Gf1417-4
author: Pusch, Sigismund

E

h

i 'F*ï—-»-;r' SUrBSUSE TOE s

I TT CH NU AUs p

*

;Lt

N12«511857087 B21

DEU

ul

"a

li

Hli

n

I

Mi

n

TEU

R

UB Tübingen

;

b

P e»e————————.

A—— — —— — — —— — (1—93—3À

WIIKU

"Maiapicrine i AI

äïwf»

m

du — ETA MEE a Md

E

E d

THEOLOGUL/E

PECULATIV/E

JIRACTATUS IV.

i 2

F IDI: SPE, |

e

p

CHARITATE

METHODO SCHOLASTICA

ELUCUBR ATUS,

REFERENDUAM

PER

PATREM :

SIGISMUNDUM PUSCH,

é SOCIETATE JESU,

SS, Theologie Dototern, ejusdémque in

Alma, ac Celeberrima lniverfitate Grec

ProfeH'orem Emeritum ;

CANCELLARIUM. *

Impenfis Philippi Veith , Bibliop. Aul:cr*

E.

*Cum Liceutia Süperiorum , &f Privilegio Cafareo,

gb MM

GRAZRCII, Typi Widmanftadianis , Anno (alutis

, IBCC.

AXV,

*

j

CN

T

2

g

»

^

j qn

l

m

M

PRAEFATTIO,

n

Mæ

W

S 5

Off excufos fuperioribus amnis quateruos

u

: Theologie Speculative Traifatus , bunc

;::

B

u

& de Vittutibus Theologicis , 4 4£ Do-

&irine Ordine Quartum , quintó [ocb pubtici ju-

vis facere. conflituevat. Autbor , Vir Amplifffmus

eque ac Clariffmus.

Et quontam in ipfa Styria

Metropoli, im qua Cancellarium Almma. Univerfr-

,

zatis agebat , prafens Tratfatus pralo fubjicien-

1

dus erat , ultimas ejus adormandi euras in fe u«

féeperat ,. plagulas fingulas propria smanu Tipo-

j

- sbetis praparaudo , àtque ubi ves pofceret , ua-

flionibus Speculativvis, Doamatica Platita intexen-

do. Non paterat igitur Opus feflinari , five Vrri

im o munere quotidiamas occupationes , [rue

manualem Seuis prope feptuagenarii in tranfcri-

bendo laborem fpetfes,

Accidit infuper , u£ pro-

nda Beat tudinis s-

ductó q/äue ad fP

j

[W4

/

/Á^N

ftonem

d

M FE

€

l

JPHionem conatu improbó, fäti/:'entiäus jam viri-

bus , ad uberem [pei füe arrbam capeffendam . à

DEO Remuneratore evocatus fuerit.

Ha&c 0mes

nta quantüm batfenus ex[petfationem Tuam mo«

vabantur , tantüm ab exattiori Tratfatás bujue

elucubratione uberiorem. fruttum Tibi pol'scen-

.

Frutre illó Amice Le&or, dum reliques

Adbuc tres "Theolooia Tratfatus poff bumos ejusdem

Autboris , citis utique publicam luceya con[equue

fbj

turos , Q ad Viri Cl. meutem , fídémque non sni-

hunc

nüs exaifos obtineas ; curaturà id potifffmiim dee

it Di«

emortui in Theologicis olim difcipuló , munc etiama

.

id fl

àn Cancellarii munere fucceffore,

f/inm

ft]mz

vf

"

A

J

(lti«

Fe ]

NEZ

E

(

if

RY

v

(

25

7

de-2s

À

fé

ääg

n

M

TU ,.&l

x*

DN

"

^

X

2 i

xmh(,*ïl*

C

)

hr

Qu

fnt

yzri-

"m

"

SE-

h

SERIE;S '

!fmmü

Difputationum , & Articulorum.

g

DISPUTATIO I.

| De Virtutibus Theolegicis 12 communi,

Rt, L. Quid & quotuplex fit VirtusTheo-

Ü

logica?

P';lgn 31

il

Il. Án Vittutes Theologicee connectan-

l

tur cum gratia fandificante ?

20,

!

III. An Virtus Theologica cum habitu

aut a&tu vitii contrarii poffit componi ? 58

;

IV. An Virtus Theologica realiter iu-

fluat in omnes fuüos actus?

&6.

Ol

J

V. An Virtus infuüfa per füos, & alienos

€ dlnft

a&us augeatur, & per oppofitos mi-

L]

i

nuatur ?

79

, ml

DISPUTATIO Il.

n

| nl

De formali objetio. Fidei Theologice,

a

Rt, L. An obje&um formale Fidei

fit authoritas DEI loquentis ?

102.

Il. An feclusá (apientiá, & veracita-

te divináà objecum à D E O abfoluté

|

promiffum credi poffit ?

12 he

l

y

IlI, An DEUS per Amphibologiam

I

.

d'f

loqui poffit ?

«ï

IV. An veró miraculó doGrina fal-

fa confirmari poffit ?

163.

:atz

V, An

|

V, An DEUS intelleQui crcatc; acum

ertoneum imprimcre , auc habitum in-

tf

fundere poffit ?

i

9,

DISPUTATIO III.

De Revelatzone Divtza,

Ekeo-

Bt. l, An Revelado Divina , & illu-

hg. Ó

EY

ftratio fuafiva fit paitiale motivum

Fidei Theologice ?

I191.

,

IL, An Revcelatio divina folüm media.

Vabity

ta, vel meré privata fit fufficiens moti-

i!3

vum fidei ?

207.

tf 10«

IlI. An diffinitioRomani Pontificis aut

$6

[fehos

Concilii generalis fitRevelatio divina me-

diata?

22

$ i.

IV. An Revelatio folüm virtualis fit mo-

I*

tivum fufficiensFideiTheologice ? 247.

V. An Revelatio univerfalis fit moti-

vum /fufficiens credendi fingularia, evi-

'Fidci

dentercontenta ?

266.

102

DISPUTATIO. IV.

xcita'

De veritate vevelata.

jutt

"A Rr. L An veritas.revelata proponi de-

u

beat, üt evidenter credibilis fide pru»

;giam

denti, cáque firmiflima ?

289.

p

IL, An omnia CatholiceReligionis my-

r

fleria (int evidenter credibilia fide pru-

t6^

denti, & firmiffimà ?

399.

M

IIl, An

]

Ill. An etiam omniaCatholice Religio.

nis myfteria fint evidenter vera, feu di-

vinitus reyelata ?

326.

W

o

IV. An dogma falfüm homini privato

proponi poffit, àt evidenter credibile fi-

j le

de fittmiífimá ?

6.

j

V. An evidens judicium credibilitatis

"u

fit actus entitativé fuperaaturalis? — 364

1

ftrationem fuafivam immediatam habe.

VI. Àn judicium credibilitaris per illu-

j

[

ri poffit ?

386.

;l

([;

DISPUTATIO V.

14

De atíu Fidei Tl;eolagiu.

* vl

Rt.IL AÀnacus Fidei Theologice fit

À

diícurfivus ?

o8.

J

Il. An a&us Fidei Th

Eologicæ fit

eíf-

fentialiter obfcurus ?

2"

Ü .

l

Iil, An a&us Fidei Theologice fit

LT

fummé certus ?

453*

IV. An a&us fupernaturalis Fidei

Theologice fit fummé firmus?

476.

I

V. An a&us fupernaturalis Fidei ultimó

refolvatur in authoritatem, & revelatio-

nem divinam ?

500,

VI. An Fides a&tualis in adulto requi.

ratur ncceffitate medii ad falutem:

527.

A[t-

b

lil

DISPUTATIO VI

f d.

2

De Spt Tbmlngim.

privan

Rt. T. An objectum formale fpei fít

Ibile f.

DEUS,üt Remunerator , & Auxilia-

tor fua dona promittens ?

548.

MÉ

IL. An adus Spei Theologica fi: füm-

ibf

?

me certus, & infruftrabilis?

I

Y

-

ilh

:

mé firmus ?

Ill. An a&us Spei Theologice fit füm-

1 habe

593-

3

IV. An ípes Beatitudinis cum certitu.

dine future damnationis componi pof-

Y

fit?

617.

V, An certitudo abfoluta future da.

mnationis repugnet Viatori ?

6435.

ice fi

408.

DISPUTATIO ULTIM A.

fit eb

De Charitate Theologica,

425

AR

t. l. Quodnam fit obje&tum forma-

w fit

le , & materiale Charitatis Theo-

455

logice ?

665.

Fidel

l. Expediuntur reliqua de Charitate

i

jltimi

Theologica.

676-.

'elatit

g

&Ul

FA-

? 5270

hi

:äg

:

tA»

$

äæ

á

T

:

:

EE

:

ä

TT

:;7$27727:77:532

:

ä

äää

.ää

TU

ä.ä

2$2 €$

Teqequ

$25*

a;::

b

h

H

Ü

FACULTAS.

:

Cumn Privilegio Cefareo.

j

Go infra fcriptus per Provinciam Auftrie

E

Soc, J. Prepofitus Provincialis , poteftate

znihi fadaa ab Admodum Rev. P. noítro Franza

|

facultatém conces

eifco Retz. , Prapofito Generali ,

do, ut liber, qui infcribitur: Thbeologie Speculatis

v& Traatus 1V, de Virtutibut "Tbeologicis à Patte

f

Sigitmundo Pufch , $ Societate JEfu conícriptus , &

reviforibus memorate Societatis le&us, & ap.

Á

j

:

obatus , d Domino Pbilippo Jacobo Veitb, Bi-

&liopola Gracenfi typis tnandetur. Quem in finem

;

illi, & heredibus ejusdem , ad decennium jus

"

"

Privilegii Cafarei concedo, v cujus Typograpbi

?

AU U

& Bibliopole omnes prohibentut : né ullos li-

| at

bros , à quopiam ? Societate noftra conícriptos

imprimant , reducant , aut alibi impreffos , vena-

"]

les propoáaht, intrà Sacti Imperii Romahi , Re»

h

W

hi

gnorámque ac Dominiotum Suz Cef. Maj, Ha.

reditariorum fines, absque Superiorum predicte

f'!ingaz

Societatis. petmi(fione,

In quorutn &dem pra.

(ïl'

fentibus manu mea fobícripfi, & officii figilla

hi

vüunivi,

Gracii, die 18. Decemb. Anno 1735.

lii

y

(L.S.)

'f'f/-t

[ !7/,

Ifi

FnANciscus MotiNDES,

Societatis JEíu.

Xb

ii

;

C r o)2g

Dd

^

EX CAS

i

dac7.

(GESBEENUEMS

C

)

Rs

æ--)

1

RE

t

r

t

E

| Aftrie

EOs Bs

d U

AE

d

j voettt

ofttoPrtta

m COD(t

t p

TRACTATUS 1V.

u à Patt

:VIRTUTIBUS THEOLOGICISf

tiptus ,

te

ls & i

w

j

u

9Um per gratiam fandifi-

Vmb ) Bi'

(s

cantem, üt dilectus Chufti

m in ffen

1

Difcipuius 1. Joh. 5. fcribit;

Tunido j

ddy

i

— n

Filij DEI zominemur , & fi-

'ypographl

"1445 5 hincuná cum illa nobis

? ullos ]

oe infü

nduntur füpernaturalium vir-

onfctiptot

tutum habitus, ut affiduo illarum exercitio

fos, venz:

fublimem hanc praerogativam non folüm

wmäüi, Rcl

coufervemus , verüm etiam augeamus, jux-

Mij He

ta illud Apoftolorum Principis, IJ. Petr. 3,

) prædi&æ

Crefcite in gratia , & iz cognitione Domini no-

dem pre

Jiri, & Salvatoris JESU Chbrifii. Unde magna

ii gl

Synodus Tridentina Seffione VI, dehocin-

cremento cap. 10. ita decernit.

o 175j

Sic ergo ju-

füificati, &* amici DEI , ac. domeflici fa&li,

euntes de virbute i virtutemy in ipja juflitia

per Chrifli gratiaua acttpta , cooperante fide , de

£ouis operiéus cre[ount , atquà magls juftificau-

Mouo?

tar 5

A

2

qraSatus TV, de Virtut. "Tbeol.

]

tur 5 ficut feriptum ef . qui juftus efl, juflifict-

tur adbac.

Hoc verà juflitia incrementum pe«

tit fancla Ecclefra ,

chm orat: Da nobis Domi-

i

x fidei , [pei » &

charitatis augmentum. De

rtütum

Theologicarum triade ,

hác igituc Vi

pet q

gam ju

f(tus in vita mortali DEO, tan-

quam

foo fini ultimo , fuper omnia adheret,

]

& in ip

ía juftitia per fan&ta opera creícit ;

holafticá tractandum erit.

! fj

methodo fc

hr

h

DISPUTATIO I.

IT

qual'

«De Virtutibus: T beolgicis. in

lll;f?! a

commuint.

.

Miri

Riusquàm ad

fingulas virtutes Theo-

liw.q

sj

logicas , nem

pe fidem , fpem , &

p

charitatem , in

particulari confideran-

14

das progrediamur ;

generalis earum notitía

mlþ.v

tenda.

Hanc quoqué Do&or

T

eft praemit

ii

Angelicusi

n Summa Theologica ; & quidem

Parte prima fecund

& partis, Quaft. 62. &

.

us pramiferat , ut dein

LI

quinque fequentib

ftatim à Fide aufpicarc-

"

fecundam fecunda,

virtuturi Theologis

tur. Imprimis igitur,

deinde veró

Lt":m

carum ceílentia & exiftentia ;

x

cum gratia fandificantc connexio , & cum

l

vitiis oppofitio , demum in aGus proprios

J:cm.

i

inüuxus, & reciprocum per hos augmen-

| ïlmg

tum expenenda erunt.

'*drm l

AR-

Difpatatiol, 4rtic, 1.

E

iif

Atl PC 4

ARTicurus L

i Domi-

y. De

Quid, &* quotuplex fit virtus

trüde,

Theolagim H

O un-

adhert

Renotandum z. Quód virtus, prout

P

' cadem ad vite, morámque honefta-

a,

tem pertinet ,

fit juxta Divum Augu.

319

ftinum, Lib. IJ. De libero Arbitrio. cap. 18.

320 "l* utitur.

Bona qualitas mentis , qud vetll oivitur , & ne-

T.

Ampleditur , & exponit

ORE

hanc definitione

m Docor Angclicus 1. 2,

quzfít. $5. art. r,

g!C!I i

badens ad bonum.

Virtus efl babitus femper f&

Et ided , ut virtus difcer-

maipr ab i, qua femper [e baBeut ad wialum "

tes Thto-

dicitur : guá re&ié vivitur,

Ut auten difcer-

ch:&

natur abíis, 2uafe babent , quandóque ad &o-

ynfiderate

uum ,quandóguead malum, dicitur :: oud nul-

ym notità

dus mzal? utitur.

Néque huic dcfinitioni ob-

à Dodot

ftat , quód nonnulli virtute abutantur:

5

quia

&quidem

Ícilicet, üt

D. Thomas quaft, &art. cit, ad

J 628

üt deit

$. tefpondet: Virtute poteff quis. malh ati,

tauquam objeGo , puta : cüm waal? fentit. de

afpicate

]

virtute , cüm odit eam , vel [uperbit de ea 5 0m

Theolo

auteuz tanquam principio ustis ita. [cilicof :

emdc "i

quid malus fit a&us virtutis.

o, 07

Prenot. 2, Quód virtus fic definita in va-

T P[GPWV

rias claffes dividatur,

Imprimis etenim alia

o; 9

eft intelle&ualis , qu& rationem : alia ,

iori , moralis, qua vo-

guidcm in íeníu lat

À2

lullq

4

Tra&atus TF. de Virtutibut,

N

luntatem perfcit.

Secundó : alia e(t natu-

M 3&

ibus acquiritur: alia fu-

ralis, qua nature vir

qpu

.pernaturalis, qu

& naturz virestranícendit.

gr

Tertió : alia acquifita ;

qua fcilicet per fre-

qutdc

quentatos a&tus rea

liter producitur , etfi à

DEO, fine pravio atuum exercitio, per ac-

g

g u

cidens infundi poffit : alia infufa, & quidem

[

quia fcilicet à folo DEO confertur.

£ fe»

igfl

Precipu

a inter has virtutes differentia eft ,

ni

quód acquifita ;

vel piraccidens infufa, pra-

n

fupponat potentiam, vidclicet intelledum ;

aut voluntatem , in genere caufe efficientis

s

n

ht

realis , ad exercendos ejusdem virtutis adtus

adequaté completam , ideóque folummo-

-

im

hd

dó det facil? poffé.

Econtra veró per fe infue

Mett

fa, non prefuppon

it potentiam agendi ada-

ia

quaté completam , fed eandem partialiter

conftituit , ideóque dat frzpliciter po[fe 5 etfi

ij

N

1

defe&tus ejusdem à DEO per omnipoten-

Wa

tiam fpecialiter applicatam , aut aliud com-

u

pri

ncipium fuppleri queat, * Demum alia eft

virtus

Theologica , cujus effentia ifthic in-

m

——

E

quititur ; alia veró , & quidem in fenfu ftri-

&o , folüm moralis.

"t

3

Prenot. 3. Quód ad inveftigandam vir-

MT

tutis alicojus effentiam , & ab alia differen-

"n

! *V(ü

tiam, pracipue confiderari debcat illius ob-

je&um formale , feu motivum agendi; quia

'MH

CUM

fcilicer juxta receptum axioma : Haitus [pt«

6-7.681.'.

Fäcantur ab aciibus , aéíus "verà db 0

Aliud

4

Di/»utatio l. Artic, L.

$

nati.

f (t«

Aliud porró eft obje&um materiale , circa

quod a&us virtutis exercetur , quod etiam

edit,

terminativumappellatur : aliud veró forma-

et fte.

le, propter quod talis a&tus elicitur; ideó-

,uià

que determinativum vocaturs five dein ob-

a

jeQum unum.ab altero fit realiter diftin-

T

&um, auteidem rcaliter identificatum. Hoe

Qnfertr

autem objectum formale, feu motivum

entía d

agendi , duplex eft, aliud nempe 2? guod ,

f pre

videlicet ipfa bonitas , cujus grati objectum

Jlcdhum,

materiale attingitur ; aliud veró folüm 7

fcientis

quo , videlicet cognitio previa, que& talem

us aQus

bonitatem reprefentat. Motivum agendi

(olummo.

t quod ruríus aliud eft intrinfecum acui,

erfe if

fcu effentiale, ut hicab illo fpeciem defumat;

indi ade«

aliud extrinfecum , feu accidentale , utpote

vurtialitet

intrinfecum foli a&ui precedenti, ex uo,

jf l

tanquam principio , aut imperio , aCtus füb.

Jnipotet«

fequens procedit Sic, quando peccator

hd com«

€x previo metu gehennz movetur ad cli-

"EL

ciendam contritionem perfe&am, tunc ge-

illicin

benna quidem eft motivum extrinfecum ,

Bonitas autem Divina eft motivum intrinfe-

nf r

cum contritionis imperata.,

Hinc ulteriüs

deducitur: quódfi unus idémque realiter in.

| df

divifibilis a&tus, moraliter bonus, ex diver-

fis fpecie motivis intrinfecis procedat, tunc

ciliusó

ndi; (

etiam ad diverfas fpecie virtutes pertineat.

Sicamor erga DEUM, tum prontbopum in

ub P

il me

fc,

um

A

6

Trallatus V. de Virtut. 'Tbeol,

DV

fe, tum prout bopum erga nos, fimul eft

l

j

aGtusfpei , & charitatis.

yli

Dicox. Virtutem Theologicam effe habi-

hi

tum fupernaturalem per fe infofum , cujus

ii

objectum formale intrinfecum , ídque pri-

1N

mafium , eft DEUS , aut. perfedtio . aliqua

Divina. l|ta cum D. Thom.I. 2. queft. 62.

' gW

d

art. 2 Communis & certa Theologorum

fententia.

Probatur. Nam hec definitio

L

Mi

"j

continet genus proximum , vi cujus Theo-

W J/

logica virtus cum virtutibus moralibus con-

I |

venit, & differentiam ultimam , vi cujus ab

hi

illis differt, — Ergo, Antec prob. Pradica-

NDFIJW

tum iftud , quód nempe virtus Theologica

IT

fit habitus fupernaturalis per fe infufus, con-

! j

kl

venitetiam virtutibus moralibus,que à DEO

" .'.Q

cum gratia fan&ificante infunduntur. Al-

terum verà predicatum , quód nempe vir.

7

tutis Theologice obje&um formale intrinfe-

cum , ídqueprimarium , fit DEUS , aut per-

L

"M

fe&tio aliqua Divina, convenit foli virtuti

Ti

'Theologicz; prout in Religione, pietate , aut

m

n

obedientia, etiam DEO , tanquam obje&to

4l

eui preftita patet , que tamen juxta concor-

dem omnium Doctorum fententiam , funt

V

1l

virtutes tantüm morales.

Ergo.

b

Dico ». In moderna providentia , & qui-

ls

lts

M

dem pro ftatu hominis viatoris, dari folüm

a

tres virtutes Theologicas , per fe infufas ,

i

d

nempe Fidem, Spem , & Charitatem. — lta

LT

cum

Y

T

Dijþu;

at

'-I. Artic. T.

7

ul .Cü

eum D Thom. 1, 2. quat, 62. art. 3, com-

munis &. certa fententia.

Probatur. Nam

chá.

pro ftatu hominis viatoris , in moderna pro-

E

videntia, néque plures, néque pauciores

qe pre

funt affignande virtutes Theologicz , quàm

y diqu

àlacra Scriptura , Conciliis , & Patribus affi-

'W.Ro&u

gnentur,

Sed ab his affignantur folummo-

lopotun

dó tres, nempe Fides, Spes, & Charitas.

definiti

E:go. Maj. exinde patet: quód rerum fu-

x Thet.

pernatuialium notitia aliunde , quàm ex $cri-

Dus C0l«

prura, Conciliis, & Patribus, nequeat ha-

beri. Min, autem

rób. & quidem verbis

cujus d

Tredict

ApoftoliI, ad Cor, XIII, 13. fic fcribentis:

Nunc autem manent Fides, Spes , Charitas , tria

heologd

(us, cott

bhac: major autem borum efl Cbaritas,

Atque

2iDEO

dehac Virtutum triade Concilium Tridenti-

p À

num Seffione VI. De Juftificatione cap. 7.

