fidei op.

pofitum Difputationi Hiflorico-

,

Theologice 4de Foecatioge & Excitarione

Lutheri, À Rev. & Relig. Pat, Fr. Mr r-

CHIORE WEBzER Otrdiuis S.FEnANcC,

Do:

ii Pro

Strid. Obfervantie colledum perlegi;

& nihil Fidei Orthodoxx aut bonis

Lpulum

Moribus contrarium reperi;quin multa,

Difj

quz ad confundendas Adverfariorum

ynt Lie

b Adn.

Calumnias lucem publicam mereantur:

Wi

Et quia Authores Difp. Hiftorico-

Strid

"Theologice prater aliorum; Do&rinam

D. Thomz 3.q.2 f.a. 3. contra expref-

«

fam literam & mentem impudentiffime

türls

bonis

Calumniantes, ad intentum füum $. Li-

Ygnie

gna, lapides, &c, pag. Difp.2o. diftorfe-

runt, Calumniatores habendi funt potiàs

gjentut

quàm véritatis amantes Difputatores ,

j.Di

donec.citatam D. Thoóms Do&rinam

Aj*

intento (uo fervire probaverint. Colo-

nig Agrippinz 24. Maji 1708.

"

BERN. BALD.FLEY Cond.

z,Wi ]

STANGEFELDT 5S5. 7beo-

ritt

logie Licentiatus, Gymhafis. Monsis

:.æ

"

Pbilaþp/oiæ Preofe[f.

0

APPRO-

äæäääïgäæäääääää'

Sgg;pp P DQQQQQQD

agxem$

APPROBATIO

CENSORIS ORDINAR;I.

[) Everendi

Patris

MzrcHrioRtis

WEzB5xE, Ordinis Fratrum Mi«

|

norum Stri&ioris Obfervantie , Libel-

Jus Controverfiarum , oppo!-ïtus do&ri-

nz Magiftri Cafpari Baropii Pro-Re-

h.

| 1

Goris 'Yremonenfis, propohitz per ejut-

Hi

dem Difcipulum Joannem Conradam

o

Revelman in Difputatione de Pocatieze

e Excitatione Lutheri ad Reformationem

fl

Ecclefia civ. meretur typis mandari &

! hlj

evulgari.

Kta ceníeo Coloniz hac 18.

n

1

n

qu

CORNELIUS BREWER

U

$$,T beol. Doctor , ejn[demaque Or»

p

Itj

dinarius d publicas Profeffor , Lá-

Sg [

brornm Cenfor.

&f

Citf;lg

lrij

M

h:

Wï

((1)os

9U

a

"

mmm

)

«ià

TR

2

aäär

L.

Qqupgqioqirug

|l

""ADJ£CT0R£M.

o

( 3

)KLS

.Radiit edmno Domini x 704.in Ztta-

Mi«

E

cexa libellus quidà J4ciore fafm.

d-

j

2

Conr, Revelmanno .D. Baropi s

d

lt«

Praf

5 LyceiT, ræmm,szäipu.

'-Rc

1;5/;&

eiefadem D. Prefidis Infivu£lione dv

e]u(

e^dpprobatione edirus fub titulo Diíput,

d

Hiftorico-Theologica -de vocatione &

t

excitatione Lutheri , Lurberagorgo M«

j

gAlandri , ad 9pusreformationis.

n qu0 li

(

bello Difcipuluscuns 2Magifteofen

bic potius

j

per ipfam in id maxime incubust : nonws

théfe; Theologicas Tbeologice probaret 5 nee

que uteas Dollorum jndicio discutiendas ,

J

oppusnaudase proponeret : od ut linguaus,

Jre

€4 -nmüm:]m* conira S. Romano-Carbelicazs

Ecdifiamyeáique Munifteos acueret , mo-

[

disque inguriofts tv intevdiBlis calumuiaudas

a fcommatiz ando eosdem diffamaret, Ece

clefiam Rosnano-Caibolitam wnl effe mere-

A o

mcgm BabylenicamsRomara, at ajr,P.

L n mmmdilim

?06(4)56

lem malediBiam Babylonem » c Deseouio

rum Domicilium y Papam ipfam, Beftiam

v/fpocalypticam, ZAnti-Chriflum,furem,re-

!:;

vímque

-

Ecclefiafticarum. Depopslatorem ;

€

Dotirina

Catbolicam effe [cortatsonem me-

[

ime quemli-

—ty

vetricis d ruinam Babylonis:

P(

enormiffima patra

re pa:ui[c

bet pro lubitu

í

eccata , modo lavgo ere fpatus

fiisffetad

i

redimendam taxam Pænitmtidridm; pro

[

Matricid&e,Fmtricidio.Patricidia ,4€ Sorte

y

óé

ricidio confhitutá,

[

plura fimilia. Quis per

Deum immortalel

bominibus éftis licentiam

[

dum (commatizAndi,

sft larg;

itus tars borren

D

ferío c fevere ;

cuntlis in li[ce

D

quod m

difhum effe nove-

locis Brandeburgicis snter

.

L

runt oynest INene ontt,

1: calumnis

sT bece

lca E 'unng:li..

h

logica Theologicéyvel Euange

sif'

est ? Pati-

cà tratbare potuiffent ac deb

/

entiam sntevim hb

NimrHS,

pienm 5 Panuls

í

ledicimur & bene-

exemplum fecuti : ma

dicimus;p

er(ecutionem

patimur & ufti-

l]

cramus j

nemus, b

lafphemamur & obfe

LI

jn mamoviam (emper

revocantes Ohriflifi-

(

Si Patrem Familias

f

delem premonitionem:

j

Beelzebub vocaverunt $ quanto magif

|

!

I

domeflicescjus? Cim eutem ex fleitio no»

f

«9$.

ftvo infolentiores fatbi nobis infultare vide-

il

)

anturtitaut D. Balapiu: nuper in Prodro-

yt.

so fuo exprobrare nobis uon dubitavit,quod

trítas iflas calumnias, quas Qug Giotteó

ij

?R ort jur CGertbetigung oer QBarbeit in bet

|

ii«

Gord:t Gotteà angefubrte &ebrgrünbe ap-

pelltae nemo nefirum. attingere [en. vefuto

7

fetare| an fs fuerit. Confaltins vifum efh

:t,ld

P

Sapsentis fequi confilinm : Refponde ftul-

MU

to íecundüm flultitiam ejus, ne fibi (a-

i p

perevideatur. Lécetigitur in to14 bac D:jþ

Hiffovico-T beologica omnino nibil veperia-

ytiá

U

t , refponfione $ refutatione dignum s Wt

ob banc quoque caufam The[es ifb utnuilie

! h]zf

aates n[que bodie vejetia fint, Nibilosminus ob

n

vationem dillam ad Dei majorem gloriam,

Ti

"

Jantiaque ejus Ecclefra , 4 AMalevolis tra-

pl

dutla , defenfionemyad averteudum quáque

feandalum Fufillovum re[hondebo s non qui-

ul

dem difcipalo defendeuts , qui neque fidem

b

(l

Catholicam,cui ceco modo ex aliorum falfos

relatiomibus ( a[fertis contradicere. pra-

m

fumpfit, neque vera Theslogie principia pere

m(f';

lmlhü

fpetla babet : f2 ipfi Domino Prafidi Ma-

giffro ejiat, cRm. ex boc fonte 1arbida ifta r

m

immnunda emanarint, Debebae D. Prefis

t

A 3

Evam

,

eso(6) *e»

Eoangehicis Evangelica ex Eusugelio ton

H

feommata. ex [Gommatixzautibus inflillaves

nec perperam concepta approbare. . Place-

bitigitur Letlori benevolo fand mente ac im

g«

partiali judicio difiutere,quod fideli d bono

p(

fizima Præfmmmr.

[!

li

. Ad Dominum Prafidem.

£t

pamyA-

i

Iramur omnes, quodtam amaro

di

H

b

j exacerbatóque animo refpicias

D

. & defpicias Ecclefiam Roma-

(

no: Catholicam, ejufque Pafto-

jà

iem Pont

ificé Romanü ; ut quafi funditus

l

effufo felle , & atrà bile,dura adeo con-

b

'trà eam ; támque calumniosa difcipulis

fi

tuis inftillare ;.& pereosnobis Romano-

fi

" Catholicisexprobrare, & quidemtypo

publico,non abhorrueris? Ubinamlegi-

D

ftiunquam, quod Chriftus & Apoftoli,

contra jpíos Gentiles, contra Idololatras

[

-Deumignorantes;aut agnofcere nolentes

'tam acerbé egerint?tam abominandaeru-

fo

T

*&averint? quàm tu cóotra Chriftianos;có-

ra Catbolicos, contra $, Chrifti JESU

i

Ecclefiam evomere non erubuifti. Forían

li

ge-

l

ubx imaginaris, qu::d hocipfo benée

ns:

«$(750 -

LA

ris: Àn erraré non potes ? nunquid Cai-

lity

liti

phas eum perfidis Judzisaudadter & te-

meré fatis, Chriflum. Dei Filium Uni-

7

genitum mortisreum proclamavit, & ut

277

populi fedu&otem damnavit, propriam

animam fuam ex errore craffo & paffio-

ne fimul condemnando? €uid f & tu

,

errares ( ut vereerras) Catholicam Ec-

mitü

clefiam,Chrifti virgineam Sponfam, ut

j

meretricem Babylonicam,ac feductricem

9t

convitiando ? nunquid Paulusquondam

T

Saulus, adhucfpirans minarum & cadis

ii

in Difcipulos Domini, turpiter errans

3 COP'

perlecutus eft Ecclefiam & JESUM ip-

;jPU[IS

fum? Quid fi & tu errares ( ut veré erras)

]io

furens contra Catholicos, perfequende

& calumniando Ecclefiam Romano-Ca-

u

lg

tholicam ? :Nunquid Core, Dathan, &

güüü;

Abiron graviter errantes fümma cum te«

Jari

meritate infurrexevunt in Prafidem Ec«

D

clefiz Judaice Moyfen? juftóque Dei fue

rore percuffi in infernum vivi defcende-

at

051[6'

zunt? Quidfi & tu errares ( ut ver& erras)

&U

infurgendo in Paftorem Ecclefiz Chii-

g

ftianz,in Pontificem Romanum ; Chrifti

ere Paftorali Vicaxium ?

d

Domini in mun

n

A 4

volve

«96(8 ) *e»

volve animo D. Praíes , judicióque ma«.

turo perpende : Quod, ficut inter tuos

minifterium geris honorificum;ita & pe-

ziculis plenum,animzque tue,actuorum

ïr.

saluti perniciofiffimum, íi temeré agas.

l

P

"Tucredis, fequeris; & docesdo&rinam

Lutheri, Ecclefiz Catholice oppofitam,

tanquam Evangelicam : nonse tu priüs ,

invocato Deilumine, & auxilio,lumma

Y

cum diligentia Scripturam Sacram fcrue

ls

tati deberess articulos fingulos ad amuf-

$i

fim examinando , utrum cum Evaugelio

D

Chrifti concordarent, necne ? velfi tibi

lr

perfuadeas, quod à te vel Theologisve-

E

ftris dedu&a Evangelio aquivaleant :

nonne decens foret ; imo fimpliciter ne-

W

ceffarium, ut accurate examinares,utrum

li

certz & infallibiles effent tales confe-

D

quentiz? utrum ex Deiverbo, recttin-

(0

telle&o deducta $ Quid autera derelinquis

Yil

fontem aqua viva , d fodistibs Ciflernas,

T

Ciflernas diþf'ipam: » QqH& COntinere non

l

valent aquas? xelicto Evangelio Chrifli,

confugis ad malefanos Hominum con-

ceptus, ad delirantium adinventiones :

nomen Evangelici geris in fronte, Evan-

gelicus

«56/ 9)5

nie

gelicus Profeffor nominari amas ? nom

tuoi

tameninEvangelio, fed in Authoribus

r

tuis,in Mayero , Scheiblero, Pheiffero,

Turt

Mullero, Gerhardo, Schertzero, aliifque

qui

fimilibus magno aggere inopere parvo

n

coacervatis malé confidis, ut quondam

;Hm;

Goliathin Diis fuis,

riü!-

Cüm igitur'iu tam craffo verfexis er-

mifé

rore,& animoin nos exacerbato egreffus

Ítir

fisadverfus Phalanges Domini ; contra

ml

S, Chrifti Romano- Catholicam Ecclefi-

pdio

an pugnaturus? occurram tibiin nomine

h ii

Domini exercituum ad ipfius gloriam ;

;'xsvc-

Ecclefia defenfionem , ad tuam quóque,

At i

& tuorum tecum errantium converfios

D

nemac falutem. Ipfa veritas Catholica,

jtrurt

divinitiis revelata triumphabit ; qua tam

of

vidtum, quàm Vincentem coronat; Non

iiv

confido in Authorum muültitudine, Pri-

vatorum affertis, Hiftoricorum relatis

7

atl

&c,fedin adjutorio Altiffimi, & verbo

m

Domini,cujus Ecclefia exprobraíti,

rl

T04

T

Servm m?:a i5 Cbri!?).

y

Jíci

Á ;

TRAÀ-

" «xi(10)9t

[

fikACTATusth

k:ei,:iciun:ur Lutberi prætm]?z Focatio , &

Excitatio adkefag*mationzm.Eccläjæ.

f

Um Domini Lutherähi Evange-

d

licorum. titulo gloriantes Ca-

?

. tholicos immeritó cavillari fo-

fi

leant,quali hi cum ipfis exEvan-

elio, feu Scriptura Sacra difputare tere

hf

giverfentur ,. quod falíum elt.; nullam

la

gneritó ex Authoribus probationem ab

Ti

Antagoniftis admittam. . Conyenienter

Li

Nomini, quod fibi arrogant,Evangeli-

Tü

€o, probentíuaex folo Evangelio, vel

d

faltem ex fola Scriptura Sacra ; pro ut

[

hocipfum fefc facere Plebels fuadent; &

"ion faciunt , necfacerepoflunt; ut ad o-

j

culum patebit ex dicendis. Cüm veró de

J

"Ihefibus Theologicis quaitio fit exorta;

[

Rejeais cap. 1. Falfis» quibusmaléinni-

Ü

tuntur; Vera proponam cap. z. 'Theolo-

?h

gis Principia, quibus inniti debuiffent,

Ti

Qgrycri:as.claxiüä inieliquis pateat.

C€A-

1

i^

ec(11)9g9

L

P

U^A Ip^UTT

]

.Reymmm r falfa Thealogzæ Baropiana

Principiás

,e

Rmclpxa Domini Baropii, & quibus

h

:2

diícipulus ejus Revelmannus Thefes

fuas deduxit, totámque füam contexuit

u

[

dlfputanonem, non funt vera Theologiz

Principia: Ergo Thefesillz , & di(p. non

i

Va

fünt Theolcgica.

Antecedens probatur : Prmc:pm D.

D

ln

Baropii funt v. g. 1. Propria & huma-

na Scripturz facrz explicatio. 2 Hifto-

n i

ricorum relationes. ?. Authorum fuorum

end

afferta, 4. Private Privatorum Doctoe

)g&l'

rum Sententiz, y. Mala quorundam Ec-

j WI

clefiz Miniftrorüur vita: ut patet ex dí-

o Ut

&a difputatione.

t

" Atqui hzc non funt vera Theologïæ

i

Principia. Ergo &c. Minor probatur.

d

Vera "Theologiz Prmcxpla debent .effe

orá

certa , utmdubxtata ex iis inferri poflït

i«

Conchifio Theologica ( Suppouo enim ;

«lo-

uod opiniones.Cy in-certa non velit vacare

]-Cllf;

The/&s Theologicas , fidem concernentes ).

Mqux hac ante relata fünttalia. Ergo.

Ü

r*

Major

"r(iz)5o

Major per fe patet : M

jnor probatur

per partes :

"

Imprimis propri

a & humana Scriptu-

12 facrz explicatio non eít principium

certum; quia poteft effz erronca. Deinde

zequiritur ad difcurfum Theologicá fal-

tem una propofitio divinitüs revelata;

talis autem non eft propria & Humana

Scripr, S. Explicatio : Nam orzis Pra-

acdj Ogiunq a n i.

bezia,ait S. Petrus, 2, cap. 1, V. AO. pv

-

ugion

.0-

—À

prió interpretatione non fit.

4. Nec Hifloricorum Relationes funt

s

—

sale certum Principium : Quia pollunt

eífe falíz , ut experientid patet. Hinc ad

£x- zz-

probationem legitimam per reftes jura

&

ben? requirunt: 1. Ut fint teftesoculati;

ne errent in cognofcendo : 2. Ut int ju-

V

zati ; nefallant in atteftando: Neutrum

l

verà reperitur in Hiftorico. Qui relata ut

zelata refert. Aliter tamen loquendum

l

tít de teftimonio Patrum Primitiva Ec-

:

&lefiz , ratione Articulorum Fidei iftius

l

"temporis : Hi enim de iis(cribuntut ocu-

NT

liti teftez , ut ipfimet Do&ores quiillos

fr

tX officio docuerunt : Et per noramillo-

um fan&itatem tollitur perieulum fal-

lendi

Jje

N

lendi;adeoque Authenticum habetur eo-

rum teftimonium, maxiré in quibus con-

tU

yeniunt.

ium

|.4. Adlerta quoque Authorumrton fünt

u

certum Theologia Principium ; xatio eft

(il

Quia poffunt effe erronea, Si euim S. $.

t

Patzes erraverint; ut füis feduló inculcanc

n

Lutherani, quantó magis errare poflunt

Dit

INovatores ? Deinde , ilíj Authores vel

[unt Lutherani; vel non; fiprimum, eis

"

partialibus non tenentur credere Catho-

fünt

lici : Si fecundum, illis non credunt Lu-

ff

therani ; adeoque fruftrrá nobis obtru-

d

dunr, quod ipíimet nen credunt. Fides

jjrt

etiam ab affertis eorum non dependet.

ul

- 4« Privatz etiam Privatorum Senten-

yjr

tiz non funtcale certum Principium: Ra-

trüm

tio eft ; quia fides illisnon innititur, fed

j

Dz 1 verbo, per Ecclefiam Veritatis Co»

ytuB

lumnam rité propofito, Scholafticorum

1

fententiz veró non aliter proponuntur

s

& admittuntur quàm ut tales , & in quan-

t

tum additis Rationibus probantur. Hinc

jilt

fruftra malé fonantes quafdam fententias,

yllr

ex Scholafticorum Scriptis perversá in-

Z

r

fen-

jad

. ceo6(14)30

-tentione corra(as, nobisobtrudunt,

hi cilent Fidei dogmata.

$. Nec mala quorundam Ecc

lefï*æ;&li'-

E

niflcorum vita eft principium certum, ex

quo legitimé quid deduci poffit contra

li

l

fidem Catholicam , aut talium munus

Ecclefiafticum 5 cum neque hoc, neque

t

[

illa in bona aut mala Miniftrorum vita fit

fundara; fed in Dx t verbo , ejüfqueor-

[

h

dinatione, Caiphas erat homo fcelera-

tiffimus; quidinde? Nunquid tamen erat

Pontifex & prophetavit Joan. 11, v. $1?

]

i

Si diabolus ipfe poffit valide adminiftra-

re Sacrofanctum Corporis & Sauguinis

D5

Chrifli Sacramentum fecundüm Evauge-

Q

lium Lutheri , inlib. de Un&. Sacers

r

dot. & Mif priv. cur malus Pon-

Y

tifex non poflet verum docere in rebus

fidei fecundàm Evangelium Chrifti? Ali-

ud eft de falfis Prophetis , qui veniunt

quafi à Dro mifli füb pelleovina Evan-

tt

elicz reformationis ; ab his cavendum

monet Chriftus ipfe fub fignoexpreffo: 4

u

It

frittibus : eorum. cogn

Wl

D

H

D

ffc—en'-:: :,of' Matt. 7

E

LT

-55* Manet igitür-x;veruuiy,icilxzcl)c'i. þrincipia

i

Do Ba-

|ueSr)to

D.Baropii nonfint vera TheologizPrin:

u

cipia ; confequenter nec "Ihefes ex illis

M

deducte (int "Theologicz , adeoque Di-

fputatio Theologicatam apté & concin-

Dd

né annectitur Hiftorico, ut dicatur Hi-

Ua

florico-Theologicasquàm Juris- Pruden-

«

tia Vaticinio. Sicut euim hac non vati-

i

ciniis , fedlegibus & conftitutionibusja-

dud

zis innititer , fic nec Theologia hiftoriis,

lt

fed propriis fuis Principiis "Fheologicis,

ia

Adverti autem ; quod eum D. Prafes

1

Difputationem hancnullis Theologicis ,

i

d

nullísque folidis argumentis fuffultam

ii

cerneret 5 adeoquenor fuam vellet , (uó-

D

que nomine editam , fed Difcipuli fuieffe

velitetionem » Authorum fuorum calu-

Ka

!

mnuias, genio Lutherano placentes hiuc

inde immifícerivoluerit;tum ut mens Le-

t

!]

&oris illis abftra&ta defectum probatio-

juit

nis debitz minusadverteret ; tum ut re-

fid

futatio horum conceptuum difficilior ,

jut

tedíofiórque redderetur: Quis enim pre-

hi

tiofum tempus & operam fuam talibus

revidendis, & examinandis impenderet ?

lu )'

Aurum quidem probatur adlapidem ly-

ji

fïium ; at non album gracum, Imó in p

a!..l-

H

[90]

«99(16)56»

cisipfis D. Baropii adje&tis, & difcipuli

lt

f

ejus affertisaperté falfa deprehenduntur.

Imprimis enim notorié falfum eft,quod

sit D. Bar, Pontificem Romanum cum

i

Clero füo , non in Ecclefiaflicis folum ,

[

n

fed&in Politicisfibi foli cun&a arroga-

re. Sienim hoc verum effet 5 utiqueper

L

fuos , àfe conftitutos, omnia etiam diju-

[

dicare faltem attentaret , ut Moyíesolim

judicavit Ifraelem Exod. 13. v. 25.

2, Allerit Clerum Pontificiumin Do-

lh

&rina Lutheri , ad Propheticos & Apo-

(i

ftolicos libros examinata, nihilinvenire,

li

quod reprehendat ; hinc quaftio move-

pO

retur de Lutheri vocatione; Quod fimi-

d

liter falíum effe ,. 10vit totus mundus

;

il

Chriftianus; cüm integra volumina, imó

voluminum plauftra legantur confcripta;

non modó contra Lutheri vocationem,

lp

fed vel maxim& contra ejus dogmata er-

il

ronea, quz nequein Propheticis, neque

lt

in Apoftolicis libris inveniuntur.

3« Deícribit Revelmannus Leonem

ls

14

X. ut porcum de grege Epicuti , luxui,

& voluptatibus deditum, quem ejus Me-

LT

galander Luth, Jaudatut virum bonum &

A

irre-

«66(12 509 .

ipii

árreprehenfibilem epift.. ad eundem fic

Iu

fcribens:C 8 ift jabtin Gerucbt/ unb beír.eg

quol

qu

guter &ebens SRearme ín aller2Gelt berufien/

bureb viele bodbgelebrte berlicber unb beffe

lum ;

gcprifeniban baf t6 jeiano mit eínigerm P'ift

p

módte antafien /. €r fcp ja / oie gvop ev

ep

ióge : ídybin nicbt fo nárrifcb ; bafid) be

iij

angreifferoen Syebermanobets Suntnehzc

sol

mendaciaà Megalandro veftro confé&a ?

410. Aflerit Riband.teftari de S. Igna-

;100-

tio: quod hiccommercium habuerit cum

M

diabolo ( Ó blafphemia !) hoc denuó fal-

dul

fiffimum eft : cám dire&é contrarium le-

jv

gatur loc. cit. quod nimirum San&us hic

Kf

dixerit : /4rnofco , agnofco simportumiffimi

unda

boftis calliditatem ,| agnofco Inveteratotis

.a,imä

dolos & verfutias.

2

fto Citar ex Trid. feff. 25, quod in

onet

Papatu lapides & ligna colantur, Et ex

March. horto Paftorum, fine allegato ta-

T

ncquc

men cap.autpag. Sanctiffima Dx1 map-

;

a

& ora pro nobis, Quz pariformiter

900

1só funt allegata. Bellar, quoque pag.

lu

18. lit. g. falío citavit;hic enim lib. 1. de

fau&t, Beatitud. cap. zo fe fatis explicat ,

02

quod omiffum cft, Similia plura inveni-

j

rems

i

' «$6/18)50

zem, fi: Authores mal? citatos ad manum

l0

bt

haberem., Quisigitur per Deum immor-

[!

talem credet falfis talibuscitationibus $

quistanto cumulo fine fru&u corrafa,qua

H

quilibet ftudiofus unà aut alterà horá.fine

fi

labore,ex uno Mayero,Gerhardo,aut fi-

)

&

mili defcribere poteíft 5 revifione digna

LU

zítimaret? Quibus tamen abíque eo nihil

omnino probatur, utjam pauló ante dez

&t

monfiratum eft. At ficut danturapes mel

r

$ loribus fugentes; fic necdefünt aranea

[5

d

venenum colligentes ex flore,

CAPUT IL ,

tic

Y

De Veris Theologiz Principiis.

fs

i

1

Era Theologiz Principia fünt tefli-

X monium Dei loquentis,& ratio certa

li

naruraliter nota.

Yi

.. De primo dubium oriri nequit 5 44»

qua Dei fznt,ait S« Paulus,nenso cogaovit

Y

D

nj Spiritus Dei,1. cor.z. v, t 1.

á

De fecundo fimiliter dubitarin

Eq.uitx;

D

cüm enim Theologia ex folisà Deo revev

li

[|

latis non fit difcurfiva, fedindigeat ad

hoc regulis & principiisnaturalibus dif-

d

curíum dirigentibus,utlegitimus fit :imà

V

pofi-

»v

cäana,quod plerumque fic,. uni pro

tioni

«o9 (19)50»

Iu

tionidivinitüs revelat adjungatur.alia ,

1

naturalitertantum nota. Sic Theologia;

bus!

autthefis Theologica non feli revelazio-

ni Divinz innititar,ficut fides;(ed inadz-

qu

t

quaté etiam rationi naturali. Hinc fit,

ul

quod. conclufio Theologica formaliter

accepta nunquam fit articulusfidei; hic

t

T

enim,càm fuüpremam ac fupernaturalem

edu

certitudinem;ex Dei lequentis veracitate

j llld

privative fluentem habere debeat ; foli

d

etiam revelationi Divinz adequaté inniti

debet, neex adjun&o naturali fallibili vi-

tietur: cüm veró conclufioformalis non

;

folis pxincipiis;. fyllogifmo intrinfecis,

tl

duabus fcil. propofitionibus feu pramif-

j

lis ; verüm etiam.principijs extriufecis ,

nimirum regulis dirigentibus, feu legiti-

ntn

mz argumenti formz innitatur ; ita ut

vitio formz conclufio falfa deduci poffit

mw':,

€X veris pramifIis; imo ex binis à Deo

zevelatis:idcirco conclufio formalis, na-

quiti

m

turalibus principiisinadaquate iunitens,

z

€ft mere naturalis, feu naturalis certitue

ji

dinis; eo quod in valore & certitudine fe-

quaturpartem debiliorem , feu debilius

j

p

non

?xi;ucfpium àquo dependst, adeoque;:

tio

eft

eft ArticulusFidei, cïui à nullo f;allil;ili.

quo infirmetur,dependere deber-

eï

Confirm

z

aptux

&c per adjuncta ex-

empla.

l

Difq. 17. de divifione fyllogifini fm-

[

plicís D. Harhoffii Sufatenfis de auno

[

1700:$. 9. legi hoc argumentum.

&

— Dextera DEI eft ubique. Chriftus

ul

Homo fedet ad Dexteram Dei, Ergo

Vi

Chriftlus Homo eftubique.

l

- Conclufiohac falía eft, licet ex duabus

W

pramiffis à DEO revelatis fit deducta 5

i

quod patet ex hoc confimili argumento.,

[

Manus DEl eftubique. Anima Jufto-

[

rum funtin mann DEL.Ergo anima jufto-

[j

rum fünt ubique, Sicvitio forma vitiatur

W

conclufio.

d

Vitiü enim in hoc notatur,quod mediü

i

in utroque fyllogifmo non diftribuatur.

Licet enim dextera DEI & manus DEI

fecundüm fe diftribui feu univerf(aliter

D

fumi non poffit: potefttamen & debebat

diflribui ratione loci feu ubicationis

Á

(intellige prouthzc DEO conveniunt)

[

nam quemadmodum Homo v.g. diftribui

innibus

D

pqtcü feu univexfaliter fumi pro o

& fin-

i

«496(71)50»

h

& Gugulis Mominibus; & particularitez

etiam pro hoc vel illo Homine : ita quo-

ä o

que Dextera DEI, & manus DEl rarione

loci,feu ubicationis,DEO fcil, conveni-

i t

entis,fumi poteft fecundüm füam immen-

aui

fitatem,feu pro ut eft ubiquein omni loco

& fic diftribui ; poteft etiam fumi parti-

yidi

culariter ratione ubicationis dictz, pro

bg

ut (cil.eft in hoc velilloparticulari loco.

Ex hisben& confideratis videtur vitium

hihtt

utriufque falfi argumenti ante oculos:

hd

nam fcut ex eo, quod animz juftorum

yentt

fintiu manu DElinillo loco , vel illislo-

)ufb

cis» in quibushz » tanquam creaturz a-

jufb'

&ualiter exiftentes,morantur ; non fequi-

tiütl

tur, quod hz fint ubique,ubi manus DEI

eft. Sic nec fequitur,quod Chriítes Homo

ycdil

id eft

uá Homo fit ubique , ubi dextra

yatul

DEIe

i

; exeoquod Chriftus Homo feu

.T

Humanitas Chrifli fedeat ad dexteram

alit

DEI ibitaatüm, ubihzc morarur.

d

Nibilominus poteft aliquando cenclu-

t

fio, dedu&a ex duabus pramitlis divini-

TU

tüs revelatis ; imó etiam ex unarevelata,

jj

ex alia uaturaliter certa , & nota, fecune

pbl

diun (e materialiter accepta , effe articu-

lus

17

«8$ 22)54»

E

lus fidei, v. g. Omnishome eftà Chrifte

té

redemptus, Ego fuinhomo. Ergo fum à

D

Chrifto redemptus. Hauc teneor fide Diz

vinàcredere;non tamen ex eo .-quod vir-

fet

U

tute legitimi & formalis argumenti con-

viüicar,fed quod iudependéter à bonaar-

[

X

gumenti forma, in univerfali majoris, di-

[

fe&e À D rjo revelatà , claré videam pars

q

ticalarem hanc conclufionis à D &o

Em

iniliter revelatam.

d

k

k

L

Cüm veró hoc , velfimile non femper

lio.

contingat; fic & fieri poteft, ut conclu:

fio aliqua, etiam ex duabus pramifisà

Tü;

d

Dzo revelatisdedu&a & quidem legiti-

mé & infallibiliter 5 neque formaliter ,

l

neque materialiter accepta fit articulus

"

W

fidei.E.g.Quandocunque & qualecunque

f

Dzus videt aliquid effe.hoc & tale iliud

Q

ipfum eft. Arqui D zus videt Tremoni-

LU

am effe civitatem Imperialem. Er

goTxe;;'-

D

monia eft civitas Imperialis.

Negatrehic nemo poteft majorem; fi-

b

cut & minorern effe fidei ; neque excipe-

cu;

re contra formám legitimam , & infalli-

fàt

biliratem illationis : Conclufio tamen nec

shaterialiter , nec formaliter áccepta,'elft

haþ

fidei; 6d tantum naturaliternora, Ate [ 9

eSe (5 ;

m

wA.ttcnäe hic beneé Przfes ; & coi&üdera-

üm]

t& cun&tà perpende , & Theelogica tuà

e Di

ex Hifloriis , ex Autlhorum tuorum af-

dyit-

fertisdedu&ta per hzc eadem emafculata

. Q

videbis, Si enim' unám ex pramiffis ex

ore D r 1 loquentis defümpferis & aliam

ii

15) di'

ex hiftoricis; hiftorica erit conclufio il-

lata; f ex delirantium adinventionibus,

J ?'M'-'

tofr

confimilis erit illatiotüa ( nàm Conclu-

fto fequitur partem debiliórem ) qualia

erunt T heologica tua ; ex nalla propofi-

m

jdi

tione revelata , fed ex metis tuis, tuo-

TT

rünique confratrum conceptib us propriis

dedu&a? Tu cum Corifratribus tuis Theo-

legm"

Jittn

logistenes , & doces t Illata veftra per

argumentum ex Scriptura facra effe ar-

ii

tculos fidei ; at per quam regulam? quod

uqu

3

1 argumenta, fi illationes legeris ex ore

00 j

Chriftijex calamoSacrorü Scriptorüsme-

of*

mento quod revelata infallibilitas argu-

tnentantis fuppleat defectum argurmenti;

His neceflarió pranotatis difcutiammus

em»fl"

xaye

nuuc Theologica tua;ut cuilibet patear,

j alli'

cujus fint valoris, an di(cuffione aut refu.

tatione fint digna,adeoque caüfam juftamn

enme

babueris exprobrandi nobis, quod àne-

ta d

CA«

»

t3ing hucufque fuerint :mfmtaf

- et(1

CAPUT Ilif.

j

Ye

De falfo Difputationis Hiflorico-Theologi-

£

c& fuppofito,

d

Efcendit hic D. Baropius cum Di-

D

I

fcipulo fuo in arenam contra Ca-

D

tholicos , quafi miles fine capite ad pu-

L///1

nam:difputat de Vocatione & excita-

Tiot

tione Lutheri Megalandri fui ad Refor-

l1 oj

mandam Ecclefiam; nec monítrat Eccle-

th

fiamdeformatam,reformatam aut refor«

"B

mabilem. Clamitat multüm de Ecclefia

lt

Papali, nec tamen demonftrat. eam effe

Táti

deformatam aut reformatam

E

e

imó ille

Pa! :

femet exprefsé ait fol, 2. quod hzc Lu-

o

4

eri do&rinam damnaverit uthareti-

C

cam, quomodo igitur per Lutherum effet

ti hi

Reformata?

"

I

Quare incumbit D. Baropio priüso-

fendere Ecclefiam; à Luthero reforma-

M

ap.

tam ; & poftmodum inquirere decjusa

temæ

hocipfum Vocatione. Lutherus quidem

Cty

partem flellarum fecum traxit;at perhoc

à

Ecclefiam non reformavit; hoc enim &

Mahomet, Arius, Donatusaliique fimi-

non reformárust. Nam

lesfecerunt qui tamen per hoc Éc

?

clgiiam

Vel

'06'(2.;)30- :

Vel Reformavit Lutherus Ecclefiam

2

veram, velfalfams; Chrifli , velAnti-

Chrifli ; Virgineam Chrifti Sponfam;vel

n Di

meretricem Babylonicam, Prior defor-

n

mari & reformari nequit ,. Porze szfer;

ii

non pravalcbunt adver[us eara

Pofte-

at

rior nullibi przdicitur Reformanda fed

Vr

in orcum dejicienda, Apoc. 19. v. 3.

Ed

Tutg

Fumns ejus afcendit in (acula. feculorum.

--- Ergo nullam reformavit.

vt

Item.. Anteinceptam Lutheri Refor-

andt

mationem , vel fuit adhuc alia prarer

mö lul

Papalem , Vera Chrifti Ecclefia in mun-

ul

ht

do,velnon. Si prius; ergo ab hac vera

Chrifti Ecclefia debuiffet ordinari & mit-

t

ti hicReformator ; & nonab alia oppo-

fita & falfa, non à meretrice Babyloni-

r

ca ,qualem malevoli calumniantur,;eífe

»farml

Papalem.Si pofterius ergo falfusfuittunc

temporis afticulus fidei Apoftolicus:

uidett

Credo fan&am Ecclefiam Catholicam;

F([)W

aut certe Papalis debuit effe vera

qun

y

Chrifti Eccïefia.'

m

B

CA*

iL

es(26)5o

C XAPB.U.T

IV.

T

- De Vocatione erdinaria.

ifà

Ntelligimushic, ait Author , non il«

Bs

;

lam extráordinariam ( vocationem )

A.'g

»quz obtigitin Vet. Teftamento Moyfi,

at

,& Prophetis, &c. fed ordinariam &

r

»mediatam; qua fit mediante Ecclefià:

e;Quando fcil, Hac,tanquamSponfaChri-

ofti JESU Domini noftri adminiftra-

fio

»tionem Verbi , alicui membro ad id

lg

sidoneo confert. Nam cüm non fuerit

Wt

»Lutherusnovorum quorundam dogma-

Jequ

»tum Inflitutor, nonopus ipfifuit mif-

Eq

»fione aliqua immediata & fextraordi-

M

»naria, &c.

li

Refp. Si Lutherus Lutherane Reli-

i

ionis non fuerit inftitutor ; cur igitur

j

ic potius eft Lutheranorum Megalan-

der,quàm quilibetalter ? aut cur potius

l

orum, quam Calviniflarum ? Deinde

quo teftre;autteflimonio, hac ante Luthe-

J

x

rum fuitin mundo? ubitquando?quinam

))3d4

Lutheranorum fuerunt Pradicantes? qui-

D

&

nam Iufpe&ores? cur à Czfare & Imperii

'Mll

Statibuslicentiam. petierunt liberé hanc

a

Religionem pradicandi ?cur thefes pri-

us

VE

w(v)&-

m2z Lutheri intra 14. diestotám Germa-

o

niam pervolárunt fol. zo. Si nihil novi

)l

ineislegendum ?. curLutherum fingunt

Angelum volantem cum Evangelio

"

3

fi

Vl()ïü)

at

ante eumhoc Evangelium ab aliis fuerit

pradicatum ?

ddfà:

iChri«

: Argnmentum.

D Baro

piuspratendit Lutherum fuif-

nilite

r

fe ordinatum, & vocatum ab Ecclefia

fieit

Papali fol, 8. & hancipfam fol. 14. affiz-

mat efle Meretricem Bsbylonicam ; con-

[ogmz-

j

legquenter Lutheri vocationem non ab

Ecclefia, Chrifli Virginea Spon(as fed

riQt

à Meretrice Babylouica deducit, Mega-

2

landrumque füum facit fpurium.

C XWOIPIU

T

n

u

] alan-

De Vocatioue generali.

»L, Qnidem fuffeciffer , pergit Author,

fj

yind

» Luthero ad caftigandos errores

»Papales vocatio generalis , quà omnes

r

»Chrifliani fibi invicem obftringuntue

u

»ad communem adificationem : quilibet

ii

»enim Chriftianus alterum quàore, quà

gl

»calamo docere,hortari & admonere

^

L

»Xtenetur: &c.

j p

Theologus !

Reíg, En qflä-a'n in:ïgnis

QuilAi-

: 5 2-8)9&

B

Quiliber Chriftian

us tenetur alterum

k

docere , hortari, & monere;

ergo & Lu-

therus tenebatur reformare

Ecclefiam:

t

vel infurgerein Superiorem fuum, in Ec-

tt

clefiz Pra(idem & Paftorem ; füb prz-

terrantem docere &

fl

textu, quod hunc u

€0)

monere vellet. Leg

iftinehoc D. Prafes

(

in textibus hic pro

beue. fl'are inepte. al-

V

legatis 1.

Thef. s. v. 11. Matt. 77 V.. 1j*

t

Levit, j. V« r, Luc. E 1* V

13. AQ. 18.. v.

ulum de hoc re-

h

26.in quibusne vel verb

iná,aut Huma-

eritur. Qua lege * Div

D

nà! fancitumaut permi

ffum eft : quod

Wi

iuferior jus habeat dijudicandi Superioe

lh

rem füuum ; & ca(ü quo hic ejus privato

&

erret,aut malé agat ; involare in

h

judicio

ecum au

deat maledicendo & fulminan-

baf ibnt Det

k

do, ut Lutherusin Papam ;

[

Syonner utib Der $Sli6

erfch

(üge/ botlifd)

Guor

gerbrennete/unb a

Ije S9Magen bátteu?

i

Lib. gcoet

bag 9ab(itumb- pa

£.539- in

V

Lib. gegenben 5ab(t unb bie

:3idofft

Quod fi

haclaudesGc approbes: Nonnue

ilibet malevolus,

[

íüub eodem pratextu qu

Di

& Rebellisinfurgere poterit in Superio-

iles iu

h

rem faum; civis in Confulem , m

Belli-

«b(19)50.

Beli.Ducem , fubditus in fuum Princi-

ün

L

pem aut Regem?

Lutherus homo pri

vatus Fürgebaf cone

Finp

tía Univerfalem Chrifti Ecclefiam, con-

Be

tra Pontificem Romanum Ecclefie Pa-

n

florem,contra omnes Ecclefiz Miviftros,

eu

contra Do&tores omnes , imó G contra

f

T2

Caíarem & linperii. Romani Principes

&c. & privatofuo judicio alios omnes

d

errare & fcripturam malé interpretari,

M

judicabat fecundiim illud £cclefiaftz 10,

Cv

yma

v. 3« in via fhultus ambulans , cim ipfe infi-

picns fit , omnesfhultos eflimat ; & huic m«

qUO

nixus phantafi2 fuz proprie & privata

perio-

jato

incipiebat tumultuari;,fcommatizare &

calumniari,ut merito quis horreat quili-

il

bros ejus calumniis & fcommatis plenos

jnd

legit,idque fine ulla, five €collo fivein

J

W

terris ad hoc data & probata poteflate:

ii

quis perDeum ifnortalem hoc approbare

if

& defendere fana mente valebit?quoDei

h y

verbo?quá lege juris five Canonici, five

iM

Civilis ? audiamus probationem Ba-

Voui

»ropianam, & Revelmannicam: Q*au

voluh

»tin Getor beg Soacbt$ auffgicmge] inquit

at

»,Mullerus,unp bie Qedobrer (dbli

þffen/ !o

jl

b5

T

«9t

0.5

»iftein ieb?f

SSurger/ eemógefeincs Sur-

1

»9tr €908 vapflicbtet (olcbes abguroenben :

Ju

»item quando quisfur aut imeretrix pub-

K

,,hca,in florenti quadam Republica ver-

T

»,faretur 5 quilibet civium tenetur haíce

Qu

»rerumpublicarum peftes deferre,ut fce-

Ti

»leribus fuisdignam luant poenam.

p

Refp. quam arguta & Theologica

Ti

probatio ! quilibet tenetur. incendium

li

«afu ortum fopire; furem aut meretri-

ld

cem deferre: ergo & Lutherus eodem jure

lm

tenebaturinfurgere in Superiorem füum»

j

in Pontificem Romanum, totámque Ec-

[ün

cleham Rognano- Catholicam reformare.

Ti

35

Omnino, pergit D. Przfescum Dif-

»

x Cipulo fuo , ficiit aliquis civium jure ci-

:)E(

»Yicz obligationis, fine crimineindica-

A

j€ poteft furem , tanquam everforem

»l

»rerum publicarum ; itaetiamLutherus

x

,;jure vocationis fuz, cominunis» quá ob-

Q

»ftringebacur omnibusad pracavendum

tu

, malum &c. --- Sine vocatione aliqua

tuj

»fpeciali corrigere . potuiflet Papam ,

»trerum . Ecclefiafticarum depopulato-

tho

srem . &c,

^

f

em tenore fic

Rcfg. Quid fialiquis eod

in-

D

l

-96*-(3:).90: ;

Bu

n

inferret:omninó ficut aliquis civiti poteft

jure civice füz obligationis indicare fu-

pu'b-

iVet

rem ; ita & finecrimine poteft infurgere

hafct

in fuum Confülem,& Confulares,totíim-

que Urbis regimen reformare ; fi privato

if

fíüojudicio eosaftimet fures, rerámque

publicarum everfores ; ut Lutherus Pon«

logïta

tificem & Ecclefia Miniftros &c. putafne

yim

haccoram DEO & mundo fübfiftere? de-

cittt

inde ubi hic manet Theologus? ubilegi-

rjurt

timaargumentiforma ? antecedensex

yfuum

a

malefanis Mulleri conceptibus eft de«

ümptum : quomodo coníequens erit

Ya

"Theologicum?

nDi

» Falía autem funt,quz hic füummo

u d

» Pontifici affinxit

€r bátte bem Heben

d

»Gott vidfáltig feine lr verfibamnálert

yfordt

,DPurd angemáfte ununifdbrandite 2íus

us

»thoritát/burd) 9tmrufung ber Joritígen 2t»

uiüh'

Quz ficut fine probatione effutiit ut ve-

qendi

tula 5ita etiam fine refutatione rejiciune

; ahqm

tur ut fcommata.

3pall

Mirumautem : quod Ecclefiam Cas

pulalö

tholicam Meretrici & tummur Ponti-

ficem furi comparere non abhorzruerit,

m)ïevHc

f

imó rerumpublicarum depopulatorem

*

Pï&bg

«(32)50

proclamare , in ipfa Civitate Imperiali;

x

quem Czfarea Majeftas,fub cujus alis u-

D

tó hac quiefcit, ut filiusejufdem Ecclefiz

hl

Cath. Patrem füum fpiritualem, Ecclefiz

p

Paítorem ac in munere Paftorali Chrifti

Di

in terris Vicarium humiliter agnofcit &

veneratur. Monftra unum templum ,

li

Clauftrum;Sacellum,;ullos reditus;funda-

dià

tionemullam, à & pro Lutheranis fun-

Ti

data, àRomano Pontifice rapta aut de-

*

ID

populaca;

[2

CAPUT VI.

Y0

De Pocatione [peciali perordinationem.

At

»9

E hac Author ita loquitur : habuit

li

33

D

namque ( Lutherus ) vocationem

[

»,ad Minifterium Ecclefiafticum; quz ob-

M

»tigitipfianno ;f07. xtatis fux 24. Ubi

[d

»conftitutus eft Miniftler Dei,& difpenfa-

ilg

»tor uerTwpíav 78 O:i] , 1. CO. 4. V. f

N

»Paftor gregis, 1. Pet. $. v. 22. vultdice-

hi

».t6,V.2. ut doceat obíervare omnia, qu

»ordinavit Chriftus Matt. 28. v.20. ( ubi

-

li

»hac ordinataleguntur? ) Requirit au-

llà

»tem DEUS à fideli Miniíiro: & Paftore,

Qu

»!t fcil. nonconcioneturfomnia (adde

ä,

»»hic ; ut non cudat novas feQtas) fed vez-

lu

bum

«89(25)5

fídi

»bum DEI &c. Ulterius : Lutherus fuit

lst

»conftitutns Sacerdos DEI , G5íe toerben

deit

»ipte iefler ol nídt su Seuffclà irtte

del

»[ler gemadot baben / inquit Dr, D.Maye-

hii

»rus, &c.

j

(iud

-Refp. Thefisprobanda eft hzc : quod

Jun,

Lutherus ad Ecclefiz reforinationem fpe-

Ü

1

cialem habuerit vocationem , per Ordi-

i5 TUQ

nationem facerdotalem; de hoc autem ue

u d

vel verbulum hiclegitur; fed f(abdolé ab

eo defle&ens dicit Lutherum habauiffe

vocationem ad Minifterium Ecclefiafti-

ittff

fb

cum,quod nemo negat, cium nullus omni-

no fine hacordinetur. Eftne hoc candidé

tiouid

agerein negotio falutis ? Nunquid & D.

WW

Marker Eflendienfis vocationem à veftris

ad Minifterium Eccle(iafticum accepit?an

' 4.Ubl

(ptni

ergo hoc ipío quoque ad Reformatio-

4v1

nem Lutheranifmi;ejus judicio in aliqui-

l;d:ca

bus errantis?

4 qi

Refp. 2. Non Ecclefia Catholica fed

o(lh

Lutherus ip(erejicitconculcat, & dami-

Ti

natSacerdotium & Ordinationem fuam;

of

Á

quá ut cateri Sacerdotes Cetholici,fupra-

di&o anno eftordinatus,confequenter &

(ii

gd yt

hung pratenfüum

Reformationis titulum

hu

]

&

E.

' aeïm)&a-

& vocationem,in difp. fua; cum diabolo,

»

ápfo Luthero tef!e habitaspaulo ante finé

»$

»»lic fcribens: fieber tvie tvoltcn toir eíné fol-

D

»dth fPfaffen in feinsm 99tdBgelvanp / unp

]jd(

»übcer Dem Xttar anjebenuab nenmé anberg/

*

,,Uan einéleibigé G eufitt felbit aug oerdMle

»D

»Grunb berauf?unb toa8 tváre atooan frine

fi

»Qbe / baer gufoliber SXeffe gevepbet

p

»i[t^ anba ; ban bager uf einca aeorpa

»brten. &briten inber &auff/ burd feine

yu

,SSifcbofeuub Gbrefamgu einam Guf

log

tütivtibet iodrt. Audis hoc Dfie Mayre?

bt

Lutherus Megalander ordinatioe com:-

snunem Ecclefiz Cath. quá & ipfe, & non

bir

Yer

alià,jdicto anno ordinatus eft Sacerdos,

[o

Diabolicam vocat diffecrationem ; & D.

Baropius docet Lutherum per eam con-

lon

li

flitutum e[fe Sacerdotem DELT, difpenfa-

D

torem uuccMp(y 18 O«2, Paflorem Gre-

gis;& vocationem fpecialem ad Ecclefia

t

0ü

zeformationem accepifíe: quomodo hae

i

concordant ? nonne hic quilibet fanz

mentis palpabiliter cernit,vel blafpheme

J)le

docuiffe Lutherum,vel errone? D. Baro-

I)GC

pium ? potefine per unam eandemque

3

Ordinationem aliquis diffecrari diabolus

:N

»j

ö; «onfecrari Reformatoz? fed audiamus

t

dbolo,

atf

te f

»argumentem adveríarii.-- Qufemmes

»Sacerdos & Miniftez DEIY debuit zeli-

Wil

YO

»Gis "Traditionum Humanarüm paleis

»docere Verbum D E Lfecundhm pra-

mbcr-:i(

»fcriptum Chrifti , difpenfare myfteria

»

»DEI &c. ille debuit corrigere Ecclefiz

yuf

tj

»füz errores, & per confequens refor-

j

J

,marePapatum : Atqui de Luthero ve-

J

»rum eftantecedens ergo & coníequenss

. Refp. 1. Argumentum non eft Theo-

Q[u

jl

Waf»

opicum , cüm necrmajor nec minorex

C0

DEI Verbo fit defumpta. Refp. 2dó,

major e(t manifefte falfa ; quiabx hac, fà

A

vera eflet, (equeretur; Quod quilibetSa-

ceni

]5&0:

cerdos deberet reformare Ecclefiam 5 &€

m

non felus Megalander Lutherus : Imó &

D. Márker fuam Lutheranam, erzoré íque

l'penf :

ejus corrigere. 3tió, negatur fuppofitum

m

dl

majoris : quod íc. Ecclefia Firzamentuoo

'do hïf

C* Columna Veritatis doceat erzores ; ficut

& Papatus, 4t6, Lutherus ipfenegat miu.

x li

»Lib. de Miffa privata & Unct. Sac. ubi

j

À pav

»fic: Quim anberen iftag. audp tvabt/ of

»unterbem SDabitumb nie fein 9ofaff sutrs

lcmqlle

»Dfa-Jur? / ober 9)rebiger getoepbct iftp

p

m

;,'fonberen». alicin 51£n!gïüït;ctfcwþfagg$

- «X ( 56)50»

nel

»bag fan ninnanb taudpnet. — Si nullus,

ergo nec Lutherus per Ordinationem Sa-

àd

Ca

cerdotalem inflitutus eft Paftor gregis;

five pradicator Verbi DEI.

pi

Befp. f. Rerorquendo argumenturmn:

Quicunque Sacerdos debet docere Ver-

bum DEI &c. llle nou debet cudere er-

rores, non novam fe&am ; & per coníee

quens omittere Lutheranifmum, Atqui

de Luthero verum eít antecedens. fécun-

] Y

düm D. Baropium: Ergo & confequens.

hi

Videsergo Domine Prafes, quod per

J)tO

fruflra allegatos textus nihil omninà

D

E

piobatunt fit pro Luthero ut Reformato-

»ll

re, licet uno pede ex Gracia. & altero ex

Latio fiat adducti; ficut nec. quicquam

M

pér citatum Mayer

um, & poätum argu-

Ü

1nentum eft evicum.

WP(

Quz hic immixtaleguntur, ut errores

[

Ecclefix Catholice , Sacris literis con-

1

trarii deinvocatione Sanc&orum , Cultu

l

Ymaginum, & Indulgentiis; leviori bra-

»

chio rejiciupnturutfigmen:a, quàm àLu-

)

theranis probari poflint. ut vera; alle-

»l

.. getur unusclarus Scripturz textus, Do-

y

Rrigæ Catholicz contrarius, Quo

d an-

»|

ne&i-

'06.(37)35"

yllus

ne&itur etiam: Lutherum fc. non fui

H'er

mv

adftri&um ad docendum erroresEcclefiz

tégih

Cath. nititur malo fuppofito , ut jam fu-

pia di&um eft.

atum

CA PU T

VIH.

: Ve

De Focatione per profeffvonem' T beo-

aed

logicam.

cotlis

Abvit Megalander nofter, ait

&A

H

12

Atgi

H

ftorico-Iheologus , peculiarem

ficüe

, Vocationem ad Profeffionem Theolo-

»gicam,; baud levi xtvzje ipfum ad Re-

qudl

x

»formationem flimulantem &c.. ubidi-

hii

i,&um elt ei; veftrum eft legem Divinam

w]'mäm"

j,interpretari & librum vita docere &c.

zerpö

Reír. Quod habuerit Vocationem ad

Profecffionem Theologicam : nemo Ca-

«qui

j a

tholicorum negat ; quod veró per eam

poteftarem acceperit Reformandi Eccie»

errom

fïam, omnes negant & nemo Lurherano-

[s (

rum probat. Nonne igitur & inhoc do-

Qu

loséagit ? fed audiamus argumentum ;

j u

25

Quicunque vocatus eft, ut Auditori-

jl

sbus viam celi aperiat, & falutarem

i

5 DEÍ cognitionem eis voce & calamo

1

D

»inculcec ; ille deprehenfoserrorescor-

j 0

,,riggre, & per contfeqqens Papatum re-

or-

yd

—'-06'(38)50-

f

»formare debuit. Ar

j

P

e

quide Luthero ve-

dií

rum eft prius

ergo & poflerius.

tlie

Refp. 1. nego confequens nmajoris de

zeformando Papatu & igepté, & iucon-

til

venienter ci annexum , ejufque füppofi-

a?g

tum. Refj

Tot

ps&u cujus major ut jacet non

I)

eft Fidei, neqneminor, adeoque argu-

Vs

mentum non eft Theologicum;cüm nulla

qu

conftet propofitione divinitüs revelata,

ti

, Rep. 2- zetorqueudo. argumeatum :

I

quicunque vocatus eft, ut Auditoribus

fi

|

viam ceeliaperiat &c.ille non debet eos

j?m

docere errores, quibus deviantàvià falu-

tis ; confequentur nec Lutheranifmum :

if

0yj

atqui de Luthero verum eft

pyius ; ergo

& pofierius,

4

n

"Dereliquoclamas, fineulla probatio»

1

lii

ue, in Papatu viamccliper inventa hu-

Ü

mana fuife obftru&am, ficut reprobi.

Judzi clamabant Chriflum effe falfum

(äp

?

Prophetam , Populique feductorem, Si

fie

via ceeliin Papatu fuerit dido modo ob-

6

firu&a ; per quam viam credentes ante -

W

Lutherumtranfierunt ad coelum?

quznam

tunc erat Ecclefi

D

a fancta, de qua Arti-

culus A poftolicu

$: Credo San&am Eccle-

q

fam

:

a5

od

T0Y

fiam Catholicain?quoä

Ario Herefiarchz

difplicebat, dicebaterrores: quod Lu.

thero & D.Baropio difplicecdocent efíe

yris d

ihcote

tales; denique f Lutherus, quód fabóà

;ppolï

alleritur, Prophetas, Apoflolos,& Pri-

mitivz Ecclefiz Patreshabnerit vocatio-

( 01

nis faz (inreformanda Ecclefia)Exege-

: 3ïg9'

j n

tas;dic quosnam illos? citaunum unicam;

iM

qui Ecclefix DEI reformationerm atten-

1j

)

taverit,aut Eccleiam ab Homine priva-

ytum v

to reformandam docuerit.

«diteudire a

ortu

7

vo-

u

falfis Prophetis, qui venivatadvwes in

flimentis ovium : aàt Chriftas Matt. 7, v.

af

1f. utique pravidit venturos fub pelle

um

")

ovina Evangelicz Reformationis. Hac

3

dicit Dominus, aicleremias , Szase /?per

viai, G videtes » interrogate de femaitis an-

bit

r

tiquit4ua fit bonavia, d ambulatein ea ,

Q* invenietis requiem amimabus ve[hris.

3pmbi

cap. 7. v.16. Ex Apoftolis non pradixit

"alfun!

S. Paulus, venturosà DEO miffos Eccle-

j N]

fiz Reformatores, quam Colpmnam vocat

o*

G firmamentum veritatis, V. "Vim.3.v,15.

j

Sed ex vobisipfis exursentviri , loguentes

ii

pevversa, us abdncant difcipslospofe fe A

Art*

20, v« 30. Ex SS, Patribus fic

fcribit . S,

h

i Auguft,

f

«6 (40)36»

Aueuft, tra&t. 4 j. in Joan. Fideaszns illos,

))ta

KF forté ipff samant per. offium ». quiipfiui

?

aj

Chrifli mowaine gleriantur.| Innumerabile

eniva (ant,qui fe videmte: mon folu:m jatlaut,

D

fedà Cbrifho illaminatividers volaut, funt

D

autem bsretici. capis hoc? at ubi legitur

de Reformatorum Exegetis.

lii

CAPUT VIiII.

Ti

Itr

De vocatione per Docloratum,.

E

Ccedit, pergit Author ,Promotio

gti

»

ipfias (Lutheri) publica & folen-

y

;,nisad Do&oratum;iu qua juxra formu-

p

Hi

»lam antiquam ipfi fuit collata po:eftas

; docendi,difputaudi & legendi.

&i

t" I

Refp. Qaed perDo&oratum Luthero

li

fuerit collata poteftas docendi , diípu-

tandi & legendi, à nullo negatur: qucc

f

veró hoc ipfo acceperit poteflatem re-

L]

P

formaudi Ecclefiam,eriratis Magiftram,

negatur & à nemine probatur: Nonne

z

n

igitur hic denuo fübdolé procedit defle-

DI

&ens à Thefi probauda ad impertinen»

9

tia,de quibus nulla quaftio?

x

» lunquapromotione,ait ulterius,etiam

Y

sjuravit in hanc fermulam : Doctrinas

[

»vanas & peregrinas,ab Eccleíia damna-

!

:

ta3$5

*6(40$e

Mil

»tà5, & piarum. aurium offenfivas non

»dogmatifabo. Et in a&u Licentiatus

iif

rihii

»jjuravit: Juro me veritatem Evangeli-

»cam ( Catholicam habet formula con-

fl

, t

»fueta) pro virili defenfurum.

gt

Refp. Si non poflis Lutherum Mega-

lizaze ut Reformatorem 5 noli evm infi-

mulare juramenti reiterati pravaáricato»

,h

rem ? Nonne do&rinas vanas, & pere-

ymoti

grinas, ab Ecclefia damnatas dogmati-

fl

zavit ? Quafi totam fuam probandi vim

fori

ponitin hiftoricis fuis : Legat igitur

w:cüö

Hiflorico-Theologus unum faltem ex

adverío de noflris Hiftoricum in hac ma-

te:ia fc, Floremundum Ramundum, qui

a

Lib. . deortu) progreffu, & ruina Ha-

dlpr:

: unG

refeon cap. (6. interalia fic refert ;

» LautheruscumSimone Mago, omni-

m r

,um Hareticorum Antefignano liberum

(iW;

Nontt

snegat arbitrium.

qde

» Cum]ebufianis: omnium Ordinum

:

n

, Graduum in Ecclefia. rejicit diftin-

»&ionem.

9»»

Cum Juvonio, quiidex Arianorum

n

»fontibus hauferat, affirmat Hominem

irind

»folà fide juftificari ; bonaque operatan-

j

t

quam

«06(42)50»

»quam liberi arbitrii fcetus

; nihil ad

»

9

»falutem prodeífe.

» Cum LurconeJoviniano : ait , jeju-

::C.b

»,niur nullius effe meriti 5 nec ciborum

yhi

»üilam efle differentiam.

Monialium

ibl

»,matrimoniumtam Deo placere ; quàm

Cot

iVirginitatem. Peccata omnia efle a-

ttit

»,qualia, ( intellige effe niortalia. )

3»

Cum Vigilantio San

Uä:

&orum intexä

D

»ceffionem exfibilat,

u

»; Cum Ario oblationes pro mortuis

»eXcludit. Íremque cum eo alferit : In-

tràr

v

»ter Sacerdotes & E

pilcopos nihil in«

»;tereffe.

»

25

Cum Walde

,

Di

»Ípicit.

nfibus Indulgentias dg:-

:»36

» Cum Pelagianis docet infantes fine

D.

»DBaptifino falvari poffe,

:

DN

» . CumWiccleviftis Sacrificium Milli

j

»€X parteabolere voluit,

y|

m

» Cum Arianis ne

gat Matrimonium

»elle Sacramentum,

» . CumHzrericis,

qui Berengariuzh fe-

£0

;;Cuüti fünr, admi

Ine

rabilem ac fupernatura-

»l

*m tranfübflantiationem in Euchari-

Q

9 uia negat.

d

Cum

495/45)30

hi

?2

Cum Gracis Fixreticis & Schi(mas

»ticis affirmat neceffariam effe in. Eu-

»chariftia, utriu(que fpeciei Panis & Vi-

tf

borun

,hi fümptionem-

«X Hazc & fxmilia'piura effe, ut Harcfes,

atl

ab Ecclefia damnata» pater ex Conciliis

m

die

cótra dictosHareticoshabitis.Nonne hxc

reiterato. Lutberi, tam Scripturam Sa-

]

) jnit

crà: quàm dogmata Romano-Catholicz

Ecclefiz nonignorantis juramento libe-

r& & fponté ejurato, directé funt con-

fnott

jt:

traria? Eftne bzc Corona Megalandii

vellri ut Reformatoris?

liib

»3

Argumentum Baropianum : Quicun-

t

»que creatus elt Do&orSacra Scripture

,ad defenfionem veritatis Evanpelicz, &

»ad refutationem veterum damnatarum

te t

»Harehum : ille debuit Sacra Scriptura

»conformia docere & confíequenter op-

j Mllü

»pugnare Papatum. - Atqui de Lutlxe;ro

yoiiit

»verum eft prius ; ergó & poflerius,

. Refp..1. ille.debuit Sacrz Scripturg

couformia, & confequenter non diffore

m

mem S. Scripturz Lutherani(imum do»

t

cere, Nec demortuos, veterum Harefiar-

ydit

ha-

charum ab Ecclefia ja:n pridem dam

tos$

Qu

$£»

tos articulos & fepulchro refüfzitare, fed

$i

refutare, Atqui de Luthero verum eft

aud

prius; ergo & pofterius.

&

tior

obf'e-

efp. 2. negando annexum c

&«

quens majoris de Papatu oppugnando

tioni

ejufque fuppofitum. Si enim Papatus

Scripturz difformia & oppugnanda do-

Md

Deiy

cuiflet malefe ei Luch.juraméto adftrin-

tfüs

xiffet, ut idiota; cumob S. Scripturs &

El

"'Theologiz intelligentiam Do&or crea-

Ed

retüur, Árgumentum etiam, pro ut jacet ,

iU

noneít Theologicum $5 cum necmajore ;

fiie

nec minore diviuitüs revelata conftet,

d!

Porro Scheiblerum & Hunnium dicit

dun

invidé probaffe in Papatu contiueri

clits

FHrefes iPrimitiva Ecclefia damnatas.

Atiu

Refp.hocidem omnes Harefiarchx dixe

if

runt,qui Papatum oppugnarunt ; ut er-

N

rantes ficat Judzi Chriftum ut populi fe-

ductorem. Interim hi omnes cum antie

H

quis hzrefibus fuis tanquam plaztatioyqua

dic

non erat à Patre celefhi eradicati fant, per-

[

manente & florente Papatu adhuc in ho-

diernum diem, porta iaferé aduersus eum

neql

quer

nsuquam prevaluerunt , uec pravalebunt

n

w^j«sn. Mirum autem quodde articulis

ET

&

«6 (4.5 )sao

il

ab Ecclefia primitiva damnatis dicere

nun d

audeant;quí nullam articulorum damua-

tionem Ecclefiz , (ed omne in rebus fideí

d

& controverfiarum judicium , & diícre-

Jgnandt

tionem foli Scripture Sacre , ut unico &

Paui

adzquato Fidei principio adícribunt.

T

Deinde notumeft ex AQ.1 y. quod $, Pe-

»adüm

trus,ut à Chrifto ipfo conftitutus primus

puidd

Ecclefis Univerfalis Paftor, in primo

r

Eccdefiz concilio tanquam Prafíes fur-

! u(im'

rexerit; & fententiam pronuntiando de-

gj

finieritid, quod eratinquaftione : /Vos

)U[kl'l

effe fc-fuper cervices difeipulorum imponens

jum d'ltiF

dum jugum cc. Quisquzfo przfedit con-

ontil

ciliis contra Papatum habitis ?. forían

qmte

Arius,Pelagius, Manicheus, Donatus, vel

j

iftiufmodi fimilisfarinz Megalaudri.

,U u

-Afferit praterea Hiftorico-Theolo-

j ii

gus Scheiblerum fuiffe flagellum.

Qul in[i

Refp. per melicere debet; quod verà

T

dicat Zpfem fuiffe flagellum. acutiffumuns

"m/! y

Pefuitarum,dehoc miracula nulla audivi,

T

neque ullum ex Reverendis Patribus iftis

j

querulantem , quod vel leviffimum i-

u

17

&um ab hoc acutiffimo fcilicet(crasfor

d

enim fuit quàm quod acütus minus

[j

acu-

'5"( 46)6e

L

acutiffimus dici potuerit) flagello fibi

8

Üi

Ü

fenferit inflittum : Jicet hoc genus ar-

*

Aiu$

snorum mihi penitus fit ignotum

L)

cum

lite

miles non pugnet flagello, nec rufticus

&L

acuto.-Decatero multa dicuntur de

fub-

thil

je&o, quznoninfüat.

iel

" Denique hic bene notandum:

Qüod

(0

il

omnia hic fufius & imprudenter propo-

D

fita,quibus megalizare intendunt Luthe-

lia

rum füum ut generaliter & fpecialiter

quo

vocatum Ecclefiz Reformatorem ; etiam.

ü

aliis omnibus ejufdem profzffionis, mu-

dit

neris aut dignitatisconveniant v. g. lex

Til

charitatis Chriftianz, vi cujus unus alium

docere, hortari & monere tenetur om-

Ven

(can

nibuspaffim Chriftianis; Ordinatio Sa-

cerdotum , omnibus Sacerdotibusspro»

feffio Theologica omnibus Theologiz

lIT

Profefloribus; DoGoratusomnibus Do-

&oribus : Quid ergo fpecialehabent pro

Luthero , ut Reformatore fpecialiter ad

» |

opus reformationis, urjactant , vocato?

cur hunc potius extollunt cum tali faftu

!;?Ul

WV

ut füuum Megalandrum , quàm quemli-

hfü&

bet alium ? Forfan propterea: Quod hic

j

unicus audaciá, temeritate, & arrogantiá

Mognus

45 2750 —

Magnus prz omnibus cateris. perageze

]o f

i5 d

aggreflus fitopereipfo : Quod quilibet

atius Chriftianus, quilibet Sacerdos, qui-

; u

Aflicl

libet Theologiz Profeffor , Licentiatus

& Docor, D &1 timore,charitare, & hu-

dl

milicate infiru&us medicari aut concipe-

re horruitiníüo corde, Quisenim in-

p

confutilem Chrifli Jzsu Filii Dg: Vi-

p

Ti

vi Togam difcindere 3 charitatis Chri-

ftianz, ejufdemque unius fidei vinculums

cidit

quo membra Chrifti in unum corpus. ax-

yuit

liis) Ti

&& & (an&áe colligata perfeverabant,

dirumpere non reformidsilet.. Sed quid

) g.h

jl

multa? oportet effe hazreíes 1. Cor.. 11,

t o

Veruntamen vz bomini illi , per quem

fcandalum venit. Matt. 18. v. 7.

j

CUA U

ix.

us',FW'

.De unllitate [olutionis wdrgusaentorum

lt

:

st

appuf:amm.

Rgumentum

t pl!

primum Reformgtori

:Luthero oppofitum,

t

35

Aut Lutherus ordinatuseft à. lupo,

.ro(äm,

»,3utà bono Paftere ( debebat poni aut

j

Ugl l

553 Vero Paftore ) Si hoc , ergo Lutherus

»fattus eft lupus: Si illud , ezg

:

od li

o Luthc(-

srum ordinare non potuite

atl

Curm

pg

(48)S

Cum hoc fermé concordat ;stium: — E-

Q

tem

pifcopi Papales Evangelicis funt Miniftri

Auti- Chrifti: Ergo Lutherü ordinare non

ECCI«

potuerunt. Ad hzc refponde: Hiltorico-

fetic

Yerü

"Theologus periueptam retorfionem hoc

modo:Zacharias & Simeon à Caipha,vel

li

fimili quodam ordinati : vel fant àlupo

Tie

fide

o1dinati; vel à bono Paftore: fi hoc, ergo

Chriftum ample&entes facti (unt lupi,fi

üm

illud; ergo non fuerunclegitime ordinati.

din;

Refpondeo : Fuerunt ordinati à vero

lam ;

Paftore, vel Pontifice ordinandi potbfia-

t

tem habente; licet non à bono.

Nec

Di

ordi

fac&i füunt lupi- Chriftum ample&entes,

fed boni Chriftiani, credendo in. Chri»

H

ftam natum : in quem fub Caipha , fub

licd

udaifmo crediderant venturum. Nam

i

Judaifmus credens in venturum ; &

f(.um

Chiifliani(ímus credens in jam natum

ts

non funt fibi cotrariasut Ecclefia Chrifti,

jïlin;

& Anti-Chrifli ; ut fides vera & fe&ta ei

ti

oppofita: fed fübordinata utcuilibet per

[

Ilt:, 1

fe patet. Hinc Zacharias & Simeon fue-

771

runt boniJudzi, viri fan&i (üb Judaiímo

credentes inven;urum: Et à Judai(mo

Iüm !

tranfeuntes ad Chriftianifmum , creden-

Otdi

do in jàm natum manferunt boni & fan-

É

—

«(49)9...(

vb

85,& fatti funt

pii Chrifliani, Qui au-

ficir

tem à vera fide defle&it ad Harefin; ab

n

Ecclefia Chrifti, ad Anti-Chrifti ;fit Ha-

torito

reticus , fit lupus, ut perfe notum eft. Si

emlot

veró aliquis effet ab Hareticis ;à Mini»

hi

flris Anti-Chrifti ordinatus Sacerdos, &

ln

mente faniore converteretur ad veram

fidem , ad Chrift Ecclefiam; Hic. qui

-

G

ïuph"

dem bene ageret ; fed non foret rità Of«

;rd

jnd

dinatus Sacerdos ; ob invalidam & nul.-

iW

lam ab Hareticis,aut Anti-Chrifti Mini-

flris , nullam ordinandi verosSa cerdotes

poteqil

M

Dei poteftatem habeutibus, acceptam

n

ordinatiomem ut fimiliter per fe evidens

l Chn*

l

eft : quo etiam ut fumusevanefcit , quod

1]

hic de diftin&ione miniflerii ab exerci-

13;(

h N&F

tio, & cauíx Principalis à minifleriali

fruftrà annexuit : Quis enim fanz men-

jn;*

| pati

tis fibi per(uadebit : Cb

jfium DEI Fivi

flium ^tuti-Chriflo ,

Cl

Diaboli primosenito $

(

qui c* Parem c Filium negabit, 1. Joan.

i

2. V. 22. -Homini peccaii, o filio perditio-

eou (

8i5, Ciyus adventus eft fecundum operario.

nem. [atbana. 2, 'Thef. 3. ver, 9. — Datu-

udüimo

udli(mu

rum poteflatem, ut caufz Minifleriali,

od

ordinandi veros Dei Sacerdotes; Difpe»-

ÁatOres

g

*

«( fo)o

)

fatores. Myfteriorum. Dei , Paftores

' Ed

fiadi

regis Chrifli ? ubi hoc legitur in Evan-

elio nomine Evangelice ? Ergone lupus

Vocit

infernalis ex Chrifli ordinatione pet

iLu

miniftros fuos , per primogenitum fuum,

i C

ordinabit & preponet Paftorem Chrifli

tori.

ovibus. Nonne hac non modó falfiffima

quas

funt fed & piarum aurium offenfiva ?

quis

Argumentum 2dum Becani, Luthero

lu

Reformatori oppofitum,

Wa

Ms

» EtfiLutherus ab Epi

:

fcops fit ordidit«

»,tus ac proindé poteítatem accepit con-

la

»fecrandi Euchariftiam

non tamen

R

»accepit poteftatem & jurisdidtionem

DAR

»reformandi Ecclefiam.

quod

Cs

Refp. En quam ineptá denuó retor-

fione ad hoc refpondet, - - - - Becanus,

Bipu

fuitquidem conftitutus Profeflor Vieu-

N)Q h

nenfis, ut przlegeret Theologiam, fe

tün.

Omn

non ut fcriberet difputationem de Eccle-

fiz. Miniflris: quàm abfurdé. Nunquid

lum

Profeffioni Theologicz immediare &

elic

pezfe fubordinatur confcribenda difpu-

Tle

tàtiode Miniflris Ecclefiz, de quibus

tlío

Profeflor tratavit? An fic Confecrationi

ïang

Euchariftiz fubordinatur Reformatio

ï!l, j

£910381

Eccle-

»

"- 71)30»

lr

Ecclefiz? ubi boc legitur ? autquz ratio

W

fuadet? patet igitur quàm vana fit glo-

riat:1o de emafculatis & in favillà tedactis

m

« per

à Lutheranorum Heroibus argumentis,

à Catholicorum Authoribus Reforma-

fiun,

Jhil

tori Luthero oppofitis.. Nullitates funt,

B

quas producunt ut Probationes ; & nugx

j

41

quasregerunt utoppofitorum folutiones,

t

Interim Lutherus manet Lutherus , per

nullam ut Ecclefiz Reformator rationem

dite

Megalizatus ;

oculum patet.

ut cuilibet impartiaii ad

NU

[

Fecittandem hic quoque mentionerm

D. Revelmannus D. Avunculi fui Kalleni:

lst

quod eidem non refpondiffet R,D. Jodo-

cus Barich Paftor Catholicus in Boél. Le-

y at

yanih

giper hancoccafioné przdicti D.Kalleni

libellum contra di&um D. Paftorem edi-

[ W*u:

*

ll'lïyl

tum cum fingulari attentione

?

at nihil

] ECCIF'

omninó refponfione, & refutatione dig-

n

numin eo reperi ; fcripfit enim hic Evan-

li

gelice, ficut Nepos ejus Revelmannus

ji

Theologice ; & ad propofita ex Evan-

,

E.

gl

gelio probanda , non ex Deiverbo, uf

Evangelicum decuiffet , fed ex Authori-

ag[iüni

uftra

jj

bus, in magnacopi; adngufeam fr

2

Cita-

[

abC(42)50»

citatis,nihil folidé probando, refpondit,

tv

Quod fitamen D. Revelmannus, fecus

dem

fentiens,aliqua nondum in his judicio fuo

E

efficaciter refutata repererit j placebit

eadem ifta proponere cum modeftia; &

Mu

te[pondebitur adhuc,non ex Aqthoxibus.

fed ex Scriptura Sacra.

CAPUT. X

De pratenfa Lutberi Excitatione ad. Re-

formationem.

ytüu

3

.f 1Onfolidata in pracedente pofi-

95

tione Lutheri vocatione , ait Au-

x

»thor progrediendum nui

ic amplius, &

Yini

Turj

» videndum,cujus impulfu fufceperit Di-

»vinum Refor

mationis opus &c.

K

Refp. Reie

&a in' pracedentibus de

eüam

Vocatione Lutheri , ad Reformandam

Quf

inviolabilem , irreformabilémque Chri-

Mm

fti Ecclefiam » fabulá : difturbatí(que de

ht

eadem Mayeri,

Scheibleri , Mulleri alio-

LUE

llegatis fabulationi"

A Q

zumque finilium a

bus, & nullitatibus;

videamus nunc ulte-

b

zilis, quis excitaverit Lutherum ad con-

th01c

tradicendum Ecclefiz , quàm ferió & ri-

t

oros& audiendam mandavit Chriftus

Amh

ipfe. Matt. 18.Videamus,an Dxus excie

Qu ]

-fave*

*95(53)$0»

i

taverit Lutherum, ut infurgeret in Prafi-

s t

dem & Paftorem Ecclefie Chriflianag

icio(t

qui infurgentes in Móyfeun, Prefidem Ju-

dacei

daicz diruptà terrá vivos in Infernum

dias l

-Vés

yor

dejecig. Num. 16

5'

I

De ?«xcimrione

Luthberi ex Vaticiniss

Bizblicis.

Ti

Rgumentum D. Baropii : Quicun-

"A

que Romanz EcclefizReformator

T

,multis Vaticiniis,tum Biblicis,tum Ec-

;,aitA':

»clefiaflicis fuit pradi&us : Ille eft Di-

| [illi:s

vinitüsexcitatus : Atquide Luthero ve-

rum eft antecedens; ergo & confequens,

Pc[ii j

[

' Refp. r Atqui de Luthero falfüm:

hia

eftantecedens,utinfra patebit: Ergo &

at

confequens. Refp. 2dó Argumentum

non eft Theologicum , cüm nulla con«

;uccfm*

(;! flet propofiione divinitüs revelata.

g ii

3tió negatur fuppofitum majoris. Eccle-

j fia enim Romana eandem adhuc , quam

jf ante Lutherum confeffa eft; fidem

Ca-

V

j tholicam fideliter retinet & docet , &

jt? dogmata Lutheri; tefte Revelmauno fol.

yli 2« utharefim damnavit: Quomodo & in

j quo igitur, à Lut

hero eifet Reformata£

C 3

4tÓ

uit

5

?xïïitor Judas Va-

[

Ató major eft falía:

ticinis Biblicis eft przdi&tuss ad pro-

»p

ditionem tamen à Dxo non excitatus,

W

ytó negatur minor : Nam Apoc. 9. V.

n

[

legitur quidem: 73di ffellam de colo ca-

dentem, &c, At nullibi mittendumà Do

us

»li

Reformatorem.