In jufiificatione , cum remiffione peccatorum ,

ppt vit

intrinfte

bac ouanta [maul infu[a accipit bouo per JESUM

aut pet

Chriflum , cuiinferitur, Fidem, Spem & Cba-

Ji virtati

vitatem. — Nam Fides , nift ad eama [pes accedat ,

tire, t

& Charitas , néque uuit pecfecl? cum Chriffo , u-

que Corporis ejusuivum memóbrum cfficit, Ergo,

obge&o

|concot«

Objicics 1. contra primam conclufionem.

Non datur ulla virtus moralis per feinfufa,

nn (Um

Sed hocipfo pradicatum habitüs per fe infu-

fi non eft communce virtuti morali, & Theo-

n ) & qüi'

logice. Ergo. Maj. Prob. Nam predica.

tum habitís per fe infufi (olüm illis virtutibus

m

a "

conveni: , quibusilludà Scriptura , Patribus,

q

À 4.

S

Tracatus lV. de Virtut, 'Tbeol.

& Conciliisattribuitur. ' Sed attribuitur fo-

1

L:

lis virtutibus theologicis ; prout ex do&trina

m

Conc. Trid. num. preced. addu&à patet.

EÉtpo.

Wi

il

W

Confirmatur. Nam juftus viator, per vir-

tutes theologicas , fufficienter quoad intel-

j

Zy )

le&um & voluntatem perficitur , ut per adtus

fupernaturales DEO , tanquam fuo fini ulti.

[

1no adhereat.

Sed hocipfonon datur ulla

n

h

virtus moralis , per fe infufa, utpote foper-

flua. Ergo. Maj. prob. Juftus enim , quoa

Ó

i

intelle&um , per habitum fidei, quoad vo-

luntatem veró , per habitum fpei , & chari-

K

i

tatis ita perficitur, nt fuper omnia creata

DEO, tanquam fupreme veritati, & boni-

"IN LOI

tati adhareat.

Ergo.

il

M

Refpondeo. N.maj. Ad prob, Dift. maj.

!

Pradicatum habitüs per fe iofufi , folüm illis

A

!

ul

virtutibus convenit , quibusillud àScriptura,

Patribus, & Conciliis explicité. attribuitur,

Q

N.maj. Necquidemimplicité. C, maj, Ft

E

ficdiftin&á min. N, confeq, Ratioeft : quód

r

Concilium Trid, num. s, allegatum , explici-

E

hT

té quidem folis virtutibus thcologicis , pra-

W

dicatum habitüs infufi attribuat, ideóque

lj

Scotiftarum fententia , qua& negat dari ullam

L

virtutem moralem., per fe infufam , doGtri-

M

P

na huic non repugnet; attamen idipfum,

1

faitem implicité de virtutibus moralibus pre-

li

di&um Concilium affirmat.

Nam fupra-

NT

cit.

Difputatio L zrtic. T.

9

tur fo.

olrina

cit. Seff. ac cap. ficdecernit: Jufifcatio wor

e[t fala peccatoruu vemiffio , féd & Jan&ificatio

i pitt,

& renovatto interiovis bominis per voluntariama

Jufceptionem gratia , &* donorum. - De hus ve-

n

d intd.

10 donis loquitur , de quibus Princeps Apo-

ftolorum Il. Petr. 1.5. fcribit: Orzzia moZis

tpridu

0 fini ul

divinavirtutis [ua ad vitam & pietatem douata

[wnt. — Cüm igitur ad. vitam , & pietatem,

datur vl

non folàm conducant virtutes theologice ,

ote fopt

fcd etiam morales, hinc cum D. Thom.I. 2,

m,quoil

q. 63. art. 3. concluditur : dati quoqué vir-

yoid V

tutes morales per fe infufas,

,Udn

Ad confirm. D. maj. lIt juftus viator

ia creatt

DEO ,tanquam fini ultimo, principaliter, &

i, & o

immediaté adhareat. C, maj. Etiam fecun-

darió , & mediaté, N. maj. Et fic diftinctà

lef mäi-

min, N.confeq. Ratioeft: quód etiam aCtus

olàm illi

fupernaturales virtutum moralium , prafer-

Scriptura,

tim elicitià jufto, adfinem ultimum, feu vi-

nribuitut,

tam &ternam, non tamen finé virturibus

:I maj' Et

theologicis obtinendam , conducant, juxta

»cfl:quö

illad Tob. XII, 8, Boza eff oratio , cum jejunio

), CXPliCi-

e eleeuzofyna,

;icis, pre

Objicies ?. Repugnat, ut illa virtus fit

8

habitus per fe infufüs, quz non agitex mori-

ideóqr

lari nl

vo fupernaturali,

Sed virtus moralis non

agit ex motivo fupernaturali, Ergo. Min.

m P doafl'

j igiplt?

prob. Nam virtus moralis agit ex motivo:

alibusrt?

honeftatis relucentis ina&tu , prouthiccone

am Af

formiseft regule morum , feu diciamini re-

Cif-

À 5

ee

r

1e

Traflatus YV. de Virtut. Tbeol,

A

&e rationis.

Sed hoc motivum non eft fu-

!

j

"

pernaturale, cm etiam Philofophia gentilis,

At

hanc morum honcef(tatem , in exhibenda pa-

Qu

rentibus pietate , magiftratibus obedientia ,

h

)

pauperibus largitate , benefa&toribus grati-

ï»tmw

tudine , ceterísque virtutibus moralibus ,

zeípiciat.

Ergo.

*

Conf.

Nam Chriftus ipfemet difcipulis

ajebat,

Matth, V, 46. & feq.. Si diligitis eos ,

hi

[

N

ui vvos diligunt , quam vercedem. babebitis ?

Nonme & publicani bocfaciunt ? Et f falutave-

"T

J

vitis fratres veftros tantim , quid ampliüs facitis ?

Nozne d* Etbnici boc faciunt ?. Eflote ergo vos

(

J

wlæ!

pofdi, ficut & Bater ve[fer caleffis perfetus €ff.

hj

Érgo.

w9—

quiá

Refp.

D. maj, Repugnat, utilla virtus

"

»'(ü,iï;.ü

fit habitus per feinfufus, que non habet mo-

tivum füpernaturale, faltem

àt quo. C, maj.

LT

Et fic di(tin-

u

Semperttiam 21 94o4. N, maj.

&i min, N. confeq. Ratio eft :

quód ad

T

omnem a&um fopernaturalem virtutis qui-

*

dem femper neceffarium fit motivum 27 quo

xl

fupernaturale , confifteas in pravia illuftra-

—

li

tione Spiritüs San&i ; non tamen femper

hn

etiam neceffarium fit motivum 22 qzod fuper-

&

paturale, Nam poteft obje&um, etfi mere

n

naturale , per cognitionem fupernaturalem

D

attingi, & repraíentari, pront etiam fide fu-

(

pcrnaturah credim

us , DEUIM effe authorem;

Al

licét vici(fim

&conditozcm totius natürg ;

C[W

pet

:

]

Difutatio L. Ariie. T.

IT

teft ft,

per cognitionem naturalem , faltem certam ,

eentiis,

t -

aut cvidentem attingi non poffit obje&tum

fupernaturale.

Hinc itaqué patet ; quód

editnti,

DEO tanquam authori naturz poffit exhibe-

oUs euite

ri debita gratitudo per a&um voluntatis fu-

oralbus

pernaturalem , dummodó huic praluceat

cognitio fupernaturalis.

t li

Ad conf. N, confeq. Nam Redemptor

dilgtist

1 lub

loquebatur de illa dilectione proximi, que

absque przvia illuflratione celefti , ex im-

! ffiluey

ulíu folius natare procedit; ideóque rei-

Mif

plaeft meré naturalis,

ggn upot

Objicies 3. Poteft dari aGus virtutistheo-

rIo

pf &

logice, quin objectum illius formale intrin-

fecum , ídque primarium fit DEUS , aut ali-

ll vitti

qua perfectio Divina.

Sed hoc ipfo virtus

habet me

Theologica per hoc motivum , feu obje&um

U C-mll

formale, non differt à virtute morali, Frgo.

t ficdilir

Maj. prob. Nam poteft voluntas per actum

' ql]öd Ü

previum imperare fibimetipfi af£tum charita-

qutis qu-

tis theologice , & quidem ex hocffolo moti-

j j ?

vo intrinfeco , quia eft aCtus virtutis praeftan-

jj lr

tiffimz, feu charitatistheolopice. Sedim-

. fempt

perium iftud foret a&us charitatis theologi-

ca,

d (up

Ergo. Min. prob. Hoc fiquidem im-

, f od

perium ad aliam virtutem , quàm charitatem

maunid

theologicam , nonpoteftrevocari,' Ergo.

iam f

Conf, Gaudium fübfequum de praevio

a&tu charitatis theologice , quàtali , ean-

dem fpccie bonitatem moralem continet.

Ü wcile'

Sed

HTraSlutus YT, de Virtut. "Ibeol.

12

1 1115(

Sedhocipfo. Ergo. Mai.prob, Gaudium

iv

fubfequum de przvia blafphemia , quà tali,

eandem fpecie malitiam moralem continet,

l:

MK

Ergo

pariter.

"h

Refp.

D. maj. Poteft dari a&us virtutis

TI

us

theologicee directus , aut proprié talis, quin

obje&um illi

us formale intrinfecum, ídque

$ i

fit DEUS , aut aliqua perfectio

qu

primarium ;

Solummodoó reflexus, aut

f

Divina.. N. maj.

impropriétalis. Tranf. maj. Et fic diftinGà

n

fjj

M

min. N.coníeq. Ratio eft : quód illiactus

'vh þ

reflexi , ieuantecedentes, feu fubfequentes ,

A

quipro materiali fimul & formali obje&to ha-

sj

bent a&um dire&um alicujus virtutis, qui-

p

dem in fenfu latiori, aut improprié tali , ad

u !

1

—9————

(

unam , eandémque virtutem revocari fo-

tht

Jeant ; nontamen fint etiamin fenfu ftri&o ,

1

fcu propriàtali, ejusdem virtutisattus. Cz-

v

terüm nonnulli hos aGus reflexos ; ad ha-

bitum aliquem innominatum cenfent perti-

i

i

nere.

Ad conf, N. maj. Ad prob. N. confeq.

LT

Difparitas eft; quia justareceptum axioma;

ii

Bonum ex integra cau[a , malum ex quoliset de-

tHu. Quamvisigiturgaudium decommif.

?*:W(!c

10.

sá blafphemià eandem cum illa fpecificam

t

malitiam contineat, non tamen quoqué

n

gaudium de previo a&u charitatis theologi-

Mf

c& eandem fpecie bonitatem inoralem conti-

— MM À À

BU

net,

LT.

!

]

Difjutatio L Artic.L,

dium

13

net, nifi quoqué DEUM, velut motivum, feu

qi uli,

obje&tum formale intrinfecum attingat.

CONDRL,

Objicies4. Ad virtutes theolopicas etiam

I2

pertinent aCtus fuge, quibus intelle&tus, auc

is virtt

voluntas, malum oppofitum averfatur. Sed

"lss qit

qm, idox

tales aQus non requirunt pro formali obje-

&ointrinfeco DEUM , aut perfe&ionem ali-

ia pefty

quam Divinam, Ergo. Maj.patet ab indu-

erus, t

&ione.

Sicad fidem pertinet diffentire has

fic difini

od ii Qu

rcfi ;ad (pem, fugere defperationem ; ad cha-

ritatem ,averfari odium DEI,

Min. autem

Yequente,

prob. Nam tales actus fueepoffunt elici ex

iobdot.

hoc motivo formali, quód a&us oppofiti

iutis, q

perfuam malitiam contratientur his virtuti-

pri tlj

bus,

Ergo,

evcari h

Confirm. Nam dolor de peccato elicitus

Ya frid,

obillius tnrpitudinem , pertinet ad charita-

stus, C

temtheologicam. Ergo. Antec. prob, au-

0s, ad l

thoritate D. Thom, Parte 1II. quafft. 85. art,

nfent peti

5.ad 1. reípondentis: Peccatum priis incipit

di[plicere bomini , maxim peccatori , propter

N,confe

Jupplicia , ouare[picittimor [ervilis, qudm pro-

ym4xiom

pter DEI. offen[am , vel peccati turpitudiuem ,

alb d

l

quod pertinet ad charitatem. — Ergo,

jecoma

Refp.- D. maj. Ad virtutes theologicas 13

fpccim

etiam pertinent a&us fuge, quibusintelle-

n qui

&usaut voluntas malum , prout precisé op-

d ho

pofitum virtnti , averfatur. N. maj, Prout

l

oppofitum formali ejusdem virtutis obje&to,

nalcmW":

|

C.maj. Et fic diftinétà min. N,confeq, Ra-

ti9

-

Tr?z&atusl l V.- zäe fir!ut. 'Theol,

I4

tio eft: quàd herefis, delperatio ,& odium

[:Pclt

pl

DE! duplicirer confiderari poffint, — Imprt-

"

mis quideaiprout przcisé funt mala oppofi-

ta fidei , fpei, & charitati, Atque fub hacra-

j

J

N

tione actusfuge , quibus eadem intellectus

Y

aut voluntas averíatur , folüm in fenfu latio-

( M

v g(ll)

)

ri, feu improprio, ad virtutes theologicas

[ ol

pertinent , prout deactibus reflexis, quibus

intelle&usaut voluntas ipfam virtutem pro-

(

i

fequitur, num. 11. refponfum eft. Secun-

;

dó hec eadem mala confiderari poffunt ;

fin)

prout oppofita ipfi motivo formali virtutis

"T.

theologice , nimirum DEO, auc alicui per-

fe&ioni Divinz,

Atque füb hac ratione

ind

n d

a&tus fugz, in fenfu proprio ad virtutes theo-

logicas pertinent.

Mi

Ad confirm, D

n

. Ant. Dolor 'de peccato

elicitus ob illius turpitudinem, vi cujus pra.

t

:

p

cisé opponitur virtuti , ad charitatem thco-

E

logicam pertinet.

N.ant, Vi cujus oppo-

».3:&1 Y

nitur quóque fanclitati, aut alteri perfectio«

1

u

ii

n

N

ni Divinz.

C.ant. & N,confeq, Rauoha-

betur ex modó d;&s.

! mqm

Objicies ultimó , contra fecundam con-

14

:

atj

clufionem. Nulla eft neceffiras admitteudi

2

Fidem, & Spem, tanquam virtutes theologi-

At

1

cas, per fe infufas , eásque diftinclas realiter

mmm

ab habitu Charitatistheologicz. Ergo, Ant,

U

prob Narmadhoc, ut juftus viator DEO,

L.

tanquam fuo fini ultimo , ctiam per actus fi-

dci

,l

l

Difputatio L. Artic, l,

13

&odion

dei & fpei theologice adhareat, fufficit folus

. Inpri.

l yofi

habitus infufus Charitatis. Sed hoc ipfo

fübhacta

nulla eít neceffitas admittendi alias virtutes

infufas. Ergo. Maj. prob. authoritate Apo-

nelledus

ftoli I. Corinth. XIIl. 6. & feq. de Charitate

nf lat

dicentis : Noz gaudet fuper iniguitate , com-

theolo

gandet autem. veritatis omnia fuffert , omnis

exis, qui

eredit , omnia [perat , onznia fulinet.

Er gOes

rtotct

Confirm. Nam aliàs preter Fidem, Spem,

[l O

& Charitatem , admittenda quóque foret

iri pufit,

Qdl virti

infuta.

Religio; ranquam virtus theologica, per fe

Ergo. Ant.

rob. Rcligio fiqui.

v dicul pt

dem adorat, & colit DEUM, ob infinitam

hac tatoi

illius diguitatem , excellentiam ; & majefta-

ittütes d

tem .

Sed hoc ipfo,

Ergo.

Refp, N.ant, Ad prob, D. maj. Sufficit

1y

de pecat

folus habitus infufus Charitatis , tanquam

i cuus pf

virtus imperans a&us fidci, & fpei theologi-

natem thd

ce , aliarimque virtutum moralium. C, maj.

cujus opp

1

Tanquam virtus eliciens a&tus fidei & fpei,

Ti pfrfcälo

aliarümque virtutum, — N, maj. Et fic diftin.

] hao li

4min. N,confeq. Ratioeft: quód Cha-

ritas, tanquam omnium virtutum regina,

ndam cot

actus fidei & fpei theologice , quidem impe-

admmcm

fare, non tamen cetiam, tanquam caufa cffi-

;; theol

ciens , elicere poffit.

Hinc preter eandem

quoquérequiruntur alig virtutes per fe infu-

Xdas r

i E[ go, ;!

Íe, prout D, Thom. Il. 2. quaft. 25. art. 4.

at

ad a. refpondet: Charitas exitudit fe ad atlus

2

p i

16

"Traciatus IV, de Virtut. Tbeol,

L

sotius bumana vita per modum imperij , "n

qua[ i

mmediatà eliciens omnes a&us virtutum.

m

Ad

coufirm. N. ant, Ad prob. D. maj.

g

u

Religio DEUM colitob infinitamillins digni-

tatem , tanquam objectum formale imme-

'm.ï-'

diatum.

N, maj. Solummodoó mediatum.

'ufmhv

C. maj. Et fic diftindà min, .N. confeq.

qucok

Ratio eft : quód obje&um formale imme-

w

d

diatum Religionis fit honeftas reluccns in

conformitate facri cultüs cum dignitateillius

n

erfone , que coltor; ideóque ctiam hic

m

(

cultus in tres claffes dividitor , videlicet la-

J

triam , que foli DEO , Hyperduliam , que

ln

Deipare, & Duliam, que reliquis fandtis

n

exhibetur.

Ex hucüsque di&is,

fiün

Quód virtus theologica fit ha-

D

16 Conftatr.

bitus fupernaturalis per feinfufus , cujus ob-

ait

jedu

m £ormale , feumotivum agendi prima-

r

rium

& intrinfecum eft DELIS , aut. perfectio

tf

Nam virtutem theologicam

aliqua Divina.

MR

effe habitum fupernaturalem bomini à DEO

b

er (e infufum,ex illaGeneralis Concilij Trid,

ii

Se(f. Vl, cap. 7. do&trinà patet: Jz/Hficatio

-

1 bt

z107 eft fola peccatorum remifJio , fed. & fauctifi-

Mtrn

catio & renovatio ruterioris bowinis per volun-

T

tariam [u[ceptionem gratia & douorum. De

T

his porró donis pofteà fubjungit: I» ip(a ju-

- flificatione , bác owrnia [rusul infufa acsi[:it!:omo,

LU 'A.f

fidem s f[perm , & charitatem, Quinimó, in-

uj

quo-

ter dona fupefnatu:alxa, per fcinfula

n

qu

[

D;'flaz:tatio I.'A'rt:'c. ?

VL

17

qué nummerari virtutes morales , utpote ad

irifutg,

D mj

vite , morümque probitatem conducentes,

plerííquecum D. Thom. I. 2. queft, 63. art.

lits i

3. contra Scotiftas docent; juxta illud II.

ule inot

tediatut

Petr. l 3. Onznia zodis divina virtutis 7

quaad oitam , & pietatem , donata fuut.. Né«

N, enir

tudle ib

queobftat; quód virtus moralis fubinde ha-

beat motivum 27 2404 , de fe naturale ; fuffi-

felucast

citenim, quód hoc motivum voluntati per

lntateli

cognitionem fupernaturalem, tanquam mo-

( etiam l

videlicetà

tivum 27 240 proponatur.

Conftat 2. Quód virtus Theologica qui-

5

lum , qt

dem cátenus conveniat cum virtute morali ,

Fiquis a

quátenus eft habitus fupernaturalis per fe in-

fufus ; differat veró ab illa, quátenus moti-

u?ogics fià

vum illius, feu objectum formale intrinfe-

, Cnjas

cum, ídque primaríum & immediatum eft

gt

DEUS, aut perfedio aliqua Divina.

Sic

u pafel

motivum Fidei primarium eft DEUS , üt fum.

theologiot

mé verax in cognofcendo , & loquendo;

pin à DÀ

Spei veró, üt fummé bonus erga nos; Cha-

;oncilj Tf*

ritatis denique, üt fummé bonus in femet.

ipfo,

Econtra virtutis moralis objectum

j & i

formale intrinfecum , ídque immediatum eft

r p vilí

honeftas relucens in a&u, prout conformi

qyrum "

primz regule morum ; etfi talis adus quo-

7 lniyf"'

qué DEUM , tanquam obje&tum materiale;

Tl

aut obje&tum czi , vel circa 2uod , vel etiam

ao

tanquam objectum formale , feu cujzs gratis

fnee

emfuld;quz

?eruntamcn folummodó remotum, five

dia«

18 —— Trallatus IP, de fift;t. Tl:eol;

Hinc ulteriàs deducitut :

r

diatum attingat.

r:

quód ille a&us reflexus , feuantecedens , feu

)

concomitans, feufubfequens, qui pro fuo

formali obje&to habet folam bonitatem crea-

mw

ii

tam , in actu dire&o alicujus virtutistheolo-

eice contentam , non fit ftridié , feu pro-

m

ij

prié loquendo , a&tus ejusdem virtutis theo-

fu latiori, feu im«

E fnu

"

logice, etfi adhanc in fen

[

proprio revocari poffit,

Atque fub hác ra-

hi

tione D Tbom. II. 2. quaft. 25. art. 2, do-

[

cet: quódetiam ipfa charitas ex. charitate fit di

ii

ligenda , dum ita concludit: Chbaritas z07 eff

]i

"

li

fimapliciter amor , fed. ba£et vationem amicitis.

w

Ber amicitiam autema amatur aliguid dupliciter,

Uno nodo , ficut ip[e amicus , cui bona volumnis,

&

UM

Alio modo, ficut &onum , quod amico volumute

Et boc. modo cbaritas , per cbaritatem amatur ,

hl

& non primo 5 quia charitas efi illud £onum ,

14

quod optanus omrnibus , quos ex charitate diligi-

W

TAUS,.

Et eadem ratio eft de aliis virtutizus.

"

M

18

Conftat 3. Quód in moderna providentia

m

pro ftatu hominis viatoris, non dentur pau-

A| Wi

M

[

ciores, neque plures virtutes theologice,

er fe infuíz , quàm tres, juxta illud I. ad

i

LT

Cor. XIIl. 15.

Nunc autem vaanent. Fides ,

m

Spes , Charitas , tria bacz magjor autem borunz

efl Charitas, Vnde non obftat, quod idem

Apoftolus anrea de charitate dixerit: v.6.

Quania credit , omnia fperat.

Nam charitas

omnium virtutum , 1deóque pariter Fidei ,

,ae

!

Difpitatis, 4rtis 1.

19

:ducirhr:

ac Spel theolopice actus, quidem imperare ,

las n

noutamen etiam elicere poteft , prout hunc

Ài yolo

a« u

textum DoGor Angelicus ; num. 15. allega-

tus exponit, & iplarum virtutum differentia

Yistheol

fpecifica oftendit. Hinc ulteriüs deducitur :

i o

quód Religio non fit inter virtutes theolozi-

us d

cas, licét ex illarum directione & imperio

ori, i

procedat , ideóque juxta D. Aug. in Enchi-

ub bàzt

ridio cap. 3. DEUS fide, fpe, ac chavitate co-

At2

lendus fit,

Nam formale objcétum intrinfe-

aritit f

cum, faltem proximum , & immediatum reli.

qritt vt

gionis non eft DEUS, autaliqua perfe&tio

n iil

Divina; fedipía bonitas facri cultüs , prout

conformis illi perfonz , cui defertnr.

Ln-

il pl

Qynd t

de D. Thom. II. 2. quaft. 8 . art. s. ficcon-

jco ob

cludit:; Re/igioefl, que debitum DEO cultum

fett d

affert.

Affertur autem DEO delitus cultus, in

Jud o

quantum alius quidaua in DEI reverentiam

qitit dl

jfiunt; puta : facrificiorama oblationes, & alia bu-

rlb

jusmodi.

Unde manifeflum ef : 2uód DEUS

providcmii

qon comparatur ad. virtutem velisionis , ficut

dentor pat

materia, velobjetum , fed ficut finis.

Et ideo

religio non efl virtus tbeologica s cujus obje&lum

deologic

illad 4

&ft ultimus finis , fed eft virtus moralts , cugus efó

e[fe circaea , qua fuut ad fzema,

mmt Pi j

u boró

uod ldlï

ixerit:

GRU

Vam d

purit Fld'l'

B 23

AR-

20

Tr'aäatus IV, deé Viitu;. Tbeol,

D

gh

AgT1ICurus Ill. (

j

Anoirtutes tbeologice commecian-

j

zur cum gratia fanctificautel

"T

iil

Renotandum r. Quód Gratia fan&ifi-

19

qii

cans fit qnalitas infufa fupernaturalis ;

|

h

perq

uam homo formaliter fanQtus, five ju-

ftus ;

& amicus , acfilius DEI adoptivus red-

lí

m

ditur , ju&ta illudI. Toh. HIU. z. Videte , qua«

lem charitatena dedit mobis Pater ,ut filij DElno-

ht

sninemur , & [mus,

linde Concilium Trid,

idnt

n

Seff, V1, de Juftificatione cap. 7.fic decernit :

Unicá formalis cau[a ju[ificationis eft. juflitia

M

f.'r.äml

DEI, o2 quá ipfejuftus cft , fed qud wtos juflos

fücits quá videlicet ab eo douati , renovamur

quiti

vtf

fpiritu mentis noffray & non modà reputamur ,

E

fed verb jufli nominamur , & fumuss juflitiaua

NI

in nobis vecipientes , unusquisque [uam fecan-

TIT

dàm meufuram , quam Spiritus Sancus parti-

tur fingulis ,' prout vult ,& facundüm propriana

cujusque difpofitionem , Ó* — eooperationem,

TA

144f

Quanquam enim nemo po[fit effe jufius , nifi cui

serita pa[fionis Domini noftri JESU Chrifli couz-

uc['s

Atl

municantur , id tamen in bac impij juflificatione

' L

EU

k*üc

fít dum ejusdem Jan&iiffimna pajfonis warrito ;

per Spiritum Sanciem charitas DEI diffunditur

A

uy

Vi v

in cordibus eorum , qui juflificantur , atque ipfis

inbare, — Atque ideo harefim huic doctring

d

OP-

i

vljz

Difputatio T, Artic, FE,

2t

[.

oppofitam predi&um quoqueé Concilium

damnat , Can.'11.. $i guis dixerit : bominen

TCl

juflificari , vel fola impatatione Juflitia Chrifli ,

vel fola peccatoruma remif[ione , exclusd gratiá ,

u

€* charitate, qua in cordibus eorum per Spiri-

K fu.

turz Santium difundatur , atque illis inbareat 5

erottordo,

aut etiam gratiam , quájuflificamur yeffe tautiiua

i, (rtj

favorem DEI: : Anatbema fit.

20

ptirus t

Preznot.2. Quód cum gratia fanGifican-

Vidm, 71(!(

te femper quoquéinfundantur virtutestheo-

iljDis

logice, prout rurfüs ex ejusdem Concilij

m T

doctrina num. s. addu&ta patet. Cüm ete-

jc decernih

nim gratia , juxta illud Il, Petr. L/4.. Maximza

TD

& pretiofa nobis promilfa donavit , ut per bacef-

i n j

ficiamini Divina con[ortes naturas fit natura

TL

quedam ordinis fuperni; hinc eadem quo-

reþuta'mur,

qué virtutesinfutas, tanquam potentias, ad

exercendos ejusdem ordinis actus depofcit,

, jufitim

t f

Ideo D, Thom. I. 2, quafít. 110. degratia

tt, 4, ad 1. refpondet : Sicut a2 effentia ani-

riur pl

7 ,»ropriu»t

vIHA 6 luunt ejus potentia, qua [unt operum prine

Cipia: ita etiam ab ipfa gratia effuunt virtutes

vriliotet

ll y nifi Clli

3n potentias auima , per quasmoventur ad aius,

Etfi veró amifsà per mortale peccatum gratiá

jrifi m

,/li)äcatiom

fan&ificante , quoqué femper amittatur ha-

bitus infufus Charitatis, non tamen etiam

g r

Fideitheologice ; nifi peccatuni iftud fit jn-

mfun iif

fidelitas, Sic etenim Trid. Seff. VI. cap, 15.

ag

j

4Jferendum efl : mom modó imfidelitate , per

k od

o

quam & ipfa fide: amittitar , [ed etiam quocun-

3

24

22

Tra&ldtus IV. de Virtut, Tbeol.

q

que alio mortali peecato , juflificationis gratiam

ümü'

amitii, Atqueideo herefim oppofitam da-

jl

mnat , Can. 28. $i 2uis dixerit : amifid per

w

peccatum gratid , [msul &v fidem feper amitti 5

uyïw,üt

anatbema fit... Quod veró ifthic de fide , pa-

«

riformiter de fpe theologicá , perfolum pec-

w

catum mortale oppofitum amittendà , cum

PIZC

D. Thom.Il. 2.quaft. 24. art, 12. commu-

n0n

nis fententia docet,

IT

2X

Prenot. 3. Quód proinde moveatur qua-

ht

ftio: Anetiam virtutes theologice viciffim ,

D

& quidem ab intrinfeco connectantur cum

il

gratía fan&ificante , prout hec conneGitur

u

cum virtutibusinfufis? Prima fententia do-

cet: Habitum charitatis , fecusautem fidei,

gx:tis ,

—

u

& fpei , etfi diftin&um realiter àgratia fan-

at

&ificante, ab intrinfeco cum illa metaphyfi-

MT

cé conne&i, ut nec quidem divinitus fine

vll

gratiaexiftere poffit.

Ita nonnulli Thomi-

tbl

"

j

fte apud Ripaldam de Ente fupernat. Difp.

j

ir

à

128.

Alteracenfet * omnes virtutesthco-

logicasconne&i phyficé cum gratia habitua-

z';.»'!!.

M

11

li, ut finé hacfolüm miraculosé primitus in-

t

9 co'n

:

fundi , aut confervaripoffint. Itacum Car-

hi

din. Pallavicino , Ripalda Difp. cit, Tertia

[ v

negat ; ullam virtutem theologicam ab in-

trinfeco conneé&ti phyficé cum gratia fan&ti-

r

.'bm;

ficante, . Ita Hurtadusinll, 2. Difp. 53. Ari-

t

493 plurésque alij.

Di-

:srbm;

J

D?'/j;utatia I. ärtic. l.

231

22

" rf

Dico z. Nullam virtutem Theologicam

O da.

metaphyficé conneGi ab intrinfeco cum gra-

tia fané&hificante.

d r

Prob, Si aliqua virtus

theologica conneeretur ab intrinfeco me-

ipr n

ü ïld& ! Pï

taphyficé cum gratia fanctificante ; tunc ita

«idunpe

cofie&eretur habitus charitatis.Sed ifte haud

itaconnectitur, Ergo. Maj. patet ex num.

ttendà, a

Tà. C0nt)

preced. Min. prob. Habituscharitatis aliud

non eft,quàm potentia permanens, feu qua-

OYeatut qu

litas fupernaturalis per fe infufa, vicujus vo-

luntasredditurpotens adamandum DEUM

ice vicl

amore amicabili, feu prout infinité bonum

Ountur t

: conmcdit

in fe.

Sed hec potentia permanens non

conneGitur ab intrinfeco meraphyficé cum

feutentià 0

Autem i

gratia fan&ificante. Ergo. Maj. continct

definitionem habitüs charitatis. Min, prob.

àgnti !

Potentia fupernaturalis tranfiens, per quam

; netaphy

DEUS in peccatore fupplet defe&um chari-

jinitus 1

tatis infufe , ad amandum DEUM amcre

yylli Thos

at D

amicabili , non conneGitur ab intrinfeco

meraphyfice cum gratia fan&dificante, Ergo

irutes tht

ariter.

ytia habitu

Dico ». Nullam virtutem theologicam

25

orimitus t

phyficé conne&i ab intriüfeco cum gratia

ucim C

fanGificante.

Prob. Fides theologica non

; Cit Tfn

conne&titur ab intripfeco phyficé cum gra-

jcam 3

tia fanctificante.

otatia l

Sed hoc ipfo nulla virtus

theologica fic cormeGitur,

Ergo. Min,

Dips:!

exinde patet: quód equé una, ac altera vir-

j

tus theologica fit potentia infufa permanens

4

a

j

Traä»ams»lï. de Virtuf. "Theol,

ed cliciendos a&us fupernaturales érga

';pwb. |

fj.nu 3

DEUM , tanquam finem ultimum , adeó-

um

que non fit ratio hanc connexionem ad-

xitþtuml

ftruendi potiüs de uná, quàm alterá, — Maj.

autem prob. Nam Fides Theologica non

gt

bt

femperamittitur, et(igratia fan&ificans per

grave peccatum amittatur, Sed hoc ipfo ea.

yin

t

dem non connetitur ab intrinfeco phyfice

cum gratia fan&ificante.

Ergo. Maj, con-

[

tinet doGrinam Conc, Trid. num. 20. addu-

T

€&am,

Min, prob, Si etenim Fides ab 1n-

It

D E

trinfeco conne&teretur phyficé cum gratia

fan&ificante , tunceadem non aliter , quàm

"

1

miraculosé à DFO finé gratia confervaretnr,

lum

Sed hoc miraculum, prafertim in peccato-

) n

1

re, utpote cceleftibus donis indigno , fru-

firafingitur, Ergo.

lh

24

Objicies r. contra primam. Habitus infu-

[|

!

lts

fus charitatis ex fuo conceptu effentiali.eft

m

potentia fupernaturalis amandi DEUM , üt

3dy

amicum. Sed hoc ipfo metaphyfice ab in-

d

trinfeco conneGtitur cum gratia fanGtifican.

füti

te, tanquam formali amicitia inter DEUM,

Alyd

& creaturam, Ergo, Min. prob, Implicat

tdigl

potentia fupernaturalis amandi DEUM , üt

T

amicum, (i DEUS reipsá non fit amicus, Sed

I

"i

absque gratia habituali DEUS

]

l "o

atmicuscteaturg. Ereo.

reip?än011 e(t

n

lal

d

Conf, Nam ipfamet charitas infufa eft

T.

U

amicitia quedam hominis ad DEUM, Ergo.

EM

l

Ant,

yl

Difputatio l. Artic 11.'

25

ts t

Ant. prob. authoritate D. 'Thom, 1l. 2.

l ! ïdfö'

qu&t, 25. art, 1. fic concludentis, Nozzi.

lntm qd.

libet amor babet vationems amicitia , fed amor ,

t Wij

quiefl cum Benevolentia , quando fcilicet fic ama-

At Qu

mus aliguem y ut ei bonum velimus.

Sed «uc

i

Aenevolentia Jufficit ad vationem,amicitia ; fed

hr

veguiritur nutua qguadam amatio , quia amicus

feto phyü&

eft amico amicus.

Talis autega vautua Benevo.

Máj .

lentia fandatur. fuper aliqua communicatione.

1,20, dl

Cv ergo fit aliqua. communicatio bominis ad.

Fides ib

DEUM, fecundim quod uobis fuam Pestitudi-

Qum prdti

zem commumicat , oportet [uper bác ali-

litr, quit

quam amicitiam fundari, ^ Amor autem [uper

Yfervrenu,

bác communicatioue fundatus efl chavitas," Un-

ip pttct

de charitas efl amicitia

DEUM.

quadam lïomz'ni! ad

dino , f

- Refp. D.maj. Habitus infufus charitatis

25

ibitusinti.

€x fuo conceptu effentiali eft potentia fuper-

(fntial l

naturalis amandi DELIM, üt amicum , re-

DEOM, i

daplicatione appellante folummodó fupra

f ab i

modum amandi. C,maj. Semperetiamap-

andifcat

pellante fupra terminum amatum,

N, maj.

r DEUM,

Et fic diftinctá min.

N. confeq. Ratio eft ;

, Implici

quód actus charitatis Theologicz fit quidem

EUM,

€x fuo conceptu formaliamor amicitie , at-

nicus, *

tameníolummodó quoad modum tenden-

sinon d

di , fivetantüm eátenus, quátenus per eun-

demDEUS appretiativé diligitur fuper omnia

ivfifi t

bona creata , propter ,infinitam bonitatem

,UMI E'BD'

1nam 5 nontamen etíam in hoc fenfu , quód

n

B 5

Cle

26

TraGatus IY.de Vivtut. 'Tbeol,

j

effentialiter prefupponat, velexigat recipro-

y u)

cam aticitiam DEI erga creaturam , quae

j

formaliter confiflit in gratia fan&ificante,

l

,

Atque ideo habitus charitatis, ex fuo cífen-

| j

tiali conceptu, eft quidem potentia fuperna-

g

turalis amandi DEUM , üt amicum , redu-

k B'WM

licatione cadente fupra modum amandi,

Bo

non autem fupra terminum amatum , &

(

toinde ab intrinfeco non conneGtitur effen-

wii

l

tialiter cum gratia fanCtificante. Argumen-

|

yiti

tum retorquetur abilla potentia fupernatu-

E.

1rali, quà DEUS in peccatore fupplet habi-

"r

tum infufum ad eliciendum a&um charitatis

| gumïan

Theologica.

| u

Ad conf, D. antec. Ipfamet charitas in-

viu, n

fufa eft quedam amicitia meré potentialis

| pf

creature erga DEUM , & quidem folummo-

| ,lm:n:ml[

dóin fenfu predi&o. C,anr. Etiam forma-

| ii

lis, aut illam effentialiter exigens.

N. ant,

hM

& confeq. Ratio iterató patet à paritate il.

PUl

lius potentiz fupernatnralis, quz datur in

L

peccatore ad. elicieadum a&um charitatis

mi

perfecta.,

|

!

"n

26

Objicies 2. Habitus charitatis, tanquam

WY

infufa potentia füpernaturalis , ita compara-

tur ad gratiam ; ficut voluntas humana,tan-

"

quam potentia naturalis comparatur ad ani-

Wy

mamrationalem, Sed hoc ipfo ab intrinfe-

!

4

co metaphyficó conneG'itur curm gratia ha-

|

G:pola

bituali. Ergo, Maj, patet ex dodtrina D.

&i

'Thom.

)l

Difputatio I. Artie, II.

d

at

Thom. num. 20. addücta,

Min, autem

m Qug

prob. Nam humena voluntas , ctiam facta

Wifeonte,

X ftocfen.

fuppofitione , quód fit potentia naturalis ,

diítin&a realiter ab animarationali, nihilo-

f fipey,

i, relt

minüs cum eadem ab intrinfeco ita conne-

Gitur, ut finéilla, nec

lum nl

quidem divinitus, exi-

Amatp, !

ftere poffit.

Ergo partiter.

Conf. Habitus infufus charitatis eft po-

Vdittr d

tentia fupernaturalis eliciendi actum effen-

j Argumeb

tialiter ab intrinfeco connexum cum gratia

t foptrnay

fan&tificante. Sed hec potentia effentiali-

pl hd

ter ab intrinfeco conne&titur cum eadem

vm chariuao

gratia fanctificante.

Ergo. Maj.exinde pa-

tet: quód juftus przlucente revelatione Di-

t ehatitsi

vina, vi cujuscertificatur deobtentá pratiá,

] porcnrizis

poffit elicere a&um charitatis erga DEUM.

y folumm

Min. autem prob. Nam hzc potentia effen-

tiam formi

tialiter ab intrinfeco conne&titur cum tali

s N

adu. Sed hoc ipío ctiam mediante aGu

a pariatel

conneGitur cum gratia,

Ergo.

ug ditur i

Refp. D.maj. Habitus charitatiscompa.

27

m duritat

ratur ad gratiam, ficut potentia naturalis ad

animam , comparatione perfe&tà , feu omni-

s, tánqu

modà. N. maj Comparatione imperfe-

u comp!

&à, feu tantüni aliquá.

C. maj. Et fic di-

uman

ftin&áà mid. N. confeq. Ratiocft: quàd

n d

virtutes theolosice folummodó per quan-

i i?

dam analogiam comparentur ad gratiam, fi-

yp Q

cut potentig naturales ad animam ; videlicet

, dodtit

eàtenus , quátenus intelledus per fidem,

J

,

vOs

)

l

z*

Trallatus V. de Virtut, Theol.d

j

y

Pnü[.

voluntas veró per fpem , & charitatem infu-

;.:m |

fam perficitur ad eliciendos a&tus fnpernatue

i ;mïä |

J

rales ; non tamen comparentur quoa

|

] qnut

]

omhia, minimé autem quoad connexionem

f Qüü

l

l

eflentialem cujüuslibet potentiz cum anima

i

rationali, Nam aliàs fequeretur: etiam fi-

1

l

i

dem theologicam metaphyficé connedi

du

eum gratia fan&ificante , quod doàrine

vt

I

Concilij Trid, num. 20. adducte repugnat.

gnuzm

Ad conf. N.min. Ad prob, D. maj. Hac

H

|

"T

potentia effentialiter ab intrinfeco connedti-

l

a

tur cum tali aCtu , prout. meré poffibili.

zj

'Tranf. maj. Proutrealiter exiftente. N, maj,

j

Et fic diftin&à min. N. confeq. Quamvis

(uit

enim fupponeretur , omnem caufam ab in-

* vtl

trinfeco effentialiter conne&ti cum poffibilita-

V 41

te fui effe&tüs , de quo Philofophidiífpurant;

Ml

!

non tamen eadem quoqué ita conne&titur

p

E

cum reali exiftentia effectüs , adeoque nec.

Eu

|

habitus charitatis mediante tali actu foret ab

1

"

1

intrinfeco effentialiter connexus cum gratia

ill.üi.u

l

fan&tificante.

Caterüm vi hujus argumenes

|'tirii

ti rurfus fequeretur: etiam fidem infufam ,

m

pariformiter ita connc&i , cüm poffibilis fit

Deds

a&us fidei, quo juftus DEO rcvelanti cree

Vny

]

dat, feftatum gratize obtinuiffe.

M

28

Objicies 2. contra fecundam, Gratia ha-

i

bitualis ab intrinfeco phyficé conne&itur

ag

cum virtutibustheologicis, ut absque his à

LT

DEO connaturaliter infundi , aut conferva-

ri

7)

Difputatio , Artic, lL.

29

at Tnfi

ti non poffit. Sed hoc ipfo etiam virtut

es

Apethatu,

theologice vicilim conne&untur phyficé

IU* quoad

cum gratia habituali. Ergo. Min, prob,

JCHOnem

Idco primum ; quia gratia habitnalis, tan.

quam principium agendi , connaturaliter

Q um

i um f

cxigit virtutes infufas , tanquam potentias ,

feu proprietates a&tivas , per quas operetur,

( d

od dbnm:

Sed hoc ipfo pariformiter virtutes , tanquam

proprietates a&ive connaturaliter exigunt

Prtpub

gratia

D. ma Ht

habitualem , tanquam principium

0 connedi

agend

n

Ergo.