Probatio majoris: Predi&

io futuro-

i

rum eft.Dxo propria , & Dzi nota,

l

quà difcernitur à Diis fi&itiis. Refp.

ex hoc non fequitur,quod ilie fità Dzo

hu)

"

excitatus, qui eft przdi&tus,Dan.8. v. 13

^

pradicitur Rex impadens facie confurrt-

D

urut- s - qui univerfa vaflabit,--- iü-

D

terficiet. Robuftos * populum Santlorum,

Hicíane noneritàD x o ad hoc exd-

tandus.

,

li

" Probatio minoris: Apoc.14.v.6 7

Kai

»

dicitJoannes: Etvidi alium edngelum

volantem per medium celi , bab.ntem E*

3)(

vangelium ateruum , utevangelizaret 0

hj

nibus incolis terra fp omni genti , & iri

»l

bui, d lingua , Cb populo , dicentem vot^

Tus

magna: Tamete Deum,d ei tribuite Gle-

riam s nam venit borajudicii ejus, & ado

[

YAIe €Hma , qui fecit calum» (j tevram

d m

«6 ( 5f )50o

jie Ve

€ mare» ( fontes 4quarum. Lutherum

"T

»per huuc Augelum defignari negant

Cititi

squidem Poutificii; fed ut id evincamus,

] 9' W

.»tale ne&timus Argumentum: cuicunque

quh u

»exaCiffimé conveniunt omnia huius

mbl

»;textus circumf[tantialia ; ille ipfe eft hie

»in extu determinatus Àn

gelus : Atqui

y i

»Luthero illa exactiffi

^

mé convcniung'

;p 10l

»Ergo.,

"u

- Refp. diffimulata majore nego mi-

ial

norem folemniffims,

»J-s- n

» Probatio minoris : Affumprionem

»á79)ecuxGs ex noftratibus Theolopis

D

cmfg"

»coníolidarunt Dn, D, Ma

yerus, Pheif-

:,,,;(Iarä

-,,fcru's,HoE.aliique.

"

hd

Refp. illam deftruxerunt ex noftrati-

»bus Bellarm: Mafen : Becanus;aliiquein

TL

fcriptis fuis paflim.

e/jngtl

; Compendio dicam,pergit Author :

j

» Quadrant adLutherum 1,Períona tyay-

w"" Jj

»y* 876 ( evangelizans) in textu defig-

»,nata j perfona &yyeho: Nuncius.

h

u

Compendiofius Refpondebo : Luthe«

rusneque immediaté à DEO , ut ipfimet

T

BJ,W

fatentur fol j. neque mediate ab Ecclefia

4

€

u

"1]

aMsé )

eft miffus, ut cap. 4. demonflratum eft,

W

cujus ergo effet Nuncius ?

eal

22

2do aitulterius» convenit

Lathisso

by

,rempus tueyyeMas ( Evangeli. Quod

llo

»fuitdicente Theologo : cum. P«poxavi

N

»,A80ig 3 aeydho x 78 Üws TU ÜupEU W6

Q

,70péase. aszóvit rávra, UÜvy. v. 8. (cum

he

»Babylon civitasilla magna à vino irz

Wi

»fornicationis potavit omnes gentes)

)!

.. Refp- Hoc falfiffimum eft, ficut &

[iT

Textum ipfum, & quidem Gracum, de

K

quo tam fafluos& loqui folent, quafi prie

D

vative Authentico, falsó citavit. Namin

textu nullatenüs legitur ; quod Angelus

$

Yo

evangelizaverit

*

Cum . Dabylen potavá

i

gentes vino ira s íed quod ante lapfum Bae

f

bylonis, quz potavit : inter qu« maxi«

Illlg

ma, ut cuilibet pater;cft diflin&tio. v. 6.

*

ait Joannes * Et vidi alterum edugelum

li

volantem per medium cali babentem Evan-

ür

gelinm atcvnum cjc. & v. $ fequitur : £t

fi

eliusvdngelus feentus efd dicens,ceciditycecr-

inh

dir Babylon civitas illa magna, ( $v1) quia

uj

à vino ira fornicationis fux potavit om-

W

mesgentes, Sic & nonaliter de verboad

i

verbum leget ex graco, Ex quo omnibus

evi-

N

P

"

2167

nd

evidentiffiméliquet:

qu-od Angelus Ápo-

calypticus non evangelizaverit cüm Ba-

uthtr

bylon potavit &c. ut perverse pofuit Hi-

Quoi

ftorico- T heologus, fedante lapfum Ba-

b

bylonis; quz,& quia potavit gentes &ce

u ü

Quod utique D. Prafes cum diícipulo fuo

Q (us

benéadvertit, at quia perhoc nihil om-

rino1

nino probare valuerunt pro Luthero ,

i5

utpote qui novum füü Evangelium mul-

fatd

tiscentenisannis przdicavitpoft, quàm

lii Ü

Roma fecundàm phantafiam eorum,Ba-

T

bylon, do&rinam Catholicam de cultu

Nuni

& invocatione fanctorum quàm malee

Angel'u'

volé ruinam Babylonis,& fornicationema

] Fa/ 1]

appellant, pradicavit, Hinc textum

fünde

Scripture malé citautes conceptibus &

"n

nugis fuis accommodare conati fünt. Sed

aig, L'.&

eftue hec candide agere in genere falutis?

/I»gtr'un

licétne dolose procedere in iis, in quibus

T 1]

cardocontroverfiz aut probationis ver-

"m

titur? quod fi magnanimitas Lutherana

j

in hocconfiftat5 ut Grzca allegent, non

ET[) ql)

adjun&o textulatino ; «um bene fciunt»

yi if

qucd ex centum, ad quos illa legenda

ne velunusfit, quilingux

Verbüï'f

c?evcniunt $

Grz-

umni'","

5

a

*

W(f8 -

QGiaca intelligentiam profiteatur:faltem

ïæp

fideliter & non fraudulenter in hoc agere

g

deberent.

?

1)]

Notandumhicetiam , & bene notan

»AU

dum ? quod fecundüm textum cit. Apoc,

t

14. v.8. Babylou ceciderit quia potavit

x«

gentes à vinoirz &c. Revelm.autem di-

X

»cit fol. 16. nam 1. illaruit fcil. Roma

,)(C

»Papalis, & nu.2, vinum idololatriz pro-

D

»pinavit omni genti : fic fecundàm tex-

»tí

»tum Babylon prius potavit gentes vino

w

irz & propterea, poflea cecidit, utique

D

in penam fceleris, & fecundüm Re-

D

velm. prius cecidit & poftea potavit:

»fi

Videt ipgitur. quilibet impartialis, quod

jure merito ad fequentia refpondere

&

I)N(

non obligarer prius ; quàm nodus hic

effet plenà refolutus:veruntamen ut cui-

l&ï

);dl

libet evidenter pateat,textum a llegatum

ex Apoc. 14. exactiffime convenire Lu-

Ml

thero,ut ephipium porco,falvà compara-

)Jl'lq

tione ; refpondebo ad reliqua. Sicut &

»hæ*

infra loco aptiore ex profeíflo ad ea» qu&

tied

hic & alibi impertinenter; ad Lectoris

Vg

1entem diftrahendam,ne defe&tum debi-

W

RT

Q

/«96(59 50»

.

Mfltem

ts probation

is advertat

3

immixta Je-

[ agcte

-guntur.

» Mo

?

*

dus adventus Angelici

pergit

otan.

»Author £.20.fuit volarus:Angelus enim

i Apog.

»erfat zerduvoc ty utawpavisiari, Apoc. ls

potaïl:

»C« ( volans per medium celi.)volatus in

ytnd

»Scriptura Sacra eft fignum celeritudinis

|, Ront

»(quocapite?) Et hoc requifitum Luthe-

triepie

»IO convenire luce meridiana clarius

jum ov

»eft. Audiamus ipfum Lutherum hanc

ytes

»celeritudinem etiam admirantem ; Qs

m

»[0/inquit, giengen meine Thefes gegen

lim V

» Sefeló ?irticulen auf --- btefelbige lief-

omit;

»ftt inz4. agen Durd) gan& G cutfdblanb.

lis q^

Adhac apta fequitur Refponfio ex

[

e

od

calamo Revelmanni fol 21. ubi fic

gdi hi.i

»Nova ifia íeta Lutherana fe inftar pe-

g

»jiferz peflis per varias regiones effu-

Juggt

»dit &c. ex Oratione Bellarmini Tomo

vite 4

»4to prafixa. Et Ludovico Dorleans,

vompaïi,-

»expofit.pag. $. Totum mundum effe

s

»hareticum factum. Quibus ille ipfe im-

«

mediaté fubne&tit : Hoc itaque requifi-

Lett

tum etíam noftro Reformatori exactiffi-

j

m fatentibus Adveríariis competite

Ti d')

j

Quod totum concedo.Nullatenus tamen»

C 6

quod

'0860'90

/

quód Volatus Angeli ApocalypticiLu-

hw

theroconveniat. Nam Angelus volavit

ul

oer medium cceli cum Evangelio aterno»

de gloria Dzo danda : Lutherus veró

tf

cucurrit per Saxoniam cum fuis Thefr-

»&

bus & Tomis contra Indulgentias,con-

i

tra Papam, & Eccefiam Catholicam.

yic

Neque eftadmiratione diguü,de quo

:M

meminit; quod multi, ad omnem liber-

xl

tatem propenb , doCrinam cjus fufce-

[

erint: Cum Lutherus ipfe dicat : S)tt

anm

Gjatban bat Dic C3ortbeil 5 baf Feine fo

abentbeurtcbe / uap abfeberolidye &cbr fan.

Wi

erpacbt merbans pie nicbt gleid) von vielemt

nel

angeoamen rocrbe.. Vide Ephem. p.28.

Yür

»

Ts

Finis Adventus Augelici;ait Author;

,ponitur]l c. Prazdicatio Evangelii, An-

b

»Belus enim habebat Evangelium ater-

Wi

,num luayybao» diévev , ut evangeli-

il

zaret &c.

lii

Refp. Neque hoc. couvenit Lutheroy

J

hicenim non Evangelium zternum , fed

Ej

uno anao do&rinam evangelizavit ut

p

Chriftianam, quam altero bilinguis reje-

lls

cit ut diabolicam : vide ity feínem lntere

lt

tisbt über etlícbe 9frtieutn /. de Cultu &

; fnïo»

«(61)09 -

tidle .

Invocetione San&ozum , Purgaftorio , In-

voliit

dulgentiis &c,

&teo

— Evaugelium, ait ulterius, fub-Papatu,

s wl

uíque adeo Traditionum humanarum

; Thé

»tenebris obvolutum erat; ut vix ejus

as t

»vefligium appareret : Populo pxadica-

ol

»tionis Evangelii loco inanes propone-

( dequ

»bantur Hiftectolz vel ex Vitis Patram,

m J

vel Laértii vitis Philofoph

"

j

"

a dgpromv

as

M

ptz &c.

Refp. €mw dormirent bomines, vense

at

li

inimicus ejus dv faper[eminavit xizania in

ii

sedio tritici, Matt 13. v. 2 $. Dein fi te-

g

nebra fuerit do&rina Catholicaante no-

fjl« pulä'

vum Lutheri Evangelium3;ergo Luthe-

j

rus in ea; & per eam ,non lucis fed tenee

j e[ü,An'

brarum czeatuseft Do&or ; non enin eft

Difapulus füpra Magiftrum.De catero,

jup &

ep

fi Lutherus cum afleclis fuis vitis Pa-

trum; aliorumque San&torum 5quietiam

t ]i f

paulo ante Lutheri tempora in (anc&ta

Ecclefiez Romanz Do&trina educati , ac

nl h

pi& informati, aliis velut flelle virtutum

j

t

Íplendore , boenóque exemplo praluxe-

imaflet ; Mundus eo duce

gt

runt feíeconfor

i

C7

hon

h?

50 (42)569

non deliraffet, . De craditioni

t

5

bus fe'q»fie-

»po

tur fao loco.

- Additurin Textu allegato mavrl Übva

omni genti.

Atcui prater Germanos

ID

RT

Genti przdicavit Lutherus ? quod. verà

ejus dogmata per illius progeniem ad

&

alios fint. difperías Hoc idem & Ario,

bis

alii(que fimilibus,& deliriis illorumcon-

Qi

yvenit, quod fatis dolendum.

Tus

95

dic

Videamus nunc ultimo Evangelii ab

»Angelo annuntiati contentum , an (c,

Sti

»iftud cum Evangelioà Luthero. pradi-

Wt

».cato fitidem , vel ab eo diver(um : Di«

p

»cit. Joaunes Augelum alta voce cla-

hii

,mafle: o-ifwes 70v Od)v , timete Deum,

Quo

»Quod cum Evangelio Lutheri confo-

t

,num effe,liquidà ex dicendis parebit,

»l

Refp. Nullum unquam legi» aut audivi

D

e

Hzreticum,cujufcunque fecta qui faltem

»

»l

non dixerit, vel przdicaverit. Dguw

effe timendutn. Sed quid inde?

3j

D

» Vimor Dei;objicit, perliterasindul-

»gentiarias & taxam penitentiariam in

sl

»cordibus humanis erar fuffocatus 5 quis-

15m4

D

»que pro lubitu vel enormiffima pátrare

pOtC-

4)2(65) 96

g

»poterat peccata, modo largo are flipa-

»tus effetad redimendam taxam

'M L

Refp. Si Ecclefia Romano- Catholica

tmanti

füffocaverit timorem Dei prafcribendo

od v

feriam cem ludulgentiis peenitentiam ;

niem d

& peinalia pro commiflis peccatis, qui-

& Mi

bus peccator feipfum dijudicans cafligets

yuncoy

quomodo per Deumimaortalem Luthe-

rushunc DEl timorem refufcitaffer pra-

dicando omnia peccata qualitercunque

mgeliiqä

1 ük.

gravia, & multa, credenti fine confeflio-

0. Plälïll

ne, fine lndulgentiis, fine peenalibus effe

(im D

plent & gratuitó dimiffa ?^ nonne hoc

«t d

íanz rationi repugnat ? Sed audiamus

Ü DCIJ!II.

quomodo hic Augelus Lutherano Apo-

j il

calypticus Evan

[e]

gelizet DEI timorem.

»ferm. de poeu. fal, 4- fic clamat;Qt'o Da$

at

ia

»Cacrament vedot gebet im Gyauben;ba ift

jj faltet

»bieSSuffe; umv S5dd)t;unb Gnugtbue

Dr

»ung gar leic;ts unb obnealle Scbitig£ait/

»[icftb su totnig.obergu vicl sban Dep. oae

m

»Cramenté Gaube macret alle. Sirumme

sl

»ftdlecbtzunb fullet alle Gyrünoe/ unb mad)

,Qitnanb irren rocber n $5eiobt/Sttmunb

tt*

»Gnugibuung/torr oen Olaub.n bcB G5a«

erae

POWV

e&6( 6450

»flatnests bat s; unpob erfdpon irret/ fo

pl

ud

»fdabte ibm boc nidt/ic. Gs Ligt nicbtam

»Priefter/ nody atbeinem Sbua fonber

[

V

»gàn& an Doeinen Giauben ; fo vieb bu

»glaubft/ (obiel Du baft.

bil

Item ad Philippum Melancht. Tomo

1 epift. edit. coel. fol. $4 . Sis gratia Pra-

f

T

dicator d gratiam non fitiam, fed veram

fet

pradica, ff vera gratia e[ls verum nonfitlum

peccatumferto, Deus non facit falvosfitie

pu

peccatores, Effo peccator & pecca forriter

&t

le:

fed fortins fide,c gaude in Chrifla , quiviie

E

(or efh peccati mortis r umundi : Peccatt-

din efh.quám diu bic famms,c [ufficit,quod

1d

agnovimus per divitias gloriaDei Aguum,

fa

l

qui tollit peccatum mundi : ab boc non avel-

)

if

]et nos peccatum , etiamfi millies millies umo

elie fornicemuryd occidamus, circ. Audite

populi omnes, audite gentes,quomodo

y

yJ

hic Angelus clamet : ce?fzyc 70v Gd,

Timete DEUM fimilia plura habeo in

y

promptu, fed qvid juvat ea allegare? fic

D»

mundus vult decipi.

»p

;)CI

Nunquid Lutherus ipfe docet : mün-

dum pejorem effe fa&um ejus tempore;

quàm in Papatu ante tuerit? pofülla fu-

r

per

!

«xi(€f)665

Dd

perEvang. Dom. ;, adv. & in poftil. do-

meft.conc. z. Dom. 1. Adv. Homines ja»

n

1l

feptem damonibusob[zffos effe, ciüma . prius

santum uuo obfeffi fuiffent?

u

Ad tritam de Taxa poenitentiaria fa-

bulam;quod attiner; pofito non concef-

t Ti

270

ío,quod Superior aliquis Ecclefiafticus

mul&am enormiüs peccantibus flatuií-

d um

tioll &f

fet5 utplerüumque ; à Regum & Prin»

pum regimine, vel faltem à Synodis,

d

annuentibusterrarum Dominis, fieri fo-

gfartim-,

la:; ergóne per hoc licentia dara elfet

h qïiw

: p

ad qualiácunque enormia fcelera pa-

tranda, modó fceleftus , ille enormitez

f

peccans, largo are flipatus, ftatuta ta-

(i /]gW.]

aundtt

liter peccantibus mulàa folvendz pas

effet! Ó iniquitas/ Ó cacitas !

ln

,, hi

'Praterea dixit Angelus : $z 3Av À

,,59& V *6 xpioeue ávrü , quia veuit borá

mv

i

»jntdicii ejus.Diem extremi judicii appro-

»pinquareLutherus & quidem przfertim

ab !

»€x revelatione Anti- Chiifti viriliter &

gzalel. j

pleno ore docuit vid. ejus poftil. Ec-

gt

»clef. p. 30. ita Hiflorico T heologus.

u

Reíp. Per

DEUM Immortalem

re g

quanta ftoliditas,ne dicam impudentia!

TL

jam

Pï

«8q(66)5e»

jam praterlapfi funt, ultra 1 $0-anni ab

jfül

€o tempore , quo diem judicii extremi

»ti

venturum pradixit Latherussita ut pau-

»

latim Lutheranos ipfos pudeat hujus (ui

»ll

Prophetz fomnia canere : 8 ifl getvifje

»»x

Aicb an ber Seit/ baf Giotte8 5obn. wirb

»Y

omtric 5 geque ex ullo adhuc figno ra-

tionabili conjicere poffunt , poft quot

Jnt

centenos annos dies hicjudicii fit ventu-

lhtu

turus; & nihilominus hacLutheri Pro-

lic

phetia, quam prz oculis palpabiliter cer-

)

nunt elle. falfam , attentare non eru-

nj

be(cunt Lutherum probare fuiffe Avge:

dé

lum Apocalypticum, diem extremi judi-

bu

cii imó horam ejus pradicentem. Quote

di

rapit Domine Revelmanne Infania tua?

lir

f

Nuuquid etiam Arius & cateri pleri-

que Ecclefiz Romano-Catholicz hoftes

l

Papam elfle Anti-Chriftum. funt calum-

)

niati? Hi tamen non ufque adeo ftul-

teícebant, utex hocdiem judicii extre-

J

mi prz foribus effe prophetarent.-

i

3»

Tandem concludit Angelus : xej

G

»TPOTxoViTOTE TO zro T TL TY éupavon C

fi

xiAdorare eup qui fecit celunm, &c.hanc

D

»Deizio 7xUvy30,adorationem,ait Author,

N

fuifle

ii

«09 67)90

nid

»fuiffe fcopum unicum, LutheroRefor-

extiu

»matori prafixum ; ut fc. miffe religiofo

l Utpä'i-

»Angelorum, Papz, $anorum, &c, cul-

m

»tu Deus T. O. M. folus ex ejus praícri-

u

»pto Deut. 6. v. 13 coleretur; Matt. 4«

hr t

p V.10.adoraretur,fatis hactenusevictum.

gt

Reíp. Ubi legitur ex ore. Evangeli-

zantis Angeli de miffo religiofo Ange-

ol qi

Q vt

lorum, Papz& San&orum cultu? in quo

ei D

hic vim fuam ponit, nunquid Chriftus

litet

ipfe ait Joan. 12. v. 26. 8j quis mibi ms-

non t

uiftraverit , bonorificabit eum Pater meus?

fe tt

deindelegitur quidem in przta&isTexti-

aj

bus DE U.M efle colendum & adoran-

dum»nontamen ut Creatüram, st Ange-

n Qui'

ia L

lum; Papam, aut Sanctum DEI Mini-

xi p*

ftrum,quod (zeleítü effet & blafphemum?

& ii

De cultuSan&orum-&c docuit Lutherus

oft (uum . ab Ecclefa

j caie

ipfe adhuc diu

j l

Catholica lapfum : 230n btt licben Jocilte

j u

ga Gürbitt (agcicb/ uno balte fejt mitbtr

gan&n Gbriglenbeit NB.. mit oergan&en

]h

!

TR

Gbrijicibeit ( quz uriqueà nemine cen-

fenda eft erraffe) bag man bie liben oeie

Su?aïöïr:

ligen ebren. unb anuffen folle; 2c.. n feie

u li*

j

nem linterricpt über .etlibe Suticuien 5

fl

qu äm

| «8€(68 369

quàm falsó igitur fcopum ei ; his dire-

n

Eccl

&& contrarium affingitis?

Cüm itaque nulla hujus Angeli Apd-

Chii

fotüi

ealyptici requifita vel in minimó conve-

Qu

niantautLurhero , quisnon ovantiani-

zno mecum concluderet : fummum &

li M

craffum effe errorem, ftultitiam, & teme-

Qu«

zitatem, Lutherum velle transfigurare ih

77

tilute

Angelum Apocalypticum ?

-Quod fi allegatum ex Apoc. 14. v.6.

[/77/7

&8. Textum mente faniore fcrutari in-

[77

tendat D. Przfes cum Difcipulo íuüo;

n

Refledat fe adea , quz Chriftus pradixit

fürj

ther

de hac materia, Matt. 24 v. 14. his ver-

bis : Pradicabiter Evangelium hoc Regus

&&

QOnfo

ánuniveríoorbe , inteflimonium ommbuts

Gentibuss ( tunc veniet confummatio.Kiac

Evangelii przdieatio omuibus Gentibus,

)

videtur intelligi per. di&um Angelum

Evangelizantem oimni Genti. Apoc: 14*

n

[

V. 6. quà peractá fequetur confummatios

»mol

in qua, ficut fancta civitas Jerufalem vir-

»us

püie

ginea Chrifti Sponía,Ecclefia Electorum;

de qui idem Joannes Apoc.21, v. 2. 9.&

hmi!

10; a Sponío fuo venturo Judice elevanda

K

ula ejus

Viti

& äffumcnda eftin coclum. Ita zm

magna

«090(£9) 569

is dit

'magna illa&

maledicta civitas Babyion

Ecclefia malignantium , que à Sponfo

Chriflo ut meretrix defecit, & à vino irz

À

)coayt

fornicationis fuz potavit omnes Gentes,

jnti t

cum fuisRegibus, & Megalaudris Chri-

n d

fli Martyrium fanguine purpareain Or-

M

cum damnata cadet, ubi domicilium da-

moniorum c cu[lodia omnis immundi (pi-

utar j]

vitus erit inperpetuum , isie. Q [slpbure

141 'l&

cruciauda, fumus ejus afcendet in. facula

ia

faculorum, . v« vt cap. 14« & 19. v. 3.

]o f

Inepta autem hiulca , abíona & ab-

fzdIXi[

furda eft textus citatiexplicatio-G& Lu-

;l t

thero applicata, Marcolphiconceptibus

& fabulis

2

potiüs, quàm fcripturz Tcxrui

gm)/lþ/"

coníona.

$.

II.

il iO-Hic

eiti

-De Faticintis Ecclefiaflieit.

2»

,ngölllm

Aticinium primum: Joannes Hil-

?)

ten incarceratus qnidam Rceli-

o I

»giofus Guardiano:propter do&rinz ge-

»nus duriter objurganti: refpondit : - ve-

f1) yt

ff

»niet anno Domini 4 f16. cui non póte-

»titis refiftere, qui deftruet vos,

.2.9-&

Reíp.Eninfigne & notatu dignum

x

n

u]a ch$

Vaticinium pro Luthero utReformatore:

vYOxÉ-

magnz

: 3«(70 M

x;enturo t ve

niet deftru&or Re

ligiofä-'

E

)

rum; ergo Ecclefiz Reformator ; dein-

»lit]

de vates illeerravit in anno.

Lutherus

D

»itj

Atj

enim ut Religioforum hoftis non venit

anno Ij16.

m

9?

" zdàm: [Joannes Hufs dixit : Anfe-

h

Á

,. rem nunc uritis, fed poft centum aunos

»l

n

sex cineribus meis nafcetur Cygnqs H

»quem non poteritis affare.

»M

Refp- Hic Hufs prophetavit de tali

lll

A

Cygno , ut Lutherus de judicii extremi

p

die mox venturo; quorum uterque de-

liravit ut Phantafta.

Lutherus enim ex

nbfgi

Huffii cineribus nullatenüis eft natus. Vi-

»lilj

de libros Lutheri toieDer t

abft umb

B

bie SSifcbóRe/ ol 24. in feiner 2orftarung

pura

etlídyer 2lcticulen / ubi Huffitas Harericos

hn

vocat, ac Schi(maticos ; carpens eorum

)l&üq

errorem cum folemni pro,tef-tatiouc cone

»

tra fadionem Huffitarum ei

falsó ime

»ti

ofitam, & ibide:n fol. 2f lic fcribit:

»Augm

» SOadbem fuibeu mico mieine Gieunbe

:Iuä

»(Ironice, fc.utex conrextueftevideas)

"

»

»fo genam pa fit aucidrepen/id) fep i

»*SOobmen acbobren; $u 9rag engogen /. i

»l bm

3,&

»2QBiglefé S5üdpern untermeifet ; ub foelo

«6

1)$09

,igiofm

»O«t? babe mein 2

x

fer befanf; unb baf

T

»fie jenidte nadtoffen ; baben fiemeinen

jtheti

»9iabinen Luther quff 5óbmifd) aufgte

n vell

»legt 5 Dargu Díe. jtvcp 9onfiranfm auff

bt Sermou gebi uctt;babin gegogen 5 al&

hf

»bab t$ berS56bmen gum. Qeidben ge»

j aud

»tban/bepoe 8 (ftalt su erbaliten. Tiber af/

ïguus ]

»fó uberauffdba: pfifisbtia;ba fie gmoGodne

»ft aufoer einen Svonftrangian erícben ba-

dul

»banbarumb baf. 3yobanneg Joufe beiffe

extd

»auif S3óbmifd) *$obanneó Gianf. OUie

;quedr

»Lónten mir bübíder Gofinacbt8 $aroen

enid

»begegnen/ ben folcpe

,ilge Mwopbcten ?

bodyfinnige tiefffïnf

as

Etc in. horum refutationem deícrib

it

if

:1'f;g]mUj

patriam & locum nativitatis, educatio-

lcec

nis» & inllruGionis fux extra Bohemiam

j i

»(fic) fobim idbít Cislben. gebobren/ u

oi a

»Saneftb ergogen ; gu 9agbeburg uno

»ifttad) gelebrt: su Gifort magifter unb

f

j

»Auguflintr getvorben / nb nun Do&or

rl

T

»ju QIBittenberg; unb bin $36bmentano qu

,

e

iel

iodyrefen? am nebejten geefen mein £eb -

j

jj »t8g« Gol unterricbt bab. idy meínen

jj »itbe — Spropbeten:/. ben — Stenfbane.

j

( ade

l

I"W,',( » a æeuter/ unb GedsSudi

datur

»

«/z.»

pdatur hic ; unb bem JDerren Baropio,

odf

u

s Revelmanno & fimilibus deLuthero;ut

pex cineribus Huffii natocygno fomnis

K

,antibus ) guten S?einung nidt tvolle.

fiadi

"

»bergen.

puc

Quod fi autem Lutherus pofimodum

Inàmy

mult

cuti fux metuens vela verterit; per hoc

nihil probatur. Deinde qualis confe-

XCg&o

[UT]

quentia : zafcetur cygnusex ineds cineribus,

quem a[fare non poreritis : Exgo veniet

4t

Ecclefiz Reformator ? cygnus etiam eft

fütar

B.

&nimal quafimutum, raró edens fonum,

fuperbum, in madidis zoftrum habere

154

amans : in quoLutherum comparatis

lte

l

cygno?

I

23

Item dixit przdi&us Huff: ifta Chrifti

Woli

,

yvita per purosPradicatores, meliores

»,me, depingetur ; gaudete populi.

W.

Tüig

Refp. ben£ dixit ; hoc enim fieri au-

diunt per bonos,fideles,& zelofos Pradi-

Y

catoresCatholicsosHuffio meliores:gaue

flig

de A

dere ergo Lutherani! & hanc do&trinam

fequiminie 4yzbulate in femitis, quas defe-

tatisj

ruiftisantiquis $ cf invenittis requi:m,ani-

W

sguabus vefhris, Jerem. 6. v.16«

ftu

Hieronymus.

Pra.;

i

àuum vvmcinium H

gen $

hu) genfisVivicomburio fublatus dixit ."Po]Z

itherojt

centum amos re[pondebitis DEO, cb mibi,

o (omi

Refp.ad quem finé?bonum,ve! malum?

t li

fiad bonum ; ergo fenfit contra f& nihil

peccatum 5 fi ad malum : Agnofcimus

fimolt

manum DEl percutientis in perverfione

p hi

multorum, & ruina Ecclefig in multis

1]

regionibus: at non o plantationem , que

cimh

noneratex Patre,eradicatag.

j vult

4tum Fleccus Monachus in die inau-

etia d

guratiouis Academiz Wittenb

L] iH pu-

s fony

blica concione dixt :

Ex boc albo zmo

*

""

n hibä"

mundas accipiet fapientiam.

nj

. Refp. bene dixit : »asp vexatio dat im-

tellehusa, Yaiz 28. v. 29. etiam per judae

f«

proditionem accepit mundus redemptio»

nem. De cxtero fapientiam Luthera-

| giior

| Uh'

nam;fi tamen fapientiam non ex Acade-

j feri d

mia XVitreubergeäfi ; feuex Lutheti ce-

m

rebro prodiiffe , novit totus Orbis Chri-

iorts f

ftianus. Et quid, fi quis Panegyriftaidema

j

,

de Academia Tremon. diceret ? Pauper-

"

"]

]

tatis indicium eft ab huju(iodi probatio-

nes emendicare,

me'

jtum : In Antiquo quodam

! Templo

ij

vifus eR depi&tus Monachus,lumhis cin-

ïmuS.P

j

gtü

4

t ulb

--96(74).90-

ulocircamcin&is ; cui infcriptum fuit

! prius

Lutherus,

p

nfcriptum Luthberus E&.

Refp. Fuitnei

ap.

clefiz Reformator? O. ridiculum Vatis

)iïPï

PU

ciuium! cape fimile : in Vicinia urbis

"T remonienfis ab antiquo fitus eft. pagus,

uT

wty

cui infcriptum , vel cujus nomen Barop.

ergo hoc ipfo ,

ut vaticino D. Barop.

),mü

(

pradiéus eft futurus.

Prefes Gymnafii

"Tremonienfis ; en quam confóne & ar-

uunq

!

Nfo

gute

*

fumma fummarum, nugaz nugae

xume

[

ko

$.

IH.

adi

De adjetlis quibn[dam eju[dem tenorit.

Rgumentum pro Reformatore :

» Il

»Ia

A

Quicanque Reformator Eccle*

conatra

»fiamin Do&rima corrsptam (

:)Llltl

w

.Chrifli fidelem promiffionem Matth.

45

16. Porta infe

vi non pravalebunt adver,

»y

eam» hic addi

debuiffet) orthodoxe, &

nQ

»9acre Scripturz convenienter, i

n fplen-

&tti

»Oti

»dorem Apoftolicum reformat ; llle e

», Divinitusad id excitatus : Atqui de Lu-

ntt

:'Sac

»thero verum eftpriüs; erge & po-

, flerihs.

(y

Refp.

Atqui de Luthero falfum eft

Gl

prins

£

ec(75)50-

im f

prius; ergo & pofterius : deinde negatur

fuppofitum majoris fecundüm — di&a

nl

cap. 5.

n M

» Pro

batio majo/ris: fi talisexoptatiffi-

a u

»mus Reformator non effec à DEO,om-

L pf

s ninoà diabolo fuos derivaret natales ;

E

nDBitt)

»at veróàdiabolos omnismalitiz fonte

y,nou nifi malum.

;

, Bati

Oym

Concedendo totum, ; Sed quid inde ?

n

nunquid & Ariani eodem faftu dixerunt;

Reformatorem füum Arium, fibiexop-

gz n

tatifirgum effeà DEO excitatum , ficut

& cateri omues Haretici de (uis harefi-

archis ?

T

gt

» n affumptione, pergit Hiftorico-

y Bd

» T5eologüs, .duo veniunt probanda, I,

(

»Lutherum reformaíle Orthodoxe, &

) Mam;.

»convenienter» 2. treformalfle 'Eccle-

p

»tam corruptam. R efp. negando utrüm-

yloxt)

»que cum fuo fuppofito.Inftat:prius quod

attinet: probamus illud tum indu&ione

ii [pk»

1

T

,Omnium atticulorum fidei noftrz;quo-

]

»tum nulluseft, qui non luculenter im

]uldeL

( 5( Pol

»Sacris literis traditus (it, & expoficus

(Refp. hoc falfiffimum effe patebit u-

(um *

Culenter ex dicendis Traa, ado mox

D a

fa-

Pl'lm?

*s à

»fequenti) Tum ex &3oapía, & defetu

La

de c

»probativo in adverfariis ( refp. & hoc

»fal(um effe evidens eftex jam dictts ) &

Chrif

»quamdiu id non probatur, thefss hzc

TüànQ

»firmo flartalo,. Refp. & quamdiu Lu-

(

gptherani thefin (uam non meliüs probaut

tleri

quàm fa&um eft : non fitmo talo;fed are-

bant

nz aut paludi eam infiftere perfpicu-

Quii

um €it.

Edl

» Corruptio Ecclefis Romanz; aitul-

iufl

»terius, tempore Reformationis levi

difi

»Regotio probari potelt : patet hoc ex

pv

»,horrendis & ficulis gerris ; vanioribus

atin

sdogmatibus &c.

Al

fia Romana- tempore

Refp. fi Eccle

E

Lutheri fuerit corrupta; quznam ergo

10018

tuncerat fanctas de qua Articulus Apo-

pol

ftolicus

credo fantlam Ecclefram Cathu-

WT

fsc«m? ubi» & quo nomine indigitata hzc

i

fan&a degebat ? deinde quis Catholico-

il

rum gerrasincepit, ad rapienda pro &

s.]

à Lutheranisfundata? quis eorum novam

Bib

cudit fe&am,bellorumincentivam? fi au-

Tüat

tem vana & fal(a fuerint EcclefisRoma-

dllm

nz dogmata , quifnam hisexpugnatis eo-

W 1

rum loco iuflituitfancta & veraiquqd

fü

Luthe-

z

defetu

, &lr

Luthero fattum effe ipfemct negat. fol.&.

de cztero vana & falía erant Judais

ais)t

Chrifli dogmata , ita & Lutheranis Ro-

ls

mano- Catholica.

dul

Cavillaris,quod falía Biblia, quzLu-

t

theritempore à variisfciolis, propone-

u

bantur incautis; veletiamalia in verna-

gex(picu-

culis linguis non authentica, plebeisab

Ecclefia fuerint interdi&a, ne indoai &

næ',airul*

inflabiles, Scripturas Sacras, intelle&u

ii

difficiles,in propriam perditionem füam

ehuct

perverterent,de quo ait S. Petrus2.cap.3.

nion

atin hoc malé a&um effe non probafti.

Ablegatis plebeos qualitercunque rudes

p

ad Scripturam Sacram, at vosipfi Theo-

um uf

logi & TheologorumProfeílores in ar&o

s p

pofiti ad veftros Authores ad argumen-

d

ta Theologica & illationes rudioribus

gititil

ignotas reli&tá fcripturáconfugitis : an

aol

in hoccandideé agitis ? Fides ex auditu, ait

d p

S, Paulus ad Rom. 10. ergo non ex folá

i

Bibliorum Le&ione.Imó fi Lutheri dog-

a J

mata» ejüfque religio novatam clare, &

fuo

dilucide, in Scripturis Sacris legeretur ;

gt

utquilibet plebeus, civis, & ruflicus,

fuütor & fartor fe in confícientia fua bo-

ü ,' quod

xum

n

D 3

«56(78)$6

rum le&dione convi&um fentiret ad fe-

atf

quendaifta ; Cur non SS. Patres S. Hie-

&T

ronymus, Auguftinus, Arnbrofius,cateri-

»

que viri do&iíTimi & fancti,qui ante Lu-

,

therum multis centenis annis vixerunt

ylib

facris literisret inteliigeudis fedulo in-

,1'01!

«umbentes inveniffent,quod ifli rudes fe

nüllt

clarein Sacris Bibliisvidere, & incellige-

A

re,gloriari non erübeícunt ?

»)

Adeatandem, dequibus hic ja&antia

»pi

tua, & gloriatio vana: Lutherum (cil.

»H?

P

Ícientià, magnanimitate,aliisque ralentis

fuiffe iuftru&um;non eft,quod refponde-

am

.

3

cum ex iis nihil feqnatur pro voca-

Tut

tioue,

&c incitatione Lutheri ad re-

Ts

formandam Ecclefiam. Talia enim &

[

malis & bonis füunt. communia, licet

Y

ROD ad eundem finem:rudes & ruftici non

h

pervertunr Scripturas, nec cudunt fectas.

Q

lu

Quod loqueris de prote&ione Lutheri

quafi divina,& effectu attentatorum ejus

la

quafi feliciffimo,contradiceutribus Regi-

I

l;

bus;Principibus & Papis ; nunquid de his

iisdem ratione (üorum aque plauübiliccr

Yen

glotiati funt Ariani, Manich zi,Mahome-

)

thani, caterique fimiles ? frgite atraque

[9 TE

«56(75)56»

T

erefteres alt Chriftus Matt. 13, v. 36. &

NU

S. Paulusoportet effe berefes 1. corat.

» Poftiremóad tyoapars qua Luthero

atl

ite L

»,objicere folent 5 quod fc. fuiffer fpurcus,

Vixenut

»libidinofus, fcurrilis, ebriofus, vorax;

dulv

»blafphemus &c, refpondeboin genere,

nydi

»ait Author; Jefuita, ciüm non habeant;

»quodin Lutherido&rinacarpant (pró

welif

»quanta falfitas toti mundo notiffima! )

gis

»prapoftero judicio arrodunt ejus perfo-

pum

,nam, eámque onerant multis commen-

engat

»tisfigoentis & calumniis &c.

Reip, Nos parum curamus perfonam

-efponc'tl

TOR

Lutheri, five hic fuerit fpuriusfive legiti-

mus, &c. licet quo ad eos , qui füb pelle

T

a

ovina, quafi à DEO mifli prophete

veniunt, bene notandum, quod Chri-

jn, If

ii

ftus monet : 4 frutlibus eorum cognofcetis

ycídi

cos Matt. 1f. at do&rinam Lutheritefta-

tur D. Revelmannus ipfe fol. 2. effe ut

Ti

unt

hareticam ab Ecclefia Catholica damna-

tam. Quidquid obloquatur Baldvinus,

us ng*'

j

Lalius, Mullerus & alii ; qui eam adin-

ventionibus füis in nullo juftificant, nec

f

TA

D, Baropius cum difcipulo fuo. Hinc

!

^

anuxme

n

i

«(80)se

tibil

affumptum veriüs & rationabiliüs fic

retorqueo:

fede

Domini Lutherani,cüm nullum Sacrz

Quj

Scripturz textum, nullum Argumentum

[

"Theologicum , imó necLogicumlegiti-

xiill

inum & verum,nullam rationem folidam

Oni

contra Ecclefiam Romano-Catholicam

D

obmoverepoffint : przpoftero eam ar-

j

roduntjudicio, multis commentis; fig-

Joqu

anentis & calumniis illam onerantes,

CM;

inhistotaeorum belli acies & robut: con-

Ruty

fiftit,ut patet ex jam di&tis, & ulterius pa-

&i

tebit ex dicendis.

&

d

El

Ad blefphemiam de fancto Ignatio ,

Qiif

quod hichabuiffetcommercium cum dia-

K

bolo &c. ut falsó allegatum eft ex citatis

t

Authoribus, quorum neino hac fcribit.

lyà

Nonego fed Judex venturus refpondebit,

u

qui hujus viri fan&itatem miraculis mun-

I

do notam fecit, & Ecclefiz ceftimonio

Ti

comprobavit; latrantibusin contrarium

Cl

meritó illud .Chrifti reponimus: Sazite

afi

2les, caci funt j* duces cacotum. Ydem

11]

proportionaté refpondetur ad malevole

n

€itata contra quofídam fummos Pontifi-

"

dlgm

C;S

3

quibus fel fuum quidem produnt,

Itj

nihi

- as6(81)5to

1&5 t

nihilautem ptobant. Caiphasfuithomo

fceleftiffümus, DEI fïliumipfam Inno-

n $t

centiam & San&titatem ut mortis ream

fDeltu

damnavit : veruntamen erat Pontifex an-

n lii

ni illius, & prophetavit. Joan. z. v. f1.

folitn

bonum,(an&um, & à DEO ordinatum

tholit

erat ejus munus;,in quo autem malé egit,

eam d

judicabit eum Dominus: pariformiter

yis t

loquendum deSummis Pontificibus Ec-

yrante

clefiz Chriftianz, fi qui mali & perverfs

ourr

numerantur inter eos : mauüffent enim

r p

equidemj tales officio San&i, qui filapi-

dandi fint, mittant in eos primi lapidem,

Ignaziq ]

qui fine peccato füntintervos.

um

Neque poteririsex malorum fcandalis

exattl

confuere pallium , ad obtegenda Lutheri

g o

iyeodpusra: licetenim Homines coralio-

onh

rum non intuentes, ex errore indignum

st

locodigni,quem ignorant, eligere & ad

eiimoo!

munus Pafítorale univerfalis Ecclefiz

JmmiUE

Chrifti promoyere poffint ( quo tamen

y dl

cafu Deus, qui Ecclefis fideliter promiifit

".

non füturum, ut porta inferi adversus

eam pravaleant ; non permittettalis in-

i d

; D

fl

digni malitià Chrifti Ecclefiam ia erro-

n"OdW,

res incidere ) DEUS autem Scrutator

[

Df

€exe-

«5(22)s

€ordium , eujus folius eft Ecclefiam fun-

.

in

dares & fiindigeret, reformare

5

non

bus

.1

mittet vità & moribus deformatum, ad

$i

reformandam Ecclefiam fuam, pofito

tj

non conceífo; quod hac in aliquo refor-

Q1

mandaforet. Hinc Chriftus eriam cauté

a

przmonuit contra tales fub ovina pelle

quà

advenientes Matt. 7. v. 15. drtendite À

1

vt

f^lfis propheris ec.

D

.Nec taudem in vilo Lutherumjuüifi

;ll

«ant quaminconvenienter ex Jobo & S.

»D

Pauloobjecta. Nam licet Job dicat: Quir

E

potefl facere munduna de immundo conceptt'i

»a

fimind Noune tu,45i folus es? cap. cit, 14.

lt

iphus D 1 loquentis tel.imonio erat

Aute

svir fmplex ey reilus ac timens Deumy G

fmt,«

recedens À imalo.cap. 1,v. 1,. Ec licet S.

Q

Paulus humiliter fateatur : /zveuio absam

RU

legem in membrismeiscre Kom. 2. item:

C

Kgo carnalis fapa venundatus fub pecmro':

fi

ü

confidenter tamen ex Spiriru DEI ait;

t

i

1. Cor, A. v. 4.. Nibil mibi confcius fum ;

Dií

& 2. Cor.10. v. 3. /p carne ambulautesnon

dl&a

Jecundiss caraem militam:u:: Vgc Luche-

Tüm.

xus de (s (cribere non potuit;teftanribus

m

tlïun

Toic

L

« (83)t0

mf

in contrarium ejus ícriptis, & vità omnie

; M

bus notá.

um, t

'Si enim verum fitquod Chri&us'loqui-

h

tur: ex abundantia cordis os loquitur ,de

! xcfux'-

quö nefaseft dubitare, Certé non viden-

ml

turexcorde mweado immunda ejas colio-

i p

quia menfalia prodiiffe,de quibus D. Re-

od

velman fat imprudenter loquitur p. 28.

:,quafihaud dubià juvantibus fe(uitis, ut

njll

5ille loquitur augmentum addentibus

ol

»poft obitum Lutheri àftudiofis in forma

licat:æij

j»majore prodierint partim à Luthero

j

»ante editionem nunquam vifa. Quod

] .CI"I "i'

ultimü fai uon efterroneum,nemo enim

odl

ante editionem edita videre potuit ; fuf-

J i

ficit,quod ipfe ea fuo ore protulerit, non

Catholicis fed. Lutheranis audientibus;

pl

iij d

& annotantibus, àquibus eriam , & non

|u d

à Catholicis,ut confuera Megaland:i fui

| b (l

fufpiria & effataleguntur.edita. Inhoc

polol

vero fibi ipfiscontradicunt D. Prafes &

1771

!

Á

Difcipulus, quod uterque , afferensinter-

di&am effe Catholicis , leciouem libro-

j

2 [ut j

rum Hareticorum 3 inconfideraté fimul

fi ]

effutianr, à Catholicis au&a effe ifta ba-

)

retica & fcandalofa, Ad quod (an& ne-

3nini

De

; «36(84)56»

hut

]

mini unquam licentia data eft. Addit ta-

,men D. Revelm, haud dubié augmen-

tlpo

U

,tum effe additum ; ic haud dubié ex

qu

proprià fua phantafia loquitur. Hifto-

rico- Theologus fine ullo defuper funda-

lo

mento, De ceteroforma major typi non

qui

&a

eft indicium augmenti, quia & in oavo

fat multa edi potuiffent,

t

lirates & calum-

f

Merz igitar funt uul

nix Domine Prefes, qux nobis Catholi-

ü

cis non zquoanimofine data ad hoc ra-

ltoi

tionabili caufa per-Difcipulum tnum

quafi Thefes Theologicas , & probandi

ddf

fationes obtrufifti; & nuper reiterató

qui

Gx,l'

fánquam Evangelica fidei fundamenta,

vtà nemine noftrum refutabilia expro-

Tb

LU

brafliin Prodromo tuo ; quem proximé

praterlapfo Septembri contra quen-

dam mihi ignotum de Lutheri floribus

j

& polito fcribendi modo tra&antem e-

didifli, Fruftra autem lavas manus cum

if

Pilato noleus effe opus tuum , quod Te

8

[

Mag ftro, Te docente , Te approbaute;

& Pirzfidente. propofitum. eít & typis

af

Tnandatum, ad

uod ftudiofus ex fefolo -

[

jos nullum habet, Hinc tibi meritó ut

]i

A

" Au-

«6(85)56»

(it t

Authori prima

rio difcret? fatis & folidé

xgmeu-

refponadi, ut f velis, a(pirante DEI gra-

bit &t

tia veritatem ex nofira parte, & errorem

Hilo-

ex vefira videre & agnofcere, poffis; &

fun

fi non velis, incufandi faltem non fimus,

ypi t

quod indaganda veritatis occafionem,

od

& adeam inveniendam manududtionem

tibi negaverimus. Et quia unacum Di-

tht

fcipulo tuo poft enormesgraviffimáfque

a

coutra nOs 4 contra fauctam Ecclefiam

hoct

Romano-Catholicam, effu(as calumnias

p n

G fcommata modeftam refponftonem

yobind

defideraíti ; feci quod petifti ; faltem

n

quantum rei propofitz exigentia permi-

no

lt

1]

fic,licec alioquin mihi vitie vertereratio-

nabiliter non potuiffes, fi difplicentia re-

T

nrofitt

torquendo repofuiffem.

a qüäü

'Tumihi rauca fonas, refono tibi rauca

per echo.

f

(

Utaurempracepto Domini: Zezefa-

r

"

u qu

cite bis qui oderunt vos , eo conformiüs

TU

agam; infavorem tui ,tuorümque tecum

errantium , fi forfan fpes refipifcentiz

:0p4tf

Jl

affulgeret; ad plene refolvendum tuum

&t

y

J

argumentum quo p. difp. 26. velutà po-

fleriore ex effe&u fcil.; & indu&ione

g^

D

D75

onm i)lf

«50(96)Sto

omnium Lutheranz Fidei Articulorum,

vocationem Lutheri demonftrare volui-

fti, pleue folvendum, monftrabo ad ocu-

lum falfum effe autecedens hujus tui ar-

chi;

gumeati : nullum fícil. effe azticulum fi-

dei Lutheranz, qui non luculenter inSa-

€ris literis traditus fit & expofitusjin quo

graviíTime erras & omnes idem feutien-

Q

tes; quod manifeflé videbis modo Íim-

gulos articulos. veítros animo ab omni

paffione & partialitace remoto accürate

D

perpendasin quo fenfu, & in quibus for-

malibus eofdem credatis ; ab alia veró

[

parte pariformirer beae examines , an hi Articuli

D

laeodem feafu, & tenorel

egantur in Scriptura fa-

E»]

p

loca

cra texilbus, quos communiter in probationem

Verfi

corum allegatis ; quidquid enim texcuri ex proprio

addis, humanum eít, cui fides divina infiftere ne-

ii

quit. Quod certó & formaliter credis, certó &

W

formaliter à DEO revelatum oftendere. debes, &

p

quidem in Scripturá Sacra, quam unicam sefpicere

i

vultisut adzquatum fidei motivum; ut adzquatam

Cl'g

fidei normam. Cum Authoribus nulla, hic nobis

quzflio, examinare enim intendimus, anEvan-

[

. £elica fit doctrina,quam ut talem creditis, & do-

h

cetis, feuan omnes Lutheranz. fidei Articuli

Vj

[

luculente: traditi fint & cxpofiti infacris

N

literis,fit ergo defuper.

T

RACT.

«0€(87 309

lo

& VOl

TRACTATUS lL.

iadott

Rejiciuntur dogmata Luther:nz

s tu d

Reformationis ; ut non

lum

er n

1 Evgngehca.

n

NANY s.

denit

-7

Upponitar hic, quod una tantü-

((2

M as

yh lt

)

modo detur Fides.Eph, 4. v. f.

o as

ait S. Paulus : »nus Dorminus ;

db ont

accud

una Fides,unnm Baptifma ,unns

Deus € Pater omnium. Probatur etiam

ibis d

jv

evidenter rationehac Theologicá : fides

liA

unicé iunititur teftimonio Deiloquentiss

hocautem unumunicum;, nullatenus di-

verfum effe poteft, deeodem objecto Fi-

dei. Non enim poteft Dxvs dicere v.g. eft

[j

unatantum Fides, & fimul dicere funt

T

ï

: du

plures. Item, funt feptem Sacramenta;&

]i

fimul funt tantum duo,& fic de reliquis,

ergo & unum folummodo, non divcifum

l

j

ab

credere poffum.

Non fufficit autem ad hanc unitatem

f &q'?

Anicuh

crederein unum Deum,in unü Chriftum.

At

qu$

Nam S, lïaulus rejicit ut Hareticos,

771

AT

«55 (9$)50»

àn unum Cheiflam credentes , ab aliis difi-

stj

debant in [amenda cyna, 1,COY. 31, V. 19.

Sponf

lcem ad Cal. j.v.2. qas. circumciffonem

ogittere nolebanr, Ex Chriftus ipfe Matt,

18.v. 17. qui Ecclefiam andire molunt.

Requiritur ergo unitas,de qua S. Pau«

N(

Cuign

las ait,1, cor. 1. v. 10. Obfeero vos fratres

il

ll

per nomen Domini nofivi 2ESU Chriffi

ut idip[em dicatisomues, Z non frat in vobis

li.

fibifinata j fitis autem. perfetls in.codem

A

N

feafu i ineadem featentia, Yem Chriftus

ipfe Joan:17. v. 21. Rogo ( Patez)utomneti

0

uunm fintficut t Pater n me, d egoin te 5

lac|

vjl

ut g ipfrinnobisunum [int.Et AQ. a. v.32.

AMaultitudinss eredeutiuze eratcor unum, d

LUE

anima u14. ac Rom«2.v. $. Multiunum

LT

corpzus [nmus in Chriffo. ffaguli antem . altev

t

alteriut zoembra.

-

Yi

Sicut autem unatantum eftFides, fic

lt

[7

& una coníequenter. tantummodo eft

Ecclefia;una fidelium congregatio. De

4

qua Joan. 10. v. 16. Fiet unumovile , &

ln

s55 Paftor, Maátth, 16. v. 1 8. dicitur $4-

Wi

per. banc -Petram. adificabo | Ecclefiam

meam. Non diciturzdificabo Ecclefiasin

Yi

tj

plurzali. & Cant. 6, v 8, U(M eff columba

7564

66(89 $0

*

lii d

mta,peyfetla mea

3

ícil. Ecclefia Chrifhi

IT

Sponfa, Ep.j

.x]. 1;.

CAPUT I.

nj

Yfelut

De AMotivo &* Regula Fides.

]u

Oneft Doctrina Evangelica , neque

a u

N

articulus Fideiin Sacris literis lu-

ufatit

culenter traditus,& expofitus : quod ni-

] du

hil fit eredendum;nifi quod in Sacris Bib-

"

liis eft fcriptum.

ial

Ratio eft:

quia non legitur in Scriptu-

Chis

Ya Sacra.

n

Opponunt Lutherani pro do&rina

TO

hac íua ex Deut. 4. v. 2. /Non addetis ad

l

verbum quod vobis loquor,nec auferetis ex

us

eo : euflodite maudata Domini Dei veffri,

ii

qua ego pracipio vobis. & cap.12. V. 32*

j d

Quod pracipio tibi , boc tantim facito Do-

mina, necaddas quicquam , nec minnate

:idgs, ü[

Item ex Apoc. 22. y. 18, Conteflor omni

andientiuerba. Prophetia libri bujus;ff qnis

h d

j D

l

appo[uerit ad bac, apponet Deus [uper illum

plsas feriptas in libro iflo.

leh (

cinlïs 1

Refpondetur autem evidense

H'e;quod

in his locis non dicatur de hoc articulo.

7

Nam Deut. 4. & 12, dicitur de manda-

jeiasi

lm

tis Dei obfervandis, & nihil deScriptura,

R8nM

ni

06909;-

&C

aam poft Deuter. fequuntur alii libzi.

Apoc.22. dicitur rantüm de verbis Pro-

UT

phetix libri hujus, non de totaScriptura.

Oppon. 2. ex 2. Tim. j. v. 16. Omnis

qui

[

Seriptara divinitusinfpivata ntilis ej ad do-

cendum , ad arguendum,nd corripiendus

Pet

Ti

ad erndiendum in quflitias nt perfztins Jf

[

Heme D El,adomaue opusbonum snfrutius.

Refp. ibi dicitur Scriptura utilis eft,

20,

Wil

non dicitur füfficiens. 1. tim. 4« etiam di-

citur: Pietasad omnia utilis efh , qua certé

d

G

nonelt ad omnia fufficiens.Quxlibet bo-

na concio utilis eft ad perfc&ionem, non

[17/

tamen fufficiens.

r

p

mul:;: äuiderp

Oppon. 3. Joan.20.v.50-

e alia fggna fecit 2 ESUS . in confpettn

obþ

difispulotura fuorum » quaton fun: feripta

)

$n libro boc : Hac autem [cripta (unt,ut ctt-

W

Q

datisquia 2 ESUS eff Chriflns Filius Deis Q

st credentes vítam babeatis in nomiue ejut.

ü

& Joan. . v.39. Scratàmini Scriptaras ,

tà

01

quia vosputatis In cis vitam babere, G illa

fhnt, qua teflimonium Perhibem de me.

pu

NI

Refp. in illis locisnon legitur quod fo-

laScriptura cun&ta credeuda explicite &

Ib]

clare contineat; (ed trantum teüimonium

p

de

«b (91)5€»

jii li

de Chriüo iae

cdicitur, quod hunc unum

Ybis o

articulum credendo falvi fiamus.

cript

Oppon.z.folum DEI Vetbum eftadz-

^ Oi

quatum motivum Fidei. Lucerna pedibus

i

imeisuerbum tuum PÍ. y15. v. 115. & zdo

piedi

Petti 1. v. 19. Habenuts Propbeticum fev-

r

mponem;cui benefaeitis attendéntes, quafi lu-

ii

cerna Incentisu caliginofoloco. A&. z. v.

utli GL

M

20. Fs Jcitis , quomodo nibil [fabtraxerim

eiin?

utilium;quo mings anuuntiavem vobit , c

uza

docerem vos publici ci» per domos. Vem ad

j

Gal. 1. v. 8. Licet Bot,ant vingelus de corto

T0 W.

evangeliz et volis, praterqnam quod Evan-

£elizamns vobis eefnatbema fit,

v,)þüm

. Refp. in omnibus hislocis ficut necin

wnff-'*f"

objectis in prodfomo p. 24. ex Deut.6.v.

3- & Pí. i.v, 2. nulla fit mentio de verbo

77 )67!?5

T

DEi fcripro. Quod (c. hoc folum fit uni-

ca Fidei regula, aut ada

71 D!h

uatum ejus 1no-

W"

/lh

tivum ; ut patet ad oculum, Sed dicitur

b

[

"]

tantüm de verbo, de íermone , de

m

oretenus annuntiatis & evangelizatis

f(, m

TA

publicé & perdomos : hzc nonfonant

od

Scripturam, & licet in obje&isà D. Ba-

ropio p. 24. fc. deut. 17- v. 18. Joan. y. v.

j

o

)

L

39 a&: 17« V. H & cap. 8, v. 23. Fiat

menf

469 (92)8£»

mentio deScriptura, non tamen dicitur,

ijip

tpil

quod hzcfolaomuia contineat Chriflia-

no hominicreditu neccífaria.

t Et

folaí

Contrarium igitur bene docet Eccle-

fia Romano-Catholica fc. DEI verbum

fuxd

Pa

j

futficienter propofitum efle adzquatum

j

Fidei motivum,(ve fcriptumillud firfive

non-Ratio eftjquia Fides ex asditu, audi-

V,

&ior

105 Attem per verbum Chriffy Rom. 10.V.

17. Marc. 26. v. 1 f . ait Chriftus: esnesin

liem

amundum univerfum,predicate Evangelium

pl

Tüort

omnicreatura , qui crediderit d Paptiza-

tuifuevit;[alvus erit 5qui verb non credide-

[iola

D

vit.condemnabitar. NB.quinon credide-

rit, pradicato fcil, Evangelio.Chriftus

r

Yi

enim non (ciibere, (ed pÉedicare manda*

T.

vit;ficut nec omnes fcripferunr. S. Paulus

ait expre(sé 2.I'hes.2.v.14 Fratresfhate d*

lw

fl

fenete traditiones,quas didiciftis frve per fer«

smonem five per epsffola nofiram. Quid cla-

Tit

h

riüs defiderari poteft? fimilia plura vide;

2« l hef, z. v. 16, & ;4. Item Phil. 4. V. .

Hi

ubiüc: De catero fraires quacungque fpnt

eit

&

Verd, quacunque pndica , quacunque jufia,

quacunque [antla, quaciique amabiliaygua-

ki

eunque boneYama;ft qua virtit,

Jfiqua laus

d;fiz'lzli-

«9$(03) 90

didte ! difcipline;bac

agste, qua e didiciflis ct 4c-

Chril

cepiftis ,& audi[Hs,ci vidiflis in sneshac agi-

te: Et Denspaciserit vobifceum. Nonergo

E

fola fcripta credenda funt & agenda.Sine

fandamento autem afferunt illa, à S,

[ verit

Paulo & aliisoretenustradita, alibire-

izquatm".

ludühlïï-f

periri fcripta ;; quia probare hocneque-

unt. Prima Ecclefia Chrifti nou perle-

jj d

n 0!

&ionem Scripturz; fed per Pradicatio-

nem in Chriftum credidit, nam longo

T

po[ï Chriftum tempore, & Apoftolorum

wngdizn

?þ(:;:iw

mortem colle&a funt Evangelia & Epi-

ftolz Sacrz in unum codicem Sacrum.

u

ncmïl j

. Deinde acceptantut multaetiam à Lu-

theranis, qux nullibiclaréfcripta repev

ii

qiabd

riunturinSacris Bibliis, ut v.g. Baptit-

mus infantum,celebratio diei Dominicz

$ Pal

loco Sabbati, ficut & principaliorum fe-

;,,,Mï

j

ftorum per annum:ipfa Scripturz Autho-

"p

ritas divina, & canon facrorum libro-

Quit?

Juti yion

rum. Proceflio Spiritus fancti;à Patre &

Filio, Invaliditas matrimonii, non le-

lh v.,»

gitimé feu non coram Parocho & teftibus

MW ';

contracti-Sicut & in

H/lj;,]):

gradibus p'rghibit-is.

Kt fimilia plura.

du

;',M li

Praterca millenis ante Scripturam an-

n15

d

«8$(5) 56

nis E(ieles cre

diderunt íaltems in unum

p

[[7T

DEUM,in venturüm Redemptorem:cre-

diderunt anima immortalitatem : gratiz

fbi

ad falutem animz neceffitatem : futurum

(s

judicium, & vitam aternam fine fcriptu-

lit

PU

ra , fic& Hebrzi quingentis faltem ante

Moyf(en anniscrediderunt in Deum Pa-

d

jdi

trum fuorum, crediderunt promiffiones

m

eis factas 5 nafciturum ex femine Abrahz

[

Meffiam,legem circumcí fionis,totàmque

MR

religionem Hebraicam : quo autem mo«

tivo Fidei, fiorerenustraditum Dei ver-

bum non füufficiat, fed fcriptum requira»

illi

tur ? claritatis causá tale pono argu-

&Qi

mentume

Qu

Vel tenebantur Hebrzi credere tradi-

qil

tioni Ecclefiz Judaicz, fine Scriptura; vel

M

f

uon. Sihoc: quodnam ergo fuiteorum

i

Fideimotivum:!Si illud cur nos non tene-

qu

remur credere traditioni Ecclefiz Chri-

€0

ftianz?

Q

Objiciunt r. aliud effe nunc,ciunScrip-

Re

turam habeamus.aliud tunc, quando eam

tul

nonhabebant. Refp. hoc eftin quxflio-

u«

ne, an nunc de einnibus credendisScrip-

Vat

turam faltem clazé & explicitt babea-

fmus,

«06/9f ):;99'

n Ut

muis» quod negatur : nam Ecclefia Cliri-

Tegde

ftiana Catholica zqué proponit quadams

j :gram

fibi ab Apoflolis tradira, fine Scriptura

futu

claré expreffa, quàm Judaica propo-

fuit füa fine omni Scriptura, Et fi nos

gt

temil

non teneamur nift ad fola fcripta .cre-

jum t

denda, non video , quá ratione obli-

»mifäOlïG

gati fuerint Hebrai ad credenda nulla-

eMri

tenus fcripta.

- Obj. z. Traditiones poffunteíTe erro-

totinjt

Qtemo

nez ; fic nontenemureiscredere. Refp,

& Scripturz poflunteffe erronex;, fic uec

|Dii v

w] ycquiw

illis teneremur credere, Imó Lutherani

yo df

&que in dubium vocant quzdam (cripta,

quàm non fcripra, quid ergo credent ? &

cui?

r

Manifeftum eft igitur non efTe Evan-

r

jiteu

gelicam do&rinam : nihil credendum niíi

quod fcriptum ; (ed Evangelio potiuseffe

contrariam , ut evidenter demonflravi,

fs uj

Quomodo autem Evangelica effe poterit

R«eligio Lutherana füpra falfümhoc, &

ia

a

nullarenus Evangelicum fundamentum

jit

ere&a ? quomodo effugient evibratum

T

veaturi Judicis fulimen : Pradicate Evan-

;disScrïF'

d

geh'-

py

«86(96)50»

gä?ltim ---4

ni mon credidetit, condemmas

Luth

bitar?

Quis

CAPUT II.

Thenti

De Bibliis Lutberanorum ct» Canone.

füm [

Uod Biblia Lutheranorum & canon

! Qu

eorum fint Authentica, noneftE-

lbflml

vangelica doctrinasratio eft,quia non le-

0s

gitur in facris literis luculenter tradita,

Qu

[Th

Defciente autém omni ex Scriptura ad-

jutorio, confugere hicfolentad motum

A

quendaim quaf reverentialem;quem fen-

tu:fe

ltl

tire fe dicunt,dum facra Biblialegunt; ita

ut ex hocdiguo(cerepoflint ; quodfint

[//) !6

pulic

DEI verbum. Atfruftra,quia calis motus

1

lp

oritur potius ex coguitione verbi divinis

Atj

quàm vice vers& cognitio hujus ex motu

l

"4"1

illo.Qui enimlegit f(acrum codicem; ig-

norans : quod fit Scriptura facra ; hiccete

dtdy

Qia

té non movetur, Sicutnec Turce movene

tar, cum legunt facra Biblia, nec Judai

Cülm

Voly

legentes novum teftamentum. Deinde

Sxolp,A

cur Lutherusex tali motu non novit Epi-

ftolas ad Heb. & Jacobi, quas non ag-

ftaity

un [

novit ut Canonicas , figut nec Apocalyp-

fin- Praterea fi primumfundamentum ;

n

mll) QI

quo Scripturam cognofcunt,& acceptant

Lv

P

«89/97 )36»

»ndemi

Lutherani» ut DEI verbum fitmotusali-

quis fenfibilis,ergo prima bafis & fünda-

mentum religionisLuth. non eft expref-

At

fum Dei verbum ? fed motus fenfbilis

A at

Quakerianorum imaginationibus non

abfimilis.

ondi

a?

Obji.1.Joan. 7. v. 17, ait ChriRus : Si

quis voluerit voluntatep e tj

T

5 facerescognof-

kpguraae»

cet de dollrinautrum ex Deo ft*,

ld moti

Relp. non dicit cognofcet ex talimo-

]uemfü

tu:fedper DEI gratiam & media ordi-

egunt-,iï«

naria. Joan. f. v. 36* /pfz opera qua egofa-

quo ]

cjo teflimonium perbibent in me, Difci-

puli Chrifti crediderunt ineum & Verbo

d!

jidri

ejus propterfigua;Joan. z. v, v1. & v. 22-

ia

AMulti credidermnt ia nomine ejus videntes

jcm?

fignaeius que faciebat. Nos cognofcimus

de do&trina Catholica;:quod ex DEO fit,

;Dice

quia audiendo ChriftiEcclefiam Vzr:4/is

] mOWI'

Columnam ( firmamentum facimus DEI

xcJ

voluntatem. Joan.1 . v. 2,4« ait Chriftus:

po

wvwf

Si operanon feciffem ineis , que nemoalius

fecitypeccatusm non habevenr, Si ergó ver-

: ol

);

bum Dei ex ore Cbrifti vivà voce prola-

pocal

tum, fe non manifeftarit pertalem mo-

jentu

tum fenfibilem, ita ut Judai ex hoccog-

«

nof-

«6(28)509

nofcere illad potuernt, & fine operibus

terqu

credere debuerint 5 quanta eft ftultitiag

fiar]

quod illis

ipfis Chrifti verbis atramento

quedi

puucin C

harta confcriptis majorem tri-

datut

o

buantvirtutem ?

Vident igitur,

modó videre velint :

Bi

Ecclefiz Autho-

quod negatà i

ufallibilis

ftcux

ritate , null

um ce

rtum oftendere pnmnt

üþüs

fundamentum,

cui certó & infallibiliter

o

ides,quá credunt Sacra

Bibl

innitatur eorum F

Biblia effe verbum

DElIaliaque huic fub.

tiye;

à DEO ipfo;ne-

tibys

ordinata. Quia neque

que À

Prophetis ,

neq

ue ab Api:)&olis í

Galur

ab ullo alio,

immediate à DEO

fj

neque

adhoc mi

(fo, teftimonium defuper au-

&ïina

fignum aut mira-

Qf

dierunt, Nullumetiam

culumin probationem huj

us, editum vi-

m

dequa

Üne

derunt. NequeSc

ripturam ipfam,

rocedit quaftio ,

in teftem vocare pol-

R

dehac materia obmo-

BN

funt. Queautem

vit D. Baropius,volens

fe fundare in pro-

tüm

fout

videntia divina 5

funtinanes (peculatio-

& illafa permanüut

16r

nes, quia eadem fuit

EU.

Divina providentia *

& agnitio DEIex

creaturisde qua prodrom. p. 45. quando

b

nülla exflabat Scriptura Sacra : pra*

lcgm

ter-

"

ter

«06(955)50»

operibä

quam quod codem argumento uti bof-

(Litità

finr Turcz pro fuo Alcorano , quemuti-

-t

orem t

quehbiimaginabunturconfcriptum, &

datum fibi ex providentia Divina.

Pofitotandem : quod Lutherani Sacra

evilt

Biblianonex fuis, cim nullam habeant

g A

fecundüm mox di&a ; (ed ex noftris prin-

r p

cipiis acceptent & venerentur utverum

aiblt

DEI Verbum : quomodo (ciunt , quod

dunt

Biblia fua,quz manibusterunt, ut priva-

hi

tivéanthentica, ex puris prodierint fon-

)l ol

tibus ? Ecclefiam Romano.Catholicam

jl

calumniari non definunt quafi errantem,

gl

falfificantem & adulterantem Chriflido-

d*

&rinam. Quà ergo ratione folidá certifi-

m

cantur , quod omnia Sacra, quz exftant

EU

exemplaria, imó foutesipfi, totanno-

fam;&*ï*"

rum centuriis,quibus hzc in manibus Ca-

T

tholicorum füerunt, non fint falfificata &

j

corrupta ?' verfio fe

ptuaginta Interpre-

arell

tum jam non coucor

dat amplius cum

g

fontibus Hebraicis,

vide defuper Prafac,

u

Hieron.in Dani

:

el-em.ani vcrþ defectum

/o

pg

adícribent ?

i quaüc*

Deinde in quo Scripturz Sacralibro

pri

5

legitur Canon Lutheranorum;quem pro-

l

B2

. puà

w

| es6( 100)5&»

priàfi

bi authoritate confecerunt ? Patres

vt

dicunt erraffe ,

Hiíloricis credere non

locip

tio Fidei. Si ergo Ecclefia

poffuntin nego

ülege

Catholica erit

atis columnanon credant,

tlb

cui credunt?

tatur

quiv

Obji i. Chriftus & Apoftoli citant

aliquoslibros

Scripturs feu textus ex eis.

u

Refp. hi n

on

dicuntilla citata effe DEI

EU

Verbum.

S. Paulus citat etiam . Poétas

3um.1

E:hnicos a&. 17. v. 22, Per hocilli noa

iD«

fant Sacri.

0t

2.in Geneologia Chrifti Matt. r,

doQr

Obji.

citanturlib

riRegum & Samuelis/ficut &

llhs (

libri Paralip. Refp.

Non citantur iftili-

Trali

brijlicet in aliquibus concor

detcum illis,

qus(

inaliquibu

snon :legat generationes po!

hfa. (

J

ofiam. Genealogiz non de

fumebantur

H2 tb

acra ,

fed ex

ls

apu

d Judzos ex Scriptura S

IN

rivatis annotationibus ;

quod autem

Authentica fit Chrifti Genealo

ia , hoc

pha

oritur ex anthoritate Evangeli

j

p2

l$

potu;

Obji. 3- Multa falfa re

periuntur inli-

bris, quos rejecimus àt no

n authenticos.

oy[

Refp. Non funtreputanda falfa, qu&

x*übu

vobis falfa vi

eüïm

dentur ; alioquin & in aliis;

veltro

Pa"]w

ii

'*06'(!01)3'&

Qefiro judicio,

falfareperietis. Noverunt

jert i

hocipfum,qui Scripturam Sacram atten-

El

télegerunt. Nullus etiam Scriptura Sa-

d

crzliber privato veflro judicio authen-

tifatur, aut reprobatur. Nam pofito,

i d

quod veraaftimetis, quz in aliquibus le-

tusext

gitisex hocnon fequiturilla effe Divina,

d DE

à DEO revelata; aliud enimeft effe ve-

n PGE[EE

rum;& aliud effe divinum

ycilit

à Deo.

j íeu revelatpm

Obji. 4. Chriftrus rejicit Traditiones àt

x at

doé&trinas humanas Matth. 15. ergo nec

fisfat!

4,

illis eft credendum,. Refp. non rejicit

m[llïi"i"

Traditiones,de quibus hic a

gitur,; per

rami

quas (cil, DEI Verbum ab ApoftolisEc-

p

Clefiz,& peream nobistraditum eft, quia

gt

hz tunc nondum erant. Imó nec rejicit

m

f milesTraditionesEccleHæ]udaicæ,qui-

d t

bus & ifta accepit Verbum DEI, & Pro-

og!ä)

hetarum libros authenticos : (j enim

jl

À

is contradixiffet , reípondere Chrifto

um

potuiffent : quomodo fcimus ergolegem

Moyhis, & librosProphetarum effe DEI

o

fallä! qüï

Vetbum,fi ex Traditione Ecclefiz noflra

jii

eos;ut librosSacros non agnofcamus ? S.

n

]

sl

Paulus Rom. 3. v. 2- ait ; Crediza fum illis

E ;

Qu

$

*

P

v;oe(;oz)&c-

( Judais) elo

quia DE!. Quo medio alios

Eius,

quàm Traditione Ecclefia? privatis enim

quom

inrebusFideinoncreditur, nifiauthori-

Vi

I

tas eorum aliunde nota fit. Quare Chri-

(cii

ftuscap. cit. tantum rejecit Traditiones ;

feu potiusConflitutiones quafdam fenios

DEU

xum,ex avaritia eorum,contra DEI man-

"

hn

data ab eisordinata

L

legatur textus &

Qu

1

beneexaminetur.

dtor

[f

- Obji.j. Seponamusinutilem hanccon-

troverfiam.; vos enimipfi admittitis Sa-

ütlit

cra Biblia,omneéfque libros Sacros, quos

prop:

nos admittimus,ut verum DEI Verbum.

illac

Reíp. Hoc non fufficit :indagamus enim,

tate j

titas $

an Principia Religionis Luth. fubfifiant,

necne. AnfoliScriptura credendum fit:

fiern

aninfuper admittendz fint Traditiones

sit 4

Ecclefiz. Quibus admiffis falva res eft

Va

pro Catholicis : non admiffis perditaelt

li

cum Lutheranis, Sienim ex propriisre-

m

Tofy

ligionis fuz Principiis demonftrare nou

poflint , quod infallibiliter & certó ha-

|

beant DEI Verbum,veramSacramScrip-

turam, Canonem Scriptura authenticum

W

in quo fundabunt Religione fuam?Dein-

D

€ cumScriptura fenfus ia pluribus fit du-

bius

"

06-'10 D6

Jio d

iaius , itaut

do&iffimi in eis diffideant :

isedin

quomodo fine Ecclefie , Columua c fir-

quthor

mamenti veritatis authoriate, dirinent

u Cs

litem ex propríis fuis principii, fiex eis

Jitiont

demonfirare nequidem poffinrt, quid

m f

DEUS revelaverit ; an fit DEI Ver-

)Elut

bum, quod ut rale Hominibus propo-

texuil

nunt ? Quod taudem D. Baropius in Pro-

dromo (uo. 2 , velitScripturam cognof-

ciüt Divinam, ex ejufdem antiquitate»

| hat

stl

uiilitate, rerum majeftate &c, eft partus

405 0

propiii ejus cerebri,velilli imiliumsnam

ifta cognofcuntur ex divinitate & v«ri-

[ ferit

gus eii

tate Scripturz,& non vice versa autho-

T

ritas Scriptura ex talibus ut patet con-

ndun!

fideranti.

aditiot

Sic denuo manifeftum eft, non efle E-

]

]

vangelicum,nen effe luculenter in Sacris

a

eitt*

ï

literis traditum & expofitum 5 quodin

j

hac materia fentiunt & docent Luthera-

»topfii*!

*

no-Evangelici.

f

Q X P.U.-X

IH.

T ud

De Ecclefra infallibilitate,

umv

]

Uod Eccleha Chriftüi in Fidepoffit

du?

j

: errare, imo a&tuerxaverit; non eft

EA4

usl

Dq-

Jj

».

«36(104)56»

Do&rinaEvangelica. Ratio, quia nom

1gelio.

3

lr

legitur in Eva:

,

Opponit Hi

i

orico» T heologus p. 13.

4dti

Dan.8.v.257. & cap. 1. V. 53. 44. Item Je-

f

»rem. f 1. V. 48, & Apoc. 18. v. 1. 2 repe-

Vs

priri annotata defecuturo poft Ecclefiz

Ed

,Xotruptionem Reformattonis opere,

Refp. Dan. 8. & 41. Dicitur de perfecu-

chn

tione & tribulatione magna fub finem

DN

J

mundi ; quod multi fint occidendi, iu

captivitatem ducendi &c. dequa tribue

dl

latione etiam Chriftusloquitar Matt.24»

Ma

Jerem. $1. & Apoc. 18. dicitur de lapíu

&dij

Babylonis. ne vel verbum autem in om*

m

nibusiftisdicitur de corruptione Eccle-

Vi

fiaz, aut ejus Reformatione. Hac funt

f

Lutherano-Evangelica, quzin Revel-

hia

mafii' phantafia perperam funt annotatae

]

Opponerefolent. 2. Ecclefia Judaica

erravit, ergó & Chriftiana. Antecedens

D

i 4

probatur di&o Eliz, 3. Reg. 19* v« 10«

Mst

Ego remanf folus. Keíp. negando ante-

cedens, ejüíque probationem, ficut&

UDqt

confequentiam, Di&um Eliz explicatur

fmt :

if

3. Reg. 18, v. 22. fic ; Ego reman[; Pro-

ob6

pheta Domini folus; non dicitur folus fide-

atf

lis

»

W.