Min, prob. Nam omnis

activa proprietas connaturaliter exigit illud

T poffol

t N jj

principinm agendi , cujuseft proprietas, Er-

go.

q Qunrt

üfim 2b i

Confirm. Virtutes theolosice , faltem

primitus, noninfunduntur, nec quidem in-

jpo(folia

fideli adulto , per a&us fidei, ac fpei,fe di-

dilputant

onnedtut

Íponenti ad recipíendum Baptifmum, ante

gratiam fanificantem, ' Sedhocipfo ab in-

eQque nti

huforet d

trinfeco cumilla conne&untur, Ergo, Maj.

continet doctrinam D, Thom. l, 2.

ueft,

aumgrat

63.art, 4. ficftatuentis: Fides pracedit [pem ,

afguntn

& f(pes chavitaten fecundum a&lus 5 mam babitus

J'nfufam 1

fogul infunduntur.

Quinimo.id ipfum ex

Yibilis f

do&trina Concilij Trid, num. 20, adducta fa-

[onti f&

tis argui videtur,

Min.autem prob. Sietes

nim virtutes theologice ab intrinfeco non

jtutia l

praefupponerent , adeóque conne&erentur

onediut

cum gratia fanctificante ; tunc nulla foret

ratio dicendi, quod infideli adulto femet-

ao

ipfura

)

o

VTrallatus lV. de Virtut, Tl;eoþl.

us fucceffivos fidei , & fpei , dís«

u

ipfüm per a&

i m

onenti ad

Baptifinum , non infundantur

;Hü&s

ctiam fucceffivé habitus carundem virtutum,

| ;(mxtm

Ergo.

Re

fp. D. ultimum anfec. Omnis pro-

| u

29

:1(3 !

rietas a&tiva connaturaliter exigit illud prin-

( WH

cipium agendi , cujus eft propriétas, (i eadem

w009

fit mera hujus principij proprietas, C, ant,Se-

cus.N.ant,& confeq.Ratio cft : quód virtutes

m

[

theologicz non fint merz proprietates gra-

tig habitualis , fed infuper fint potentieadti-

ul

| gin

vg,per qua

s intelle&us & voluntas eleva-

tur ad elicien

dosa&tus fupernaturales harum

j

u

virtutum 5 ctfi

gratia habitualis non adfit,

néque fpei

i

Nam aliàs néque habitus fidei ,

j Ui

"

connaturaliter, feu absque miraculo in pec-

!

.j

;v

;:'

catore , licét hifce donis indigno, à DEO

u

"

i

confervarentur.

Sicut enim calor eft qui-

is, quia tamen non eft

| ii

-

dem proprietas ign

f

mera hujus, & qui

dem íolins proprietas,

d

i.

liter exiftere poteft ;

Do

M

absque igne connatura

l

jta pariter de quàávis vir

tute theologica dis-

0; [qu

currendum.,

| nj

L

I

d

Adconf. N.min.

Adprob. D. ant. Nul-

Ja foret ratio

dicendi, quód infideli adulto,

t D

femetipfum per tales a&tus fncceffivé difpo-

at

nendi , non infundantur etiam facceffiveé ha-

|

bitus,fundata in natura intrinfeca carun-

TY ,0

dem virtatum. — C.ant. Fundata in extrin-

D]

OS-

lig;

fcco Qccrcm PEI pro fuo beneplaeito e

em

'l;eo/.

Dj/þutatiok. 4frtic, IL

3t

Wbd. dem babitus conferentis,

N.ant. & confeq.

Rtundantut

"Ceterüm nonnulli theologi docent , habi-

T itatum,

tum fidei & fpei, juxta fucceffivam difpofi-

tionem , etiam fücceffivé adultisinfundi ante

Onris ye.

gratiam , quam fententiam Efparza Quaft,

GU

Io. Devirtutizus tbeologicis. perquàm erudité

dets t

ts C anti

propugnat. Unde ruríus arguitur has virtu-

tes nonconneGiab intrinfeco cum

gratia ha-

quàdrimt

bituali.

yrietate o

Objicies ult. Saltem habitus charitatisab

potcntzaz

30

Yonts elen

intrinfeco phyficé conne&itur cum gratia

fanGificante,

Ergo, Ant. prob. Nam ha.

hurdes ant

bitus charitatis (iné gratia fan&ificante nu

Jis non adi

,

quam infunditur , aut confervatur ; ideóque

, néuel

amifsd per lethale peccatum gratid femper

aculoin p

amittitur habitus charitatis , etíi non femper

qàDl amittatur habitus fidei , ac fpei theologica,

iot t qt Sed hoc ipfo.

Ergo. Min. prob, Hoc ipfo,

n not quàd ignis absque calore üto&o , & viciffim

,pioiti calor àt o&to absque igne nunquam realiter

f ptd exiftat ; eóipfo bene arguitur: quódcalor

diad àt o&o , tanquam principalis proprietas,

cum igne ab intrinfeco phyficé conneélatur.

.a N Ergo pariter,

qeli adut

Confirm, Habitus charitatis conneditur

dfv df abintrinfeco cum habitu fidei , ac fpeitheo-

accdfn logice, Sedhoc ipfo; & quidem à fortiori,

vf

« uf pariformiter ita conne&itur cum gratia fan-

| &ificante. . Ergo, Maj. continet doctrinam

an d

D. Thom.1, a. qu&t, 66, art, 5. fic conclu-

ucplädfoï

dens

]

- i

Tratlatus IV.de Virtut, Tbeol.

yn

fn

dentis: Charitas feri? fide & fpe nullo uaodo effe

j

potefl^ — Ibidémque ad 2. refpondentis : Fi-

-B

des & [pes feeundima vatiouem propriam prafup-

nuutur ad charitatem , & frc. cbaritas [im eis

m

D

gug

&monpotef. Min, autem prob. Nam ha-

N

bitus charitatis , tanquam virtus füpernatue

ralis amandi DEUM amoreamicabili , magis

deit

i

convenit in fuo conceptu cum gratia, tan-

quam formali amicitia, quàm cum habituffi-

Mi

u

dei, autfpeitheologice, Ergo.

Refp. N. ültim, confeq. Difparitas efts

[

51

quód ignis ad connaturalem fui produ&tio.

,701:[."&'1

nem non folüm prefupponat feptem gradus

m

a, Y

caloris, tanquam previam, eámque ulti-

EU

mam difpofitionem materiz , fed etiam o&ta-

g

vum gradum caloris , tanquam fuam pro«

|

d

prietatem realiterpofteà producet, Econ.

tra veró gratia fanGtificans, néque ad infue

vi

p

fionem prafüpponit ullum gradum habitüs

|

charitatis , néque hunc realiter. producit ;

v

cüm zqué charitas ; ac gratia immediatéà fo-

E

lo DEO infundantur.

Unde habitus chari-

ia ht

tatis non e(t infenfu ftti&o reali, fed folüm

|

in fenfa morali proprietas principalis gratig;

i'.":nl, (

nimirum eátenus , quátenus ordini fuperna-

Md

turali conveniens eít, ut juftus, tanquam

fg

formalis amicus DEI per gratiam, quoqué

Ti

habeat potentiam completam per charitatem

E?W li

ad amandum DEUM amore amicitiae.

Ate

t

que ideó cum gratia fanctificante qu

oqué

Wüþ

Íem-

4l

"

D7fputatio l. Artt'c.ï It,

33

lotojy Ü

femper infunditur, & confervatur habitus

hs; F

charitatis , &illà perlethale peccatam amifz

m r

sáfemper quoqué amittitur habitus charitae

"t fb j

Nanl.

tis; etfi DELIS, fpe&tatà. utriusque. perfe-

&ione intrinfecá , gratiam finé. charitate , &

b um

charitatem (iné gratia infundere, aut cone

icabm,magrï!

fervare poffit.

) prta, t

Ad conf. N. min. Ad prob. N. confeq,

P

Ratio eft : quód fides, tum actualis ; tum

)

habitualis , fit quidem ordine generationis

at el

prior fpe, hzc aucem charitate; nontamen

iprodtdi

proptercà fequatur : quód etiam charitas fit

pem erdi

ab intrinfeco connexa cum gratía fan&ifi.

ánqut ul

cante, Sicut enim charitas cum fpe, fpes

jetim od

autem cum fide , tanquam previá difpofitios:

ia p

neconncditur , quin viciffim fides cum fpe,

X, Ecn

aut [pes ab intrinfeco cum charitate conae.

jead nf

Gatur; ita pariter gratia conneCtitur cum

um babit

charitate , quin charitasviciffim cum gtatia

produdt;

connedtatur , ad quam peccatore, finé $a.

cramento Baptilmi, aut Poenitentie obti.

edacafo

jus chate

nendam , ultima difpofitio eft aCtus charira.

(ed folüt

tistheologicze.

Ex his itaqué,

Conftat i. Quód nulla virtus theologica 22

i gratit

t foptrt

conne&tatur ab intrinfeco metaphyficé cum

gratia fan&tificante , ut finé hac, nec quidem

tunqud

, Qu

divinitus , exiftere poffi./. Nam fidem theo-

logicam haud ita connc&i,ex doctrina Conc,

hat

j M

rid, num. 20. addu&tà certum eft, & pari.

unis

p

teridipfum dc fpe , cum fs.quinatc comm

f

Íen»

iD*

24. | Traclatüs lV. de Vz'ar*turt. -".l;becr)ki. |

|

j

fententia docet, Hinc deducitur : néque

| ;qquü

charitatem ita connecti cum gratia fanctifr-

d

cante, cüm omnes virtutes theologice in

Ó

| Wm

hocconceptu conveniant, quód fint poten-

tiz fupernaturalesinfufge, per quarum adtus

n

l

g

creatura rationalis DEO, tanquam fno fipi

Quamvisigie

|

f

ultimo , immediaté adharet.

tur voluntas humana , etíi foret potentia di«

grzna |

qeii

ftin£ta realiter ab anima tationali, nihilomi-

nüs abintrinfeco cum illa metaphyficé con-

hd

p

ne&ercetur ; non tamen idipfum de charitate;

du

que voluatatem perficit , refpectu gratie ve-

rificari potéft, Namaliàs quoqué fides , que

n

ho

perficit intelle&um , effentialiter connedte-

retur cum gratia, quod doárine Concilij

(

Unde habitus charitatis ;

; (

"Trid. repugnar.

win

in quo folo talem conncxionem aliqui Tho-

r

mifte admittunt , eft quidem ex fuo effentia-

]

d

liconceptu: potentia infufa fupernaturalis

h

amandi DEUM , 24 amicum , reduplicatione

u

MUa

doi

cadente fupra modum amandi, quo nempe

l

DEUS diligitur propter fe ; non tamen redu-

hr

plicatione cadente fuüpra terminnm amatum ;

| i

five DEUM, quifolummodoó per gratiam ha-

- Wiy

bitualem eft formaliter amicus creaturag, Si-

cut enim illud auxilium fupernaturale, quo

'fätag

n

voluntas.peccatoris redditur potens ad

I

amandum DEUM amore amicabili, (ive 2£

D

W( D

amicum ,. cífentialiter non exigit , aut prae

lg

fupponit gratiam fanGtificantem ; ita pariter

L

e

W

Difpatatio I Artic. II.

35

: téut

de habitu charítatis difcurrendum, — Néque

i lindhf

obftat, quód fupponatur poffibilisactus cha-

toice in

ritatis eflentialiter connexus cum gratia.

fhtgon.

Nam pariter poffibilis eft a&us fidei, cum il-

o us

la fic connexus , quo nempe Juftus DEO

um ho

revelanti crederet,, fe habere gratiam fancti-

Qu

ficantem, quin proptereà habitus fidei cum

tt pottutad

gratia effentialiter. connectatur.

4li, niblon

Quamvis

etenim , juxta probabilem Philofophorum

aphy(d at

Ícntentiam , qualibet potentia, ctiam fuper-

n de charitt

naturalis, abintrinfeco effentialiter conne-

ugtiew

&aturcum fuo effe&u, prout poffibili, non

yefds,qu

tamen etiam conncaitur cum illo, prout rea-

iter comned

liter exiftente.

ving Cond

Conftat 2. Quód nulla virtus theologica

33

us charia

conne&tatur ab intrinfeco phyficé cum gra-

p du Th

tia fanctificante , ut absque hac folummodó

x fuo efenti

per miraculum produci , aut confervari pof-

fupernatura:

fit. Nam aliàs toties fiéret miraculum , quo-

eduplicii:

tiesà DEO in peccatore, etfi donis füperna-

j, quo x

wralibus indigno ,. habitus fidei , aut fpei

m tamen red

confervatur; quodtamen incredibile vide-

mumamatuu

tur. laderurfus nullum cft argumentum ,

yrgatiam

quód habitus infufus fit potentia, vel pro-

creature.

prietas aCtiva gratiz; cüm etiam calor fit ta-

sturates !

lis proprietas ativa ignis , quitamen absque

I þmens *

ignc , citra ullum miraculum producn , aut

jcapii

coníervaripoteft, Néqueobítat, quód vir-

igit , ! j

tutes cheologice nunquam infundantur an-

te gratiam fanctificantem. — Nam iftud qui-

(; 'mpf"ï

C2

dem

6

Tratfatus 1V. de Virtut. Tbeol.

l

dem de patrvulis baptifmum recipientibus, .

:

pontamen etiam de adultis infidelibus, per

P mm

harum virtutum a&us , adjuftificationem fe

[ at

difponentibus , omnes tbeologi admittunt ;

g

fed afferunt juxta fucceffivos actus fidei,

nl

I

fpei, ac charitatis , extra baptifmum reipsá

l

V

N

fufceptum , quoque habitus fucceffivé in-

tia

fundi. — Quamvis autem de fimulranea ha-

qu u

rum virtutum infofione, Do&oris Angelici

UPW J

fenrentia , num. 28- addu&ta, fit multó pro-

[Ji:þïli!g

babilior , ita quidem , utgratia tanquam na.

pytus

tura quedam Divina , ordine connexionis

Pa

exiftat ante virtutes per fe infufas, quastan-

T

t

quam proprietates aCtivas exigit? non ta-

'

Vi

il

^

nl

men virtutes infuíze conne&untur ab intrin-

p

feco viciffim cum gratia.

Nam virtutes non

L/»..':,«'Bfl

fünt merz proprietates ejusdem , fed rei-

ii

fa funt potentiz fupernaturales aCtive , quae

&il

finégratia non folüm exiftere, fed etiam fuos

a&us realiter efficere poffunt, prout in pec-

ub

atd

catore habitum fidei, ac fpei , poft amiffam

t

gratian

),retinente patet.

Con

(tat 3. Qnód charitas theologica fit

"n I

34

TT

d

ql

jidem proprietas principalis gratie , prout

|

ca

lor üt octo eft principalis proprietas ignis ,

Vr

nontamen proptereà quoque phyficé conne..

&atur cum illa.

Difparitas fiquidem eft;

3

quód iguis ad fui produ&ionem prafuppo-

pat calorem üt feptem, tanquam praviam

difpofitionem , & realiter. producat odia-

vum

hi

Difgutatio I, Attic. L.

37

Wtntibs

vum gradum caloris; écontra veró pratia

tlb pe

non prefupponat , vel unicum gradum cha«

Atonem (s

ritatis , néque ullum realiter producat. Un-

iditum;

de gratia habitualis folüm in fenfu morali,

V fl

non autem reali , exigit ;habitus per fc infu-

i [

fos ; ficuti filiatio adoptiva , quà Princeps

of n

fubdito jus regni hereditatium confert , mo-

imultantob.

raliter exigit opes huic ftatui competentes ,

loris Anpd

quastamen Princeps fubüito, etiam finé ad-

optione , conferre potuiflet, Quemadmo-

i aultp.

Ranquam i

dum igitut hujusmodi opes, ac dona regia;

! COOTeRIOD:

non connccuntur viciffim cum filiatione ad-

fis, qustu

Optiva : itapariter virtutes infufz non con-

üpit: 000

ncG&tuntur viciffim cum gratia, nec quidem

.

Vr ab ii

charitas theologica

3

etfi hzc fit principalis

yVittütes t

proprietas gratige , tanquam formalis amici-

m, fed r

tie inter DEUM & creaturam. — Quamvis

*sa&ivæsqw

etenim juxta doCtrinam D. Thom. num. 30.

addu&tam , charitas infufa, connectaturcum

edeniam lu

routinpt

fpe , ac fidetheologica , magísque in fuo con.

ceptu formali cum gratia, quàm his virtuti-

po[l amilis

us conveniat; non tamen cxinde fequitur

connexio reciproca charitatis cum gratia,

heologica f

nam aliàs quoqué fides ac fpes reciproce

;ratiæ ! pIOIU

rieas g

cum charitate connc&cr;ntur.

se

wüce cont

jquiden t

E

qam p[æm:

[

AR«

;[oducal

J

j

1

58

"Traclatus 1Y, de Virtut, Tbeol.

t

J

h

"

(2

Anricurus Ill

f; N

(

|

r

s

ÁPÓnvimtus tþea/agica um Labsitus

| wmm

4ut. aCÍH vttij contrarij , poffr

! galtm

t

cousponi ?

u

Rænoiandum 1, . Quód theologica vir.

P

35

tus alia fit per feinfufa, queà folo DEO

^

er a&tionem creativam producitur ; alia ve-

D.

rÓ acquifita, qu& per a&tus frequentatos ge-

UM

meratur, prout num, 2. didum eft. Sic ju-

yily

ftus per repetitos actus charitatis theologi-

fndi

€2, quos influente habitu infufo elicit ; ac-

Nl

quitit habitum , vi cujus ad fimiles actus ,

p

quoqué pofthac eliciendos inclinatur , & fa-

cilitatur, prout D. Thom. II. 2. q. 24. art

6. docet: Quilizet charitatis a&lus. di[ponit ad

eharitatis augmentum , in quantum bomo ex

,Ltj'xr:,ji;

T

300 a&u charitatis redditur promptior iterum ad

iil

agendum fécundüm chbaritatem , &v babilitate

m

erefcente bomo prorumpit in atbum ferventiorem

nl

dileGienis , quo conatur ad charitatis profeium 5

l

Sicut autem

E

& tunccbaritas augetur in a&a,

l

D

habitus acquifitus per aétus frequentatos ,

1

'l 7

tanquam cauíam effedivam realem , ita quo-

qué habitus infufus per eosdem a&us, fed

W.

Ut

tancrüm , üt caufam effedtivam moràlem ,

LY

feu meritoriam augetur , prout ruríus D.

T

Thom.q. & att. cit. ad 1, refpondet; Quili-

[21

L

*

"i

:Di/jmtatz'o 1. Artic. l1.

39

Eet a&lus chavitatis naeretur. charitatis augmeh— ,

li

:45.. Hincitaqué patet : quód habitus vir-

tutis thcologice , tum infufus, tum acqui-

At li

fitus , per fuos acius fucceffivé augcatur, de

quo incremento peculiariter inferiüs, Art. $.

j Wt

agendum erit,

Prenot. 2. Quód vitium , proutillad vir-

36

tutiopponitur , fithabitus per frequentatos

[ t

i olof

a&tus acquifitus , qui facilitat , & inclinat

creaturam rationalem ad aQum moraliter

Wtut; di

malum.

*quentaosg

Quamvis etenim prater virtutem

acqui(itam , detur etiam virtusà DEO per fe

ine, Si

ul l

infufa; non tamen datur ullum vitium infu-

fum , autimmediaté à folo DEO produ&um.

nhuío dl

| fimiles &

Nam juxtaillad Jac, l. 11. DEUS iztentator

malorum eft , ipfe auteu neminem tentat.Econ-

clinatur,

tra veró juxta eundein Apoftolum, i7. Owne

| 024

datum optiazum , d ome donum perfetium

Q df

qutirt b

dejurfum eft , defceudens à Patre luminum.Hnc

itaque patet; quód vitium proprié loquen.

n;fioriterum:

do, fit habitos acquifitus ; licét, interdum

li &i

i frotnti

quoqué paffiones appetitüs fenfitivi ,. qua

rationem frequentiüs obfcurant , & volun-

ii nf

Sicut at

tatem ad malum impellunt, vitia nominen-

tur : ideóque illi, qui predominante aliqua

frequent

paffione , juxta varium corporis tempera-

lm ,

mentum , laborant , vitiosà naturà prediti

Jem 215

dicantur.

Atque in hoc fenfu ait D. Aug.

am n

lib. IT delib. arbitrio cap. 14. Owne , gaod

rout r

perfeclioni natura dee[fe per[pexeris , id voca vi-

lponit d

ium,

4

Prae-

D

4O

T?aäatm IF, deVirtut, "Tbeof,

Prenot, 3. Quód proinde vitium ftricté

IONI ll

2

fumptum fit habitus malus alicui virtuti op-

g,ggüü&ü

pofitus. Sicut igitur virtntes fpecie diffe-

m gli

runt,fic ctiam vitia funt fpecie divería.

ss*

Quinimó , quia juxta receptum axioma:

gl

Virtus in medio confiffit ; hinc eidem fpecie

gv

virtuti, per exceffum , aut defe&tum, diver-

OR

L

fafpecie vitia contrariantur

5

prout liberali-

vt

dj

tati per exceflum prodigalitas , per defc&utn

avaritia opponitur.

Quamvis autem virtu-

qur

r

testheologice non confiftantin medio pro-

prie tali, relaté ad DEUM, quia fcilicet , üt

v

D. Thom. l. 2.q. 65. art. 4. concludit: Nuz-

u

quam potefl bouotautim diligere DEUM,quazie

N

v dilisi delet , nec tantima eredere , aut fpe-

nipil

vare in ip[um , quanttim debet , undemulto ni-

li &i

nüs potefl. ibi effe excelfus 5 & fic Donzum talis

t

virtutis uon con[rfiit im medio , fed taut efi me-

n

hi

p

lius, quantà magis acceditur ad [ummum 5 at«

tudài

tamen cuilibet virtutitheologice , plura fpe-

v n

cie peccata , & vitia opponuntur, qua idem

Mf

Dodor Apgelicusll. 2, fingillatim expendit,

1 Iflfmp j

Hinc itaqué movetur quaftio : An virtus

EURT

theologica per fe infufa, cum habitu , aut

RU

1

l

a&u vitiofo, moraliter contrario , in eodem

TO

(

fubje&o realiter, & quidem abintiníeco ,

w]

poffit camponi ?

"

W

39

Dico r. Virtutem theologicam pet fe in-

At

fufam , poffe abintrinfeco realiter componi

m

cum habitu viuj, eidem oppofiti, — 1ta cum

li '"fl*!

*

M

i|

il

Difoutatio 1, Artic, HL,

tn (hjti

4t

D. Thom. I, 2. q. 65. art. 3. communis

Vitüti op,

tàt dife.

Theologorum fententia. Prob, Nam defa.

&o cum gratia fanctificante , nop tantüm

t df

D aona

parvulis , verüm etiam adultis, femper virtu-

tum fupernaturalium habitus infunduntur.

ln b

NOMT

Sed hoc ipfo virtus;per fe infufa,poteft ab in-

trinfeco componi cum babitu vitij eidem op.

100 ho

pofiti,

Xt defug

Ergo. Maj. patet exdo&trina Con.

cilij Trid. num. 5. adduétá,

Min. prob, Si

LUEECO V

etenim virtus per fe infufanon poffetab in.

nediopro

trinfeco componi cum habitu vitij eidem op-

rlicet,

d N

pofiti, tunc per omnes virtutes ,(imul cum

gratia peccatori adulto, in ipfajuflificatione

IU ts

infufas , tollerentur omnes habitus vitiofi ,

i, uf

qui priis

per a&tus frequentatos funt acqui-

1777

Aoum tl

fii, " Sedhoc, utpote certiffime experien-

tie repugnans , admittinequit. Ergo. Maj.

1() j t

exinde patet : quód Divina fanditati repti-

At d

gnet, uthabitum vitiofum miraculosé con«

puurafpt

fervet; ficut eidem repugnat, ut talem ha.

quæidcm

bitum infundat, prout num. 56. di&tum eft,

cxpcndil.

in. autem prob, Certiffim fiquidery , et(i

n vitts

miferrimá , experientià conftat: quód pec-

]ti , at

cator malé habituatus , etiam poft receptum

n od

fru&tuosé Sacramentum baptifmi, aut pce-

rinetoy

nitentiz , adeóque cum gratia fan&ificante

fimulinfufas omnes virtutes fupetrnaturales,

etftit

nihilominiis per habitum vitiofum » priüs ace

comp()fli

qui(itum, ad

patranda rurfus priftina flagi-

J2

tia inclinetnr

]

; t perquàm facilé in eadem

tclabatur.

Ergo,

C 5

Con-

l

"Traflatus YV , de Vivtut. 'Theol.

A?

T

j

Confirm, r. Quamvis etenim habitus ac-

39

"Y

?l

quifitus alicujus virtutis ab intrinfeco coar.

u u

poni non paffit, cum habitu vitij oppofiti ,

dn u

faltem in gradu intenfo acquifiti ; non ta-

i

TY)

men idipfum arguitur quoque de habitu vir-

tutisinfufe, Ergo. Anf.prob. Nam habi.

p

ve

tus acquifitus virtutis generatur per aQus

hu

frequentatos ejusdem virtütis, per quos fuc-

ceffivà deftruitur habitus vitiofus, anteà per

a

Econtra veró

y i

a&us oppofitos acquifitus.

habitus infufus non generatur per a&us fre-

—

DT

lu

quentatos ejusdem virtutis, fed etiam fineà

hisàfolo DEO immediaté producitur,prout

k

qust

in parvulis per Sacramentum baptifmi juftifi.

Ergo.

vt

catis patet,

Conf. 2, authoritate D. Thom. q, & art,

Mn

rl

cit. pariformiter refpondentis ad ;. HaZrtaus

moralinm virtutun iufu[arum patiuntur inter»

-

ht

!

d

dum difficultatem im operaudo , propter aliquas

T

difpofitiones contrarias ex. pracedentitus actibus

velitlas. — Qua quidem difficultas mon ita accidit

iriny

Q tf

in vitutibus acquifitis 5 quia per exercitiuva

aGuum , quo acquirumtur y tolluutur etiam cou

um

ia

sraria di[pofitiones, | Ergo.

u

Dico2, Virturtem theologicam ;

per fe

v2 h

40

infufam, poffe abintrinfeco componi rca-

W

liter cum a&u vitij contrarij , etiamfi talis

lm

a&us foret grave peccatuim,

Ita cum Sua.

bnr

1c2 , alíísque Amicus Difp. 25. De Virtur.

l V

Um!:

Theol. Sc& 4. contra Vasquez, aliósque.

Prob,

li

Tl

Difputatio I. Artic. III.

n abittga

43

Prob. Virtus theologica , per fe infufa , eft

Tieco con

Yi opo(i

potentia fupernaturalis permanens , per

quam potentia naturalis , in genere caufz ef-

iif m u

H

fedive realis, elevatur ad producendum

ejusdem virtutis a&tum,

Sed hec potentia

t Mali

cum a&tu vitij contrarij , etiam gravi , abin-

fitt od

uinfeco componipoteft. Ergo. Min. prob,

pl

Auxilium illud tranfiens , quo DEUS in pec.

iots n

catore füpplet defe&um virtutis infufz, ue

Boont x

per illud potentia naturalis elevetur, in ge-

It us

fl eióm i

nere cauía: effective realis , ad producen-

dum ejusdem virtutis a&tum, poteft ab in-

fotuctn t

trinfeco componi, nonfolüm cum omiffio-

itinid

ne talis a&üs , verüm etiam cum a&u, gra-

viter eidem virtuti contrario, Nam aliàs per

Tjon, o

iftud auxilium tolleretur in peccatore liber-

;ddi, Tà

tas,tum contradi&tionis , tum contrarietatis,

utitur t

Ergo pariter,

p aiigo

Conf, r, Habitusinfufüus virtutis theolo.

4I

ii t

gic& , dat potentia naturali, fzzpliciter poffe

jl o

adum illius elicere,

Sed poffe fimpliciter

TL

a&um virtutis elicere , fimálque contra-

UL

rium agere , fibi mutuó. non repugnant,

etfiaCtus virtutis & vitij

oppofiti, fe mutuó

eicomy y

excludant,

Ergo.

Conf. 2. Habitus. acquifitus virtutis fü«

N

pernaturalis , etiam intenfus , poteftcompo-

Ya o

nicum a&u vitij contrarij, etfi graviter op-

s. p

T

pofito tali virtuti qua datfaci/?poffe. 'Sed

j

,quel,i

hoc ipfo etiam habitus infufue, qui folüm

at

h

44 ^ oTralatus UV. de Virtut, Tbel,

i

dat fimpliciter po[fe ita componi poteít. — Er-

[ i?j

£o. Min. patet ex reciproca comparatione

p

[

[

inter utrámque potentiam. Maj, prob. au-

thoritate, ac ratione D. Thom. I. 2. q. 71.

WIW.U

art. 4.. AAGus peccati , fi comparetur ad. ip[am

virtutem , prout efl babitus quidam y non poteft

LU D

g

dpfaua covrumpeve , fü fit. umus tantimz. — Sicut

exim nuon genueratur babitus per ununa achum 5

M

hat

jta nec per unum corrumpiiur, Ergof

Objicies 1. contra primam, Habitus ac-

m

42

qui&tus charitatis Theologice non poteít ab

j

jl

intriafeco componi realiter cum habitu vi-

tiofo , eidem oppofito, faltem in gradu in-

ii

ml

tenfo, Ergonéque habitusinfufüs charita-

i

tis, Confeq prob. Ideo primum ; quia

habitus acquifitus charitatis facilitat , & in.

Mi

clinat voluntatem ad eliciendos ejusdem vir-

li

A

tutis aCtus , à quibus illam retrahít habitus

i

"

t

vitiofus eidem virtuti oppofitus.

Sed pari-

formiter habitus infufus charitatis facilitat

iaf

s

& inclinat voluntatem. — Ergo. Min. prob,

Habitus infufus charitatis eft magis operatie

od

""'J,

,

vus, quàm habitus acquxfitus ejusdem virtu«

Mius

tis.

P

t

Ergo.

Confirm. authoritate D. Thom. II. 2. q.

Wt

23. de Charitate infufa. art. 2. fic ftatuentis :

Vg

Nulla virtus badet tantaua inclinationem ad

E

fuum atlum , ficut charitas $ mec aliqua ita dele-

D

R

Unde maximé? nece[fe eff ,

| At

&aliliter operatur.

quàd adatium charitatis im nobis exiflat aliqua

7i'.!7m i

for-

);Bfül,

Difputatio I. Ariic, HL -

48

N p

Jorma babitualis, [uperaddita poteutia vatura-

Joyatatio,

li , iuclinaus ipfam ad charitatis alum , & fae

al' pIOb, 4l

eiens eam proupté , & deleclabiliter operari, Ex-

tl

go.

ZT ifm

Refp. D. ult. antec, Habitus infüfüscha.

45

hyt nj

li, n

ritatis cít, in linea caufe cfficientis realis,

mapis operativus, quàm habitus acquifitus,

* Ht ,

C.ant. Etiam inlinea caufe impellentis vo-

rl

luntatem ad actum, N. ant, & confeq. Ratio

» Habttst

eft : quia habitus infufus charitatis non pra-

t pordtà

fupponit voluntatem adequaté completam ;

m hat v

inlinea caufz efficientis realis ad cliciendum

nngut i

adum charitatis ; fed eidem tanquam po-

nfafaschent

tentia fupernaturalis dat fim

pliciter poffe,

finum ; u

actum hujus virtutis elicere,

Econtra veró

lat d

habitus acquifitus charitatis voluntati Ío,

sgasdem v

lummodo dat facile poffe , talem aCtum eli.

ratit habitz

cere; adeóque prefupponit voluptatem in

; O p

linea caufz cfficientisadequaté compleram,

ais fcit

utillam facilitare, ac impellere poffit ad eli-

ciendum talem a&urn,

, Mir, ptà

Unde habitus infu.

ugis opetá

fus charitatis eft quidem magis operativus in

usdem vitti

linea caufz efficientis , quàm habitus acquifi.

L

tus; non tamen in linea caufe impellentis,

om. ". M

aut inclinantis voluntatem ad agendum.

j fronett

Nam aliàs peccator malé habituatus, per ob.

imatiomtn i

J

tentascum gratia fanctificante virtutes infu-

;]

fas impelleretur ad eliciendos illarum a&tus

jjigin t

"

g w

fapernaturales , à quibus tamen per hábitum

ïïitiofum ita retrahitur , ut illos perquàm

I n!«*

/

dif-

l

N

46

Traclatus 1V. de Virtu;. Tbeol,

|

jiat

difficulter eliciat , proutab experientia cone

n

ftat, & D. Thom. num., 39. allegatus docet.

i;;ondtüï

Adconf, D. confeq. Ergo habitus infu-

fus charitatis immediaté per fefacilitat, &

L.

at

inclinat voluntatem ad cliciendum ejusdem

l

virtutis aCtam.

N. confeq. Solüm media.-

j

|

M

té, videlicet pera&usab illo productos, &

acquifitum habitum charitatis.

C. confeq.

plv

v

Nam do&rina D. Thomz folummodó. de

hac inclinatione mediatá debet intelligi

m

viinat

prout ex verbis ejusdem num. 35. adduclis

oftenfum cít.

. Mi

at

44

Objicies 2, contra fecundam. Habitus in-

fufus virtutis Theologice per a&tum vitio-

iedty

hs

fum , dire&égravitérque oppofitum ; quin-

imó habitus charitatis , per quodvis pecca-

tubil

D

tum mortale, defacto femperamittitur, Sed

Dl

hocipfoab intrinfeco, cum tali actu, coin-

poni non pote(t. Ergo. Maj. patet ex di.

du

&isnum, 20.

mil

Min.prob, Nam DEL!S non

folüm in ordine naturali , verüm etiam fuper-

u)

N

D

tl

naturali, nullam. qualitatem. de fe perma-

nentem deítruit ; nifi hanc deftructionem

"s:a:djäws1

AO

aliquod contrarium exigat, juxta iliud Apo-

ftoli adi:Rom, XI. 29. Sizà pazitentia [uut do«

tsf

R

H

za DEI.

Ergo,

M

Confirm. 5i habitus virtntis theologice

t

non deftrueretur ab intrinfeco per aCtum vi-

Vi

tiofum , direcie, gravitérque oppofitum ;

Y E

fierer à

DN

tunc hab?tüs cjusdem deftructio non

DEO

T

Difputatio 1. 4rtic, lT.

Xf QO

47

DEO finé miraculo.

Sed hoc admitti nc-

ttits docet

quit.

Ergo. Maj.prob. Si calor ab intrin-

ibins if

feco non deftrueretur per frigus fibi oppofi.

Mu &

tum ; tunc deftructiocaloris , abfente frigos

i itstm

re hanc exigente

, non fieret à DEO absque

Eu

miraculo,

Ergo pariter.

preld, t

Refp. N. min, Ad prob. D. antec. DEUS

Is C k

nullam qualitatem de fe permanentem , nec

45

folummod

quidem in ordine fupernaturali deüruit; ni-

dehet d

fi hanc deftruGionem aliquod contrarium,

1.j addi

vel inlinea morali, vel in linea reali exigat,

C.ant. Nifi hancdeftructionem exigat con..

im, Plb

trarium folummodoó in linea reali,

N. ant,

x n & confeq.

Ratio eft 7 quód habitus infu.

poítun; g fus virtutis theologice fit potentia fuperna-

quodis p

turalis de fe permanens , ad eliciendum fim-

amittitur, *

pliciter ejusdem virtutisa&um ; hec tamen

tiliadu, cot

potentia non opponatur ab intrinfeco , in li

j patt &i

nea reali , aCtui vitiofo eidem virtuti contra.

am DEDS w

Iio, proutin habitu ejusdem virtutis acqui-

pauy fito » & auxilio fupernaturali , quo DELIS

j gus 30 peccatore fupplet habitum infufüm , ex

iib hucüsque di&tis patet, — UInde habitus infu-

wuilud i fus in linea morali opponitur a&ui vitiofo ,

niettia u

dirc&é , gravitérque contrario ; quia videli.

cet ralis actus , tauquam culpa gravis deme-

yis thetl

retur ; ut habitus infufus à DEO deftruatur,

Ad confirm, D. maj. Si babitus infufus

optr? l]

w o

virtutis theologice non deftrueretur ab in.

winíece , nec in linea morali, nec in linea

Qio 5"?

IGas

DE«

48 Tra&atus YV. de Virtat. TlLeol.

ia

teali, per a&tum vitiofum graviter oppofi-

I,»'.WW

tum , tunc deftru&io ejusdem non fieret

u

absque miraculo. C, maj. Si hanc deftru-

PL

&ionem exigeret inlinea morali , feu deme-

! WW

ritorià.

N. maj, Et fic diftindà min.

N

N

conf, Ratioeft: quód donocelefti, ad be-

wmwnl

ne agendum fibi collato, mereatur ille fpo-

H

liari , qui non folüm hoc donum negligit,

l

|

if A

fed etiam oppofitum agit..

vt

46

Objicies 3. Habitus infufus virtutis theo-

a

logice per actum vitiofum graviter oppofi-

l SOHM

tum, non folüm in linea morali, feu demcri-

ii

toria, verüm etiam reali, feu. phyfica de-

T

íflruitut. Ergo. Ant, prob. Nam habitus

tl

infufus virtutis cheologice non eft mcrapo-

tentia fupernaturalis permanens , v! cujus

gt

&il

potentia naturalís completur ad eliciendos

a&us ejusdem, fed infuper eft habitualis

| m uj

l

r

conjun&io cum DEO , tanqvam fiae ultimo;

$d |

quia pempe joftus per fidem, fpem , & cha-

L

ritatem infufam , habitualirer credit , fperat,

DEümque fuper omnia diligit.

Sed hanc

d t

copjun&ionem habitualem per fidem , fpem,

a

5

KL

& charitatem infufam , actus vitiofus, gravi-

nl

R

ter oppofitus , non folàm in linea morali ,

]

verüm etiam reali deftruit.

Ergo.

[: w]

p

Confitm, Si etenim virtus infufa . foret

O

mera potentia fupernaturalis , non autem

quoque habitualis conjunctio cum DEO, üt

Is

ld

fine ultimo ; tunc parvulis in baptifmo cum

li

gtáe

nj

D;'/þutatio T. Zrtic, IHT,

49

ht Oppoj

gratia fan&ificante fruftra infunderentur vir-

1 t0n fere

tutestheologice, Sedhoc admitti nequit.

! huc dl

Ergo. Maj.prob. Nam parvulus baptizatus

1l ftdtme.

ante ufum rationiseftincapax , utactum ali-

M. N

quem virtutis eliciat,

Sed hoc ipfo virtu..

Yaldh, du

tes theologice , tanquam mere potentia fu.

tl

pernaturales , eidem fruftra infunderentur,

D

Onum j

l

Ergo.

Refp. N. ant, Ad prob. D. maj. Habi-

47

rmu

tusinfufus virtutis theologice eft habitualis

trteropptt

conjunctio cum DEO, formaliter talis, .N,

maj. Solüm radicaliter talis,

il fedenet

C.maj. Etfic

pf d

iftinctáà min.

N.coníeq. Ratio eft : quód

habitualis conjun&tio cum DEO, formali-

, g lt

nel axtip

ter fumpta, confiftat in fola gratia fanctifi.

cante ,quia nempe hac fola eft formalisami.

&5 YrOyt

ad eliendi

citia inter DEUM , & creaturam , que prz-

&f habitud

rogativa nulli virtuti theologice , nec qui-

y fineultimi

em charitati conven't , pront num. 25. re-

y»,&di fPonfüm eft. lInde virtus theologica eft

redt r

conjunctio habitualis cum DEO , folüm ra-

. d lat

dicalis , videlicet eátenus , quátenus per il-

ibn,ps fam tanquam potentiam fupernaturalem ;

Holus,

gjj €ámque permanentem , & intrinfecam , in-

5

ineà mon)

telle&us & voluntas,tanquam potentia patu-

ralis , completur , & elevatur, ut creatura

-vm j rationalis fe DEO , per aQtualem fidem,

4 fpem , & charitatem conjungere fizpliciter

*

mon AUf

| Pout

)

prout per eosdem habitus acquife.

üm D]

? jo !

; tosfe DEO facil? conjungere poteft.

Ad

gh"

n

6

TraGlatus lV. de Virtut. Tbe&l.

&

Ad conf, D. maj. Tunc parvulis in ba-

tismo fruftra infunderentur virtutes theo.

( m

yini

logice, fpe&tatà folá potentià proximá exer-

cendi has virtutes. — C, maj. Spe&tatà quo-

! nlü-?

Mït&ï

qué gratid fan&ificante. —N. maj. Ft fic di-

ii

ftin&à mio. —'N. confeq. Ratio eft: quód

ma&n

gratia

fan&ificans , tanquam participatio na-

[

tura

Divine , habitus infufos, velut fuas

potentías exigat, etiam in parvulis baptiza-

nj

,;;,q:;m

tis, licét ante ufum rationis eas exercere

non poffint ;

prout etiam ante hunc ufum

TT

dii a

habentanimam rationalem ,

potentià intel-

le&ivà , & volitivà preditam.

iivl

iihja

Objicies nltimó, Hincfequereturt

quód

48

etiam habitus infufus charitatis folüm in li-

L

nea morali, fcu deineritoriáper quodvis pec-

untinj

catum mortale deftruatur.

Sed hoc admit-

st

t

ti nequit. Ergo. Min.

prob. Objc&um for-

gale charitatis infufze , eft DEUIS

» prout fu-

&

er omnia bona creata diligibilis , adeóque

t

3, d

voluntas humana per charitatem infufam

habitualiter DEUM füper omnia diligit. Sed

;fgäh?c;i:

non foliim demceri-

Ut

hoc ipfo charitas infufa,

torià, per quodvis pe

ccatum mor

tale deftrui-

s

hchum

rob. Nam habituali di-

s

6'*—((

tur, Ergo. Min.

[

le&ioni , quà DEUSàvolnntate humana fu-

M t

illy

peromniabona creata diligitur , non folüm

X

demeritorié , fed etiam formaliter áb intrin-

M

d

feco rep

ugnat peccatum mortale, per quod

DN

à voluntate creata

DEUS bono creato poft-

tj

po-

Ml

Dt'/jm;tah'o*l. "trtic. LT.

I

ts in

Aütts thet

ponitur , adeóque iftud fupra DEUM a&u

diligitur,

Ergo.

O dcgt

Confirm.authoritate,ac ratione D. Thom.,

t q

V, 2. qua(t. 24. art. 12. (ic concladentis: Si

ij d

charitas efJet babitus acquifitus ex virtute fubje-

d qi

&i dependens , nom oporteret , quàd fiatim per

Vi

unumadum contrarium tolleretur.. A&usenima

5 vt f

0. contrariatur diretlà haditui , fédaclui,. Uu-

Tib

de ex (uperveniente coutrario a&lu non flatim ba-

( 1.

bitus acquifitus excluditar.

Sed charitas , cima

t hx t

fit babitus infafus , dependet ex a&hione DEI in-

QteDtd i

fuudentis , 9ui fic [e babet n charitatis infuftoue ,

& coz[érvatione , ficut fM in illuminatione a£ris,

T

Et ideo , ficut Iumen. flatima ce[Jaret effe in a£re

is folümi

per. boc , gad aliquod o&flaculum poneretur il«

quodry

duminationi [olis s. itaetiawva charitas flatima de-

d hocada

ficit per boc , quod aliguod obflaculum ponitur

Vjun

énflaentia charitatis d DEO in animam. Ergo.

f, proui

Refp. D. ult, antec. Si nomine habitualis

49

lis, d

dilectionis intelligatur a&us charitatis pra.

pem inios

teritus , nondum retraé&tatus,

C. ant. Si

d. *

nomine habitualis dilc&tionis intelligatur ha-

lm den

bitus charitatis.