"ediite

qui n

lisex ömnibu

s fidelibus& loc. cit. cap?

19. Y, 10. ficlegitur: Propbetas tuos occi-

gus pl u:

a'ertm: gladio , derelitius [as ego folus, c

ln

quarunt animam meamytt auferant eAm . ,

RC

textus eft in fe clarus. Deinde florebat

| Ed

Ecclefia Judaica tunctemporis etiam; in

t opr[!,

RegnoJude, fub Asáà Rege fideliffimo

: pento

3. Reg, 1 j. v.11. Etpoft eum fub Rege

(0b HIIG

Jofaphat piiffimo, 3. Reg.22,v.43.

.denäi:j

Negatur etiam confequentia, nam Ec-

ua t

Mattil

defis Chriflianz promifit Chriftus ipfe

Matt. 16. Porta inferi non Præv»zlelmnt

H ü W [

4dver[us eapm, Et S. Paulus vocat eam

ml

Columnam, ( lrmamentums weritatise

1. Tim. 3. v. 15. De qua & Dan. 2. Y:44.

f

j Mi

dic prophetat : ;z diebus Regnorum illorum

fefcitabit D EUS celi regnum, qnod in ater-

) an

umm nou diffüpabitur, G regnum egus altevi

i

populo non tradetar - --- Cf ipfum [labis

mtefæc

i) aterüum. Chriftus etiam pradixit,

'9. f H

Matt. 24. V, 24. Quod necin funima,quz

i dl

1

l

unquam futura eft, tribulatione, omnes

, [

fint in errorem inducendi, imó hoc

exp(icitï

^

ipfum ibidem impoffbile afferit ; utique

,

!

/

h

1

ob fidelem, quam Ecclefix fuz promifie

ii

l finemsego vobifczum

amüenriam,ufquc-ac

$

fun

«a6( 166) 56

Jum omuibus. diebus usá, adconfummatia-

doce

nem f(ascnli. Matt. 28. v. 20. Hincetiam

nem

eít,manebitque articulus fideiiCredo fan-

K

&am . Ecclefiam Catbolicam. Hzc , imó

objst

nullum horum monftrabitur pro Ecclefia

Aoruj

Judaica, non ergo valet cón(equentia $

u

Judaica erravitsergo & Chriftiana : licet

Yobej

iMta erraffet.

-

DuET.

Opp 3. faltem füb

Rege Manafle er'rïa-

O

vit Judaica. Refp. & hoc falfum eft ;

ht in

nam 4, Reg. 21. y. 10. monitus eft per

trità

Prophetas fervos Domini ; & licec Deus

Ed

peccatis Manaflis valdé offenfus dicat

nour

v.23. Delebo ferafulem ficut deleyi folent

telüm

tabula mox tameu v, 74. addit : Dimit-

wl

tAm veroreliquias bareditatis moa , cf trde

Md

]

dam easin manus inimicorum ejus Quot

Ti

snillia veró in fumima etiam tribulatione

bet

def

1nanferint fidelialege iu libris Eftre pra-

4

fertim in 2do per tozum.

tur

Jofas etiam Rex piifiimus düobus,

UE

poftmortem Manaffis, & filii cjus,annis,

T4it

omnia reflauravit vide 4. Reg. 22« V. 2»

ltg

& íe4. Hoc autem fieri non potuiffet »

;

E

omnibus omninó extiuctis.

fetp

Opp. «. Ecclefia Romana a&ualiter

C

docer

. «(107)50»

j

docet ertote

$ v. g. cultum & invocatio-

incetin

nem San&orum,purgatorium &c,

vtl n

Refp. Hac & fimilia; irrationabiliter

h, ii

obje&a,(ünt errores phantafiá Luthera-

H

; Éd

norum

5

ficut Chrifti do&rina feductio

qucmii;

erat judicio perverforum jJudzorum.

ha dit

Probeat perScripturam , quodallerunt

extra eam.

naiïeeräær

O

on. $, Catholici probant Eccle-

fum d

fis infallibilitatem per Scripturam, &

s el]

eritatem Scriptura per infallibilitatem

j Drt

Ecclefiz ; adeoque per circulum. Refp.

lus di

neg. affumptum.Nam ficut Pater ceeleftis

lul Ff

teíimonium dedit Filio fuo de feipío ;

: p

quod ipfe effetà Patre miffus, promiffus

, "

Meffias; Joan. 8. v.18. Ego fnom qui teflimo-

u Q

nium perbibeo de meip[o & teffimroniós perbi-

pulati

bet de vae qui mifit w4c. Etbocipfum fuum

de feipfo teftimonium probavit Chriftus ,

n

tum vwite e£ dotfbrina fanthitate.. Joan. $.

v. 46. tum fidelium fibi adherentium uni-

; äü(]büï

jus,üm'ïï

t4te, Joan. 13. v« 20, tum etiam miracu-

li n

lis * fernis. Joan, g. v.36. Sic & Chriftus

ul

Ecclefia fux hoc dedit teftimonium de

feipfa, quod illa ipfa fit vera,& fanc&ta

hilit

Chrifli Ecclefiá , omnibus fidelibus pro-

Inuis

: dv:::»

ext(108)56

mhigandum,&

credendum articulo, Apo-

bilita

QR,

ftolico : Credo : (anflam Ecclefiam Catholi-

cam ,ut veró teftimonium hoc Ecclefiz ,

peri

lm de

credibile eflet de illaipífa ; dedir. Chri-

ftus Ecclefiz fus eadem pradic&a figna

If

Qrine

fcil. fantlitatem. dotirina, unitatem fideli-

um fidei articulorum, fMabilitatem bujui

Mp.

u

Ecilefiz.ut veritatis columue , nunquam

everfz, & evertendas ficut & figna acmi-

Tnen

raeula. Ab Ecclefia autem hoc modo in-

Tnen

dubi? cognirá acceptamus DEI Verbum;

Cad

tum (criptum,tum traditum, non minore

&ffr

infallibiitate; quàm hac illud ipfum ac-

nofc

cepit ab Apoflolis, ut Do&oribus infal-

day

libilibus, nam eazdemrationes, quz mi-

nnpm

litant pro Apoftolorum in doceudo infal-

Óa

lts

libilitate : militant etiam pro iufallibi-

tate Ecclefiz. Sicut enim ruerec Chri-

I

It

ftianifmus non admiffa iufallibilitate

Ts

Apoltolorum ; qua alioquin nullibi in

N

formalibus terminis clai$ expreffa legi-

Tifi

tux,fic & rejecta infallibilirate Ecclehiz;

El

idem damnum foret timendum: ut patet

Tunte

€x dicis cap. pracedente. Quod autem

r

& Scriptura viciffim teftimouium perhi-

H

beat Ecclefiz;cjüíque in docendo infalli-

N

bili-

«93(109)506»

bilitati.- Hoc

lo

&que minus difconveniens

s Cult

eft » quàm quod Chriftus teflimonium

zcdhelt

perhibuerit de Joanne, & Joannes vicit-

li Qu

fim de Chrifto, Joan. j. v. 35-& 3.

ia fpa

Inft.Nos Lutheranicontradicimusdo-

njb

Grrinz veflrz fan&itati, miraculis &c.

jtm i

Refp. Hocparum retert, nam & Chrifio

Qu

contrzdixerunt Judai in omnibus fupra

ma t

memoratis. Quiexcordebono, & íana

mente confiderat do&rinam Romano-

modii

Veri

Catholicz Ecclefiz, cateráque. dehac

us

affirmata, fatis claré ea videt , & ag-

ipfünt

nofcit, Qui veró oculisobftinatoanimo

u

claufis lucem propofitam videre renuit,

D)q

TT

imputet flbi. Ceravizzu: Babyloneme ,. e

i

jgol

non eft [anata,Dolendum veró, quod mor-

iizfäll?*

tales tam temere ))IOCCdüHf in DEgOtiO

i Q

falutis, ex quo nuri

quam äxaienda ater-

fb

nitas dependert.

vll

Non video autem quomodo Luthera-

ni fua affertacombinare valeant. Volvnt

T

Ecclefiam Chrifti manfifle , & fimvl affe»

a

runteam erraffejnon attento, quod ficut

error non eft fides, fic nec erronea fit vee

Ü au'ltF

j

ra Ecclefia :unde fic argumentor.

Si Ecclefia exraverit, vel manfit adhuc

if

uj

E7

yera

: e&S( r0)Ses

vera & fantta Chrifti Ecclefia, vel nom

fcut

E nv

L'EI Z.rlL

À

mum , ergo Ecclefia Chrifti non er-

fic &

lx

ravit, Sifecundum, ergo falfus fuit tunc

temporis Articulus Apoflolicus : credo

Yidet

íanGam Ecclefiam Catholicam.

3-

T0 Yi

Patetigitur quod necin hoc Luther

morum doórina fit Evangclica ; fed

V.

d

Í

i

Evangelio, omnique fanz rationi con-

tratia.

r

CAPUT IV.

f;n: !

z

Vide

JDe Ecclefia vifibili.

MUod Ecclefia Chrifti ic invifibilis ;

fibi

n i

vellatuerit aute Lutherum;non el

&C

do&rina Evangelica. Quia ex Evaugelie

noneft defumpta.

mgqi

Cium Lutherani a

b una part& negae

pon

xenon poffint articulum Apoftolicum :

Credo fantlawm. Ecclefiam Catbolicam t uet

'MXW

&

afferere. audeant, hunc articulum ali-

quando fuiffe falfum , & de fubje&to nen

iü

fupponeute, Ab alia veró parte mon-

reg

&;

flrare non poffint; quod Lutberana íua;

quam folam volunt effe veram,;in aliquo

fide

Ti

totius mundi angulo fuerit ante Luthe-

rum. Ad latentem aliquam confügere co-

i

guntur, quafi invifibilem ante eum;at

K

cut

exc(r)So

vel n

ficut ibviübile

m propugnant Ecclefiam;

inone

fic & invifibilia funt ad hauc demon-

Fuit U

ftrandam argumenta.

» Cï:edu

Opponunt. r. quod creditur,hocuon

videtur, Ecclefia Chrifti creditur, ergo

Luzher!-

nó videtur. Refp. retorquendo argumen-

ab

tum,quod videtur,hoc non cteditur; Ec-

ii

clefia, Lutheranavidetur; ergó non cie-

ditur.- De cztero,dicitur & efl homo v.g.

fimpliciter vifibilislice: anima ejus non

videatur, fic & Ecclefia &impliciter eft vi-

mf;ülllïi!:

fibilisjlicer Fides, ejusforma & dcari-

;m;ücf'?'

na non videatur, fed credatur;nunquid

& Chriflus erat vifibilis & credebatur ?

p

negatur igitur major,fecüdàm hac di&a,

«(5 x)

Oppon.2. Sub Papatu adhuc mane:e

lia

potuit Ecclefia : nam. Scriptura Sacra

adhuc manfit,& rextus Evangelii, ficut

Ecamïn?

jun ^

& facramenta» ac poteflas clavium, De-

jb

inde fuerunt femperaliqui;qui Papa &

regimini ejuscontradixerunt, ztió pueri

"d

qunt

& . infantes baptizati ver& cenfendi funt

j ähï |

fideles, confequenter in his ad minus per-

manfit Ecclefia;qua eft congregatio fide-

Ü LU[IIe

lium. 4tó: etiam Eliasputzbat fe folum

Ugm [

T5j

remanfifle, cui tamen Dominus refpon-

fe

dit;

9(112)96

cffe. [

d.it,/ä adbuc*yoc

o. rever[affe.qui genuamom

uift

flexifient coram Baal-. Sic licet nos non

entil

Íciamus,ubiante Lutherum fuerit Eccle-

eir

n

fia, & inquibus;ac putemusomnes pe-

j

rüíle fideles , nihilominus refervavit

Sïd (

fibi adhuc multos Dominus Deus, qui

&

non obedierunt Papz, Licet eos pomi-

om

nare non poffimus, Refp. Mifereorfuper

dij

turbam, quz civitatem Domini Sanctam

H

inmontecollocatam , qua abfcondi non

Co.

poteft ,Matt. $. v. 14. Videre renuit, &

dy

requiem in deviis & aviisquazrensnon

lip

invenit. Sive epim ex refractariis diver-

lii

fisrebellem,five ex puerispuerilem, five

o

ex incertisfaltem,in certam ; fiveexin-

"t

vifibilibus inviübilem per phantafima

t

confingat, nullibi tamen & ex nullis ve»

n

ram & certam Chrifti Eccleham , quam

-

C

tuto credere pofhit, congregatam reperit.

h

Nam L Scripturz texcus, Sacramenca ac

!

poteftas clavium non eft congregatio fi-

delium, noneft Ecclefía. Sacramenta ;

faltem aliqua poffunt effe apud Hareti-

Qu

cos Baptifmus íc. & matrimonium ; po*

(

teftatem clavium verió cui appendunt ,

p

qui Papam calumniautur Anti- Chriftom

efle,

.eDé( 11

56

effe & Sacerdotes Catholícos illius mi-

g!lil,'!

n0s U

niftros? 2 i ex omnibus Papa contradi-

centibusconfurgat Eccle&a

e

5

ergó non

j Ed

erit ían&a,non inemacula, & ruga , cu-

mesp

juscor enum,df anima uma. AG. A. V. 32«

efeni

Sed colluvies omnium Harefiarcharum

Qu H*'*

& Hareticorumscüm notum fit, quodhi

0s IU2

omnes , licet in aliis infinito intervallo

"

M

oti

j

disfidentes, uno tamen ore, & corde

| lt

Papa contradixerint ; ut congregatio

[

Core, Dathan & Abiron Moyhi, Neque

emuit;

invenient ex illis omnibus unum, qui re«

r

ligionem Lutheranam , in eflentialibus

ts

fuis articulis fimul fumptis, fubfiftenrem;

jJ L

docuerit;aut profeflus fuerir ante Luthe-

fveti

rüm. 3. Sunt pueripueri, pueri puerilia

yan

traClant. Eceleffa vero terribilis eff,nt ca-

ullisi

roTHTA ACits Ordiriata Caut. G. v. 3, cui

l; q"ï

Chriftus dedít Paflores c? Dotlores ad con-

[ummationem Santlorum in opus AMinifre-

memzfi

rii. Eph. 4 v. 11. Claves Regns celorum.

cgan'oh'

Matt. 16. Poteflatem ligandi c folvendi ,

( lites dirimendi Matt. 18. v. 17. 14. Hac

^l

m

|par

puerili noa conveniunt Ecclefia. 4. Fal-

1j

M

y

fum eft de Elia affertum. Hic enim nec

du

putavit, nec dixit fe folum fidelem ex

hrif

U

Qin

[

!

J

onnibus fidelibus ; (ed folum Domini

iyi

Prophetam ex omnibus Prophetis Do-

L:

mini gladio occifis remanfifle. Videz

d

Reg. 4. v, 10. & cap.18. v. a2. Etiam

Tent

falíum eft; quod Dorminuus Eliz refpon-

adtt

fnt:

derit. Ego vefervavi adbuc']oo0. virorum

€c Quafi hi latuiffent incogniti. Sed

biis,

poftquam Deus ei dedit commiffionem

lurür

fitas

ungendi Reges fuperSyriam, & Ifrael,

& Elifeum Prophetam, qui malos occi/

tuf,

dere deberent,(ubne&it: £e dereletquam

ffb

nibiin Ifrael /äpzem millia virorum , quo-

m

THWm fenWa nom fant curvata ante Eal

Ed

hosin mercedem fidelitatis volebat re-

[Cm;

fervare & defendere , ne occiderentur:

fira

quod & fa&umlegitur 4. Reg.70. v. 23

un

Hi utique non eraot occulti, quod pa-

n

tet ex text. mox citato, quibus plaufibi-

DI

[

lisilla Lutheranorumde feptem millibus

refervatorum occultorum |fabula ícut

6

& de refervatis in occulto ante Luthe--

p

rum Lutheranis affabulatio evanefcit,

1fij

Decatero íi quid certum habeant, pro-

pm

ponant; de incertisincerra res eft.

r

Oppo. ?. Ecclefia à Chriftro vocatur

j

Pk!j/!m Grex Luc. 12, v« 32 fufficit igitur

C

»

«c( x rj)se»

-Doni

fi pauci fuerint, Reíp. jam à tempore

hetis D

Lutheri obje&um eft Lutheranis, utad

; Vi

delendam maculam novitatis monfitra-

2 El

rent Ecclefiam Lutheranam, faltem quo

u

ad rem ante Lutherum exfiitiffe ; referta

funt etiam DD. Przdicantum mulza li-

| Ww

jiti. M

bris, sam Ecclefiaflicorum quam facu-

larium Authorum.

xl

Nihilominss mon-

&l

firare nequeunt unum unicum in eis rela-

alos

tum, qui religionem Lutheranam pro-

rg/,;);fl(f?

feffus fit, aut docaerit ante Lutherum,

in;

maülto minas pufillum Gregem. Deinde

yit D

Ecclefia Chrifliana pufillus erat. Crex

ydacue

tempore Chrifli,at non diciturtalismanu-

Jerentt

fura. 4« emmem terbam exivit [onus

9. )

eorum , ei" in fines orbis tevra verba

m

eorum. Pí.18. v. .. Poft bac vidi tuvbam

al

qmagnam, quam dinumerare nemo porecat

sill

ex omnibus gentibus d svibubns, j populis

"T

G linguis. Apoc. 3. v. 9. Cáeitas ex parre

) Llldw

contigit in Ifracl,donec plenitudo. gentium

intraret, Rom. 13. v. 2f. Lapis autem qni

ïïnemt'

l PW*

peren ferat fBatuam,fatluseft mmons magnus,

j

& implevit univer(am terram. Dan. 2. v.

35. Sic non manfit grex pufillus Ecclefia

TRU

Chrifli(ed excrevit jn reggum confamens

ii

[ 47 d

[]

ebé(116)50»

ia &

emnie gentilium verna Dan.2. V. 44. Con-

0" [

trà quod porta inferi non pravaluerunt

nec przvalebunt Matt. 16.. Sed ipfum

nfui

fabit in. aternum Dan. ca

20 8

citatis.

p&v. mox

D

Opp. 4. vera & pura Apoftolorum

Tim,

'do&tina ante Lutherum exílitit, atqui

dintt

Religio noftraeft vera &

Mi

pura A poRo;of

rum do&rina ; ergó &c.

fiox

Refp. noli retro. freenum applicäre

Wttà

equo. Sicpone : vera & pura Apoft,

Veta

Do&rinaante Lutherum exftitit? Lutbe-

0a

rana veró non; ergó hacnon eft vera &

bili

pura Apoftolorum do&rina. Alioquin

j

negaturtua minor.

Z

&rin;

Eny

Oppon. j* Apoc.72. V.€. I/gitmue

Her Ecclefia (c. n folitudinem. F eíp.qua-

Jai

lis illa;vifibilis,velinvifibilis? fi viübilis,

quis illam feciffer invifibilem ? latere in

folitudine non eff effe invifibilem : fiin-

vifibilis:cur illa,&quem fugeret ?. deinde

ex quà folitudine prodiit Ecclefia Lu-

Ec

therana vifibilisfacta? nun

Bab

quid ex cere-

3

bro Lutheri?

la

De cztero,non invifibili fed. vifibili

Ecclefiz conveniunt, quz de ea dicuntur

M

in

286/119) 569

in Scriptura Sacra v. 9. Jdrtendite vobis

'44.001

ralutt

C unsverfo gregiin quo vos Spiritus f[antlzs

a iylr

pof'eit Epifcopos regere Ecclefsam Dei. A&.

A0

]

!

20« st [cias quomodo operteat tein domo

Dei conver(ari,qua eft Ecclefia Dei vivi. &,

flolor

Tim. 3. Dic Ecclefie, i Ecclefiam non au-

dievit, fit ibi feeis Etbnicus cty Publicanus,

dt, 4

Apdth

Matt. 1g. & fimilia plura paffim : imó

figna Ecclefiz vera ; quz à Lutheranis ,

ii

uttalia proponifolent, tcil. pradicatio

[i

vera Verbi divini,& Sacramentorum re-

^

j

st

&a adminiftratio noninvifibili ; fed vifi-

T

bili Ecclefia conveniunt,ut patet.

A

Sic denuo manifeftum elt: quod do-

&rina Lutherana in hoc pun&o non fit

Evangelica,nonluculenters imó nec ap-

m

Sactis lireris tradita,

c,fp.qli

p-arentcr in

villi

CAPUT,. V. :

jueri

De Ecclefia Romano- Catbolica.

f

Uod Roma moderna feu Catholica

i :Hi;*

d

fit Babylon, dequa Apoc.14. &

J li

Ecclefia Romano- Catholica Meretrix

Babylonicanen eftdo&rina Evangelica.

ge

Ratio eft quiain Evangelio non legitur,

Opponit r. Hiftorico-Theologus p.

14« Authores quoídam Catholicos,etiaze

dicum?f

[

aliqlgc

E

! 08(113).90-

aliquos SS. Patres fuftinere perBabylo

ml

nem Apoc. 14. intelligi Romam. Refp.

[ng

Hocfalfiffimumeft, filoquatur de Roma

tsf

Chriftiana feu Catholica.Si Romam gen-

li

tilem aliqui putent fuiffe Babylonem :

&i

utpote quzà DEO Vero ad Idola;ut Me-

dtiu

r

rettix àSponfo codlefti di(cedens poravit

gentes vino ira fornicationis f« quas ut

pii

Regina earum && mater fornicationum

Qs

ad talem impietatem feduxit , & tandem

Put

&(c

martyrum [angnine puvpurea , jufto DEI

judicio im ercum damnata cecidit 5 non

&ir|

Por

inerrores, fedad lu&um, adtormenta,

demonurm futnva domicilitim &c. faltem

J

nemo omnium Sanciorum Patrum;nemo

/ingla

approbatorum Authorem Cath. fom-

Wil

fidit

miavit unquam , quod Roma Catholica

perdiam Babylonemiintelligatur, Cur

Dty

non citavit Revelm. formalia citatorum?

d

m

Oppon. 2. Romz convenit,quod fe-

d

deat fupra feptemmontes;ficut hoc ipfum

—

Wi

diciturde Babylone Apoc. 17. v. 9.Refp:

0

YOtat

feptem montess funt feptem capita Be-

ftiz.c- Reges feptem funt,ut ibidem éxpli-

Vi

catur. Jam dicat;quinam funt illifeptem

&Xxm

fep»

A

reges,Gc quznam eQ illa Beftia, qua

tem

s

EXODT

d

tem Montes materiales, quibus Roma ex

n M.

parte infiftit, habeat pro feptem capiti-

: qel

bus? fibonus Allegorifta effe velit,debe-

iaj

bit utique corpus Beflixz, & capita ejus

bylout

ex eadem (umere materia. Deindev. i.

Y uc)

dicitur : £effia afzenfpra eft de abyfo, ciin

snteritum ibit ;line dubio corpuscum ca-

atl

£, Q

pitibus fuis, in quibus maxima ejus vir-

,

)

iicitd

tus, tam in malé agendo,quàmin luendo.

du

Putátue,quod Montes Romani ex abyffo

afcenderint, &in interitum fint ituri ?

jl

i n

curhoc ? quid maliegerunrilli montes?

tonit

Porró legitur v. /g. 4gne quasvidiftisubi

o f»!li(-'

M:eretrix fedet ; populi fmut w sentes cf

*

r

lingua

?

cur autem aquz hic fumuntur

myllicé, & montes deberent (ami mate-

h l

o

tialiter

H

&i Hiftorico- T lie. Spiritum

CaMf

!;lmïn

Deorum fe habere exiftimet, ad abftruía

Apocalypfis myfteria explicanda, au-

(jrire

j

diamus : at non fabuletur cum &fopo ;

nec deliret cum Marcolpho.

-

hod

[ u

Oppon. 3. Romadocet cultum & in-

vocationem San&orum, qua eftIdolola-

a

tria; & proprie di&a fornicatio fecun-

jf

jl

?&ti

düm Scripturam.

Refp. Proba cu

,quï*ï

lcum & invocätio-

nera

[

«SS120)50»

nem San&orum eífe idololatriam.

Quod.

tunl

thol

negatur necullibiinScripturalegitur. -

Oppon. 4. Romsa exercet mercaturam

[

in omni genere mercium etiam anima-

ejus |

rum, per Indulgen

Qu

tias, Refp. nuge uluf

t

alit

"3rum.

&j

Ad Indxulggntias lucrandas injungitur

prater feriam peenitentiam & pie füe

Ia.

mendam communionem oratio cum je-

C

junio & eleemofyna. Eftne hzc anima-

qua:l

Ürbe

rum mercatura ? fingulià Pradicantibus

abíolvi cupientes, debent illis pecuni-

Y

[ 77

amdare, an perhoccenfendi funt exet-

€ere mercaturain?Daniel RegiNabucho-

pl

D7

donof(ori dicebat cap. 4. v 24. Peceata

tu4 eleemo[ynisvedime, C iniquitates tuai

liin

t

nifericordit pauperuss, An perhocmet-

caturam aniraz ipfiíuafit ? fic nullli-

li, |

f

tates funt Revelmanni objeQiones &

& probationes, quibus uullatenus pro-

hj

p

bat, Romam Catholicam effe Baby-

lonem.

lod

l

tloji

Pofito tandem , nullatenus conceffo,

hoc ipfo:tunctamé ex eo non fequeretur,

uy?

Ecclefiam Romano- Cath. effe metetri-

fic

diffe-

lltcm

ecm Babylenicam; nam toro ca]o

runt

«s 121)56»

T

runt Roma , & Ecclefia Romano.Ca»

i.

tholica ut per fe patet. Si autem ad

GRU

hoc colliment ; quod Prafes & Paftor

EU

ejus Papa Roma refideat, Refpondeo.:

! mlgl []

quod hoc mer peraccidens fiat, nam &

alias alibi fedit, ut Avenionein Gallia.

inup

& c. Sicut Imperator Romanorum Vien-

& Fü !

nz, Nonintelligituretiam per Romano-

jo a,

;.

Catholicam Ecclefiam, particularisali-

ua. qux Romz eft: fed Uuiverfalistote

igc at

jicant

Orbe diifufa, decujus fide S. Paulusaic

Rom.:.v.8 . Fides vefhra annuntiatur im

is ]u

TT

umiver[o mnndo. quoddicat : Fides veffra,

;mhuc'r*»

per hoc dicitur Remana : quodaddit

, Nl

«nnuntiatur in niver[omundo, per hoc

jttt

dicitur Carbolica, id eft. Univertalis; per

utramqae combinatum | Korano- Catho-

rb

lica. Etquiahzc ufque modó (ecundüm

ic w

Qond^

fidclem Chrifti promiffionem perfeverar,

genii

petfeverabitaue ufgue ad con[asomatienena

faculi, : Matt. 16. & 28. v.-20. Curnon

12

hodiedum xqué diceretur Romano-Ca-

tholica,quàm re ipfat

&

empore Apoikflo-

1 conff"'*

rum-?

;

"

c-rivs

T

Siciterum nulla hic apparet ex ía

ljteris defumpta probatio pro do&

rina

a

Lu-

p

BEUSSSTUSSIR N

«96(122)30»

Lutherano-Evangelica. Unde fit

qun

«entum pro Cathol.

P

Cl

"Secundüm Hiítorico-

Thcologän; ae-

litd

cepit Lutherus Vocationem fuam ab Ec-

Silr

clefià Chrifti Sponía. p. 1. Et p.6. acce»

&Ottta

it eam ab Ecclefia Romano-Cath. per

priori

Ordinatiexem Sacerdotalem ; ergóhac

URT

Ecclefia eft, ChriRiSponfa

usatlerta.

, &cundufxf

M

propria ej

[

CAPUT.

VIt.

t

übílr

-De Primaiua. $. Petri vj Succefforio —

BU

" bus ejus,

i

Tütor

Uod S. Petrus non fuerit à Chriflo

conftitutus Paftor totius univerfalis

&d ln

Q

[ Egl

Ecclefiz.

Et quod Papa non fit ejus fuc-

Dute;

cefforin hoc munerePaftorali,(ed ficAnti-

Vittgn

Chriftus : non eft De&rina Evangelica.

tértib

INS

Ratioeft : quiain Evangelio uullibide:

itür.

Qjioi

'Opponunt communiter Lutherani pro

tiod

fua. Do&rina

Scripturz textus quos

Ptog

Catholici allegant pro primatu S. Petri

Tépter

ut Matt, 16. & Joan. 2« aliterexplicari

poflunt, & à noftris aliter explicautur :

illor

Wiqs

ergo.

lf!ï [

Refp. 1. Textusquos tam Lutherani,

tqY

quàm

«80(123)50»

fuþ 1]

quàm Catholici all

€

gant pro divinitate

Chrifti;poffant aliter

explicari, & actua-

ogum []

liter ab Arianis aliter

m d

explicantur; ergó.

TE

Si hzc Arianorum p

robatio inepta fit

at t

contraChrifti divinitatem ut revera eít;Gc

priorinepta erit & eflcontra S. Petri

ep

primatum.

(ecuitd

Refp. 2, Hoc unicum precor Le&tor

enevole : ut mente

paulifper ab aliis

abítractà,

accuratiore impartialis judi-

W/ü""

cii trutinà perpendat artitulos Luthe-

0i

]

Tanorum , quos Evaugelicos vocant,cum

unmï[ 1

adjun&is texribus Scripturz , in quibus

eosiegi,hbi imaginantur. Ab alia verà

j

parte articulos Catholicorum,

:d üfA[f

quos Lu-

therani ut falfos rejiciunt,

cum adjun&is-

,angcli("

textibusjinprobationem h

yllib/

orum àCatho-

licis paffim allegatis: & r

eipía videbit,

quod dogmataLutherano

-Evangelicana

jectif

mnodo,non clare

ut deberent

; inallegatig

«ui (

]

pro eis textibus legantur:

fed nec appa-

p

renter quidem.

Exemplahabet in Dify,

rcxp]iw

Hiftorico-Theol

ogica,cujusintentum &

Pb'aa(ülï

unicus fcopus hiceft:quod Ecclefia Chr.

, füfitcorru

pta,& à Luthero, per fpecia-

j lem Vocat

ionem ad hocvocato, & divi.

qul!!

Fa

&

nitüs

*

a( r2 4)56n

d

Mform

mitüs excitato Reformata. Jam re

videat,

Du.2

quzío, omnes in

di&a Difp. allegatos

D

j

textus, Gcexp

erietur

.

quod omnino

dinta

nullus in tota

hac difputatione citatus

Diin

, in quo vel minimum le-

legatur textus

il glaa',',

atur de Eccl

efiz futura deformatione;

[

aut reformatione ,

feu de aliquo ad e-

do, aucexcitan-

dtïm

E

formandam eam mitten

qu

Et licet extra metam evagan

do,oc-

do.

118:5;

cafionem quzferit

.

Hiftorico-Theolo-

prob

[criptura faleem pro

us, textusal

quOS

catg

forma citandi

hos tamen tam apte &

E

füum probandum

concinne ad intentum

m

allegavit

, quàmír coquus v.

£ cock!ea-

feit

ria fuain

ftabulo equino appenderet : aut

Vf

" ftabularius

(ua froena ia cella vinaria.

Yile

Ubific ha-

Capiat Exemp

l.ex pag. 6. 7-

prem

betur- Matt. 7« ait

Chriftus Atrend:

te àfal-

Yilu

fis. Prophetis, Luc.z.

Paflores videntes cogo

plun

noverunt de verboquo

dditlum evat illis.Et

Chr

»a [n-

v. 28. vult dice

re 34«

edena ipfa lo

oj

atuv Domino drt.

jam

77

pervenieni confiteb

attendat : quam d

aram & legitimam ex

llem

hisinferreintend

atcon

iequentiam. Ergo

hg

quilibet :

tenetur m

onere .& hortari

dfy

faum, & Lutherus tene

batut

Proximum

re-

«t (125)56

enit

teformare Ecclefiam. Item ex pag. 13*

Dan. 8. dicitur(Rex isspudensfacie) inter-

]lgin

onini

ficietvobuflos & populum. Santiofis fecune

dum voluntatem [uam cic. Et caps t.v.3 3.

1 ciratf:f

J

Dochi in populo docebuntplmrimos, ej ruent

jf

matiot

ingladio. Jerem ;x, & Apoe 14. Cecidie

d

eccidit Babylon magna, Exgo. Chrifti Ec-

o ?

[b

clefiacorrumpetur & reformabitur. A«

ceutt

EHW

qua eft liquida 5 ergebene (onat campa-

na:Baculusftat in angulo;ergoD.Revelm,

l

I

probavitvocationem Lutheri, En quam

m

clarg probationes & arguta illationes /

.ml

d

Econtra licet Catholici clariffimos

T

M

pro A:ticulis füis, Scriprura textus alle-

N

gent; in quibusid, quod eft in quaftione,

'dgref 1l

in formalibus terminis, aut faltem zqui-

, ii

valentibuslegitur;nihilominus ad lucem

jv

propofiam, ut talps cacutientes nihil

i

videre, nihil admittere volunt. Exeme

gt

J

plum capiat in hac materia. Matt. 16. ait

m

li

Chriftus expreffis verbis : T»es Petrus,

& faper banc Petram edificabo Ecclefiam

; M'W',

vtl

meAm ---- (f tibi dabo claves Regni calorg,

jj

ItemJoan. zi Pafce agnos meos;pa[ce oves

ub

meas, Hac clariffima foli Petro pra aliis,

l ho

dictalegunt;non tamen admittunt;hunc à

j

wl

L

Chri-

IButcstcumem —

«6(126)589

.

Chrifto conftitutum Paftorem onmni

um

Titbt

4dey

fuatum oyiü, eique comimiffum elle regi-

tD

men Ecelefiz.Sciunt & leguntin Lexico

Joan.Scap.quodPetrus & Petra idem fig-

fb

etit

nificent,ficut &Cephas, & Chrifü dixifle:

Tu esPetrus,drfuper bancPetram 4dificabo

14

T

( c.Lepgunt præterea.quod S.Petrus Clirie

fliintentiosem probeinteliigens ftacim

qug

QU

etiam poftChrifti afcenfionem munus fibi

impofitum exercere ceperit, a. 1. v. 15

dite

inftituendo Ele&ionem Matthiz loco

Scnp

Juda. & cap. z. v. 1,. Stans Petrus cum

Wj

Catio

undecim levaverit vocem- fuam & pri-

mam habuerit ad populum concionem.,

dtto

Jtem cap.1;.quod furgens in €oucilio

Core,

definierit id, quod erat in quaflione :

[T

t

ANen effe fc. jugum imponendum [uper eerui-

ces difcipulormm erc. Sedclariflima hac,

i'.x(m

Yi

funt eis meraz tenebrx.

Sciunt quoque

a

quod prmi Chriftiani ab ipfis Apoftolis

fott

inflru&i flatim poft obitum S Petri alium

Rlln

elegerint,qui fuccederet in munus defan-

—

&i, de quoS. Auguflinus Epift. 165.a

füic

Gener, Tomo a.fic (cribit : Siattendere

Vidi

debeamus ad otdinem, e* fucceffonem Ep if

h

tss

eopornm; quauto certius Cj valde falubriter

fiite

«86(127)Se»

ontylu

numtramus à Petro , ad quem tanquam

adeum , quitotint Ecclefra figuram port&-

ij

Lerit

vit, Dominus ast : [uper banc Petram adi-

denft

ficabo. Ecclefiam »mean INam Peiro fnc-

( ii

cefft Liauus,Lino Clemens, Clewenti Anacle-

i ;a';'fi. à

140 Anacleto Evarifhas cc« Fliac legerunt

vusC

j

i

& (ciunt omnia, nihilominus cerde ob-

us lt

dutato, oculos claudentes & aures fuas

f

j

continentes;nihil dehis videre, nihilau-

TU

du

direvolunt ; inhocunicéfüdantes 5 ut

d

Scripturetextus,quantumcunque claros;

& cvidentes,quafitis & excogitatis expli-

an dl

j p

cationibus eludant, & ad feníum alienum

du

detorqueant;Nihil metuentes eum, qui

Core,Dathsn & Abiron, totamque eorü

j n

ao

congregationé; dirupta füb pedibus eorü

terrá, vivosininfernum dejecitob hanc

iper t^

m

"

caufam: quod Moyfen agnoícere non vo-

[ quo

r

]uerint;ut caput & Przfidem Ecclefiz Ju-

Hq

. daica;ficuthi nec Petrum necejus fuccef-

Ap

M

[j üh

j

forem agnofcere volunt;ut Ecclefiz Chri-

flianzPrafidem acPaftorem. At fibi arant,

j

fibi occant.fibi (erunt,fibi eifdem metent.

RI

LOU

Videbunt aliquando in quem transfixerunte

| MNW

Inftant. vos Catholici explicatis Tex-

À

iil

tus,pro noftrá do&rinà,à noftris allegatos

F 4

w('

ET INGSSToo s

«6 (128)5em

& cur viciffim nobis Lutheranis nonli-

tis d

ceret veílros.pro veftrá citatos, explica-

&d fj

re? Refp. maxima eftinter duo hac diffe»

dart

rentia. Nos Catholici enim nen textus

plicis

iolummodo; fed & textuum. explicatio-

hodie

nem;adeoque ipfos articulos, quos profi-

Vi off

temur, abipfis Apoftolis traditos acce-

(um

pimusaque certo acisfallibiliter, quàm

[

ipfam Sacram Scripturam & quidem ex

pili

ore Apoftolorumante Scripturam. Hinc

doft

nulla contraeos valet Hominum p riva-

L

torum Scripturz explicatio; vos autem

tité

proprio veftro judicio & privatà Autho-

ánr

ritate conítruitis Articulos veftros fuper

'1/4/:5;

hunc velillum textum; quem fi monftrare

itec

poffimus Articulum veftrum non clare&

lutu

certo exprimere, fed inalio fenfu ratio-

m y

nabiliter explicari poffe;nulluseft vefter,

Ts

qué luper eum erigitis,articulussut perfe

tem

patet.Non enim certius quicquá credere

tàsi

poteftis,quam illud à DEO revelatumin

Pat

textu legatis.Nam putarenon eft credere

du

Inft. Vosloquimini pro vobis;at quo-

—

Ápo

modo di&a probatis? Refp. Legat pro-

&f

ationez eorum cap. 2. Hoc faltem ne*

Vg

ete-

gar.e nemo poteft, Quod Apoftoli or

nas

| libi

e0€ ( !2,

js uoti

nus docuetint Homines Articulos fidei;

expl

ad falutem neceffarios ; & quidetn tam

Mu ült

clare & diftincte,ut magni & patvis firu-

yn tXt

plices ac do&i eos intellexerint, pro ut

lt

hodie etiam Paftores facere obligantur

Iospi

vi officii 5 J/os fcitis ait S. Paulusact, 20,

t0$ AU

Quomode nihil (abtraxerim ntilium» quo

t d

minns Aunuutiarem vobis , £ doceremvos

luþdem j

publici c per domos, v. 10, De hacautem

m H

do&riná Apcftolorum ait Chriftus; Joar;

gprit

Vf . v.16. Egoelegi vos,c pofnivos ; utea-

aj ul

tis G frntlum afferatis, d frutusve[ler

u h

maneat, Et Matt. 16. Porre inferi non prae

to: if

valebunt. adver[us cam. Cüm igitur cree

o

dere debeamus manfffe fru&um Apofto-

ndi

lorum Doctrinam fc. eozum ,; & inviola-

y(utiti

tam manfiffe Chrifti Ecclefiam , videa-

duit

us infuper omnes omniuno Hzrefes à

lSäu(PïH

tempore Apoftolorum exottas, eradica-

f a

tasefle, s plantatienes, que noneranrá:

elatin

Patre cleflá. Matt. 1$. & easqua non-

(qt!!

dum eradicate fünt , originem fi sm ab

st

Apoftolorum tempore derivaté non pof--

fe, folà Ecclefà & Fide Romano. Ca»

jum

tholicá ab ipfis Apoftolis hucufque invio-

jjor*

ante; caufám dubitan-

li

labilige'r perfevet

F ;

di

«$(130)50

di non habemus de juftitia & veritate

adäu

hujus Ecclefiz, & Fidei Catholicz;adeo«

Riau:

que articulos noflrros, ut ab ipfis Apo-

ni fi

ftolistum ore, tum calamo Ecclefiz, &

Wogat

per Ecclefiam eandem , femper períeve-

Yf

zautem columnam ( firmamentum veri-

COntr

t4tis nobis fideliter traditosaccepimus;

t

firmitérque credimus ; contra hos nulla

y

valet,ut jam dixis privatorum hominum

fs.

Scripturz Sacr« explicatio.

i,

Oppon: z. A&, 8.v.14. £Miffns eft

Mi

Panluscum ?oanne ad Samaritanos. Qal.

W

»-

2. V. V.. $. Paulas Petro reflititinfaciem

Tient

j Petri f. v. 3. Noominat fe sdem $- Petrus

Bdl

eonfeniorez. axcnon videntur conve-

nirecum Primatu ejus.

D

Refp. cur non ? nunqui

d& Coulil

q

mitti poteft à Senatoribus, Decanus à

i

Capitulo, iimo Papa ipíeà Cardinalium

E

f

«oncilio? ad z. nonne Confuli, contra-

üu

dicere poteft Senator quidam, falvoejus

häben

refpectus fi hicin aliquo reprehenfbilis

Tn j

foret & in prajudicium Civitarisaliquid

—

Wart

actitaret ? ad 3. Nonne Superieres Ec-

LY

clefiaftici ad Capitulares fuos dicere fo-

t

leat; DominiConfratzes ? imo S. Paulus

Q

[

eot(131)89»

venu

ad quoslibet etiam infime plebis Chri-

agl

fiauos fcribit Frarres, licet hie maxi-

[is Aj

mà füpra eos poteftate emineret, Suntne

i, (

nugatoria ifta obje&a Do&rina Evange-

per&v:-

licz fundamenta Evangelica? & quidem

p v

contra dogmata antiquz, & praxin to-

epimi

tius Chrifti Ecclefiz ? & in re tam ardua

hos tll

& periculofa? Luc, 22, v.26. ait Chri-

nof

ftus ad difcipulos : qwi major efh in vobis

fiet. ficut minors d qui praceffor eft. ficus

AMiniflrator

Putatne Hancadmonitio-

i

nem Chrifti effe de fubje&o non fu

"

nente?

p

jf

g hum

Cüm veró omnia muniaCurata,omnia

jp (

Paftoralia per fe fuccefforem requirant ,

ne Paftoredefun&o oves devient ; fiánt-

T.

queprada Luporum,períe patet, quod

g

& munus Paftorale S. Petri defun&oipfo

ü",hum

ad fuccefforem fit devolutum. Sicut &

ex eadem hac ratione ad huc hodiedum

couti

ilrot!

habemus Epifcopos & Paftores, fanéto-

"m

rum Apoftolorum in Docrina & àni-

marum cure eorum commiffarum Pa«

j

ftu. fucceffores.. Licet enim tradito fe-

jl

"d ir

mel per A oftolos, ut infallibiles Dos

,& per figna ac miracu-

Paüi"*

&ores,EvalxgcliO

F^5

a

ns(:;z.)s[o- à

la confirmato,& approbato, necefse non

(icab

fuerit,ut Apoftoli in hoc puncto fucceflo-

hii

res haberent ?. necífearium nihilominus

textü

fuit, utin munere paftoraliquo ad ani-

ordin

mas eis commilffas fucceflores haberentg

pl

hinc munus fuum . aliis commiferuut ;

(rti

quando ab unoloco adalium migrarunt,

T.

Vide A&.20.v. 38. Addendite vebis, d

d.

univer[o Gregi cc.. Et ad Tit. 1. v. fe

ghlih

Porro videmusetiam quod & in veteri

du

teftamento femper unus exfliterit fum-

hn

orniüt

mus Pontifex,ufque ad Caipham tzmpoe

re Chrifti.. Qui & vi munerishujus pro*

Pat

phetavit : Erat enim;ait textus, Joan. 11.

Lj

v. f1,. Pontifex anniillins«. Acceditquod

]u

divinà providentià & Spiritüs fan&i di

21

re&ione continuatam cernamus fecun-

lineg

düm Chrifti ordinationem fifaorumPou-

Pa

tificü fucceffionem,àS.Petro ad modernü

ufque- Quisergó juftà poterit coram Deo

theí

de

pratendere excufationem; quod id, quod

toti mundo notifTimum efl;admitrere no-

tefp

luerii?& debitá PaftoriEcclefiz & Prafi-

&

C

di'éjusobedientiam prx(tare recufaverit?

Calumniam veró, quà Lutherani Pa»

Tij

&

pam co:x,';'itiaxxtur ut Anri-Ch:iH

üm, jte

dicabit

«6(11:)5e

cefien

dicabit vent

urus judex, Preducant;unum

füccle

unicum prodocrinà fua Scripturz Sacre

ilomin!

textum.. Anti-Chtiftus fanenon, poterit

PERET]

ordinare veros DEI vivi Sacerdotes,Diís

abera

peníatores. uusvwpev 58 OiB, Paffercs

iferut,

gregis Chrifli , ut ipfimet Lutherapi Pa-

ygrari

& & Epifcopis ejus tribuunt vic. p. 9.

ii d

difp. Anti-Chriftus re verá erit primo-

d

genitus diaboli,exit flius iniqmitatis , cupus

(initt

adventus erit . [ecundmm operationem $a-

eit f

tbane 24 X hefz 2. v« 9« r extolletur fupra

»unp

omnue quod dicitur D EUSjbidem. Negabiz

Patrem & Filium , & fefum effe Cbrifpem:

ij p

Joano y

I. Joan. z« v.22« Cus adbarebunt 7 14ai,

jJoan. g. v. 43« Qui tollet juge Sacrificitm

'dity

]

indi d

Dan. ?. Quomodo hac vel fpecie tenus ,

y at

fine grandi mendacio, velcraífo delirio.

Papz applicari poffuni?

-IUmPW*'

Quz autem Hiflorico- T

h.. in'..fui;

mc,d&ï j

thefibus fomniavit de cultu Papz ,

an

i

de adoratione ejus, & genuflexione $

refponfione digna non funt, Novit

gt

o

enim totus Chriflianus orbis , Papem

à Catholicis non agnofci,non hono-

uülml?

rari,.ut DEUMsfed ut Ecclefia Paftrorem,

3[3[1'193'

Qüm;jm

& Qhriäi in mu

nere. Paftorali Vicaris

b3

um

iab

gt v cossmopesmonm r |

-(114)9e

um,titulus ejus communis omni

bus no«

tulum

tus eít: fervusfervorum DEI. Contrari-

m

um inCaramauelecitato non inveni,necin

iP (

[

ullo Authore Cath. approbato. Pofito

€tiam non conceffo : quodaliqui iu extol-

num'gp

K

leuda dignitate muneris paftoralis fum-

mi Pontificis excederent ; quid tam?pri-

bt

vata privatorumnon funt fidei dogmata,;

jutt

Hoy

ut cap.1. dictum eft.EtiamDominusBaro-

pius cum difcipulofuoaliifque Luthera-

VC

nis exceditin laudando & extollerdoLu-

ti[pic

thero Megalandro (uo;per hoc tamen ni-

iC

hilfit; fed eft & manet Martinus Luther,

tore

prout ipfum novit & judicavit DEUS, &

edi

nihilpraterea , in fine finali videbitur

4

juli

cujustoni.

x

fM

D

De catero fiHom

ines genua fie&adt

li

coram Pontifice petunt benedictionem

M

lii

abeo,& abfolutionem à peccatis;de qui-

bus pectus tundendo contritionem eli-

Ixe

ciunt, quod & in Ecclefis fzpe fit coram

Dhy

Sacerdote, (ub finem miffz Populo bene-

Tl

dicente, magnares ! de

Qud

mel,fugit aranea virus.

quo fug?t api;

hg

Objicit, Frontifpicio librorum Rom&

Vity

ligt

editorum affigi permiflum effe hunc ti-

tu.

289(135) 505

nibure

tulum: PaVLo V. VICe Deo, quoinge-

Contrt

nue,ait;explicari myfterium Apoc. /j. v.

enhuttl

18.. Qui babet inteltllum computet nume-

, Pt

rum Beft, numerusenim bominisefh , c

jj

numeru: ej45666.

f D. Revelmanne

jlís f

Refp. delirium e

m

hoc tuum izgenzsm. Non enim dicitur

intextucit. numerustituli, fed numerus

dogntti

ipusdite

Hominiseft. Deinde PaVLVs qVIntVs

Litit

VICe DeVs continet; 682. Quid fifron-

judoLt

tifpicio librorum à Luthero editorum

tunend

hunc affigeres titulum : LVtherVs DcC-

yLudt

torerraVIt, Interim fi Chronicislodere

geftias, eccetibi,Splrh Vs MenDaX: cu-

ubl

idobit

jus füpputatiónem fi feceris,de ortuHare-

fis Megalandri tuinon improbé chrono-

logizabis.

fieti!

HD e u$,

ia

"Decatero Vice Deus, nonc

Miror quod non carpant.quod DEUS

gt

dixerit-Moy(i: Ecce conflitui te DEUM

yen

frcan

Pharaonis, Exod. 7. Sed quid juvat hic

multum tricaris calumniari non definent;

ob

quidquid dicatur, defe&us enim nonin

gjnpil

intelle&u errante, fedin voluntate veri-

tatem agnofcere nolente refidet. Sufficit,

| ROW

L

*

quod Papam uno

ci

Anotuïm efíe omnibus

ut

!

—

eoc

(136)509-

tj tà

ere & corde agnofcamus & veneremur,

ut Przfidem & Paftorem Ecclefis Chri-

frans

K

ftianz, nullatenus ut DEUM vel auid

Íimiles ficut in Teftamento V. Movfen

jf

Qun

ejuíque fucceffores Judai boni & fideles

:

p

aguoverunt & venerati funt,ut Prafidem

Hon

Ecclefiz Judaicz ; quidautem - evenerit

contradicentibus Moyfi legitur nüm, t6;

hi

[U

cxteris nil mali faveo nec voveo, ntinanm

hic.

faperent c inrellig

"

fidi

viderent 3.

erent, AC noVifma [mt-

?

Veruntamer defideratur etiam hoc caa

bite

1

.

i

L

teprobatio ex Evan

gelio pro Do&r'»ä&

tha

utherano-Evangelica.

-QAPUT VH.

p

o De jufhilicatione.

W

:

[!1

Uod Homo jutlificetur per Fidem

l

Q

hoc fenfü: quod credendo fibi remi(-

k

fa efle per Chriftum peccata, ex injafto

fiat juftus; non eft Do&riua Evangelica:

[LJ;

&

Ratio eft quiain Evangelio non ]

-eg-'rtur«

It

necin tota Scriptura Sacra.

tely

Opponunt. $. Paulus ait Rom. 3. Y«

28. Arbirramur w[Hficari Hominem per

lite

N

Fidem fine opevibus icgis, & Eph. 2.v. 8.

ha('.;

ü

Gratia enim eflis faluati per fidem '», e

68

137)507

mon ex vobts.. Idem Ad.1 f.N. g« fidepuri-

'Dertnt

[ C

ficans (Deusy corda eorum. (gentium ).

vdai

Refp. 1. fivaleac. hacillatio:Homo

juftificatur per fidem ; ergó per hunc.A-

;o Moyr-

&um fidei quo . credit fibi effe remifía

& f

peccata. Etiam hac confimilis valebit :

Preli

i eytd

Homo juftificatur per fidem. Ergo per

hunc a&um fidei, quo.credit aquam à

rnim, i

Chrifto efle in vinum converíam. Nam

t0, H

hic,ultimusa&tus vere eft fides, (cu a&tus

Jfimp:

fideisimo potius quàm prior ille, ut pate-

bit ex dicendis. S. Scripruraloquitur de

ht

) Dn&m

jufüificatione per fidem in genere. & Lu-

therani de juftificatione per fidem in fye-

eie perhunc fcil. predictum determina-

tum a&tum;inter quz maxima evidenter

cernitur differentia. -

«f

Inft. Nos tenemur. credere airti-

j

culo Apoüolico Rcmij?ianem peccato-

exinjufb

rum« Refp. ergone Homo per hunc artie

n

culum juftificatur? nos teuemur credere

remiíTionem peccatorum.ficut & carnis

' J:ghm

refurredionem ; neutrum tamen a&ua.

!

liter fa&um, non cuilibet in individuo

f P"

peccata eífe remiffa, quihocipfum cre-

, 4

quid

"

dit ,-.:ye.lpo,tius, fibi imaginatur. Ad

alio-

[

i

Ls d

296(132)56

alioquin Lutherani accedunt Pradican-

p

tes fuos ad obtinendam ab eis abíolu-

ued

tionem ? ad quid Chrifli verba : 4wo-

m

YH9» vemiferitis

tun

peccata. vemittuntur m

tibi)

Inft. illi nobis ex Evangelioann

ttall

ant Remiffionem peccarorum, quamcre-

E ]

dende,juftificamur, Reíp. ubi hoc ulti-

p«

mumlegitur? deinde, non poterunt hi

eu

vobis plusannuntiare credendum, quàm

oflei

in Evangelio legerunt revelatum ; ft igi-

tIone

lia qt

tur D.Przdicanslegerit in Evangelio di-

vinitüs revelatum , quod tibi v. g. a&ta

elc:

fint remiffa peccata, tuctiam hoc ipfum

yles

ex eodem Evangelio legere poteris &

peui

credere,fine annuntiatione D. Prxdican-

i

tis. Adquid igitur adeum vadis?

D

Sic non fübfiftit Do&rina Lutherana

t

de juilificatione per fidem fpecialem, qua

Ioj

quis credic,remiffa fibieffe per Chriftum

du

fua peccata. Quia nullibi legitwr in E-

vdi

vaugelio, nullibi etiam de tali a&u fidei,

tetis

qui revera nonefta&usfidei, feu fides,

o

quodfiprobo : quodcunque non efl tibi

Wa

V.g.revelatum à Deo hoc a&u fidei crede-

fisd

I6 nen potes:atqui quodtibi fint remiffa

pecca-

*«G(139)9e

u

peccata non eft cibià Deo reve

Iattfm;efgö

s abl

credere hoc ipfum non potes. Sineges

jpe

minorem ; monftraubi aütquo Scrip-

MAT V

ture textu tibi fit revelatum, quod

tibihodiefint remiffa,qua heri v. g. pa-

»anuä&ä

erafti peccata? deinde: veleft tibi abfo-

qulmtlü

lui& revelatum , quod remiffa fin: tibi

dul

peccata : vel tantüm fub conditione, fi fc.

yenui

egeris peenitentiam Luc. 1 j. v.fs fi prius :

oflende abfolutam iftam DEI revela-

I W

nj

tionem. Si pofterius.quomodo fide divi-

na credete poteris abíolute peccata tibi

ngeho ]

T

efleremiffa , antequam fiscertus de im«

pleta conditione ? cüm de peractà bene

T IQ(W

vici

ponitentiá nullam fidei certitudinem

raditi

habere poflis,iu quo reipfum judicare, c

i?

j'flificare non potes, 1. cor, 4« V. 3. Pra-

al

terea veleft tibi à DEO revelatum, quod

n ]

remiffa fint tibi peccata ante iftum

adum, quo tuhoc credis, vel non eft te-

ehil

fuiltt

b

at n

velatum. Sihoc: quomodo credere po-

terisantefáctam revelationem * fiillud ;

d ff

T

ergó nonremittuntur per iftum a&um ;

fed ante eum remiffa funt. Primóenim

ntfl"m

d

el-.a-

fierideber remiffio,, & poft hanetev

uo

m

plm*

M

«b (140)56»

tio : .t:u;nc!id

sf

pracedere,.

es -fe-guix ,po:egæ?, ngm;&*

K

Inft. Fidesi

Chri

ifla non eft hiftorica pm;

f

cedensex teftimonio DEI, quo exprefsé

J

lu

dicat : tibi (unt remiffa peccata, fed eft fi-

neis|

ducia certa ficut S. Paulus ait Heb. 1. v.

male

1. &Y O3aub ift.ein. fcie Qubarfidot. &

T

Chriftus Matt. $. v.2. confide Fili glaub

U

mein Coobu/fo fepn bir Deí:e Cunb oergte

Tety

fn». Et Ve z:n €0

Tif

Vvam fecit.

nfide filia fides tua "?fng

"

Refp. benéteexpector

aftitfed difficul-

qut.

$r

tatem nullatenusevafifli-. Nam 1. Si per

Rlä

fidem intelligatis fiduciam , jam nullum

omnino Scripturz textum pro vobisalle-

Qu

gare poteflis, in tota enim Scriptura

L

non, invenies .Hominem juftificari per

Cu

fiduciam , fiveingenere, fivein fpecie.

N

2dó falfum eft ; quod S. Paulus dicat

Nf

Heb. 11.. t Gilaub ift cíne fefte Quoere

ficbt. . Licez Lutherusfic vertat. S. P. fic

fet

Tili

Ícribit : Eff antem fides [perandarum fub-

far

Jlantia verum, argumentum non apparene

I

tiun. Erafmus Rott. fic legit. ex Graco

Eft autem fides earum rerum ,.qua fpe«

hr

hi

h

rantur fubftantia jzóczacis : hoc certe

non

D

«$S(141) 06

amiü.

non fonat fiduciam. Falsü eft etiam?quod

Chriftus dicatMatr. 9. glaube mein &oba

(o fembir bcíne Coumb brrgeben / etiam

oys

Luth. ferm. de peen. textum iftum erro-

feddi

neis fuisconceptibus accommodandofi c

ebW

male vertat : confide fili.legitur ibidem,

$U. !

vemittantur tibi peccate tua. Bonoanirmo

i l

efto fili mi,legit Author cit.ex Graco ;

u

Tl

remittuntur tibi peccata tua. Hoc certe

nonefl;credezeme vemilfa font &c. Ne-

que dixit ad mulierem : glaub &odttr 7

m

Sed confide filia fide: tua te [alvam fecit,non

T

fc. à peccatis; fed à fanguinis fluxu.

g li

— Deinde fi Homo juftificetur per fidu-

ybis

/cjam : tunc certe ompium certiffimaerit

p

etiam, fecundum Lutheranos juftificatio

fican ]

"Catholicorum. 8i enim hi ifta,que Chri-

ii

ftusin Evangelio facienda prafcribit ju-

"

fificando, pro poffe per DEI gratiam

fecerunt, poenitentiam íc. prater gene-

['(W,M

Ü s' )

ralia, & 'abfolurionem à rit& ordinato

Iarmä"

'Sacerdote obtinuerunt , tunc nnllum eis

T

'remanet dubium, depeccatorum fibi fa-

"

"& remiffione ; (ed confidentes i& DEI

r W*'

"mifericordià , Chrifliinfinitis meritis ac

yct

Quo-

y

ipwmïmonc fideli Joan. 16. v. 23*

TY

p — " v*

d

«96(142)30»

epot

ewms Pemieritis peccata, remittuntur eis;

E«l

firmiter fperant peccata fua effe remiffa,

adeoque fpe faivi fathi funt Rom, 8- Y.24^

fim

licec certitudinem fidei, de hoc habere

v' lfl

C

non poflint; cum alía fint judicia DEI,

&l

alia hominum, Nibilpili confcin: fum fed

won in boc juflsficatus fum,qui autem judie

Ta

cat me,Dominns e[b; ait S.Paulusi. Cor. g,

tidd

v.4.Hincbene monet SapiensEccl. $.v.5.

m

€ propitiato peccato nols effe fime metu,

L &l

caufam hujus dat Ecclefiaftes cap. 9. v.r,

fitiqa

&te|

Junt jufló ataue [apientes , ci opera eorum

Temi

sn mauts Dti, Qf tamenne[cit bomo utrunm

amore an odio dignus fit , fcd omnia in fu-

QUif

turum. vefervantur incerta, Quid clarius

!(:pm

o

dici peteft?

Oppon. Non in uno,fed pluribuslocis

Erg

legitur claré & expre(sé de . juflificatione

&i |

ling

per fidem. Wefp.jamdixis quod ibi non

dicatur , quod homo juftificetur per ta-

I) n

lem fidem fpecifice accepram ; quà cre-

Üy

Quf

dit fibi remiffa effe peccata per Chriftum.

Wet fo

Sed iu genere dicitur per fidem, Quomo-

do autem hoc intelligendum fit , debe-

Mtde

mus hoc ipfum bene perpendere, & a-

Imc

pl

lia Scripturz. loca uon praterire; unum

opore

«09(143)90»

TT

eportet facere & aliud non omittere,

T

Ecclefia Catholica ficlegit, quod prater

m

fidem in. Chrifiums Redempterem Rom. 3.

y hi

v. 1. aliaque generalia , de quibus t:

ii

Cor. 13. per totum , juftificandus ferià

& (ncere debeat cozverti ad DEU 7M

n

Zach. 1. v. 3. Ioel, 3. v- 12. convertimi-

item

k CUIN

1i 4d me in toto corde vefiro &c. Facere

d

dignum fru&um penitentie Matt. 3. v.

8. & Luc. 13. v« y.. Sipanitentiam non ege-

f m

3 9 N

viris,0omnes frmiliter pevibitis.Deinde oftea-

dere ( Sacerdoti , ad impetrandam ab eo

qu m

n m

remi(lionem , feu abfolutionem à pec-

catis, Joan. 20. v. 23-. qwornm remiferi-

jinit )

jid d

tispeccata remittuntur eis, Hxc jullifica-

tio Authentica eft & vert Evapgelicaia

gibuli

Evangelio clar& & indubitaté expreffa,

& elt juftificatio per fidem, quia per fi-

lii

i t

dem accepimus eam , ficut & media ad

iftam neceffaria.

y p

i

[

Oppon. Er nos Lutherani agnofci-

zmus Penitentiam eífe neceffariam : fed

al

jut

per folam Fidem Chrifti Merita appre-

Qu

hendentem juftificamur , eb quod peril-

J

n

lam Chriíli merita, & Juftitiam nobis

'rhw

applicemus & appropriemus, ut hzcip-

: u

o

qu

fa noü:& fiat

; nobifque à Patre imïiutga-?

ilfio

tur propter fidem noftram in Chriftum,

Qund

Catur

ejuíque merita 5 quibus noftra teguntur

peccata, Vos Catholici multum gloria-

juliti

mini de juftitia veftra propria; nos verà

loui

nullam in nobis ipfis juftitiam agnofcen-

[f

tes ; nullum opus bonum , in folam cre-

p

dimus Chrifti Juflitiam , quam ille ipfe

iny ;

eit al

operatus eft. Syíe 2 Berde belffen nittis

mermebr/(ie móaen nidt brbüten / ott

dllfü

&laubfidbt JESUM Chriftum an/berbat

Sa

für ung allegnug getbau . ev i(Eein Qittltt

Wnläc

tvorpen. PC &6 tflba8 Aoepl &c.

teatij

Refp. Noli chariffime , noli locuflis

Prid

affimwulati: de quibus Apoc: 9. qua faciem

habzbant ut bomines v.8. & caudas fomnltt

LT

féorpionam , v. Yo. Nos non gloriamat

TH jy ]

in juftitia propria peccatoris feu injuflis

lia n hl

&

hic enim eam amifit per peccatum le»

iyt

thale , Ezech, 33« v. 13. Omnes jufitia

ejus obliuioni tradentur. Sed credimus in

Ptopr

eum, eujnus. fauguis emundat nos ab onmi

per fj

peccato 9. Joan. 1. v. 7. & prater hoc; co-

Sponí

"mamur per aífiftentiam Spiritüs Sanai

5tt coj

hhoc facére, quod Chriftus peccatori ; in

Tüline

»?rdinc ad impetrandam peccato

rum re-

cam-?

miílio-

«X (14.f )5

t imþü'

miHïonem ?

Chilz

faciendum

prafcripfit , fa.

cundüm jam di&ta, Quo

facto nona

li-

atpit

Catur peccatori i

pfa individualis Chrifti

um glmil

juftitia , de hoc

en

im nullibi vel verbo

,nm

loquitur fctiptura;

fed ex infinitis Chri.

lagunka

fli meriris redditu

lat

peccatum amiífa

t homini gratia per

vil'i

ti4m ipfins Rom

3 JHflificati pratis pe gra-

eiCharitas :

:3. V« 24« G infunditur

TL

Rom .. v. f.

Charitas DEJ

ii

diff«f efh in cordibusnoftr

u

San&um , quidatuseft no

is perSpiritum

juftificaus ex Chrifti me

bis, Hzc gratia

d

ritis veté pceni-

d

tenti infufa, eft o/4 prim

45 feUVertenti fitin

m[l Wi

prodieo redáita , Luc. 1

J. V» 23. Sememn

DEI in bomine VIABEHf, X,

gui

z

Joan. 3. v. s.

du

Feftis nuptialis Matt. 32, v

*

12, Taefan-

loct

ris invafss fiihilibus 1. Cor.

4« V 7« fra-

LA in bomine non vacua

» fed laborans cums

inif

e? t, Corig.v.

cainin

1

tH6 Pf, 44. &

10. glovia filie Regis ab jn-

ul

non ipfa individualis feu

i

propria Chrifti

juflitia

»quam fibi exteriua

!i

[ )

per fidem allinire yo]

unt 5 nam cceleítis

rtefor

(

jj Sponfüs non faam ce

mam propri-

l'flf f

,

j 2m contemplatus eft , qua

ndo pulchri-

t

j tudinem & decorem dil

2ctz fux laudavit

sl €ànt, 7. v, &, quam pulchra es &c« Acce-

iil

dit

La

et( 146)569

ja cceeleftis 8c

Qu

dit ratio

Theologica; glor

.

t extrinf&«

decor animz in CC

jo non eri

pur

n

fecum 5 tuac juffi ful-

107 |

cum quid fedintri

nreg

ne Patris eorum.Matt

Jnáne

ebunt ficut fol s

lä;' Ve

43- etgo

& decor animz hic in ter-

mo:lo

ia ju

ftificans non eft forma

&ddin

ris fcil. grat

extrinfeca ;

extrinfecé

denominans : Sed

d&

ju[to intri

nfe

?c4 , eidem ex Chrifti meti-

pil

tisdonata.

Sicomuino fidit

ium eft: quo

$h fe

N).

de imputati

one juftitis Chrifti G tegen-

er eam pecc

atis afferunt ; quia ct

Pr

dis

DEUS

dlm

ret fundamento

in Scriptura.

(uum eft ,

& fe-

ldtg

cuique imputat quo

cundüm hoc eum ju

dicabit , veddet 9*

Dinti

ejus Rom. 2. Y«

Uunc

wicuique fecundum

Op!ïd

rit peenitentiam , A^

Wtun

€. Si peccator ege

ta Mundi Joan. i V

, Jug

nus qui tollit pecca

toller ejus peccatum-.

Et emudabit

fo, à

49*

tl

eum [angmine

f0 ab emni

peccato » Y« ]e-

remaneat in €o imacu-

fivi

&n.2. V. 7. Ut non

"o

di Eph

la aut rugá «t ali

quid bujefn

tf

Vp

eccata » Y

emanenti-

j. V. 2]. non tege

bus eis in anima.

Etlic

ec S. David dicat

f

g funt iniqu*

[æusL

p(- 3'0

Beati quorum Yemi,

$ates , n quorum te

&a funt

peccara 3 bec

Qs 1

t Deminus pec

n

fW ViT , CH5 0H impumvi

catum.

elei

dc(' 147)56

catum. Satis tamen ex pluribus aliis fcri-

extii

pturz textibus intelligitur ,

quod hac

T d

non fint intelligenda

» quafi peccata re-

Mdf d

hicint

manerent inanima & tegerentur folum-

modo; imo in textu ipfoPf. 21. v.

2. inox

d f

additur zec efh in [pirizu ejns dolus;

adhuc

ml

eit & non eít ; (unt conr

radictoria ;o;4

vf t

pilchra

€5 AmicA mea ( macula nom e

)d

q&l

32 te , ait fpon(us coleflis

i

Cànt, 4. v. 7,

NB. non efh in te macula,

] qull

Pro pleniori autem refolutione fcien-

, DÉ

!]

dum eft, dupliciter peccata tegi poffe,

W"lk

1. ita ut fimultollautur, 2. ut tantum te-

sl

gantur, quod ipfum pulchre Aug. (uper

F M&h l

unc locum explicat à fimilitudine vul.

vt

nerum , poffene enim inquit vzlnera corpos

j |or^

tis duobus modis tegi , t. ab j)pfo vulueras

t

tollat , Medicusita r

!0. 2. 4 Medicos wvulneratusita tegst p nom

d

egst ut fimul rollas , ita

p ol

1militer peccator

diffimulat &

peccara fuüa tegit, dum

HWM

exterius non prodit , fed

Wmaü(i

ii

non tollit, DEUS verà tegit,quando in-

Jb

fuftone grariz fanat & collir: Sic Phari-

j

m

fzus Luc. 14. v. t1. texit peccata fua di-

WM )

cens zon fu. ficut ceteri bomimem, &c,

p

DEUS vero peccatum Publicanitexit &

d

du CR

íufitu-

BOC ITUPORDUMNNNNENEUN

et(145)50

&tc. 1bids

qi c

fuftulit defcendit bic juflificatus

MT

v« 14- Alio ergo modo te

guntur peccata

fecundàm Catholicos alio

(ecundüm Ad-

tàud

verfarios ; Catholici docent tegi per in-

tum]

infufionem gratiz & fanditatis

diren

ternam

ut dic. qu

anon folum teguntur fed & tol-

totiu

luntur :

Adver(arii docent tegi per ex-

Ti j

;

ternam Chrifti

Juftitiam fide apprehen-

pii;

ca

fam. q

ua teguntur fed non tolluntur.

[t)

Quo

d veró ad juftitiam noftram de

uà meminit, attine

t, de hac non glo-

u

riamur , fed intelligentes Evangelium

j

amin gratiam recepti fü-

They

Chriti , poftqu

laborare cum S. Paulo 1.

.mus, conamur

)

3

Cor. 1f4 /t€ V4cwA 9

in nobís gratia datas

ul

fed operemur cum

ea juftitiam, de qua

D

Chriftus, Matt. f. v. 20. 2f

abundaute

h;

lus quám Scribarum

(it g

vit jnfHitia vefira , p

n

c Pharifaorum , o

intrabitss n Regznm

i fp

Calorum , & Joaun

es 1. cap. 3« V«7. Qui

jj

L2

eft , ficut. i ille jufts

facit juflitiam jft

D ET gratiam , gratis

ä

eff. 1mo qui per

eft juftificatus s

per opera bona magis

d

juftificari poreft ,

vide Jacob. 2. v« 24

t

& Apoc. 22.V.(1. qui jnfbus-

fjl«ä ïjllj?i:ätt-

i

atur 4dbne, Sic &c Abraha jam ju

fto fides;

V

qu

«xc(149)5e -

2

X !l;iä.

i fibi.ex

quà credidit D E O promittent

[ pCCCIH

Sara fterili & provetiz atatis , filiü repu-

din d

tàta efb ad juflitiam (utique ad augmeu-

i [

tum juflitiz ) Rom. z. & quia de hisau»

anQiut

dire nolunt Lutherani, totum falutis ne-

d &

gotium ponentes in fide, & ChriftiDo--

w

mini juftitia individuali, id efi; ejus pro-

yprtt

priàs ita ut Lutherus docere nonerubef?

JUunth

cat ferm. de peen. &$ ligt nídpt am Sríte.

o(trm

fier / nid)t an oeincem & buen fonberen gatif

1012

an Dednent Olauben / fo viel bu glaubet ?

ving

fo piel bu bafl.v.r4.item v.1 9. rGSacra--

r

menf GXaub macbt alle $rumme falcbt/

,

ul

unb fülletalle Grünbe/ unb mag niemano

m Hl

itren tocber ipn 2yero/ £3eid)t ; nod) 8nug-

thuung / toer ben Gilauben bf Sacramenfs

n,dCS

d

bat; unDob erfcbon irre£z fordabete ibm

Seri

gar nidt$. Eclib. de Ecclefia & Concil.

M

Hl

ii fpecie de concil, Apoftol; a& 15. v.

M

SDiB 1fl &c. . Petrus toil fdplecbt obn alfe

i

«ili

Cerctealiein aug ber Gnaben. Jasu Chriftà

1 gün

ftig tverbea. quibus , aliífque fimilibusy

x

n mlæ

uz paffim legunturin Scriptis Lutheri,

jA

4

uavibus , auribüfque prurientibus ver-

ij

bis tollitur vel faltem enervatur Timor

D

anima incordibus homi-

tog J

quini & cura

DUZ5 .

qu

G j

"06'(!;0)50-

num , ut minus folliciti fint pro agenda

1

q1

ferió pcnitentià , juftitiàque Chriltiana

dem s

fedulo curandá,& parum aftimantes ver-

Mu

ba Domiui Joelis a. comvevtimini ad me

Sctigt

$n tofo corde veffroin jejenio, fletu e* plan-

epu

d &c.item facite frutlum dignum paui-

p f

ientié. Matt. g. fuaviori acquiefcant

i

A

Evangelio Lutheri, &0 leme jecin frottté

lm,

mer Gbri(t oeB Giiaubens recbt. Gidtaltes

DX

nicbt mebr Den liber Syerre mucin, Dein

d

G obt toirb mír Da8 £cben (cpn. cu baft für

pobe

$micb begablet Pf G ifL va8 -Deil.ac. Sic no-

:

civa valde eft hzc doctrina Lutherano-

70

!

Evangelica, fub fpecie humilitatis » &

E

zílimationis meritorum Chrifti incautis

7À P,,r

at

Ctontraria/

propofita expreffo Chiifli Evangelio

«

u ,

Oppon. non fpämimus opera bona,

b

quz ut frucus verz fidei » illi femper

p )

funt adjunéta, neque Poenitentiam. Sed

$r

quia in textu Rom. 5 exprefse dicitur,

fei

quod Homo juftificetur per folam fidem 5

4ti

neque aljo a&u apprehendi feu attingi

pei

polfit Chriftijaftitià , ut nobis applice-

tipo

€ur ; perfeveramus ia Dce&rina Luthe-

dete

r

Vlam

«)(141)56»

p

1i ; quod Homo juftificetur pez folam fi--

Arilian

dem apprehendentem. &c.

ts Yi

Refp. jam fatis demouítravi : quod

jnal m

Scriptura Sacra non doceat iftum con-

ceptum Lurheranum , de Chrifti Juflitià

ul

m

per fidem apprehensà & Homini appli-

quie(cau:

candá;fed contrariam DoGriuam Catho-

j f

licam, fatis fupra infinuatam. Unde ha

il

erronea explicatione nihil evincitur $

ytin d

donec per clarum Scriptura textum

T

probetur.

4 uv

Deinde non dicitur per f2/am fidem.fed

hd*

7b folam Lutherusjex fuo proprio mal&

iuid

addidit, ut nemo negare poteftpraterea,

liinat

v& pct etiam alibi (zpt aliis prater fidem

Evangäm

additur ut v.g.jw/Pificati eratis pév gratiams

3pfius , per Redemptionem, R.om. j. V. &f

gt

& cap. 6. v« 4« Confepulti femus cum il

j nf

er Baptifmmmm in mortem. ad Tit. 3- V« fe

tjom

Secundüm sifevicordiam fuam (alvos nos

; did

VITYA pe lavacrum rvegeneratiouis cjy veno-

vatiauis Spiritus Santii, confequenter nee

s i

Ü qi

perfolam fidem quo nil clariusdefidera-

,m-

ri poteft. Sicquocunque te vertas, eva-

T.

j

dere non vales cum tua juftificatione per

j

j

vit

fi

&

folam fidem, Eph: $ ; 26. SanGifica

'-0'8 Ij2)5€9'

& mundavit Chriftus Ecclefiám /avacro

busmi

4qu& in Verbo vite. Et Joan. j. v. $. ait

valor

.

Chriftus ipfe

*

nifi quis renatus fuevit ex

geite

aqua c Spirita Santbe , non potefh intrare

bub

3 regnum D E. & cap.z0. Quorum re-

titaf

niferitis peccatayremittuniur esi.. Nonne

Qii!e

€rubefcere meritó quis deberet tam cla-

if n

ris & evidentibus Scripturz textibus op-

D

ponere erroneam iftam doGrinam nulli-

( bo

bi vel apparenter expreffam de J uftitica-

Totdi

tione per folam fidem?moximé cum pro-

bare non poffint ;

uod ullus hbeminum

femiaw

WiEþ

unquam jufüificatus

[:

t per Fideminfen-

Nill

fü Lutheranorum , aut etiamnum juftifi-

nj

Cetur. Qwornumremiferitis peccata vemst-

foun

untur eis Si posnitens per hoc non jufli-

pie

ficetur;nec peccata ei remittantur, ergo

drati

falíus eftilletextus, quod abfit fentire

J

Etiam falfum effet necullibi probatum o«

Ti

pera bona femper cü Fide efle conjun&ta,

1]b

DD. Pradicantes fentiunt,omnia pec-

cata actualia etiam fecundüm nos leviffi-

Välu

Tüm

nia effe mortalia; ergone perdunt fidem

1 Q

toties, quoties peccant? fiuntne Echnici?

iij

qualia deliria ! Porro quid boni fentire

: ïnuü'

qui-

bus

& loqui poffunt de operibus bonis,

c96 1560

m lo

bus nullam tribuunr diguitatem , nullum

ii

valorem, femper docere & canere per-

t fient

gentes 8 ifb mit unferem 9 buen vertobren/

rq? d

$urbienen Citel Born. Et qualis cognofci-

hat n

turarbor, qux tam malos profert fru-

j Nat

&us? ego faltem. non video,ad quem ali-

ttamd:

uin finem fic loquantur de operibus bo-

WUs op

nis, nifi ut eludaut clariffimos, paffim

tmau

de bonis operibus faciendis & remune-

culito

randis, Scripture textus. Si enim quis

aunp

fentiat fola Chrifti merita individualiter

homiyt

accepta effe omne meritum, prater quo

mine

nullum:& folamChrifti juftitiam effe om-

p

nemjuftitiam;prater quam nullaalia, &

u n

folum Chriftibonum effe omne bonum ;

?

youju

prater quod. nullum*

4

*

.neque admittat

jty ETP

ratiam Hominidatam cum Homine ad

"

E

ona opera cooperantem,fed credat illa

patum

fieri ex viribus noflris, adeoque ope-

p

ribus illis nullam ineffe-digniratem aut

yii

vàálorem;confequenter iec DEUM datu-

"H

rümpro eismercedem s ad quid & ratio-

t

ne cujusopéra-ita &oterit dicere, & ho-

ff

ininibus commeidareut bona ? curralia

jf

mercede digna

(dj'c*erer

f-ru-'p.

um

&us

)Hisiqï

D

; E

1

s

i

! 114)$e»

Bs fidei ? ex fructibus inutilibus cog-

noícitur arborinutilis.

qui

thera

Manifeftum eft igitur,quod neque in

€tit

hac materia Do&Grina Lutherano-Evan-

bu&

gelica fit i Sacris literis tradita, inulto

Credimus

minus luculenger expofita.

autem cum fando Paulo ad Rom. j«

quod Homo j«fHificettr per fidem fine operie

buslegis, Mofaica fcil. abrogacaz att. 15.

i

Sedper fidem,qua perCharitatem operatuis

Pati

NB.quz per charitatem operatur ad Gal.

lio C

fV. 6.Si enim peccaverimus & credamus

V

ineum;qui tollit peccara mundi, infuper

ther;

& per aíliftentem DEIgratiam faciamus

€3,qux hic nobisad hunc fidem pratcrip-

pun

fit facienda ,. fidelrs ef - uflus ut remit-

Titf $j

tatuobis peccatanoftra , cj* emundetnosa

[7)

omni iniqeitate, nontamen per propri-

[(/777

um noflrum de nobisipfis judiciam; quo

!ttol

firmiter nobis imaginamur peccata no-

Tij

flra per Chriftum effe remifla , fed per

Wt u

ordinata ad hoc à Chriílo ipí(o media-

m

Per lavacrum regenerationis y per pamiten-

lii

tiam cf abfolutionem facerdotalem;aliaque

It

facramenta &c, Et quia conttaria Luthe-

Wl

ranorum Doéctrina in hoc pundo, eft

lg

qua

eM(15)s69

i Qj

quafi bafis & fundamentum totius Lu-

theranifmi,ut ex dicendis parebit, necefle

ituea

erit,ut hanc ipfam claris Scripture texti-

o-Byan

bus& incorruptislegitime probent.

i, Dl

CAPU T. VIII,

Tetit

De merito bonorzm operut»

Nor j

Uod per bona opera ia fatugratie

!ïn:afnä

Q

& per eam facta nibilapud DEUM

t

mereamur, non eft doGrina Evangelica,

7710

Ratio eft quia nullibi legitux in Evange-

d Gu

lio Chrifti , fed in rithimnico Lutheri,.

redani

Opponunt t Pro fua fententia Lu-

iil

therani Rom, 3. v. 24. ait S, Paulus : j4-

faciomt

f

sficati grats

s per gratiam ipfsus,per Redeme-

al*

prienem. V.

?i

or. 4. V. 7.. quid babes qued

T

non accepifH i autem accepifhá quid. glo-

ii

riaris quafi non. acceperis . Eph. 2. v. 8.

:

pIO

ï

Gratia effis falvati per fidem , & hoc nop

m 9

ex vobis , DEI enim donuin eft. Ytem ad

ca P

Tit, 3. V.f. non ex opersbus jufHtiaygue f'ecie

fi

mus nos, fed fecunduim fuam mifericordi-

n

am falvos uos fecit. per Iqwcrum regenec

3

util

fationis, GC.

1,lm

lj

Refp. in his & fimilibüs omnibus ne

; L

vel verbum dicitur de bonis operibus ;

(

in flatu gratizà juftificato jamante; pes

6

DEI

g

L

«xit6)s

Qritii

DEI gratiam fa&is , de quibus tanrüm

hic loquimur. Sed agitur inillis de jufti-

DN

dahi [/

ficatione: quz gratis fit per DEI grati-

am,füppofità tamen prius condignà poe

Vif t

r

nitentià, pro ut cap. præcedcme fatisex-

plicatümeft. Sic nihil per cextusalle

quant

y

ER

Tiinty j

tos probatur pro Lutheranis.

Obj. z. Solus Chriftus meritus eft no-

RUT

bis vitam zternam,;hinc nulla à DEO re-

tér l

i

fpiciuntur & remunerantur merita , nifi

foliusChrifti ; propter qua nobis gratis

baned

Eu

*

donaturvitazterna , fiperfidem eaap-

r

df

rehendamus,ut pro nobisfacta; :?obis-

lefta

que donata,

Dom

Refp. Conceptus hic erroneus in Lu-

theraeá juftificatione per fidem Chiifti

p

ffäm

Merita apprehendentem funda:us priore

ca

Y

p.ex fundamento reprobatus eft. Si e-

a,

nim fola Chrifti merita à DEO refpici-

ded

antur, curmerces promittitur noflris o-

p

ho

peribus bouis? ;. Cor. v. $. wunfguifque

I:m]

bropriam mevctdem accipier fecundum [n

u laborem. joau.2.v. 8.videte vofmetipfos

Hir

tf

ne perdatis, qna operati efhis, fed u1 merce-

dem plenam aceipiatis, Matt. 6. promictit

[

Ts

þ(»)hriüus merceden pro eleemofyna V 4. pro

orá-

«6(157)56» -

s tuntt

Oratioue bumiliter f atía v.4.8t proyejunio,

sj

v.18. & Apoc.2. v..7. legitur: Fineenri

JBl gri

dabo edere de lieno vite.' Matt. 20. v. 8.

jipige

voca operarioi j redde illis mercedem.: Ac

relitirei

licet ultimi una hora tantüm acceperint ;

isaltp

quantüm primi tota die laborantes , o-

mnes tamen acceperunt mercedem laboris,

d

S. Paulus 2. Cor. 9. v. &. docet etiam ia-

DOv

tér laborantes differentia in, gui parce fc-

jjua ,

minat, patce Gj metet , C qui feminas in

bis g

beneditlionibus,de beneditlionibus &* meict.

emej

E: ratione operum horum differentium,

differentem etiam docet fore gloriam coe-

( Wb

leftem1- Cor. 17- v. 41* :Mlia claritas faiss,

ycinle

Alia claritas lena , i alia clavitasflellarum,

j Chïu

flella enim aflella differt 4n claritate , ff ci

wj

re[urretlio mortuorum etiam vide Luc.19.

V. 17. 14 19. & Apoc. v.3. & 4. Sic xed-

d

)dj

det( Judex venturus) unicuique fecuzdsis

n

l

fri?

operá ejus. Bene operantibus g/eriems (f*

bonorem , male autemoperantibus rrióz-

wfff*üäf"

p

lationem & angu[iam Rom. 2, v. 6. 7.

Hinc Matt. 2 j. dicitur in judicio fenten-

M,W

r

tia ferenda pro qualitate operum. v. 34,

Fenite benedicli Patris mei;poffidete para

mem!

tums Vobis Regnum,à con[lstutione mundi $

] P4j;

G7

efhrio

«x(158)5e

efurivl enim t dediflis mibimanducarect'c.

nf

ao

Nunquid his omnibus contradicere; eft

contra . torrentem nitl ?

"

ditaii

Inft. Per mercedemintelligitu

"d

hC

Conrà

di&is merces

gratuira Gu anabm

2obn.

(beti

Refp. Glo

ffam ex cerebro tuo proprio

Nqo,

Yillo

non adinitto , ego textus clarcs ptopofüi

ex Scriptura Sacra, 1mó Rom. 11. v. 6,

Dari

Gratia & mercesut fibi dired& contraria

TitQ;

tonit

opponuntur, Sic, Sieuresm gratia jamnon

ex operibu,aliequin evatia um non cff grae

H

ujn

5a. lLtemcap. 4. v. 4. Es qus operatur 5

[/1

merces non impuiatur fecundüm gratiam,

fed fecundim debitum. Qyuid clarius?

[7

puo

- Obij. 3. Nosobligamur DEO fervire

fine mercede,quia creaturz ejus (umus; &

aC

t Chriflum redempta mancipia.

Chrif&

3

Refp. Chriftus nos emancipavit exa-

bundanti füabonitate, fecitque nos filios

| lum

DEl & cohzredes (n0s Rom. $. v. 1€.

| 8terr

Tete

& promifit nobis mercedem laboris : Jte

|

C* ves sn vincam meam , (j quod jnflum

dong

fueritdabo vobis Matt. 20. v. 4. Gaudete

V 2.94

"tl

C exultate quonsam mercesvefira copiofa

eff in celis, Matt: f. v.12. Etalibifepe.

a

lnü.

!rmii

"

«at(rf9

yti

Anft. filiis debetur hareditas ab inte-

, d

ftato fine meritis,fic & vira xterna, hare-

ditas noftra nobis DEI filiis,

r

Refp. filiis naturalibus feuex fanguine

QOnqot

concedo,filiis adeptivis,quales nos fumus,

debetur hareditas fine meritis ab inteftato.

Nego. SicChrifto (ecundàm divinitatem

u pmprb

wwgor'l

Filio Patris naturali competebat. gloria

m

Patris.feu cum patre communis fine me-

rito;at fecundiim humanitatem filioDavid

conui

aM

nonita. S.Paulus fic docet. Phil, a. v. 8,

nj

Huomiliavit. [emetipfum. | fatlus obediens

u[a2ue

4Ad mortem »

930YICUB . Aicna

g

.,gmim

erucis propter quod c& DEUS exalta-

277

vit illum » d donavit illi nomen quod ef)fa-

er omte normen Gc. Ec Luc. 24. v. 26.

) i

um

ait Chriftusipfe: Aoaze bac oportuit pati

à

Chrifla cfr ita intrare in gloriam [uazm.Sicut

autemCbriftss hzres DEI gloriá affumptz

lt

o 6"«

humanitatis mereri debuit, (ic & gloriam

aternam Chrifti cohzredes aliquo modo

d

mereri debemus per gratiam Chrifti ad hoc

:l

donatam nobis. Hinc ait Chriftus Luc.22.

jj

V« 29. Et ego difpono votis , ficut difpofuit

| (u

gihi Pater meus Regnum. Ex Matt./6. v,

alDP"r'

i

24: Siquis vult poft me venire abneget fe-

]nfh

metipfum , d tollaterucem [nam [equatur

d

exé(160] 30

»c, Ttem S.Paulus Rom. 8.v.17. Si extem

neteb

tobift

filiá e. Haredes (fumus ) Heredes quidem

Domi

D Efcobaredes autem Chrifhi fj tamen com-

muid

pa:zmnr, ür canalar:jicemur.

[inm

Dixi quodahqao modo vitam sternam

mereri debeamus. propterea quia fi ficutHo-

UUPT

loftm

ino juftificatur primà gratis per gratiam f-

ne merito bonortim operum, fic & vita z-

Mil

No:

terna juftificationi annexa ei competit ex

gratia ; itaut Homo juftificatus, f fubito

flíre

Doltis

moriatur,antequam opera bona peragete

Àol

poffir , meré gratisex gratia DEI falvus

fiat, ficut & infantes baptizati morientes

em

ànte annum difcretionís,

Si tamen fü-

p

pervivat , laborare debebit in vinea Do-

Ti

qui

mihi & adveniente vefpere mercedem la-

boris accipiet, augmentum gloriznimi-

yen

[7

rum, fecundüm füum laborem , majorem

vel minorem, pro ut parcé vel largiterin

w

iny

benedi&ione feminaverit. Mirum autem,

diy

quod tam claré expreffo Chrifti Evange-

lio, Lutherano- Evangchc: contmdlccre

L

non erübefcant.

lent

- Obj. 4. INos fumns fervi inutiler. Luc.

Wi eo

17. & univerfz juftitiz noftrz tanquam

Ü

pannus menfhrnata, lak 64. Quid ergo

Gcï

Ineres

«S(161)5e-

7.'Si4xm

merebimur?: Refp. Si ita fit res conftituta

vobifcum , convercimini in tempore ad

dii quidu

Dominum Deum,tüt cum Apoftolis fitis

Mi cay

mundi joan. 13. Lavate [lolas veftras in

[

m a«4

fanguine IAgni. Apoc. 7. v.14.. & reveiti-

miniad veram Chrilti Eccletiam;ut Chri-

faficu

fto firmiter adhzerentes & ineo manentes

[

t

Multum frütium afferatit. Joan. Yf« V.5*

Nos quidem omnes natura filij Adam;

ag

filiiirz.feivos nos effeinutiles ex propriis

rns,!ïïïdïï?

noltris humiliter fateri debemus cum S5,

i p

Apoftolis Luc. 17, v. 10, At fervi boni

pl

erimus & fideles, fi cum talentis nobis

imoxicnï

per Chriftum datis operemur & lucree

|tumdti

mur Matt.2j.v. 23. Et fi polttalentum

inti

i

gratiz acceptum defides & fervi inuiiles

inventi fuerimus, àarevertente Domino 44

o

tenebras exteriores €jiciemur cum fervo

n

jnutili v, 30, Peccato Adz depauperati ,

] liïgim:

inutiles fa&i fumus;at Redempti à Chrifto

rum u

du

divites £a&i (umus,ita « ubil nobis. defit

3n ulla gratia 1. Cor. 1. v. 6. Hinccum ra-

Td

lento gratig accepto omnia poflumus

ineo , qui nos coufortat, Phil. 4- v. 3. *

,l

'

ahefauriz.ave nobis tbejaurosin coclo Matt,

, rMm

o

ij

&« V. 20. Unnsquisque enim propriam mey-

ecdens

[

«52 ( 162)58»

eedem: accipiet fecundzm fuum labovem. |qptil

3. COr. 3. v. 9. Licet enim infüflicientes

tibus

fimus cogitare aliquid à nobis quafi ex

&ergi

nobis, fuficientia tamen noflra à Deo efl.

tlodos

2, CO 3. v. $. Ec fi inChrifto maneamus

oper

[uul

ut palmes in vize,z It

frftüum affere-

mus Joan, 1f« v. f.

:

Áitbo

Inít, ifta omnis non negamus, fcimus

u

enim & przdicamus facienda effe bona

DcP

opera : quod etiam DEUS íit daturus

ü V

mercedem gratia (ecundim opera,utpote

t

quaz funt fru&us Fidei , quà Chrifti merita

oj

nobis applicátus; at nen admittimus:quod

NI

per illa operaaliquid mereamur,feu quod

Vrf

DEUS &t aobis daturus mercedem pro

LU

fity

operibus noftris, differentia enim eft mag-

NG

maà dari mercedem fecundüm opera, &

pmel

dari pre operibus quafidignitatem haben-

acien

TY

tibus,quod negamus.

Refp. En quanta aftutia ! irruit in octi-

Genit

loseoram claritas Scripturz debonisope.

9415

ribus illapíu tam vehementi ; ot negare

non poffiat tam operum neceffitatem ,

prace

quàm etiam dandam à DEO mercedem.

Wi

Nihilominus ob(tinato irzeyocabiliter ani-

li,

qfo adharentes Luthero & laxis ejus con-

CGP'

ec[163)50 -

lat

eeptibus. de folis Chrifti refpiciendisope-

ffiou

ribus & meritis in hoc fudant,ut tetam

energiam Evangelii de bonis operibus

qui t

4Dui)

eludant, Loguuntur multüm de bonis

14

operibus ; at de quibus ; & qualiter ?

7] Ayl'(-

communis eorum do&rina eft;quod non

nt bonaopera,que à DEO non fünt piz-

m fämu

cepta & in (acris lierie — pra(cripta.

De preceptis autem docent : quod

df

j du

obíezvatu fnt impoffbilia : &$ ar

faup

tdin faijcier QBGabuibarbey Gett bàt fein

Ra

Gxfe& barum gebensal& ob tvir médbten fele

m

ber jrep;. nadb feinem C'Dillen leben:fo if c8

nurein &píegel sart/ bag uns scigt an bie

lleæqw

fünbige 2trt/ inunferem fSteifd) verbergen.

sim f

nc«lmg

P(. G8 if bag -Drcil. Quafi. f(olummodo

gpclh

precepta effent. data : ut cognofceremus

j] n

facienda & omittenda 5 & non ut fecun-

dàm ea viveremus & ipíafervaremus, di-

cente Chrifto: 5/vis ad vitam ingredisfer-

j

va mandata.Matt.19.

yonit

g

Cüm igitur f(écundüm vos opera non

(f

przcepta non fint bona, & pracepta im-

poffibilia. De quibus loquimini operibus

rl

unfetam

jj

bonis? nonne cmääfgö ift mit.

&hbuemn

lejlli

Qv

Z

L.16062231

Sbuen geríobren /. gerbienen eb

dittp

fel Som?

fua(ig

fünt ne hzc veltra bona opera?

tüitum

Deinde dicitis: quod opera bona mer-

cede nulia fint digna,fed tantum fint fru-

proa

cs fe

us fideis & quidem fatis inconfideraté

hoc afferitis in proprium veftram praju-

proo

guam

dicium. Si eüim aliquis tale firneret ex his

veliris principiiscontra fidem veftram are

&i

gumentum : Talis eft fides veftra , qualia

lts

libor

funt veftra opera. Nam fides eft quaG ar-

bor, &opera ejufdem fiu&us, nec poreft

inde

u

arbor bona malos fruttus ferre , nec mala

bonos Matt. *. Atqui vos ipfi dicitis : quod

0t

véftra opera non mercedem ; fed iram mee

tater

réantur: nullam coram DEO dignitatem

fwii

habeaut & é. Confe

DI

là & non bona.

quenter quod f-m:þma-.

dl!!q&

Quam quafo ex his premiffis, ex veftris

(ife

four

di&tis propriis inferetis de fide veftra con-

inu

clufionem vobis placentem $ nunquid ex

fum

malis frudtibus arboré malá inferre debe-

þnu:a

bitis? Sicczco impetu in nos irruentes,ve-

ftra ipfa deftruiris, nullum nobis per falfa

-Quis

veftra damnutn inferentes. Nam 1. ii DE-

ncqu

US nullam in operibus noftris dignitatem

Ídr

&t

agnofceret , cur mercedem operum nobis

dare

p

dare promitterer: cüm merces ex genuina

ge! n

fua fignificatione non fignificet donum gra»

l;nnameif

tuitum fed premium feu retributionem

n int h

prolabore? & qua ratione daretur mer-

onfrat

ces fecundüm laborem , fi non pro labore?

m paj

pro conatu inutili nihil datur , fic nec quic-

etexli

quam fecundüm talem. Ubi enim non eft

m d

dignitas rei, ibi nec cít proportio digni-

tatis,adeoque finon fit merces danda pro

, ul

labore nec dabitur lecundüm laborem, de-

quit

inde nominat S. Panlus Opera bona

p

ne m:.'f

AAYHIY AYCEDIIUDS CÍj *lnpides pretiajbs juns

Cor. 3. cur hoc: fi nullam habeant d gni*

g

.tatem ? Chriftus ait Matt. 6. v. 20. Z be-

ia

fanrixdte vobis tbefamros ia cacloLaic. Ya« v.

ignit:i:ü-

Ü fnr

33 addit per bona opera fic dicens: ez-

dite qua poffidetis tf* dare eleemo[yuam , fa-

sU

cite vobis [acculosqui non vererafcunt, the-

faurum non deficientem $n celis, An per

IT

inutil;a & indigna thefaurizare nobis pof-

ii

füumus? Labor veller non eff inanis in Domi-

ib

so:ait S. Paulus r. Cor, 1. v. 58. «urhoc?

"

quia non foli fumus , nec foli Jaboramus

j

D

neque ex propriis (olis viribus naturalibus:

i

f0b

fed renati fumus filii DEI & DEUS habi-

yut

tat in nobis, ac nos in DEI & bona ope-

p jj

LE d

Ü

en6(166)30»

fa pet pratiam ex infinitis Chrifti meritis

]on

nobis donatam operamur , fnfficientia ne-

i Pn

ftra ex DEO efe ait S. Paulus z. Cor. 3.

IY

tilil

Spsritus Santlu: effu[us efb in nos abunde p

fnd

jESUM Chrifiwm Salvatovem nofirum,

[

Tit. 3. v. &. item fides per cbaritatem ope-

vatur Gal, $.v. 6- Hec autem charitas dif-

Dein

W

fufa eft in covdibus noffris per SpiritumSane

li

Üwm , qui datus ef nobis, Rom. f. v. .

gr4tia ejusin mevacua non fust , ait idem

quih

Paulus 1. Cor. t5. v. 0. féd abzndantinsil-

qui 1

tl

lis omnibus laboravi : non ego autem , fed

gratia DEI mecum. Nonne dolendum :

opa

quod hzc omnia tam parvi pendant; ut

lyi

opus per Spiritum San&um , per DEIgra-

[ E

hid

tiam, per charitatem à DEO infüíam, ab

homine operatum nulla dignum mercede

f

zítiment ? imóubi S. Paulusait i, Cor.1 f.

nu

son ego [ed gratia DEI mecum laborauits

r

alt

ibi Lutherus in füis fic fcribit : Sfeicht id)

[

fonberen bie &nab Giottc8 bie an m fff.

Quafifola gratia operata fuiflet in Paulo;

D

Et tamen non erubefcunt de talibus ope-

[0l

ribus canere, t ift mit unfer &bucn verof

"IIF

t

Ten / berbienmm nur eptel 2ori. Ergone gra-

3

iT

ia DEI tola , DEI irá operatur digna?

L

Joan.

«$(167)50»

LE

Joan. 15. v. . ait Chriftus : Ege fam virir»

T

vos palmites , qui mauet $n me , € egoin

I^

eo; bic fert frullum mnultum ; quia fine me

nibil potefhis facere , jam dicat mihi di-

uudnd)

p u

ftin&ionem inter hzc duo» (cil, 444 »anet

$u me Cf ego in eo,bic fert frutium multum,

Mu

duritl

Deinde /se menibilporefl5s nunquid qui

TT

non manet in Chrifto etiam opera natura-

lia naturalibus fuis viribus facere poteft ,

m, f*j

j

quibus nullum dicirur ferre fru&um * ergo

qui manet in Chrifto, meliora facere po-

ii

Anltt]

teft,quibus trs&um ferat.. At qualiaifta fi

operum nulla dignitas ? Apoc. 3. v. 4. fic

jolentt

legítur : babespaucanomina in [ardis , qui

endat

El

tion inquinavitunt vefimenta [ua , dr am-

bulabunt mechm in. albis,quia digni [unts

yfüm.

mimy

qui vicerit fic vcflietur albis, Ad quid hac

fi nullam Deus refpiciat digniratem , nifi

n COU

folam operum Chrifti? z. Thef. 1. v« 4«

1771

ait S. Paul. ur $" nos ipfi $n vobis gloriemur

D

*in Ecclefils Dei pro patientia. vefira, &

u

T

de c&^ in ommibus perfemtianibus vefttis

e tribulationibus , quas fuflneris em. ex-

j

um

4

emplum jufH judics Des.ut dygi babeami-

niin Regno Dei;pro quo & petimans. $i ta-

g

soen jufhum eff. «pud Dewm vetribue

re tri-

p d

bula-

jamt

« eS(169)Se»

bulatienem, 1is,qu$ Vos tribulamt, cf vobit,

uf

qui tribulaminivequiem nobifcum $n veue-

lgy [

latione Domini 3ESU de «wlo cum angelis

fj (

virtatis eyes. In quibus bene notandum :

fhere

s digni hbabeamini fcil. per itas tribula-

LU

tiones feu pertollerantiam earum. ltem

per(gx

juftum eft retribuere vobis requiem ,. qui

loi

tribulamini. Sic & z. Tim. 4. air: Benum

füm (

Certamen certavi, curíum con(immavi ,

Em

fidem fervavi. Inreliquo repolita eft mihi

&ad

Corona jrflitia, quam redder mihi Domi-

Rom.«

nus in illa diejuftus judex. NB. Corona ju-

IQ

ftitiz pro bono cerraminc.

fedf

Patet igitur evidentiffimée : quod Judex

V gt

venturus non fola propria fua opera &

ltig

merita refpedurusfit Gc coronaturus $ fad

'& . noftra per virtutem gratiz ex Chrifi

meritis nobis donatz pera&ta. Nam qui

certat in agone non coronatar nif Jegiti-

1

mé certaverit 2. Tim. 3. v. j. Bsneope-

n

rantibus & bene certantibus promitticut

corona Apoc. 2.v. 10.ubi fic:effo fidelis uf*

Ilil]?j;

que ad mortem (j dabo tibi covonam vite,

Ds,

& v.17.F'incenti dabo manna ab(conditum.,

Hæ; ll

lürin

Item v. 23.. Dabo usicnique fecundum

95

Dx

epera fua. G cap. 3. v- 12. qui vieeritdal

libu:

(i

ec(i49)5o.

&

9 i

ei federe metum in Throno 7760 , ficut. (f

ego vici & feds cum Patre meo in Throno

7/] Ang:h:

tandn

ej«s. Cur bzc omnia ? Cur promittitur

merces? cur danda vincenticorona : I^

s ib

non pro vi&toria;pro fervitio fi

deli, pro

Im. Imï

perfeverantia inopere bono ?

m t

' Igitur noneft Evangelica Lutherano.

v u

rum de bonis operibus Do&rina : (ed

uml

Evangelio oppofita, ut demonftratum

il

eftad oculum. S, Paulus dici

t quidem

ii D

Rom.6. v.23. £ratia Dei

VItA 4IeTHA ; at

Quwmi'

non diciteam omnibus gratis donandam,

fed fideliter operantibus in vinea Domi-

il

ni ur merceslaboris , NB.ur

corena ju«

T

ftitiz legitimé certanti ».

Tim. P

gur?

CAPUT IX.

Y Cbl:":

De Sacramentis ia generee

N

Efinitio Sacrameutorum Luthera.

TT

ID

nà exlib. fymb. Apolog.in cape

paqy

yonit

de numero & ufüSacramentorum ; quod

nimirum fint ritus,quihsbent mandatum

fb

MMM

Dei, & quibus addita eft promiffiogra-

tiz,uon eft Evan

"

turin Evangelio.

gelica, quia nullibi Iegi-

n

Deinde convenit omnibus piis a&io;

(

!

[|

nibus externisà Deo mandatis , quibus

etiam

m

etiam adjun&a eft p

romifTio grati, v.g.

0p

fitetur Chriflum Re-

Siquisexterné con

Vutin

demptorem fuum ,

illum humiliter ado-

il

yar, Evange

lium pradicat &c.

Cf

Praterea,cum non

admitrant gratiam

AtUr ]

fed

iuffificantem ho

mini jufto infufam ;

Refï

formaliter effe & dici

velint

hominem

Emg-

fam Chrifti j

uftitiam fide

Vr

juftum per ip

apprehenfams

quaritur, cujus gratiz pro-

B a

is ritibus facramen-

miífionem fentiant ill

d

talibus addicam effe.

feu quid per jillam

Vi Q

eratiam intelligant?

Hac

Infuper fi g

ratia Bap

tifmi , & Sacia

lde

Coenx ritibusi

fisfitadjun&a, ergó non

Tif

er folám fidem, fed etiam

Vem

acquiritur illa p

bus addita dicitur pro-

er illos ritus,qui

Q5

EUS enim perhoc dat

miflio gratiz ; D

faji

a&ualiter (uam grati

am, perquodillam

SXON

er fe patet. Confe-

xromifit dandam,ut

bity

uenter debebunt adimittere,

quod gra-

(]uän

t

tia facramentalisdetur,

ex opere opera-

(

natio gratiæ ad-

to,vel faltem , quod do

h(!c c4

jun&tafitoperi operat

0

id eft illis ritibus

Qu &

(ertim cüm nonad-

debite adhibitis, pr*

Q

gittant neceffariam effeinte

ntionem A

augm

miniftrantis ad effe&umSacramenti.

lu[a

Oppon.

«3(171)50-

t'm) V-'ä'

iun N

Oppon. ifli rirusSacramentales exci-

lii

tant in accipiente fidem, per quam ho-

mini applicantur

&

appropriantur

Chrifti merita & bona;

& Íic mediate

t gralim

datur nobis gratia ifla pe

r Sacramenta.

f

3

d

Refp. Ubi legitur ifte Conceptus in

k&c

Evangelio ? Satvos n5; fectt per lavacrsas

um &

Tegenerationis cj vevocationis S

pirirss San-

u

s. ait S, Paulus adTit. 3. v.

J La4vacro

fcramt

aqua in verbo vite fautfitavit cR muuda-

Per 17

ut Chriftas Ecclefiam fuam, Eph. y. v. 16.

Hsxc clariffima funtin contrarium, De-

g

!

inde quomodo Baptitmus excitabit fdem

upi

in infante nullum adhuc rationis ufum ad

n

fidem neceffarium habente?

jrurp

2. Si Sacra

€oua nil aliud faciatadían

&ificationem

uhot"

feu juft

ificationem fümenris, q

uàmquód

,

excirtetin eo fïdem;crgö pihil p

]jus Opera-

"o

birur facrofanctum hoc Sacra

meutum ,

w

quàmíi Prz

dicansalicui dicat v

. g. cre-

4

de;quia Chriflus

protemortuuseft. Imó

gt

hac clara & expreíla verba adhuc effica-

j

ciusexcitabunt fidem, quàm fumptio $a.

p

Cramenti,ut per fe evideuseft

. Mirum

n

autem, quod tam pretiofo medio uii ve.

)gntiu

lint ad habendum finem infinitá dittan-

OPFG'F

H a

rià

5

17 3359-

entes táidtíffie

d. Y

tihifto medio vilioremsvol

Chrifl

mum hocSacramentum Cotporis

& San-

tantummodo tumere

collati

uinisChrifti] ESU

fidei.

Y

Quenti

ad excitandum actum

Inft, non defle&imu

3 À Do&trina La-

llïmq;

No

theri de fola fide juftificante..

& defle&titisà Do&ri

náà Chri&i

Quod.

Refpf

Q

de vittute & €

fficacià Sacramentorum,

vivet 1n &ttY-

fl

Qui

mauducat buncpanem y

auicum Chri-

tümy

HuB. Joau- 6-

Confepulti f*

$112 2H v2 TTE ,

Rom.6.V.4«

inüim

9 erBapri

Et fic dereliquis

hzcclariffima DEI ver-

pitr

Sacra

ba plus valere apu

d quemcunque debe-

a Lutheri inventa à€

0

rent, quàm inaui

tür de

fola fide juftificar

H

te,

feu de juftificatione

Chrifti juftitiam appte-

h

per fo

lam fidein

el?e ab

hendentem,

cujus fundamentura contra

W

Sc:ipzuram.ja&um,

fundamcntäitcr e

pu

ftruxi cap. 7-

n

Rejecdàerg

b definitione Sacramento-

ut non Evangelicà ; Ca-

al[ V',

rum Lutheraná;

Atf

tholicam po

no & approbo [

x ipfa Scrip-

tum €

U 5

tura Sacra de

famptam: Sacramen

ftabili inftitution

e Chri-

Tütm

res fenfibilisgua ex

Dd,

fiivim babeat f[antli

tatis frve gratia )uf

Cäfum

cantis efficiendas & pet confe

ques fr gm'fïn::

À

AH

«25( 17 Sc-

Md

d. Vel :

eft fignum fenfibile flabiliter à

ts

Chiriflo inflitutum] gratix. juflificantis

dolurii

collativum.Probatio hujus patebit ex fe-

qventibus de Sacramentis in fpecie, & de

tl

unoqkogue in particulari.

:

H

Non ett etiam Do&rina Evaugelicu*f—

T

quod ad adminiftrationem validam Sa-

menus

cramentorum non requiraturinAdminis

firante intentio conferendi Sacramen-

i

jgm t

tum,velfaltem faciendi id,quod Chriflus

Aom.gv"'"

infituit, Ratio eff , quia nullatenus le-

D

giturin Evap

Sacra,

gelio, nec intota Scriptura

3

Oppon, Scriptura Sacra nihil lo

vt

qui-

(f

tur de taliintentione. E:g9.

u

" Reíp. Scriptura tradit conferendum

efle ab homine Sacramentum;confequen-

und

g

ter& per actum humanum, & nonper

pura figna aut verba brutaliter fine

intentione & ratione prolata, Chriftus

ïciamfäï

ait V. g. Euztes docete omnes gentes, baptie

Jid [

jí

X4BlOS €05 n nomane Patris (*c. Matt. 28»

V. 19. non dicit affundite aquam tan-

ncllf" a

]

tummodo & pronunciate illa nuda ver-

7

jii )

l

E

j

ba. Quod fi fuflicere velint ; ponotalem

Aliquis baptizaret

c;fum poflibilem.

E

j

infame

| e&(174)909

lorem

infantem sffundendo aquam, & pro-

nuntiando ifta verba. marerialia ego te.

de aC

tentio

baptizo in nomine Patris & Filii & Spi-

Mi

ritüs San&i;ac mente perversá cogitaret

& intenderet dicere, ego nudüm corpus

N

derei

tuum abluoin nomine cui Patiis & Filii

Ts

ejus &c. Jam quaro : an talis Baptifmus

valeret,vel non? Si prius,ergo valide eft

]iv

Qum

baptizatus, qui. folummodo fecusdàm

tàm

corpus ablutus eft iu Nomine fui patris

&c. Nam Pater & Filios fecundüm fe

lgiti

fpent

non fignificant DEUM Patrem & DE-

ü.&

UM Filium;& fi baptizans mente etiam

non intendat dicere:isz0mize DEIPatiit

di j

W A

cc. "Tunc talis etiam non cflet baptiza-

tusin nomine DEIPatris & Filii & Spi-

itt oy]

ii r

ritüs San&i. Sed in nomine Patrisiftius

Áigi

baptizati fecundüm ejus intentionem in-

ternam, Si pofterius,quid ergo deeffet ifti

Dl

1C'lllw,

baptifmo prater rectam iptentionem ?

EO

fuppono enim quod verbaifta materia-

lia. Ego te baptizo in nomine Patris &

Qui

pir

FHilii, & Spirités Santi: xe&& pronuntia-

verit Intentione tantüm

N

pcr«ver*sïä [ecun«

dàm dicta,

f

ad va*

Tj

Opp. z. SiIntentio requiratur

lorem

236(17;)509

lorem Sacramenti, tunc nemo erit certus

, &

li qoi

de accepto veré Sacramento , quiain-

]i

tentionem internam & occultam Admi-

niftrantis videre nequit.

TO

hum o

Relp. Si moralisilla certitudo , quam

de rectàáAdminiftrantis intentione habe-

jl

mus,non füfficeret nobis , utique Chrifto

Buptiltt

plaeuiffet majorem nobis dare , quod fa-

) vald& j

&um non eft. Decatero bonum forep ut

fc(u ';dïis

tam follicité inquirerent, an veros, &

elui päiii'

a í

legitimé ordinatos myfteriorum DEI di-

fpenfatores, veros Sacerdotes abfolveu-

n

di,& Communionem veram adminiftran-

eyte li

DEDw

di poteflatem habentes, haberent , nec

ne, At de his altum filentium, excolaz-

ub

tes culicem , camelum deglutinnt, Legunt

j

in Scriptura facra Joan. 20. v. 23. quod

panisf.»q.ïüi

fingulari ceremonia Chriftus ipfe difci-

ii

pulis (uis dederit poteftatem abíolvendis

u

Íciunt etiam , quod hanc nemo fibi ipf

m[ioniä

dare poífit: fed ab eo accipere debeat ,

u [llälfrf

qui ordinandi Sacerdotes poteftatem ac-

, hi

cepit ab eo , qui illam ei dare potuite

roll""'

Ji

Sciunt etiam certà» quod Lutherus non

fuerit ordinatus Epifcopus ; fed fimplex

tantüm Sacerdos nullam alios ordinandi

i

4

pe-

(

WRISS BU 0500 ESSHRDN N NNNNMNEU IUNTS

«S(176)s9»

poteftatem habens , & uihilominus fecu-

16 à

re indormifcentes nullam de verà abío-

Vällgx*

lutione, veràáCommunione certitudinem

t

habentes , quiet? & ben? contenti,vi-

Wtiqu

vunt; maximam in hoc diflicultatem ap*

que ]

prehendentes, an fatis certi fimus, quod

fubfls

minifter Sacramenti etiam facere inten-

tis (|

derit , quod feciffe eum vidimus, fine

Cramy

ullo reli&o debite intentionis habite

"

rationabili dubio 5 pró quanta cacitas?

prop

Oppon. 3. Sacramenta adhibenturut

R

externa figna excitativa fidei, qua Chri-

N

fti merita & bona à fumenté apprchen:

hitcel

duntur eique appropriantur ut fua pro»

Árqi

pria: ad hocautem nihil aliud requiritur,

N

quàm ifta figna externa, & voces mini-

ftri ad huncfinem à Chrifto ordinate,

düo [

PU

Refp. Ubi legifti hac in. Evangelío

Q

Domine Evangelice ? Homo renafcitur

Ts

ex Aqaa C Spiriti fAntlo Joan. 3, & qui

C(L'n

ananducat bunc panem,vrvet in aternum

lioy

Joan. . cur hzc derelinquis & mordicus

&t

tenes, qua nullibi vel apparenter expref-

b()e

fa legis ?

ïmm

Non eft do&trina Evangelica : quod

P

Sacramenta confiflant in folo ritu , adtio-

R€

LIN

*09 177 )04»

jl

ne, aut folo ufu. Quia non legiturin E-

r d

vangelio. QuandoChriftus dixit : /4eosps-

titidt

te (j comediteboc efb corpus meusm , tünc

yntentnl

utique erat etiam corpus Domini, adco-

lm

que habebatur fignum vifibile, gratix

1

nus, i

fubftantialis invifibilis fcil. iphus corpo-

gte lt

ris Chrifti, &c. cur hoc non dicereturSa-

li

cramentum?

T hibi:f

Oppon. Chriftus inftituit Sacramenta

p Gu

proprer ufum ; ergó cxtra eum . non funt

hr

Sacramenta, R cfp. DEUS creavit panem

o (

& vinum propter ufurm 5 ergó extra eum,

| appxe'n*'

neceft paais, nec vinum. Sicut hoc non

y t

fequitur5 fic nec illud.

requir.;»

Non eft do&rina Evangelica : quod

yce nl

duo tantüm feu tria fintSacramenta, quia

ii

nullibi legitur inScriptura.

bur

Oppon. Nos de duobus tantümlegi-

il

musin Evaugelio fcil, de Baptifmo & de

u;'&:

CcnaDomiuica, Refp. hocfal(um eft, ut

7 tmf'f

mox de feptem Sacramentis, qua credit

r

& tener Ecclefra Catholica, demonflra-

u

bo ex Scriptura facra. De catero: quod

formahter credunt , hoc formaliter ex-

"4

preffum monfílrare debent in Scriptura

[ awi

facra , cüm prater eam nullam admitte-

!]

H;

x€

«54(178)509

1e velint fidei normanm- Non poffunt

au-

ffib

tem formaliter exprciïum oftendere te-

gatia

xtum in Scriptura facra : quod duo tan-

N

tummodo fint Sacrameutas ic nec forma-

Sph'iu

liter hoc ipfum credere poilunt.. Neque

DEI,

fufficit fcripturam de aliis pluribus lo-

Wi

quenrem qualitercunque fecondüm pro--

Ej

prias adinventiones fuas explicare $. fed

Petri

tenentur manere in do&triná defuper ab

N

Avoftolis traditá & per Ecclefiam verie

quod

tatisimmobilemColumtnam ad nostraus-

Worie

rnifsà , quamdiu clarum Scriptu;z facre

tont

textum ei oppofizum allegare non va-

puur;

lent, quod nunquam valebunt. Sic ue-

poít

que iü hisomnibus doétrina Lutherano-

fai

iuin lucelenter tradita eft, imo uecappa-

bi],

renter in facrisliteriss multó minus cla-

fm&q

LUR

16 expofita , ut fingit Hi&orico-ïheolql-

gus.

Ch,

Áà

CAPUT; ^K

AU.

Tit

- De Sacramentis in Specie.

$. I*

fant

DE BAPTISMO,

fepu

ü f

Uod Baptifmus fit verum novi Te-

Q

ftamenti Sacrameutum, de hocnul-

i

la oritur contzoverfia, Eft enim fignum

v

Ub

fen»

S(1

$6s

fenfibile ftabiliter à Chrifto inflitutum »

fura.

d t

gratiz juflificantis collativum: vide Joane

duo t&v

3- V. g. nifi quis venatus fuevit ex aquaá c

chormie

Spiritu fantloy non poteff introirein Regnuz

, dl

DEI. Confepulti f[umus cum illo perBaptif-

is

mum in mortem Rom, 6« v. 4. plura vide

Eph. j. v. 26- item ad. Tit. 3. V« j

n

S

-815[*0—

TM

Pétri^3.v.2t.

Non eft autem

do&rina Evangelica:

Á )

ml

quod infantes fidelium ante Baprifinum

morientes falventur, Quia ex Evangelio

yostti

ul

non eftdefumpta : fed contra clarumScrie

n

prura textum errone& concepta & pro-

pofita. Chriftus enim exprefse docet:ai-

i

deris

ff quis &c.- mon po

tef). introire in regnum

d

DEI, quid clarius

dici potuiffet! deinde

TU

fantlificamur ( mundamur lavacro aqu&

]

T?

in verbo vita, Eph. $. & eonfepelimur eum

Chrifo per baptifmum R.om.6.item fatui

fatti fumnus per lavacrum regemmtioni: ad

'Yit. ;. ergó ant& hoc ipfum non fumus

fan&tificati, mundati , cum Chrifto con-

fepulti & falvi fa&i. Nonne confequen-

tia hzc palpabilis eft evidentiz & con-

yil

o

trarium ejus craífx ignoranti, aut Ne

luntariz cacitatis fbgnum?

p

[7]

H6

Oþpc;-

KEEC KEUCOOOSOONE IQ EM UE

st (180)50

Opponunt: Gen. 12. v. 4- etia

m dici-

üd:

turipafculus, cujas praputiicaro circume

gen]

iberi

*ecifa not faevit ,. delebituy: anima illa de

populo[uo , & tamen legitur íalvus fa-

fori

&us puer Davidis 2. Reg. 12.

Wa

Refp. 1. Non dicitur, anima illa non

Illl/!::

poteft introire in Regnum DEL, ficut di-

n«

citur de nou renatis ex aqua & Spiritu

Rring

lonr

San&o Joan. 3. fed delebitur de populo

fuo;id eft, de (emine Abrahz , ut talisnon

Gitio

reputetur Judaus. 2, Lex illa non erat

0 |

univerfalis, non concernebat foemellas,

Yaj

pnec ante octavum diem diícedentes & vi-

ilïüdl

vis, ficut nec Gentesin DEUM creden-

i,

tes extra Synagogam. Qui utique aliud

&i*at

tiong

habuerunt remedium «ontra peccatum

Originale, de quoDavid PG ja 1ziguirani-

!Cln ]

bus conceptus fun,c in peccatis concepituse

ïaXml

ent

mater mea: Et Job. cap: 4 4. v a quis porcf

Qu

facere mundum , de immundo conceptum

femine ? immunditia hac tollitur lava-

1e;

cro aqua in verbo vitzin tellamento no-

10

fide

vo Eph: ;. confequenter & certo quodam

remedio debebar tolli in teftamento ve-

(

teri quo ad exempros à lege circumci-

lt

lijj

Bonis. 3. Tales illationes ex uno ad äiig

H

U

i

«66(181)809

:tiamdici-

ud: ex lege veteri circumcifionis adle-

!t Girdtt

em Baptifmi nihil folidé probants quia

n il

liberum eft DEO ftatuere in uno, quo

fs

foxfan non placuicinalio. Nosaurem te-

nemur adiiteram expreffam , vf quiste-

a lat

natus fuerit & c. quod genexale eftomnes

[f

concernens & nullum excipiens, nec re-

Ítriugitur per proprios;dubios & incercos

& $gt

d popuf:

hoiinum conceprus &Scripturæ expli-

«ationes

j ld

.op

Oppon. 2. 1. Cor. 7. v. 14. docet S.

femi

Paulus filios ex uno parente fideli & alio

as

infideli natos non immundos efe; fed fan-

&o:, Refp. non docet eos effe fanctos fan-

" crec:.*."

Qitate inberente fineBaptifmo ; fatisra-

j

j

tionabiliter przfümitur parentem fide-

])CCC?

li

!

7

lem procuraíle filiis fuis Baptifmum ad

ia

li

falutem neceffarium , fciente vel non fci-

ente conjuge infideli. Deinde non lo-

4;'41!

P

quitur ibi S. Paulus de vera fanditate in

(

[/

'

]

;

ï

re 5 (eddeeain fpe, nam parens iufidelis

jtUP i

i

je105

non veré fancificatur per adjunctum

fidelem. Vide ibidem.

Oppon. 3« a&. 3. v. 39. DicitS. Pe-

gv

D

.

trus ad fJudaos

Vobis efh promiffio c fi-

j

ls veftris,qui longe [«n*. . Refp. non dicit,

TT Eljl

W

quod

«06(182)5€

llis éiciadfie

$^

quod promiffio vitz aternz i

fine Baptifmo ; fine mediis ad eam ordi-

jufante

duitín:

natis; alioquin & fine fide in Chriftum.

verbus

Oppon. 4. videtur nimisdurüm;quod

infanres , qui nilil mali egerunt excludi

qa, Ti

deberent à vita zterna, Relíp. eadem

titione

tioio

difficultas obmoveri poteft deinfautibus

infidelium , quibus nec Lutherani vitam

GN

adfcribunt zternam. Dicamus cum Da-

Cïc(ï'm

vide Pf. 118, jwfhur es Domine, & veiium

Vs , (

jadicium tuum, Licet enim parvuli Íine

huptiz

Ni

fuà culpà nonbgptizantur , non tamen

fine fua culpapereunt; cüi habeant ori-

d

Yb

"

exulra

ginale peccatum ,

^

Oppon. ;. Ub

iergo

mauebunt ifï"z ine

g

fantes. Refp. non fcio, quia DEUS no-

fied

bis defüper non eft locutus ; unum fioj

j fü('.[',)«

yoo

non intrabuntin Regnum DEI, quiahoc

Chriftus nobis revelavit. Joan. 3. Decz-

pid

um

tero DEUS providebit ;

qui melior cft,l

& clemeutior qnàm nos omnes.

Mirum autem , quod Domini Pradi-

Qui;

cantes, qui ad AuguftlanamConfeflionem

| 001

| W

docendam fefe juramento adftrinxerunt,

ab ea hic difcedant : utpoté quz exclu-

l &þl]

dit—no,u renatos , ex Regno DEI.

À

2, Non

«£(195)*9

hs fiad

l

l

3. Non eft do&rina Evangelica: quod

eam at

infantes,dum baptizanturactualiter cre-

Chihs

dantin Chriftum ; ratio eft: quia nullum

irünqut

verbum de hoc legunt in Scriptura Sa-

u exdi

cra, Imó hoc ipfüm eft contrà omneni

rationem confitum , fineulloindicio ra*

:fp. &

tionabilitatis.

jfvb

r i

Oppon. Luc. i. v. 41. S, JoannesBapt.

ys n

crediditin Chriftum adhuc in utero ma-

p

tris , cur ergó etiam non infantes,dum

ualvuü ïïf?

,

baptizantur?

Refp. Credidit Joannes per fingula-

po t

vb

rem DEI gratiam , & hujushiguum dedit

exulians : utero materno : quale fi-

gnum veró detali à vobDis ficta actuali

m

fide dant infantes,cüm baptizantur? de

pgcs

g

reliquo gratiadatauni, non eftregula

pro omnibus, oftendant in Scriptura ex-

" quiï'ä

ii W

prieflum, quod credunt, ut Eyaxxgeli-

cum.

mei*

Oppon. 2. Matt,

71!. V. 6. ait Chriftu: ?

$r

Qui fcandalizaverit unum. de pnfillis iflis,

jl h

qui im ene credunt , expedit ei,ut f'fpenda-

at

tur mola afinaria àn collo ejus, &c. Ergö

rinxe

& puíilli credunt.

u L

yl

Refp. Non dicitur ibidem;quod fuerit

pH

jnfa:xs

d

e9sí1 ä4).ütb

infans aliquor dierum ; fed pufillusurique

ninda

ratione utens , ut credere potuerit, expe-

ttnjepy

rientia enim docet: quod. pufillorum ne-

& In

mo quicquam fciatde Chtilo, au

pe

fidei, ante rationis ufüm.

: rgbug

idibj

Oppon. ». Cüm íecundüm doctrinam

ii ipc

tiu [n)

noftram non detur alius juflificandi mo-

dus, quàm per fidem , quà Chrifti juftitia

o

n'one ;

apprehenditur & jufiificando applicatur,

n E

Ut hic peream taliter ibi applicatam for-

maliter reputetur aut fit. juftus ; & pra-

QUonig

GR

terea negari non poffit infantes baptiza-

tos , effe juítificatos , fic füuadet ratío,quod

oj

Jip

& hi di&o modo per fidem fint juítificati,

Tonfl

&c. Reíp. Unum figmentum cogit ad

aliud fingendum ; nam ex uno admillo

j]

qi

abfurdo fequuntur. plura. cap. 7. clariffi-

fünes

me demonttravi in conceptibus eironeis

d

Lutheri & non in do&rina Chrifti funda-

tam efle dictam juftificationem perfidem

legi

apprehendeutem Chrifti juftitiam. Nihil-

dei

0

ominus corde obdurato incorrigibiliter

Dl

Lutheri adinventionibus inharere malunt,

V ar

quàm clariffimis Scripturz Sacra veibis,

quibas evidentiffimé exprimitur , quod

ii

tim,

(.wacra 435& 42 Verbo vita fanclificati e

neuuda-

"À

«c(185)so

Jusene

nnudat frmus, Ephef. s, Per Baptifgum

confepulii ciim Ghrifle in mortem. Rom.6.

r n

jorum

&c. Imó oculari quafi infpe&ioni, & ex-

perientiz quotidianz , quánotum eft &

a m

indubitatam , quod infans omni rationis

ufü incapax fidemelicere non poflit, po-

ldo&fing:

tius contradicere volunt , quàm difcedere

ff

kamï T

r

D

ab erroneo conceptu Lutheri de juftifica-

p

tione per folam fidem: interim videant

iph. Ego fatisclare monfravi cap, citato:

um

u

quomodo do&rina fan&i Pauli de juftifi-

catione perfidem bono modo & íalvis

1] b;.?ïiïï

omnibus Scripturz Sacrz textibus intelli-

o

gi poffit & debeat; at quid juvat lucem

monftrare videre nolenti ?

a

3. Noneft eriam do&trina Evangelica:

p i

quod per fidem parentum juflificentur in-

" d

fantes, ita ut. vi hujus ante Baptifmum

s eito

diícedentes falventur. Ratio eft , quianon

lie

legitur in Scriprura Sacra,imó nec verbum

|p

j

w

defüper.

J

'2

Oppo. Sine fide impofü

ibile eff placer

jj

DEO. Heb. 1. v. , Cüm autem infan-

[t szijf:

tes ante Baptifmum fidei eliciend bnt

ii s

incapaces. (upplere debebic fides paren-

ï'qüi

tim. Quia fola Chrifti juftitia non fuíücit

jf !

E

j

«a6(185)5t»

adhoc, ut aliquis per eam reputetur. à

b quo

D x o juftus; fed debet infüper hzcappli-

applice

cari &-moraliter uniri. illi juftificando,

niatur|

tanquam forma denominans fübje&o de-

& nul

nominato ; folum enim fübjedum & fola

Yi

forma fine unione non conftizuunt compo-

ttar

fitum; fic. neceffitas compellit recurrere

teyini

ad fidem parentum , deficiente fide pro-

ditayi

prià infantis juftificandi. 'Non enim alia

lmfcfz

datur unio feu applicatio juflitis Chrittí

, uil

fubje&o juftificando , quàm fides,quà cre-

dans

ditur juftitia Chrifti pro juftificando elle

Tatds

facta.adeoque eíle ejus propriam , quaíi

Joan,

ille ipfe eam feciller.

[/4777

Refp. Mifereor füperturbam : In quan-

d at

tas non incidunt neceffitates , abíardita-

li da

tes & tenebras, qui ad verum Evangelii

Tif

lumen ocniosclaudunt, videre nolentes?

o

pofito non conceilo : quod ipía indivi-

hd

dualis Chrifti Domini jufliia , ejusobe-

Ticnte

dientia, legisimpletio, vita fancta , mors

pf

& (arisfa&io pro peccatis , effet formafan-

Mante

&ificans , qua omnes immediaré juftifica-

tf

remur; de quo nec apparentem veritatis

ü&g,v

fpeciem in. Scripturà monftrare poffunt.

N

noe

Quæ cogit neceffitas,ut . imaginemur

ON.

bis,

«39(185)to»

QU bis,quod bac Chriili juttitíia. juftificando

]

hacup

applicetur , approprietur & fuo modo u-

iif

niatur per folam fidem apprehendentem,

bt

& nullo alio medio ? quod itidem nul-

um t

latenus docet Scriptura.

Nunquid con-

It n

trarium clarifTimis verbis & in formalibus

L r

terminis evidentiflimé exprefífum toties

1

j

citavi ex Sacris literis? pet Baptifmum

enmul

confepulti fumus eum illo in snortey; ,R om.

"

6. ut illam ( Ecclefiam ) fantlificaret suun-

squ í

dans lavacro aqua in verbo vite, Item qui

andoé

manáncat me , Q apfe vivet propter. mee

l; gu,

Joan. 6. v. $7« Quorum vemiferitispecca-

ta remittaniareis. Joan.20. v. 23.. Etfic

dnq?

de cateris pluribus; de quibus infra.

In

hfiut

his clare exprimitur actualis peccatorum.

Ev

remiffio, vitazterna & fandificatio, 6n&

IOJCIP

ulla infinvatione talis a&üs fidei. appre-

, n

Ti

hendentis Chrifti jutitiam. Cur oculos &

elDSCï

mentemavertitis àD E 1 Verbo claré ex-

à n

preffo propter Lutherum «ontraria fom-

ymi

niantem, Adcitatumtext. ex Heb.. 11,

jli

1

Refp, impoffibile eft placere Dzo fine

n

1

fide, vel habituali vel a&uali concedo,

i

i

fine a&uali (übdiftinguo, quo. ad adultos

um

onc. quoad alios rationis incapaces

Nego.

li Pa

«( 188)52

Negc. Párvul

is infunditur fides habitnalis

T m

in Baptifmo ut & aliz virtutes neceffariz,

i«

itiad

de quo S. Paul. Rom. f. Cheritas Dei dif-

f" eff in covdibus nofheis per Spiritum $.

EATY

qui datusin nobis,

Chof

Infl, etiam claré exprimit S. Petrus

jl

ilis i

AG.if.v.g. Fide purificaus corda eorum

( Gentium ) & S. Paulus Rom, 3. 4rbi-

Qui a

tramtir borinem — juflificari per fdem.

j

Refp. 1. Necinillis nec in aliis ullis di-

preha

citur , quod bxcfiant per fo/az fideya , ità

if

ut nullum fit przter fidem . juttificationis

lib

G purificationis medium:

n

pst Sacramenta,

q—uo'd nonctiam

tufi

2dó : Non contradicimus doZ'ring A-

din;

poftolorum dc jultificatione & purificatio-

DE

ne perfidem ficin genere ; nam quia per

Cj

M

fidem cognofcimus Chrilum Redempto-

rem; ejuíque redemptioaem feu merita

D

ficut & praícripta à Chrifto juftificationis

illj

media,nec poffimus etiam íine Gde obti--

ell i

nere peccatorum remiflionem , nequea-

Mp

gsre agenda ad hunc finem neceffaria: Be

CO!pus

ne & fatis proprié dicirus hominem juftifie

W q

cari per fidem, in (àno (cil, fenfü,cum Scri-

D

ptüra concordante.

Sed . eontradicimus

o

jlvïia

-56'( 129)50 —

fhabit

ifti modoitflificationis perfidem à Luthe-

t

ro & Lutheranis confi&to, & particulati

du d'

iftia&ui , quo fibi firnmiter imaginantur

'[virizm:.

aCtualiter remifía Gbi effe peccara propter

Chriftum : vel Chrifti. fatis£actionem &

$ hut

juftitiam efle (nam .propriam, feu à D o

]i t

illis impatatam. quafi propriam | eorum

m

qua a&u reputentur juti. Nam de hoc

u TW

juítificandi modo, & fpeciali a&u fidei ap-

3

!

J

m

prehendentis nihil legitur in Scripturá Sa»

,

H

ä/m,ä

crá: fed contrarium, ut patet ex di&tis, cla-

(fand

titatis causá fat fxpe repetitis.

od

Inft. 1. Pet. 3. v. a. legitur.: Sz/ves

405fecit Bap-:i/hm, non carmts depofitio für-

dium s fed canfcientia bona interrogatio in

»f?rinz?-

DEU ZJ per refurreiionsem $ESU

ChrifE.

qu/

den

Refp. quid inde ? fi ad literam hoc fü«

um

mere velint ; tunc certé non poterunt

illud intelligerede fide ; quia fides non

fai

i?

eft interrogatio ; vult dicere S. Petrus,

Baptiíma ros falvos fecit, non quatenus

ngg&fi'

corpus abluit, & fordibus mundavit aqua;

&riaifï"

fed quatenus Conícientiam purificavir à

aj

peccato in fanguine ejus , qui fürrexit à

diin'

mortuis, ut deíaper ccram D EO refpon-

[

dere

«$(190)50»

dere & fubfiftere poffimus; Hine legitur

« li

ex Graco,ut bona confcientia bené refpon-

quod j

deat apud DEUM. .

4

T0 ff

Manifeftum eft igitur: quod neque in

Qs $

his do&rina Lutbherana in Sacris literis

bis n

luculenter tradita fit, & expofita : fed

tgtat

Ti $a

potius contraria hu

^

1€ do&rina Romano-)

Catholica.

T.

IT,

T

$.

*D: Co

nþrinatiane.

prater

Uod Confirmatio non fit Saeramen-

&ipit

tum,non eft do&rinaEvangelica,quia

Ms

in Evangelio non legitur, fed contraria

öet)qu.

ei;nam A&G.8. v, 17. habetur exprefsé,

lut;

quod jam baptizati per manuum impofi-

W

tionem acceperint Spiritum Sanctum. In

[ Y

quo notatur ignum fenfibile, deinde fta-

LUE

DN

bilis Chrifti Inftitutio , fine quà Petrus

& Joannes ad Samaritanos in. hunc fi-

Wutty

U

nem exprefse mifli non fuiffent & gratia

per illud collata. Probaturetiam per füpra

l)lptl.

relatam Sacramentorum Lutheranam de-

E

lo

finitioné. Quia bzcimpofitio manuum eft

trang;

Reí

ritus 2dó habens mandatum Dz : nam (ine.

mandato Dzrab Apoftolis 'ex officionihil

Pitai

[

a&üfentiunt ipfi Lutherani. Et 3tió addita

£

ei(191]356»

eft illi pfomiíTio gratiz.

Nam &o ipfo;

nelptt

quod primis Chriflianis per impofitio-

'nktflp:n-

nem manuum legatur collata gratía, fzu

nqu

datus Spiritus San&us, promittitur & no-

bis fimiliter, quod per eam danda nobis

nis It

Áita : d

fit gratia ; quia aque nuncindigemus Spi-

ritu San&o in fide nos baptizatos confir-

Nomat

mante , quàm primi Chriftiani. Neque ul-

la eft ratio , cur potius primis Chriftianis

prater Baptiímum impofitz fint manus ad

Situmt

accipiendum Spiritum Sanüum , quàm

nobis ad bunc finem imponi deberent. A -

j

c/ïlü;qw

deoque eft Sacramentum tam fecundüm

T

Lutheranam Sacramentorum definitio.

j cxpïlFï

n impl;

nem , quàm fecandum Catholicam, Heb.

£. v.2.. finetiam mentio Impofitionis ma-

um

gtl

nuum £que ac Baptifmatis.Et cur hodie u-

num in

T

u

mitti ?

piaxi manere dgbctct ; & aliud 0

n

Oppon. 1. Apofloliimponebant manus

u

baptizatis,ut acciperentSpiritumSan&um,

1 pcrli'f'»

ad loquendum linguis, & ad miracula pa -

tit

trapda , ut legitur fa&tum | act. 19, v 6,

u

Refp. Frivolaeft & falía hac textü: cx-

unif Gn

plicatio fine ullo ex Scriptura fundamen-

üicmmhï»

to. Notam enim eft, quod hominibus pro-

;Iiöadäiï

mifcue

z

«56(192)50»

L.

mifcue non fit datus SpiritusSantttrs

ad þpa'-

n me

trandum miracula , licet miracula ab ali-

- | pffio

quibus , qui per manus impofitionem Spi-

ETE

ritum San&um acceperant , facta legan-

bor

tüt , a&, 19. ubi exprefsé dicitur: quod hi

yt;

fuerint 1 2. Difcipuli, qui utique ad pradi-

drntg

candum &b do&trinam fuam miraculis

lttà i

probandam (ingulariter qualificabantur.

Wic

tionib

A&.8. autem legitur quod Spiritus Sanctus

nondum in quenquam Baptizatorum ve-

^ DCi/:

Ttand

niffet, & polt impofrtionem mannum vene-

rit ; de qu bus non legitur,quod locuti fint

Ts

linguis ut (upradi&ti 2.. Difcipulis conti-

fmpi u

nuata etiam in Ecclefia praxis fatis indi-

Fid;

cat, quod impofitio raanuum non Éit in-

To &g[

trodu&a ad patranda miracula, ut fine fun-

of

damento afferitur & nullatenus probatur;

sanguir

explicent textum per textum; quod facere

LO f&

u

videri volunt & non faciunt.

Oppon. 2. Sacramenta funt inflituta

| a!)l.ïs

| uadi

ad excitandum in percipiente fidem » quà

'|Wmn

Chrilti merita apprehenduntur & apyli-

1 Aa ipí

cantur credentis ad hunc finem impofirio

lul

manuum non eft qualificata feuapta, quia

e hït.

manuum im pofitione ; feu hodiedum con-

Wy

füeta un&ioneEpifcopi no proponitur nec

«96(193)90»

od

in mente per

Cipientis renova

ula dl

ílio & merita Refi

tu£ Chrift

pa

P. negando quod Sa-

o

cramenta ad iftum (in

em fint inftituta, pro.

d la

bent hociplum ex Sc

riptura. Ad noftram

[ qllüdjl

iuü:*'tïcationem,gugm

entum gratiz, & or.

, 2d p[ldif

dinationem Eccdefi

*

& miniflrrorum infti.

miradi

tuta intelli

8

untur in Evangelio Chrifii,

icaoant

Huic credendum ma

tionibus Lutheri &

gis eft qnàm fpecula-

pus du

filiorum ejus,

Jormv

Deinde: curbona Chr:

iti nobis commu-.

n

nicanda non zque

Ieprzfentarentur per

jl

manus impofitionem

feu confüetam Epi-

ul

fzopi unctionem quàm

per Baptifmum, &

Euchariftiam ? ablutio

T

externa in. Baptif-

ponlt

mo fignificat & o

petatur, fi praícripto mo..

dofiat, ablu:

utfmtf"*'

ionem internan: anima per

yabi

Sanguinem Chrifli; Gc & fanuumim

d

ämïaw'

ii feu un&tio Epifcopi fgnificac

&. op«

ra:tüf » exordinatione t hrifti

Rol's per adum exercitu

b Apo-

inij

m promulea:à,

unctionem gratiz interna

d t

m, & imp;fitio-

TE

nem manus Domini ad pr

otegendum coa-

tra infidias anitqui (erpe

Rtis,

j

laft. Salcem debuiffenr,

fiSacramentum

p

efíet , retinere im

d

pofitionem mannum

& non hujus loco

adhibere un&.onem.

ia

»

R—c!p.

i

!

«o6(194)50*

xtiqua Eccl

efia Domint |

Re(p. Nos ab at

accepimus un&tion

em Epifcopi;cui tamen |, j

ft adjun&a ; fic nondu- ,

impofitio manus €

bitatur,quod ea ip

(a ab Apoftolis Ecclefiz !

tradita Íit ;

licet Scriptura

Sacra , qu£ - pj

lorum a&a hon continet; de-

V. Nl

mnia A pofto

füper expreflam men

tionem non faciat. E-

0Y

dinavi

t Apoftolos perhac

m a

tiam Chriftusor

n meam commemeratiae .

verba : boc faci

te $

WF

ltt

nem , luc

2$2.

v. 19. & in(ufflando di-

Wm g

orum ,

cens : 4cctp

ite Spiritum Santlum , qt

hllc 1

yemiferitis p

eccata remittuintu 615 ,

Joan.

gx L

tamen alio ritu, (ci

l.

[/7

.

430. V.22 A

poftoli

manuum impofition

e ordinarunt Sacetdo- "ffaLä

1. V.6e

M

tes. 2. Tim.

Patet igitu

t denuo quod nec in hac ma-

if

teria Lutheranor

um do&trina in facris ite-

:mr"pül

dita & expofita fat , !e

'gis luculenter trà

m

contraria ei Do&rina C

atholica.

Ciretuy

L) IIIS

hon f

De Euchariftia.

"

mig

Uod

Euchariítia feu facra [9

gena Dooï;l

us

vinum & füb eis cot*

mini fit panis &

DT

us & Sanguis Chrifti:

non eft do&rina in,

[

dita & eXpo "':bu]a

l

facris literisluculenter tra

X:

Quia nullibi legitur in eise

0 P- :'tcs &

!

TT '

iDonit

*99 12559

Qu um

Opponunt.

1. Lucz 22, Matt.,

2€.Marc.

14. dicitur : acce

j oné

num.

pit Chriftus panem & vi-

j Eub

Refp

- Sed poft Benedi&ionem dixit:

t q"'

Hoc ef*

COYPHS (eH" , hice

Yi

ft Sancuis me-

*:. Nunquid hoc credis effe

verum ? ergo

fici:

non amplius erat panis &

vinum, E.

los

WMWI-

tiam accepit JESUS aquam:

Joan. z, v.7.,

Somplete bydrias aqna.,

Sed convería in vi-

f

h qW'f

num non manfitaqua , [icer in textu

adhuc vocetur aqua poft converfionem v.

'(ihf'j

g. ummemg

MU. vinumfafkans

"llavit Architriclings 42gHADR

Contra

1 ver(a Luzheri verfio

quod non jüvat per,

ycum ait:

z

E

aDa berGpei

Stiffer Den QGein

Qtfofiet/

Ib

!^ getorfen toar / na

elder g Baffee

m & extext

u grzco lepi-

V^ tur : Poftquam gu

ftaffet Architriclinus -

(j guam in vinum-ve

li

caretur panis

rfam. Sic licet adhnc vo.

poft confecrationem, ex hoc

non fequitur,

quod veré adhu

€ fit panis,

1mó commun

is loquendi mo

dus eftinta-

(* Iibus , ut res

dicatur calis, q

ualis imme-

j* diat& ante fu

erit v.

£ ceci vidius, tlauds

jl enobulant, Gc,

notüm eft enim,quod am..

D

,

bulautes non fin

t adhuc claudi , nec viden-

ctes caci. Deinde dicitur panis non natura-

(

2

lis

Bu E 8 0 SHELDONTESUSURNNESE RU

.es(:26)$e

Pasis quem Wimen

lis amplius ;

fed (piritualis t

k: d

eft. Ego fim panis vite,

ego dabo cara mea

m t

oan 6.

—

Jua

N

Praterea cur

hic recedunt ab Augufla-

üieee

nà confeffione,qux loquitur de Sacramen-

: Yetby

Puni: e vini. Att. 10«

£o hoc (üb jþeviebm

Tf

Species enim

Panis

prout hic de cis loqui-

Panis.Interim incumbit Llu-

quiden

mur,non funt

peá

j

theranis do&rina (uam

in hoc pun&to;quam

Evangelio pro- !!ii

Evangeli

cam appellant,ex

bare. pro

bent igitur.quod

Panis & vinum "

[tConfecrationem:

fit

adhuc maneant po

dmittimus Confe-. k

Oppon. 2. Nosnona

ipum vere fiant N

.crarionem, quà

panis & v

uis Chrifti.

Sed ad commu .*-tBIEv;

Corpus & *ang

nionem fufficer

e füftinemus : ut. przfente

dine ad hunc finem i

ane & vino in or

legantur verba inft

itutionis , ex Epift^ug

Or. II«

& hoc fa&o ,. di« Q

$. Pauli 1. C

ftribuatur ho

minibus Communio.

Quiali

nfecratione tali per

(e pra-bid

Chriftus fine có

(ens eft ctam

burnanitate fua ,

corpore &i

fanguine . qU

àm divinitate in omni loco "d

mni pace & vino, peri

coniequenter & ino

füam ubiquitatem .

licet non femper fatii

*

a Chriftus hocSats

cramentaliter, Nam qui

C

«91(197 /S6»

, cramentum inflituit ad uíüm & fuümptio.

"T

gtl

nem: dicimus , Chriftum eíffe przientem

cüm corpore & fanguine facramentaliter ;

quando f(umitur hoc Sacramentum , (eu ut

Auguüx

cram

dicere.foJemus,in toto ufu id eft, à lectione

J Ab

veiborum inftitutionis ufque ad (umpuo-

a

aisl

, nem inclufivé. Extra hunc ufum veió eft

Lmbir j

quidem Chriltus prafens realiter cum Cors

y pore

& Sanguine totáque humanitate &

ij

du

divinitates at non facramenraliter ; quia

7à facramentaliter

&vl

3

importat ufqu Sacrae

w

menti, -

Refpondeo ad ex

ödcndam h/anc-,erro-

u

neorum conceptuum fylvamDico 2. Non

«tl

con

eft EvangelicaDo&zina , quod Chriftusfit

übique przfens humanitate (ua .. corpore

n

"

x

, & (anguine ; ratio eít,quia non legiturin

, Evangelio;necullibiinSctiptura Sacra.

j

/

!

Oppon. 1. Ubi eft unum extremum ;

d

D

)

u

(ll

!

jibi elt & aliud ipfi intimé unitum ; ergó

; ubi eft d:vinitas Chrifti , ibi eft & humani-

i

'tas ei intime unita.

WOW(A

Refp. In rebus fideinon valet ratio na-

VT

t

,turalis, ut patetin hoc : Qu funt eadem

]

)

uni teitio , füunt eadem interíe : Pater &

m

Filius fünr iidem uni tertio fcil, divinitati;,

u

!

j

L

13

crgþ

«56(195) 50

ergó fant iidem inter.(e, Deinde fal(um

Wition:

00 Cau)

eft antecedens , namanima hominis V. g«

eft in pede , caput tamenanimx eidem in-

dndan

divifibili intimeé snitum non eít in pede: &

ii

vvice vería , pesnon eftin capite ; licet ea-

D

dem indivilibilis anima intimé fit unita

d

tam pedi, quarm capiti.

Qu n

Oppon. 2. Eph. 4. v. 10« qui defcendit,

tbl

trom

spfe efh qui ci* afcendit faper omnes Calos,

st impleret omnia. Ergo in omnibus eft

i, Ul

Chriftus., Refp. Non dicitur , ut buma-

Quod

nitate fua^'omnia impleret. Sufficit,quod

M

virtute & gloria fua impleverit omnia,

w

Deinde ob;eQio hac dellruit ex funda-

Diu;

mento priorem 5 fienim poft afcenfionem

pl

impleverit omnia , & nonante ; ergófale

tit ld

tem prius non fuit Chrifli bumanitas, ubi

lf.de]n

erat ejus divinitas humanitatiintimé uni-

ldl

ta. Deceterohoc ex Scriptura probare dee

lii

bent,quod credunt ; confequenter quod

[

Chriftus fna humanitate fit ubique ; vel o-

[57

mnia impleverit,

5"'*"* j

Inft. Dici non poteft quod afcenderit

1777

Chriftus, ut omnia impleret divinitate fua;

|Vit

quia hec femper ubique fuit, Ergó ut hu- 5

manitate impleret omnia, Refp. Similes

N

illa.

r"

«X(199)S0

iilirillationes magis ferviunt ad captionem

aii] non cauté refpondentis , quàm ad demon-

ikn» ftrandam veritatem, . Nam . pariformiter

gtl Bicponi poffet : Zaza ff Chr:flo omnis po-

dei efbas dm Celo Qv in Terra Matt. 28. V. 18«

(rui non eft ipfi data fecundüm divinitatem :

quia (ecundüm hanc femper eam habuit j

iifni ergó fecundüm humanitatem , confequen-

mi( ter omnes divinz qualitates Omnipoten-

mit;! tia, Ubiquitas &c. dats funt humanitati.

ati? Quod certé non fequitur : nam perfectio

fiii/ divina nulli convenit Creaturz , neque ul-

( li poteft dari, ficut nulla creatura. poteft

gii D v sfieri: licet cum divinitate poflit hy-

m poftaticé uniri , unde oritur communica-

;;ug*oï& tio Idiomatum,de qua Theologi clarein

aij) tr. de Incarnat.. Loca igítur proportiona-

ii t& ad humanitatis capaciratem funt intel-

gt ligenda. Sic Chriftus implevit emnia per

ii d gloriam & . virtutem gloriofz (uz ; & ad

, dexteram Patris elevata humanítatis;czs

data ef poteftas ci imperium inoumes cteae

fif, taras Heb. 2, v. 7. & P(. 8. item Phil. 2«

d) Y» IO, &t 4m nominue ]ESU fictlatur omue

Qul £ena &c.

! Slfl"!'A

athoff. de quo füpra

hi

Oppon, 3, Ex IH

4

Cap»

N m E U UT Ug

e«t(2oc)^t

€ap. 2 tratt. 1. Dexteea DELefh ubique:

puíen

Chriftus Homo fedet ad dexteram DEL;

qdad

ergó eft ubique.Ad hanc oppofitionem fü-

yefen

pia tefpondi , eamqueex fundamento

t

folvi loc. cit, ficut enim non fequitur :

at

Mznus DEI eít ubique, animz jaftorum

| n

uüpt in manu DEI ergo fünt nbique. Sic

Vgl

nec valet prior con(equentia oppofita. Vi-

Yil

tiam eftin eo,quod medium non diflribua-

Wnae

2

7

türin titroque argumento.

pafa

/Nota. hie ; quod mulià abíürdiora fe-

tulite

quantür ex erzoneahacLutheranorum fen-

fs

tentia , quam nBobisobjicere poffint de fpe-

Waty

ciebus à vermibus (quod DEUS avertat)

|

QaIk

arrofis. ut patet confideranti.

fontr;

3tio: Non eft do&rina Evangelica,quod

tii

Corpus & Sanguis Chriili &nt santum prz-

t

fentia infumptione, velufü. Quianonle-

tane

gitur in Evangelio.

P

acia-

D D

Oppon. 1 Chriftus infiiteit hoc $

hm

menium in ordine ad fumiptionem 5 ergó

| lint

extra eam non eít Sacramentum. Refp.

| ia

Dzus creavit panem in ordine ad come-

L

flionem ; ergo quando non comeditur non

| It

eft panis

Sicut hoc non fequitur , fic nec

|

prius.

, "Q

Oppon. 2, Non neganius efle (emper

H

pia.

|

N

*

494/201)5t9 .

! ubiqw:

s. Chrifti

fecundüm mox

präf'e'ns corpu

mDidj

di&a deubiquitate ; fed dicimus : non «lie

onenl

prafens facramentaliter ; quia hocimpore

dome

tat ufüum & a&ualem fumptionem,eo quo

&quit

ad hanc fic inftituta Communio: Reíp nu-

jolhot

] E-

ganugarum, loquatur ex Scriptura,

s di-

T

vangelicu:effe velit.. Quando Chriftu

f

xit Luc. 22. Hoc eff corpus meum. Nonne

jl

vera erat hxc Chritti affertio;adeoque veré

facrameti-

p'afens Chzifli corpus. etia

d

taliters confequenter &b vere taliter pra-

ml

fens eft Corpus Chrifti, quando rite ordi-

d

natus Sacerdos in ,perfona'Chriüi.confe-

aj

crando ait : Hoc eff covpus meum. Quis huic

contradicere poterit ? admiffo aotem ,

m

quod tunc ver& pracíeus fit corpus Chrifti ;

um p

etiam facramentaliter» curbacpralentia

T

evauefceret; fi fpecies con(ecrat reterven-

tur pro infirmis feu aliis poftmodum eas

ul

fumpturis ? maxim& cum hodiedum ve-

n

lint, corpus & Sanguinem Chrifti etiam

I

facramentaliter effe prafentia in toto ufu ,

jj a

id eft: à Confecratione ufque ad fumptio-

jgiciv

nem inclufivé.