N.ant. & confeq. Ratio

raledelt

eft: quód habitualisdile&io ersa DEUM in

habind

duplicifenfu accipiatur. Imprimis quidem

: humii

pro atu przterito charitatis, quo voluntas

DEUM fuperomnia dilexit , per fubfequum

,D0] i

ii

aCtum contrarium , àvolunrate nondum re-

traCtato. Atque in hoc fenfu dileGioni habi-

llf; Pa qllo

T

tuali erga DEUM quodvis peccatum morta-

!

2

le

p

4

52

Tra&atus IV, de Virtut. Theol.

jith |

vküï

lea&tuale, ab intrinfeco , etiam metaphyficé

Kil&m

opponitur ; quia fcilicet per quodvis pecca-

j Dmum

tum mortale DEUS à voluntate humana;

m

graviter contemnitur, & alicui bono creato

m

oftponitur , adcóque praterita dilcdtio

m

Se-

DEL, faltem virtualiter. retractatur.

Ti

:cundó habitualis dile&ioerga DEUM poteft

j um

accipi pro folo habitn charitatis, In hoc

; qui

autem fenfu dile&ioni habituali abintrinfe-

r diu

'co non opponitur peccatum mortale atua-

l

g

le, licétillad opponatur motivo formali ba-

n

bitüs charitatis, Nam aliàsnon folüm chari-

tasinfufa, fedetiam per atus frequentatos

ii

;am'.uuïv

acquifita, per quodvis peccatum mortale fta-

d

tim ab intrinfeco penitus deftrueretur, cüm

s Qard

utraque idem motivum ; feu objc&tum for-

male habeat.

vt

nl

Ad conf. N. confeq. Quatnvis etenim

L

Do&or Angelicus,DEUM infundentem, aut

du

confervantem habitum charitatis ,cum fole

J

illuminante a&rem, & peccatum mortale

cum obftaculo illuminationem folis impe-

ao

ET

diente comparet; non tamen exinde fequi-

& Wi

tur : quód peccatum mortale ab intrinfeco

D.

realiter impediat actionem confervativam

(

"a

charitatis , fed ad falvandam hanc paritatem

i«

fufficit, quód eandem impediat moraliter,

M

».OLPR

Ícudemeritorié, — Nam aliàs quoqué pecca-

tum veniale uberiorem illuftrationem fuper-

iï?l'lïï, i

qw.:;;;;

naturalem , feu gratiam a&tualem, non fo-

um

A

Difputatio I, Artic. TII.

53

pl làm moraliter, fed ctiam ab intrinfeco reali-

WW terimpediret,

Quinimo dcfa&to cum cha-

Wtlpy ritate fimul amittuntur omnes virtutes mo-

W rales infufe ; etfi peccatum mortale gule

w üd Opponatur foli virtuti temperantiz.

fa. $

Conftat 1, Quód habitus infufus virtu-

59

C tis Theologice realiter componi poffit cum

uj jj habitu vitiofo eidem inlinea morali oppofi-

huj t9 5 quia fcilicet poffea&um virtutis fimpli-

»nytjci; Citer elicere per habitum infufum , & poffe

otir formali

acilé a&um vitij contrarij elicere per habi-

o folm d

tum acquifitum , non fant potentiz fibi mu«

du fqut

tuó repugnantes; proutetiam inauxilio fu.

L

l

pernaturali tranfeunte patet , quo DEUS in

dtum mottit

raeretun t

peccatore fupplet defe&um habitüs infufi.

Quinimo idipíum certiffimd experientiá in

; ojeduni

peccatore habituato patet , qui per Sacra-

umv ettt

mentum baptismi , aut penitentie fructuo-

sé receptum, fimul cumgratia fanctificante

fondenteml

rittis um

acquirit omnes virtutes infufas , tum theo-

logicas , tum morales , & nihilominüs per-

ceatum moti

uàm difficulter prifting peccandi confuetu-

n fs

ini refiftit , fed faciléin eadem delidta rela-

g ainde i

bitur.. Quód(i ergo virtus infufa naturaliter

jb incni

]

componi non poflet cum habitu vitiofo €i»

confervat

dem in genere moris oppofito ; tunc habitus

unc tl

ia

ife in peccatore juflificato miraculosé à

"

DEO confervaretur.

Hoc autem Divine

, bonitati, acfan&titatinon minüs repugnat ,

ovl

, quàm repugnet , ut DEUS habitum vitiofum

"

yuden, h

3

b

54

Trä&atus lV. deVirtut, 'Tbeol.

4b

finé previo malorum a&tuum exercitio fu-

[ )

(h

ernaturaliter nobis infundar; quia fcilicet

g

à DEO non provenit malum morale , fed

m 9

owne datum optimumy & omne donum perft-

M

j

&tum defur(uma efl , defcemdens d Patre lumminum,

U

Quamvis igitur habitus acquifitus alicujus

al

virtutis non poffit connatüraliter componi

| Vnpi

cum habitu acquifito vitij contrarij , faltem

(U]OJD

in gradu intenfo, quia nempe per a&tus fre-

n

quentatos virtutis fucceffive deftruitur habi-

yrid

tus vitiofus: non tamen idipfum de virtute

ul

infufa, quenon praftat facilitatem , fed fo-

lummodó potentiam agendi , dicendum eft,

[ du

N

SI

Conftat 2, Quód virtus infufa quoqué

i

realiter componi poffit cum aGu vitiofo , di-

rc&é,gravitérque oppofito; etfi defa&to nun-

;.1;:':101

quam cum illo componatur , fed per hujus-

;4""!51,

modi a&um femper deftruatur.

Nam pof-

zi

fe a&um fidei, fpei, aut. charitatis erga

sl

DEUM celicere, fimülque contrarium agere

L LL

[lv

j

fibi mutuó non repugnant , prout in auxilio

t

transcunte patet ; quo DEUSin peccatore

M

"

h

virtutis infufz defe&um füpplet. Sietenim

hec mutuó repugnarent , tunc etiam pet

ET

Eu

iftud auxilium fupernaturale tolleretur li-

bertas contrarietatis ; quod falváfidei catho-

UT

It

lice do&rinà non poteft admitti.

Unde

T

virtus infufa per aCtum vitiofum, direGe, gra-

A

vitérque oppofitum , dcfado quidem (em-

Ut

pér, non tamenin lineareali , fed (olüm mo-

Ià-

-Tl

Difputatio I. Artic.1ll,

ss

T

rali , feu demeritoriá deftruitur ; quia fcili-

5 i li

cetille , quidono fupernaturali permanente;

i Qu j

adbené agendum divinitus collato, non uti-

"t p

tur, fed contrarium agit ,dignuseft, ut hoc

Ab lm

donofpolietur, Néque obítat: quód hac

deflru&io virtutis infufe, faltem in fenfu

d

It Qu

reali, feu phyfico , videatur miraculofa.

COnttr r

Nam pariformiter grandi, fed infelici mira-

peptt ii

culo , DEUS viva inter ignes damnatorum

corpora in eternum coníervabit , ut debi-

delroiurt

ilim derit

tam peccato mortali poenam fuftineant.

Conítat 3. Quód . etiam charitas infufa

52

dliaem ,

li um

cum aétu vitiofo , dire&té, gravitérque op-

if u

pofito , nempe formali odio erza DEUM,

aQ vtiot,

de fe realiter componi poffit ; quamvis ea-

dem defacto non folüm pet odium formale,

etfidefadot

fed per quodlibet aliud peccatum mortale,

yfedpeclr

deftruatur, Nam chari:as infufa et quidem

w Maj

chattats t

habitualis dile&tio DELfuper omnia, non ta-

men ineofenfu, in quo a&tus charitatis eli-

ontratium 4

routin4t

citus per carentiam retra&ationis babituali-

ter perfcverat,

Nam hzc perfeverantia pet

ISin pecct

l, Siet

omne peccatum mortale.ab intrinfeco de-

ftruitur; quia nempe periftud DEUSalicui

u etiat

bono creato poftponitur, Unde folüm in

le tollertt

hoc fenfu appellatur dile&io habitualis ,

ATA

quód fit potentia fupernaturalis permanens;

jdmitti «

vi cujus voluntasad DEUM fuper omnia di-

um d

ligendum elevatur.

Cüm igitur hec poten-

o qui

tia, prout in auxilio transeunte patet , de fe

j d ]

D 4

| ICà-

]

6

Tra&atus IV. de Virtut. Tbeol.

realiter cum formali odio DEI , & quovis

uj

a

alio peccato mo tali, poffit componi; hinc

charitas infuía per illud folàm demeritorié

g

g

deflruitur. Atque ideo Do&or Angelicus

frequenter iftud axioma repetit: A4&aus 205

;f;rum il]

contrariatur babitui, fed aGui,

Quinimo,

jmtiwlo«

cüm defa&o , prout idem fepiüs docet , aon

mgmtf

folüm charitas infufa , fed etiam cum illa

hi

omnes relique virtutes infufz , exceptá fide,

r

;.:M;m

ac fpe theologicá, per quodlibet peccatum

mortale amitrantur , hinc legitimé infertur ,

IT

easdem folüm demeritorié deftcui,

Nam

Va

peccatum amortale furti diredé opponitur

st

virtuti juftitie , fecus autem temperantig,

du

qua ramen unácum juftitia infufa per iftud

E

furtum perditur.

t

-':'z'f l

[: Jonx

Angricurus IV..

At

T

du virtus tbeologtca vealzter in-

,

uat in ommes fuos aC us ?

TT

Ranotandum r, Quód gratia fanctifi-

53

lnj

cans, cum habitibus virtutum , pecca.

LT

toriadulto non infundatur ; ni(i antea femet-

D

*'(I

ipfum per actus fupernaturales ad hanc ob-

A

tinendam difponat, prout fide Catholica cer-

3n,

tumeft. Nam Tridentinum Seff, VI cap, s.

.?ïw d |

Declarat: juflificationis exordiusm in adultis à

hi

DEI , gerJESUM Chrifium praveniente grat;'a

[j L

"-

I

Di)þu;a?ia I. Artic.1V,

3

l & u

fumendum e[fé , boc eft , a& ejus vocatione, gud

Aotis f

unllis eorum . exiflentibus meritis vocamtur , ut y

tmeritori

qui per peecata d DEO averfierant , per ejus exci-

"r l

t r

fautem , atque adjuvantem. gratiam , ad faüm

ipforum jujlificationem , eidem gratia libere af-

à, Qitis,

st n

Jentiendo , & cooperando difponantur 5 ita, ut

Tangente DEO cor bominis per Spirits Sancli il-

ttàm n

]uminationem , négue bomo ipfe zibil omnino

T

agat , in[prrationena illam recipieus, quippe qui

Dt p

tiné infony,

ilam , & aDjicere potefl 5 néquetamen [rm? gra-

1ia DEI movere fe ad juflitiama corama illo liberd

k M

f«a. voluntate po[fit. — Hinc itaqué patet ,tum

d n

pr&viz difpofitionis in peccatore adulto per

tenpeant

actus vircutum liberos , eósque fupernatura-

ia i

les, tum etiam ad hanc difpofitionem gra-

ti aCtualis prevenientis, & adjuvantis ne-

ceffitas.

Atque ideo prefatum Concilium

harcíim oppofitam Seff. cit. can. 3. damnat:

|

V.

Siguis dixerit: [imb praveniente Spiritlis Sandli

in[piratione , atque ejus adjutorio , bominem cre-

At

f

dere , [perare , diligere s au: ponitere po[fe , ficut

u

eportet , ut ei. juflificationis gratia conferatur ;

jia ln

]

1

anatbema fit,

!0 , pCCCl

Prenot. 2. Quód

idem Coh.cilium Trid,.

54

ntealent

Seff. cit. cap, 7, ulteriüs (ic doceat: Hamc 4ij.

i hanc d

Jpofitionem fen praparationem , jufl

jficatio ipfa

sholitet

con[couitur ,

qua uon eft [ola peccatorum vemif-.

MUET

Jto, fed & faut

bominis

ficatio, & renovatio interioris

per volumtariam fufceptionem £ratia ,

niut [

: 6 donor

4". Dehisveró donis poftcà fub-

j

5

juü-

]

Traatus IV. de Virtut. 'Tbeol,

58

i

jungit:

Unde im ipfa jufificatione bac fimul in-

;,"*JSMV

fufa accipi

t bomo , per JESUM Chriflum y cui itre

ia

feritur , fi

dem , [peu & charitatem, Cüm igi«

tur contingere poffit,

ut peccator aduitus

d

i

codem inffanti reali temporis juftificetur,

;

virtutum ad.

qoM,

uo fe per a&tus fupernaturales

obtinendam gratiam difponit, prout etiam

y»

nuttu

reipsátoties contingit, quoties a&um cha-

virtlt

ritatis theologice , aut perfeGte contritionis

nj

elicit; hincquaftio movetur: utrüm in ca-

(u przdiéto virtus infufa realiter in ilium

ii

hucet

a&um influat, qui fuit previa difpofirio ad

i

obtinendam cum gratia fanctificante hanc

eandem virtütem |infufam?

uódfi enim

nud

fed

hac previa

difpofitio non folüm naturá ,

1 MM:

fufionem habitüs prece-

| jf

etiam tempore in

at

dat, prout contingit ,

dum peccator adul-

haritatis, aut conttitionis per-

tus ,finé aCtu c

"

«ïJurnzh

fe&te , àd recipiendum ftu&uosé Sacramen-

m

(

oj

tum baptismi ,

ant poenitentiee fe priüs qui-

fed deinde ufu rationis deíti-

MT

dem difpofuit ;

tutus baptizatur , ve

L abfolvitur ; tuncaliun-

t

L

de manifeftum eft , quàd virtutes , cum gra-

tia infufz, neutiquam in pravios illos actus

LE

n

w

realiter ipfluxerint,

Repugnat fiquidem ,

A

ut caufa efficiens realis agat, priusquàm reae

T

m

liter exiftat,'

n

S5

Prenot. 3, Quód prater a&us virtuofos

n

juftificationem adulti antecedentes , aut con-

"

comitantes , dentur etiam a&us candem

cone«

T

Difputatio I. Artic.lV.

$9

hefmi i

confequentes, quos videlicet juftus elicit,

jmt cifts

Huojusmodiveró a&us poffant effe vel faper-

*, (lnige

st dutus

erogatorij, nimirum absquegravi obligatio-

ne à jufto eliciti , vel eidem graviter prece-

m plv

f wmatad

ccpti , utcitra culpam mortalem non poffint

omitti, Quódetenim quilibetviator, etiam

It u us

uts du d

juftus , przfertim ad initium, & finem vite

rationalis graviter obligetur ad cliciendos

C conttit

virtutum theologicarnm a&us , per quos fe-

r: trüm ia

metipfum DEO , tanquam fipi ultimo con-

edierin d

jungat, fatis exinde patet , quód hoino ad

u donitit

hunc eundem finem á DEO fitcreatus. - Un-

vifione b

de meritó per Alexandrum Papam VII. da-

! Qd

mnata eft fequens Propofitio 1, Horo zullo

Jim patià

unguam vitatemporetenetur elicere aclum fidei,

dibits p

Jpei , &* charitatis , ex vi praceptorum Diviuo-

etcatot d

rum ad eatvirtutes pertinentium, Hujusmodi

ontritions pt

compluresalias dein quoqué Innoc, XII, pro-

st um

Ícripfit.

Cüm igitur per peccatum mortale

if bt

oppofitum fidei, fpei, aut charitati theolo-

p raions d

gice, in moderna providentia, ejusdemvir-

yr; UOC

tutis habitus infufus deftruatur, hinc altera

qrej; UT d

quazftio , ifthic decidenda movetur: an ha-

Yi0s illos.i

bitus infufus realíter influat in fuosaCtus gra-

viter przceptos, & quidem pro inftanti ur-

mdt üqul j

gentis precepti ? Quódfienim a&tus virtutis

;riusquäm '

theologice fit füpererogatorius , aut prece-

ais vt

ptum defado non urgeat, fed a&us licité

ad aliud inftans fubfequum differri. poffit;

tunc

"L

'

;

j

6o

Tralatus IV. de Virtut. Theol.

i

Ti

tunc eundem ab habitu priüs infufo realiter

i

j

roduci , aliunde manifeftum eft.

T

Dico 1. Virtutem theologicam non in-

$6

h

fuere realiter in aCtus przvios ad infufio-

nl

pem difponentes, quamvis codem inftanti

lta cum D.

qkzu.d

reali temporis iufundatur,

'Thom. I. 2, q. 109. att. 6. Suarez , aliísque

yxmiow

iib

communior ententia contra Vasquez, alióse

quc.

Prob. Sivirtustheologica realiter in-

Fl

ii Y

fluer

et in fuos a&us ad infuíionem diípo-

nentes, dummodó codem inftanti reali tem«

indl

p

oris infundatur ; tuncetiam charitas theo.

logica realiter infueret in a&um charitatis ,

u ia

m

aut contritionis perfe&ta , elicitum à pecca-

tore adulto, utpote eodem inftanti reali tem-

L.

Sedhocadmitti nequit, Er-

otis infufa.

' ff!'['i/w

o. Maj. patet exnum, $4. Min. prob. Et-

ia

fi charitas theologica eodem in(tanti reali

:*ML'ïyl

temporis peccatoriadulto infundatur , quo

n u

a&us chatitatis , aut contritionis perfe&tae

! ana

ab illo elicitur , nihilominüs charitas intufa

ANSIQI

r

eft tali a&u , tanquam previà difpofitione ,

naturá pofterior.

Sed hocipfo non influit

b

T

realiterin eundem a&tum, — Ergo. Maj. itc-

| 5

tl

rató patet exnum. 54.

Min. prob. Sicha-

hus

ritas infufa realiter influeret in hunc eundem

EU

a&tum, quem peccator adultus elicit ; tunc

lhim

charitas tali a£u foret naturá prior , adeóque

Ut

juftificatio precederet. previam difpofitio-

| l ]

nem. Sedhac prioritas repugnat do&trinz

(

Con-

T

iÀbrelte

Difputatio I, Artic. IF.

61

Concil. Trid. num. cit. addu&te, vi cujus

t

banc di[pofitiouem y fe prapuarationem jufifica-

Wa j

tio ipfa conféguitur, non verÓ antecedit. — Er-

t diho.

£9.

RU

Confirm,authoritate;ac ratione D. Thom.

57

, nl

q. & art. cit. fic concludentis : Duplex eff pra-

Xutt d

paratio voluntatis bumana ad. bonum.

Uza

Vaqti

quidem , quá praparatur ad. &eub operandum ,

ia rdteo

a& ad DEO fruendum.

Et talis praparatio vo-

ifenem dip

luntatis mon . potefl fieri , finb baBitualis gratia

fptrediten

douo , quàd fit principium operis meritorij. Alio

h Chras d

modo poteft imtellini praparatiovolumtatis buuza-

duo eountati

14 ad confeguendum ipfum gratie. babitualis

idup à v

donum. — Adbocauttm , quód praparet fe bouo

(hntiredite

ad [ufceptionem bujus doni , on oportet prafup-

(ieqit, b

ponere aliud donum babituale in animas quia

Vin ob. B

fic procederetur im infinitumez fed oportet pre

infaot t

fupponere aliguod auxilium gratuituma D EL, in.

undatur, Qu

teris animuam moventis , [cilicet in[pirantis £o«

jonis petied

num propofitum. Sed hac conclufionis po-

charias i

fterioris ratio nulla foret, fi virtus theologi-

j dfpoltiot

ca realiter influeret in aCtus ad infufionem

fo non itti

difponentes ; quia nempe non fequeretur ul-

i

o, M 1

lusproceffus in infinitum ,quoad donum ha-

rob, Sid

bituale inanima,

Ergo,

hunc eunt

Dico 2. Virtutem theologicam realiter

S8

g didt;

influere in a&tum fubfequum, ctiam pro in-

tiot ,1 M;

ftanti urgentis precepti. 1ta cum Ripalda

m dl

Difp. 125.de Ente fupernaturali; Haunol-

iif

Ut

Pugnal

dus , Munieffa , E[ patza , aliíquecontra H

ta-

J

D:

62

TraGatus IV de Virtut, Theol,

j ;

tadum , Difp, 127. aliósque,

Prob, Ideo

u

virtus theologica non poflet realiter influere

in a&um fubíequum , pro inftanti urgentis

t

precepti; quia per habirum infufum , pro

m u

figno priori realiter exiftentem , tollerctur

du

libertas ad a&tum preceptum. Sed hecnon

Y

tollitur. Ergo.. Maj. continet principale

Min,

pmn'e':n

fundamentum fententie oppofita.

fitu i

prob. Habitus infufus virtutis theologice

pc(þzb/m

non conne&itur ab intrinfeco cum gratia

fan&ificante , fimálque ab intrinfeco poteft

qu,'

Wtl

componi cum a&u vitiofo eidem direQtàgra»

$ M

vitérque oppofito , ideóque etiam cum omif-

D.

fionea&tüs precepti. Sed hoc ipfo per eun-

ET

dem,pro figno priorinature realiterexiftene

; i

tem , non tollitur libertas ad a&um prece-

deniá

prum, . Ergo.. Maj. patetex di&is utroque

u

L

)

articulo precedente. Min. prob. Nam a&tus

Em

primus proximus libertatis , feu proxima fi.

r

multas potentiz ad extrema fibi mutuó rea-

T

liter oppofita, non deftruitur perillud com-

-

principium , quodab intrinfeco cffentialiter

ts

non conne&titur cum alterutro extremo de-

dj

terminaté fümpto.

Ergo,

$

59

Confirm, Et(ihabitus charitatis per illud

Ug

decretum, quo DEUS in moderna providen-

ia

tia ftatuit, nunquam confervare habitum (i-

Ui

Fj

né gratia fan&ificante , adeóque finé a&tu

precepto , fit ab extrinfeco effentialiter con-

(

Rexus cum a&u precepto ; attamen habitus

o-

Tl

Di/þutat'io I. Artic. 1 V.