; f

Deinde cur non deberemus Chriftum

vert & 1ealiter etiam. fecundüm Lutlie-

í

ános,

rempfl

pl?u

B eournSo ais gt a |

4&(202)50»

13865 » five facramentaliter five non fa-

ttift

cramentaliter. prazfentem adorare ? In-

ilioq

o

ceperunt jam ab aliquo tempore in qui-

bufdam locis fle&entes fumere commu-

k

nionem, licet adhuc plurimi ex mala con-

10l

; ij

fuetudine, quam deferere nolunt; ut fti

ites ftando füam Conam fuümant , né

Cl

forté nimiam praftent reverentiam Chri-

Qru

ao

flo, quem putant vere prafentem : Jam

quaro; an illam adorationem & genufle-

tteo

Yitug

&ionem dirigant ad Chriftum, quem in

Cena fua vere prafentem exiftimant: an

tUt

vero ad illud 7ó facramentaliter ? fi ad

| at

Tec)

Chrifum ipfum 3 cur nos culpant;

quod Chriftum adoremus in hoftiis con-

dum

fecratis, & refervatis, cum illi ipfi fen-

dutgy

Cégt

tiaut Chriftum vere iniis prafentem five

facramentaliter five non, Si veró adora-

A

tionem fuam dirigant ad 76 facramentas

üitïg

lter feu pracise ad facramentaliter pra-

2au

fentem ; ergó dirigunt eam ad quid pure

| Tlia

€reatum , nam ficut illed facramentaliter

E

feparari poteft à prafentia Chrifli, fic&

- aliii

diftin&um eftab ea; adeoque pura crea-

4« Riap

&ura, qua adorari non debet.

rd-

;

p'x&g

Oppon. 3. Non licet (Ehxi&um ado

ie

|

b-

-7

M(zODSG-

n

re in creatura aliqua, 1n pané:

&: viro;

l

alioquin & inlapide liceret D &£uM &*

dorare.

itqi

Qu

Reíp. 1. Negando antecedens. Pofi-

ftcote

to enim non conceflo: quodin ConaDos

mini veré maneret panis & vinum , &

a

t

Chriftus ver& praíens efletin vel fab eiss

cur nonlicereteum fic ver&. praíenteim

Qu

adorare? nunquid adoramus DE wM in

;

;enuüä'

celo & interra veré præfcmem? nonin

;uem'm

vàcuo, quod in eis non datur» fedin crea-

turis exiftentem , hoc ipío tamen non

at ag

i

adoramus iftas creaturas;in quibus, ficut

nec Apoftoli aliique veftimenta Chrifti,

:UWJ

jj Qv

dum Chriftum adorarunt veftitum: nam

intentio adorantisnonadvefles, non ad

f

emliVB

creaturas, íed ad ipfum Chriftum Domi-

at

num, ad Dxux ipíum vert prafentem

dirigitur, Refp. 2. Secundàm di&ta ne«

qoent

gando fuppofitum , quod in Sacra ho-

u

Jidþ'Me

Ítia confecrata adhuc fit panis & vinum,

3. negatur confequentia.; quia nullum

qiit

ii

aliud fuppefitum credimus in Euchari-

"u

flia przfens, quàm divinum, Hoc de la-

pide & ligno dici nequit.

adit

Obft, vosadoratis Sacramentum : fed

[

16

hoc

«5$( 204)58»

hoc non conftat foloCorpore & Sangui-

i

ne Chriifti.. Sed fecundüm vosetiam fpe-

tbiqui

ciebussergó. Refp. in hoc non eft major

LU

C

difficultas qoàm in eo, quod Deusappa-

xuerit in fpecie antiqui dierüm Danieli

ilin

cap.7. V. 9.quem fi Daniel adorafet non

p

racife ad fpeciem fub qua, fed adipfum

ino&

Dzuw (üb tali fpecieapparentem ado-

exp

szatiohem fuam ditexiflet. fta & hic.

darit

4to : Non eft do&rina Evaugelica;

pus

quod non detur vera Confecratio, quá

hæcq

pauis & vinut veré fiunt Corpus & Sau-

qed

hii

guis Chriiti, feu virtute cujus ver& pra-

fens conftituitur Corpus & Sanguis. Ra-

Q

tio,eft quia non legitur in Evangelio;fed

Titti

contrarium illius, namin omnibus locis,

D

in quibus refertur hujusSacramznti infti-

n

tutio , ut Matt. 26.Luc. 25. Marc. 1.

tatem)

-Cor. 11. clar& exprimitur,quod Chriftus

quo]

fampferit panem & vinum & poftea di»

Gul

xerit: Hoceft Corpus meum y Hic eff San-

lhie

guis mens , vel quid fimile hiszquivalens.

N

Ergó fa&um eft ver&. praíens Corpus

tite

Chrifti , ubi autenon fuerat fic prafens $

güinc

fed panis& vinum-.

Wf

, Deinde (inondetur Confecratio di&as

eigó

«96(205)50»

Sutu-

ergó illi; quiex Lutheranisnon credunt

$d

uinisChri-

al

ubiquitatem Corporis & Sa:

xel

lst

fi, non poffunt dicere;quod fumant in-

i

CcenaCorpus & Sanguinem Chrifti.Nam

Desiel

illinon credunt in omni paue & vino effe

(imon

prafens Corpus & Sanguinem Chiifti ;

dipin

imo & in'hislocis pauciffimi hoccreduut

m i

ex plebeis. Si igitur hi non credant etiam

j

dari Confecrationem;quà Corpus & San-

ypil

guis Chrifli fiaut prafeutia, quo medio

" qu.i

hzcipía fe habere & fumerein Ceena (ua

T

credere potcrum? adcoque maximum dif-

«

fidium erit inter ipfos Lutheranos , &

I

;uis,

quidem in re fubftantíali, ac maximi mo-

menti.

*

geiioxf'ö

7) )0[55:

De cetero nifi ubiquiftz folidé pro-

:ti,inm'

benr ex claris Scripturz textibus ubiqui-

tatem hamanitatis Chrifti: vel admittant,

o ob

quod Sacerdos veré confecret , itaut vere

ul

f o

conftituatur prafens per ipfam confecra-

tione ChriftiCorpus & Sanguis in Sacra-

T

j

mento: non poflunt ullo modo praten-

J

(

dere quod fümant Chrifti Corpus & San-

guinemin Coenáfuà, ut manifeflé patet

Hfäns!

:

confideranti.

) UO

j» Non eft. do

&rina Evängelica

V

(i]

17

quod

9 [

s

|

«ee(206) 5tw-

quod ad Sacramentum hoc fumendum

; guuti

fufficiat; ut fuperpanem & vinumlegan- . &

tur verba inftitutionis , & poftmodum

hnj

talis panis & vinum illud diftribuatur.

ylia

Ratio eít , quia iu Evangelio nonlegi-

vdus

tur, Sed. quod Chriftus folis Apoftolis

; buitt

fuis dixerit; Hoc facite in meam comme-

ficen

morationem s illi ergó & foli. Apoftolo-

.[in

rum in hoc munere (ucceflores , id efl,

jl

f

Sacerdotes rité confecrati debent facien-

g

(

dafacere , panem & vinum confecrare;

&c communionem diflribuere.

uïü

Inft. Etiam apud nos non nifià paílo-

D

ribus noftris ad hoc ordinatis illa fiunt;

[7)

N

& non à quolibet.

Ü

[

Refp. Cur non à quolibet? imprimis

fitu

noncreditis : quod legendo verba infli-

Nf

tutionis fiat Confecratio, feu couftitua-

NT

tur aliquid prafens , quod ante non fuit

ln

realiter przfens. Deindecrediris , quod

Cràr

di&um Chrifti: Hec facite ig meam com-

Ti

suemorationem luc. 22. V. 19 Omnes

iC

concernat 5 adeoque omnes habeant po-

$, |

teflatem hocSacramentum adminiftran-

ln ]

di. 3tio QuodSacramentum confiftat in

Qj

uíu, id e: quod verba iaftiturionis le-

N

gantpr

[

"

«496[207) 5€»

Yendum

gantur fuper appofitas hoftias & vinum ;

nl

& hec poftmodum diftribuantur, ut ab

imotun

hominibus actu fumantur, Jar dicat:quid

ibl

plus requiratur à vettris ad fumptionem

lg

veftra comunionistimó Lutherusnoeru-

lpoüo)js

buit dicere lib de miffa privata & Unct,

17172

Sacerdotü. Qicfr&tibap oerq euffel fo bercita

ol

in ba$ at gefeblidben tudrt ober bette fb

ild,

gleic laffen at$ in S9tan$ Ciftolt berufiet

fii

jut Mfarr2Empt, unb efentlid) in per Stite

Qu

(ben Da8 C'oongelium geprebigct/ getaufft/

^

Sffe gcbalten /. abíolvirt / uno fold;t8

ipafm-

9imptunb Sacramenc al$ em 9Dtarr-Darr

iib

geübet unb gereicbet nad) oem S3efeld) unb

Oronung Gbrifti ( ubi hoc de diabololes-

lprimü

girui?) &o müften tvir penmod) befennen/

inlle

af bit Sacrament recbttvdren /. toir recbe

(itite

Gauffe empfangen / recbt Coangelium gte

y füt

bóret / tedbt Abfolutio gefritgt / vecbt Sae

crament befi fcib$ unb Slut$ Cbrifti gte

D

y (

nommen betten. Si hacà diabolo admini-

n

Rrata ; pofito per poffibile velimpoffibi-

j

le, valida forent fecundüm Evangeli-

It

um Lutherijur non potius à quolibet

Chriftiano imo quolibet homine?

acin

2

ANeque juvat hic excipere contra non

a-

;anïül

Á

B 55 8 ORCURUUSUNDUNQUNNDS

«6 (209)50»

matu

fa&am pro quolibet vocationem ad mu--

| lil

nus Paitorale. dequo Lurherus meminit.

Nam vocatio, quz more confueto apud

t

culi

Lutheranos fit per colie&ionem votorum

oj

non dat alicui poseftatem adminiftrandi

Sacramenta 5 de hoc enim nullibi quic-

teili

quam legiturin Scriptura , nec datur de

Qu

l

eo Ecclefis praxis aut conítitutio. Imó

negare non POSTU!&E : effe commurem Lu-

| hati

theranorum dodtrinam, quod cuilibet à

! adh

! d«fia

Chriftro data fit poteftas adminiflraudi

Sacramentum Corporis. & Sanguinis

! g-&m'

Chrifti ficut & abfolvendi.

Quod veró

Yi

hzc nonpermittatur cuilibet quo ad'ex-

pou

ercitium , pro.hoc allegare fol

vii

en

t)licet

| du

fatisabíoné & jmpertinenter illud 1 Cor.

toij

14.V. 40. Onniaautem bouzfle ci» fecum-

[

dj ordinem frant.Quafi veró inhoneftum

fde

& inordinatum foret,direá?à DxEo da-

Y

il

tam poteflatem;ut fibi imaginantur,atu

exercere,

ài

^ Ex hisomnibus evidens eftjquod Lu-

Pr

therani nihilaliud requirant ad.commu-

| d

| ln

nione:;n fuam , quàm ut fuper panem &

vinum legantur verba laftitutionis &

Q

p??mOdulrx panis ille & vioum illud fu-

marlur,

«x(209)59».

A

matur. Adeoqce mirum ef: quodfcut

cuilibet committunt doctrinam Chriflia-

)

o

nam legere ex Sacra Scriptura;nonctiam

'OCOLUE

cuilibet faltem Patrifamilias committant

iftrana

faos domefticos ebíolvere feu annuntia-

i quie

reillisremitlionem peccatorum & dare

j

communionem, Neque video ad quid

io, Ip?

felemnis illa Miniltrorum fuorum ordi-

pemur

natio per D

Infpe&orem & adjunctos

Wbstt

adhibeatur; Si enim nulla Dominis Cau-

xyll

Ht

didatis peream detur poteflas ; fed oinnis

llü Bun

IH

--

adminilirandi Sacrameuta poteftas jam

u

od s

immediate à Chrifto omnibus data fup-

od o

ponatur. ad quid illa ordinatio ? deinde

n

l

Wi

cüm doceant Sacramenta nou xmmedmte

]

r C

conferre percipienti gratiam fed media-

?*

!

h

tétantum in quantum Íc, excitanr iueo

fidem , cur non zqué excitaretur fides il-

duf

la in percipiente, fi alius non ordiuatus

go

illos communes fuosritus Sacramentales

ll

ria

auhlberet

quàm fi ordinatus quidam

Przdicans hocfaceret ? maximé cám re-

7l

quirant tantümexternaconfueta etiam

omm

£

fine intentione MlmPn j fecundum die

il

&a cap. 9.

Ex omnibus autem hoc $, di &1spatct

u r

eviden-

p

g

]

«( 210)56»

evidenter

qued Do&rina Lutherana

dbide:

non fit Evangelica in hac materia ; -ficut

tam(

nec inaliiseo

quod ex Evangelio non üt

üt i

detfumpta.

verti

$. IV.

wj

lj )

De Communione [ub ntraque ppecie,

Aodt

CAUod Chriftus praceperit omnibus

& Communionem fub utraqae fpecie,

ha

non efl Evangelica doctrina ; quia tale

Loti

Praceptum in Evangelio nullibi legitur.

l Ubl[

. Opponunt. Ch:iftusait Matt, 26. v.

Q

li

23. Bibite ex boc omnes. Refp. Marc. 1 4.

D

v.2j. dicitur etiam : & Piberunt ex eo

il

0mHes;: utiquenon omneshomines , qui

fil

B

tunc nonerant ibi prafentes, neque ex

illouno Calice, de quo. Chriftus dice-

hn

l

bat: bibite ex . Zfoc » bibere poruerunt.

IT

Quare Verba Chrifti folos concernebant

fj

D)

DN

i

Apofiolos ibidem ad menfam pra(entes;

qui & íoli ex ifto Calice eisdato bibe-

jalt

runt, In textu Matr.26.expreísé dicitur,

Y

quod Chriftus dederit panem difcipulis

fuis, & calicem dederit z/js. Quid

N

U

rius defiderari po:eft ?

| Qu

Iuft. Hoc loquendi modo nulla

51 fpe-

lt

€iem mandaffet Chriftus , quia ad folos

D

ibidem

«95/311)$6»

herin

ibidem Apoftolos locutus e

ft (Shriüus

lat

tam de pane» quàm de calice. Refp. Re-

ynot

&e infers; ficut & hocipfum bene ad-

vertit Lutherus in declaratione azticulo-

rum Sermonis de Venerabili Sacramenes

iib

to; qui reperitur in libro,quem Stephe

nnibi

RodtLuthero adhuc vivente & appro-

fpeds

bante edidit Magdeburgi , à Michaele

j at

Lotther Anno 1534. excuíum, fol. 241.

frgit

ubi ficfcribit : &Dat i$ moll tvar / Detetle

,26 Y

Gbrifius nicbt gebaben beft / Dat Czacras

ment te aeneten cinem jebertmanne / mag

tG H

ml

toell nict allene eínc / fonberen nene G

$ qüi

flalt empfangen tocrben / aífe etlife :Dtote

Caberé in ocr Ooóftenie gebaen Dbebben s

equeïl

barum geoe. ic£ oen $Sebmen unredpt Dat

j i

fc nidt oet bop.n. gefolget, Der. Giervalt

yeru.

ybat

gcbor£ct; unb (ic&. nicbt Debben. begnógen

Á

[aten a eine Oxefialt --- Deroilenene Q«

) hi

(ialt o0n Gbrifto geboben Í

üf Hac ille de

vexrbo ad verbum.

qictu

Quod autem facra Communio ab oms

p

nibus fumatur five tub una five fub utra-

ii

que fpecie ; hoc pracise ex verbis Chii-

fti & inflitutione non habemus, eoquod

1?1'716'

ex ere Chriftide hoc.nnllum verbum le-

jfolot

gamus

pidenl

Iu g

«a0(5:2)5ev

gamus prolatum examinentur defüper

bus;

accura:& omnia loca Scripturz , in qui-

dici

bu: fit mentio deinftitutione hujus Sacra-

m

menti, In his folummodo legiur aüio

n

Chrifli cum folis difcipulis fuis fiue ulla

Ti

mentione de aliis homninibus, nili quod

[

addatur Hocfacite in meam vommemora-

[

tíoncm 5 àt hoc non fonat,date omnibus

pu

Communionem , multó minus date om-

loq

nibas fub utráque fpecie, Ratione quo-

ibi

rum hic beu? coufiderandum : quod Lex

&di

non ultra obliget , quàm clare expreffa

DL

legisverba fonaot, nam lexnonexpref-

KC

sé & claré promulgata non obliga: , cui

;ll

nemo contradicit. Erlicet Chriftusdicat

Tàt

Joan. 6,v. $a. nifl smanducaveritis carnem

ü

filiü homsuis cfv biberitit ejus Sanguiuem,non

d,

babebitis vitam in vobis : per hoc tamen

W

hic nihil probare poffunt Lutherani pro

Y

fe, nam primó non volunt di&a Chrifti

4

hoc capite de Sacrainento intelligere; fed

de fpirituali (umptione per fidem: Secun-

t

dó: dicitür etiamibidem de zz4 2azt22

fpecie cum eodam eífc&u: qui mandncat:

(

bute paneus viverin atevsum N. $ 9, 66 $«

Ó

ecie-

Hin;; noa concedimus ibi agi de fp

l

bus;

I

"

ïeols(z.ï:; ).ga-'x

p

bus ; licetde mauducitione & bibitione

jb qui

dicatur, qux tam in fola manducatione

Gu

fimul fiunt ; quàm manducando & bi.

i ao

bendo. Nam fi om»ia bene perpenda-

u ull

mus , advertimus,. quod queando Chri«

| quol

ftus aitde manducanao & bibendo quod

DL

tunc etiam diftiné&té dicat de duzsbus fui

bt

- partibus, decarue & Sanguine ; ubi veró

i 0I

loquitur de (umptione fui vel hujus pauis;

T

ibi tanrbm dicitde aanducando, & non

odl

adjungit de bibendo. v. g. Signés mandn-

)l

p(ch

cavertt ex boc pane ViVet 1n &terim N.$2,

eypti

item q5i manducat ges ( zp[e viver pro-

pienme. v. 58. Ratio hujus evidens eft,

U.Emf!

nam qui manducat hunc panem fev ip(um

( m

Chritlum , quifimul & Caro & Sanguis

771 h

eft, feu hac fimul continet , ille eo ipfo

amet

-smanducat carnem Chrifti & bibit ejus

10

M

Sanguinem. Necvideo cur adeo militent

Chrl

de modo fümptiionis , cum fciant,quod

d

Ij

Caro & Sanguis Chrifti fint cibus & po-

$«t

, tus fpiritualis, eundemque fortiatur cffe-

7 "]

&um , five fumatur per modum mandu-

/

cationis feu per modum bibitionis, lmó

MU

fiin rigoreloqui velimus ; zque impro-

' 15[16'

mane

bi

l

pgä bibi;ux Chrifti Sauguis, quàm

duca-

WORU BEU5 COOSPIUSRORUISSSNUNNENMEE OUS

apt(214)50»

ducatur,eo quod fit potus fpiritualis licet

mulg

veré & propriefumatur. Imó licet vel-

Toun

lent folum Chrifti Sanguinem effe füb

]ou

vino & folam carnem fub pane-

3

.

tunc

Éd

W0

tamen, fi quis talem panem vino ifli

intinctum (umeret , diceré deberent:

j pl

quoduna fümptione & carnem & (an-

f

guinem fumpfiffet;adeóque manducaffet

lum

Sac

ilta & bibiflet, cum $ manducare &

bibere hic ratione cibi & potüs fpiri-

Iine

ded

tualisfecundüm dicta improprie fuman-

tur pro fumptione; qualicunque modo-

p

hzc fiat,. Cümigitur Chriftus ipfe equé

dicat expreflis verbis : qwi matducat bunc

ïpe(l

Yi

j

pauem vivet in atevnusa , quàm : qgi mane

ducat meau carnem d bibit meum fane

Irii

Hinem in me manet er ego im illo..— v. $8.

Curhoc ultimum effet praceptüm , &

n

in

aliud illicitum ?* Eodem modo loquen-

h

dum de di&is fan£ti Pauli r. Cor. 1 1. ubi

zque dicit

.

e

Quicuuque zendnacaverit

fi

an

panem hbunc , velbiberit calicem. Domini

"

gudigne , reus evit Co yporis & Sanguinis Da-

fit.

smini,v. 27. quàm v. 29. Qui manducat

€ bibit indigne , judicium fibi manducat

Vi

D

& bibir, Quare in nullis reperitur pro-

mul-

i

s36(215)50»

ln

mulgat&m Domini przceptum de Com-

w

munione füb utraque fpecie , licet ex

f (

Joau. 6, & 1. Cor. 11. Sicut & ex praxi

Ecclefiz ab Apoftolis inchoata & tradi-

j t

i ii

ta omnes communicent, qui probare fe

Deren

poffunt, fivefuüb una five fub utraque

fpecie; prout ab Ecclefia Dzr ordina-

&

af

tum fuerit, cui Chriftus hoc Venerabile

Sacramentum adminiftrandum commifit

a V

j (pir'l-

fine expreffo mandato de una tantüm,vel

funit

de duabus fpeciebus dandis.Iimó in praxi

primitive Ecclefiz unam folummodo

t modü

Ípeciem diftributam videmus A&.2 v.42.

f aquä

Oppon. z, S. Paulus dicit, . Cor. rr.

g

j

V. 23. Ego enim acc

tradidi vobis.

epi4 Domino J quod d

j

f fn

Refp.Ibietiam addit, quid ac&eperit:

quoziam Dominus 2 E SU S»in qua. motle

lY

u

tradebatur,accepit paners & c.Non memi-

[Ti i

nitautem de mandato accepto neceffariz

fumptionis utriufque fpeciei : hinc eti-

"À

r

am taleillisnontradidit, & licetdicatz

probet autem [eip[um bomo c fic de p4-

712

tie illo edat &* de ealice bibat. - Evidens

;l/]m

tamen eftexipfo textu , quod non man-

J

: pIO'

detedere & biberesfed uthomo feip(um

probet

i

BI CUT osoes st a |

WSUNUS R0 10 CÓCRESIOGISNTUEDSSMRNNMQ tUSS

«6 (216)50»

qidoc

probet & fic NB. & /c (c. ante ptoba-

tusedat & bibat. — Caufam hujus addit,

hu et

*dmini

quia 442 mandmcaverit hunc panem utl bi-

b:rit. Calicem Domini indigne , veus erit

o

Corporiscá* Sanguinis Domini , item qui

j

At (or

enAndnucat cj bibit indisae ,. judicium fibà

D

mandicat c bibit. Utrumque damnabi-

(timen

o

le pronuntiat : Indigné mauducare vdl

bibere ; etiam indigué manducare e& bi-

inde n

Werit

bere , ex quoevideuter conítat: quod u-

trumque fecundüm praxin iflius tempo-

(je or

ris fieri potuerit. Ollendant nobis man-

|- la

reffun

IT

datum Domini claré exp

/

n feu Pio-—

mulgatum de utraque fbecie.

| Sacgr

fury

Oppon, $. Chriftus inflituit hoc Sa-

cramentum fub utraqueSpecte,crgo & fic

Oy

ac non alicer debet adininiitrari.

Ofpw

Refp. Negando confequentiam : nam

As

DEUS etiam inftituit Matrimonium fine

Ws

affiftentia Parochi ; etiam inflituit pro o-

ocT

mnibus; fic infütuit Baptifmum in Jor-

ftrt

fs

dane,ex hoc noa fequitur mandatum pro

omnibus, neque euiam quod & jam fine

ij (

ailiflentia parochi debeat celebrari vel

inirí; & Bapti(mus fieri in Jordane: De-

ht iU

inde quod ben& hic notandum : Luthera

:

N

n

[

".

- «06/217)30»

eyik nidocent, quod Chriftus dederit omni-

us at

n6 etiam poteftatem hoc Sacramentum

ml

'?dminiftrandi ; eo quod Chiiftus non ad

u u

I»

folos Apoftolos dixitfer : Hoc facite in me..

m p

4m commemorationem; fed ad omnes Ho-

m

mines ; ergó & omnes deberent lioc Sa-

Jampy

cramentüm diftribuere vel adminiftrare

at

& non foli Przdicantes; qnid adhoc ? De.

i (b

indenegatur etiam: quod Chriftus infli-

;quii

tuerit hoc Sacramentum füb utraque fp..

s o

cie omnibus diftribuendum , quia de hoc

jis u

nulla fit in verbisInflitutionis mentio ,

! fguP."'r

fed de folis Difcipulis Domini,

de folis

Sacerdotibus, qui & hodiedum

illud fic

T

"

fumunt.

Opponunt. 4.

,'IgDW

Chriftus nobis lezavit

Corpus & Sangoi

uem füum Teftamento

j n

dicens bic eff Saur.

7U

15 2€2$ povi Teflamen-

m

ti Mat. 26. V. 28.

malé igitur Laicis, quos

hoc Teflamentu

j

m etiam concernit, aue

T

fertur pars fubft

antialis hujus Teftamen-

ü fc.Saug

uis Chrifti, Ref;

T

p. 1. Falfum eft,

quod fübtrahaturLaicis

Chrifli Sanguis

T

in Sacramento » licetenim hiceis nonde-

T

tut fumendus fingulaziiftà fumptione per

j"

cit

moduin bibitionis, iguæ hic parüm fa

ad

EL . COU DI CUT T

POR

ad rem ipfam ;

u poe s

(ufici

uibus totus C

hritus Caro & Sangvis

Iul

ius datur man

ducandus , ut per fe patet;

.ma

)

inc ait Chriftus qwi

manducat bunc pa- NY

oan. €. Unde be-

nem vivet 3n aternum

nt notandum quod

ubftantia fumendi

3

p

Carnem & Sanguinem

Demini fit in

nullatenüs veró mo

dus íc. füb

D

k

Pracepto,

vna vel du

abus Speciebus. Cum ergó vi-

fuine

vam Chrifti Carne

m fumendo , fumatur

etiam Sanguis , fufficienter Praceptum ,.

impletur.

l [lmm)

Nec qui

dquam obeft, quod Chriftus

Quj

utatur verbis

Bibere & Manducare ; pa-

p

tetenim ex Scriptura,

hac verba pto

hd

E

eodem fuübindé fumi. 1* eni

m Cor. 3. di«

"T

citur /ac vobis potuue deds:

& ibld- Co 9» |

M

dc latle non mandi

ucd'-

Pf. 68* d- |

dls,q

f$$ ov

l, Et Mat. 37.|

N

derant in efca

yi mcam fe

te

dederunt es vinum bsbere

cum felle msftume

L

t Bibere & Man

duta- |

Ex quibuslocis pate

dem fumi :

Deindb cum Chriftus l

re pro eo

manducat bunc panem

)

ait Joan, 4 Qui

il]g[

vivet 1n &feTHHm ;

velibi intelligitur Ca-

mpf

ro & Sanguis fub fola

Specie Panis ;

Wt

vel fub utraque ; &i ergo, à

alutem

R

u

i,

«00( 219]356»

(ufficit fola fpecies Panis : Si a.

Stnon

tantumCaro fed etia

ergà nou

(Tru

m Sanguis poteft di-

Ll

ci manducari,

eritque fensus,qui mandu-

hw

cat Carnem &

San

ndt t

fit

in Ecclefia

guinem meum ( quod

fumt

€ternum,

Cathqlica ) vivet ; m

j ht

fj Ml

Refp. a. Falfüm eft,qnod Chriftus Te-

amento nobis legave

tit Corpus & San.

o

guinem füum táu

u

finit!

ftram.Ratio z. eft

am hareditatem no-

l

Chriftus nobis Tefta-

(

mento reliquerit C

arnem & San

guinem

(

/

fuum, ergó fumüs

Hzredes Eu

chariftiz ,

quod nusquam lepitur,

f

P

fumus Hzredes vitz x

bené auteim, quod

re!biF

ternz Rom. 8. v,

17. ad Titum . v,7,

Jacob. a. v. 9. Ratio

u

2. eftficut DEUS

"m

fcedus inivit cum u-

r

&is, quod S. Pau

lüs Teftramentum vo-

cat ; Hebr. $,

Y* 20. y.

Wtl

It eis hereditatem te

irtute cujus promi.-

'g n

h

inporalem & mun-

anam , /e7T475 (c:

promifizonit & ex par.,

r

te Judeorum poftu

(

lavit impletionem le-

p

gis; quà promifsá

illud confirmavit in

,

Sanguine Vituloru

füumpto. Exo. a.

m de Oblationibs

i

Pa

V. 8. Ità Chriftus fedus

novum fancivitcu

MW

m Chriflianis & Teíts-

Hyentum noyum , quo ex parte fua pro-

mifit

M us m I

* M(zzo)sþ

t

&

pituts

mifit &c legav

it nobis vitam aterbam,

(utce

ex noftra poft

ulavit Obedientiam Mat. 7.

at

v. 41. & a

libi fzpt;

& hoc ipfum confi-

DT

io confirmavit

t M

militer in Sanguine propr

33 186H5

[

dicens : JHic eff Sang.

shenti ,

nullatenüs a

utem ipfum Sangui-

[

nem fuüuum no

bis Teftamento legavit ut

DT

Hareditatem noftram,

ficut nec DEUS

hu j

udais fanguinem

fte

Teftamento V. legavit J

(ecüs fentiens di-

Tl d

Vitulorum & Hircoru

m:

cat, curergo Chr

iftus

fuum Corpus nobis

M

Teftameuto nonleg

averit dicendo : Hoc

qua

novi

'Teftamenti ? pa-

fpon

eft Corpus meum

fíe obje&ionem,lega-

lngux

tet igitu

rnullam e

I

turc. 9. ad Hebr.

Sicdenuo mani

feftum eft:quod nec in

Iofe

hocpun&o

Lutheranorum

Do&rina fitE-

ficri

quiaex Ev

angelio eam nobis

& W

vangelica,

-

flunt;

nec folidé probare.

den

pralegere no po

.« N

-

tum

uüc

4

De Sacrificio AMisffe.

bitiChri-

Uod mifIz Sacrifici

umnon

j

l

fto inftitutum non

eit Doctrina E-

m]

ia in Evange.

lio nonlegitur

yon

vangelica, qu

dita & expofi

tae

h

Juculenter tra

& feq. ficle-

Opponunt Hebr. 9. v. 25*

gitur:

«06(221)56»

gitur. Ieque st fape offerat femetspfum

mm.&

( neceffe eft) quem admodum Pontifex in-

IMHJ

H

trat in (antla per fingulos angos in. Sangni-

m ol

9t alieno 5 alioguin oportebat eum frequene

,ärmaw

ter patiab ovigite mundi , nunc autem fe-

j T

melin confumusatione faculovum ad de[lru-

Surgu

Ilionem peccatiper bofliam [uam apparm -

,gavit V

it ; d quemadmodum flatutun eff bomini-

.DIU

bus femal morà , poft boc autem judicimm ,

T UM

fre c Cbriftus femel oblatus eft , ad multo-

yiasi*

'

Tum, exbauvienda peccata,

T

Reíp. Siben&attenderent ad hac alle.

j

gata , ex ipfo textu elucefceret ipfie re-

giilll

fponfio ad hanc obje&ionem, S. Paulus

Jtllbkqnæ

loquitur ibi de cruento Chrifti Sacrificio

& morte, qua nos omnes redemit femel

,d nglc i

pro femper, cui nec vexbo contradicimus,

facrificio enimMiffz quod offeximus non

jl*

gY

de novo redimitur mundus , nec Chriftus

de novo moritur ; fed offerimus incruen-

'chobiIi

tum hoc facrificium in memoriam cruen»

ti Chrifi Sacrificii , ut fru&us cruenti

ulïl

(

hujus Sacrificii nobis applicetur : cui nul-

lum in textu allegato verbum legitur op-

fu.

JH

ofitum-.

Inft, Fru&us Sacrificii hujus vel potius

l

(eqvü

"

j

ipfum

gllL

L sss n

«96(122)50»

ipfum Chrifti Sacrificium applicatur no-

U

bis & appro

riatur per fidem , qua cre-

detu

dimus Chri

À

i mortem & pro peccatis

M ve

noftris fatisfaGionem effe noftram, nobis

N

à Chriflto propofitam inEvangelio & cre-

prini

denti donatam; fic non eft neceffarium ta-

i&f

le Sacrificium.

hii

Refp. Ad erroneos illos de ifta Fide

"Td

apprehendente conceptus fat fuperque

Wntür

refpondi in antecedentibus prafertim

itm (

€ap. 7. hinc fimpliciter hic nego fru&um

m e

hujus Sacrificii nobis per folamFidem ap-

LY

plicari, dico per fo/a55 quia licetpero-

| bet

mnem verum fidei Chriftianz actum no-

|

prele

bis applicetur fru&us hujus facrofancti

j

dcoqg

Sacrificii, ficut perquodcunque opus bo-

idet

num inftatu gratia & per eam factum;

€RUeh

falfüm tamen eft , quod per fo/am fidemm

t

| bisi

hoc fiat; & magis falfum , quod perfu-

pradictam fidem apprehendentem feu po-

r

tius imaginationem,ut ex di&tis cap. 7«

Veri

conftat;adeoque verum manet: quod eti-

am applicatio fructuum cruenti hujus Sa-

&

hm

crificii Chrifli nobis applicetur perSacti-

ficium Miflz , à €hriflo in huncfinem &

ad memoriam eruenti fui Sacrificii infli-

10

tusum,

Oppon-

«(223)90-

itUr 00«

Oppon. In hoc veftro Sacrificio non

Qu c

deftruitur hoc;quod offertur ; ergo non

eft verum Sacrificium.

pcccuis

70l

Reífp. Negando antecedens,nam im-

TA

primisdeftruuntur panis & vinum obla-

p te

ta & fiunt Corpus & Sanguis Chrifti, &

bec ipfain ordine ad deftzuctionem ut no-

( i

vi Teftamenti Sacrificium oblata , deftru-

ipet

üntur etiam acualiter per manducatio-

dlertin

nem & bibitionem , non quidem fecun-

Frudum

dàm effentiam feu proprium effe rei ; fed

ii

fécundüm effe facramentale ; quod ha-

upcw

bent in hoc Sacrificio ; quia definunt efle

unt

prafentia füb fpeciebus panis & vini, a-

viítdd

deoque deftruitur hoc,quod offertur.De»

inde eft Sacrificium non cruentum : fed

)pusbw

al

étüuenti rememorativum , reprafentans

nobis cruentam Chrifli Domini pro no-

! fd!ä

bis deftru&ionem & mortem in Cruce fa-

| pexfu"

p

&am, adeoque affignatur abunde ratiq

veri Sacrificii.

a

yodtïf'

Íuft, Omne verum Sacrificium debet

j

eife cruentum» hinc non admittimus da-

&t

tam vefltram Sacrificii rationem.

"14

Refp. Negando antecedens. De cete-

il

?O parüm curamus veltras Sacrificii ra-

tiones

»Ppon-,

K 4

«(224)S0.

tiones feu definitiones, Vos definitiones

x t

fabricatis ex cerebro veflro proprio,non

vetTe

ex Scriptura facrá ; & prout magis ac-

o f

commodata funt conceptibus veftris , &

oferr

fecundüm has proprias veftras definitio-

tenjin

nes tenetis vel rejicitis, quodcunque vul-

fiatai

tis, quomodo autem hoc coram Deo fub«

itoxi

fiftat , vosvideritis.

OFCiïle

Oppon. Non negamus , qu

àd Chriftus

vit j

feipfum obtulerit moriendo pro nobis,

At

quo unico Chriíti cruento facrificio re-

lt mo

dempti fumus fecundüm ante di&a ex

ho

Heb.9. quod autem in Ceena fe obtulerit,

lo

& dicendo, Hoecfacite &c. in Teft. novo

titn l

inflitueritSacrificium ad finem mundi du-

Ào

b"

i

raturum, quo quotidie offerreretur, hoc

'loff

negamus; quia defuper non legimus in-

!s

flitutionem,

h

Refp. Primo: falfum eft, quod Chri-

hum

ftus fe obtulerit , ut facrificium; quo re-

Quir

dempti furnus, sm»eriendo pracisé 5 xatio

?l/ 8

eft illa: quia tun« ficut fe ipfum non oc-

la

cidit, fed à Judzis occifus eft , vel gen-

Ht

tibus, feipfum non obtuliflet: fedaboc-

kglt«

ciforibus oblatus effet; & ob hanc caufam

l'lqul

Pon-

v

cti'am non pofíet dici Sacerdos , aut

ti c;ï-f

«4$5(22j,9069 —

Bitiond

tifex : ut per f« clarum eft, Nam & i

Yiot

vet.Yeft boves, oves, capre ion morien-

ags i

do fiebant Sacrificium 5 fed Sacerdotes

irs, t

offerre illa debebant per piam volunta-

éinitio

tem,impofitione manuum extezius figni-

;uevul:

ficatam, quà offerebant pecoza ifta DEO,

Ieofub-

in ordine ad deftru&ionem, in ordine ad

occifionem , & combuftionem: videLe-

Chrltt

vit. 3. & feq. Sic & Chriftus fe obtulic

0100

&terno Patri per piam fuam voluntatem

t

in mortem pro nobis , antequam actu

jdudt

moreretur, & Sanguinem funderet : Et

yule

hoc quidem fa&um à Chrifto legimus fta-

T

tim poft pera&um facrificium typicum

li

Agai pafchalis, ejufquein Ceena Come-

tlïbch

fionem,dequibus Exod.12. v. z. & i .

T

Praterea ut Sacerdos fecundüm ordi-

nem Melchifedech obtulit panem & vi-

| Cs

nu1n; qua fecit efle fuum corpus & San-

Qu

guinem , dicendo Hec eff Corpns meura,

j xa!iü

quod pro vabis datur » Luc. 22, v. 19. Hic

i

efh calix novum Teflamentum in. Sanguine

g] gcn-

120 , quipro vobis faudetur 5 Exafm. Rot.

gbOC'

legit ex Graco , qui pro vobiseffunditur

yfam

in quibus vera ratio Sacrificii notatur, in

o

hoc : quod panis & vinum per confecra-

tios

du

d

L

e&c(2:4)50

(ioant

tionem fisnt corpus & Sanguis Chrifti ;

deftruatur fuübftantia panis & vini; res

p pa

um À,

prophana fiat facra fc, C

orpus & Sanguis

Chrifti, quz à Chrifto offeruntur in or-

f

E

"m

dine ad defiru&ionem , tum per mortem

& Sanguinis effufionem tum per come-

&Mar

sulidit

ftionem & bibitionem Apoftolorum, quá

hzcabíumebantur ut non amplius in talí

7

tibuem

effe ícil-fub fpeciebus panis & vini,feu (a-

dcati

aramentaliter pr:fcntia effeut, prout jam

di&um eft fupra.Et fi hac ad veram ratio-

i. Q

gem Sacrificii fecundàüm Lutheranos non

Doi

(afficiant,nullam neceffe eft ut admittant

Chii

facrificii rationem in facrificiis vet. Teft.

Fygicu

f enim illnd ipfum non fit verum Sacrifi-

Ti

[

cinm, ad quod ifla ut figurz prafignifie

pUJ li

eandum à DEO erant in(lituta ; quá ra-

&omed

tione fieura potius, quàm resipfa figura»

patq

Cim

ta verum effet Sacrificium, & per quid

figuraifta à Chrifto effetimpleta : fi non

ftus.

quan

per verum füum facrificium , ad quod

piafigurandum Sacrificia ifta erant infti-

r

Yobi

tuta? Deiude notandum quedChriftus di-

ld

cat : in prafenti 44od pre vobis datur, non

dieit dabitur in futuro ; feddaturin prz-

EE

i

fenri, Quoindicatur aclualisChrifli obla-

tio

ENEMEEUS — 0 q DNES

196 217)509

tio ante comeftionem; ficut & flgura -

Cf

juis i

ghi paíchalis iftam taliter pxæfiguravit.

Sugit

nam Agnus pafchalis debebat prius ofier-

ri

ite tollentes. anizmsal per faretlsas ve-

irinos

mortü

ftras & imimolare pha(e Exod. 12, Y« 23*

t Con

& Marc. 4* V« 12. ficut & hadus v. f.ém-

melabitque eum univer[a multitudo fiio-

nj

yinti

rum Ifraél ad vefperam. Ec pofk immojla-

jl

tionem debebat Agnus ifte & hazdusmane

ducari v. £. & edenz carnes notle illa a[[as

ii

nv

igni. Qux folemuiffima figura à Chrifto

jorttt

Domino;di&o modo impleta eft. Nam

Chriftus ipfe verus Agnus paíchalis per

d

typicum prafiguratus Joan. 19. v. 36- (e

"

rtie

ipíum prius.obtulit dicens: Hoc eft Cor-

pus meum quod pro vobis dater ; deinde

7l

comedendum deditjftum verum Agnum

;aä n

fxgmf

paíchalem. Scil. feipfum Difcipulis (vise

Cüm igitur uegari nonpoffit: quod Chri-

d

ftus veré feipfum & actualiter obtulerit,

a:fln*&

j

quando dixit: Hoc ef? Corput meum., quod

) ]'Iixl'

vo vobis daturgNB. pre vobis, non dicit

Ü

vobis datur.Illaque ver£ efíe àChrifto pe-

1]

ra&ta, qua ratione Sacrificii ex textuLuc.

m

i

22. citàyi facta: neque etiam ab ullo ne-

gari poffit inandatum Domnini immedia-

jj ob

i

Ks

té

d

465(228)54»

t& fubnexum i Hoc faeie $u meam come

Bu

if

smemorátiouess, Non video ullo modo;

quá ratione negari poflit : à Chrifto in-

Hahi

ftitutum effe facrofan&um hoc novi tc-

t

ftamenti Sacrificium , quod miflz Sacri-

qui

ficium vocari folet. Accedit praclarade

lii

hoc novi Teftamenti Sacrificio Mala-

tllum

chiz prophetia cap. 1. v. 10« Ien eff mibi

quàm

voluntas an vobis dicit Dominns exercitite

net

um nmuns non [ufcipiam de mann ute

ffra ; ab ovtu enim folis ufque ad eccafum ,

ul

mAgnuan eft nomen meum in gentibus , C

am&;

32 onni loce facrificatur & offertur nomiri

Io|

—

mmto oblatio munda, Quam prophetiam

iufu]

de oblationibus]audis, de quibus hiclo-

pote

qui folent , rationabiliter explicare non

d

valent: Nam praterquam, quod DEUS

t

tales nunquam renuerit etiam à Judis

Qu

acceptare ; non mundas fed vel maximé

fiQr

immundas volunt Lutherani illas effe, &

let

yo|

ut pannus menftruatz , ut loqui confue-

verunt. Praterea: dicitur hic deSacrifi-

poí

zio, quod tolletur ab Anti-Chrifto füb fi-

nem mundi Dan.8. v 11. Hicautem Sa-

li

crificia laudis, quz à quolibet occulté fie-

l

ÀR

r)S poffunt, tollere non poterit.

De-

—— sss

«45$(229) $&

TE

^ Deinde probatur etiam Inftitutio Sa-

olb

ctificii ex Heb.15. v. ro. ubi S.Paulusait:

riloi

Habemus altare de quo edere non babent po-

toyi t

tefhatem , qui tabernaculo deferviuntr. Ad

eónd

quid altare fine Sacrificio ? in tota Scrip-

Jarad

tura Sacra monftrare non poflunt: quod

Mi

ullum fit altare. erectum ad. alium ufüm;

1 lef Wi/& ,

quàm ad Sacrificandum; neque quod co-

«tl

meftum fitde altari, nifide (acrificio.

TEU

Qui hzc omnia jam di&a impartiali

I[MJWIZ

judicio perpendit & exarinat, legit eti-

am praclara de hoc Sacrificio San&ifli-

T

mo fanctorum Patrum teftimonia ; videt

jeit:

infuüpercontinuam Ecclefiz praxinàteme

shide:

pore Apoftolorum hucuíque ; non po-

j N

tefl non videre, à Chriflo veré iuflitu-

tum eíle hoc Sacrofan&um facrificium.

DEU

at

Quod autem adveríarii noftri videre hic

non velint :

non tam exerróre intel-

s

le&üs» quàm obídnato incorrigibilis

iefïfl&j

clt

voluntatis iu errore perfeverandi pro-

ii

pofito contingere videtur.

ii

Opp. Chriftus Dominus dixit quidem:

05v

Hoc facite in meam commtmorationem i

hocautem non dixit deSacrificio, fed de

kxehe'

dandacommunione.

K7

Refp.

4

eM(210)50

Quaf

KRefp. ante datam communionem '&

fumptionemejus, ait Chriftus : bocfaci-

prodi

jUpu:

t5 ergó nonde danda communione hoc

dixit ; imà pofito quod hocip(um etiam:

ivl

de danda communione dixifTet ; tunc ta-

dtlo

men non aliter intelligendum foret ,

tj

quàm quód hoc facere deberent , quod

tüme

ipfe feciffet ; confequenter : quia prius

um

fe ipfumobtulit, ut verum agnum pat-

prim

chalem fecundüm di&a ; mandavitquo-

Thatic

que, ut & hocfacerent Apoftoli inejus

qud

commemorationem. Imo virtute obla--

Won

tionis fattum eft Corpus Chrifti cibus

Paj

animz ad arcendam animz mortem, ad

qui

queim finem oblatio iftafacta efl.. Licet

&

enim .caro Chrifti & Sanguis ejus;fan-

"htiy

&iffima fint perífe, & ex conjunctione

[77

cum divinitate . non tamen erant fpiri-

&$

tualis cibus& potusanimz , ad huic do-

fith

nandam vel confervandam vitam fpiri-

obl

tualem & fupernaturalem , nifi in vir-

fun

tute oblationis pro animà, z* ad tellendam

qua

anima merten [piritaalem . & donandam

tür,

ei vitam. Quod videtur Chriftus expri-

Wse

mcre , dum ait Joan. &. v. 64. Spirieus efl

D

qüm.

gai ?z'w:)?:a:, eero non.prodeft quic

fün

Quaíi

POR Md U DUSrtosq Su

-

L

. -*S(zn)þ

w &

Quafi diceret : caro ut caro pracise non

]]

u

prodeft; fed prodeft & vivificat,ut oblata

!u

I

in mortem pro homineshinc monet fpi-

n &tl

ritualiter effe intelligenda, qua dixerat

unc t

dehocSacramento , tunc adhuc iuftitus

fot o

endo ; nondecarne utcarne in alimen-

,qu

tum carnis 5 fed de cà utfpiritualicibo

] pW

animz, Deinde in textu ipfo claréex-

npl

primitur a&ualis Chrifti oblatio ante

j

manducationem : Hoc eft corpus meum

ij

quod pro vobisdatur, nota bene datur,

T

non dabitur, Nec obftat hic quod S.

j u

Paulus fic referat: Hoc eff covpus meum ,

T il

quodpro vobis tradetur, . Cor. 11. v. 24.

Lit

& Marc. cap. 14. V. 24« Hic eff Sanguis

jf

meus novi teflamenti , qniprovebis effur-

(piout

detur , in faturo (cil. namtraditio,mors

& Sanguinis effufio tunc nondum actu

[pm-

yc $

fiebant ; fed futura pradicebantur At

i

oblatio Chrifti in mortem & Sanguinis

i

fundendiejus, prius fieri debebat ante-

,n/m

quam moreretur & fanguis effundere-

7 Ü

j

ii

tur» utperíeevidenseft ; non enim pre-

cisé moriendo , fed pro nobis moriendo

y

T

nos redemit , & Sanguinem pro nobis

n

fundendo fecund*m dicta , hinc dicitug

QUi

San-

—

L

s

9(232)599

oblati

Sanguis novi Teftamenti; quiainvittute

Sanguinis jam pro nobis oblati , noyum

videL

&alil

fecit nobifcum fzdus& teftamentum; de

cujus figura loquitur S, Paulus Heb 9. v,

husneg

1on d)

20.ex vet. Teft. Exod, 24. v. $. ubi Moy-

j

fes íumptum Sanguinem refperfit in po«

lt d

lt q

pulum & ait : Zic ef) Sangnis faderis, quod

pepigit Dominus vobifcums S. Paulusloco

|

guisin

inatr

citato ait Sangais Teflamenti. Mle veró

- ton f

Sanguiserat oblatus , de oblationibus &

! fonen

victimis jam ante immolatis fumptus v. ,

nifiigitur velint totam figurarum veteris

; fione

, Winel

"TTeftamenti energiam tollere , admittere

tht

debent? quod Chriftus feip(üm ut verum

H

! &pr

Agnum paf'chalem prius obtulerit, ante-

fiti

quam comedendum Apoftolis dederit;

Sanguinemque Teftamenti novi ex obla-

mequ

immu

tione & vidimá verá per fan&iffimam fu-

am Voluntatem Deo Patri pro nobis jam

[

oblatá bibendum dederit. Imó omnesfi-

Ápo

gurz Teflamenti ver. hofliz fcil, pacifi-

t M

cx, & oblationes, de quibus comedebant

(

Sacerdotes ; Iftam Chrifli tunc adhuc fu-

ilpu

turam oblationem exprefs& prafignifi-

csruntper hoc , quod omnia pxiusoffer-

b

hii

zi debezeat, quz de hoftiis , vi&timis , aut

obia-

ENNMENEOEUERAGI Hss ag

«86(233)50»

oblationibus manducabant Sacerdotes ,

nvittil

, n

vide Levit, 7. 8. && Exod, 29. pertotum,

]

atümyi

& alibi paffim. Tandem qui his omni-

bus negle&is fuftinere intendit: Chriftum

[5

biy

non in Ccna; fed in Cruce DEO Patri

fefe obtaliffe ? confequenter fentire de»

itinfo

bet; quod facratiffimusChrifti J suSan-

1l

Jus/nd

guisin horto per fudorem cruentum , &

|leyt

inatrio Pilati per flagellationem effufus,

»m'bus&

non fit pro nobis D x o oblatusante effue

fionem, adeoque non utiliter pro redem-

Phliï. f

d

ptione noflra. Quod abfit fentire ab ho-

mine Chriftiano. Patet igitur evidentif-

jj

d

fim& ex his omnibus, ficut ex textu clare

expreilo Luc. a2. quod Chriftus obtulerit

tdi

fan&iffimum fuum Corpus &Sanguinem,

Jj

vollt

antequam illa Apoftolis dederit, adeoque

immediate fubjungens : ZJec facite s2 se»

um li

am commemorationem , mandaverit : ut

hii

Apoftoli quoque illa ipfa offerrent,

j

Oppon. Diabolus Luthero varias CcOne

r

tra Miílx Sacrificium rationes objecit in

(

n

t

difputatione fua cum eo habita lib. de

yir

Miía privata & Undtione Sacerd. v. 9.

ïgniü-

quod Chriftus communionem folummo-

,oäCP

do-aliis diftribuendam inflituiffet ; non

$, [

Sacri&-

g

ERN

«96(234)50»

! hibie

Sacrificium. 2. Quod in Miffa deberent

przdicare de morte Domini, 3- Miffam

| batt

«nttr

eíleSacramentum aliis communicandum,

non foli Sacerdoti datum,4, Intentionem

debi

|

Chrifli fuiffe,ut Sacramentum hoc dare-

qun

tur ad corroborandam fidem &c.

E

fictte

Refp. O Sanctum Diabolum tam fe-

duló laborantem , & cum Luthero difpu-

vide

TOi

tantem pro abroganda Miffa , fecundümi

Lutheranos idololatrica!O San&umFun-

üm

Lllthl

amentum,ó pium doctorem,ex quo de-

fumptz funt confueta iftz Lutheranorum

fcxip

bus.

contra fan&iffimum Mifílz Sacrificium

objectiones ! Cur Megalander vefter &

( Dii

Do&or Patri mendaciorum credidit? Cur

ET

mendacia ejus ut vera , ut Evangelica ac«

db

ceptavit , approbavit, & auditiseis jugé

lii

Dzz Sacrificium à fuis fuftulit & omnino

abrq

rejecit?Cur ei non decenter obmovit»qua

Tig

hic ex Scripturá facrá oppofita funt Lu-

ts

theranis , fimiliter contra idem Sacrifici-

Vlüg

vm militantibus , quibus jftz nullitates

& dzmonis mendacia evanefcunt ut f»-

3551 ante faciem venti? Cur Lutherus ta-

cendo confenfit Diabolo objicienti:quod

r

Vài

in ordgnationex fuf non meliorem fiderá

ha-

A0

«€(23;)So»

eutnt

habuerit quàm Turca & ip

fi Diaboli ha-

Mi

bent? Cur huic mendaci Diabolo gon

400b

contradixit, ut facillime potuiffec &

Wi

debuiffet ? impudentiam veró non exi-

X dl

guam aftimo: quod D. Baropius & Di-

Íícipulus ejus non vereautur mentionem

am f

facere de luminibus, dico de luminibus

vide Auth, citatos,fan&o Ignatio à da-

yülje

QunuT

mone prafentatis, non veró acceptatis :

cüm ipfimet tam exorbitantia legant de

i

d

Luthero fuoipíomet Lutheri calamo de-

"T

tOtUE

fcripta» quales illumiaationes; & in re-

1OCUIL

bus fidei rationes ille ipfe fatetur fibi à

dirl

Diabolo non tantüm prafentatas fed eti-

TA

am acceptatasà fe effe;quibusille uti veris

f

Jente

doctrinam füam accommodando , Sacro-

i

fan&umMifíz Sacrificium reprobavit &

irjt

oD

abrogavit; quantüm potuit. SummaSum-

marum patet hic denuo: quod nullate«

i

jl

nus fint Evangelica, quz Lutherano-E-

ul

vangelici in hoc pun&o traduntut talia.

li

$. VI.

De Panitentia,

d

Uod poenitentia non fit novz legis

j

Q

Sacramencum non eft do&rina E-

l',qUO

vangelica, Rario eft : quiain Evangelio

n

Et

i

non legitur luculenter tradita.

«96(236)30»

' Et fi verum

loquaturHiftorico- Theo-

Doni:

logus, quod Lutherus jaun à curfü Philo-

tum P

fophico Sacra Biblia tam diligenter tam

manda

nervose ac ferventerlegerit , quafi ea

u

in fuccum & fanguinem faüum vertere

vellet p.4. cur poftinceptum fuumLuthe-

paca

| fed ai

ranifmum toties & tamdiu peenitentiam

GIOFUt

vocaffet Sacramentum , fi hocex Scljipä

! pf

tura non intellexiífet, fed contrarium in

eaclaré & luculenter tradizmm legiffer?

|. D

Joan. zo. ait Chriftus clariffimis ver-

| qiod

bis: Qnuoruzs vemi[eritis peccata remittun-

| fa.

tur eis, Perhacexprimiturfignum extet-

ïüopu

num fenfibile,deinde ftabilis Chrifti infli

| honj

dired

tutio,& gratiaconferendaper hoc Sacta-

ï

mentum per remiflionemSacerdotis.Qua

[

Ut n

igiturSacramenti ratio decffettimo etiam

fecundàm definitionem Sacramentorum

tilfim

t

Lutheranam eft Sacramentum:hinc liber

P

fymbolicus Apol. in cap. denumero &

tur;

ufü facramentorum fic habet: fi facra-

pto

menta vocamus ritus, qui habent man-

| mj

datum Dei, & quibus addita cít pro-

libu

miífio gratiz» facile cft judicare, qux

fint proprie Sacramenta --- Vert igie

mif

&i

tur funt Sacramenra : B;ptifmuguc

I

jo-

;

P EMENENUAH HME 6 000 vosdam

z

) Tite

fithlt

Dïomini, Abfolutio; que eit Sacramens

QteL W

tum Ponitentiz, nam hi ritus habeut

mandatum D En.& promiflionem gratiz,

quaiu

) vert

Oppon. Non proprié remittuntur

aLul

peccata per abfolutionem Sacerdotis ,

tentil

íed annuntiatur peccatori remiflio pec-

catorum » cui eam credenti remittuntur

$5

per fidem.Reíp.&.

3

x

Dico 2. None

ft dofrina Evangelica:

J

quod per abfolutionem Sacerdotis pec-

ni m

cata non remittantur , fed horum remif-

ul

fio peccatori aununtietur : Ratio eft;quia

n«

ii

non modo non legizur in Evangelio, fed

t

dire&econtrarium clare exprimirurineo

0ah. 20.. V.23» quortm remi[erstis pec-

xisW

u

ata remittutitir eis«. Nonnehac funt cla-

riffima verba : quormm remiferitis , ve-

Ytort

yclit

guittuatur ?

Porroilla ännuntiatio,dejqua loquun-

matr

(

tur : vellegitur in Evangelio » vel fit ex

ii

»nmlt'

proprio annuntiantis cexebro. Si pri-

murm : monftretur, ubi & quibus forma-

"Pa

1

14

libus legatur; quod huic aut illi int re-

miffa peccata ? fi fecundum : phantaftica

(

or

& fine fundamento erit illa annuntiatio.,

. Dico 3. Non eft do&rinaEvangelica:

quo

«06(259) 369

ilb

quod peccatori non remittantur peccata

njtrit

per abfolutionem Sacerdotis; fed perFi

fade h

dem, quà illi creditur, Pro ut Luthezus

lnte

loquitur Serm.de poenit. & in articulis da-

mnatis à Theologis Parifienfibus ab ipfo

tinisg

Luthero relatis in feinen &Bücderen. vom

tani d

eiftticben «tanb rviber Den 3jYabft unb bie

Tentüt |

iftboffttt pag. 166. artic. bie Abíolutio

&m E

Quod

ift Ereftig / nicbtbarumb / paf fit gefcbicbt/

& act

fie gefctebe/pon roem fie mag / ct. irre obt

irre nidyt fonberen barumb: bog ibr glaubt

Lutler

toitb. Art. 2. GJ[aub feftiglic)/baf bu fepeft

p

abfolvitt / fo biflu getviflid abíolvirt / t$

n

fept umb beine Xervemie e$ mag. Et Art. 3.

din ;

p

QSe8 cà mugiid roeres baf Der gebeicbtet /

fa.

nicbt bereroet / ober borgWiefter midyt ermge

licb / fonberen fcbimpffücb abfoloiret / o ex

B

bod) glaubt/tr (c abfoloirt / ift er veartid)

Tileri

abfolvirt. Hzc inquam do&trina non eft E-

&t

vangelica : quia ex Evangelio Chrifti non

hl

eft defümpta , fedex Luthericerebro pro-

prim

prio, & eft fcandaloía valde : quia verbís

$e ü

b

Domini dire&e contraria veram deílruit

penitentiam. N7 panitentiam babuers-

quog

H5 , ait Chriftus , osnes . fsmnilster peribitis

Tetm .

UC. 1 3- V.3.&€ f facste frnilum dignum pa--

fetn,

niten-

—

4€(2595)$&

It p

nitentie Matt. 3. & Joan. 20. qworum re-

fed pf

mifevitispeccata remituntur eis. Vide plu-

t Lule

ra de his fupra cap. 7. de Juftificatione,

rrical

Interim nota hic, & in aliis quam plu-

TT

timis,quod perperam Evangelico-Luthe-

rani velint vocari , quafi Lutherum feque-

firtt v

Vfrtni

rentur in tantum , quantum concordat

( Abfoli

cum Evangelio 5 cum manifeftum fit ,

quod vice versá Evangelium intelligant

ht

n

l

& acceptent in quantum concordat cum

Lutheri conceptibus , & non ultra : feu

ia

potius ; quod Evangelii tex:us qualiter-

vtf

cunque in fe ipfis claros explicent fecun-

faitt

düm adinventiones Lutheri.

Adeoque

TU

non Evangelico Lutherani ; fed Luthe-

gut

tano - Evangelici reipía effe velint. Evan-

(HUIN

gelium loquitur elariffimé : quorum re-

TET

miferitis remittuntur. Si peenitentiam non

du

egeritis , peribitis Luc. 13. v. f. hi»c non

iondi

Chrlr

intelligunt;pro ut à Chrifto jpfo claré ex-

primuntur; fed pro ut à Luthero perver-

r

sé explicantur , f(ecundüm mox allegata,

u

Dico 3. Non eft do&rina Evangelica,

^j dif.lfij

quod quilibet abíolvere

offit. peccato-

yi

rem à peccatis. Pro ut

L

utherus docet

Mi

,nii

[

ferm. de poen. his verbis. ;jtn &acrament

j;'gnw-"'

De

)

m u u u UE

ec £Sufe/ unb Cgääcbungberetbmb-

ditado

0

nictà mcbr tbutein Dabft/?Sifdbo(f ven

ber geríngfte Sricfter s ja voo ein. Sie(it

p di

vicbt if / eben fo viel tbuet cim iglicb Cbrie

du

( 9»enfdb/ ob c$ fdbon cín 'Beib obtr

Mruim

Sinb tvare/ benetocid) Gbriften SDenfcbsu

Re(p

Dir (agen Fa : bir vergibt Oottotint Coumne

(thtibu

bein oem SyYamen oc,. unb u baf QDorf

la ]

Oib

fan(t faben mit einem. feften Gifauben al8

fpreche c$ Goott qu Dit/ (o biftu geroif in oem

fDinati

felbe Gauben abfoloirt/ foganfiuno gar

libtrah

ligt allc Sying im Glauben auff ottre

spun,

Cfior(. Magis accomodate dixiflet : fo

M

gant usb gar lígtalleDing in 95antaftp

HUK [

uuüb Cinbiloung auff JGeber uno. Sinbtr

Ge(diod& 5 quia nonnifi phantafta fibi

1 ven]i 1

Qpjb

effe verbum Dzrz, nififciat ex ore Dar

imaginatur verba ifta mulieris aut pueri

lst g

Mi

effe detumpta. De quo nulla hic proba-

Tnr

tio eftadjunc&ta s Chriftus folis Diícipulis

dina;u

fuisinfufllando dixit 2 4ccipite Spiritum

Qte,

fantknm , quorum remsferitis peccata re-

icant

mittuntur eit,d? quorum verinueritis etene

! busd;

t4 f«nt. Joan. 20. v« 22 Hoc nullibi de

*l qu

smulieribus,& pueris legitur : nifi in E-

1 Yeti

vangelio Lutheri,

Op

| "ii

TEU BMNEENSCINUNNDHNI o s OUA oU og sl

«99(241)50. -

(Citt

b Opþon.

Chriftus Matth. 18.v.14. Di-

w

€it adomnes: /£men dico vobis, quacun-

i

que alligaveritis ['aper terram erunt ligata

ib Qv

Grin eulo, && quacunque folveritis fuper

OO

terram evuntfoluta qi ia colo.

Muf

Refp. 1.. Si vobis imaginamini, hzc

w

omnibus hominibus di&a effe, omnibus

Y

hanc poteftatem effe datam, Cur hac

yind

omnibus non permittitur exerceri ? fül.

yjn

minatis contra Catholicos, quod laicis

Kf

1

lubtrahant calicem quafi omnibus pra-

j u

ceprum, quod falfum effe monftravi,

ife:t

$. 4« de Communione füb utraque. cur

latl

hic fubtrahitis laicis poteftatem abfol-

d

vendi , vel faltem fufpeuditis, quam

jf 5

omnibus promifcué datam ipfimet affc.

W[pwl

ritis * fruftra hic recurritisad 1. Cor,1 4.

o DV

v. 40 omnia bonefle c& fecundzm ovdinema

T

fiant 1 quianec inhoneftaàm eft necinor-

Vi

dinatum datam à Deo poteftatem exer.

Synl

cere. Per quam regulam igitur DD.Pxa.-

T

dicantes fibi folisrefervant

; quod omni.

jj

bus datum efle docent? Refp, 2. Fal(uy

Jie

efle quod Chriftus omnibus & fingulis di-

T

Xerit 44acunque . Alligaveritis: G c, Initio

capitis]egitur : acceflerunt Diícipuli ad

l

L

JÉSUM,

u- - COU EUMMU |

e94| 242.) $6v

Tasun. Et licet ibidem propofuerit do-

monfl

&rinam omnes concernentem , ex hoctae

iLu

men hic nulla probatio ; quia & . Apofto-

fiàtin

lis debebat do&ttinam communem propo.

pn|

nere , aliis poftmodum per eos pradican-

li

dam. Pofitoetiam : quod plures tunc affue-

L

rint & magnaturba, de quo in textu ni-

f.ïdcm [

hil legitut 5

'ex hoc tamen non fequitur :

quod omnia

& Íingula omnibus & fingu-

| * pec

]is dixerit,quo

d toti turbz ex diverfiffi-

;fa C

Samaritanis, fide-

mis hominibus Judais

äDEo

libus & infidelibus colle&z dederit pote-

| liOncmïï

ftatem ligandi & folvendi ; ad quid enim

t N

illa ? nonne foret idem , ac 6 Rex quidam

"Lt

omnes (üos (ubditos conftitneret [udices ;

Atj

dando eis poteítatem damnandi reos &

D

td (

abíolvendi ? & quid unus ligaret, quod

n

mox alius nonfolveret ? Si Scripturam in-

(ang '

terpretari velint fecundüm proprium fuum

cerebrum,faltem non tam imprudenter lo-

Yanpe

llerzm

qui deberent. Interim cum res hac fit ma-

Iams,g

yimi momenti , ex qua remiflio vera pec-

Hnge

catorum , & Salus aterna dependet , te-

"dm

nentur hic clarum producere textum; quo

ftus omnibus de-

V ite

certificentur : quod Chri

Ttin

derit poteftatemab(olvendi. Quonon de-

t

hi

snone |

l

x d

«496(253)56»

«t do

monfirato peíTimé fibi confülunt , errone-

(

Alb

is Lutheri conceptibus in periculofa mate-

ria tam pertinaciter, fine. folido ex Scri-

d

ptura fundamento inharendo,

nadich

Inít. Non appreh

endimus bic ullum pe-

ncalit

riculum ; quia cert

eyuL Ti

fidem nobis remi

Ó credimus , quod pet

ttaütür peccatà , dum

gt

credimus Chriftu

&

& peccata noftra

m pro nobis fatisfeciffe ,

fuftuliffe , hoc enim ; fo

TT

ipía Chrifti (atis

fa&io fit noftra , nobisque

nj

à Dxo imputatur ad peec.

atorum remif-

u

Bonem,five hzc remiffio per

Sacerdotem

yid

àve per alium nebis annu

ntietur ad fidem

Y q*lif'-ï

excitandam.

rl

Ref;

P- Jam przmonui in fupra dictis ,

i fedi

quod (i

M qW

fc&

cut exuno ab(ürdo fequuntur plurag

ex uno falfo plura fequuntur £alía.

TL

conceptns ille eft quidem Lutherano - E-

m

vangelicus » at nullatenus

Evangelico-Lu-

j

theranus;

quia non ex Evangelio à Luche-

"

ranis; fed ex Lutheri cerebro à fic di&is

| Vm;-æ

Evangelicis depromptus eft , ut bafis &

j

fundamentum totius ferme Lutheranifmi,

( q

ut patet examinanti. Ego autem funda.

od

mentum hoc erroneum fundamentaliter

u

fti£.

Ó

teprobaviac refütavi R;pra cap. 7. deju

eui

«85(244)50

mo n

cui hic addo : quod fi

huic conceptui fuo

qud

rtinaciter inharere ve

lint : non video;

$

iiqui

cur hic difputemu

de data poteftate ab-

ha

folvendi , quib

us

& perquod. Nam om-

fuertin

hriftiani credere tenentur

nes omnino €

Mi

Chrftum pro eis 1

nortuum effe, & pro

fündüt

fatisfeciffes

fiigitur hoccre-

peccatis eorum

Bronun

dendo juftificentur ;

ad quid recurrunt ad

Jrd

aliquem ab

folventem vel annun

tiantem ?

1 gl

hoc fciant fineco, & talem a-

curo iili ipfi

fjf

&um fidei zque po

ffint elicere fine abfol-

Q* $,

vente , fine peccatoru

m remiffionem an-

Wa

(ua fcientia vel ex

nuntiante , ex propria

; xim'w

le&ione Scriptura faera » feu

Catechifími:

| Itj

quis feu mulier aut puer

uàm fi alius ali

L

hoc ipfis dicat.

E

t hoc videtur Lutherus

[ t

bene advettiffe ,

dum docet lib. de Miffa

| Rf

rivata & Un&.Sacer

d.quod àDiabolo in

Vr

ca(ü ibidem pofito , ab

folutus re&tam ac-

Deun

Quod certé funda-

Chrf

cepiffet abfolutionem.

ex Matt. 18.lt-

te non potuit in textü cit

temi[

cet enim omnibus 3bide

m di&um effet:

tam

am folnta e-

quecunque folveritis [uper terr

Jtefer

runt d- in Calo , ( quod fa&

u

m non eft

Viril

tunc tamenDiabolis faltem

hoc nullate-

N

nus di&um eft, Quod Lutheranorum ne-

mo/

l

«459(245)50»

.

mo Regare poteíl. Sicnon vi

deb fane,

hii

quod Lutherus apprehenderit efficaciam

j v

ho

aliquam , in data poteftate abfolvendi;

led totam vim» totam julítificationem po»

(

füerit in aQtu fidei, qua quis credit fibiefls

fenen

remiífa peccata , vel quid zquivalens fe-

; &ph

cundüm jam di&a; imo hoc ipíum claré

Ioe

pronuntiat ferm. de pcen. C ligt nicbt adi

Y

4

*yrie(ter/ nicbt am Detneny S&bucen / jonbte

(s

ren gan& an Deincm Glauben 7 fo biel Du

g

gíaubcft/ fo oicl bu baft- Dereliquis vero;

j íl

qux à Sacerdote fiunt , tantum loquivide-

yan d

tur,ut de objedto fidem excitante : ma-

i WI "

xim& cum Lutherani nequidem requirant

( (fmi

intentionem in adminiltranre Sacramen-

All pdC[

u[hC(U

ta 5 fed pura & nuda illa externa ad fidem

excitantia.

&Wïl

Et fi hzc omnía bene perpendam &

,gbolo D

combinem : non video, cur non zque in

eaam [

Deum poffim affurgere eliciendo fidem in

f [

Chrifti mortem pro me toleratam , in

j

remiífionem peccatorum meorum , fivi-

aum [

tl

7l

deam imaginemcrucifixi, quam fialiquis

!

prafertim mulier aut. puer mihi dicat :

$

Chriftus pro te mortuus eft ; imo fi pfitca-

mn

I

€us artificiose edoctus, velad hoc qualifi-

OLWX

GASRS.

go^

Lg

«99(246)50»

catus diceret : tibi remitcit Deus peccata ;

! ptda

cur non poflem a&um fidei elicere de re-

matel

miflis mihi peccatis eque ac fi puer hoc

yeffi

ipfum diceret, vel jocosé tantüm & non

IT

ferió abfolvens,de quo füpra in art. Lur

| Qdj

theri à Parifienfibus damnatis ? nam qui

| dj

credit mulieri vel puero dicenti bit ott»

Atortn

gibt Gott beine G5ünbe im Stamen ac. ut

dl

Lutherus loquitur ferm. de peen. vel putat

toflrà

r'ntellig

hac verba eíle ex Sacra Scriptura feu ex

ore Dei defümpta, vel non, Si hoc, quo-

m p

modo aliquis porerit hzc credere qu

ia

& Deo di&a , prout ibidem Lutherusre-

j frund

quitit?fi illud, cur hac à píittaco prolata

; Dio

non pofet zque credere , quàm prolataà

| ügig

muliere aut puero? cüm fidem füam non

! hi

—

lo

in proferente, (ed in verbis ipfis prolatis,

|

Ui

quaz divina effe putat, íeu ex Deiorede-

Q

fumpta, fundare velit

,

"

maxime cüm

Cttm

nom appareat magna differentia inter

Mi

verba à tali pfittaco prolata, quàm ab

atem

aliquo fine intentione bruraliter pro-

! lidi

trufa,imo à patre mendaciorum ; qui &que

; fj

minus abíoivendi poteftatem .accepit à

BITT

€hriflo, quam pfittacus. Dolendum verà

| I

quod hac & fimilia non ferió & ncere pet-

!' u

pen-

l

|

«06(247 )50»

ibus in hac-

(

pendant, qui Lutheri concept

edtte

materia magis credunt , quàm claré ex-

yec

preffis Chriiti verbis ; quibus,folis difcipu-

&t

lis,& confequenter folis rit& ordinatis Sa-

i, L

cerdotibus abfolvendi poteftas data legi-

tur Joan. 20 v. 22. Sicut & remiffio pec-

Afl qlli

Wt

catorum per Sacerdotis remiffionem feu

u

abfolutionem. v. 23. Urinars faperent

vl

iutelligerent acnovifsma prasidereniquid

ul

noftrà pluris interefle poteft, quàmad ve-

g,

ram peccatorum remiffionemn fpe&antia

t qnf

fcire;à quo & quibus mediis hzc peréda fit

fecundüm venturi judicis ordinationem ?

denitt

pl

Dico 4. Quod neceffe non fit in fpecie &€

pm/lllï

numero confiteri gravia feu mortalia dee

7I s

li&a, non eft Do&rina Evangelica. Ratió

wlatis-

eft:quia nullibi legitur in Scriptura Sacra.

st

Oppon. Nec contrarium huic lcgitqr

claré expreflum in ea.

m o

i

Refp. - pofito hoc,non conceffo, tuuc

faltem dubié procedunt Lutherani nullum

yn?

u m

folidum fundamentum babentes : quod

fifficiat confiteri in genere ; & quia evi-

H

j

dens eft: quod non omnia fint fcripta , te«

meré procedunt in hac matería ; & potiüs

j

T

attendere deberent , quid à tempore Apo-

L 4

OlOf

"

«9$(249)56»

|

ftolorum, ut primorum Paftorum & Do-

j la

&orum Ecclefix fuerit in ufa ab eis inchoa-

46

to:quàm quodattendant ad. prurientem

gopt

auribus & omnia füuavia ac fenfualitati pla-

i

centia proponentem.Sciunt quodLutherus

| Qub

contra univeríam Romano.Catholicam

ROt

Ecclefiam pugnatutus ex Clauftro egreflus

Qd

fitfine bursá, quà corrumperet avidorum

Rra 1

corda:(ine exemplari vità,qua dementaret

Cert

incautos: id faltem moliendum judicabat,

verfot

quo facili negotio inflabiliüà mundanorum

litha

animos ad fe füaque excogitata traheret.

ET

Quid autem mortalium quis invenire

lculs

potuiffet ad intentum ejus efhcacius,quam

J ff

do&rinam hanclaxiffimam fcil. per folam

fidem cunQa celorum bona , Chrifti me-

quogd

| fiti

tia, & thefauros inxítimabiles obtineti

| lt ei

polle , fine onerofis peenitentiz operibus,

E

ine metu & follicitudine de elicita verà

À , |

contritione, finc fpeciali confeflione?tan-

| itve

ium à Deo dari,quantüm quis credit ( ve-

[ L

rius fibiimaginatur ) donandum- Nonie-

Tiet

V

fpicere D xu M opera bominum,impletio-

j Ul

nem mandatorum » piam aut non piam

'flaï

f

lp[a

cujusque vitam; fed folius filii fui vitam

Mi

fantam , Legis impletionem ; obedien-

latis

tiam

324 9)9go

T

tiam , fanctitatem , meríta cun&aque bo-

sindtt

na, quzcredenti imputentur, quaf ejus

urjenti

ropria : & fimilia plura. Syet Gub ficbt

jruip?

yefum Gbriffum an/ oer bat fürung genug

Lutti

guban &c. Quid inquam per D x u x im-

tholic

mortalem füavius mundanis occinere po-

tuiffet £ Sedchariffime non fic itur ad a-

) egu f

vidotd

ftra : in fine finali videbitur,cujus toni.

moit

Certé milleni& milleni viri doGi(Timi &

illdiübib

verfatiffimi , qui omnia fciverunt, qu&

d

Lutherus fcivit, & dudum antéhunc le-

v

geruntqua hic legit,difficultatem appre-

j

henderunt inípecifica peccatorum con-

jlm;quäm

feffione,tam quo ad peenitenrem, quàm

WW"

quoad abíolventem ; qui tamen tali te-

jj m

merirate onus hoc pium à D Eo impofi-

n

tum excutere non voluerunt 5 fed liben-

. cxïbuflv

tiffime fecuti funt faltem praxim Eccle-

qu

fix , ne temeré indulgendo fibi, reprobi

jonetl

invenirentur in judicio Dx r. Profecte

[4

sit|

fi Lutherus ante Moyfen veniffevipfam-

þ NI

met onerofau circumcifionis legem , o-

lmp]llw

mniaque ardua sbrogaffet,ex capite,quod

j Pllm

ícripra noneffent.

Re(p. z. Negando affumptum : quia

qit

fatis clar& nobis proponitur ueceffitas di-

tf

é&x

ac(2fe 0

ltneff

&z peccatorum coufeffionis, per hoct

quod dicatur Joau. 20. quorkm remiferis

lm ex

tta tll

tài peccata YCHAUHAEHY 635 , C quorum reti-

licay u

nueritis retenta funt. Per fe evidens elt;

quod Chriftus peccatorum remiflionem

hominisque falutem non qualitercunque

po(uerit in beneplacito Sacerdotis ; ita,

U

li

uthic vel abfolvere vel retinere pro libi-

um pt(

tupoffet , quofcunque vellet, & pecca-

terem vel abfolvendo mittere ad Ceclum;

(tbitar

(iiatio

vel retineudo peccata ad infernum deji-

cere. Sed quod Chriftus ad huuc finem

EM

ag

dederit abfolvendi poteftatemsut quos ex

[ tkpmg

Confeffione fpecificà Sacerdos intellige-

*et ad abfolutionem qualifcatos, & rite

tieíun

dl[p. fü;

difpofitos, abfolveret ; & alios non ta-

les dimitteret,donec refipifcentes meliüs

fl'inü.h

fe difponant; hzc veró fine confeffione a-

p

| tnult

$ud Catholicos confuetà fieri non pof-

Junt. Cüm non fpecifice confitentis con-

ï; Doud

quod

ícientiam & qualificationem nemo fcire,

confequenter uemo judicare poffit,quis.

hr

tioye,

felvendus aut ligandus. Interim requi-

ritur hic probatio debita do&rin& con-

| lm(yn

wrerim Lutheranorum & quidem ex E-

proh

vangelio, qua Evangelicam probent il-

) pau

: jam

i M M

apé( 251) $ao

[j h

lamelíe; per qualefcunque enig textu-

hi

um explicationes, aut exceptiones con-

Mi

tra illosnon probatur doCtrina Evange-

eut di

lica, ut per fe patet,

9- Vl[o

(liondt

De Indelgentzis.

'ICUHqI:'i

Uod in Ecclefia Chrifti non dentur

Bs m;

r

Indulgentiz,feu remifhoues pcena-

pïül"l'

(s

t

rum pro peccatis nondum plené expiatis

debitarum, non eft Do&rina Evangelica,

Cmbm

unau

quia non legitur in Evangelio. Quodau-

tem Indulgentiz iflz prerio venditz fint

jc 1

0s

u

ab Ecclefiá,feu à (uíno Pontifice;aut aliis;

p

Jl

eft pinguemendacium. Adeoque calum-

niz funtD.Revelmanni,qua hic paffim ia

&

a

difp. fua objecit de mercatura Indulgen-

Ht

tiarü. Lutherus ipfe ftatim ab initio, cüm

ml

primüm exortus effet delndulgentiis tu-

f

imnultus, fermmonem

ripfit deiis : in quo

j

noi dicit: quod vendi

fint Indulgentia,

yistu

TO

quod tunc certe dixiflgt & dicere debu-

iffet, frtale quid advestiflet;& quia men-

ä[)qqlï

tionem facit de benZ diftribuendis elees

m

mofynis : fatis colligitur ex eo ; quod

a a

pro Indulgentiis

ucrandis prater feriarn

mCXE'

at

peunieadam-praícripta fuerint danda

clee-

n

N

ex(ofile

eleemofyna vel pauperibus , veltem

^ttha

Pliïï

;

vel ad alias pias necéffitates.

^

ii C

ao

'Oppon. remiflis peccatis nulla rema-

net poena debita pro iis ; ergó fruftranex

(atisd

ddr

funt Indulgentiz : ad quas etiam nulla

legitur Ecclefiz , vel fumimo Pontifici

oniei

data poteftas.

t ho

timyl

Refp. negan

do utrumäue. Nam imQ

primisait S. Paulus Heb, 12.v.6. Quen

aliqu

Wi o

diligit Dominus eaflgat , flagellat autem

o;muen filium quem vecipir.NB. Quem re-

impe

cipit utique ingratiam. Item 1. Cor. z.

de ha

Tien.

v. 31« Qued fr mosipfosdijudicaremus, non

uTique gudicaremur dum. judicamur an-

nequu

tem. 4 Domino corripimzur , t noncum boc

g

munso damnemur. Legimuspraterea,

prefffu

quod Moyles à Deo punitus fit propter

dulgeu

przvaricationem Deut: 32. v. $1. Quam.

Va

ipfi Dominus diu ante fine omui dubio ;

cll]OSSw

quo ad culpam remiferat. Pariformiter

QUi

dictata eft peena Davidi etiam poft trans-

latum ejus peccatum. 2- Reg. 12. Ex his

g

& fimilibus pluribus manifeflum eft :

ff

quod pena peccatis noflris debita ex

tl

parté maneat adhuc folvenda, ctiamdi-

wü

" peccatis que ad culpam & penam

puj

&tet-

eh (55 3) 9tv

n

eternam. Adíecuudum quod attinet :

ait Chriftus S. Petro,ribi dabo claves Regné

!/la j

calorum, .Matt, 16. pez quod iptelligitut

ulltantt

fatisclaré : quod eidem ut(opremo Ec-

u ul

clefis Paíftori data fit poteftas tolleudi

Pouii

omueimpedimentum , quo retardari po-

teft hominis ingreflus in regnum coslo-

am i

rum 5 hincnon dicitur:tibi dabo clavem ,

6 Qut

aliquam (cil. poteftatem ; fed claves reg-

7277]

nicolorum , oinem nimirum; omnis

Quemtt

impedimenti tolleudi poteftatem.imó fi

, COHII |

de hac nihil baberemus fcriptum;runcta-

men de oppofito faltem certinon eflent,

Ts W

i

neque hocipíum afferere poflent utEvan-

PIMWE

gelicam doctrinam» nifiin Evangelio ex-

preffum legant 5 probent igitur (uam In-

a

m?teiä

dulgentiis contrariam do&rinam ex E-

vangelio; & noftros de Indulgentisaiti-

QUi

d

culosScripturzSacra cóotrarios effe,ante-

focnit

quam calumniando contra eositíurganut,

Oppon. Chriftus plené fatisfecit pro

u

] D

peccatis noftris.confequenter nonindi-

u &

gemusIndulgentiis. Refp. N. conf, nam

& plene fatisfecit Chriftus pro deli&o

ïä'DlM C'Sä

t

Moyfis & Davidis, hi tamen nihilominus

punitifunt pro iis- Item (atisfecit pro

c

L5

ps*e-

4i(2;4,Se

peceatis illius,quera recipit, hunctamen

Weatel

eo non obftante flaeellat Heb, 12.Nos

fittioi

experimur quotidie , quod Dxus mos pu-

jl

niat pro commiffis deli&is, licet de venia

]u

per penitentiam impetratá non dubite-

D

mus, Refp. 2. Chrifti plena fatisfa&io

; D]

in tantum nobis prodeft, in quantum

; Bitiom

eam Chriflus pro nobis zterno Patri ob-

iil

tulit, & (ücmt fua merita non obtulit

nb

Patri5 ut his felis fineulla noftra coope-

.

1 Hi

ratione falvieílemus

*

fed ut in virtute

fitdy

horum & nos collaboraremus ad falutem

mxiïxsp

Matt. 7,. omonis arbor qua uon facit fra-

ftdin

Élum bonum excidetur i sn ignem mitte-

lr

ftur. Sic & fuam fatisfa&ionem non ob-

tine l

tulit zaterno Patri , uchac fola tolleretur

V.24.m

omnis perfcelera promeritapeena : fed

& i

utin virtute fatisfactionum Chrifti & nos

f

patiendo aliquo modo fatisfaceremus

, lac,

divinz juflitiz.

blaf

Hincair S. Paulus 1. Cor.

i Qadf

quaf

nos ipfosdijadicaremmus, nouysdicaremur 5

í il0fje

dum judicamur autem, àDomino corripi-.

n

9AHY 3 Ht n0D cuzm mundodamnemur. Sic

Wotr

agnoftere debemus bonitatem divinam

t

in rcxgifiïone peccatorum, in remiffio-

né

ipity

NUTMENUSUENGEIS OOU H eodg g

..98(2;;)80

TOU

neaternzdamuationis per Chrifli fatis«

nM

fattionem, & fimul agne(ceredivinam'

u

juftitiam , quaflagellatomnem filium ,.

everii

quem recipit & hoc Chrifti fatisfattioe

jubite-

nibus nullatenus derogat : fed eas Ccome-

sfadi

mendat j eo quàd in virtute ha:um cafli-

ETQ

gatio noftra Deo grata fit, fine quibus.

u

nihil efficere , nihil delere poffemus co-

obtil

ram Deo,fente me nibil pateftis faceres Joh.

COOPC'

15. Hinc fit quod damnati horrenda pa*

Vi

tiendo nunquam fatisfaciant pro com-

unt

miffis peccatis ; eo quod virtutem fatis-

factionum Chriíti malé vivendo & in fce-

T

il

leribusperfeverando amiferint. Hacop-

J 06'

timé novit fan&us Paulus,dum ait Col. 1.

éeut

V, 24./unc gandeo inpa[fionibus pro vobit,

1'.[6

C adimpleo ea, que defant pafüonum Chrs-

T

fl in carae mea , pro corpore ejns Siego

.

*

eut

hzc, & in iiídern terminis fcriberem.

blafphemum me utique proclamarent ,

n

quafi. imperfe&tam dicerem Chrifti paf-

fionem & farisfacionem ; fed S. Paule

u

.

g

contradicere non poffunt;ueque excipere

contra verfionem vulgatam : quia & ex

"] NU

jinim

textü £rxco

ficlegitur : manifeftum elt

igitur :quod, licet Chrifti paíE

9 & fatis-

miäü'

facio

[j

«( 256j ft»

fitina ]

factio pro peccatis nollris non fufficiens

modo:íed & foperabundans fit; utpote

tiis of

liumyo

qua& nonà puraCreatura,fed à DEo fimul,

& Homine proceffir,(anguinem fundeate

tiaspm

Wal

humanitate,dignificante divinitate in eo

dem fuppofito hypoftatice unitis 5 falvo

| lii

hoc;juíté flagellet juftitia divina,quem ob.

| ftüpor

€hrifti paflionem recipit bonitasinfini-

| lontm

'Yerolu

ta:& ficut S, Pauli paffiones pro Colof-

fenfibus iis falubriter ceflzzunt ad Indul-

Vcor]

gentias; ita & nobis San&orum;qui ve-

Bo

| Wtl

nerunt de rrzbalatione magná,c laverunt

flolas [aas in [anguine agni;paflionesin vir-

| Ü

i

tute paffionum Chrifli nobis pariformi-

. DT

ter ad indulgentias cedunt ex thefauro

&t

Yitim

Ecclefiz, cujus diftrzibutionem ad ovium.

füarum falutem dedit Chriftus Vicario:

Tüctum

[

fuo inmunere Palítorali S. Petro, dicensz

tibi dabo claves vegni calorum. At quid ju-

Q

vat fufius de hisloqui'quiJ juvat radios ii$

fupa

monílrare folares,qui cumtalpistenebras

gitu

qgaxrunt? videbunt autemaliquando cum.

yüy

( Qui

gemitu,quod jam explodunt cum rifa. :

.CMuod veró aitinet ad Hiftorico-

! g

Theolosi toties reperita deliria 0il

(j

Do-

Bity]

Aiblafe Sram/ad hec Läefpfixx-genere.

Qri*

Á

«6(2 57)50»

fuficier

&rina Romano-Catholica deIndulgeu-

tiis ordinariis efthac : 1. &emo morta-

; p

of

lium poteft emere vel vendere Indulgen*

fuder

tias pro leviffimo etiam peccato millenis

al

& millenis talentis , non totius mundi

ln

thefauro. Ratioeft : quia nulla eft rei

temporalis & materialis proportio ad

qxxemeö

asinfli

bonum fpirituale. 2. ad Indulgentias

veró lucrandasimponitur peccatori vera

v i

& cordialis refipifcentia à peccatis, vera

i dl

coram Deo converfio, fincerus dolor de

agl

peccatis commiffis propter Deum íum-

du

T

mum bonum, vel faltem vindicem malo.

rum, offenfum & ad iracundiam provo-

rifotts

jefturo

catum , cum fincero G verc emendaudi

ivium

vitam propofito, fpecifica & quo ad nu-

merum (altem,gravium peccatorum con-

Vicart

feíffio ad obtinendam abíolutionem fa-

A

cramentalem,quz impendi debet, pie in»

qii

vditi

fuper fumendaSacra communio. 3.fnjuu-

gitur oratio , jejunium, & eleemofyna

g

pauperibus feu ad pios ufüs eroganda.

d

Qui aliterloquitur de do&rinà Catholi-

u

cá ratiouelndulgentiarum,quaü easeme-

jf

*

*

re aut veadere quis poffit datà pecuniá

j i

mendax eft, occsders Animam [uam Sap.1.

:

Ü

v Igl.

«06(2,8)56

v. 11, vel Idiota;czco modo mendaces ant

qotum

craíse errantes íequens.,

De

Et quia D. Baropius nobis Romano-

hnami

Catholicis per difcipulum fuum objecit :

Ecclefiam Romano-Cath. Lutheri tem-

frem

1

um

pore corruptam fuiffe, partim Durd) 2íb»

(*. Ó

lag.stram. Poftulatur abipfo s ut citet

|rittd

nobis. Articulum fidei Romano- Catho-

a'?oH."

licz , five exConciliis Ecclefiz, five ex

Cap. 4

Catechifmo communi ,

five ex aliis

Wi

à Romano-Catholicá Ecclefià appro-

tirtdi

batis, vigore cujusdoceatur, permitta-

p

tur,aut approbetur mercatura aliqua In-

tittun

dulgentiarum : utomnijureobligatur, fi

U

Ecclefiam corruptam nobis fuadere velit,

Yolori

fin fecüs, proutper expreffum fit prote-

; alum

ftatio, necà fenecà fuo Difcipulo macu-

dülgen

h

lam jam pauló ante infinuatam abflerget;

pofito autem : quod Lutherus abufum

iniqui

aliquem in colle&ione Eleemofynarum

dice

D

vidiffet ; pro ut hominum aviditas

non procul eff à talibus; non Ecclefiz

j n

dogmatibus, nullum abufum przícri-

j pürriï

bentibus, fed vitio avidorum adícribere

&|

eum debuiflet,& in ordine ad emendae

,

tiqnem tales deferre ad ordinarios:

quo-

i CMU

Wvv Md 0 UUR

Á

«6 (259) 50

i quorum muneris erat, abuíus tollere.

De catero Scriptura ifta teítatur ,

Mu bonam e[feorationem cum yejunio C eleemee

1 o

fynay magis quam tbefauvos aury vecondere,

detifen

quoniam eleemof[yaa à morte liberat, ci ipfa

d

efh qua purgat peccatacir facst ánvenire mie

; wdtt

fericordiam, * vitam aternam, Vob. 12.v.

8.9.Hinc Daniel ad Nabuchodonoíorem

) Ciïhü'

, Int

Cap. 4« V. 24« Quamobrem Rex confilsum

t dii

meum placeat tibi, C peccata tua eleemofs-

m

nis redime, j iniquitates tnas mi[ericordiis

yunite

pauperum. Beneigitur rationeIndulgen-

tiarum przfcribit Ecclefia oratione,cum.

ljiqualu-

p

jejunio &eleemofyna, Quod autem male-

ritlit

volorum perverfitas dacam eleemofynam

pIOW i

calumnientur effe pretium emptiouis In-

m

dulgentiarum, facilius$patimur innocen-

.üergt'l

teshanc calumniam, quàm calumniatores

gt

iniqui portabunt fupplicium à juftoju-

ia

dice defüper infligendum ; tempus dabit.

jl

DD. Przdicantes vix ulliáimponuntana-

numad abíolvendum, cui alteram non

t

L]

gt

porrigant ad recipiendam pecuniam

*

hzc ben& & faná&é fiunt eorum judi-

at

exi

cio, & cunctamale, quz practicat Ec-

yuio

clefia, at tempus futurum mutabit ali-

quando

qUO'

ETS U u o ag t d

439 2€0)8e.

quasdo judicium perverfum 5

fed ferà

nimis.

lat

Ecde

Iuterim probent ex Evangciib: quod

,

contraIndulgentias effatiunt quafi Evan-

gelicum.

folj,

v

$. VIiT.

Deextreuma uaiiionr.

p

|Uod extrema undio non fit Saczae

Áirux

mentum:non eft Do&rina Evange-

Masc

'itde ]

lica ; quia in Evangelio nullibi legitur

exprelflasfed dire&e ejus contrarium Ja-

derin

jutad

€obi f, v. 1. his verbis : 3sfirmatur quis

ET

án vabis inducat Presbytevos Eccleft , f

orent (aper eum,ungentesenm oleosnnomi-

; li

( nem

"e Domini , &f* oratio fidei [alvabit infir-

! Ex

suum; x alleviabit eus Dominusschi ff in

| n

peccatis fit,remittentur e$. Per hac expri-

ziitur fignum fenfibilegratia collativuns

lus :

r

& Íítabilis Chrifti inflitutio , fine qua

AC

Apoftolus hic communem iftam pro in-

firmis do&trinam non tradidiffet 5 adeo-

M

que eft proprie di&ura Sacramentum.

bis ;

; hag

Opponunt:ibi loquitur S. Jacobus de

un&ione, quà tunc temporis curabantuz

! Qeg

| Wt

infirmi,de quo Marc.6. v. 13..-

adqv

Refp. frivola & fine fundamento eR

zc

L

d r

hac textüs e

xplicatio,contra comrunerm

Ecclefiz Do&rinam ; quz eam tum fcrjpe

i:qui

tam, tum traditam accepit ab ipfis Apo-

aüEmA

ftolis , & ad nos fideli traditione trans-

mifit. lntextu allegato. dicitur e? f z

peceatis fit vespittentur ei , pet miraculo-

iO

fasun&iones, quibuszgroti curabantur

Marc. 6. non remittebantur peccata- De-

Evi

inde patet per fe : quod Apoftoli non de-

idgit

derint hominibus communem regulam ,

in]r

ut ad impetraudam corporis fanitatem

n

ad miracula mox convolarent. Neque

'tjïl )9

talis poteflas curandi agrotos per unctio-

jmm

nem promiícue data erat presbyteris

j

Ecclefizs. Explicent textum per textum,

é/

fanctus facobus loquebatur ibidem fide-

ap

um

libus, noninfidelibus. Sigga aztem dan-

mir infidelibus non fidelibus ait S. Paulus

x qU!

m

3. Cor. 14.v. 22.

: Oppon. 2- Sacramenta funt data no-

;

bis ad corroborandam fidem, qua appre-

(

henditurjuftitia & gratia Chrifii, nobif-

ho

que applicatur.Refp. nugz nugarum, Sa-

unt

cramenta nobis data funt ad iftum finem,

adquem data leguntur in Scriptura Sa-

TU 'a,

cra 5 & hoc Sacramentum ad fpirituale

Q-

«$(262)50

Íolamen 2gri & remiílionem peccato-

op

Tàno.

rum 5 huic potiuscredendum eft ; quàm

conceptibus erroneisLutheri.Deinde:cur

quodí

non per orationem & un&ionemPresby-

M

E

terorum, quágrotusungitur,fignifica-

retur (piritualisunctio anima: & fides in

( tl

Chriftum & un&ionem zmifericordiz ex-

| Agiü

citaretur & corroboraretur aqu&, quàm

; IQyot

erBaptifmum?maximé? cum confueta in

bitis

j

acun&ione oratio ad hoctendat ; ut a-

! tttíc

elebr

£roto remittantur peccata, quxcunque

perinternum & íenfus externos com-

BN

mifit.

lum

Interim cüm non fundetur Dodtrina

; f

Evangelica in negatione revelationis

1 prelt

fcriptasíedin pofitivo Drr verbo, mon-

f&Quar

firent hunc. fuum articulum Catholico

!D

oppofitum ex Scriptura ; aut faltem pro-

mg

bentex Evangelio : nihil credendum,nifi

ütho

türa,

qued (criptum : quod huc ufque non fe-

cerunt,nec facere poífunt.

My

$. V,

ttm.

De Sacramento Ordinis.

* Doyr

l

Uod ordo non fit Sacramentum.

! cam,d

Non eft Doctrina Evangelica;quia

TT

in Evan

gelio non legitur luculenter tra-

| tb

dita & exprefla,

Oppe-

!

.

«&t(26 5)50

CQ

Opponunt. Nec contraria

hxiic Ro*

|

jq

mano-Catholica legitur claré expreffa ,

eidedt

quod fc. Ordo fit facramentum.

P

Refp. 1. pofito hoc nullatenus con-

ceflo; ex hoc tamen non fequitur: quo

fpufi

z fidest

contrarium ejus fit articulus fidei. Non

tdiaet.

legitur etiam : quod dies Dominica in

novoteítamento fit celebrandaloco Sab«

X

bati»ex hoctamen non fequitur,quod fit

v(üttd

p um

articulus fidei:quod hzc non debeat nunc

celebrari. Demonflrent prius funda-

d

d

mentum hoc füum iü Scriptura effe fun-

datum

quod cun&a poffint falvà con-

Dudti :

fcientià rejicere ; qux non claré ex-

preíía reperiunt in Sacris literis , an-

ieuuti

tequam fupra hoc fuum fundamentum

jo,

ftrnant Fideiarticulum , feu Do&rinam

uholi

Evangelicam. Refp. z. Falfum effe:quod

m

guny)

de hocSacramento non legaturia Scrips

tura, nam clariffimis verbislegitur Luc.

T

22. V. 19. Quod Chriftus dederit potefta-

tem Apoftolis fuis adminiftrandi Sacra-

f

mentum Euchariftiz & qua pertinent ad

eam,dicens : Hoc facite in meam comme-

q']:umm«

"d

merarionesm. Et Joan. 20« dedit eiídem

abíolvendi poteltatem infufflando di-

yett

Cens$ ;

"]

—

«6

(284)';90- |

cens : Accipite Spiritum Santcium, quorum

fttt

vemifevitis peccata vemittuntur es,— Ibi

(taud

exprimitur fignum fenfibile externum

itàg

gratiz & poteflatis fpiritualis collati-

æïï )

t l)

vurm;ac ftabilis Chrifli inflitutio ; quam

& Apofloli intentum Chrifti probe in.

]u

telligentes, profecutifunt , & ulterius

QTT

ordinarunt Sacerdotes ad miunia Eccle-

ony

fiaftica, a. Tim, r v. 6. & 1, Tim. 4

, hirgi

v.14.. & c.

jl

lica':-

UT

zdó. . Non eft Doc&rina Evange

uod omnes homines fint Sacerdotes;po-

tj

teftatem habentes adminiftrandi Sacra-.

ütyet

menta Euchariítiz & poenitentiz, & qui-

Wtj

dem per Baptifinum ordinati ; pro ut Lu-

At

therus loquitur Lib. $om Gifilicten

Aff

IT

G5tanb gegen oen 9habfrunb bie S5ifiboffc-

De Miffa priv. & uná.Sacerd. ubi fic:

Wþfq

|

. SOffir tvollen ungemacdote/ fouvere ge

W

N

bobrne yfaffen fepn uno beiffen . umb unfer

j

SMafentbumb erblid) vurd unfer &cburt

Atb

?om OSatterunb Soutter baben. Syan titie

Ql

Wa

fer 2Xatter if ber recbte 2famez unb bobrr

tiefter/ tviegefcbrieben fleet. ai 109*

'tErg

?balm. Giott bat gefcbtooren/baf tvíro ibtt

g

DN

nicbt geretoen/ bu bift ein 2vridflerin ngä*

! ledüu

«36(26 5)ót»

TL

Fit nad ber 9 Beife 9l ebifebedo / ba8 bat

i, x

oytern

eraudb betveifet unb fid) felbft om Greu&für

uns gcopfiert 2c.. Syer(ibige Syyriefter uno

; coll

S5rfoboifbat nut ineS3raut /cine dyrieftere

j gl)ä[

in unD SSifchofin / toit gejcpríeben ftebet

u ib

Joan. 3. QYPerbie $5raut hat / be& if oer

k t

*Dráutigatm (en quàm infignis probatio!)

jb

C3onbitfem SSráutigamb ub 95raut frpno

Tij

toir gebobren purdb oie £. &auffo unp olfo

trblic) gu recbten 39faffen in ber G.oriftenbeit

tverDen / Duicb fein S3(utgebeiliget 7 unb

Durc) feinen beiligen GJeift getoepbet. Sic ille

j5

de verbo ad verbum. & fol. 455. lnfer Écie

a*

net toiro in Der G auff cín 9[po[lcl 9ebiger/

rM/l//

i£brer/ 9Mfanber2gebobren /. fonberen eitel

iU

SBric(tev unb 9ofaffen terben tvir alle gebofe

i

W

MP

tth / parnad) nimbt man auf foldben acbor-

nfxä

n 9(affei / unb berufft oberertocblet (ie u

Q

eldben 2jomptecen. / Dieoon unfcr aller voes

gen (elc) 9tmpt aufrécbten fellen.. Hac eft

u

Lutherano Evangelica:at non Evangeli-

ll (-þli

$

co-Lutherana de Sacerdotio do&rina;

ur' l

ii

quia nec verbum deea fumpfit Lutherus

j

ex Evangelio Chrifti ; fed ex proprio fuo

cerebello. At examinemus fubtilem eius

probationem : Chriftuseft Sacerdosfe.

!

Pa-

[V

cqudüm ordinem Mellchifedegh &eft

ter

e96(266)59»

tet nofter, nos autem fumusejus filii , per | ,

Bapt

ifmum;etiam fratres,ergo & per Ba

tpal

ptifmum Sacerdotes. Cape f

mile : Chri

v

ftus pater nofter eft Meffias , mundi verus

tlii

Redemptor , nosfiliiejus fumus per Ba-

tb

ptiímum ,

imó & fratres ; ergó & per Da-

| [fisi

ptifinum fumus omnes Mefli

z ac mundi

Te(a

Redemptores , quàm legitima efthac ul-

|defis

tima, tam vera elt & prima confequentía:

T

Ut patet

ad oculum.. Quod aunexuit de

joery

Ecclefia , infulfum eft : $oer 99riefltr

u

f5ifeofl €brift

u$ bat eíne S5raut ; cint

ä niS, be;

e^ifdboffinne / probatio:

|Degt

Swiefterimue/eitie

| "i(i; [7

Qmer bic SSraut bat/be

f i(t ocr S5rautigatti.

h

Quàm docta DoGoris probatio ! cape -

l

(tt

mile : &bril

iu8 ber £oráutigam ift ein toab-

Ol uw

rer&j)ort;erg

o if pic&RSraut cinie teabrcOJtte

Ui

inne/probat

io fimilis: totr DicSSraut bat/

A

bef ift Der SSrautig

amj: quàm fübtiliter!

ands

2do. Allegat Lut

herusin probationem

DoZtrinz fuz S. Petrum 1.cap, 2. V. f Et

rllSpu

0

ipfi tanqua

m lapides vivi fuperadifica-

ho if

inini, domus fpiritualis, Sacerdot

ium fan-

Qam

uns, offerre fpirituales boft

j2 & accepta r

df

les Deo per fe[um Chriflam & v. 9- Vosau«

ts

a&tem genus eledum , vegale facerdetium;

| Dtou

Gens fantta,populus;acquifitionis,ut vir-

tutes annuntietis ejus.

efp.

ïsfin

«99(267)5t

' Refpi1. Sihoc bené fequatur: vos eftis

V

regale facerdotium ; ergó omnes eftis (a-

l: G

uv

cerdotes. Tunc & hocbené fequitur:vos

eftis genus ele&um,

gens (an&ta; ergó om-

u

& pt'.B;*

nes eflis eledi & (an&i. Refp.2.S. Pe-

4c m

trus non loquitur ibidem de fpeciali mu-

nere (acerdotali, non de Sacerdotibus Ec,

du

clefix Miniftris 5 fed de (acerdotibus late

f

di&is, de iis fcil. qui offerrepoffunt, feu

u

offerunt fpiriruales hoftiaslaudis, oratio-

v

nis, beneficentiz, de quibus Heb.13.v. s.

p

at

Decatero eratetiam Judais di&um * o

| tohili(

yul

evitis mibivegnum facerdotale.Exod.1 9.Y.

€. Per hoc tamen non omnes Judai erant

) lgapf-'

Sacerdotes. Nam qui non legitime ad hoc

tit)

otdinatiincenfum Do offerre vo

lebant,

ut Sacerdotesirafcente Domin

oigne furit

t

abfumpti, Num.16.v.

37.Et Ozias Rex ob

[ubflmü

eandem caufam in i

pío a&u lepra xefper-

gba:'wff?

fus punitus eft à Deo. 2.Paral, 2&, v, 19.

j

i j

Oppon. Nos nen admittimus alias

u

j

j

hofiias &oblationes iu Teftamento novo,

yin

quam hoftias fpirituales laudis, orationis,

T n

&c.neque admittimus facriEcium,præter

u

unicüm quod Chriftus (emel pro femper

j

pro nobis obtulit. Heb. 9.v, 26, Hasverà»

jisy

j

2

hoftias

M

L d

|

«xc(268)$e»

i tutloi

hoftiaslaudis & orationisomnes Chrifli-

aniofferre poffunt 5 eo quod in Chrifto

quod

q0s 1

baptizati fint & renati filii Der. Confe-

quin

quenter bené fcripfit Lutherus de tali fa-

licz o

cerdotio per Baptifinum collato.

N

Refp. Quod non admittatis facrifici-

liC

um novi Teft. nifi hoftias laudis, &c, hoc

fotat

male fieri jamanté probatum eft , deinde

| PCI Ba

fi hoc putes, quod de tali facerdotio , de

! COntt;

oblationehofliarum fpiritualium,oratio»

nis, laudis & munificentizloquatur; cur

aiq

IV

ergó tam fuüriose infurgit contra Ecclefi-

BU

am Catholicam , ejufque ordinationem,

E

quà Sacerdotes fpecialiter ad minifteria

Ecclefiafticaordinantur ? quafi Ecclefix

| nj

/Wlïffü

con(uetis osdinationibus fplendor & ho-

At

;nor Baptifini obícuratus effer; cüm nemo

;

mortalium ex noftris unquam fomniave-

D

NT

rit quidem, mu

]tó minusdocnerit: quo

Wjb

ad tales fpiritua

les hoftias Dxo offeren-

& ftatus gratix non fuffici-

guuli

da:Baptiímus

RUT

at; quodquilibet baptizatus non poliit

fenu'al

orare ,Deumlaudare, benéfacere aliis,

lum

& c. quod aliquis fpecialiter deberet or-

ln

dinari Sacerdos ; ut hoftiam laudis & or&-

tlüj

tionis Deo poffit offerre.

Intentio kutherifatis claré exprimi-

«t

tur

u

turloco cit.fol. 4;42.ïJ,bi ad hoc ;ollimat,

quód per Baptifmum quilibet fiat Sacer-

y Chrlh

Cl

dos nec minorem accipiat poteftatem,

detdi

quàm nos per confuetam Ecclefiz Catho-

[

lice ordinationem docemus Sacerdotem

accipere ; imó hanc noftram ordinatio-

f

vt

uem calumniatur , utinanem ac inutilem,

X

)

Qd

totámque Un&ionem facerdotalem fieri

iony d

per Baptifmum 5 hincfurens contra nos

1]

contrarium fentientes fic loquiturloc.cit.

i

Syie G auffe bat mit vem 95tut Cbrifft unb

qui a

Caibung bc$ beitigen Geiflca Feinen SDfaf-

i

yatt

]s

fen £ónnen toepben / ober madben : aber ein

li

fPáptticber Q5ifdoff bat. Eónnen Sofaffei

]

ivepben ober macben mit feínem Grptam/ibr

fit

beplofen perbambten SRarzen unb $3litibeüz

y&

epter / wie gar (bánbtlicb laftert ibr biemit

n a

unferfeilige &auff / bag SSlut Gbriti uno

mniaü*

G»albung befi beiligen Gyeifteà / unb merffet

j

tn bagegen auff everenictige / (cbáblidpe/

T

greulicbeem incfelmoenbe/gur B inchelseoetfe

0l füfj'

fen aericbt/^t. Ex quibusevidens eft: quod

UOU PC'.:«

fentiat & doceat , quemlibet per Bapti-

ul

finum ungi in Sacerdotem fpecialiter ta-

um U

lem, & non per confuüetam Ecclefiz Ca-

j

tholicz ordinationem. fnquo imprittis

folemniffimà Megalandro fio comrad'!-

cit

. gXPll'ïL'

M 3

——

«52(270)569

cit D.Baropius cum difcipulo fuo , dá aít,

ttthi

difp.pag.8. Habuit namque (Lutheras)

aferr

vocationem ad minifterium Ecclefiafti-

idimg

cum, quz obtigit ipfianno 1f07, atatis

ofino

u£ 24, ubi conflitatuseft minifter Dei &

f

difpenfator uverwío» z& O:g . & paulà

Dor

polt ulteriüs:Lutherus fuit conftitutus Sa-

M pet

cerdos Dzr. Ita ille, ergó fal(um eft, qued

Qüpeby

Lutherus docet, Sacerdotes fieri per Ba-

üitatar

ptifmum.

I'lénto

Deinde non potuit Lutherus , n;rcþpb(*"-

Micerdo

funt adhuc Lutherani ullum allegare tex-

UO nec

tum Scripturz, quo probent per Baptif-

Clef!a,n

inum ungi , aut creari Sacerdotes.

Imó

( lun

quod baptizatus poflitDxo gratas offerre

sj

laudis,& orationis hoflias; hocex eo non

Dutipj

oritur; quod per Bapti(imum fit fa&us Sa-

cerdos ; fed quod per Daptifmum renatus

VCR

gratiam acceperit, fine qua grata non eft

U t

DEo hoftialaudis , & orationis ; nifiex

Atf

bona intentione in ordine ad converíio-

&loaü. 1

nem Dzo offeratur ; quodetiam aute Ba-

E!'Ware l

ptifmum fieri poflet, fienim Ethnicus vel

Vündt

gentilis quidam nondum plené inftructus

in rebus fidei , nondum baptizatusadfpi-

L"üm,«

raret ad Baptifmum, ad Chri&ianiünum:f

m -

eur

;06(271)30-

9.l

curhic hofliam orationis &

laüdis Dzo

Aurhem'

offerre non poffet ex tali pia intentione

cdeful

ad impetrandam gratiam sJ2 à D zo;eti-

y, at

amfinonbaptizatuseffet? exemplume

lerDil

in Cornelio. A&, 10. v, 4*

: Porró: Sacerdotes veteris Teftamenti

k p:ulä

Muurfe

non per Circumcifionem creabantur aut

meü,qüi

ungebantur; fed per fpecialem ad hocor-

i

dinatam un&ionem 5 curigitur ín Teftas

mento novo crearentur feu ungerentur

i

Sacerdotes Dei vivi per Baptifinum , de

i

quo nec Chriftus,nec Apoftoli,neque Ec«.

h

clefia, neque SS. Patres ullum verbumlo-

& lj

cuti funt,aut praxim habuerunt? quin po-

W/f;'flö

tibsin contrarium fpecialiter Difcipuli

(t0 110l

Domini à Chriíto funt creati Sacerdotes ^

fusdi

tum ad offerendum Deo facrificium no-

r

vi Teftamenti,de quo. füperiàs de Mifía;

T

tum utpeccatores in virtuteSpiritus fan-

5 nilh'l

&i abfolverent. Ut patet ex Luc.22.v. 19.

"

& Joan. 20. v, 22, Etquia hac Lutherani

u

derivare volunt, licet erreneé , ad omnes

& quo:slibet Chriftianos,(ecundüm di&ta,

gj

j

faltem non poffunt fimal defendere cum

j

i

"

j

Luthero,quod hoc ipfum fiat per þapti-

jj

fmum.

[

M 4

Oppen,-

l

«69(252) t

Oppon. Licet fecundüm Lutherum

fiten

per Baptifmumcreentur Sacerdotes : ta-

Yer .

ien per Ordinationem debent conflitui

tumj

paftores gregis ad Ecclefiaflica munia ob-

(uam.

eunda , ad Sacramenta adminiflranda.

Tiber

Relp. Imprimisfalfum eft hocde con-

] Dj

fueta Ecclefiz ordinatione, pro ut Luthe-

lts

rus ipfe fatetur loc. cit. fol. 4 j7. ubi fic

tulluy

fcribit : Qumanbermanift va8 aud) toabr/

futda

bagunterbem Yabftumb nic Pein 99faff guimt

*Diarnber: ober S9Webigerrgemepbetift/fonbe-

legim

latem

ttn allein jum Zincfelpfaffen, baf Éan nits

| sLuc

ttianb [augnen / ocn / teeldber foft eíin 99fan-

LT

berober Srebiatr toerben/ bem tvar níd)t

( g

9nug / af er geroepbet 4 oDer ben Girpfam

etmpfangen batte/ fonbern mufte ton nctoctt

| ]010. 1

| Al

auffbrruffen obtr georbnet toerben / unb (id)

| t

tatieti invefteten unb eintotifen folds)yfar»

|

| V

f

ampt guempfaben. unb angunemmen. Ex

r $

quo evidens eft: quod Lutherus ipfe non

agnofcat fe per confuetam Romano -Ca«

EU

103]

tholica Ecclefiz ordinationem , quàá ipfe

hoj

1

ab Epifcopo Catholico ordinatus eft Sa-

; Dbj

cerdos, conftitutum effe Paftorem gregis,

ut erroneé aflerit Hiftorico- Theologus,

Qtding

Hlum)&

pag.8. Sedfimplicem Sacerdotem ad of-

E

fcrendum

——

«$$(27:)e

a

fereädum Deo

facrificium Miffz.

Quàd

Jottsnt

veró attinet ad fententiam Lutherano-

t coni

rum in hac matería. Hi quidem videntur

murad

fuamordinationem confuetam adhoc ad-

niltanà

hibere, ut peream vocatus per vota coin-

T

munitatis inveftiatur & ac&ualiter ipfi

muuus Paflorale committatur ; at de hoe

u:buhq-

h HIDW

nullum oftendere poffunt ex Scriptura

ubl

fundameutum ; fedin contrarium potiüs

d

legimus datam Apoftolis à Chrifto pote«

ifítt

ftatemDo offerendiSacrificium nova le-

"d

gisLuc. 22. v. 19.dumait : .:Hocfacitesn

Wi

meam commemorationem,& adminiftran-

i

di Sacramentum Euchariftie ; deinde

pi

Joan.z0.v.22. poteflatem abfolvendi.

gt

Ad pradicandum veró miffi funt fpeciali-

Iu

ter Marc. 16.v4 1 $, Euntesin mundnum uti-

iiv

ver[um pr&dicate Evangelinmomni creatu-

Yi

r&é. Sicdiftin&afunt hzcduo, ordinatio

ad adminiftranda ritéSacramenta,& mif-

p

90 'f'f'

fie ad przdicandum, &a&u exercenda pa-

ftoralia. Horum inverfio non dependet à

[

T D]

DD. Pradicantibus, nec à Luthero; ita ut

n

ordinationem velinthabere per Baptif-

hg

mum,& Inveflituram per ordinationem.

Ema u

accommodent fe Evangelio,GEvangelici

il

M $

es

, E M U U

«6(274100

effe velint.Etlicet Lutherusiu fuum abu-

Àpofk

fum & errorem trahere conetur fanétos

Datre:

Patres, dum ait : ZDie (icbe eilige 23dtter

ip(oL

*oill icp entfdbülbigen ; uab maa fot fie aud)

busco

entfcbutbigen/. tvo fieaud) mit Gipfam ge«

tum )

toepbet ober. georpintert/ uno ibre Getoepbe

. Id

ten Die faden oberS)Wiefier geuennet babens

| dl

ban fit baben vamit feine Qeincldpfaffar

p

nód) jemano surQBinceel D c(fen gerocpbets

luther

fonberen toen fíe jeiano gum recbten Grifte

Tot) cor

-|- Éxhi

licben IMarzampt ober Gceljorger baben be-

ruffcins baben fie fotcben $Seruff für ber Ge

mrquæ[]

iteine mit foldbem Geprenge ollen guren/

o

unbmablen /. um Unteridoeio Der anberttl.

Qtdnin

bie nicbt berufien frynD /.— ac.. loc. cit. £ol.

1 Rctipa

414« Perhoctamen nihil pro fe probat;

lilsds

fed faG&as à Patribus ordinationes falsó

fs

interpretarur, fineullo allegato dcfupeg

3

lu w

fundamento; ficut & in fequentibus ordi-

l

|

ag

nationes Apoftolorum per impofitionem

Luthg

manuum & orationem. Proquo allegat

ol

A&. 17. At nihil ibidem legitur de Voca-

Sice

iüone ad munus paítorale per manuum

; P&

impofitionem,Utique fecuti (unt Apofto-

Qsqui

li & confequenter SS. Patres ipfius Chri-

ij i

fli ordinationem, de qua pauló antejlicet

E

j

406(225)Se»

wv Apoftoli man

uum impofitionem

-& SS.

r at

Patres przterea Unctionem Chrifmatis

m

ipío Luthero fatenteadhibuerint; ex qui-

f

buscolligitur, quod Chriftus Sacramen-

JH

n

tum Ordinis quo ad fübftantiam rei ipfe-

t

metApoltolis tradiderit,commiffo eorum

htht

ordinationi conveniente figno externo,

ii

per quod conferreretur,horum mutatio ii

Lutheri , Lutheranorumve bene

g

placi;a

T

non confiflit ; ut per fe patet.

"

M

- £x hisomnibus beneconfideratis orí-

il

iry

turquzftio : inquo DD. Lutherani fun-

ln

dentordinationem fuam , vel miniftros

ii

ordinandi poteftatem ? à quoillam accee

«(

perint?à Chrifto immediaté,aut ab Apo-

oro0t

Ítolis derivare eam non poffunt , ut per fe

( ä'(üfü

pate:s fic faltem à (uccefforibus Apoftolo-

Tn

rum poteftatem " ordinandi habentibus;

birr

eamaccipere debuiffent ; at àquo * Si à

d

j

Luthero: Refp. Quod hic non fuerit Apo-

wNC

(

ftolorum fucceffor iu munere ordinandi

rdn

j

Sacerdotes; non fuerit ordinatus Epiíco-

g

puss fed fimplex tantüm Sacerdos ; adeo«

" Apolïü

quequia hic poteftatem Sacerdotes ordi-

nandi in ordinatione fua ab Ordinante

mmüm

anmha

non petivit,nec hic eam ipfi dareint

endit;

y

6

illam

$06(276)6

illam quoquenomaccepit , utperfeevie

folds

dens eft. Eclicet velint, quod omnes om-

UT

ninà Sacerdotes fint fimul Epifcopi ordi-

Qunj)

nandi poteftatem habentes , in hoc tamen

uf

fe tutó fundare non poffunt ; eo quod de-

pf

fuper cextum clarum & certum Scriptura

quiip

non habeant, & in retanti momenti con-

(uisqg

[

je&turaliter & incertó procedere nonli-

ceat. Iinà licet fibi imaginentur , quod

fünt

tempore Apoftolorum omnes Sacerdotes

tjuso:

finul etiam fuerint Epifcopi, quod tamen

lcam.

bi N

naillibi legitur.. Cur hodiedum Ecclefia

dilatata reftringere hoc non poffet,& non

alCt

ornes, fed aliquos tantum creare Epifco-

tttei

pos, ut fieri videmus. Imó illi ipfi Luthe-

(Cill

fint

taninonomnesconuflituunt Infpe&ores.

Deinde Lutherus ipfe conculcat &

fuiffm

damnatcon(uetam SacerdotumRomano-

liv

Catholicam ordinationem , quáilleipfe,

tdoy

inq

& nullá aliá ordinatuseftSacerdos , dum

aitinfiue difp. fux cum Diabolo : £itbtt/

lii

voit roolten totr einen folcben Sfaffen ínftie

Cath

neumotecBsGoemanb unb tiber vem 2f [tar atte

Quise

tben/unb nennen atiDerg. Den eínen [eíDigen

nus:ql

* euffel feíbft aug Der-Jólien Gorunb berauf/

ht

aerju

p

;mo ag toáre atépan feíne Q?tpl)el D)

oldyer

:

a6( 2

3

$6

e lu

foidyer Daecf getoepbe

d

anperg/ban boger

mue

auf einen geroepbten Grifien íü-Der Sauffe

at

Durd) feine S5ifcbéffe unb Grpfam u einent

igctm

reuffelentrocpbet rodre, Sic ille exprefse

i []

píoteftatur contra ordinationem fuam;

n

quà ipfemet ordinatus eft; quod peream

yeqti u

quis non ordinetur Sacerdos; coníequen-

ternecille ipfe,fed &c. Non igitur poí-

"T

funt fe fundare in Sacerdotio Lutheri aut

i Ü

r

ejusordinatione; quam illeipíe ut diabo-

licam diffecrationem blafphemé defcrie

du

"

1 E

bit. Neque przfíumendum etiam eft: quod

Iffet,& "

hanc taliter defcripram ad (uos tranfmit-

tere intenderit,

ofito non concefloquod

Bj

hocin ejus pote

A

ate fuiffet.. Nequepof-

pli Lmh'

allort

funt fefundare ineo » quód conftitutus

alat

fuiflet Paltor gregis , aut vocationem &

inveftituram accepiflet ad munus paflo-

Ro

Vil

rales adeoque ut Paftor alios potuiflet or-

9

dinare,aut conftituere Paftores, Quia nul-

libifacit mentionem , quod ab Ecclefia

m

li

Catholicafitconflitutus Paftor , autali-

li

mäf(iïm*

quis ei fit collatus Paftoratus, multó mi-

nus,quod defuper inveftituram acceperit,

4

y

Dixiab Ecclefia Cath. namàcongrega-

1

'0

l Mi

3

aioæxchuthexana non potuit anteordinari

P'

aut

i

P

0€(ï73j50

. autconflitui Paftor , quam hacabeout

qd;

jam Paftore ordinato accepiffet ordinan-

DUS , |

d cret

di poteftacem, pofito non conceffo: quod

Paltor Paftores ordinandi

Kfo

beret,

poteftatem þ,a;

m

Nec tandem derivare poffunt ordinan-

| lim; )

dirpoteftatem abUn&ione ejus facerdóta-

Iff/l»ö'

li per Baptifimum , dequa fomniavit fe-

| M o

cundümdicta ; cüm & verulain cafü ne-

| Ch'li/þa [

ceffitatishanc unctionem alicui potlit tri-

teturjb

buere. Inquo ergó fundant ordinariam

"quid

fuam, quam fe habere exiftimant, ordi-

tàt hor

Tig,

nandi poteftatem ?

5.

X,

0

De Matrimonio.

' fiy ho

Uod Matrimonium nou fit Sacra-

filfcar

mentum novi Teflamenti non eft

ftigmo

Docrina Evangelica; quia ex Evange-

ih&lü 1

?

Tietto

lio non eftdefumpta.

Oppon. . QuodinScriptura facra non.

: fnii

eft claré expreffam , hocnon eftcreden-

ühtig

dum : íed quod Matrimonium fit Sacra-

tüm [

mentum , nonefíLinScriptura claré exe

&tl

preffum; ergó non eft credendum.

um

Refp. 1. Negando majorem. Quo

Cüttur

Spiritus (ané&tus procedarà Patre & Filio:

tpl;

quo

«11(279/$&

TT

quod item validus fit infantam Bapti(-

od

mus ; non eft claré expreffum in Scriptu-

h: quoï'

rà; credendum tamen.

Refp. z. Negando minorem nam Eph,

i h,?

j.V.32sliclegitur : Propter hoc relzaquet

orlti

bomo patrem (j matrem & adharebit uxo-

cttüde

nà fuascb evunt duo in carne unaSacramen-

iil

tun boc magnume[fh. $ ego autem dico in

Chziflo c& in Ecclefia. Qua ratione dice-

Vifb

retur ibi Sacramentum /oc magnum eft, fi.

pofürm-

jurit

nequidem effet Sacramentum? nemo dici-

tur homo magnus , qui nequidem cft ho-

n

imno.

^ Opp. Intextu dicitur kosmagi:v nfiy?&e-

rium hoc magnameft.. Refp. uoc pv fi-

»

H

deinde

M

gnificatidem quod myfterium

non e

etiamquod Sacramentum ; quiain graco

p

aliud nomennon habetur, quod Sacra-

mentum fignificat, Cümigiturutrumque

at

fignificet,accipi debet inillo fenfu,in quo

antiqua Ecclefia illud ab Apoftolis tradi-

u

tum accepit teftibus fan&is Patribus, qui

d

de hac materia fcripferunt & Matrimo-

j

nium cum Ecclefia Sacramentum effe do-

: Qu

cuerunt. Inter quos S. Chryf. hom.20.in

epift. ad Eph, expre(sé vult textum cita-

.f

tum

qlm

«X (220)56»

tum ficintelligi debere ; Sacramemtum

ürig

bec. (Conjugii fc. qued homo relinquat

toni

patrem & matrem, &c.) magnum efh in

tim f !

Chriflo & Ecclcfra, quia reprafentat conju-

l

t

| tite

*f

gium Chrifti fpizituale cum Ecclelia, Et

S. Auguft. lib. 1. denuptiis & conc. cap.

ET

IO. apertiflimé dicit : Sacramentum nu-

: tidey

ptiarum commendari fidelibus conjugatis

lume]

ab Apoft. Eph. , & lib. de bono conjugii

- [deni

. tiDoi

cap. 18. aic? in noftrarum quippe nuptiis

plus valet fauclitas Sacramenti , quam fa-

| defump

entdias uteri, Frivolum autem eft contra

' Vetro

hacfentire & docere , eo quodtextus ali-

iby,

ter poffitexplicari. Saltem rationabilius

fecundüm tenorem verborum explicatur

, l

proSacramento, quàm contra; ut jam fa-

é

tis monlítravi; cui accedit T raditio Eccle-

t

fix cum teftimonio fan&orum Patrum.

Quin & ratio rheologicatcurenim dice-

returSacramentum,imoó cur magnum my-

fterium,li folummodó effet res prophana,

contra&us puré civilis,ficut conjugiaEthe

Cltus,

nicorum? deindeipfi Lutherani fatislo-

E&'angg

quunturde gratia conjugibus necelfarià

&t Ey;

ad fervandam fibi mutuó fidem , aliaque

ümm,

matrimonio annexa períerenda onera;

Ü

Cur

«56(251)56»

d

cur igitur negant adjun&am effe matri«

ii

inonio donationem gratiz à Deo ? inte-

i

rim fi & hzc audire & intelligere nolint,

tit tj

probent pofitivam fuam Doctrinam po-

Jtia £

fitivé ex Scriptura, vel faltem commune

0UO Cip.

fuum mals pofitum fundamentum : nihil

Türmtr

credendum nifiquod fcriptum. Manife-

jj

fumeít autemex his omnibus bene con-

yand

fidera:is : quod Lutherana de Sacramen-

tis Doctrina ex Fvangelio Chrifti non fit

pg ]][!Pm!

o

?

j uamfü'

defumpta

fed de Luthezi couceptibus

aob

& erroneis Scriprurz Sacra explicatio-

nibus,

vll

C APUT. 1.

o

jlatt

2e culta. Santlorum ,. Imaginum ,

j

( Reliquiarum:item de Santlo-

,E

orum invocalione,

THm A(lgel

$. I.

?auum

De Cultu. Sauctorum.,

f ^X Uod confuetus in Ecclefia Romano-

;numm'ï'

Catholica Sanctorum cultus ficilli-

,[ophlïfr

citus, imo idololatria, non eft DoGtrina

ii J

Evangelica,ted calumnia. Ratio eft:quia

jil*

ex Evangelio non eft defumpta;fed male

Iecelflm

j

adcenvitíandum à Lutheranis propofita,

]

Opponunt- 1. líai& 42. V. 9. dicit

Dzus:

[

INEMCEMDMMTeT U ]

«88 (2$2)9»

Dzus: Ego Deminus bocefb nomen miem,elo- | M

viam meam alters ton dabo,e? landem meam

i

fcnlptilibu:. Ytem Matt. 4.. v. 10. Domi-

tiénby

nunm Deumtiuum adorabit ,

wm; ü

736í5 ergÓ.

c il foli fer-

|pust.

R,efp..lQ.ulalis confequentia : foïi DEQ

1DOnn

debetur Divina gloria. folum DxuM ado-

Altyocat

wDei,'qui

rare debemus ut jDruM ; ergó non licet

honorare autcolere Sanctos ut San&tos ?

Vn cte

ad quid ergó ait Chriftus Joan. 12. v. 26.

Mrqu

Si quis mibi minifivaverit bonovificabiteum

t &

ilitsn

Pater mens? Dcindead quid diciturt Gíe-

via (f bonor bene operantióus, danda Rom.

I) ipü

2. V. 10, Si nulla fan&dis Gloria tribui

OE

tdfinj

poffit? Porro : nunquid cü-blafphemia;

fj Drusnonut Dzus ; fedut San&us DEI

hnde

Minifter cola

z

tür, pro ut nosSanctos co-

DT

limus ?

z

D mw-,

Oppon, i. Hiftorico- Th. à Jovio Hift,

Vàtis d

fanttosvocari Dsos tutelares. Refpon-

locisq

deo: quid inde? D sus ipfe vocavit

Ecclef

àto (

Moyíen, DEUA Pharaonis, Exod. 7-

V. I6

*

ietgn

2dó opponit: Bellarminum AdoCer'e' in

Gttut

San&os eífe credendum Lib. 1. de Sana,

OQist

beatitudine cap. X X,. ad 21.

uthu

Rcfp.

——

«95(285) $-

uum,ghx

| Refp. Bell.

lococit, nonad21. fed ad

n

1, Argumentum,ex Rom. 10.Q40modo iu-

p Di

vVocabunt in quem non credideyunt, deump-

*

o

ficue DEUM non

jf

tum , ficrefpondet

poteft invocare u DEUM, qui in eum

j

noncredit --- ita etiam non pofle eum

invocare Sanctos, ut San&os & amicos

"TEU

on lt

Dei;qui fuo modoin eos non credit;id eft:

ml

non credit efíe San&tos &c, ex quibuspa-

tet : quàm falsó , & in perverfo fenfuci-

) mf'

ii

tent & explicent Authores noftros , ex

delirantium allegatis, ubi forfan Autho-

ub

j

res ipfos nequidem iufpexerunt. Hinc

nemo mihi vitio vertere porerit: quod

T

/[fm/;ï [

ad fimiles ex Authoribus objecliones re-

7

fpondere non digner; maxime, cum fides

noftra & Fidei Catholice dogmata non

0s (*

ex privatorum ícriptis & fententiis pri-

vatis defumantur; fed ex Scripturs Sacre

j

locisclaris » cecumenicis & authenticis

u

Ecclefiz conciliis, aut faltem ex appro-

ul

bato Catechi(ino communi, ImóipfiLu-

qi

therani, fi quid ipfis minus placensobji-

ciatur ex eorum propriis qualitercanque

j

do&is& verfatis Authoribus;imó ex ipfo

i

þuthego Megalandro íuo, mox contra

€os

M

NU o o o |

«36( 284)569

eosexcipiunt, utcontra privatos ; quis

l

$o

ergó nos obligaret ad revidenda quavis

| (Xàtm

obje&a ex noflris privatis Authoribus.

Si quid habeant contra nos; difputent

ä ànne)

! fieut

nobifcum ex Scriptura Sacra, & Authen-

j htlj

ticis Ecclefiz Conciliis, & refponfio de-

! ink

cens acíolida reponetur eis.

|lim,

Expe&oigitur argumentum ex Scrip-

| teüt]

türa, quo probetar : illicitum effe imó

lob

Idololatriam» Arigelos & Sanctoscolere

ut talesut DEI Amicos, in gratia confir-

lIs

Ttbten

matos.fidelesque cjus fervos & miniftros,

Si DEUS Pater velit honori&care fideles

Chï')[b

Vilem

Chritti miniltros, Joán. 12, cur nobis non

liceret;eos honorare & colere ütrales? cur

f

1777

nobis,nonliceretSanGiffimam Dx1Geni-

tricem colere & (alutare eadam falutatio-

Aes o

ii

ne quà hzcper Gabrielem Archangelum

&

falutata legitur à DeoipíoLuc.r. v.28?

Muj

Oppon. Apoo 1 e. v. 10. & cap. 22. V.

opor

9. renuit Angelus adoraridicens : adþIO-

N lj

annem: Deuz adora.

Refp. 1. vel civit Joannes iftum fuiffe

LUE

L [

Angelum & intendit ipfi deferre hono-

rem , quem Angelis deferendum docet

AT

Utig

Ecclefia Roma*nongatholica , vel nom.

fs

Unquï

«9(185)30»

9Q

Si hoc : ergó nihilcontra nos, ut patet

T

examinanti. Si illud : ergó fentiunt Jo-

o

annem fuiffe Hzreticum, & idololatram;

jfput

ficut nos ut talesin hac materia calumni-

Auth

antur;confequenter non poffunt fecun-

onit?

dum hoc fuum judicium Joannis Evange-

lium, Epiftolas & Apocalypfin accepta-

exScxig

re ut infallibile Dzr Verbum.. z. Refp.

ii

adobje&ionem à Catholicis: Quod Jo-

Bo

snnes videns in tali fplendore fibi appa-

UM

rentem Angelum putaverit eum effe

ii

Chriftnm Filium Hominis ; adeoque ut

du

talem adorareintenderit, quod ne fieret;

j

feíe manifeftavit Angelus dicens : cozfer-

r

J G2

vastuns[em. Quod, fiprius fciviffer Jo-

annes,opus non fuiffet, ut ab Angelo ipfi

i

p

infinuaretur & quidem fecunda vice , eo-

nmgeï.ï

"o

dem modo cap. 22 De c«tero non re-

Qb W

nuit Angelus adorari ( adoratione fc.

p

W

proportionata, non Divinà ) à Jofue cap.

.ns*a

f. Y. 15 ubi fic legitur : Cecedir 76]216??0-

HH da tervam (j adoramsait : Quid Do-

Ingmfülþ

minus meus loquitur ad feruum. [num

eutwu'

folveinquit,calceamentum tuum de pedi-

MW

bustuis, Loeus enir? in quo ftas; f[an&ius efd.

pr,

Fecitque Jofue ut fibifuerat imperatum.

Nunquid ex hoc manifeftum eft ; licitam

encG

EM

«96( 286) 20

effe cultum. Angelorum & San&orum , | !

fl0

quo ut tales à nobis honorentur & co-

lantur * & quia do&us meritó honora-

fcut ]

ture

tur propter Do&rinam, Artifex propter

g

artem , Sapiens propter fapientiam, Do-

&or ob acceptum honorisgraduni &c.

-B

tiz& f

cur non pariformiter San&us honorari

]

feu coli deberet propter Sanditatem,

aM

proprergratiam & gloriam, quà cognof-

quem

citurà Dzo honoratus & coronatus 2-

tuod

Quod veró hunc honorem vellet quis

0€8ip1

[

vocare politicum: eft contraomnem ra-

tionem 5 eó quódtitulus honoris hujus,

g

tatda|

aut cultus non fit politicus, dignitasqua-

ff

dam civilis velmundana : fed fpiritualis

ac fapernaturalis ad religionem — fpe-

a ful

Oyits

&aus, ipífam concernens Majeftatem Di-

vinam faltem extrinfecam,& quo ad nos,

]0&1& 1

laco

Nam ficut Majeftati regis conforme eff ,

ut Rex: non modo .honoretur ut talis

loc j

quo ad perfonam propriam ; fed & ut in

tlos

ls

Miniflerio ejusin principalioribus faltem

Miniftris honoretur & majeftas ejus re-

Clty;

Vret t

fpleudeat.

Sic & decens eft ut Divina Majeftas

Á

Wconr

non modo adorgtugin Perfona :Dx

I pro-

Apria,

«(287)50

imm

pria, verum etiam in gloriofo fuoMini-

u

fterio, prafertim coelefti honoretur,nam

ülhon

ficut honor, qui Regum Miniftris defer-

X pro

tur ex hoc título refunditurin ipfum R e-

gem propter quem : fic& honor qui tri-

famj

a

buiturSanctis & Angelis ob titulum gra-

tiz & fan&itatis, quápollent apud Divi-

J

Vi

namMajeftatem in ipfum DzvM propter

ixp

quem coluntur feu honorantur,redundats

quod negare non nifi fatuuspoteft. 1mó

gt

ol

locaipíà inanimata,in quibusDivinaMa.

jeftas fivein períona propria fiveper An-

p

gelumà Dzo miffum refplenduit.bono-

rl

tanda fzpe propofita funt,utin ver. Teft.

p

San&aSan&orum,Tabernaculum, & Ar-

finid

11]

"

jN

ca Rub us ardeus, & locus inquo flctit

Moyfes Exod. 5. v. $. Item locus, inquo

«l

od

Jofue adoravit Angelum Joh, $. & quia

hzc omnia evidentiflima funt 3 ficut &

m

hoc ipfum,quod Catholica Ecclefia An-

a Wi

gelos & San&osnon nifi uttales, ut fide-

j

kl

les & gloriofos Dzr miniftros & amicos

ylllt

ïgu;lþ

cultu nonDivino, fedlongé inferiore ho-

noret & colat:nontam intelledttts ertori

autcacitati, quam obduratz voluntatis

Ma)tü*'

incorrigibili pertinacie adíéribendum

Dup

cenfeo;

me

os(zzg)s« :

cenfeo , quicquid opponitut Angelorum

polta

& San&orum coníueto in Ecclefia Ca-

formali

tholica cultui & honori ;adeoque indig-

itfenfii

zum ítimo pretiofum tempus chartam

Vs

& atramentum ulterius impendere ad

Cep[g Íi

hoc, ut folis lumen in plena meridie mon-

,

L ol

ftecur videre nolentibus.

It q0p (

»

Audiamus tamen quid

hic -ulferius

üm t

, Nec

s; fomniaverit Hiftorico- Theologus

füorum

eft quod diftingoant,

aitp. 18.inter 39-

atlio R

hac vocabula pro-

OR

sjAday G Aacperty cum

|

"H"ätm

;,cultu religiofo accepta idemfignificent,

gj

5 Atg

o : quxcunque actiones 1. eaídem

Ril

phabent caufas efficientes 2.

eadem re-

téntif

»q

uifita. 3. eodem fiunt modo, 4.iiídem

—

ln

»limitatz funt. con

ditionibus ; illz funt

Wam u

,,exdem.Atqui de cultu3sAeo & Vospéle v

Vpeti

» verum eftprius, ergo & pofterius.

&tette

Refp.t.

Atqui nugatoria funt prioraer-

5

tololgg

Qu

uis enimPhilofophorü

£o & pofteriora.

Ent dj

aut Theologorüm fumit au

üdiftin&io-

u l'orm

nem àcaufa efficiente caterisque adjun-

f ittg

&is?nunquid eadem caufa efficiens pote^

fgry

alicui benedicere & maledicere per eaóe

Mügye:

requifita,eodem inodo, & inii(dem con-

an&gs.

ditionibus?Diftin&tio actuum quo d pro

if

- pofi-

MESTeNUMISEOENN MUMU UUR U q C

«((229)50

hp pefitam mate

riam fumitur ab objedo

lii

formalifeumotivo , quodin cultu latriz

qu9 in fenfü Catholicorum acce

ptz eft dig»i-

T

tàs increata, & in cultu duli

& Íimiliter ac-

peudeu i

cepta fupernaturalis creata ; inculti au.

tem politico dignitas politicajid eft.crea-

crïämeH

tà non fupernaturalis.

Quz dipuitates

it um':

cüm fint fpecie diftin&z

; ic & illi cultus,

Uhgm,,ï.*?

quorumhzdignitates fant objedta for-

par!

j

Q

malia. Refp. 2. negando minorem, Quia

X

requifitum culrus latriz eft ex parte obje-

Jj P

[

&i Dzus ipfe, & ex parte colentis feu ado-

s

rantis intentio ipfüm ut DEuM colendi. Ét

N [

(

requifitum cultus duliz eft ex parteobje-

4

&icreatura , & ex parte colentis intentio

[/]

"ipfam uttalem coleudi.

Imó ,f quis falfo

At

Dzo per idololatriam c

ultam latriz velit

Jieri

u

deferre , requiritureffe

ntialiter ; ut hic T^

j

W

)

dololatra faltem appr

ehendat in obiecte

"

Ens divinum & increa

h (o[

j

t&à, five hoc fiat

pet

Ji

iil

errorem , five per malitiam , & ex

jarte

l y i

faiintendatillud ; ut verum Deum colere

gl

feu adorare: ut per fe patet,. Quod cum

4

munquam $at à Catholicis Angelos &

j

p

)!

San&os uttales , & cultu nón Divino fcd

qlm

ïG

inferiore colentibus & colezeintendenti-

FU

bus;

«6(290)50

fitentibus:quoddi&o

Cail

bus, public&que con

modo & non alitex e

oscolant: nemo fine-

Yino

idololatras calumniati po-

culpa eos ut

lum

tc&- RC( e 3*

Pofito non conceffo: quod

Luhe

duliaidem

in fenfugrammaticali jemria &

1058

rent; ex hoctamen nullum feque-

(fem 1f

fignifica

recurab

(urdum , nulluserror in do&rina

p (cx

communi Cathelicorum, nam "E heologi;

r

quiineno

dandis controverfiis hujus ma-

EI cul

teria utuntur

his terminis ad clariusex-

l6t a

rimendos füos conceptus , non docent:

amm(

Deum /atria & San&os dulia in qualicun-

RUT

que horum term

inorum feníu aut acce-

Dn

lt

fed explicant fe cla»

ptionecolendos effe;

Tüttto

riffime, quod per laiiam, quàm Dzo pri-

(dfe

vativé tribuendam docent, folum Divie

l,

l^

num intelligant cultum,& per duliamDi-

Wif

i

eícit hoc

Ul(q ]

pino inferiorem ; adeoque cvar

umentum :

Wt ET

mihi quondam obje&um ar

e colendos

g

Catholici docent Sanctos €

l ! 5

cultu3yMías : atqui cultus gAías eft cule

W

"

tus Ræ-rgu'al $

ergó docent San&os cultu

M

A«s,tíac effe colendos.

Nam imprimis al«

'V'7.C

fum eft hoc argumentum

2

"

: quia conitat

ïmur i

quatuor ad mifius ter

mini

3eó quöd caltus

Hs)

3eMiag in majors fum

a w o R

atur ia (uppofitione

*

A

Catho-

ECUMEESUNUESQUM O. lov g

yuddo

i

*99(:91)50 |

Cathöficoru

i pro cultupriyative nóDi.

u

n

Dnutl

vino, fed Divinoinferiore: & in minore

PO'

fumitur idem terminus in fuppofitione

fn

q

juidt

Lutheranorum pro cultuDivino,feu mix-

;

to, tam diviao. quàmillo inferiore. Eo-

yoltit

em modolo

quendum de cultu AaTéE/ag Ut

T

per fe pater,

:

hetj)

Deinde falfum eft: quod cultus 381:.c

ihl)]mj'

t cultus A«76í .s, nam licét grammatica-

du

J

liter aliquando promifcué fumantur cti.

p

"

am in Scriptura facra,

otiffimüm tamen

1] qh'lh

M

j

fumitur A«tías pro cu

tu Divino, & s.

TU

^síac pro cultu inferior

€; faltem in T'efta.,

jan

mento novo

» Ut exaiinanti pátebit , vi.

If DWP ,

deat textum

Gracum Luc. t v.7 ,.

& cap.

yliem

b

1. V. 37. cap. 4. v. g. Rom. 1. v. 9.

& ali-

ifepiffime , inquibus cultu

m divinum

j (

per aigua» defcriptumreperiet.Similiter

m d

Cultum Divino inferiorem inveniet per

T.

b

SMFt expreffum Luc, 1 $.

X&19. Martk.

il

wn;l

W['

6.v.24. Joan. 4. V. 33.

om' 9' ï'o ' *

j

(

Tit. 2. v.

"

3. & alibi plerámque ,im& Aá,

y'

7: V.7. Cultus?&Asas & Aaxpsín: conjua-

gl

"

gunturin eodem ver(u & primus Creatu.

MM

tis; fecundus veró Dzo tribuirur. Xi 16 Éivo;

f

ji

n

a

5 —iav WAueari xeiieyd BC gentem cuscun..-

2

que

p CU95 0 STHURLUQEEN EM OE

«86(292)5€

& fer-

| alio

que fervier

imjudimbo ego m

üam-

Mrrgäwwo'c

uo: &o.

vicnt mibi (Dlo) xai

1i ]

EtlicetSchertzeru

$

contrarium hic fen-

hi ab aliquo obje&um

did

tiatjut quondam mi

Dzo, quàm hitria:&

yui

eft.quàd fapius dulia

| g

hac Creaturis (zpius

quàm Dzo tribuathr

in Teftamento novo, qu

odtameninveni-

| lo

Imó velit 22Míar

| t

re non potui,

nec credo.

&t vix creaturis tribui

tisex

quafi femper DEo,

ibus , itaut nul-

TOriS;

à feptuaginta Interpret

Paralip.

N

uam ferme in libris Regum ;

M.-rgefd. Dzotr

jbueretur

Toja

Píalm.& Proph.

DT

fed (empcräshi

LUE

ex hoc tamen pihilfe-

firamDo&rinam , qus

n

quitur contra hO

&onde vocibus tricatur

5

fed remipfam

Gofqu

d folus DEus cui«

10 AL

roponit :n

imirüm,quo

li vero & Sà

n&i,nonDi-

ftit

tu Divino;Ange

NT

no , fed lenge ipfet

iorecolendi fint. lm

oftris in inodo lo-

fjl

nec nocet Theologis n

Aud

dumxultum pr

ivative Divinum

quendi,

& cultum San&orum per

Scap

per latrianm 4

tij],

Si enith Cenfüra nuiia

duliam exptimunt,

Dto

digni fint7o. Inter

pretes ,

quod quafi pri-

vative Dko D8Aefov , &

Creatur

is Awrgn'av

W

adícribant » feuintali

fenfu terminos i-

rehg'l

Quos eoídemiu

i.

ftos gracos fümpferitt.

[ 502

UTEMSMENUNDLI ( s 04 OSPS

«96(295)90»

-a["'

alio fenfu fumpfíeruntScriptores noviTe-

I) W

ftamenti, A«ve/av Dxo potius, & Creatu-

|icie

ris 25uíav tribuentes; curinhoccarpen-

dieffent Theologi noftri , quod /atriam

a

hia

privative Dxo , & 4uliap Creaturis, Au-

geliss & Sanctistribuant; non magis ; ac f

p

j [[]W['

hos cultus per alia vocabula diftipgue-

rent, maxime cum fecundüm di&ta fe (a-

i i

g

tisexplicent ; ut nullum inrerveniat er-

j

roris,quo ad rem fignificatam,periculum,

f

Schertzeri error videtur ex hoc oriri:

1 W'

quod annotaverit quoties cultus per A«-

j mhM

vésiv expreflus creaturis in novo Tefta-

H

[mlq

mento legatur impenfüs, non attenden-

do: quod quandoque talis cultus perido-

g

lolatriam creaturis fit datus , adeoque ex-

primi debebat per A«rgii«r, eó quód ho-

qoni

mines ifti cultum divinum iftis creaturis

malé impenderint. Accedit authoriras

u ,

p

Authorum Graecorum,inter quos Joannes

Scapulain fuo Lexic. fol. 479. in deriva-

il

n

tis à AvAS; exprefsé notat:quod apud fcri-

ptores Ecclefiafticos paffim , ficut & in

u,gp»

novo Teftamento Aazgéus accipiatur pro

TM

religiose colo.Per quod illeDivinum cul-

lmmw'

tum ut Reformatus intelligit, Addit eti-

j ofW

aps

PO*S(.z94)w '

^| flami

am: quodputetur hzc vox ab aliquibus

Authoribus derivarià ^« particula inten-

Diop

li

&va, & relo tremo;quafi va/Ze tremo:quod

tremeado Dzo potius , quàmcreaturis

tione

convenit. Et licet hoc aliis difpliceat, pa-

E

rum refett, Saltem negare nemo poteft:

d

quod falfis Diis divinum honorem tribue

hgt

eis proprie vocetur idololatra feu &5a^o-

D

Adrpys. Accultus'ille divinus malé falfis

! Mosqt

piis impenfus idololatria feu ü34A9A«7 "7

j g

non veró tOe^oYwsiz;unde hoc , fi ^«s(da

tiaty

Ti

non magisproprié cultum divinum figaj.

ficaret, quam3gAsí«.?

. p

Inft, Saltem in hocerrone

ä'proceduniä

EC

:

uod /ermiam privative D&o adfcribanty

[ [

chm & creaturis fzpé tribuatur inScri-

itqus

prura facra, cui in iebusfidei fe cenentur

Oi

accommodare.nc(p.negando affumptum,

ww

Nam & 7) Deus & divinum privative &

Veri

proprié Deo vero & vivo tribuitur, licet

nihi

tray

quandoq; &de aliis dicantur v.9 Exod:7

Ego conffitei te Deum P

baraotis, Item : E7

Prf

If omnes. P£.81.

go dixi Dii eflis c lii esee

; lib

v. 6. Sie:iam ingenio quis excellat;dici-

Vil

turcommuni modo loquendi: divinum

fu.

ingenium, divinatalentahabere. Sice-

L

tiam

«Xx(25f)50

ii

tíam erratum non eft in eo , quod Jamriwem

lii

Dzo privative tribuant Theologi noftri

m

in enodandis Controverfüis,cum explica-

epetun

tione addità ; quod folum cultum Divi-

num per eam intelligi velint ; licec quan»

(l pa'

j porc 1

doque hunc terminum peraccidens aliis

jemKlibll'

legantapplicarum,

g

Deindetenemur quidemin rebus Fidei

mlä füh

nos accommodate Scriptura facrz;at non

ingrammaticalibus, in vocum figuifica-

jf

[j

tione; quia hanc non ex Scrijtura,fed ex

Inftitutorum & Authorum mente & ufu

Ti ügm-

cognofcimus; nam Scriptura vocibus jam

rocedut"

ance fignificativis confcripta eft. Et pofi-

to: quod in vocum genuina fignificatione

j

jf

inquirendaerror quidamirreperet , ex

hoc nullus fequitur in do&rina Fidei er-

for : ficut necex vitiis grammaticalibus

m?mm:

verfionisvulgate, dequibus, cüm aliud

"

itüfa

lt

nihil rationabiliter objicere poffint con-

j

tra vulgatam verfionem, fatis inepte D.

Przíes cum Diícipulo fuo, in impertinen-

I

"m

tibus impertinenter fibi abblandiendo

cavillatur . minuscurando , quod Luthe-

U

: MM

rus Textum ipfum Scriptara in pluribus

malé vertendo corruperit, & quidem in

"

ls;

i

4

WU o - o sss |

4&( z*96).94

iis;in quibus cardo Controverfie verfa-

liotto

tür, ut paterex di&tis, hinc inde.

Sculp

- Evidenseftigitur ex omnibus $o-hoc di-

citati

é&is: quod Lutheranorum contra cultum

tecln

San&orum Doctrina non fit Evangelica:

NU

fed Evangelio contraria. Videtur autem

Dotji

L]

9

error petiffimumoririex eo

quod per

Chenl

eultum Religiofum, privative Divinü in-

Ín qii

zelligere velint; quodineptum eft,, Nam

adeof

percaltum Religiofum intelligitur culcus

tholic

9b titulum feu dignitatem fupernatura-

Ws fca

€in: que , cüm vel divinacft & increata,

qinem.

velcreataà D&o Sauctis donata ; fic&

| mxmpg

diverfum ac diftin&um fundat cultum.

, Dl

Quod ipfi negare non poffunt , nifi velint

| Qf

cultupolitico Sanctos colere, celebrando

fil

reto

eorum feflivitates ; guod ineptum fo-

RusSs

MW

$. T1T,

"Tatos

De Culiu Imaginum,

p

Uodconfuetusin Ecclefia

Cath... I-

torg

Q

maginum cultus fit idololatricus

noneft do&trina Evan

0

gelica, Qia ex E-

T

vangelio non probatur.

ïm'ig

Opponunt. Non licet Scu/prilia der4-

f

ret ,Exogi.zo.v.y. Ergó nonlicet Imagines.

,O

hong-

— ( a

«96| 297) 5&» |

u

hounorare feucolere, Refp. 1.

Nequelicec

Scalptilia (intellige fecundàm Textum

ol

citatum ídola) facere.v, 4. Ergó non lice-

at

retlmagines facere , quod ultimum eft

angelia

coutra Scripturam, Exod. zj. v. 18. Ubi

[ 4Ut0R

Dominus mandat Moyfi , ut faciat duos

Wr

Cherubim aureos, & plura eju(inodi alia;

)urmi

in quibus ipfimetLutherani Scatuarii non

d

adeó funt Religiofi. R efp. 2. Ecclefia Ca-

iurd

tholica proprie etíam non adorat Imagi-

eittl

nes; (ed ipfum imaginatum , feu per Ima-

fU

ginem expteffum fcil, Chriftum Domi-

d

num perStatuam íéu lmaginem nobis

T3

praíentatum ; hincadinftru&tionem ru-

jírd

diorum hoc ipfüm quandoque legitur fub

Ajrinot

tali Imagine expreffum. Et quando coli-

unb -

mus San&orum Imagines ; non Imagines,

fed ipfos San&os per eas nobis reprzfen-

tatos humiliter honoramus & colimus,

proporciouat?: ad diguitatem reprafen-

(

torume

Oppon.Hiftorico- Th.p.z6. fecundüm

ym

.S.Thomam part. 3. qualt. 25. art. 111,

Imagines coli cultu A^azetías.. Refp. Si

,'iWW

fententias allegare velint ex noflris Au-

thoribus, debebunv fi candidé velint age-

;lmügm

I

ON ;

re,

'06'(&98)5(;-

re,& explicationes earum ex iis allegarej

jtob

eft autem commune illis : quod Chrifti

batur

Imagines colantur vel adorentur ut 4wo;

Quis

nonut q40d 5. & ip(um per Imagines re-

liícro

pezíentatum , adoreturut 2zod; id eft,

tinm

Chriftusipíé. Dicuntur veró Imagines

&il

tüdibu

crucifixi adorari ut 44e , in hoc fenfu:

quod iftz Imagines fint id, quo reprafen-

LOT

mirum

tatur id , qued aderatur, in qua nullaab-

furditas , nullus error. De cateronon

(int

putem , quod Hiftorico- Theologus D,

ROE

"Thomam infpexerit» vel faltem intelle-

Theg)

xerit , hiceniml. c, tam incorp A. quàm

du

in . ad2 fufficienter fe explicat , fcilin

, ttitm

corp. Quod /marini Chrifi in quantum eft

UI

ves, pttta liennm [culptum vel pitium ,uulla

| fis,quod

veverentia exbibeatur , quód tamen Hift,

ol

Theol, p. 20. $.ligna &c. probare, & D.

lsl

"Yhoniz impudentiffime affricare voluit,

Nam

Ín g. ad z. rejecta objeCtioneait : Nosas-

tlidi,

tem adoramus adoratione Latria Imaginem

Wtl

Chrifhs, qui efhverus D EUS non propter ip-

fj

j&m Imaginem, fedpropter rem cujps Imago

Ttlig

«fb ficut ditium eff. Hicjudicet Vircandi-

Ti

dus & intelligens , an citando Do&rinam.

lt

D. F home hic Theolcgusintentum fuum

til

P!'O-

*$$/259)50»

probaverit,quád ramen omuiuó requíree

J

j Cird

baturadhec, utFidem Cathol. & Do-

&rinam D.Th. jure carpere potuiflet ; fzd

rut n

xginesrc

hic inos Hareticorum eft, íanam Doctri-

nam malevolé pervertere , ut Harefi fug

Ml'lïddll

Ia

& fciffurz ab Ecclefia Matcre fua coram

rudibus fucum faciaut, Virus & fel fugen-

y f

t

tes, unde alii melcolligunt ; nec tamen

mirum:inreprobum namque fenfum dati

ld

u

funt : hujusfnodi allegationibus contra

con-& fcientiam faGis ícatet difp.Hiftor,

)lcgus ]

pitd

"Theologica, infuper nil quicquam evin-

od

cit Hiftor, Theol.ibid.p.20. dum Idolola-

triam quaadam tranfitivam Catholicis

l! [77]

um

conatur affingere ex illatione antecedene

tis, quod fibi ipfiobjicit, quafi Catholici

n ,Mlh

Mmlv

coucederent cultum Imaginum adoratio-

nis effe tranfitivum : nil inquam evincit.

Ue)& DW

u

Nam ficut adoransin ca(u pofito nihil

aliudintenditadorare ; quam Chriftum

Nl

per lmaginem fibi reprefentatum ; fic &

| !WW

cultue ille five tranfitivum eurn appellent

"t

five non;aliter vocari jufté non poteft;quá

y /'"5

fimpliciter Chrifti adoratio,non Idolola-

Wüw'

tria:quia objectum ejus nà eftidolum,fed

Dogumu

Chriltusipfe per lmaginé teprafeatatus.

m

Qued

yf

*ec(160)5e»

Quod fiautem ipíam lmaginem repr&-

Ii, N

fentantem velint dicere idolum effe, feip-

Inigi

fos perhocdamnant, quod (altem idolis

jimlt

utantur in templis fuis;cium hucuíque fal-

84

szem crucifixi Imagines ex Templis fuis

quim

non exterminarint. Falíum eft etiam:

ujal

qnodin d.Obje&ione fuá annexuit:lfraé-

logitu

litas commififfe Idololatriam tranfiti-

busCh

vam,nam hi dire&é adoraverunt Vitulum.