6;

i Pmb, Idm

folummodó prout entitativé fumptus, feu

ttrinduen

prout abintrinfeco indifferens ad atum , &

la wtti

iliiusomiffionem , non autem prout affectus

m ro

hoc decreto , conftituit potentiam proxi-

"s lt

mam eliciendi a&um praceptum : fimílque

n m

decretum alterum,

uo DEUS confervat

Xiet gtl

habitum , dependet à fcientia mediá , quá

oppolra, Y

previdetur actus preceptus fub eodem ha.

ts tenigt

bitu conditionaté futurus, .Sed hoc ipfo

Áeto cum g

per habitum , pro figno priori.ad a&um pra-

mriüfeco p

ceptum , realiter exiftentem , non tollitur li-

(lendiedegs

bertas adaCtum. — Ergo. Maj. prob. à pari-

vf out oni

tate, Etfi auxilium. efficax per decretum

pociplogt

ipccialiter beneficum , quo DEUS illud pec-

eredlitreud

catori ad eliciendum a&um charitatis con-

j du r

fert , non collatutus , fi foretinefficax, fit

di&is urod

ab extrinfeco effentialiter connexum cum

o N

codem a&u ; non tamen per hoc auxilium.

fet yorimi:

tollitur libertàs, quia fcilicetillud folummo-

(hi munà

dó entitativé fumptum , feu proutde fe in.

yperild i

differens ad a&um , & illius omiffionem ,

« df

nonautem prontaffe&tum decreto benefico,

conftituit potentiam proximam cliciendi

o cremot

a&tum charitatis, fimálque decretum colla-

tivum hujus auxilij dependet à fcientia me-

viutis p 1""5

dia, quà previdetur a&us füb eodem auxilio

jera prove

conditionaté futurus, prout fufiüis in Tra&t.

vare hii

góqt l

precedente De Gra/ia oftenfum eft, Ergo

pariter.

E

dffeniait

Qb.

m í

l

!

|

6

Trallatus 1V. de Virtut, Tbeol,

" W

60

Objicies 1. contra primam, Non repu.

,a

nat, ut habitus cbaritatis theologice ; qui

g

dcfa&to peccatori adulto , eodem inftanti

g

reali temporis infunditur, quo a&um chari-

tatis, aut perfe&te contritionis elicit , reali-

WO

D

terinfluat incundem actum, | Ergo. Antec.

rob, Nam a&us charitatis , elicitusà pec.

w

yj p

catore , tanquam pravia difpofitio eft qui-

dem naturá prior habitu infufo attamen fo-

guluoy

lüm in linea morali, teu meritorià de con-

p

veró habitus infuíus , tan-

d. |

gruo : écontra

iutt

uam caufa realit

er infuens in hunc eundem

a&um , effetillo priorin linea reali , feu phy-

st

fica, Sed hecmutua prioritas nature 1ürer

b

/

habitum & a&um , utpotein diverfo genere,

]

iny

feu lineá , non repugnat,

Ergo.

M

habitus in-

l

i

Confirm, Non repugnat , ut

fufüs chatitatis , tanquam principium reali-

AU

t

!

i

ter effe&tivum actüs charitatis , aut contri-

tionis perfecte ,

per quem peccator de cón-

f

& virtutes infuías,

gruo meretur gratiam ,

ul

faltem fübeo conctptu , füb quo principium

p fium

iftud effentialiter non requiritur ad meritum;

LT.

etiam cadat fub idem meritum , feu fit proe-

J

| ï'üï!h

l

!

mium ejusdem a&s.

Sed hoc iplo mutua

[

m,&

prioritos naturg inter habitum infufu

ul

actum charitatis, non repugnar.

Ergo.

at

Ma;. prob. Nam habitus infufus charitatis

N

non eft principium effentialiter requifitum ad

lIt

cliciendum aétum charitatis, feu contritio-

niS

L

"

Difputatio L, Artic. 1?.

6

nis petfe&tz , adeóque poterit DEUS , locó

ologicæ T

&minfunt

illius auxilij tranfeuntis , fub quo ptevidet

talem a&tum peccatore ponendum, ihfun.

du duri

dere habitum charitatis,

M tl

Ergo,

Refp. D. antec, Non repugnat de poten-

61

T t

tia DEI abfoluta , ut habitus charitatis reali-

y t

ter influatinaQtum, charitatis, aut contritio-

wito du

nis perfectze, à peccatore in codem inftanti

0, at

ntorid de a

reali temporis elicitum,

'Tranf, antec. Non

repugnat , fpe&latislegibus moderne provi-

Wfülos ,

dentiz.

|honceund

N. antec, & confeq. Ratio eft

quód DEUS peccatoti adulto in moderna

rl u

I5 CtUtE. 10f

providentia nunquam infundat habirum

charitatis pro figno priori , fed tantüm pro

jyerogat

figno pofteriori nature ad aCtum charitatis

0,

aut contritionis perfediz, qui eft ultima di«

j hibitust

Épofitio ad obtinendam gratiam , & virtutes

Cipium r

infufas , prout ex doctrina Concil. Trid,

, t CO

num, $6. didum eft. Quamvis igitur fup-

ator de o

poneretur , quód deabfoluta potentia non

ites if

repugnet, ut DELIS peccatori adulto, pro fi«

yprincipit

gno priori naturz ad aCtum charitatis , aut

ydmetit

contritionis perfecte' , infundat habitum

fenfit pit

charitatis, tanquam principium realiter pro-

iplomti

du&tivum talis a&üs; quia nempe DEUS

ifalum;

poflet, fivellet, habitum charitatis finé gra«

x H

tiainfundere, autconfervare, proutdefa&o

US [hämm

finé eratia confervat habirum fidei , ac fpei

equftt

théologice: attamen hzc previa infifio cha-

ritatis moderng providentie legibus repu«

j gnat

]

66

Traäatus I V.V Je Vz'r)uta "Theof.

Adconfirm, Similiter D. maj. & min. IN,

i |

confeq. Intereà verà folüm transmittitur ,

l a&»lh |

HW&*

quód DEUS locó auxilij transeuntis vi cu-

jus in. peccatore fuppletur habitus infufus

[ ïhk

L

charitatis , poffit adeliciendum eundem nu-

mericé actum , füubftituere habitum. Nam

| o U

fa&ka fuppofitione, quód a&us vitales intel-

ao

le&üs , & voluntatis , noh (int entitates ab-

! lt

íolute , fed modales , adeóque cum fuis

Qp 04

at

principiis effe&ivis ab intrinfeco effentialiter

counexi; eo ipfo metaphyficé repugnat, ut

r

idem numero actus charitatis, qui realiter

r

ab auxilio transeunte , finé habitu infufo ,

M

qui

roducitur , ab eodem habituinfufo realitec

producatur.

TT

62

Objicies 3. contra fecundam. 'Habitus

i )

charitatisin moderna providentia per decre-

i Cl

tum DEIextrinfecum effentialiter connectia

mb

tur cum gratia & a&u precepto ; adeóque ef-

IU

fentialiter eftincompoffibilis cum omiffione

LY

a&tüs precepti.

Sed hoc ipfo tollit liberta-

ETU

tem ad a&tum graviter przceptum , pro in-

I

ftanti urgentis pracepti.

Ergo. Min. prob,

furdtm

Adhoc, ut maneatlibertas ad a&tum przece.

m

ptum , debent omnia illa , que intrinfecé

Cüm&a

conftituunt potentiam proximam ad actum ;

ii

offe componi cum omiffione a&s.

Sed

Ws

1

abitus charitatis , utpote cum gratia cone

Ü

nexus , nequit componi cum emiffione adtüs

nj

pracepti,

Ergo.

Cen

t [

"

li, )

Di]þuïatib l, är'h'-c. I -

67

d

Confirm. Ad libertatem a&üs pracepti

MAUUS v (

non fufficir quód habitas, entirativé fum-

!s f

ptus , poffit componi cum omiffione actüs

t m

precepti , fed etiam verificari debet , quódfi

tltn. W

voluntas abfoluté omitteret a&um prece-

Vs

ptum, tunc habitus componeretur abfolute

cum omiffione a&tüs,

Sed, fi voluntas ab.

h fnt us

foluté omitteret actum preceptum , tunc

gt on

non componéret abfoluté habitum cum

níeco efentü

omiffione a&üs; quia habitus deftrueretuc

Yi rpug

incodem inftanti , in quo omitteretur aCtus

tits, QU It

j bibtuinfi

preceptus.

Ereo.

Refp. N.min, Ad prob. D. m»j. Débent

bituiatio tl

63

omnia illa , que intrinfecé conftirnunt po-

tentiam proximam ad a&um, entitarive con-

undum, BÀ

fiderata , poffe componi cum omiffione

ia perds

actüs.

C.moj. Conf(iderata, prout fnbftant

vinlter connt

decreto DEI extrinfeco , & quidem impedi«

gpxo,adcöqut

bilià voluntate creata.

N. maj. & fic diftin.

ls cum omi

&à min,

N.coníeq. Ratio eft ; quàd ha.

p rolit I

bitus charitatis fit. entitativé compoffibilis

gcpum p

cum omiffione a&tüs precepu.

Quamvis

Bo Vaf

igitur per decretum DE! exrrinfecum in mo-

sadidum p

derna providentia effentialiter connectatur

j, que i*

cutm gratia, & au precepto ; »on tamen

yimat 3?3

bhoc obftat libertatiactüs ; quia néque habi-

jone a«l

tus, àt per decrétum extrinfecum connexug

'e cum g

€um actu , nec decretum illudy quo DEUS

confervat habitum , conflituitintrinfece po-

tenüam proximam ad actum,

Cüm vcrà

t

A

idem

)

68

Tra&latus 1V.de Virtut, Tb?ol.

A

1

idem. decretum confervativum habitüs de

;ummt

endeat quoqué à fcientia media de a&u

o

conditionaté füturo ; hinc etiam decretum

ibl

iftud eft impedibileà voluntate creata , ideó-

que manet libertas ad adum praceptum,; &

a

d

illius otmiffionem,

Adconfirm. D.maj. Debet etiam verifi-

m

| o

cari: quód(i voluntas omitteret abíoluté

a&dum praceptum , tunc. cum omiffione

imunilé

y, t

componeret abfoluté habitum charitatis,

rout fubftantem decreto DEI, vicujus con-

| ii

vt

neditur cum gratia, & a&u precepto. — N.

m W

maj. Habitum folummodó fecundüm fe con-

umb

fideratum. C.maj. Etficdiftindà min, N.

confeq. Ratioeff: quód voluntas quidem

n j

non poffit abíoluté componerc habitum cha-

m P.

X

/

l

ts

ritatis, proutaffedum illo decreto univeríae

li , cum omiffione aQüs precepti ; nihilo.

h

Ad hanc

m

minüs hoc non obftet libertati.

enim fufficit , quód habitus poffit de fe com«

| at

p

poni cum omiffione actüs ,& decretum con-

fervativum habitüs pendeat à fcientia media

2 h

[

impedibili per voluntatem creatam.

tu T

!

[

l

Objicies 3. Ideo 'habitus charitatis non

64

ï

i

h

tolleret libertatem ad a&um praceptum ;

W

"

v

quia decretum confervativum habitüs pen-

.

detá fcientia media , quà DEUS videt actum

"t

I^

praceptum conditionatéfoturum, — Sedde-

g

eretum iftud non dependet ab hac fcientia

WRM 1

mcdia, Krgo, Maj.conftat exdi&tis. Min.,

&:&M

Pt

9

j M

Va iditig d

Difputatio L. Artic. IV,

69

prob. Nam potuit, DEUS, ante omnem

Qd de d

Ícientiam mediam , facere decretum univer-

tüt étrtum

fale; abfolutum & efficax, nunquam confer-

Wt d

vandi habitum finé gratia & actu precepto ;

lnl

ficut DEUS ante omnem fcientiam mediam

Det lm wii

poteft decernere, quód P'etro non velitcon-

ferreauxilium , nifiprevifum efficax, Ergo.

hiteer ao

Confirm. Stante decreto,nunquam con-

Qum onífia

fervandi habitum charitatis finé a&tu prece-

hum chaits

pto , repugnat , ut DEUS per fubfequam

El us

Ícientiam mediam videat , fub habitu charita-

ao 3

tis conditioneté ponendum a&um pracc-

toudümle t

ptum.

Sed hoc ipfo deeretum confervati-

jf A

vum habitüs non dependetá fcientia media,

olunasquia

Ergo. Maj. prob, Nam ftante hoc decreto

ehabitem di

univerfali, hec veritas conditionata non eft

oreto oiyet

contiagens, fed neceffaria: 57 l'etrus pro iz-

opi; tll flayati sergentis pracepti baberet baditum charita-

p àdlun

Hs poneret adiumi praceptum, | Etgo.

fft defecon

Refp. N. min. Ad prob. D. antec. Po. 65

lectettm qot

tuit DEllS ante omnem fcientiam mediam

gentà ed

facere decretum |illud univerfale , pur&

AI,

intentivum, — Tranf. antec. Etiam execu-

hartatis

tivum, illidque falvà libertate.

N, antec.

t ceptu

& confeq. Ratio eft: quód DEUS falvá li-

habitüs p

bertate créatá , quidem potuerit ante

Svider t

omnem Ícientiam mediam facere, & fors de-

g,

facto fecerit, decretum univerfale, nunquam

confervandi habitum charitatis fioe gratia ,

p hat [

xddh

)

& actu precepto , ut tale decretum fit puré

Jï

3

1n-

]

79

TraGatus lV. de Virtut. 'Tbeol.

quy

intentivam ; non tamen exinde fequitur s

j tümï

quód etiam falvà libertate potuerit ante

omnem fcientiam mediam facere decretum

jm

1

j n

execuütivum non confervandi habitum chari-

tatis in Petro , finé a&u precepto, & fimul

I

abfoluté decernere copnfervationem habitüs

um

charitatis pro in(tanti utgentis precepti.

0hf

| fl

Nam cbmplexum uttiüisque hujus decreti ef-

fentialiter eífet connexum cumní a&tu prece-

u

tugidt

pto, & fimul inevitabile à voluntate Petri,

w

utpote independens ab omni fcientia media,

j :

adeóque tolleret libertatem.

Ad confitm. D. maj. Repugnat, ut DEUS

g, Yi

ibds

fub habitu charitatis, prout affedto per illud

decretum univerfale , videat per fubfequam

«j d

fcientiam mediam aCtum preceptum, condi-

nutie

tionaté futürum.

C. maj. Sub babitu cha-

g,

ritatis entitativó confiderato,

N. maj, Et

u

fic diffin&tà min, N. confeq, Ratio eft:

hi

quód illa veritas conditionata duplicem fen-

T*

"

fum continere poflit.

Primó fcilicet, ut ex

l

r(luï

parte bypothefis prater habitum charitatis

fimulimportetur decretum efficax non con-

&:",s:qnxi

fervaudi habitum finé a&u;ideóq; propofitio

(

huncfenfuüm faciat: $2 baditus non conferva-

nj

vetur [b a&ka pracepto , & Petrus pro inflanti

ïl!i;wh'

aurpentis pracepti baberet babitum chavitatis ,

i,

b

sunc poueretur abilloaius practptus.

Atque

ixt* ]

in hoc fenfu veritas ifta, utpote neceffaria ,

lwklä

Secun.

WP

"h

non cít objc&um Ícientie medie,

dó:

d

'bijj)utatio I; Ar?i;; -I V

7X

X i

dó: ut ex parte hypothefis non importetur

* Mttrt a

aliquid effentialiter connexum cum a&u, &

"tttrteng

tunc predicta veritas eft objeCtum illius

Ut du

fcientie mediz, à qua dirigitur decretum

Pt t n

JELUTYN

executivum , vi cujus pro inftanti urgentis

pre«cepti confervatur habituscharitatis.

Ients vt

Objicies 4. Si habitus charitatis pro in-

66

t psdents

ftanti urgentis precepti influeret realiter in

ET

acum preceptum , tunc pro figno priorina-

r

ture ante abfolutam exiftentiam a&táüs pre-

n

cepti , deberet intelligi abfolnta exiftentia

h

habitüs, Sed hocrepugnat libertati a&tüs,

pugut uD

ï

Ergo. Maj. exinde patet : quód habitus

tafidopel

charitatis fit caufa realis efficiens aCtüs pre-

t per g

cepti. Min, prob. Sipro figno priori natu-

BCODtDcon

re intelligeretur habitus charitatis abfoluré

sUb babtt

exiflens , deberet etiam pro eodem figno

, N mj

prioriintelligigratia habitnalis abfoluté exi-

f Mi !

ftens, á quainfeparabilis eft habitus charita-

tis.

Sed gratia habitualis pro figno priori

a dupicn

0 fl

exiftenstollit libettatem a&tüs precepti , bt-

bitum dutt

poté effentialiter incompoffibilis , cum gravi

ff nont

omifionecjusdem. . Ergo.

Confirm. Gratia habitualis , tanquam

kóg r

caufa cfficiens influit realiter, faltem media-

ii n n

té inactum preceptum, cüm habitus chari-

inis i

tatis fitpotentiaejusdem. Ergo.

hl ium dh!f&rr

Refp. D. maj. Deberet pro figno priori

67

4uplti ;

intelligi habitus charitatisablolute exiftens,

tpott utwï

mCdlæo ^

prout per decretum extrinfecum connexus

E 4

cunm

72

Traö*';ltus IF. de Virtut, "Theol,

y

cum gratia fan&tiicante , & a&u. precepto,

j

N.maj. Proutdefeindifferens ad adüum , &

illius omiffionem.

C. maj. Et fic diftinctá

migtm

n

1nin, N.coníeq. Ratioeít: quód habitus

!

cbaritatis in moderna providentia fit qui-

1

"

dem ab extrinfeco effentialiter connexus

ï

|

.

|

cum gratia , & aQtu precepto; attamen pro

h&(üh d

g, 4

figno priori , ante abfolutam exiftentiam

actüs,poffit intelligi habitus abfolute exiftens

p

Nam hzc non eft

y n

finé gratia fanGificante.

caufa realiter influensinactum preceptum,

ub

T

néque habitus cum illa ab intrinfeco conne-

Gitur, néque üt connexus extrinfecé confti-

i dl

n

tuit potentiam proximam ad actum , prout

hucusque di&um eft,

dub

Adconf, D. antec. Cratía infiuit per ha.

p

bitum charitatis , tanquam potentiam ab in-

st

trinfeco connexam cum gratia, N. antece

Mr

Connexam folüm ab extrinfeco juxta leges

;!Z'Tofït

|

moderne providentie, "Tranf, antec. & N,

DL

j

confeq. Nam hec argumenta hucisque pro-

t

pofita efficaciter pugnant folüm contra illos,

qui admittunt connexionem intrinfecam ,

r

aut etiam identitatem realem habitüs chari-

TA

tatis cum gratia fan&ificante,

T

68

Objiciesult. AGus charitatis, pro inftanti

D

Ü

urgentis przcepti abfoluté pofitus,eft condi«

[

tio effentialiter requifita ad abfolutam exi-

Ítentiam habitüs.

Sed hoc ipío repugnat ,

hi

od

ut habitus charitatis intelligatur abíoluté

l &

..

€Xls

27l

Difputatio 1, Artic, IV.

LOT

73

exiftens ante actum

preceptum abfoluté po.

Wdtm,

fitum. Ergo,

t dliniy

Maj. exinde patet: quód pro

inftanti urgenti

$ precepti nonexiftrat abfolu-

*l m

LT

t€ habitus, nifi abíoluté ponatur a&tus pre-

lii UI

ceptus, Min. prob. Nam conditio eífen.

tialiter requifita ad abfolutam exiftentiam

005 ii

iL rl

babitüs , debet purificari pro figno ptiori na..

turi , adeóque dari abfoluta exiftentia a& (s

Tolitéenfin

p hec n d

tus,

pr&cepti , priusquàm abfoluté exiftat habi.

Ergo.

Ib rettptn,

IncO QOO»Y

Confirm. Petrus pro figno priori natu.

T& , anteabfolutam exiftentiam a&üs praece-

vtf conf

pti , eftindifferens , utponendo a&um con-

DT

fervet labitum , aut eundem omittendo de.

nf prh

firuat habitum. Sed hoc ipfo nequit, pro fi-

guo priori naturz,ante abfolutam exi(ten-

tentam ab

tiam actüs;intelligi habitus abfolute cxiftens,

a Nantet

Ergo. Min. prob, Nam aliàs poffet Petrus

9 jmxa l

in eodem ihftanti reali pro figno fubfequen.

[ antec &Y

te deitruere habitum exiftentem pro figno

icisquept

antecedente , quod evidenterimplicat, Er.

Veantoa ilos

gol

Re

inrin(ecam,

fp. D. maj. A&us Charitatis abfoluté

69

litüs chat

exiftens eft conditio effentialiter requifita à

priori, tanquam caufa realis , aut applicatio

p infuri

cjusdem , ad realem exiftrentiam habitüs cha-

sl u

ritatis.. N, maj, Conditio requifita folüm

(olutam d

apofteriori, tanquam effe&tus, ut conferve-

tur habitus,

C. maj. Et fic diftin&tà min.

diftin&ionis eft; quód

ï""bmiïf N. confeq. Ratio

per

E

Bra&tatus V. de Vivtut. 'Theol.

74

;gm(ïäïïfï

nfecum pro inftanti

per decretum DEI extri

;IüICHSa

urgen

tis precepti non poffit quidem abfolus

ais

té exiftere habitus , nifi abfoluté ponatut

Qd

a&uspreceptus , nontamen actus prout ab-

m

foluté , fed folüm prout conditionaté futu-

du

rus , fit previa conditio, ad confervandum

Idipfum rurfus

gl

abfolute habitum requifita.

f

átet à paritate cujuslibet auxilij efficacis,

vilii

quod DEUS non conferret, fi previderetur

$ncffcax.