Jitqu

aureum,dicentes ; Hj funz Dis tui Jfrael qus

expre

s edmxerzut detertA Vr ypts. Exod, 32

wbor

V.. GC v. 8.. dicit Dominus ad Moyfen:

litere

Fecernnt fibivituluim conflatilem d adora-

[

verent, NB. Vitulum fecerunt cj adorat-

^ tylite

*"t,non dicit me adoraverunt per vitu*

eultu

&

ium ,. vel mediante vitulo me reprafen-

üorico.

tante, Nam v. 1. non petierunt ab Aaro-

) düme

nc imaginem Dzz, fed dixerunt : Fac nobis

] tl

Deos , quiuos precedant.. Curz clariffima

hac Scriptura facrz verba detorquent à

)3 l?

fen(um alienum,de quo nec litera infinua-

li

tarintextu ? Fecermut vitulum in Horel,

G

&it Pfalmifla P( 10f. v.19. Et aderaverunt

magim

ócsiptile- Cuid clazius? AMfetavernnt glori-

i Ng'u

am /2am in fmilitudinem wituls , comeden-

d

i

riafemum , oblins [uns Deumy qui faluauit

6019

ä piy

IYNMGBUENM Q o 0000 i o

e«$5(101)58»

ht

to:, Non dicit fecerunt fibi Statuam vel

oj

Imaginem feu fimilitudinem Dzz ; fe

ml

Jimilitudinem | vituli comedentis fenum,

ufqucl'al'

mutaverunt gloriam [eam.. Detms dereli-

yyli

uerunt & Gimilitudinem vituli , ejusloco

deium

ut Sculptile adoraverunt, Longe aliter

viult

loquitur Ecclefia Catholica de hImagini-

T

bus Chrifti & Sanctorum ac cultu eorum,

p

de quo videri poteft Catech. Romanus

expreís& monens animarum Curatores;

T

D lf"'.ï'

utbené inftruant homines nihil divinum

i

'2.

latere ia Imaginibus , fed per easrepr&-

T

fentatum refpe&iveadorarivelcoli. Sí-

g

militerloquitur Tridentinum feff. 25. de

gt

cultu Imaginum. Adeoque falíaeft Hi-

ial

ftorico- Theologi citatio, quàvult fecun-

, düm Trident. feff. cit. coli ligna,lapides

T

f

aliaque iüanimata, de quo necverbum

ibidemlegitur , cur non citavit forma-

jl

g

lia ?

k

Inftat D. Bafopius-in fuo Prodromo

mill[lüm",

citans Bellarminum Tom. i. lib. 2 de I-

j

maginibus San&orum cap. 21 ubi aitz

j

Ymagines Chrifti & San&orum veneraii-

mnnllt"*'ä

dzíunt, nonfolàm peraccidens velim-

"m

xe.

proprie, fed eriam per (e & propri

7 "

l W

i R.ef'pf'

OR

IAREEU EUR J

/«0(302 )9

Refp. Non dicit effe venerandas cultu

Iuft,

Latriz , fedeffe venerandas & in honore

* |uüllo

habendas eo snodo , quo facram Scriptus

deberey

ram & Évangelia veneramur , quiaper

t ifür

€as nobis idipfum proponitur depium

' niht

velexcifum feu fculptum , quodperfa-

1 nin; ]

.€ram Scripturam literis expreffum eft. I-

! lm ha

mó hoc mihi certó perfuafum habeo:

jemle

quod fi Lutheranus aliquis Chrifti cruci-

Chridh

fixi Imaginem in terra videret jacentem,

niliter

utique propter amorem Domini ; Imagi-

Crifi|

nem quoque ipfam in tantum faltem ho«

jng

noraret;ut pedibuseam nen conculcaret;

Yi

necab alio conculcari permitteret; fed e-

lerlg

lcvansin loco honefto collocaret , & fe-

« hontay

custacientem ut malé agentemincrepa-

al

ret ; neque viceo hic majorem difficulta-

Ü

tem rationetalium. Imaginum quàm ía-

Santh

crorum Vaforum , & quorundam facro-

Ej

rum locorum , de quorum hoaoreloquis

fed b

tur Scriptura ipfa,ut jofue j,Exod.z. &c«

quid

dequibusfüpra. Inquanto honore zon

imf

fuit Arca vet, Telt, Altare & ignis , faper

dotgr

iillud & cetera plura. Sic deficiunt hoftes

Qdj

Ecclefix (crutantes fcrutinio . quia nihil.

EDT

inveniunt erroneum aut immuudum in

! hon à

Eccielia ían&a Dxa,

In&.-

TOUNAMSMMERUM E 00 C M

!

-06"0; 5

Qs u

"

Inft. Saliem adtollendum fca

ndalum

j pufillorum & rudiorum uon ita loqui

deberent de cultu lmaginum : imó tolle-

g

quip

re ipfum earum cultum, Refp. Non*

committitur per illa fcandalum pufillo-

i

jl

rum ; licet malevoli ex eis fumant ícan-

nà!

lüm Pharif2icüm , qui ad fui emendatio"

sl

nemlegant & bené confiderent, quod

ific

Chriftus refpondit Apoftolis , de iis qui fi-

i

militer fcandalizabantur in DodGrina

J

Chrifti Matth. 15. v, 14. Simire illos,cacs

ii

unts dr Ducescecorum , (?c. Sienimqua-

culut

vis cecorum fumpta fcandala Dxus vel-

let fnblata

*

[L]

li

etique per Arcam feederis -

nontanta patraffet miracnla , ut etiam

i &llr

jcpt-

Bethíamita putarent effe DguM dicentes:

poilti

Quis poterit flare in confyettu Demini Dei

um lt

Santhi bugpus? Y. Reg. 6. v. 20,

nf

Evidens eftigitur : quod non illicitus,

fed bonus fit u(us & cultus Imaginum;

at

"

quidquid effutiant contrarium fenuétes;

imó fi nos mente füpplici DEuM ipfum a-

-

j

dorare intendamtus , debemus eundem

r

jl

concipere intelle&u & limagine intentio-

iil

nali nobis ipfis repraíen:atüm adorare,

nonadorata tamen inteniionali hac no-

m )

ra

j

NU ov o orncussetusetr [

«86(3104)30»

firs repra(enta

tione ; cur igitur fimile

fiezi uon poffet in aliis externis reprfen-

tationibus? Moyfes utique adoravit Dz-

Ql

uM ex Rubo ardente fibi dicentem : Ego

fnm Deus Abrabam , cic. de quó tamen

quii |

legitur AG, 7. v. 30. Quod non Dzus in

füt d

perfona propria ei comparuerit , fed An-

D Opl

gelus, qui perfonam Dei reprafentavit,

)

Hic faue Moyfes non commifit Idolola-

ytdetu

))iül. IM

triam tranfitivam perhoc » quod Duw

Abraham, DeuM Ifaac, & Dxuu Jacoba-

wis fj

doraverit per Angclum fibi reprafenta-

Dginiu&

tum- Dan.7. v. 9. aparuit Dzus Danieli

t

infpecie 42125 dierum. Cur hunc ado-

d

rare non potuiflet tali fpecie reprafenta-

atüteo

tum, non adorata fpecie , qux & traufiens

Re(p

diftin&um quid à Dzo erat ? fimilia plura

Ti

paffim leguntur tam de Dzo quàm de An»

Pul

tedd

gelis, fpecie vifibili apparentibus, Si quid

autem contta hac ex Scriprura habeat,

ltem

quo Do&rinam fuam nobisinhoc pundo

7

, "ii

contrariam probare poffit ut Evange-

licám; producat. Nugatoria re--

Qtig

jicio ut refponfione -

hg

huj

indigna.

CT

"

d

E L d

-

t (

EX 'fäfxi.)So-

De Cnitu. Reliauiavssm.

tepule

ywitb

Uod illicitus fit Reliquiat um cui-

Q

tus? non eft DoGrina Evangelica ;

: )

i t

quia in Evangelio ne« veftigium reperi-

|Dus t

tur de ea.

fs

» Oppoait Hiftorico- Theolegus p.2j.

U

»Angelum Apocalypticum ficut & Lu-

ptherum clamaffe ; 3mese Denm cr date

rle

oD

»silli bonorem. Papam veró cum creatu-

»tis fuis honorei & cultum Beatz Vir-

yjor

u

»giniSan&is,Sancterum Imaginibus;R e-

Jj Däll'ili

»liquiis v.g. pe&ini Beatz Virginis; brac-

»cis . Jofephi &c. tribuendum alto guz-

hu

ydftt

»ture omnibus gentibus occlamafle.

Refp. 1. Angelus Apoc. 14. clamat :

maifnt

Timete Deum (f date eà bonorem, . Et S.

ja u

Paulus Rom., 12. v. 7. etiam homiuibus

ni

reddendum effe fmerem d bonoerem.,

sAig.

] Is

Item S, Petrus r. cap. 2« v 17.. Deum ti»

suete , Regem bonorificate. An hifibi con-

ocp""ä"

tradicunt ? Angelus dicit : DEo dandum

Bujf !

honorem, & Dzus iples Hezora Patrem

um

tuum ( matrem , Exod. 20. v. 12. funtne

hzc fibi invicem oppofita ? O caci & Du-

ces cacorum ! aonne unum eft facieu-

dum,

T

:060(306)56

dum, & aliud non omittendum ? Dxus

plis,

honorandus eftut Dzus: Beatiffima Vire

D«

go honoranda efbut Virgo & Mater Do-

(ilo |

mini noftri Jusu Chrifti,San&orum Ré-

feuS

d

liquiz ut tales, ut partes corporum San-

&orum,vel prout funtsquá ratione nafuti

* tf

zaxare aut reprehenderehoc poflunt? Me-

& [&lm'w

galandrum faum Lutherum ut beatum;ut

ln

fandum proclámant & honorant 5 licet

fpirit

nullumn de ejüsbeatitudine aur fan&itate

h U.ll

indici&m certum. habeant ; quod autem

lit if

Virgineam Chzifüi fefü Dki Matrem , ut

M

ut fanctam, & San&orum reliquias utta-

f

les houoremus, hoc culpare non vere-

(utn(

cundantur: quanta malitia! Refp. 2. qui

Phn,

per objecta ifta dicere intendit : Papatn

Vitytis

occlamafle honoremiftum, quem Ange-

x

lusclamavit Dzo tribuendum,effeSaadis

Q

icetl

& San&orum Reliquiis impendendum ,

non tam errans eft , quàm mendax;eó

Y

quód malitiost affingat Papz : quód Pa--

Spoul

parum nemo fecits nemo faciendum do-

teueri

cuit; Oftendat malitiofus taliscalumnia-

UOf

tor : ubi Papa clamaverit; San&orum

olenc

Keli

d

quiis &c. Divinum elffe tribuea-

Üj

um honorem,quem & nom alium Aa-

i!'ej*«

gelus

«$'307)$e !

W

4da:xdum-

gelus Apoc. 14. :lamavitDk o

imV

.. Decetero vident , quam infigoi mira-

TC

culo Dazvus ipfe honoraverit Reliquias

um

feu Sacra offa Eli(xisut ex attactu ejusca-

m i

daver vitam receperit,& Homo mortuus

ul

revixerit. 4. Reg. 15. v. 2 1. Item fudaria

je

& íemicinctia S. Pauli,quorum applica-

us

tione recedebant languoresab ag:is; &

agl

Spiritus nequam egrediebantur. AGt.19.

v.12. Imó per umbram S. Petri curaban-

andtet

ia

tur infirmi act j.v. 1. Et Joaanescap. 1.

Y.37. ait deChriíto : Cnjns eco non fem

g

jette

dignus , ut folvam coitigiam calceamenti.

w

tem Cyujws non fum dignus caiceamente

r -Mï

portare, Matt. 3. v. 11.. His tamen noz

attentis occlamare non definunt, male

p

hzc & fimilia honore aíflici, neícientes-:

TU

Gul

quàm fcabiosé de talibus loqui velint ?

licetbene fciant piam Ecclefiz intentio-

indi

g

nem in cultu Reliquiarum utpote, quz

Sponíum íüum Chriftum Je(um - tam

|

u

n

b

tenerb amar, tanta gloría, tantoque

houore dignum aftimat : ut non. modo

jsi

n&üm

colendum & honorandum eundem do-

teat in perfonà propriá : fed & in San-

g

j

&iscjus, ac Sanclerum Reliquiis pre

"t

'gc j

JIABEERERDUUU0g

«6 ( 3 09)5e» -

ut Pfalmiftaait Pf iyo. Lasdate Demi-

tontti

$df

uuna du fanthis ejus, Etlicet legendum ve-

lint laudate Dominum in fan&to ejus,per-

fs

r

hoctamen nihilfolvunt, fienim fandum

fuerit tabernaculum aut templum mate-

W

tiale, quod per hoc intelligere voluns

Em

u

adeoque ut tale in honore habendum:

put i

certé magis fanctum ac majore dignum

irdis

honore aíftimare debent vivum Spiritus

lonori

fan&i templum,quale funtSanaiin colo,

Op

& corporaeorum,ex quibus gloria mag-

L

zi Dz1 telucebit,cüm venerit glorificari

tqui

sn fauttis fait. 2. Tlieff. 1. v, 1. in perpe-

Wt

tuurm. Satis flupidé autem objicitur:quod

A

Mi

€x hoc loco invocationem San&orum

M0 fy

probare intendamus ; cum aliud fit San-

popri

&oscolere, & inSanctis,Dxunw laudare:

tooced

& aliud fan&osinvocare.

Qu«

Oppen. z. faltem abfurda eft formula

D$

ex March. Sanaiffima D 1 mappa ora

vlo

pro nobis. Refp. cur Revel. non addidit

V con

in citatione fua p. 29. quo Jib. cap. aut

E

psg. hac legaturin Horto Paftlorum Mat-

Htl

chentii allegato ? rejicitur igitur talisci-

VW&

tatio, Et pofito: quod in eo legeretur 5

tunc non tam contrafides effet , quàm

| Dn )

£ontra

|

l

l

Mp M ]

«$(;09)50

Atl

conttà rationem, ut patet examinanti,

at

Sed fidem (olvat fihonefta fit fidei- &

»

T

ftin&é doceat quod citavit.-

ho-

tfapit

Solent Oppon. 3. Multa corpora

mporanturin terris, quorum animz cree

t nt

voli

máanturininferno Refp. verüm hoc efle;

du

atet in Mahomete, caterisque Harefi-

archis,qui à progenie fua beatificantur &

] ügam

T

honorantur.

stl

Oppon. 4. Qwod mon efF ex fide pecca-

d

tnm eff Rom.a4. v. 23. Cultus religiofus

*

lul

reliquiarum non eft ex fide

3

ergó pec«

p

catum eft.

: Refp. Quod non e

fHide, ideft; quod

jg*

i

n0n fitex boná confcientia; vel contra

T

propriam confícientiam peccatum eft ,

m

concedo. Videatur textus allegatus , at-

qui cultus religio(us reliquiarum non eft

T

ex fide,ideft,non fit ex boná confcientià

"

j r]

)

vel contraconfcientiam , nego minorem,

] T

& confíequentiam.

Inf. Catholici non

funtcerti * quoc;l

| p.!

i

bac velilla (int vera San&orum cotpora;

MMI'

Wi

"

veloffajqua ut talia colunt ; quia defüper

i

non habent certítudinero fidei ; coníe-

i u

quen-

(

(Olhl

et(110)50

j

fot te

quenter dubit procedunt in eultutalium:;

atqui malum eft in éubioagere;ergó. — tiho)

Refp. Diftinguendo minoremsmalum ul

eftin dubio praclico agere,ideft, agere g

cum dubio de illa ipfa a&ione, an fc. ho-

itliqi

nefta & licita fit;nec ne: concedo. Ma-

| Wi

lm

lum eftin dubio fpeculativo obje&i age-

re,id eft, cum dubio an obje&um fit tale,

wiititi

quale agens idipíura effe putat; fubdiftin-

trimfi

guo : fi a&io circa tale objedtum requi-

ultum

zatobje&i certitudinem, concedo:íinon

requirae nego- Sicv.g. male agit, qui

'ipfum I

intendensferam trajicere dubirat an fera,

an homo eílet. tenetur enim inquirere

| "

certitudinem obje&i in hoc cafu ; atin

! Mi

honorandoaliquo non tenetor quis talem

10 noj

Qu in

habere certitudinem objecti honorandi »

ut per fe patet; (ed fufficit moralis cer-

lod

titudo, ad quam nonrequiritur certitu-

Oy

do Fidei. Luc- 18. v. 3- cacus intellexe-

Invm

rat àturbasquod Jesus tranfiret, hunc ta-

| þbonm';

inen bene adoravit ; licet necphyfieam,

j Wron,

nec fidei defüper habuerit certitudinem ;

j frn

quia ipfum necviderat , necaudierat,&

' &y ]

m»w

turba potuiffecipfum fallere. Et pofito :

qued per dolumalterius, vel aliundeef-

|OM

fent

D d

ss

lls fent reliquie fuppofititie, tune tamen

eashonorans ex bona intentione non

s

mj

mal& ageret ; quia interideret non quaf-

d

cunque ; fed veras iflius vel hujusSan&ti

reliquias fen ipfumSan&um colere; adeo-

ul

s M

que & re ipía coleret : licet per accidens

ibidem vere prafentes non eflent,fed fap-

u

vt

pofititiz verarum reliquiarum loco. In-

5 ./-n,

J

1

!

terim fi quid habeant contra reliquiarum

ji

cultum ex Scriptura Sacra, p

roducat hoc

"

s

7

ipfum Dominus Evangelicus.

$, 1V.

De Sautlorum invocatiene.

u

Uod illicitum fit & inutile, imo ido-

n

lolatria San&osinvocare ; utorent

iij

j

pro nobis, non eft Evangelica Doctrina :

r

quisin facris literis non eft luculenter

tradita & expofita.

qlis *

rati

Opponunt, Pí. 49.v. 15. ait Dominus

Invoca m in die tribulationis, eruam tecfr

d

hn

hbonorsficabss me.Matt. V1.v. 18. F'enitead

-me omnes qui laboratis c onevatieflis , ci

I

adoi

ego reficiam vos,non dicitux : ite ad San-

Gos. Etcap. 4. v. 10. Dominum Denm

«dimþ

inum adorabis c illifolsfesties,

yglt

lhunatfl'

Rü[þ. Inbisnullafit mentio de SanGo-

runs

[2

WU o |

*$(112)$e

Thott

rumiavocstione : quod hzc illicita fit,

Si autem. téxtus illos fic intelligere ve« | fitur

lint: invoca me,& non fandos,venite ad

64

sne» nonadpatrenos, Dominum DzuM

Mi

tuum adorabis, & non invocabisintercef-

Tortu

aihilf

fores; evidens eft:quod hzc 2qué militent

contrainvocationem vivorum feu patro-

|

fietin

lm gl

noruminterris, quàm San&orumin ce-

lis. Nam fi Dzvs dixerit: invoca me &

ltnog

prater me nüllum patronum,nullum in-

|Viyog

t

terceflorem : non licebit quoque ullum

hominem in terrisinyocare; ut pro no-

tl i

bis orat : adeoque male ficinvocaflet S.

ahque»

Paulus Theffalonicenfes 2- cap. 3. v t

titcg

Fratres orate pro nobis. Similiter & Co-

fotety

loffenfescap. 4. v 2.aliofque. Imo Jobi

jUVOta;

$2. V. $. mandavit Dxus ipfe Eliphatz

.2dodcl

BI

"Themmanitz & amicis ejus dicens : J;e 4d

firuum meum ]ob , & offerte bslocaufium

Dám

j

lfg,

pro vobis,gob autem [ervus mens ovabit pro

(

Quant

vobis , faciem ejns [afcspiam, ut non vobis

smsputetur fhultitia. Quomodo hoc confi-

. Wehtj)

fteret : fi malum effet imó idololatricum

ti ]u

ad aliquem intercefforem confugere?

lt &

Inft Aliud eftde viventibus,qui pre-

d

j h08 !

«t$ noflras audire poflunt- & aliudde

fmore

EUS EMMNSNESNNEESdISUNIEIM SySM

'eoc(1315)509

j

mortuis,; quinihil de nobis fciunt, utle-

lgtït N

pitur ffa.63. v« 16 s dbrabam ne[civit nos,,

juitul

€ Jfrael ignoravit nos.

n

]

Refp. 1. diftin&io hac inter vivos &

iterd

inortuo&» audientes & nonmaudientes hic

vliti

nihilfacit ad rem 5 ut ex fe evidens eít.

Sienim dixerit Dxvs : invoca me & nul.

7) p

miut

lum alium : venite ad me & nonad pa-

"T

tronos , &c.tunc «queillicitum eft adire

ul

vivos , quàm adire mortuos : audientes

"T

quàm nonaudientes; Ratio eft ? quia f

TOA

effet idololatriar prxter DeuM invocare

x

aliquem Patronum , ut pro nobis oret ,

M

tuncaque gravisimó gravioridololatria

Jj

T

(

foret vivum aliquem adhuc peccatorem

invocare, quàm San&um aut Angelum.

f0 ]üb'l

El'vgh'm

2do de hocnullam habent certitudinem,

quod Sanüi in ceelis de nobis nihil (ciant?

L

m

nam quod attinet ad locum citatum ex

lía. 65. Mlum malé intelliguut, Nam

] mäi'ï"

j

quantum colligere poffumus ex antece-

dentibus,non fit ibidem mentio de (ciea-

t

Md

tia prafenti illorum San&orum poftmor-

tem eorum, feualteriusvitz, nonenim

mgele j

dicitur: Abraham . nefcit nos, ignorat

1

i

terita

&i

i

nos. Sed dioi:gr dg 'fc-ijca'ti:, pra

H

r

hojus

ioï;(;x;z 56

Abraham"ne(;ci-

hujus vita temporalis

do;;

vis nos,ignoravit nos,quibus Dzo gleri-

um

am dare intendebant agnofcentes: quod

*4l

omnia bona per Abraham , lírael &

fam.

Moyfen populo Hraelitico praftita, Deo

&hti

llis ipfis quorum nomine hac

dirigente i

nf

lfaias otabat, i

n bonum eveniffent, de

fl

quibus illi fan&i fuo tempore adhuc nihil

fit i

fciviffenr adeoque petebant : ut adhuc

Alc

effet & maneret eorum pater. QuodLu-

Nxo

theranis in hac materia nihil fervit. De-

P

inde notandum : quod Lutherani ipfidi-

€ d

flin&ionem faciant inter fcientiam &

LT

auxilium feu preces Sanctorum in com-

itin

muni,& fcientiam ac interceffienem eo-

[ 7.79

rum in particulari.Primam non negantes

]

(ifige

fentiunt , quod San&i incollo fcientesde

—

]

Weett

nobis in communi, etiam pro nobiso-

Cdy

tentincommuni, zdam negantes dicunt:

fidli

€os necfcire de nobis in particulari, nec

Chiij

tiones noftras audire ;

preces feu invoca

|eruni

coníequenter etia

m volunt eofdem pro

r

orare. Pofito

nobis in particulari non

d hoc ul-

Alige

autem hioc non conceflo : quo a

| frig

timum : tune tamen textus allegatus ni-

!"rqm

hilprobat proeis, Eo quod non loqua-

b

tur de fcientia in paniculari eam negan-

05

TÓUENMMEMDASSQuUMS p lu g Somg

T $)5

U

fid

do; fed folummodo de fcientia in. com-

j

i

muni : ZAbrabaro nefcivitnos , Ifsael igno-

s 00

ravirnosutiquein communi , & hancip-

]

d

fam San&orum de nobisin communi fci-

d D

w

.

entiam Lutherani non negant ut di

4&,

jneit

1 de

confequenter nihil hic pro eis probar

textus allegatus, 3. magna eft differen-

y

tía interSan&tos veterisTeflamenti,, qui

T

adhuc claufis coelorum portis, per quas

u

Rexgloriz nondum introierat , de quo

qi,)

l

J/ 0:

Pfaimitta: [4erollite portas priecipes vefhras

C elevamini port& aternales Q* introibit

d

Rex gloria. Pf 23. detinebantur captivi ,

je

in tenebris f umbra movtis fédentes, Luc.

1. V-73. & inter SanQos novi Teftamen-

ti feu eos qui vel cum Chrifto c

e,ï.WS"

l

eptiwm

ducente capHivitatens, - Eph. 4.

v. 8. a[:'

) KWW

cenderuntin ceelum

; Vel pofttranfa&am

«sdi

fideliter & jufté vitam , a

pettis nunc per

ylat

Chriftum cceli portis ceronam vita acce-

il

perunt, de quo Apoc. 2, v. t0. Zi exios

j

Buebriantur ab ubertate domusDomini oj j

j

D

Inmine ejus vident lumenV(. 3 5.v.9.16.Re-

ld hoüh

$6 in decore [no vident oculi eorum cernunt

g

teyramá longe, Ya 33. ve Y utique nou

mw

gngles in ea habeantur plantationes ; (ed

glt

2

j

i

VOtQ

«56(316)50*

vota fuorum, & ea quz g

loricfum eorüm

i ;

fj

ftatum concernunt , & ipfam Dximaje-

Dat

flatem, quz in hoc refplendet, ut propter

fidelitatem fan&orum Servorum füorum

d

erium

hn

benefaciat & aliis fecundüm defid

6-V640 Ml.l['

yü

i

eorum, de quo legitur Gen-2

Mul

tiplicabo femen tuum ficut flellas

eali, dabo-

benes

dl

que po[leris tuis univer(as vegionesbas,

lus

dicentur in femine tuo omnes gentestevras to

ubd obedievit Abrabam voci mea G cufte-

tulit,

u E

aierit pra::pta-eä' mandatameas &c,. Et

hoc modo Pater ceeleítis honorificat eos,

DT

[

li

ui Chrifto hicin vivism

iniftrarunt ;

Qu

y,26. dehocex-

, Wi

quibus Chriftus Joan. 12

emplum habemusiin fideli

[y3 feryo]ob,

| oj

cit, 42. Cap.

| ünel

ut fupra loc.

fttity

Porró fatisevidentia

legtinturri.n Scri-

d

!t

ptura facra de fcientia San&torum,quo a

nos: etiam in parxticulavri uti Luc. 1. V«10.

4 Ang

"; A'ngeh's

Voc

3£4 dico vobis gaudium erit covA

ml

Dei, fuper uno peccatore panitent

iam Agen-

fuper une

T

te. & v« . Gandium erit in celo

àm fuper

Injji

peceatore pæm'tm

tijam agenies qu

wflisquà non sndigem pe-

| Num

nonaginta novem j

n

mitentia. ApoCef. Ve

8, Figintà quatuor

| Cätat 1

[inierq.c eetiderunt covam AgD

ehabenie:s :::-..

E L ss

«98(717) 30*

um

guli phialus auveas plenas odoramentorum,

jtite

qua (unt orationes Santlorum. & cap. 8.v.3.

3

.

Ht daret

m

Data funt Angelo incen[a multa

gt

deorationibus Santlorum omnium fuper

Qdnitd

«ltare aureum, In confpetlu Angelomm

pfallam tibi:ait Pfalmifta P. 357. v. 2.&

m

j

S.Paulus : Spe&kaculum fatti [nmnus muudo,

dngelis ci» bominibus. 1. Cor. 4. v, 9. An-

"M!) W:

gtl

gelusRaphaélTobiz orationem Dxo ob-

T

tulit,utiqueutexaudiretur Tobig :2.v.

12. Etlicet hunclibrum nolint acceptare

k à

f

utCanonicum,non poffunt tamen dicere,

quod mendacia fint, qux leguntur in eo.,

n*

nunquid Zach. 1. v.12. oravit Angelus

d

pro Judz is , ut de paxticulari fua rribula-

)

tione & captivitate liberarentur ? quáau-

tem conícientià his omnibus fpretis certo

T

j quoi

tenere poflunt, nullam effe coram San&is

& AngelisDzrin coelo de nobis fcientiam,

j U.V-ïa'

pAl

& hoc quidem fine ullo ex Scriptura fun-

i

damento ? nam detextu allegato ex Ifaix

j

]

[

€5. jam dixi , quod pereum nil probent,

imó fiin eo pertinaciter fiftere velint, po,

)! //(f

ad

terunt etiam de Sponfo colefti dicere,

þgm

T

quód non omnia fciat, càm Matth.2 f.di -

j

fatuas nefcie vor,Et Luc.

l

catm ad virgines

j

O 3

13. V5

«06(318)569

13, V. 27. ad operarios iniquitatis se[cio,

Ya

vosunde fitis. Yfaias ait nomine Judzorum

al

ad Dominum : Qzare jejenavimus d. non

prius

afpexifli , bumiliavimus animasnoftras c.

)

nefcifti? cap. £ 8. v. 3. Nunquid Chriftus

hs

ipfe proponit divitem Epulonem ex in-

il

li

ferno Abrahamum invocantem ?. quod

[

( pa

certe non feciffet,fi Sa

:

fámq

lolatria effet,

nc&os i-'nv—oca,re Ido-

$

!

i

"Tandem pofito , non conceffo , quo

! (NB,

N

San&iincelo preces noftras non audi-

lbt

rent : effetne propterea malum , efletnelI-

ftitt

t

&olelatriaeosinvocare ? exquo capite?

QUn

nunquid ípfi Predicantes ex cathedris

BN

quandoque petunt interceffiones à fuis

| em

"auditoribus pro hoc aut illo infirmo fibi

lienfe

commendato , bené fcientes; quod non

litted

'abemnibus audiantur, prazfertim ia mage

| Cideri

nis Congregationibus? an perhoc Idolo-

Càte

atriam committunt? David cauit p(./48,

füm.

Landate Domintm omues eAdugeli eju$. Et

J

tres pueri Dan, 3» Benedicite Spiritus ? 4*

lrt.

vima ju[torum Domiso.. Sihec audierint

0i

illiSpiritus & animz Juftorum , curnos

MQ[

nonaudiunt : finon audierints ezgó ma-

J

lum non eft uonaudientes alloqui feu in-

9xc0g

vacatee

— s

451((319/$6»

T

vocate. Quid fi oraffent: orate pto nobis;

Qaorun

cur hoc magis idololatricum fuiffet,quam

T

rius?

Praterea :

uf

f Scripturä doceat ; & Lu-

Chrif?w

therani ex Scriptura Sanctos invocare ef-

noxn

feldololatriam ; cur Lutherus adhuclon-

! qucd

go poft (uam ab Ecclefia Catholica fciffu-

a i

ram tempore ficdocuic : 2D0n Dtr licben

JSxdligen SGorbitt fage icb/ unb baltefeft mit

hn

(NB.)bet gan&en Griftenbeit/baf man bie

n

l

i

[ube eitigencbren unb anruffen folle.. Sjn

« ]

feinem tMatervicbt über etficbe 2Erticulen.

Nonne hic ferventiffime fecundüm affer-

TA

anie

ta Hiftorico- Theologi p- 4. legerat fa-

j i

li

cram Scripturam?deinde nunquid conve-

1 li

nienter Lutheri di&is.mox allegatis füfti-

O0

neredebent , quodtota Chriftianitas in-

dj

cideritiu Idololatriam , fiSan&osinvo-

n

care vélinteffecalem , veldicere Luthe-

rum in hoc fuiffe mentitum;quod dixerit:

il

n

*dy balte feff mit Der ganfen €briftene

t

j

brit.

u

(

Obijicit

Hiftorico- Theologus p. 1 9.di-

li

g

Q

ftin&ionem inter adorare & invocare effe

)

Jefuiticam , id eft; ad fallendum fimplices

.g'ü

»

;qlll ii

e)gcogitatam,

. Refp.

od

.^

j 320)$e -

Refp. Ejusnegationem effe ftupidam,

K

füm

id eft,idiotz potius quàm Theologo con-

venientem, Videat enim S. Paulum invo-

flor

€affe Coloffenfes, Theffalonicenfesalios-

Ts

que ut fupra; ab hoctamen eos adoratos

Nj

non poterunt dicere, Sic Thomas adora-

At

vit Dominum; dicens: Dominu menus, c

dife

Deusmens, Joan. 20. v. 28.

:

$x

1do Objicit p. 18. Trident. ftatuere

» $

fefl. 2 ;, fiducialiter Sanctos effe invocán-

u

dos fuppliei mente confu

giendo adAco-

» lumï

rumopem & auxilium.

| »Wm

- Refp. Bené flatuit Tridentinum,quod

1 »üülï

Jacob Patriarcha opere ipfo praclicavit

| »*]u'u

Gen. 48. v. 16. ubi mente fupplici ficin-

| nfän

vocavit Angelum : efugelms qui erust m&

| »Yotj

de cuntlis malin benedicat puerisiflis, d in-

^ [)Cdil

vocetur fnper eosuomen wmeumynomina quo-

W

que Patrum meorum Abrabam cj lfanc, de

hcül'

. quo vide Exodi 32,v. 13. ubi Moyfes ad

»tli

Dominum; Recerdare AAbrabam lfaac d

» cih

JfraelServorum tuorum. 8U O(ez12. V«4*

»Q

qui locus refertur ad Genef. ;2. v. 26-

» (ä'pl

3tio. Salmeronem dicere : melius effe

»detu

invocare Sanctos,quàm Chriftum. difp.8.

::fnfa

inzTim, r1, Tom, 1j.p. 647. vult dicere

» COn

467.

efp,

«96(321)5te |

nuina Hzretici Catholico-

m

: Re(p. Ge

Jgo q

rum Doctrinam interpretantis,& Aranez

imin

florem depafcentis Symphathia ! f; Hift

esali

Thezol.Salmeronem probé (uteftinge-

iorat

nui) voluiffec intelligere, Calumniantis

] adomn

auimi nzvum abfque fpecillo deprehen-

T

diffet , qui attanto fitevidentior, totum

$. ex Salmeron.loc.cit, f(übmittoz

(uont

»»

Siautemquzras (inquit Author) u-

jn od

»trum melius fit orare per Chriftum fo-

bt

, lum, an per Sanctos ; Refp. eft: Oratio--

»nemex obje&o meliorem effe quxChri-

mcl;cä

» ftum mediaterem proximé attingit, fed

»quiaid nihilfacitad meritum;id abfolu-

:aaiüä

iil

, té mihi meliuseft; quod ex majori De-

t

» votionis affetu & Humilitate & O-

TL

» bedientia Spiritüs agentis ad adoran-

d

; dum Dzun five Sanc&tos proficiícitur:

]

l

, cümenim homo gratiam Dza fit affecu-

U.Mc

lov&. [

, tus; ejusactus magis Dxo placet , licet

» circa ignobilius obje&um verfetur, qui

j W

j

,exmajori alacritatisaffe&u fit , quem

7)

» fzpé dat Drus erga San&tos» ex quo vi-

jjd

» detur, quod Oratio(intellige ad DzuM)

Al

»füfa per San&tos melior fit; quia fecum

ia

» Ccontinet duplicem actum ; quàm fim-

M

$

» plex:

&

Aäes( ;.-.:)56

do Orationem

f?wii

»plex * quandoenim fun

» ad Sanctum, orat etiam Sanctus pro me,

quoq

, deinde majus eft in (e & inSanctis DuM

fsf

» honorificare,quàm D&uw tautüm in fe-

ww

tünf

»ipfo: 3tio, quia Ecclefia,qua Chrifti

» Spiritum habet,frequentflimé perSan-

o

DT

;5 €05 recurrit ad DruM , raríusper (ead

.5 DEuM accedit : 4to, Precatio Dz1 per

fátyi

»invocationem San&orum arguit majo-

lin(

,rem Humilitatem ,-ficut videreeftin

Vànt

-,, Centürione ; qui dixit Luc. 7. Dozine

füshs

»» goli vexari ,non enim [um dignus , ut [ub

lilg q

»s tellum meum intres , propter quodée me-

| tiili

s dpfum non fum dignum avbitvatus , utue-

- (üdli

m adte: Profunda fané Humilitas

| diati

;; Centurionisqui nec diguum fe putavit,

LT

| Oittt,

» adquem Chriflusveniret, necdignum

: qui Chriftum perfeadiret , ait autem

RR

; David: Refpexit ad Orarionem Haumi-

icos(

plici

»dium; r nou[previt preces corum, Pí.10r,

* Et beata Judith : Hwmilium d AManfue-

ivocs

Nter

2 torum [emper tibiplacuit deprecatio. Jud.

»9: Et de hisdi&

Ktndo

.

a,&c, ngcu.fque cit.Au-

*

?5 thor.

» 4

Exquopatet ; quam heteroclyto &

D

perverío aHec&u adverfarii (cripta Ca*

DI

tilo-

F.

€45(525;)99*

ax'xenenï H

fholicorum Do&orum fcruteutut , ut

pxom'e,

quod carpant & calumnientur,inveniant,

sDoi

fuz fidei qi&reutes fulcimenta, quàd fané

rguméen-«

iif

paupertatisnon exiguum effe A

tum füpradixi ; quód enim Catholici cer-

;

xOlril

to & limitato fenífu & modo licitum &

:peaïm—

D

"

!

bonumdocent , idipfurn adverfarii nou

&i

£am veritatis,quàm calumniatum Studioe

Du;;i

fiin (enfusabfolutos & indefinitos depra-

jumi

d

vant ; DzuMnamquein fe Gin San&is

J

fuis honorificari meliuseffe ,. quàm in fe

folo quisimprobat? DEuM ex majori Hu-

] a"ïwä

iilitatis & Reverentiz affe&u adorare

uibtr

fueliiis effe, quàm fiue tali eundem imme-

j n

gt

diaté adire, duplici Devotionis motu te-

vereri meliüs, quàm fimplici,quis cavilla-

!UMW'[;

bitur. Ettamen ex hujufmodi perperam

jgum

non fine calumnia fuis

er(uadent, Catho-

t u

licos docere, meliàs effe abfolut& & fim-

i

J

pliciter loquendo San&os quàmChriftum

Pt

iuvocare ; fed finite illos , maluntimpu-

; My;;flly'*

[MI", , L

denter calumniari , quàm ;andidä Verita-

tem docere.

u

»- 4o0, &ftimatidolo

lafricam ;fï'e hanc

quimeus

sj precaadi formulá: Angele Dei

)d w&

me tibi com-

u Ü

» 65 cuítos , pievtatefu'ge:rna ;

iy

g

d miffum;

BEES RSSCoXscHousor MM N

«6

s5 miffum falva, defende, guberna : tetgï* |mis]

,,meammentem vitiis & labe fluentem,

| hàm

Refp.Phantaflicam effe ejus malam ex-

Gylis.

plicationem. Jacob loco pauló aute cita-

TA

to,ait: efegelus , quseruit me de cunilis

Tisif

7alis, &c. Cur nonliceret hoc ab Angelo

lm

petere? Dzusnosgubernat , defendit&

QUtUL.

falvat, & à vitiis mundat per femetipíum

. ]l

independenterab alio , Angeli veró per

(eBib

fuas pro nobis preces , & fuccurrunt no-

&]

bis , eruunt nosà malis per auxilium de-

Tonem.

pendens, per datam fibià Dro gratiam,&

ex commiíTlione Dxr: imhoc nulla eftdií-

lat Moy

bue

convenientia. Nam Angelis fuis DEUS

1 Nmpus

mandavit de tes ut cuffodiant te n omnibus

: EL

"iit t4531, Gcc. ait Pfalmifla Pf. 90,

fmto

jto. imaginatuz fibi iu píalterio Mae

lii

riano S.Bonaventure cultum Divinum

il

sribui B. Virgini

; €ó quódde Dgo di&a

z

ditent.

huicapplicentur.

Spitit

Refp. O nafuüté! nunquidde Davide,

tüergn

imà deipfo Chrifto di&tum legitur: vesi

] Wore

David fervum meum, oleo fautlo meo unxaà

— 4 Uil

eom, &c. Pf.88. v. 2t. AnergóIdolola-

Joit

triam committo : fihoc ipfum gloriofiffi -

lbüm

Opti-

Vorg

mr)Regri noftroBorufforum cuiTer

mus

"

9c(425)96

T

mus Maximus gratiam fuam,vitam bo-

e18D,

nam & longzvam in terris& randemin

dan

celis beatitudinem aternam largiri dig-

gtecit

neturut fidelis (übditus in die coronatio-

ht

nis in fano feufu applicem ? Deinde fal-

) Angöfü

fum eft:.quod eadem qux de Dzo di-

fl

cuntur & in eodem fenía Beata Virgini

etipi

applicentur. Idem refponideo ad objecta

vitil

de Bibliis Marianis Alberti magni.

TUDLCY

6. Leo Papa X. appellat Beatam vir-

ium []

ginem Deam, Refp. & Dzus. ipfe appel-

Yi

lat Moyfea Deua Pbaraonis. Exod 7.v.r.

hd

Decatero indignum aftimo pretiofum

Qu

tempus, chartam Gatramentum perde-

qut

ré,ad nugatoriatalia refpondendo novit

enim totusorbis Chri(iianus , quod Bea-

iM

|

I

tillimam Virginem Deiparam nonnifi ut

talem humiliter veneremur. Zeatam me

Jiind

ml

dicent omnes generationes aitilla ipfa ex

Spiritw fancto Luc. 1, v. 48. hoc& La-

Dal'[dfl

therani merito facere deberent propter

dU

amorem & honorem Domini noftri J zsu

7

Chrifti, quem ipfa puriffimaVirgo nobis

ilt'

genuit Salvatorem, At € contra in boc

g

laborant & fudant , ut ex Authorum bo-

norum fcriptis unum aut altexum verbum

[OP"'

pl

O7

cxger-»

4 m t J

j

«6(516)50

&xcerpant , quod in perverfo fenfu ex«

ii

j

plicautes, calumniantur .pium. Authoris

ttia.]

affe&un ; cujus fuper di&a fua (anam ex-

»

Emg

plication'cm omittunt, amantes malé-

; foto

quam Beatiffimz Virgini beaedicere,fed

Ü

Calamnias inSS, fuosvindicabit Domi-

; g

nusin dieirz. qui etiam percuffit Ozam

p

propter temeriratem , dum ligneam foe-.

Dro;

derisarcam tangeret. 2.Reg. 6. v. 7, Et

ET

vivam & veram arcai Domini , inqua

idolo]

j

novem menfibus requievit ipía Divina

r

majeftas, peftiferis lingais fuis tangere

Confi

non abhorrent, debita ejus venerationi

AO.

contradicendo aut encomia ejus cavil-

Qign

lando:laudant & extoliunt Lutherum ut

h0sj

Megalandrum ut Beatum in eo,quod Ma«

i

It

rialia,Sieilaria & Rofaria, quibus piz

fis D

anine exaffetuamoroloerga DeuM &

lh þ(

Deiparambeneutuntar, f(alutantes bea-

Mi

tiTiinam husc eadem falutatione, quá ab

Omni

ipío D&o per- Gabrielem Archangeium

ipfus

ipfíam legimus falutatam Luc. t«diabola-

WMomi

ria appellaverit, Aria finefinali videbi-

Dugy

mu: cujastoni ; judicium filiiejus , veue

,

turí judicis , defapernondum audieunt,

Oi

quod

Interim GEvangelrca QtDo&riüa:

illi-

P

496(223)56-

Vi eje

illiéitá &t fan&osinvocare, imoó idoiola-

us

tria.Probent hoc ipfum ex Evangelio,ut

m

Evangelicosdecet. Ego interim hocop-

ni

ponoargumentü erronez huic do&riuze

if

Omniscultus Divinus poreft Dzo,quà

Dori

Dxotribui:nulla Sanctorum in Ecclefia

Onatt

KCatholica con(ueta invocatio potelt

nf

Drzos quà Dzo tribui ; ergó nulla talts

.»7,E€

eft culeus Divinus confequenter non eft

| inql!i

idololatriaSan&tosinvocare.

Jitint

Major eft evidens.. Miuor probatur.

4l

"

Coníueta in Eccleha Cath. Sanctorum

j

i

m r

invocatio vel éft ilia.quá petitur, utSan-

r

&i pro nobisorent,velilla quà petitur,ut

nimi s

nos juvent dependenter ab alio,fcil à Dxo

f M

lveperpreces five. per auxilium gratie

us pIZ

eis à Deodonatzx : fed nequehac neque

ila poteft.Dro, quà Dzo tribui; erg5.

ä*-ï

xlx&

W

Major denuo eft evidensex confeffione

omnium Catholicorum, & ex Doctrina

,qUJ

ipfius Ecclefa fatis fuperque defuper

,Wum

"

promulgata. Minorquoque 5 quia cüm

lJ

wd€b

Drusnonindigeat , ut ab aliquo quid

oret, nec habeat fuperiorem, à quo

,R

ücuut.

otet,non poteft ei tribui talis invocatio ,

ütnos

üt pro nobis oret. Neque ediam

xa'-*ï*l'i

juvet

: N 3

«(12$)50

javét per auxilium dependens abalio.

Erari

Coníequentia eft in debita forma. ag-

Ia

aoícimus : quidem Jdvocatnm noftrum a-

0j

Y

pxá Patrems 1, Joan. z. v. 1. At nonra-

d

t

t

tione Divinitatis, quàidem Dzuseftcum

Patre; fed ratione humanitatis,quà mor-

Dupt

tuus eftpro homine.

EI

&'cxpo

Confirmatur: fi Dxo quà Dzo conve-

tpitd

niret pro nobisorare, etiam conveniret

RIon

Patri & Saniffime Trinitati ut patet,

lotem

hoc autem non; ergó. Decaztero fi mili-

Bs

i

tare velint contra Sanctam Romano-Ca-

Tud

tholicam Ecclefiam:aggrediantur eamin

LT

propriis füis caftris : oppugnentarticulos

ieina

ejus,fi candidé velint agere,in proprio eo-

Mtigr j

rum fenfu in quo eos Ecclefia docet, tunc

as

apparebit an quid valeant contra cam,&

LUR

ERN

rcipía experientur, quod hzc fan&a à

Chriftoipfó &ine maculá & rugá fupra

dturd

peuam fundata , terribilis fit ut Caftro-

ia d

rum aciesbeneordinata,contra quam nec

fomp

inferorüm portz prævalebunt.

ictu

CAPUT XIf.

ory

De Purgatorio.

hlal

Uod non detur purgatorium non

lil

Q

eít Do&rina Evangelica 3 quia in

(Yoly

Evan:*

*

. «(5 29)50»

adio

Evangelio non legitur luculenter, i

2

n

m

nec apparenter tradita.

*

Opponunt 1. Quid

qui

d non legitür

jum

m

clare traditum & expofitum in facrislite-

sfiüt.

zishoccredere nontenemur. effs autem

purgatorium non legitur clarétraditum

ïuimo:ï

& expofitum in facrisliterisjergó. Refp.

Vtonn

negando majorem , cujusfalfitatem lege

at

demonftratam cap, 1. Deinde nego mi-

norem, nam Matt. j. v.21fic legitur:

j ptt

( aj

Eflo conentiens adver[atio tuo cito, dsm es

invia cumeo , ne forte tradat te adverfa-

(

vius tnusjndici d judex tvadat te miniftvo,

T l

Q in carcerem mittarisyamen dico tibi, non

r

yrio

exies inde, donec reddas noviffimum quas

Mu

drantem. Hac de carcere iuferni damna-

torum intelligi non poffuut , nam textus

TM

T

eft (atisclarusin oppofttum, nec ullibi di-

citur deexituex hocinferno; neque deli-

j i

(iit

&a damnatorum quadranti folvendo

T

comparantur: in textu vero citato v,22.

dicitur de triplici gradu itz , quorum vl-

timus (olummodo reatum gehennz dici-

tur habeze annexum, Praterea ait Chri-

enovit

y YU

ftus Luc.12. v.48.quiautem non co

o

u'ja [|

(voluntatem Dosminifüi) & fecir digna

pe

plagis

«6(130)5e

x

pïagi.s* vapula

bit páucis. utique non in-

:

fiuitis, hucetiam fpe&at,quod ait S.Pau-

]

—

10p0

j

lusz, €or- 3. v.15.. Si eujus opus arferit ,

DI

dertimentum paretur , ipe autem . faluus

BI

erity fic tamen quaf per 1guem, Nota hic,

: tïtare;

4 Potim

quod pracedit immediate : f1 cujus opus

manferit quod fuper adificavit, metce-

fug

dem accipiet. Ex quo fatis cla:& colligi-

diri

tut:quod unusfit paffurus damnum;quan-

ts

do alius accipier mercedem fcil, poft

Qatori

mortem, quando nimirum dies Domini

Scn'p:u

declaravit uniuscujufque opus .v. 1. De

lotmar

quoidem $. Paulus z. Cor. 11.v.32.Q&odf

itmis

ens ipfos dijudicavemusynon ntique judicare-

EUY

emursdum judicamur autemy a Domino cot»

itid

vipimur, utncu cum boc eiundo daysnemure

liuter

NB, dum judicamur,item ut non cum hoc

fittíg

mundo damnemur, dum judicamur,;cor-

DN

ripimur & non damnamu: ; quid clarius?

EXP

Heb. 123. v. 56.- Flagellat Deus omnem filis

lcn

". quemrecipit. noune inultosinagone

into]l

recipit, nonne hos

Ctter.

labit?

poft inorzem Hqg;l-

ide

Oopon, Ridemus hostextus;

quia ali«

Q'M, L

terexplicati poffunt.

"

pm.ut j

Refp, Vanier al

iguan

do tempus, quan;

[e)

l

96(531)9€ — ^

:

do non ridebitis. Interim hoc defidero :

qi f

us

roponite mihi unum unicum exomni-

L

| dfffm J

*

us veftris dogmaribus, articulis Ecclefiz

Catholice oppofitis, pro quo tam clares

y [i

ia

citare poílitis textus,quàm nos vobis pro-

j

ponimus ad probandum articulum de

! n

purgatorio. Vos non modo non creditis

«ll

dari purgatorium , per puram negatia-

nem;fed pofitivé creditisnon dari pur-

m

.

(i.gl

gatorium

?

probate igitur pofitiveex

sDoti

Scriptura, quam unicam vultis effe fidei

normam ; non dari purgatorium.. Au-

2

1 W

diamus quàm claros pro hoc veítro po-

m j

hitivo atticulo proponatis textus, Quod

W')JH(«('

fatisclaré legitur in Scriptura, hoc rejici-

tisut erroneum, quod necapparenter le.

g

am W

giturinea, hoctenetis ut Evangelicum;

an fic ibitis ad afira?

th:

Explicate textum per textum:probate

du

yi jü"

hoc modo , quód priüs citata fint. aliter

intelligenda. Quod Matt.. . dicatur de

T d

s

carcere infernali damnatorum & 1, Cor,

3. de damno propter Do&trinam, ac 1*

Cor. r i. de correptione in hoc mundo,

j

pro-ut !óca ifta temere & fine funidamen-

1?'

to Wexplicare, feu potius eludeie fo

tis

ïüqumä;

, ts J

M(;;a $e»

tis, Nunqüid ipíe vefler Lutherus

M

in feinem nterridyt übee etticbe 9trticulen

puga

Sic clare docet:utique ex Scriptura Cotft

tieme

eaferor foll man giauben/ ub id) tvti/

Mi

Dafi tvar ift/bafi Dic arme GSedlen unfadplicbe

ulig

*pein [epoen unb man ibnn ju Belffen fcbule

! hoj

pig ift mit S3ctten/fSatten/2uIlmofen / uno

(unLa

fva$ man penmag.

Quam Doctrinam

kpusi

adhuc diu retinuit. Vide articulos ejus

PT

damnaatos, in quibus fzpe mentionem

h. cit

facitde purgatorio. Ex quibus fic argu-

Oyr

mentor : vel legit & intellexit tunctem-

!ignum

peris Sacram Scripturam Megalauder

vefter Lutherus,vel non. Si hoc:ergó te-

i

meré à vera Catholica fide recedens aliam

( M

Ui

incepit Religionem ; f tamen Religio-

lt

nem;j articulos rejecit;& . fabricavit pro

Vg

fuainclinatione, Siillud: ergó nonlegit

DUGY

ümen

inScriptura non dari ; fed legitdari pur-

gatorum , pro ut docuit, aat faltem ex

OR

proprio fuo cerebro docuit, quod biliu-

Qodn

guis poftmodum ex eodem füo cerebro

W&

rejecit. Sed efine hoc aternum Angeli

Titttio

Evaugelium?

:

ttly i

Opp. Apoc. Es. v. 13. v fouodo jam di-

Tot

[

€jt Spirites ut vequiefcant à laboribus fuis.

itt

non

95(31 )9

Luftti

nou dicitur» ut tormenta patiantur ín

hi

purgatorio. Sic latronidi&um eft : Fo-

u

die mecum eris inParadifo.

il

Refp. Si nosspfs dijedicamus, non jtdie

cabimur- 1. Cor. 11, Sed requie'fcemusä

f

iv

laboribus noftris» ia paradifo erimus

t w

cumLatrone,qui hic pro deli&tis judica: us

Vr

& punitus eft. Si vero hoc non fecerimus:

fed judicabimur à Domino;corripiemur

od

atíor

loc. cit. nonne hoc evidens eft ?

m

Oppon. z. Eccle. 1 1. v. 3. Si ceciderit

JICLe

lignum ad zuflyam ant , ad aquilonemyi

;ahuätl

quocuagne loco ceciderit, 1bà evit.

Refp. bene, fi exgo ceciderit ad Au-

cxgä J

ftrum ad coclum anima defun&ijibi erit:

m

g

& ficeciderit adaquilonem adiufernum

& ibierit. Quis huic contradicit ? ego

vt

oile

autem ex hoc codem locotale formo ar-

gi pl

gumentum. Jbi tantüm fit mentio de au-

»

ftro & Aquilene,ex hoc non fequitur

*

n d

il

quod non dentur alia loca, non dcturor-

tus & occaíus ; ergo licet tantum fieret

ol

AWI

mentio in fcriptura de duobus locis de

celo & inferno, ex hoc pariformiter

m

non fequeretur, non darialia. non dati

2

&arcerem ad folvendum ultimum qua-

ran-

y

A ens3

«65 34)500

—*ärantem , inq

"uo jediratss corripiatur u Ut

non damnetur cy vapnlet paucis qui inige i

norantia fecit dina plagis,

' Evaug

Inft.Chriftus pronobis plene fatisfecit;

Ti 00

1 O'w

ergó purgatorio non indigemus. Refp.

adde: ergoson vapslabitgui dgnorans dio-

dfturi

wa plagisfecit : Luc.13. ergo non flacellat

Rclþ,

Deusomnelisi quem vecipit. Heb.r2.ergó

Atm f

non corripiemur à Domino judicati &c.

Scripw

Inft. Hoceftaliud.Scimusenim, quod

honop

detur paterna correptio. Reíp. & nos

flory

fcimus , quod omnis correptio paterna

Oc)quq

fiat prodelictis & fecundüm deli&a, &

flom

nihil aliud defideramus, quia corripimur

(imf

à patre & fimid judice,ut non damnemur.

13;90(

Inft, Hoc intelligendum eft de vita

hra[y

prafenti,nullatenus de futura. Refp. Tu

lul

dicis : fedproba, quoddicis. Nunquid

Ti

Matt. j. diciturde carcere pof viams

Utpe:

pofthancvitam ? & $, Corz. 11, decor-

Wi

reptione poft judicium ; nam ante judició

NT

datur nobis libertas nos ipfos dijudicandi,

ao

judicemur.De reliquo defideratur ut non

D

hicprobatio ex Evangelio Doctrinz Lu-

[5

therano Evangelice de Purgatorio.

UT

nima

[

240:-0419d Patres feu juftorum a

aute

09(2203*

ante Chriflum mox venerintad celum ,

ipimrn

gm' i

adeoque non fuerit lymbus Patrum nó eft

Evangelica DoGrina, quia in facrislite-

at

ris non eftluculenter tradita & expofita,

i Mj

j

Opponunt.Elias curzu igneoin coclum

nti

afcendit.

Refp, Non dicitur ad celum San&o-

g?qe,äq

1

tum fedem , ficut. vos creditis, & quia

bt

Scriptura de pluribus celis loquitur;qui

nonomnes (unt SedesSan&orum, & An-

u

$

r

gelorum

*

debetis probare fpecificum

T

hoc,quodtenetis; quod fc. ad coelum.An-

jb j |

gelorum fedeín Elias afcenderit , non

euim formaliter & fpecifice credere pote-

n

ftis,quod formaliter & fpecificé non legi-

mpeti

de v

turà Dro revelatum.

Lutherus ipfe in hecpun&o non con-

d

venitcum Lutheranis,nam Tom.9, Alten-

&unqüii

u

burgenfi p. 15 5o. fic (cribit:Cracob vt nicbt

eufjacfabren gum -Dimmel ,. 1 auc in bíe

l dm

$xlle nicbt atfabren. QGoift erbanrbinfome

1tejud'i'»j"

mb ? Oott bat cinerr (onbaricben. Srt

pber Cntboltung. Et hoc ipfum adhuc

yi

docuit in Academia Wittebergenfi Anno

ia

1j4j. unocirciter anno ante fuam mor-

Yi :

tem, Vide Tom. i1, Wittfol, ?72. uti-

que

y!

IN 3

M

—

«6

(;;63&

que erubefcent Megalandrum íuum hic

lbf

errantibus particularibus Doctoribusad-

fity

numerare.

&j

Mala autem eft explicatio feu verfio

fb

Scripturz Cen.37. v. 35.. Defcendam ad

TT

Filium neum lageus du inferuum. . Quod

| 'm(equc

per infernum ibidem intelligatur fepul-

| icir,qu

chrum, putabat enim pater quod filius

D

fuus'*d fepulchrum non deveniflet , fedà

intin

fera pefíima devoratuseílet. Hinclocus

'icii

ifle intelligeudus eft de inferno, de

um

limbo Patrum, in quo detinebantur cap-

qaidh

tivi n teaebris i. umbra meortis fedentes,

Eïïem l

Luc. t. v. 79. €0 quod Rexgleria calotum

7

portis. adbuc claufis nondum introierat. Pf.

D

2j.Quod poftea fa&tum eft,quando Chri-

til;

itus afcendens in altum captivam duxit

mth

captivitatem. Eph. 4. v, 8. Imó Lutherus

!Dg

Mb

docet ferm. in Evangelium de divite epu-

VEv

lone,quod Patres ante Chrifli nativitae

N5 d

tem venerintinfinum Abrahz, & adhuc

IT

dormiant in eo,ufque ad extremum diem.

hn !l

Exceptis illis,de quibus Matt- 24. vult

Tib

icere 27. v. $2. Verba ejus fünt hac :

t

3tlfo (inb alleC3átter sor Gbriftus Geburf

Chy

ynbt Cdbes Abrsha gefabttni ——

&

"n

[

undit

unb fetaffen aug)ggää;im

rinnenbig an be

buit

jüngften &ag / aufgenommen Die; (o mi£

Gbri[to finb fdyon augerftanten/toie Matt-

| w

fibrebet. — Q&'o fie atfo biben finb/gleid) roíe

V[IIM [

qud) toír/tvan toir (lerberr Gcc.. ibi ficut &

[

in fequentibus ejufdem fermonis expreffe

(l

dicit,quod animz juftorum poft mortem

N

eorum non veniant ad coclum; fed quief-

m [

cantin finu Abrahz , ufque ad extremum

incloc*:ä

judicii diem , ficut & necanimz damna-

n

torum ad infernum ante illud tempus,

j

quando cum corpore ad verum infernum

fint

eilent rejiciendz. Sic ait: 9!fo reíberum

(

fan Die £xllean bitfem Ort nicbt fepn 7- bie

i:yä!.?[v

Tecptc ete/ bieam jünaften €ag anaeben

» (hri

teirb 5 Dan bef SXeieben. eicbnam ift obne

T

fdeiifel nicht inbíe Joclle / fonberen inper

as

Crben begraben ( Refp. etiam nou dicitur

in Evangelio Luc. t6. v, 22. Quod cor.

NT

pus divitis fepultum fit in inferno,

gatiil

]

(é muf aberein Drt fcpn/ ba bit GSeele fein

Ti

J

y tan/ unp Feine Sube bat/ o felbige fan

h

, ticbt ltiblicb fein / oarumb acbteti toit/ biefe

ïll

-tle .fep oa8 bàfe Geoiffen/ baf obne

Gilauben unb Gjottee 2Bort i(t/ in toeldben

joW

d

vit Geilt bergrabeti) ift/ verfafft. bi

j am

,

iungs

p — o oocchespscettseur T

M

«86(3398 ,

jünofte Q ag / Dober

æzäþfcb in bie tedbte

(eiblid)e Aoelle

toirb eer(toffen tocrbent.

Syene

t0.C

bamé C»dbof Giottca Qort

fidli

gleíc) toic o(bra

ben G)iaus

1

i

jbavinnen bie Golaubigen ourd)

ben ruben/ foblagen/

uno beroabret rocrben/

| D7

biB at bc

n jüngfté G:ag/alfo mu »

fetoicote

n

tuttt bit)

elle (ceyn/oa GottegQSort nidbt ilf.

l

Videin fermonibus Lutheri,

colle&is &

t

aditis à StephanoRodt,ipfoLuthero cou-

IÀ

fentiente & fubfcribente fol.100.ferm.

Mfog

de divite Epulone;

Dom. 2da poft Tririt.

LUE

Hanc autem inqui

unt Lutheri do&ri-

"nf

nam rejicimus ut non Evangelicam,quia

s

ex Evangeli

onon defumpfit eam, fed ex

lh

hantafia. Refp. mirum,quod

Lutheranihunc

propriafua p

hominem qui tam exoti-

bj

Tf)mw

ca,infulfa, maxime nociva, & nullatenus

w

Evangelica fuo proprio cerebro cudit;

D

hominibusque ut Evangelicam Dotiti-

lt i]

namimprimere non abhorruit, ut Me-

s

galandrum füum imóut Angelum Apo-

ammg

salypticum

ut vocatum

& organon Spiritus Sandi ;

& eietum à Dro Ecclefiz

W

Wf

Chrifti Reformatorem attollere & vene-

M

rari non ernbefcant, fed quid mnulta , fic

Téalie

snundus vuk decipi.

€on« u à]

í

A«

«490( 19)50»

Contrariam huic Do&rinam Roma-

qui

no-Catholicam lege Apoc. 2, v. 10. Effe

Qu

fidelis ufque ad mortém ,. cie dabo tibi coro-

[

nam vits. Matth. 10, v.22. Quiperfevera-

u

verit n[aue 1n finem, bic faluusevit, & Luc.

D

iil

13.V.43.. .Hodie mecum eris in Paradifo,

Philip. 1. v. 23. Defiderinm baben: diffolvi

-,&'XS&

C effe cnm Chriflo. - Et licet dicat S.Joaus

na

æo.(erml

nes Ápoc. 6. v. 9. Quod viderit Animas in«

T[l'fmv

terfettorum [nbtus ez1ltare, Gcc, quibus di-

Gumeft, w requiefcerent adbuc modicum

do&ffï

yqi

temipus, & c, Ex hoc tamen. Lutheri pra-

dicta Doctrina probarinequit , quia &

[

additur in Textu s

quod. data fint ipfis

n

1:X0t

Tole 4lbe, Quibus amithi vift furt ante

Thronsm DELsn con[ortio dnzeloram,cap,

lnl

d4v.9.^

y ( j

y

^

Phantafma etiam eft , quod infernus

fit mala confcientia, fine Fide & Dzz1 ver-

n

"d

bo; & verbum BPx1 Sinus Abrahz, in quo

n

animz juftorum requiefcerent ufque ad

lm"

finem mundi.Nam licetSpiritus,&z anima

f

non fint circumfcriptiv? in loco;ut Corpo-

LOU

r & corporea, funttamenin certo loco

;;hh ]

reali exiftentia , modo illis conveniente.

Sed adquid me diutiüsopponamtalibus

2

nugis;

E ;46).9«--

lomi

fiupis,

nullam veritatis» aut rationis fpe-

ciem habentib

us , probent Domini Evan-

Dat,

lica fua ex Evangelio.

ült, j

ge

W

gelifi Evan

A

PUT XIIL

De Obfervationc

AManudatorum Deé.

Vidid

DxiChriftiano obfer-

l

4

Uod Mandata

[7;

d

Q

vatu fint impoffibilia; non eft Do-

Qtina Evangelica,

fed vel maxime noci-

Jimb

eft,quia inEvauges:

hn M

vus error;Ratio primi

.

J

Mi du

lio nonlegitur

: Rati

o 2di. Quis conabi-

turobíervare o

bfervatu impofübilia ?&

Sim

quod im-

Ti Re

uis fincere & ex corde dolebit;

offibilia non adimple

verit? quisetiam

hfs

firmiter proponet,quo

d impoflibilia fa-

T

hàg

cere velit?

Oppon. f«

A&. 1f v. 16. vocat S. Pe-

qu/ff [

trus mandata j4g&m, quod neque Pátres n*

Pn),

uimilte

li

t

firi, neque nosp

ortare pOl

Pt

Reíp Non

loquitur de Mandatis DEt;

d delege Moyfi, vide v j

Ym jr

de quibus hic: fe

abrogata eft, & tunc ab-

Beccor

ibidem,qua jam

8 li

roganda erat ,

in cuju

à

s abrogationem ut

€ofacilias con

fentirent illi,

qui eam fer-

UT

nit eis ditit-

.

ytg

yari debere volebant ; propo

Ti

cultatem iftar, & vocat cam)

ugum tale,

per quod certé non intendit

abfterrere ".

omi-

DONEMUEEEMNEUD s 0000 s

N

é

€9(541)56

homines ab obíervatione

Matdldator,um

T

Eytte

Dz1. Neque etiam hoc ipfo dicere inten-

Q

dit , quodLex ifta fimpliciter obfervari

non potuerit ; huicenim Scriptura con-

s

tradicit , variosproponens» quilegem

obltl

Mofaicam cuftodierunt.

Vide Luc. 1. V.

L

6, ubi de Zacharia & Elifabeth: erazt js-

TU

Jl ambo ante DEU M » incedentes iu omni-

A

bus AMandatis ,c» juflificationibus Domimi,

n

fite querela,

T

Similialege de Davide , & Afa , piiffi-

Qp

mis Regibus; 3. Reg. ;j. v. . & : 1. item

de Jofaphat 3. Reg. 22. v. 43 Ezechia, 4.

j

j

Reg. ;8. v. 3. Jofia 4. Reg. 23. pertotam.

Imó cap. 22. v. 2. legitur de eodem : £e-

: Sc PC'

gitqae quod placitum erat coram Domino,

i

& ambulavitper omnes vias David Parris

ftz, non declinavit addextevam ['ve ad fini-

"0

flram. Hisfant nonfuit Lex Moyfis ju-

gumimportabile, Quóàd veró

avidin

j

H

uunci

peccatum inciderit adulterii &homicidii,

-

ex hocnon infertur , quod Legem his

qolllm

um (10

contrariam, (eu Mandata Dzr: /Voz occi-

des,non machaberis,(exvare non potuerit;

j &ü

nonenimomnes fuünt meechi, non omnes

mm Wi

Homicida , quód igitur alii fervare poí-

u

j

funt;

I

A

*

2

m

t

funt,hoc & ille fer;var

epotuiffet. Ide

re('ponde'ndum ad confuetam Lutherano -

Ti0ni

rum objectionem de incredulitateZacha-

(data

illg

riz ; hicenim perfacilé Angelo credere

uI

potuiffet Luc. 1. v. ;8. Imó , fiquispié &

bené vivensincidat in peccatum ; ex hoc

; lgl

Dy

non fequitur, quod neceffaríó peccarit ex

ittgl

mandatorum impoffibilitate.

- Oppon. 2. Per peccatum Ad feroi s

Heto

wtiles fat fumus Luc. 17- v. xo. Refp. per

9-N04

: D

Chriíti Redemptionem fervi utiles, imà

divitesfa&ifumus , megrmid defit nobis in

ültyd

slla gtatia. i. Cor.x. v. . Per acceptum à

tir J:frq

Domino Talentum Fidei & Gratiz fervi

: Nj

omij

boni c fidelesfa&ti fumus ; modó illis coo-

eremur Matth. 25; v. 21. Rom. . v. 1j»

Junj

ait S. Paulus: Si wnims deLitlo multi mortui

tl

hij

fent, multo magisgratia DEI, & donum in

grAtia umius homini.f ]ESU Cbrifhi in plnrg

m,qu

abundawit,

EN

Do

Opp. 3. Quis dicere audet fe Mandata

Dxt cuftodiviffe? omnes orare debemus:

M

Dimitte nobis debita noffra, Mattle6.v. 12«

anm

M

ite

JNon . eft juflus quifquam , uon eft intelligens,

nen efl vequirens DEUM. Rom: 3« v« 10

£tl

Refp. ànegatione aQus , adnegationem

Muj

potþn-

)

"* (4))500

i

l&cm

potentiz mala eft arpumentatio

;7 Hine

QUE

non fequitur homines non fervant mane

1

data, etgo fervare non poffunt. Textus

t

allegatuseft de oripinali peccato , quo

spi&&

omnes peccáverunt & inutiles facti funt;

AU

intelligendus; examinetur v. 23, de cate-

TU

ro fi nondentur jufli , ergo malé quidam;

ut cales defcriberentur, ut Gen. $.v. 24«

Henoch ambslavit cum DEO. & cap. 6.v,

i

9.Noe vis jufhus atque perfetius.Gen.g6:v4

gfþ, Fel

3. Laudatur Abraham ab ipfo Dzo, quod

j i

u

cuftodierit Mandata Domini. Joberac

vir fimpleo & rellus ac timens DEUM , e

"E

Mu*)i i

vecedent à malo. cap. 1. v. 1, Judith eratin

omnibus famofiffima, |quoniam swebat

Jjv

n

Dominum valde cap. 8. v.8,Sic & Sufan-

nalaudatur Dan, 13.v. 2 item Anna Pro-

momi

n

phetiffa Luc. a. v.27. &c. Ex quibus pa«

tet; quód & in veteri Teftaniento fub Les

j

ge Moyfi fuerint jufti , intelligentes, &

Deum requirentes.

Mici

bd non fitE-

Jb

. Manifeftum eftigitur, qu

vangelica Do&rina , obíervatu impoffi-

lü'"l

biliaeffe Dz: Mandata. Sed potiüs Evau-

li

ul

gelio Chrifti dire&é contraria, Nam

muollt"

Mact'þ. 11,V. 30. ait

Chri(tus : 7ugurn mee

4

N

polw*

;'9(344)90-'

um [uave,eonusmeum leve. & S.Joannes

N

1. cap. f.v« 3. Mandataejus eravia non funt.

| n

Nonne his € diametro oppofitum eft E-

| "W]

vangelium Lutheri : Jugum Chrifti non

t

eft fuave, onus non leve, fed graviflimum

D

i

& importabile? nonne funt. formaliter

l gOI Ll

contradictoria; Mandata ejus funt gravia,

ütan

graviffima, obíervatu impoffibilia, &

Qte pw

Mandata ejus gravia non funt. Sic Evan-

(irahi

gelium Lutheri contradictorium eft E-

Mone

vangelio Chrifli , in terminis formalibus

tj

clare expreffis, Ettameneft (fi Dis pla-

Iií

cet) Evangelicum.

bist

Oppon. Nospeccando Dzigratiam a-

st

znifimus, & fineea Dx1 Mandata fervare

cedo

non poffumus, ut docet S. Paulus 2. Cor,

Tl dm

3« Y« $: Nen quod (afficaentes [ammns cogstare

lii

aliquid À nobis quafi ex nobis, Refp.Cur no

D 9.

pergisin Textu : Sed /zfficsentia noflra a

hG

DEO ef, qui d idoucos nosfecit Miniflros

iltLuw

novi T eflamenti? nunquididem ad Philip,

tomm

4 V. 13« Cmmia po[fum in eo.qui me confore

Tonts

£4f. GC 1. Cor. 10. v« :2. Tentarto vosnon

&t

apprebeudat ii bumaua , fidelis autem

hing

IDEUS efl, quinon patietur. uos tentars fus

ll c

pr4 id ,qu od potefliss fed faciet ctó«m cum

ln b'

ttttíde

D i

EH

. *$(341)$0 )

fentktiane P

voventum , utpoffitis fnfhineve,

hjat

Convertere ergo ad Dominum D EUM tu»

d

; hi peccando Dz1 gratiam amiferis , ef

fina

convertetur ad ie. Zach, 1. v. 3« Revertere

if

ad Patrens mifericordie cum Filio prodi-

at

go-Luc. 1. v. 20, Etpennitenti tibi red-

Yi

detamiffam Stolam primam. v. 23. ut di«

4

cere poffiscum S, Paulo 1. Cor. 1.v.10,

Evit

Gratia DEI fum idquod fam , d gratia ejns

db

$n me vacuanon fuit , fed abundantim illis

xl

opibus laboravis

usph-

Inft, Meritó dubitamus, an Deus & no-

bistalem gratiam dare velit, nam S.Pau-

jmie j

lusterDominum rogavit, utTentator di

k

fcederetab ipfo , quod Deusfacere nega-

; Cof ,

vit, dicens : Sufficiar tibi g ratiamea.. Safft

.gimf

ii begnügen n mtine Onab.. 2« Cor. 12

SurDO

Y* 9.

à

vj

- Refp. Malétextum ailcgatum fic ver-

/limjïm

titLutherus, conceptibus fuis illum ac-

D

commodando

E

*

namin vulgata verfione

T CUM

nontantüm , fed & in gracotextu ficle-

p

gitur:füfficiat tibigratia mea,germanicé,

(

mein Ginab if bír gnug. Etlicet aliqui ton

ïmïif j

àtis cauté agendo fecuti fiut Luthérum

Müll

non bené vertentes iftum textum,;per hoc

r

P

tameu

II EU J

- «96(;46296

lil

tamen nihil probatur,ut pe

1 fe patet,Nee

D

gaturigitur, quod Dominus S. Paulum

ter rogantem non audierit, & confequen-

ter nosin tentationibusconftitutos oran-

9&10

li.

tes exaudire nolit , eó quód dicto S.Paulo

dederit id, quód meliüserat , quam quod

1 lii

etebat, Sienimcertamen fpiritualeab

Rc(p

eo füftuliffet , dicere poftmodum non po»

la

! fint

tuiffet : Bonum certamen certavi , &c.. dn

teu.

reliquo repofta eff milicorona. juflitia. 1.

tf

Tim.4.v.8.. Peuite ergo G dabitar voliis

IOIZI

guarite C invenietis , pulfate C apersetmr

vobis; omnis enim quipetit Accipit , & qui

qui

fj

quarit invenit j pulfanti aperietar. Lgc-

11.V. 9.

que

fetti

Inftant ulterius : ipfi Catholici fenti-

unt, quód D£us promifcue non det homis

liin]

f

nibus gratiam ad cavehda omnia etiam

leviffima peccata,multó minus ad evitan

ict

(s

dos naturalesmalos affe&tüs , à noftra vo-

luntate non dependentes ; quos omnes

d

fs.

eredimus effe peccata ex fe mortalia, licet

. W

noägis credentibus propter Chriftum non

imputentar: actualia verà peccatalicet

B

fecundàm vosleviffima , credimus elie

ïnqu

ledithua-

attt

mortalia , dicente Seripeara : AMa

- emnis

a96(242)909 —

"

'Sermägii

N

Àj Qs OR Dermanet in

]

buileghts

at

Deut. 27. Va*Zöo Ref * &

qu

Dico 1. Noneft Do&ritia Évangelicas

oti

quod amuía peccata actualia fint morta-

Pa

lia. Ratioeft, quiain Evangelionon eft

x

luculeater tradita , ad allegatuz.textuime

qu

Jei

.Refp.Sicutleges tam diving quàm huma-

nz hominibus rationé utentibas data

a

fuut , fic etiam rationabiliter (unt intelli-

TE

ii

geunds , & a&ualiterin praxi—iutelligluq.

' tut fic licet furibus erecta fint patibula,&

i

u

tot& parentur homicidis ; non tàmér pro

quolibet. fa&o etiam leviffimo quis fu-

p

2

fpenditur , nec in rotam agitur qualifcun-

quehomicida , fed pro qualitate culpz

(eite

fertar (ententia pcene , eodem modo hic?

nam Matth. j. . 22. Omnis quiitafcitur

hori

1 edii

fratri füo culpam contrahit & reatum,

^. hic tamen pro qualitate irz intresgta-

.e',-'iïiü'

f

dus dividitur, & ultimus tantü Gehenne

adjudicatur- Sic & Luc. 12. v. 47.& 44»

ha,llt«

reus proruntíatur & puniendus quicun-

que digna plagis facit.Sic tamen utfcienter

J n

jl

peccans vapstlet muliis ,& ignorantet de-

linquens pazcis , non uterque infinitis íeu

y

itur de

)

aternis'. Intgtu etiam allegato ag

gecea-

d

E CUOSUSVOHUPUXINIIUS MM E

?

«6( 348)s0»

peccatis graviffimis,de inceftu, befüialita-

t

m

te» graviinjuria & fimilibus,ratione quos

rum vix daturlevitas materiz , hincaddi-

ftit

tur maledi&tus, qui non permanetin fer-

YU

monibus Legis 54js; , quód perperam ex-

iil

tenditur ad omnes etiam leviífimos ex-

lif

fiüt

ceffus & imperfectiones.

*

Porró dicunt Lutherani fe certos

IeH'e

toli

eternz falutis , ita ut dicere audeantfe

titu

zredere , quod fint falvandi (utique ut eo

tàs!

fecuriüs Indormifcant minus folliciti de

!

lil

Fidc fua, an fit vera) quomodo autem hoc

;|

ipfum combinare poterunt cum hac füa

! uf

Do&rina? fienim fentiant quavisdelicta

, hll

a/tualiaeffe mortalia , & íe omni die&

5 Qu

1

hora peccare, pro ut communiter dicunt,

qi |

imóinormni etiam opere bono ; prout

4

p«

fentitLutherus:nec ullum etiamindicium

: lii

habeant, quod nó nifi poft elicitum a&tum

[ üg

Fidei juftificantis , quo unico feà peccatis

fmg

juftificandos credunt, & vivis fint difceffu-

1 ib

ri,quomodo per Deum immortalem/ima-

41 liei

ginarifibi poterunt , quodfintcerto íal

4 M

! i

vaudi ? quaío perquam regulam ? nun-

quid poft ultimum ac&tum Fidei juflifican-

s

tis, fecandüm imaginationem fuam elici-

(

tum

3*

«6 ; 49)30-

"

tum , & fumptam fuam cceenam Domini-

QUi

cam agrotus quidam etiam in agone con-

AU

ftitutus facillime levi impatientia , ira,

j

verbo otiofo; &c. peccare poterit,& mo»

na

riintaliftatu, non renovato rali actu ju-

flificante ? ergone huncdamnandum fen-

d '(

tiunt? eftne hzc fuavis illa Do&rina , quá

T

tolliturpurgatorium pro levibus, & ape-

g

ritur infernusproiis €

! próquanta cacie

u

tas !

Deinde fi omnia etiam leviffimaactua-

jiu

14

lia fint verémortalia, nunquid quafiom-

clü

nes ferme femper erunt in ftatu difgratiz;

Ü a

inftatudamnabili ?. quiserit intoto ali-

jj

quoconvivio qualicunque magno v. 9.

du

qui nec leviter quidem íecundüm nos

at

peccet ; autqui ftatim fefe recolligens e-

( |

liciatacum Fidei , ut putatjuftificantis?

]

ergone tota illa congregatio omnes &

finguli cenfendi funt peccato mortali

ii r

at

fubjacere» in ftatu disgratiz & damnabi-

li effe? en quot abfurda fequuntur ex uno

Jint

TR

abíurdo ? at quiseorumomnium etiam

nv

do&iorum eo ufque protendit cogitatio-

nes fuas , ut hzc finceré confideret ?

jcit

[ ;

dit

OPpon. I. Snnguil.; Chrifs ?E SU em

das

u

u m 3

«é(;fo)e

adutnisalomiü

ipeccato, 1. Joan. ^ v. 9.

lt

Refp. Dic ubilegitur , quod hoc fiat fiue

liacf

pravia peenitentia; quaz íri cafibus pofitis,

mod

moraliter loquendo , non intervenit ; ut

f

parec-examiuanri?

i

o hriüu-s;z

Oppon. 2, Matt 12.v.22. ait

[

Dice autem. vobit quoniam omne verbum

(ot

otiofunz quod. locuti fuerint bomines red-

uf

dentvationeu de eo in die judicii, non ted-

De

detit autem tuncrationem ad (ubeundani

ltl

fro eo peenam temporalem quz tunc ami*

tifii

t

pliusnon erit infligenda;ergo ad pomam.

zternari.

^

lib

. Refp. Omnes homines redd

Ent iüi dié

Lt

illa rationem de omnibus fuisa&ibus; e-

DN

tiamSanci in celo , ut juflitia divina ma-

Otiofi

nifeltleturomnibus , nori tamén ur peena

Quod

tunc vel poftea iufligenda illis dictetur -

üntpe

fed utvideant omnes quam peenam quisq; *

ihim

pro deli&is talibus ante fübierit, nà judi-

f&m,

cium externum erit inaaifeitatio primi -

piti

ftatim poftfeparationem animzà corporé -

fnnd;

facti,in quo fertur fententia, utrecipiat

1gncm

nuníauifque pro ut geffit incorporeuo frve —

g

22475 five imalum,1.. Cor« f. v. 19« Quod

Ti

Yeró attinet ad peccata levia eorum , qui

Ti

imuné-

ac(1fi)soe

.5

immedilatä an

te judicium extrémum ad-

ii

liac fünt vi&uri, DEo committimus; qui

p

modum & tempusoportunum fciet, quo

iit i

flagellet omnem filinum quem vecspit,. Hebe

12. & corripiat eum;qui feipfum 4776 727

as

jitdicavit, ut non cum mundo damnetur f«

«

Cor. t i« fedpaucis vapulet,qui paucisdigs

T2

nafecit Luc. 12.v.48.

n

De catero meminit Scriptuta ut füpta

at

infinuatum eft de vatiis juftis Dzo gra-

TM

tiflimis , imóde alignibusadditur, quod

m

tectum fecerintcoram Domino omnibus

diebus vitz fuz ut (üpra, noneftautem

T l

pra(ümendum, quod hi tam pie vixerint;

u

ut necin leviffimo peccarint,nec verbum

TTE

otiofum locuti fint, ex quo cvidenseft,

'quodtalialevia, & imperfediones not

[pani |

QU |

fint peccata mortalia, tollentesjuftitiam

animz vitam fpititualem ; fed fint quafi

[qllisfl

gä jüüf' |

feinum & ftipula, propterqua damnum

Yi ;

patietur, qui in Domino in vero falutis

i i

fundamento manfit,ut falvus fiat quafi per

ij

ignem. 1. Cor. 3. Ja multis offendimus om-

"

9es ait S. Jacobus cap. 3. V* 2 Utique

Qu

noa femper mortaliter : nam S. Joannes

dicituz, cap. 4« Y« 4. Qui facit. péecatum

B)W

ex

n

äe( j;2)5e»

ex diabclo efl. Si igitur osmne peccatuu

LUA

effet rale, eífet mortale;effet diabolicum,

h

$:

[

tuncS. Jacobus zquivalenter idem dixif:

fet cextu allegato ac fi diceret : nos omnes

n

!t

exdiabolo fumus , quare quia omnes in

lL

multis offendimus,peccamus; quod certé

(7 h

noluit dicere, nara Chriftus deillis me-

L/I7;

lius prabuitteftimonium Joan. 15 v. 10.

TT

ficit

Vos mundi e[fis, Scimusautem ex Evange-

lio , quod & hi imperfe&tiones fuas ha»

dict

buerint, nunc & tuncoffenderint, ratio-

hu

ne cujus etiam ait y. eodem : Qzi l-

tonr

tus efh non iudiget nifi u pedeslavet , fed. efl

um

mundus totus , fic indiget adhiucqui lotus

eu

efi,qui mundus eftcotus . ut pedes lavetà

[

pulvere levium imperfe&ionum feu pec-

In

A

catorum. S. Joannes i. cap. 4, V. 4» ait :

[tn

Fos ex Deo eflis filiols. & v«6. nos ex Deo

ls

fiemus. & tamen de ii(dem dicit cap, r.

ime

fenti

v.8. Si dixerimus qmoniam peccatum uon

babemus ipfi nos feduzimus. Ergo datur

füdhy

peccatum, ratione cujus aliquis non eft ex

lity

diabolo. Quomodo alioquin di&aJoan-

li,

mis combinare poffemus fine contradi-

Qione ? Qai facit peccatum. ex diabolo

din

4P.

gl?cap. 3. v.8. Item v. 6. omnis qui pecc

non

«0£(3 $ 3)5€»

(UT.

nien vVidit eum nec cognovit eum. & cap. 4.

yicun,

v» 6- nosex Deo funus. Ettamen pecca-

T

sum babemus cap. 1, & cap. f» v« 18«

[ri

Seimns quoniam omnis,quinatus c(d ex Deos

Ques

non peccat,[ed eeueratie Des confervat eum,

dou.

( malignus non tangiteum , [Ccimnsquoni-

jj D

am ex Deo fe1us ?. Sic uti

ue loquitur

YO

de pecceto mortali, quan

:

o dicit, qui

!v

p

facit peccatum ex diabolo eff, & quando

Ti

|

dicit,fi dixerimus,quoniam pescatuaw notz

Til

babemutsjpfi nos feducimus; loquitur de

ub

nonfortali, quia fimuldicitnosex DEo

fumus : imó in formalibus terminis do-

ii

jl

€et dari puänmm uon ad mortem, && p

"

eatum ad mortem Y,cap.j.v.16.

[ pec-

Infanus igitur furor eft cogtra Eccle-

D

fiam Romano-Catholicam ejusque arti-

; Du

culos,qu

d

volendo omnia peccata; eti«

am íecun

d

)

àm nos leviffima,effe mortalia,

fentire malint ad infernum fe efle rejici-

p

du

endos pro quolibetleviffimo , quàm no-

d

-

bifcum pro levibus admittere Purgato-

rium.

Q

Noranduim autem hic & benenotan-

TO

450[0

um, quàm periculofa quàm nociva fit

&C communis Dominorum Pradican-

tuna

[]

IOT J

«(5 14)50 |

tuxfa Luth, Do

&rina:fi enim quis credat,

fipe

Chri

& vert fentiat fe per quodcunque fécun-

dum nos leve peccatum mortaliter pecca-

non|

re,& in D difgratiam flatüimque- dam-

K

nabilemincidere, non video, quomodo

V

hic excuíari poflit à vero peccato mor-

tilk

tali» fi libere in hoc confentiat ; nam

aj

f; judicem v. g. qued jocos & mentiendo

Inh

mortaliter peccem,;vere pecco mortaliter

ldm [

taliter mentiendo, in- quale enim deli-

W

&um fciens volensconfentio,tale in verí-

k

tate contraho. Solatium autem 'eft pro

v (

rudibus,& plebeis : quod doctrinam hanc

um

non admit:ant, nec credantf* per quod-

(

libet otiofüm verbum , jocofüm menda-

Á

cium;in oratione diflractionem, & fimilia

il

inottaliterpeccare. lHüterimfibiipfisim-

ltüt.

putent doctiozes,quod in propriuim füum

LU l9

prajudicium erroneis fuis conceptibus

^

Itiby

tam pertinacitetinlrean

&

3 itautleviter

rop;

peccautes, mortalem contrahant maliti-

[7771

am,

o

f

propter ezroneam fuam, quarmjemen-';-

z

9

dare nolunt;conícientiam.*

Dq

Dico 2, Noa eft Do&trina Evangelica

li

quod motus feu affetus natürales ad pec-

i

ex

catum»fine goftra vo;uma'te exozti fiut

tur

fe

I

«(5f f)50

*

T

fe peccata mortalia

E)

& credentibus in

f

Chriftum non imputentur, Ratio eft

qu'ga

pecca-

non legitur inScriptura Sacra. -

(diny

- Opponunt Rom.7. v.17. vocanturta-

od

les motus feu mala carnisinclisatio cen-

j umo

tralegem.peccatum. & v. 19,legitur, Non

Ti

quod volo bonum boc facio.fed quadnola ma-

d |

lum boc ago.Si auterm quod nolo- illad facio,

alitt

m non ego operor slnd , fed quod babitas

;

dl

án me peccatume

hic nec alibi dicit S. Päuluns

Dd

Refp. Nec

effe (aum peccatum, multo minus pecea-

[pro

hu

tum mortale illum damnuans, fediun con-

m&-

trarium dicitego non operor illud, con*

A

]

fequenter necille propterea punietur,uec

qilit

alius quicunque,nam unusquisque judicas

8

bitur fecundum opera fua, Vide 2. cor. .

(uut

V. I0. Omnes nosmanifefhari opevtet aute

tribunal Chriffi, ut referat unusquitgue

vt

NI

pragria corporis , pro nut geffit frve bo-

1alltl-

aum , five walum., Nota bene prost

av

geffit. Quàd veró dicatur,peccatum oritur

ex communi modo loquendi, eo quod it

Md

inclinatio ad peccatum,ücut humores no-

d

civi ad zgritudinem difponentes, dicun-

tur materia peccans, quandoque etiam

j

morbus,licet non fint formalis ipfe moz-

bus

«c(56) 56

ï

|

bnsautagritude.Hinc ait S. Paulus Rom.

'illc

$. v. 13« Si fecundgm carnem. wixeritis

h,

sseriemini 5 fs Auten Spiritu fatla carnis

Carr

mortificaveritis vivetis. NB- fatla carsis

hion;

ficut igitur non dicitur facta hominis feu

Tiut

facta carnis ; fic nec funt peccatum homi-

nis

nisfed peccatum carnis, ficut pravi hu-

D

mores matcria peccans refpectu morbi

[ i

corporalis, qui exiis oritur. . iil ergo

Wt

nuuc damuationite[) iis, qui. funt in Chriffo

Ms

f«f* ait S. Paulus hom, 8. v. ;. & 1. Cor.

ln

4 V. q. INibilmsbicenfcius [um, Quomo-

tiia

do hac fubfiftunt.fi pravi metus involun-

liC

tarii, quibus idem S. Paulusetiam gta-

(f

vatum fe fentiebat Rom. 7. v. 23. fint

ftty

veré peccata, & quidemex fe mortalia,

if?d:er;

Inft. illa. non impuotabantur S. Paulo

t

in Chriftum credenti. Refp. ubi hoc le-

&

gifti ? deinde quilibet homo etiam infi-

Wt

delis non aliter judicabitur , quàm juxta

jtop

propriafua opéra, quzipfe operatus eft.

tumy

Rom. 2, Cüm igitur hos pravos motus ,

m

pravos affedtus uaturales, nec fidelis nec

E

iufidelis operatus fit, ut S. Paulus ait

o

damuonego operezillud Rom.7. v. 9. cut

hii

$um Dzvs damnaret propterhoc, Q'f"d

li

1e

46(;;7)50

t

ille operatus non eft? pratereas

binon efd

T

lex , mec pravaricatio Rom. 4. V, 1f*

t

Carni veronon eft proprie datalex, fed

iil

homini ; cuilex debit& poteft. promulga-

Ysf

ri;ut obliget; confequenter cum fint facta

d

carnis» nonhominis, nonfunt proprie

pl

contra legem ; licet hominem inclinent

g

ad agendum contralegem , »rfratsficezt

i

mortidumoperantur in membris ucftvis ut

1]

S.PaulusaitRom.7.v.f.Porro fi paffiores

t

i(tz naturales fint vere ex fe peccata mor-

n

talia, & nonimputentur proprer fidem

ii

in Chriftumsergo non imputantur prop-

M

ter fidemquam vocant juftificantem, vel

j il |

propter aliam;Si hoc;propter quam? fi il-

|

lud:ergo credunt quodfimpliciter & fine

Paula

reftrictiore fint peccata mortalia;ficut &

27

actualia; de quibus pariformiter fenti-

nit

unt, quod non imputentur credenti

i jt]KH

propter talem fidem , confequeatet sque

TT

damnanthominem, quàm actualia, nifi

f

priusjuftificetur ; adeoque exit homo eti-

g

am fidelis , & pius continuo cloaca

; il

gravium & mortalium peccatorum , &

, 0l

falfam quod S. Paulus docet : Rom. $.

T

anbildamuatienis ff in iis qni [umt in Chviflo

Ü

€jffe

EU ss canesortrmeetr |

eot( 8)52»7

d

fefu. Ac falsó defcribuntur fuiffe jufti;cum

tüst

Dzoambulaffe,re&um feciffe, àviisDo-

mini non declinaffe, ! maudata Dei cufto-

qiei

diviffe Abraham, Henoch, Noe, David,

fui

án|

Afa;Jofaphat, Jofias, Job, &c. De quibus

fupra hoc capite, eo quod hiomnes ad

l

minus naturalibus iftispaflionibus & na-

Áj

turz motibus fine dubio fübje&i fuerint.

[

lia

en quot & quanta abíurda (equunturex

d

uno; &

tifte

Inft, Concupifcentia eftverum pecca-

iffi

ftipf

tum à Dro prohibitum;non concupifces.

fiis

Rom. 7. v. 8.

Gu

Refp. Coricupifcentia voluntatis, vel

carnis voluntaria, in quam homo liberé

fin]

T

confentit; concedojnon voluntaria nego.

$i fiétundum carnem: vixeritis moriemini

fiy|

Y

ait idem S. Paulus cap. 7. Item nihil dam-

nationis eft iis qui funt in Chrifto Jzsv

tiby

qui mon [icundüm carnem . ambulant,

Summa fümmarum non video,ad quem

E

Wt

alium finem abfüurdahac, & erronea de

À

pravis naturz motibus excogitata fint,

nifi ut jugum Domini fuave,& onus leve

L

tün

duriffimur facientes,mitigent,vel porius

pmnino tollanttimorem , & piam

folli-

tij

Citie

96(512)50

UT

citudinem , quà conícientio(üs & timora-

p

tus metuit,ne MandataDomini transgre-

auto

diendo peccet contra Dzuw & animam

vll

fuam- Quis enim ferio fibi proponet vi«

tam bonam & piam, fi omnia putet pec-.

luibu:k

68

camiuofa, & quidem mortaliter talia, &

(«

fimpliciter impoffibilem effe Mandato -

rum Drr obíeryationem? O fan&a & fa-

xit

lutatis Do&rina ! utinam (uaviter indor-

qurex |

miícentes fundamentalia hzc attentiüs

Q

infpiciendo examinarent, cui fundamen-

f(t

toinfifteretapprehenía, fuavitas& fecu-

titas Religionis (üz falutaribus Ecclefiz

s,ïd ;

Catholice dogmatibus oppofita ; fi for-

fan Lumen ab alto ipfis affulgeret.

[b

Tandem non eft Do&rina Evangelica,

llïgüll

quod peccatum originalein nobisperfe-

ml

r

veret inpravisnaturz motibus, & paffio-

y i

nibus, quia nullibi legitur in Evangelio,

Opp. Origotalium motuum eft pec-

j

ceatum noflrorum

r

prinxoer ?atemum.

qllä

ergó

yi

Re

[ I;Hfl

fp. Peccatum primom& noftto-

£um Parentum etiam eft origo mortis na-

; lt

turalis , &&omnium inürmiratum corpo-

)

t

)

fj

ralium ; ex hoc non fequitur ; quodhac

nt

dv

A

-oe(-;;c)sþ

fint peccatum originale , velquód perea

ï lf

in nobis perfeveret, Origo rei nonell res

quo:

ipfa, quz ab originedimanar. Deinde pu-

füeri

eri adhucin utero , etiam jam nati, non

iT

ftatim (übjacent pravisiftis naturz moti-

tnyl

bus, fubjacent tamen peccato originali

Vi

ante Baptifmum. 3tio. Per Baptifmum

fl

tollitur peccatum originale , vide Eph. f.

mgel

V. 26. -Non tamen tolluntur ifti motuss

nec prafervatur baptizatus. neincidat in

eos. 4to. Adam non commifit peccatum

J

originale per malosnaturz motus , quos

autelap(um uoodum fenfit , fed mandu-

f

cando pomium vericum , & poftinodum

gm!ï ]

cüm ccguoíceret bonum & malum orti

0j

füntineoinordinatiaffectus, Sic nec in

t

nobis poffunt ifti afe&us inordinati feu

!um Tye

paffiones effe peccatum originale , alio-

Hl

quin illud in nobis effet diftin&um reali-

Titign

terab ipfo peccato Adami, coníequenter

aM

tot eflent diftin&ta peccata originalia,

hu

quot homines talibus paíTionibus fubje-

lin ;

éi,

los]i

Vera igitur eft Do&rina Catholica,

$

i

quàd ipfum Ade primum peccatum ut

Qu

peccatum originale in nobis ab Adamo

- defcen-

'f!V.

—

«9$(56 1)*0»

Ra

defcendentib

us moraliter perféveransseo

lts

quod voluntas noftra moraliter connexa

&j

füerit cum voluntate Adami peceantis,

j

Quot

& hoctollatur Ànobis per Baptifinum;nc

ampliüs nou maneat. Quibus contrsdi-

rl

centes probent fua di&ta ex Evan

[

gclio,

autequam ea do

8

p

vangelicam.

ceant ut --Do&-rinaþm E-

n

CUA POR UXINY,

(l

AU

De Praceptis Ecclefie.

Uod non teneamur obfervare pra-

1

TE

Q

al

|

|

cepta Ecclefiz, non eft Doctrina E-

vangelica, quia nullibi vela

pparenter lc,q

iib |

gitur in Evangelio,

( oïü |

Oppon. Matth. ;j rejiciens Chriftus

[i&C u

TraditionesSeniorumait: Siwe canfa ce.

j fi

lunt me doceutes Dotirinass C manzdata bo-

; dii

minim, ex Iaia. Refp. Non rejecit 'Tra-

d

ditiones Ecclefiz , (ed Seniorum ; D&

Mandatis contrarias, nec docet nulla ho-

rinamr

minum Mandata effe obférvanda , alio-

ibr|

quin nec Principum & Regum Decreta

nos ligarent. O£edite Prapofitis vefiris , ait

glic [

S. Paulus, Heb. 1 3. v. 77. c ferbjacete eis,

v

quod & ex textu graco ficlegitur ,& Aa.

kisni

1j« Y 41, Perambulabat (Paulus cum Si-

ae fW |

--

Q,

la)

EU cuccsseccatacscaetem m ]

"

;os(;öz)s-a-

onfirmans Eeclefias

la) Syriam dr Ciliiam c

B

acspiens cuflodire Pra

cepte "dpoftolorum

P"

! titu

é

Seniorum . Etlicet hoc ultimum in grz»

n

n

co , & Bibliis Lutheri omi

ffum fit , clari-

| Matt

fimis tamen verbis hocidem exprimitur

( i"eunä

cap. feq, /6. v. 4. CR autem pertranjirent

litio

Civitates , tradebant eis mjledir& dogmata,

il

qua erant Decreta ab edpoftolis , Q* Senio-

hí

vibus, qui erant era[o'lyimk- ex Gracolegi-

tur ; Tradebans eis fervanda Decreta , que

d qu

fitnil

erantordinata ab e"dpofto

lis & Prasbyterit.

pta Eccleáia, &

Jtice

Hac proprit erant Prace

quidem de abftinentia etia

mà quibusdam

it]e

Q

cibis, à fuffocatis & fanguinecap. r V-20»

(?ldod,',l

ex quo patet: quàm perperàm Lutherus

B(þ, !

non abhorreat fe hisopponere ; rejicien-

Wfy [

do hxc ftatuta Apoftolorum, lib. de Con-

.'[mlnrc

ciliis in fpecie de Conc. Ap.

Inft, Ifta Pracepta erant Decreta Apo-

fuiüqu |

'ttit

ftolorum Refp. & Seniorum adeóque to-

"R ey

tius Ecclefiz , cujus pracipua capita in

Vam

Concilio erant congregata , nomine om-

At

nium. Nunquid & fervauda emnibus Im-

Ál

perii Decreta;ab ipfo lmperatore.& praee.

ngregatis or-

cSlm,

cipuis Imperii capitibus co

i]efi;]

p fervanda

diuata ? imó Lu,thegagi i

'-. docent

Rf

787

.

E ;Gä)&o-

docent Prece

TL

pra hominum in rebus fpi-

ngree

;'ifualibus, V.

brandis;

& de diebus Precum cele-

(l

etiam principalioribus fzflis ,de

Matrigi

Quitul

onio coram Paflore & reflibus

yuit

ineundo, de proclamationiby

!

5,prohibitis

[

Il

ratione Matrimouii

gradibus confan

nitatis & affinitatis,

&c.

gui-

j

. Infpecie. Noneft Do&rina Ey

aM

angeï*i—

jl

€à; quod non teneamurad abftine

ntiaim à

ln

carnibus,

l

certis diebus ab Eccleífia Csth.

[

"

pracepcam

uonle

;ratio eft , quia in Evangelio

;

N

fi

|

gitur» neque ex eo probatur,

i

" Oppon. Matth. 1 s. ait Chriftus : Noe

i

j

gquod Imtratp

er oj coinquimt ABSPATI. V.V M.

Refp. Quja

0muc ,

o

quedin os smtrat ia ves-

IH'em Vadst, * in

Go

feceffum emittiturqua au-

téns procedant

de ove,

de corde exeunt, ci- ea

cóinguinant bomine

?5. V. 17. Sic non caro

aAF/

V

|

Vetita, quziütratin os 3

fed inobedientia

i

,| &la ex corde procedens

; quá Ecclefiam,

j

| quam Chriflusipfe (eve

re

j

pracipit audi-

j

, €endam Martth. 19. v. /5. au

direrenuis, &

fcandalofa tua verba j

l d

quibus aliis fua -

! des utcontraa

guitum & acceptatum Ec.

iV

l

lefi

& Praceptum,contra

Propriam fuam

"

|

«onfcientiam agant &

d

formaliser pec-

Q

cent,

uH

«at( ;34).99-.,

o

- quàd

cent, coinquinant animnam tuam 5

- af

bent notandum

:capere enim non poDumy

-

fuam , quà Ecclefi-

quód pr

&ter propriam

Qu

am audire no

lunt inobedient

jam,fine ullo

ni

defüper ex Scriptur

a affignabili funda-

W

$nento , curm tanta au

dacia, & temeritate

comedite cat-

ii

Catholicis dic

ere audeant;

ttll

nes nobifcum diebus proh

ibitis, nos pec-

ficut Judzi au-

Qu

catum illud port

abimus;

Vextu

dacter ad Pilatum :

Sanguis eues fuper nos

Qo

e fuper filios noftt os-

Matt. 27« V: 27 » nüne

ilg]

uid S. Paulus clari

ffimis vetbis fic docet:

M

Qui hutem difceriit, f

manducaverit dqm-

tihi]

Nunquid notifli-

natuseft, Rom.a4. V. 3-

tim

mum vobis efl , quód Cat

holici omnes di-

ilid

& credant illici-

Ícérnant , quod fentiant

lo

tum fibieffe contra Prace

prum Eccleliz

quód pet

"it j

carnes manducare, (citis eriam ;

trahe-

*f

es & nugas veft

Xas pex

duc

geüiculation

eftrum;

xeipífosnonp

offitis, inerrorem v

Chr

& tamen hisnon O

bftantibus fuadetis ip*

confcientiam fu-

ipit

fis, utcontra propriam

tüdg

tos , Donne lcé

am edant cibos prohibi

tüïï

hos & vos ipfos damna

biles con&icüitis',

Ya

pevist

dicente S. Paulo 1. Cor. 8, V 1 -

y qutim

C

infrmu:in ima fcientia fraiev prop

ehnifius

«9(36f)sp

Chriflus mortuus efo ? Sic autem peccantes

qui

fun,

infratres , & percutieites confcientiam

eoruminfirmam , in Chriftum peccatis.

d-

Quaprepter fs efca [candalizet fratrem me-

ul

um non manducabo caruem in atevuum. ib.

Df

v.13. Ethocquidem dicebat de iis,qui ze

d

17

ipfainveritate non tenebantur ad iítam

abfüinentiam à carnibus. , ab efcisiflis;

$ PEE*

quas efu illicitas judicabant , examinetur

"LU

textus allegatus. Sic,pofito, nullatenus

u

conceffo,quod Przceptum Ecclefiz de ab-

i |

flinentia di&a reipfa non fubfifteret , ut

frdt |

perperàm fibi imaginantur Lutherani»

"

il

nihilominus peccat , qui contra cenfcien-

tiam fuam , quà fe obligatum arbitratur,

nciü'

illicito modo manducat ; ut manifeftum

il

"

eft ex textu allegato Rom. 14. Q»i difcer-

g

üit.fi maudacaverit, damnatus efl, quia non

u

ex fide, non fc,ex bona confcientia man-

I[tähï'

ducat. et qui talemad hoc indueit ; in

Chriftum peccat, x. Cor. 8. v. »2.. Malus

ii

igitur eft abufus & perverfiffima confue-

n

tudeinhis locis; qua obflinati in temeri-

güc&

tate füa. magna convivia ex profelfo die

i[u.l('ü']

Venerisinflituunt , utquo die noverunt

p

Chriftum Dominum pro nobisfelle & a-

eeto

"A

Q3

ór

*

66(;66) 56

ceto potatum , amaram in Cruce mortem

——

-

li

fubiiffe. Catho':

V vaat RA

eee

vuo Cuilld

; fih

iis promifcue

invitatos fcandalizent, adillicita pertra-

tür

hentes ,. & commeflationibus ac poculis

L

die illo fancto & fequenti inhiantes » laff

Wuni

die Solisruncostrahaut , utdigerant quo

[

snadent , dum Verbum D : cum pietate

Qti

audire deberent, Interim viderint ipfi &

lo

vel maximé Duces eorum » qui talia di

H

fuadere & abrogare deberent,

um

Oppon. $. Paulusexprc(sä aít r. Tir.

&N

4. V. 1.2, Ia noviffunis temporibus difcedent

li

quidam a Fide

robibentiumuube-

iCit

ve, abftinere A cibis, quos DEUS creavit ad

Cüïpq

gercipiendum cum gvatiarum atlione fideli-

libi

bus, Qf dis, qui cognouevumt veritatem , quia

hont

omnis Creature DEI boua efl , & nibilveji-

V

ciendum , quod cum gratiarum attione per-

lltim

eipitur: fantlificatut enum per P??hu?n DEI

ttàu

Q orationem,

ïiO l

"Reípondet ad hanc obje&ionem S,

lica

Aug. lib.de Fide ad Petzum cap. 42. cre-

crgo

decertó & minimse dubita : quod omnis

t

Creatura Dzrbonafit, Gcnihil rejicien-

ET

dum , ficum gratiarum actione percipia-

Y

tur, & quod Servi Drxà vino & carne ab-

Tty

Pcinf:n-

«96(367)9»

Ut

ftinentes, hoc propterea non faciant;qua-

ticut

fihocimmundum effet , quodà Dxocrea-

D

tum eft; fed abflinentàcibo, & potu for-

ocili

tiore ad cafligationem corporis. Dein,

! Iäfä

nunquid & Apoftoli ipfi prohibuerunt

tqu |

cibes à DEo creatos , fanguinem & fuffo-

d

cata Á ij ? decatero fatis manifeflum

i

eftexipfotextu , quodloquatur de iilis

T

!

i

!

Hareticis , quiquofídam cibos dicebant

immundos effe.à Dxo non creatos; quales

Ti

& Manichasi fuerunt. hinc dicit de fim-

72

pliciter prohibentibus aliquoscibos, non

]

J

dicit de prohibentibus certis diebus, ob

)

Ó

corporis caftigationem.

Dzus1pfe pro-

J;Al't-

hibuit Adamo pomum quod creaverat,

J

T

nontamen quafi immundum, Statutum

i

i

etiam Ecclefi» de ab

---5

flinev

i non prodiit

!

[/4

uültimis temporibus,fietextus non eft con-

3

tra nos. Lutherani fuis mandant celebra-

tionem dierum Precum,eó quód bona fit.

ms.

licet nullibià Dzo Mandatalegatur. Cur

[

ergo Ecclefia Catholica non poffet man-

fnnis

daretalem à catnibusabflinentiam , qua.

i

etiam bona eft docente S.Paulo R om, 14.

xpla

Ve 21. Bonum e[ft: non manducare carnemydr

p

non bibere vinum.

Y

t

Q«

Infi.

.y !Infi. Illa abhinc;;'1xtiï (:algem debetetef-

[

fe libera, Refp. Ad quid ergó Chriftus Ec-

| ii

clefi« dedit poteftatem ligandi, fi fuosad

Vo

nihilligare debeat ?. nunquid puniuntur

nfb

faltem gravi mul&a , quicunque in ma-

p

guisfeftivitatibus , diebus Dominicis &

Precum laborant , ergo adftringuntur ad

Tim

feftivitates celebrandas , & ad plura fimi-

Ton

lia;de quibus nullum legitur Dg: Manda-

f

tum. Miror quod non dicant fe effe ex Sy-

pl

nagogalibertinorum, de qua AQ €. v.9.

Q

De catero patet, quód Do&rinaLuthera-

Diy

no-Evangelica , necinhis fitluculentes

li

tradita in facris literis, & expofita,

CAPUT XY.

m

bity

De Fetit.

t

Uod E«clefiaftici & Religiofi non

Jati

Q

teneantur Votis Dxo

ibere &

fim.

fponté fadis; non eft Do&trina Evan-

qun]

gelica, Quia ex £vangelio non eít de-

Tin

fumpta , fed potiüs Seripturz facrz &

h k

Chbrifliana rationi directé contraria.Nam

Xj

Kccl. ;. v, 3.legitur: Siguid vovifli DEO,

me morevi: reddere , difblicet eaim ei infidelis

non;

. fhulta promiffro , fed quodcunque voveris

AA

«

zedáe, vsiltéque meli;äaf efh san vovtres4

pà

PO

'-a-e('ggä' 6

tf

pä/ï; Vot4m pro

mtffa non veddere, Qui

,&Cï&ï

s

riüs exprimi poceft ? item Pfal. 7;. v. 12-

yiad

Vovete c* reddite. Deinde tenemur homi-

Ut

nibus datam fidem reddere, quasto ma-

R

is Dzo?

d

Oppon. Objecta votorum Religiofs-

tuid

um non funt inillorum poteftate , ergo

(ini

non poffunt validé illa vovere. Refp. ne-

al

gando antecedens , quia pergratiam Dszi

201

poffantifta que vovent praftare ; confe-

;l V-i'

quénter & vovere, hzcautem gratia per

d

Baptifimum, aliaque Sacramenta data eft

ia

illisàDzo, & fiinaliquo deficiant, to-

geut Dominum cum fau&to Paulo, & da-

bitur eis fufficiensgratia, ficut & illi data

efl, 2. Cor. 12. v. g. qua bonum certamen

Tl

patiformiter certare poterunt ad repofi-

d

tam coronam juftitiz impetrandam fe-

Fa

[

cundàm exemplum ejusdem S.Pauli 2.

:

i

Tim.4.v.7. 8. alioquin fiue gratia, nec eft

qu

in poteftate mariti fidem fervare fuz n-

aNm

Xori confequenter , & hanc ipfifpondere

D[O)

non poffet.

1d'l"

J

Oppon. Difparitas eft , quia hisin ne-

u

ceffitate conftitutis Deus gratiam non ne-

,W

ii veró , fi periculum

yi

4

gäbi; ,-G petant. AI

$

jncon-

ex(570)5te

incontinentix advertant, habent remedi-

umàDEo ordinatum , contra eam per

[

Matrxmomum, quod inire poffunt. Refp.

ll

cur ergó Dominus Paulum ter rogantem

[/7

nonablegavit ad hoc remedium , dicens,

D

vade & duc uxorem , fihocfit unicum re-

]M

medium? fünt Eunuchi,qui feipfos caftra-

)

verunt propter Regnum Coclorum. Matt.

i

:9.v.12, Noune & hisgratia neceflaria

n

dabitur, fi bumiliter & perfeveranter eam

petant? S. Paulus fuadet Virginibus cafli-

vlq

DJ/

tatem fervandam 1. Cor. 7. v. 25 de Fir-

77

g:mäxs Pruepmm Domini non babeo , Con-

EXpI

flium autem do, &c. An malum& noqæu

EU

cft hocconfilium?notü enim eft,quodVir-

&te

ginesnon femper, & quando volunt, nu-

mag;

bere poíIint;fi ergo ueg]c&o inJuventute

Qtjo

connubxo,m tentationes poftmodum in-

me,p

ciderettalis virgo, qua (ecundüm hoc S,

um

Pauli Evangelicum confilium ftatuiffetin

Quig

corde fuo firma volens fic manere » cur illi

l

Alg]

non füccurreret Dominus pergratiam fu*

tin

am, cujusamore carnalibus pierenuntia-

D

vit? putasne illam compelli ad fornica-

i

tionem, cüm illud carnale veftrum reme-

t

NU

dium nex fit ampliüs in ejus poteftate?

adeo-

Yol

mii«

«05( 371)309

adcöq ue malu:

n effe , quod devoté fecuta

my

eft S, Pauli confilium ? nonne S. Paulus

Mf

DteT

fimpliciterait cap. cit. v.7. Qui fiatuit in

[C6I

cot de f ffvmts,non babens neceffratem,pa-

deflatem autem babens voluntatis fua, cj bac

-

jltt

judicavit ia corde [mo fervare vircinem fua,

Matt

bene facir. m mox adjungit v. 38. /giter

C qui Matrimonio jungit virginem (ham,

Ti

bené facits tfv qui non yungit, vaelisia facst, &

qui

v. 4o. de vidua: Cus vult nubat tantum in

vl

I

Dosnino s beatior autem evit , fi fre perma-

Vr

|

neat, [ecundgm meum confilium. Nunquid

LA

|

u

expreffisverbistam non nubere , quàm

nubere ponitin cujufvis ele&ione , utfa-

j

cere poffit, quod bonum effe judicat , imà

j, I

magis confulit non nubere,quàm nubere?

qute

'€ur igitur quis eligere non poterit liberri-

ml

me,prout fibi meliüs fore judicat, tam u-

ho

sum quàm alterum , tarm non nübere,

ii

quàm nubere , & fi poftmodum poft re(o-

JJ lutionemfa&am , poft firmum propofi-

"1

tum feufirmiter flatutum incorde , five

umia-

poftinitum Matrimonium.five poft emi-

Ti

fum continenti£ votum, exotirentur ten- *

r

tationes contra propofitum , vel contaa "

t

votum continenriz,vel contra fidem Ma-

r

p

Q.6

trimo- j

Wecesmnisucngauqcpaa Ms x

4

- ege(3 72)5€

—trimoniix,cu

: Dzusnon xque uni quám aí-

teri daret fuam . gratiam , i humiliter &

I bOI

ferventer petat? aut vultisne dicere? ob

tat

exortas carnis tentationes etiam poft Ma-

ipf

trimonium contra&um , licere fidem

tl

;Matrimonii frangere; & primz uxori

Kiet

zdam & 3tiam fuperinducere, ficut vultis

65.exortas tentationes licere vota fran-

lrl

gere.Nec fufficit dicere ; fedádis tentatio-

bt

mibus in Matrimonio adeffe remedium.

i

-am Graria Drr mülcó . efficacius reme-

j

K

dinm eft, Imó majoribus hujufmodi infir.

] CXP(

mitatibus fubjacent Conjugesquàm C«-

| IIEP

Jibescontinentiz votoligati, quiade pri-

t

mis dicit S. Paulusi, Cor. 7- y. $. Et iterum

j

vsyertiminiin sdipfuns , netentetues Satae

chg

li

"as propter incontinertiava vefhram , & v.

28. Tribulationem cavgmis babebunt bujuf-

lu

smodsshocipfüm dealiis non dicitur. Qua-

l

.

ze frivelum eft ,. contra clariffimos ex-

Tun

preffos facra Scripturz textus Matrimo-

t

aium cxlibatui (eu voto continentiz prae

hgu

ferre, authocipfum fervatuimpoffibile

l

V0

fngere, Acanimalis homonon percipit

eà, quz funt Spiritus Dzi; (tultitia enim

L

*ftilli, & non poref! intelligere. 1, Cor.2.

[/

Vol4

z

ngozz.

7«6(371)90

d |

—.' Oppon. Potettcontingete , ut quis fit

n

bonz voluntatis nunc;& pofimodum mu-

TT

tatámente contrarium ambiat , imóhoc

i

ipfum quotidiana experientia probat

(57]

malo multorum exeimplo.

yut

Refp. Quam imprudenter! nonne hoc

Vllh

idem objici poteít contra conjugium car-

[it

nale. 5 nonnequisoptimum alfectum ha-

atl

bere poteft ad fuam Dile&am , & mutata

].

poftmodum mente hinniread aliam, ficut

At

& hocipfum pródolor quotidiana docet

f

experientia cum fcandalo majore. Ergo-

(

nepropterea in poteftate hominis mon

:pix-

erit, vel Dzo vel homini ftabilem fidem

1]

promittere?ad quid exgo S,Paulus in mox

T

allegatis: Qui flatuit ia corde fuo firinus non

n

habensnecefütatem , pote[Vatem autem ba-

bens voluntatis f2 &c.

!

habe.nt do-

Q

-. Inft. Hoc dicitur de iis qui

numcontinentiz & omnilibidinisfeníu

s

f

catét.nefp.ubi hoc legitur?putasne:quàód

)d

ligneis aut pictis hominibuslocutus fit S,

Paulus? nonne przribit; quid in tenta»

lil

tionibus agendum fit Rom.8.v,12. Fra-

19!(

nin.

tv5 debitoves [(mennsuon cavni ,ut fecundum

carnem vivamus , fi enim fecundum carnem

"

Vixe.

Q.7

p

* «8$(:7., ) 509

li

qixeritis, moriemsni, fj autem Spiritufatla

Ient

carnis »sortificavetitis, vivetis. & Gal.y.v.

tatit

16. Dico autem Sptritu ambulate , qb defi-

Mf

deria carnis non perficietis.Caro ením concu-

üteí

pifcit adversis Spiritum $— Spiritus autem

adverits cavnem , bac enim fibi invicem ad-

üpi

L

[

verfanturs nt non quacunque vultis ,illafa

M

ciaris, Patasnehoc Conjugibusdidum,

qui defideria carnis, (altem honeftis; lici-

1ibu

ln

dl

té perfrui poffunt? & quidem (olis? nun«

lts

quid geueraliter & de omnibus promi(-

ii

cue hzc dicuntur: Caro cencupifcit adver-

$35 Spirittm, &c. Et principaliteríis, qui

Quim

carnis deíideria perficiendi poteftatem

MP:

[ !dl

non habent : Spirita ambulate ci de[ideria

"

carnis uon perficietis. Si Spiritu fatla carnis

[

D

mortificaveritis, vivetis , G&c. ? Nuuquid

ipfe Paulus lameataturde eo,quod carna-

ttmï

les ítimulos , pravos motus fentiat, Rom. ,

p

ht

7. V. 43« Pideo aliam legemin membris meis:

hi

repsgnaater legi mentis mea , &c, lnfelix

ego bomo, & c. item 2. Cor. 12« v, g. Datus

dii

us

ej mibiflimnlus carmis u2e2, &c. hic camen -

W"

non (ccubuit tentationibas iflis, fed per

gratiam datam bonum certamen certavit.

[

N

4 lim.4,

Inft.

«95(175)50

jf

Iuft. Hoc. intelligendum eft. nou de

.tentationibus carais ad. libidinem exci-

Il.j.'h

tantibus , fed de aliis tribulationibuss

[

AUR

Refp.fateor : patientia opus eft illi , qui

fine ïndiguatioue cum nugacibusiftis vult

Mf

jl

difpüïare.vix poiTumus tain claros» tan

lii |

evidenter expreffos pro veritate Cath,

textus allegare ; quosinfulfis explicatio-

Rllm;

nibus, & exceptionibus non conantur e«

,hw

-]udere , nevetitatis Catholicz

f£n

leudor

IU |

P RJ

irruat violenter inoculoseorum. . Quid

i

i

clariüs dicere potuiH?:t fan&us Paulus

quàmhoc : Egocarnalis fum venumndatus

j

ub peccato. Rom. 7. v. 14. INon ego operor

illud» [cd quod habitat in zne peccatum.v.10e

if

7)

Video Aliam legem in maembris voeis.. v« 23.

-Datus efh maibi (ümulus carnis, &c. ? Si au-

|

!

tem pro fe quid probare intendant , alle-

Ti

]

ganttam obfcura , Gctextus, in quibus

nec apparentia eft probationis , ut mirum

firdidu, v.g. Apoc. 14.. & (equentibus

l

//

.dicitur, quod Hiítorico-T heologus in

1

fuisallegat: Cecidit , cecidit Babylon yin a-

byffum (c. ad tormenta 5 fwmas ejus a[cen-

?

dit iz fecula faculorum. cap. 19« v.3. Sed

Roma cecidit in errores , érgó Roma eft

Baby-

l

«3S5(376)94p

"Babylon,

cape fimile in eadem forms:

[2

p

ftellzfuntlucidm , fedlapides funt duri,

tht

ergólapidesfüntfteliz. Interim

tia.

, patien-

qií

Oppon.1. Cor. 7. v. 9. ait S. Paulus;

Tortt

Melius eff aubere, quàm uri, Kefp. 8i hoc

Neqm

de quibufvis intelligendum fit fecundüma

Titior

vos,ergó & marito meliüs erit adhuc vi-

m»fu

Ào

vente prima ducere fecundam , quàm uri

adeam,. Sicutautem ex hoc textu mon fe-

n

D

quitur hoc licitum efle marito , fic nec fe-

quitur, idemlicitum efle voto caftitatis

Tttoy

DN

ligatos nam Dso potiiis , quàm homini (e-

meldatafides fervanda eft. Hinc dicicue

1. Ti j. v. 11, IHdolefcenriores viduas de-

vitay cim enim luxuriata faerint in Coriffay

nubere volunt, babentes damnationes, quia

lus

primam fidem: irritam fecerunt, Exafin,

Rot. legit ex Graco: quumenim láfcivi-

UT

recoperuntadversüs Chriftum , nubere

ty

volunt , habentesdamnationem , quod

Vg

primam fidem rejecerint, Utrumque cla-

Dog

zbexprimit: damnabile effe primam . fi-

Scrii

dem frangere & nubere velle, O beatum

Lutherum!O beata Catharina gon SSorti/

Opo

intelli-

Wij

tjus Aamaæ;ti'.iiïma ! Textusigitur

gendus

- à6(3 77)56

Qf

gendus eft de períonisliberis, nam ex-

tdi

re(sé additur ; quod f$ son fe contineant

nubant, quod de iisintelligi non poteft,

Atje

qui fidem jam ante,vel Dxo vel hominiag

mortem ufque fervandam gromiferunt.

T

i

Neque etiam per z7; intelligitur pati ten-

ndit

tationes fed illis fuccumbere.. nam ff Spi-

"u

ritu facla carnis oortificaverimus vivemmss

iil |

Rom.8. vi&oriam hujus puguz fequitur

T2

corona ju[htia, 2 Tim 4.

v

- Dereliquo non cft Evangelica Luthe-

tiil

ranorum in hoc puu&o contra obligatio-

nem fervandi voti dorina.

jl

CAPUTXVI.-

i

De €c«libats Sacerdotum,

j

( YUod Statutum. Ecclefia de calibatu

ij

Sacerdotum. malum fit & invali-

qui; |

dum, neqaue liceat Ecclefiz eos folummo-

alii

[

do eligere & promovere ad Ecclefiaítica

munia fübeunda;qui fponte& liberé con»

hu

"

tinentiam voverunt noneft Evaugelica

Do&rina , quia caret fundamento ex

] dft

»

Scriptura Sacra.

Objiciunt S.Paulus

r Tim. 3. v.2. ait :

aj

T

Oportet. Epifcopum. srreprehenfibilem e[fe

r hoc

d

Hhin| gxo-ri; vir&m, Kefp. Si pe

IÉane

ndb:

^R

d;*16(3'7 $'$e

ft

msadatum ntelligant,quod omnis Epif-

copus,vel ut illi volunt omnis Pradicans,

qll()l

quos omnes volunt effe Epifcopos, debe-

qu

atefleuxoratus, ergo male, & invalide

qi

ordinant eosqui uxorem non habent;nec

W

C

uxorémduceré promittunt , ad quod eti-

am ab infpe&doribus à Synedo non àdi-

li

guntur, Intelligitur ergo hic textus à

lbt

vell

Catholicis.quod bigamus non poflit or-

diuari Epifcopus, neque etiam Sacerdos;

dicit

quia perfonam Chrifti non repraferitat

fi-

utpote. qui uni tantummodo fponía vir-

if

ginez Ecclefia fcil. eft conjunétus. cui

D

, Ui

aífine eft auod dieiter r Tim. s. v. 9. de

Vidua unius Viti uxoresfiautem Luthe-

Bitr

N

rani veliut,quod Epifcopus unam felum»

zmodo uxorem habere debeat,tunc dir

Cvew

nb

[:T

faltem ex eo quis inferre poffet quodalii

j

ltta

non Epifcopi plureshaberepoffent ; ut

quidam ante aliquot annos hocipfüm ex

Voye

eo inferre voluit;pro ut mihi relatum eft.

Qonll

De catero pofito:quod tempore Apo-

tl

Ya

ftclorum,quando mefsis vetlta cf* operary

Qs

pauci,Ecclefia ob qualificatorum inopiam

continentiores etiam uxoratoselizere de-

LT

Sacer-

&i

bfïifïet,& ordinare Epifcopos, vel

dotes;

p

£ n

-

EEE

dotes : ex

p w &Rv

wOW iC

quit

ur, quodidem

du

2vi

dia

quoque pofíiea continu

$ia

debuiffet ,

u

quando crefcente numero fidelium étiam

ii

ualificatorum czlibum, quilibere fpons

TT

te confilium S. Pauli (equeutes,fe Dzo ad

t

hoc adftrinxerunt,numerus crevit.

14

- Inft, faltem hoc deberet manéere in

v

libertate Sacerdotuaur fiuxores ducere

f

vellent,poflent , nam S. Paulus exprefse

Cl'dü-fi

dicit r. Tim. a. v. 1- difcedent. quidam . 4

&i

fidt — — probibeutinm nubere. Imo ille

ipfede fe loquitur 1,Cor. 9. v« g. Nwuguid

Ti :

.ct!i

poteflatem babemus foravem uxorem cir-

N

n

9,d

cumducendi Gint &eprodier qum. bt«

yit

Cftibt/vertit Lutherus.

alum:

Refp. eiiam eftin cajuslibet viri po-

ahi

teflate,ut uxorem ducact. nifi naturali im-

Iw

l

1l

pedimentoaut voto liberé Dxo facto ab

L

hocarceatur; fi autem libere fponté Dxo

voveritcontiuentiam, & quali fpirituale

n

d

co'njug'xum contraxerit cum

fponfo

tüs

I

celefti;tenetur ad fidem datam Dro ferz

nif

vandam,;non ininus quàm fi uxori conjuu-

m

&us fidem ei promiferit ;ut períe patet »

o

& cap. przc. fündamentaliter probatum

j

lens

Tiud

e'&./xæod verà uxorem ducere vo

non

r

; -oefgso)'sk-

non sdmittatur ad minifterium Altarís ,

p4n

ad ordinationem facerdotalem, per hoc

&p

iphi non fit injuria ; utpote qui nullumjus

fuor

adeambabet. ducat uxorem innomine

do,

Domini ,; eamque cunvprolibus fuisope-

lide

rà manuum fuarum alat, & Ecclefiaflica

Vi

munia obeunda relinquat aliis non tam

p

carnalibus, deqguibus S, Paulus 1. Cor.

TU

7- V. 32« Qui fine wxore efl [ollicituseff qua

It

Domins [2nt , qnomodo placeat Deo, Qui

vt

anten cum uxore efo, [ollicitusefh , qua jiüz:

r

mundi, quomodo placeat uxori , C divi-

a,

f'seff-. Ynà cuilibet Dóomino licitumeft

v

ad fervitia (ua eligere cxlibes, nulli alteri

MM

alligatos ; ut fibi magis proficuos ; cur

D7

ergo Ecclefia hanc poteltatem non habe-

liri

ret ? pate: ergo,quod perverse explicent

n

allegatum ex 1. lim. 4. textum | contra

UINP

hanc Ecclefiz ordinationem , eo quod

r

hzcnulli omnino nubere prohibeat , qui

lien

ad hoc qualificatuseft. Quod autem Sa-

cerdotibus mandet fidem Dzo datam fer-

e,

li

vare,ficut & Domini faculares maudant

D

matitis fidem uxori datam non frangere,

u

er hoc necilla nec hi cenfendi funt pro-

[

j

nibere nabere;ut per fe pater, Ad textum

ex

hu

[

-m j891)5e

du

exi.Cor. 9. Refp. quod Lutherus male

T

& perverse eum verterit carnalibus fuis

m

fuorum affe&ibus eum accommodan-

noni

do, nam in textu ficlegitur: nunquid non

jsup

habemus poteftatem ; mulierem fororem

lt

circumducendi. Et licet Era(m.Rort. ex

Q t

graco legat fororem mulierem d$egiv

t

yuy&ic, , hoc tamen non figuificat foro-

d

rem uxorem; nam yw non fignificat pri»

l QM |

vative uxorem,fed mulierem , fiveilla fit

2

uxor,fivevidua, fivevirgo. videLexic.

ii

nd

joan. Scap. fol. 346.«& loca Scriptura, in

quibus fit mentio de muliere, Joau. 19.

dvi

, 2€. dicit Chriftus ad Matrem fuam :

u

malier (yóvos) ecce filins tuus, certe no-

)hahlæ

luit dicere uxor, Luc. Io. v.3?.legitut :

jid

& mulier ( yovh) quedam. Martha nomine

Qai

excepit illum (c. Imó & merétrix voca-

| qwl

tur mulier,vide Apoc. 12.v. 3. Ó vidi mzu-

, qïi'

lierem ( yvvéaxa. ). fedentera fnper beftiam

J $

c*c, Si igiturtantam arbitremini Mega-

jfe|

landro veftro datam poteftatem , ut ge-

T

nericum pro fpecifico fecundüm affe&um

gelep |

(fuum fumere, feu vertereeilicuerit, po-

pïD'

tuiffettextum prafatum etiam fic vertere:

yul |

nunquid poteftatem habemus fororem

j

eneretticem circumdusendi, vide

tesgo,

: quod

5296/382)50

ite

quod mala & perverfa fit Lutheri verfio;

telli;

& fi bene attenderevelit , fimilia pluri-

Dign

ma paffim inveniet in verfione Lutheri ,

Quat

prafertim iu iis in quibus cardo contro-

disil

verfie vertitur. Sic potius virgá cenforiá,

!d

de qua p. difp. 19. tangat verfionem Lu-

Tettr

theri, quam vitia grammaticalia ver-

(O0tj

fionis vulgatz, quibus intentum Spi-

jb

ritus Sancti. non eluditur, nec ver-

bum Dzi ia

litio

"

feïn»fqm perverl*fum torque-

tur.

en'gmn

eHe,u

S. Paulus non loquiturintoto illo. ca-

pite, vel ullum verbum de uxoribus du-

kl

dj

ceudis, feu de matrimonio; fed de (u-

l

ftlentatione & fervirio miniftrorum Ec-

[

clehie, feu Pradicantium Verbum Dx:,

tj

folebaut autem piz mulieres miniftra-

ftos

re difcipulis Domini , & verbi Dri

/

pradicatoribus , de quor. Tim. j. v.

lts

10. & alibi fzpius. Imó exprefse dicitnr

W

intextu allegato : Nunguid babemus po-.

tl

teftatem voulievem fovovez circumducendi,

dl

feeet et eaters ezfpoflol c- Fratres Demins

t

& Cephas , nullibi verblegitur, quod hi

Velt

9mnes habuerint uxores: & licet Luthe-

xus fecandüm fenfualitatem füam textum -

gl

' Antellis

"

«03(38) 6

intelligendo opinaretur effe deuxozein-

alt;

telligendum ; runc tamen hanc (uam opi-

u

lil

nionem textuiinferere non debebat,tan-

e

quam v

w

ibum Dxr. Imó fi S. Paulus vere

LT0«

dixiffet;quod poteftatem haberet circum-

bl'ü;

lv

ducendi uxorem, quid inde plus feque-

reter» quàm quod votum caflitatis feu

Bd

continentiz non emififfet ? quod nihil

Bj

probatcontra modernam Ecclefiz ordi-

Wt

nationem , ut patet confideranti 5. non

Qu

enim dicimus ab ipfo Chrifto mandatum

efe,ut omnes Sacerdotes fint Cxlibes, íed

( |

de hoc tantum agnofcimus falutarem Ec-

3*1* l

clefiz ordinationem.

1 |

Init. faltem meliuseffet,ut Sacerdotes

M

)

i

iu honeflo viverent matrimonio,quam ut

n !

Iti

fornicarentur, Reíp.ficut propter adul-

teros non eft abrogandum matrimoni-

Du

um,fic necpropter fornicatios;ccelibatus

Q

Sacerdotum: honeftum veró matrimoni-

MM

um inire non poffunt, qui fponté & libe-

fä'. |

re [tauuerunt firmiter incorde fuo, & voto

Mi) |

fe aftrinxerunt ceelefli íponfo:quod prop.

iil |

ter amorem ejus à carnalibus abílinere

li |

velint,ficus non datur matrimonium ho-

t

neftum ei cum duabus, qui una noneft

Eu

Ccon«

d

96(384)»--

lul

Eontentus; q

uales plurimi pró dolor in-

veniuntur,zque quàm fornicarii.

[

qi

Noncertéex fenfu , & prudentiacar-

nali, fed ex Spiritu $ancto proceffit or-

dit

dinatio Ecclefiz de cxlibatu Sacerdotutm.

r

coguoícimus enim graviora mala in Ec-

D

pl

clefia oriunda. per uxoratos Sácerdotes,

m

quàm per czlibes ; pofito quod nunc, &

fhit

tunc aliquis delinqueret , quod' Dzvs

avertat, David debebat eíle mundus à

ttd

J

mulieribus cum pueris fibi adjunctis, dum

!j

panem fan&um manducare vellet 1.Reg.

Md

21. YV. 4. quanto magis mundos àtalibus

[T

eíle deceteos, qui panem fanaiffimum;

[7

Corpus Chrifti Jesu; Agnaum immacula-

tum Patri celefti offerre & manducare

!Jufu

I

volunt. Oportet ergo miniftros Ecclefiz,

VE

Miniftros Altaris efle finejuxore, folliciti,

qua Domini(unt, quomodo placeant. Deo.

D

1. Cor. 7, & mundana relinquere iis,qui

com uxore funt ,. folliciti»qua [mnt mundi

t

nj

quoviodo. placeaut. wxori, C divift funt.

Do&rinahis contraria non eft Evange-

loSq

.

ttfo

lica;ut patet ex di&tis,

Manifeftum eft igiturexom

nibus hoc

Y

li

tta&atu zdo di&is falfiffimum effeaffer-

tum

EX BENONISBEEUNUNSSMUSSADUNTUUNUN BH N füpMM.

(38f)56»

T

tum D. Hiftorico- Theologi p. $6. Quod

fc, nullus fit fidei Lutherans articulus ,

Jl

qui non luculenter in facris literis fit tra-

172

ditus & expofitus, Confequenter falfum

OfLIT

efle argumentum, quo. per inductionem

omnium fidei Lutheranz articulorum

"

joty

probare intendit Lutherum à Dxo voca-

tum & excitatum Ecclefiz Chrifti Refo:-

lc,&

matorem 5 qualem Ecclefiz Chrifli mit-

p

ii

tendum nulla Scriptura Sacra aflerit.

Mu

Quare verbo Domini: Porze inferi non

pravalebunt adverfuseam , inbereudo, at-

ngl

li

tendite A falfis Propbetit, quiveniumt advo;

n

$n veamentis oviups , intrin[ecus autem

al

fient Inpi vapaces : à frntlibus eorum C0f

tiofcetss cos $ dicentes Ait. Dominus, cune

n

]i

Domznus non miferit eos, Vide Matt. 7,

& Ezech. 13.

Hlirl'x'ä

2

Vidiflà nunc Domine Praíes, vidifti

"

j

oculis tuis, nifiin tenebrisomnino capti-

yatus fedeas , & lumen coeli intueri non

W']'.':

^

valeas,errores; quos difcipulum,;difcipu-

lósque tuos docere, & in lucem edere non

il

£eformidafti.

Vidifli e&contrario veri-

tatem Catholicam illis oppofitam , foli-

r i

dáque fanz Theologiz principia ; quibus

u

tutó

g

«t ;86)9&

tutó inpixus tuas in rebus fidei, & Theo-

| i

logicis decidendi rationes & numero vero-

[

rum Theologiz Principiorum rejeci :

li

(übfüitutis veris,certis & infallibilibusin-

i £

certorum fallibiliümque reje&orü loco.

lil

Inapplaufu & approbatione tua dif-

fia

P

utationi przfixa ; praterobliquaalia ,

[in

u

|tra Spheram acivitatis tuz. volitare

Jiíi

prafumpfifti jura Romani Pontificis exa-

lita

minando; cavillandóque; propriatua ne-

(

ligendo. Salubriis laboraífes Domine

UT

Praíes iuveftigando follicitáque mente

hi

/;M

ruminandosquo jure;cujus voluntate fun-

E

datoris cuipfe fruereris; quibus frueris 5

(3tp

quàm indagando jura ve&igaliumin mari

i

Ad:iatico ; dequibusnulla tibi, tuífque

lt

reddenda ratio,ficut tibi tuique fimilibus

[

de inique perceptis : maxime cüm ab hu-

Qs !

jufmodi nulla in Theolooicis dependeat

[

robatio.Si abaliquo male a&um putes

lege !

uid ad tezattende tibi.Non malé acta,

l'igcr,

fed bene agenda prafcribit fides Catholi-

L

ca 5 neigitur fütor ultra crepidam, falvà

! idmiï

comparatione.

j W

Lutherum. Megalizastariquam Refor-

&D! i

matorem àDxo miffum & exceitatum ;

Lu-

L

«99(;97) $6»

(*

"

Lutheranorum Megalandrum eum nun-

cupas :at folium ejus fuper arenam erexi-

d!

fii: Arenaeft chariffime error & erronei

sil

errantium conceptus ,. quod DrvsLuthe-

"

rum miferit ad reformandam Ecclefiam

j

fuam , qui ipfemet eandem adificavic

lii

[nprapetram , tanquam firmameutum ve-

It

24

vilatis (* columnam, apptomitteudo fide-

litate Diviná,non futurum,z porte infers

(

pravaleaut. adver[us eam.. Reguum ejus,

j

non diffipabitur,alteri populo yon tradeinr,

fmt

fedflabit in aterumm. Dan. 2. Ad quid er-

ilv

go Reformator ? Qws sonzautrat pev offinm

i

3 ovileovium , fed afcendit aliundes illee

j

fer c lairo. joan, 1o. Per quod oftium

hu

intravit Lutherus Reformator ad refor-

1bll5

mandum . indeformabile itreformabilc-

1]

que Chriftiovile? Poterat hic & debe.

yde

bat ut Chriftianus proximum (uum ex

puw

lege charitatis monere,G& charitativé cor-

)

rigere.fi indigeret:ut (acerdos offerreD go

p .

Sacrificium. & Sacramenta petentibus

j .

adminiflrare pro qualitate impofiti fibi

muneris: ut Theologiz Profeflor & Do-

Áot

&or debebat commuuem Ecclefie Ca.

um

tholics Doctzinam, Fidei dogmata, ac

V

R2

fanam

«486(358)5«»

fanam Theologiam Auditoribus fuis pro-

P

onere eófque docere ; at quo titulo &

€

hara&ere poterat Ecclefiam ipfam ve-

ritatis magiltram reformare?

E

Multumlocutus es de Ecclefia Roma-

u i a du d MM EM

na , íed non coharent ; valdé diffont &

——

inconftanter conrraria ad minus fi non

ISZ cwes

contradictoria de fubje&o eodem con-

fingendo;

utLutheri ordinationem ex-

tollas à Romaná

&t nulla alia Eccle-

Q

eam Virgi-

v

fia acceptam , appellas

€. & eandem

D

neam Chrifti fponfam fol.

5

ipfam fol, 14. viseffe meretric

em Baby-

»

lonicam. Àn ergo eadem virgo

me-

))IG

zetrix ? Chrifti Sponífa & Babylon male-

dicta ? calumniaris Ecclefiam Rontano-

»td

n

Catholicam effe Meretricem Babyloni-

ufel

cam, & fimulflatuis Lutherum eileà

))ht

Dzo miffum ad reformandam eam , at

yh

ubi legifti mitte

ndum aliquem ad refor-

mandam eam ,

at ubi legifti mittendum

bpïw

aliquem ad reformationem meretticis

Ti

Babylonice ? quis tibi exotica hac ,

l

& abfurda (uggeffit ?

hn

lafüper guid te movit ut Lotherum

in

t

transfipurares im Angelum lucis , |

n«

Z muMIUMUN UI UM TE

«6/ 5899)56»

n

Angelum Apocalypticum? Angelum di-

j

cis effe nuntium;at quis mifit Lutherum ?

l

quo figno acceptatis eum ut à Dxo mif-

fum ? íit Angelus nuntius, at non

n

omnis nuntius eft Angelus, feu Sanctus,

[/

feu à Dzo miffus, aut. Angelico fun-

pl

gens munere; cujus nullum Luthero con-

venit,

)u

u

Non legifti de San&itate Lutheri ? de

quà ipfemet ad PhilippumMelanth. Tom.

dl

j

1 Epifl, edit. codl. fol 33 5. Sic fcribit :

»confundit & difcruciat me tua egregia

2!

)

»füfpicio mei, cümego hic infenfatus,

»& induratus fedeam in otio, pró do-

l

»lor

lr

arüm orans , nihil gemens pro Ec-

;,Cle

j

Jà Dei; quia carnis mez indomi-

It

yl

»tx uror magnis ignibus » fumma : qui

»fervere Spiritu debeo, ferveo carne ,

zieä

j^

»libidine , pigritià , otio, & fomno-

»lentia &c. En fanftum Angelum! en

fi

j

»prophetam à fru&ibus fuis cognitum !

Quz tandemteratio movit ,. utdeli-

j

fantium Phantafmata, pictorum opera &

1

Hzreticorum di&a venereris ut Vatici-

nia?quid contra Chriftum & amantiffi-

u

mam ejus Eccle(iá non convenientia quz-

j

T16

R ;

k

«0$(390)56»

K

ris cum Caipha iniquo T'eflimonia? non

fufficit tibi unicum illud à Propheta fum-

bis

ad

moperbibitum Teftimonium : Por?« in-

feri non pravalebunt adver[useam z MAtten-

li

?

Ts

dite À falfis Prophetia t

Quátandem confc

ienti effari potuifti

l

"

| j

li

nullum Fidei Lutheranaz axticulum repe-

riri nonluculenter in facris Literis tradi-

1101

Eya

tum, & expofitum ? cüm nullumipfemet

in eis fic traditum legas, monftra quafo u-

m

fs.

h& unicü Ecclefiz Catholicz dogmatibus

oppofitum, NB. oppofitü, qui luculenter

p

(tb

traditus fit & expofitus in facris Literise

"Tuclamas inepté, feponite Breviaria , fe-

T

Vitt

ponite Miffalia , legite facra Bibliaó Hy-

pocrita! T'u ipfe Scriptura facrz loco Lu-

I

ler(

therumlegis, Mullerum, Scheiblerum;

Schertzerum, & iftiufmodi fimiles; ex his

LU

hi

bellareincipis & definis. Oftendemihi us

num unicum in tota Difputatione Hifto-

fi

til

zico- T heologica apté allegatum ad rem

propofitam,de qua controvertitur;legitie

qii

sne probandam ex facris Bibliiscitatum

hij

textum : quód Catholicorum nemo ne-

l

gat ad hoc probandum leguntur textus

i

faltem probene ftare citati,licet fat abfo-

l

ne

«06(291)$0»

ii

n& plerámque applicati, quód veró a no-

u

bis negatur , & probare vobisincumbit,

Al

adhoc nihil apparet ex facris Bibliis,nul-

L

lus textus, nullum verbum , fed Mülle-

rus, Mayerus , Scheiblerus, Pfeifferus, a-

[

liíqueex eaderh Officina à dexteris & à

finiftrisaceurrere debent , cumadinven-

i

tionibus & conceptibus (uis erroneis. O

Evangelici Magiítri & Theologi ! inte-

0

rim imprudenter locutus es Domine Pra-

fes :' nondecet Breviaria & Miffalia de-

i

1/l

ponereeum , qui ad hzc legendatenetur,

It

debebas dicere,legite hac & facra Biblia;

k

namunum oportet facere, & aliud non o-

snittere.

jg

u

Tu veró depone Scripta errantiu

m,

Libros Hareticorum , adinventioneslo-

T

(

minum, & lege facta Biblia, in quibusar-

itrarisomnia contiueri ad falutem ribi

ji

l

fcituneceffaria, & quidem tam clar&,ut

n

quilibet plebejus intelligere ea poffit ; ad

j

quidergó reliio Dxr Verbo. devias ad

u ,

malefanoserrantium conceptus, quorum

w

Le&ioab Ecclefia Catholica merità eft

Qu

prohibita, neincautiin tenebris ambu-

j

cadant» cecu emim i ca-

ent & infoveam

69

!u

R 4

«36(152))e*

dit

cs ducatum prabet,ambo n foveam cadanr.

Poneob oculos, ut ante premonui, dog-

E

:

mara Lutheri,examina bené cenorem eo-

rum, & in quibus formalibus tu ea credis

fi

& doces,dein infpice Scripturam facram,

p

textus pro iiscitatos ferutare & accurate

t

&t

perpende, utrumin iis illa dogmata & in

eodem fenfuleganturnec ne, noli atten-

tt

deread Gloffas , adprivatas Authorum

tuorum explicationes in 'fextu non ex-

A0l

tir

preffas, necex Scriptura legitimé proba-

tas 5 Fidesenim non humanis concepti-

iüs

tio

bus,fedD z1Verbo privative innititur,nec

certiüs credere quid poteftis ; quàm reve-

D

W

latum legitis , quifolamScripturam ut

unicam Fidei normaám veneramini ; licet

H

Q

male fecundim diéta cap. 1. tract 1.quód;

ut falubriter fiat fine partialitate,exami-

fi

«

na bene , qua hic T ra&t. ado. tibituiíque

ex bono animo prafentavi , quibus mon-

|.C

ftravi clariffimé , quod dogmata Lutheri

)

Ecclefie Romano-Catholics articulis

Ü

contraria in Evan gclio non lega ntur ,nee

(b

a

que in tota Scriptuta fücra , adeoque fal-

fum fit affertumHiftorico -Theologi,om-

^

nes Luth, Fidei articulos laculenter tra-

itos

E C

ul

ditos & expofitos

ä'e;, lege igitt;; & 1ele-

gt

ge hzc omnia»ex intentione bona tibi

m

tranfinifía ; animo pacato, fine paffione,

quli

fine partialitate , ut veritatem claré fatis

(Hl

propofitam affequaris ; tibi enim feris &

ytt

tibimetes ; exagnita veritate dependet

zternítas besta, nunquam finienda.

TU

d

Refpondi quidem ad principaliora fal«

gt

temex Authoribusallegata ; de catero

nd

nolo difputare ex Authoribus, ad quide-

nim laboriofa talis difputatio cüm in fine

rab;-

li

finali nec vos ipfi ex Authoribus proba-

M

tiones refpiciatis. Vosnullum vultis Fi-

d

dei motivum , nullam Fidei regulam aut

ii

normam acceptare , nififolam Scriptu-

j

ramíacram , exhacergo foladifputare

ii

eontra articulos noftzosdebebitis & ve-

"

ftros oppofítos probare , fi veró obmove-

i

re quid velitis quafi Do&rinam Romano-

U i

Catholicam, in formalibus terminis hoe

fum allegare debetis ex Conciliis Au-

li

ali|

i

enticis, Catechifino cof&uni,aut appro-

bata perEcclefiálpo&rina,no excerpendo

)nþ

f

ünum alterumve verbum, omittendo ce-

)oml

tera , quibus verus czterorurn fen(us ex-

alu-

u

primitur aut explicatur ; in segotio f:

tis,

J

d

tis

oportet candidé & fideliter agere,

|

]umniofz

Quod quàm iufeliciter. praftitum fit ca«

Catholicorum — Scriptorum

applicationes

paffim in Difp. veü?'g te-

t

ftantur,

Quod denique attinet ad Studioforum

fatis demonílratum eft, Omnium autem

applaufus, hi nituntur malo fuppofito , ut

optimé ceeinit Joannes Petrus Mertens,

LO

lC $

(isn

w

Author-Refpondens mi Revelmanne

D

N

r

colende,

Dy

Próquam przdurum fufcipis a

xfis

( lui

opus

v

[

leas

: Jgationew feabjungo,

i

Wl,t

Tu demonftrares, quod,d'cmonürabi.le

nulli?

Effe Reformatam ; quz femper Virgo

'remanfit.

Hxc teftante D EO non efï violabilis

OfcO:

Neve reformatur non deformabilis

ulliz

Crei-

a

?

«56(39f)56» - (

ht

Ctedi'mïus

hanc fahctam; fponía eft Ec-

clefia Chrifti ;

T2

IUO

Ergo Reformator fuge , nolitangere

Lb

Sancam , «

É

Errornon maculat Sanciam

E necþmga

(

Columbam.

n

jvl

Vale interim,vive bené;ut æt&murb.vi-

vas beate , Domine Prafíes ; oculos men-

Qu

tis neclaudas ad Lumen affulgens , mente

pacata & à mundanis paulifper abftractá

H

lii

Dzr viviVerbum meditare

5

in timore

Domini veritatem inquire; in negotio fa-

ii j

lutisnon temeré agas;ne teipfum tuófque

decipias , de quo feró nimis aternum do-

leas,quód Dzusavettrat:quid enim prode-

tithomini, fi mundum univerfuüm lucre-

tur,anima veró fuz detrimentü patiatur?

jl

eLorla parta Deo soLi LaVs

Larga Maglstro.

Amen,

m

li

Q»mia ad Cenfaram S. Rom, Ecclefieo

PFINIS

li

Index

C»h*

Indcx*Caþitum & ',Pä:agra

hujus Opufculi.

Ph'oml.n' l f4

TRACTATUS L

L

R*

iciuntur Lutheri þmmzþ; Pocatio

excitatio ad Reformationem Eccle--

$

fol.10;

Caput 1 Rejiciuntur falfa Theologia Ba-

rapiame pn'nnþia.

AT

l«

Caf

Cap. L. De verás Thtahgid principiis, 38

Cap. HI. Defalfo Difpstationis Hift, Theo-

-

-

Cap

logica fappofito.

24

Cap

Cap, IV. De Vocatione ordinaria,

26

Cap. V. De Vocatione generali,

27

k

Cap. V1. De Vocatione

fonem,

-

fpeciali per o(dina-

-

2

Ü

Cap, Vi De Vu:u'om

-

p P;afejöon

£m

04;

Z beolog.

er D;&ommm-

M

Cap. P II De I-faun'ont-p

-

-

49.

Iitite

Ca]

Cuy.. IX. De nullitate folutonis. AvgH

-

-

-

[

torums oppofrtorum.

7

5'

Cap. X De praten[a. Lutbevi exeitatioue

$

4d Reformationem.

-

-

-

2

$. 1. De excitatione Lutberi ex Vaticimiis

Biblicit,

-

-

-

r

55

SH

$.2.

$

Ó

?0

««(o)50»

9. 2. De Vaticiniis Ecclefrafhicis.

ó9

$. 3. De. adjeclis qmbufdam e]ufdem £e-

I'M"S.

-

(l

TRACTATUS

II.

1

n

R

Ejiciuntur Dogmata . Lutberana vt«

h

formationis ut non Evangelica,

85

Cap. J, De AMotivo & Regula Fidei.

£5

I

Cap. 4.. De Biblüs Lx:b:rano rum Cd-

Il

0C«

--

n

4

Cap. //I. De Ecclef 4 mfa)hbsl:m:e. lo;

110

l

Cap. IF.. De Ecclefia Vifibili,

Cap. P. De Ecclef $a Remane-Catbelica,

-

117

7j

Cap. T. De Pr:mam $. Petr; & Succeffo-

j]

-

-

13Z

I

ribus ejus.

- *

Cap. VII, De uf fimmne-

1526

)

Cap. VIIl. De. Merito bonomm Operunse

i

-

-

*

D

h

C&,

.4X. De Sacramentis an

€neree

159

J

117

178

Cap X. De Sacramentis 2n

?

e

:

"

ebidem.

/

$: 1. De Bapiifmo.

J

$. 2, De Confirmationt.

-

-

490

j

$. 3. De Encharifa.

Go

-

-

194

li

$. 4« De Communione (ub ntraque.

210

f

[

-

220

$. f« De Sacrificio Miffa.

-

Lj

-

] h

$ 6. De Paenitentea:

235f

69"

-06'(0)50-

-

21

h)

$.7. De Indulgentiis.

$. $. De Extrema Untiione

260

H

$. 9. De Sacramento Ordinis

262

1

$. 10. De Matrzmonio-

-

-

278

p

7j

Cap. XI.. De Culta S5. Imzzgm»zm, & Re-

1f

hq.»ammm, item de $8. * ezdngelorum

ii

$nvocatione,

-

-

L4

281

u

$. 1. De Culta. $S.

-

-

ibid.

Md

-

-

"

$. 2. De Culta Imaamum.

296

n

$. 3. De. Cwlta Relzqmamm

-

30j

?

$. 4. De SS. Invocatione.

-

-

gn

n2

-

-

n

Cap. XIJ. De Pavgatovio, -

328

Cap. X/I, De ab/&r'vamm AMandatorum

n

DEI.

-

-

340

a

361

j2

Cap XIF. De. Praceptis Eccl:fæ

-

-

D

O XE. De Votis.

3268

D

Ca,o. A. .De Calibatu Sacerdetum- 377«

m

DP

D

U:

Errata

Errata

: ]';c"—v r

Carrtge.

; FolLin. Menda

Emendata

Mi

II

ulti

telata funt

relata non funt,

í

13

II,

partialibus non — ut partialibusnon,

21

17.

!

quandocunque

quodcunque,

23

19,

feu ex Lutheri — fed ex . Lutheri,

gl

concedendo totü x;, concedendo,

j

hs.

& convenienter & $. Scripturz con,

il

$2

2

ipfius'D EI

lpfius tamen D ET.

ii

ibid. 18.

Rom.2.

Rom. 7.

91

13

Evangelizamus — Évangelizavimus,

y

1o

Marc. 26,

16,

91

n

27

13

perhibent in me de me.

J!

112 1

zever(alfe

refetvaffe,

x $4: ult.

j

fuam fequatur fuam &

m

19$ I2. V.9.

v. 9.

287 1&. Joh.

Jof.

p

292 17 Dino

Divino,

Il

,

334 23 judicamur

ut non Judicemar,

[

ibid. Defideratur ut nó hic Defideratur hic,

338 6 wf

tbe.

1

11

VG. -

349 1$ YV.9.

3g0 21 Cxternum

extremum,

Cetera Le&or Benevolus fupplerev&i

Corre&orem variis occupatum

excufare dignabitur.

J

I'I

Al

N

——

——

—— —— 7

A

*

w

3

vmeeS d

W

ii

|

—— —

120 cm

2

e

.

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

E

uU z

ä

u

d

L:.ä

S

MANUALE

N CONTROVERSIARUM

G

IDEI CATHOLIC E

N

N QUo-

Clare & ;

u

ccindé demonftratue

1i

Dogmata Lutheranorum

Non effe Evangelica ;

Preten

10

5d Dotlriná de Focatione

€9 Excttatione

LUTHE'R-I Rg]ECTA

44C

L/

ATHOLICORUM

CONTRA-

al

umnias D. «M

LA

plfcr'ry«

*

JOAN. CASP. BAROP:

Pro-Rce&oris Tremo

Ejufque Difcipuli vin

dicatá. "

nienfis, :

AUTHORE

P.MEL

CHIORE wEBER

Ord. S. FERANCISCI

PTR HUR

: Sm'&. Obferv.

COLONI

K AGRIPPING,

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

ÁApud HENR.

ROMMERSKIRCHRB!

Unter fett.

mamm Am, 1708,.

Á