DT

dul

Ad confirm, D. maj. Petrus pro figno

L

[

nature eít indifferens ad confervan-

j

priori

M b

dum , aut

deftruendum habitum , potentia

antecedente fcientiam mediam de actu cone

gl

L

if

ditionaté ponendo

C. maj. Etiam poten-

tia fubfequenre. N. maj. Et fic diftinctà

fl

u

min. N,confeq. Advertendum fiquidem

eft difcrimen inter has duas propofitiones:

du

Petrus proinflanti urgentis pracepti potens omit-

3

V d

tere a&bum praceptum , eundem mon omitteret :

Petrus potens omittere aum eundemi oumittes

it t

DT

ve.. Sietenim DEUS per fcientiam mediam

cognofcat, primam propofitionem effe ve-

W x w

m

ram ; tunc abfoluté confervat habitum cha-

M tw,

ritatis, néque fuppofità illà veritate poteft

i

M

Petrus potentià confequente omittere

[ "

a&um ; alioquin poffent verificari contradi-

Wl"*

&oria. Quando antem altera propofitio

verificatur, tunc DEUS non confervat habi-

M

"R

tuit

(j

)

um charitatis, fed iocó ejusdem fubfti

aus

1f D

Difputatio l. Artic. IV.

75

yoin

n dfo

auxilium tranfiens, ut Petrus maneat proxi-

mé potens ad actum

] Wonaty

tenus dictis.

praceprum. Ex hàc-

A Oi d

Conílat i. Quód virtns theologica teali.

79

Vil .

Md ul

ter non influat in a&us , ad cjus infufionem

difponentes , erfi eodem inftanti reali. tem-

. liphenf

porís infundatur , quo tales actus eliciuntur.

t at i

Sic charitasinfufa non eft caufa realis cffe&ti,

t renien

vaillius aCtás charitatis, aut contritio

nis per-

fecta,

quo peccator adultus fe ad eratiam &

Pens o

charitatem infufam , eodem inftanti obten-

ns d eonfem

tam difpofuit, Nam juxta Trid. Seff. VI.

ibituy, vt

cap. . Hanc dijpofitionem , feu praparationena

dum deadud

juflificatio ipfa confeguitur , per infu[iomewua gra-

yj, Bu

d& , G* donorum ; adeóque habitus charita.

E ais

tis non eft naturáprior, tanquam caufa cffi-

ndum fqui

ciens realis , fed eft naturá pofterior eo a&tu,

ropolt

qui eft ultima difpofitio, Hinc etiam talis

gppli pl

a&tus per gratiam , licéteodem inftanti reali

n on o

temporis obtentam , non dignificatur for-

maliter , ut fiat meritorius de condigno cce-

,a

jentiam met

leftis gloria, quz correfpondet huic gratize,

jionem eit!

fed per hanc gratiam folummodó peccator

i habitum:

fit eátenus digaus glorià, quátenus per illam

veriate Y

ft formaliter amicus , & filius adoptivus

eMt o

DEL. Quamvis itaqué non videatur repu.

gnare metaphyfice ; ut habitusinfufus chari.

iicari 00

ORUA

tatis , in linea reali (it principium effedtivum,

idcóque naturá prior illo a&u charitatis , aut

confnt

contritionis perfe&te ; quem peccator clieit ;

'lusdcm "

6

Tyatlatus IV, de Virtut, Ybeol,

N

W

A

"T

m

& idem a&us, in linea morali fit principiu

à

du

meritorium degongruo , adeóque natür

gm

prior ceodem habitu ; cüm mutua hec

j

prioritas naturz non fit in eodem , íed diver-

gid

1ogenere, videlicet reali, ac morali; atta-

g,

meu hec eadem mutua prioritas repugnat

biegi

legibus modernz providentiz , in qua grata »

tiodti

& virtus infufa nonexiftit realiter ante ulti-

-

r

mam peccatoris adulti difpofitionem. un-«

viriti

de patet : nec illorum fyftema fubfiftere ,

n

qui fingunt,ante talem a&um pro figno priori

H

ly

TT

gratiam , & charitatem folummodó infur

yuli!ä,:ym]

pro figno autem pofteriori nature voluntati

T

€tiam realiter uniri.

Si etenim realisinflu-

yultt,

xüs habitüsinfufi non prefapponeret realem

illius unionem ;tuncetiam Angelus beatus ,

t

aitd

cum homine compenetratus , pet fuum lumé

váns

gloriz redderet eundem proximé potentem,

]ul

ad eliciendam vifionem intuitivam DET.

m

7I

Conftat ?. Quód vittus theologica reali-

ter influat in actum fübfequum , etiam pro

CT

inftanti urgentis precepti. Sic charitas in-

ii

fufa realiter ipfluit in a&tum charitatis gravi-

^ zil

ter preceptam jufto , etiam pro illo inftanti ,

t&dil

quo libera talisa&tüs omiffio foret peccatum

*Eïïäm

v

mortale. Quamvisetenim habitus charita-

MY M

L

v

tisper extriniecum decretum DEI fit effen-

tialiter connexuüs cum gratia fan&lificaute,

[

haec autem ab intrinfeco fit effentialiter in-

j d

ü

€ompoffibilis cum peccato mortali $ atta»

men

iTl

! Difputatio l. Artic, IF. '

77

lEtipcpin

men habitus charitatis ab intriBfeco ndn

Mmr catü

conneGtitur cum gratia, néque opponitur

— m ho

peccato mortali , prout ex didtisutroque ar-

ob lr

ticulo precedente patet.. Cüm igitur decre-

4 ttn]s qt

tum illud univerfale , quo DELS defacto fta.

QT

tuit , nunquam confervare habitum charita«

iequgus

tis (in? gratia fan&ificante, fit reipfa condi-

fetlter l

tionatum , ídque disjunchivum , utpote

ftionen, l

hunc fenfum includens: Si Petrus juflus im

: fubfflt

prioriinflanti A, per fcientiam mediama vvidea-

profanopit

fur po[iturus acium graviter praceptuns pro in«

wf fatati B , tumc etiam profiguo priori ejusdem in-

av i ffantis B y coufervaditur ba&itus charitatis , fecas

Wprdud ewzemz deftrwemduss hinc idem habitus, de-

ww peadenter ab ifta fcientia media conferva-

wsbm tüus , non prejudicat libertati formali, &

uluni: àmmediatze actüs graviter precepti, . Sicut

ww €nim. decretum illud fpecialiter beneficum,

uD «quo DEUS ftatuit Petro conferre auxi.

a lium A , &i hoc per fcientiam mediam pra-

s,"uny Videatur eílicax , fecus autem , (i , praviy

.duisi deatur. inefficax, non repusnat libertati

ii g formali & immediatz a&tüs à Petro eliciti fub

joifus €odem auxilio A; quianempe abfoluta hn.

jusauxilij exiftentia dependet à fcientia me.

etpenatt

jtus du *

ia de futuro tali atu , quam Petrus poterat

^

]

1

mpedire: ita pariter de habitu chatitatis ,

n d

ld

cujus confervatio dependet à fcientia media

de futuro actu

fentidlit

graviter praeepto; difcurren-

yndi;!

!

dum cft,

f

Gonk

)

Wyallatus IV de Virtut. Theol,

-

8

l j H[gtnlk

Conftft 5, Quód habitus charitatis pro

i h]

7

figno priori nature inflantis B , quojuftus

j i

onit actum graviter preceptum , quidém

g

realiter exiftat ; non tamen prout affectus il-

lo decreto, ounquam confervandi habitum

M

finé a&u precepto, nec prout dependens à

fcientia media de a&u conditionaté füturo,

H

fed folüm prout entitativé fumptus , feu de

Á

fe indifferens , f(imálque fufficiens ad actum

a

realiter producendum , adeóque foliim quà

talis , conftituat potentiam proximam cli-

Ro

ciendi a&um charitatis : quemadmodum

Mu

!

rurías in auxilio fpecialiter benefico pater.

; st

Sicutigitur Petrus auxilium iftud , quod pro

!uf

figno priori inftantis B , realiter exiftit, non

quidem entitativé fumptum, fed prout de-

CT.

! d

pendensab illo decreto fpecialirer benefico ;

& Ícientià media de confenfu conditionate

tj

redauy

futuro, poteft impedire , non quidem po-

tentià confequente, fed antecedente przdi«

Vi

m:.gm

&am fcientiam mediam , quin tamen illud

u:gjzj;;l

reipía impediat, fed liberé confenriat ; ita

pàriter juftus ,non quidem potentiá coníc-

| gw:uz;:z,

Mtiyj

quente, fed antecedente fcientiam mediam

DI

de a&u precepto conditionaté futuro, po-

Vg

teft impedire confervationem habitüs chari.

tatis , quin candem reipía impediat.

linde

'F]xïm

Wl

redi&a paritas de auxilio fpecialiter benc-

ficoifthic conftanter eít obfervanda.

Cot»

l 1?;1!1(';1

trarium veró de h

abitu infufo charitads , pro

"l('mus'

in:

u |

Difputatio l, p .

r !

inftanti urgentis pracepti , dicendum forct,

UT CTA

fi habitus ab intrinfeco foret connexus, auc

* u

realiter identificatus cum gratia , adeóque

dlb d

componi non poffet cum peccato mortali,

Xlntlin

O d

Mtiong

ARTICUuLus V,

d lumpts, i

fifcinsad d

Id jvirtus infufa per fuos, o* alie-

405 ACÍA$ atuigeatur , C per oppofizos

dul

vainaudtar ?

Q porima «

s unadnod

Ranotandum r, Quód fide catholicà

73

tt b vt

certum fit: per fupernaturalia jufti via.

m d

toris opera , gratiam habitualem & virtutes

4liter xl

infufasaugeri , prout Concil, Trid. Seff, V1,

n, fed p

cap. 10. docet , cujus verba fuperiüs , in

dalierbeneh

Procemio hujus Tra&atüs, funt addu&ia.

tl conditon

Hinc eadem S$ynodus quoqué herefes con-

non quít)

trarias damnat Seff, cit. can. 24,. Sizuis dixe«

tecedent p

rit: juflitiam acceptaus noun coufervari , atque

quin tume i

etiam non augeri corauz DEO per £ona opera 5 fed

opera ipja frutius folummod , &v frena e[fe jufti-

! confetat

| porcmiä a

ficationis adepta , mou autem ipfius augenda cau-

Jau s anatbemafit. — Et can, 32. Siguis dixe«

Yentiam nd

t foturoy

rit: bominis juflificati bona opera , ita elfe dona

DEI , ut non fint etiam boua ipfius juflificati vne-

f habitüs (

rita , autip[amaguflificatum Bbonis operius , qud&

m editt |

ab eo per DEI gratiam , & JESU Chrifli meri-

) lpeciahmä

yervanto

um cujus vivum memórum eft , fiunt, non ve-

r mereri auguientum gratia , vitam ateruam &

afo du

' ipfus

Traatus IP, de Virtut. "Theof,

$0

g n

Jär:'t,

ipfius vita ateraa , [i tamen im gratia dece,

ylis

atque etiam gloria augmentum 5

jüit

confecutionem y

anatbema Wfit.

Ex his abundé patet : quàd

Ts

fto elicitos,

virtus infufa per actusá viatore;u

ia

non quidem , velut caufam cffe&tivam rea-

g

lem, ptout virtusacquifita , fcd tantüm mo-

m d

ralem , feu meritoriam augcatur , prout ex

piup, X

do&rina D. Thom. num. 35. di&um eft.

(oit

Prznot. 2, Quód a&tus fupernaturalis ju-

74

Yi p

fti viatoris folummodó per eam gratiam ha-

!

!

Pt

bitualem dignificetur, feu de condigno fiat

lii

meritorius novi angmenti gtatie , quam pro

t

inftanti pri

ori jam habuit; non autem peril-

ii

dem inftanti, pro figno po-

lam , quamineo

vytt

fteriori nature, tanquam premium metiti ,

Si etenim actus merito-

u

de novoacquirit.

LMWL*";

tius jufti quoqué per novum iftud augmen-

TT

tum graátiz , eodem inftanti rcali temporis

aj

infufum , formaliter dignificaretur; tuncei-

h

L

"W

dem rurfus nova gratia tanquam premium

ET

hujas meri

ti , utpote per illudaugmentum

A

magis digni

ficati, deberet conferri ,adeóque

iwete

ffus in infinitum , quoad

VN

i

fequeretur proce

ratiam femper magis , magísq

ue in eodem

ii

—

kïiï,'igl

inftanti temporis augeudam , quod repu-

major gratia viatoris

nat. Quamvisautem

E

t

jutti,

quam pravio inftanti habuit , a&umil.

D

lius m

eritorium dignificet ad majus pr&-

i

(

mium $ adeóque Petrus juftus; üt quatuor,

uor,

i

peractum charitatis perfettum , üt quat

fie-

i:.M |

Dij/»utatio I, 4rtic, V.

$r

ii defei

mereatur majus augmentum gratie , quäni

Ptf

Paulus juftus, üt duo, etfi pariter eliciac

u vt Qu

aüum charitatis , ür quatuor, non tamen

Md

exinde fequitur: quód Petrus , etfi dupló

TO

juftior, quoqué dupló majorem gratiam de

3 ia

novo mereatur, quàm Paulus,

Nam iftud

It t

novum augmentum gratie , tanquam pra-

d d

mium , non commen[aratur foli gratiz, nec

Vaperatd

foli actui, fed complexoex gratia fimul, &

ttin gtl

acu meritorio, prout . fufiüs in preced.

dl

Tre&. Ill. oftenfum eft.

Fa quay

Prenot, 3. Quód, juxta leges modernze

75

providentiz,Fides , & Spes infufa peractum

onantn:

i ol

fibi directé gravitérque oppofirum, charitas

Yremium a

veró per quodvis peccatum mortale aritta-

m us a

tur, prout num. 20. didum cíl. . Hoc ta-

men non obítante virtusinfufa realiterinfluit

TU T

iredi tempt

in fuosa&tus (ubfequos graviter preceptos,

J

ctiam pro infítanti urgentis pracepti 5 etfi

itetüty U

realiter non influat ina&us previos, ad in-

tun prant

fu(ionem difponentes, quàmvis in codem

inftanti realitemporisinfundatur , prout ar»

nferi d

ticulo precedente fufiüs oftenfum eft. Hinc

wum, QU

etiam actus charitatis, aut contritionis per-

squem COE

h 9G f

fe&tz, qui eft ultima difpofitio peccatoris,

extra Sacramentum baptifmi , aut poeniten-

t g[atiä v

tiz , nondienificatur formaliter per gratiam

labuih? :

habitualem , eodem inftanti reali temporis, ;

EL

pro figno pofteriori natura infufam , ut fiat

us 7

qU

acritorius de condigno; velnovi augmenti

quif'

u V

gra-

j

Tra&latus YV. de Virtut.'"Tbeol,

85

r

gratiæ

, quod ex di&tis num, praced. reptis

gt

nár; velglorie cocleflis huic gratie coire-

g

fpondentis.

Nam hzc gloria eft huic gratie

aliunde debita,

Econtra veró actus gravi-

g d

ter preceptus , quem juftus elicit, formali-

d

m, quam ia

qun d

ter dignificatur per illam gratia

previo temporis inftanti

habuit $ quia fcili-

d

caufat , aur ftrict&

jyei

cet actus preceptus non

loquendo, confervat priorem gr

atiam , fe

dusd

Lnde talis

n t

tantüm iapedit ejus jacturam.

a&tus de condigno fic meritorius novi aug-

il

pI

menti gra

tig, eidémque correfpondentis

lorie. Namjuxta Trid. Seff. VI. cap. 10.

ts

tl

Juflificat: per oDfervationem mandatorama DEI ,

M m:(lrl j

&* Ecclefia , im ipfa juflitia , per Chrifli gratiaua

accepta ore[cunt , atque

magis juflificantur.

——

mm

Dico r, Virtutem t

heologicam jufto in-

W

L

76

fufam , nontantüm per faos , fed etiam alia-

( j

ROT

tumvirtutum aGtus , meritorié augeri. ita

Etil. 2.

eum D. Thom. l, 2. q. 66. att. 2.

Towt

q. 24.

art, 4. communis fententia. Prob,

a

Nam ju

(tus per cujuslibet virtutis a&um fu-

u

EE

pernatur

alem meretur de condigno augmen-

tum gratiz

habitualis , ut periftud magisju-

j

ftificetur. Sed hoc ipfo virtus theologica

?

t

jufto infufa , non tantüm per fuos , verütn

i

etiam aliarum virtutum actus meritorié au«

Maj. patet ex dotrina Conc.

LU

getur,

Ergo.

'Trid. num.73.& 75.adducta.

Min prob.Gra-

Vs

J

litet

Ál

tja habitualis , infui:i jufto ; connatura

Mi

r

exi;

Vfl

Difputátto L. Ariic, V.

CM

83

€xigit virtutes ipfufas, tanquam potentia

S

RLT

nm:ühuicgrana

permanentes , per quas intelle&us , & vo-

untas clevatur , ut fimpliciter earundem vir.

[X g

TW

turüm a&us fnpernaturales elicere poffit,

Sed hoc ipfo cum gratià. meritori& audá,

[

d vai

ttiam augetur virtus iufufa.

Ergo. Maj.

li u

conftat ex dictis num, 20.

u ac b

Min, prob, Hoc

ipfo, quód gratia habitualis

fipliciter confi-

rta gin

derata, de íe connaturalite

um. Undei

r €xigat virtutes

infufas, tanquam potentias permanentes ,

as r

ardnds

fimpliciter confideratas; eo ipfo major gra-

tia habitualis , etiam connaturalitec exigit

N ap.

muanditrm

majores virtutes infufas, juxta illud axioma :

Sicut fe ba£et [imapliciter ad fimpliciter , ita ft ha-

LA

£et magis ad magis, Sedhoc iplo cum gratia

jf

meritorié ancta , etiam augetur virtus infufa,

ojiam juloi

Etgo,

s edttamd

Confirm, Si etenim virtus infufa tan

yi gt

tüm 77

per fuos ,non veró alteriusvirtutis a&us

me.

g2 Bl

ritorié augeretnr, tuncuna virtus infufa ju-

ntn. W

fto, quoad fuam intenfionem , quoqué fo.

iruteadun

rct inequalis alteri (imul infufe; prout vir.

pdionoagt

tutes acquifita: funt inzquales, — Sed virtu-

vitid mag

tes infufz jufto , quoad fuam intenfionem

jtus teo^

fünt equales.

Ergo, Maj. patet,

Min;

et [uos, "

prob. authoritate D, Thom. l. 2.q. & arr.

$ mctilon

fupra cit. fic concludentis: Quatitas virta-

y doori

tum poteff. attendi dupliciter.

Unro modo fe.

Q Nin p

cundüm rationeg Jpeciei s & fic mom efl dubinen

T qui

quéd una virtus unius bowinis fit major , qudm

2

fitw

j

84

Traäatus IV, de Virtut. "Theol.

Alio modo.

j

altera , ficut charitas , fide , & fpe.

v,ïogowm

gotefl atteudi fecundàm participatiouem fabiedii ,

.a

PTOZI

t [cilicet iatenditur , velremittitur in ubje«

al

&los éfecundim boc omnes virtutes [unt aqua.

a

les , quádau aqualitate proportionis ,in quimne

r

2um aqualiter crefcunt in bomine 5 ficut. digiti

E

suanfis [ant. in&quales fecundiua quantitatem ,

od

féd funt aquales Jecundima proportionem y cim

od

proyortionaäilz'ter augeantur.

ROWJ:F

78

Dico 2. Virtuteqi theologicam, per fe in-

guttt

fufam, non diminui per a&tum eidem oppofi-

vt

tum. . Itacum D. Thom. II. 2.

q. 24. art. 10»

EU

ariter communis fententia.

Prob. Nam

| gt

virtus theologica, juxta leges moderna pro-

fan&ificante men-

u

videntiz, paricum gratia

-N

furá, primitus infunditur,

& infufa dein con-

Sed hoc ipío ea-

"t

fervatur , atque augetur.

dem per a&um oppofitum non diminuitur.

"WW

sinri

Ergo. Maj. patet ex conclufione preced,

l

»';l

L

Min, prob. Gratia fan&ificans ,in moderna

!

i

'b:x

]i

/h

:

rovidentia, per a&tum moraliter malum,

Mp

Iïlvl

1l

nunquam diminuitur; fed vel tota fimul per.

| m

l

ditur , vel in priftinà menfurà confervatur.

Tüby

jT

Ergo. Antec. prob. Nam gratia fanCtificans

L

Iu

ii

er quemvis a&um moraliter malum , qui

VM

eft peccatum mortale , femper tota , fimul

At

perditur ; prout fide

catholicà certum eft :

Vs

per a&tum veró moraliter malum , qui eft fo-

li

lummodó peccatum veniale , quoad fuam

d)

intenonem , defa&to nunquam imminni.

tur ,

L^l

1

V.

AD:)?:r)zta't'io L Art:';.

85

UET

taüt, prout ex Conciliis, & Patribus, certa

mj

Theologorum fententia docet. Nam Trid,

Piir i

Seff. Vl. cap. 11. fic decernit ; Licit iz bac

r

smortali vita , quantumvis jufli & fandli , in le-

"r uj

via peccata quandógue cadant , non tamen pro-

i jl

j

ptered. defimunt. effe jufi.

Unde oppofitam

n

1 wi

plerique, tanquam temerariam , & in fidei

frjrim a

do&tina periculofam , rejiciunt. Ergo,

^

Confirm. Nam aliàs quoqué charitas ju.

79

o pl

ftoinfufa , per peccata venialia, quoad fuam

n d o

intenfionem decrefceret ; & minuercetur,

Lt

Sed hzc in jufto per peccata folüm venialia

U n N

non decrefcit , aut minuitur,

Erzo. Maj.

patet. Min, prob. authoritate D. Thom. q.

« m

andifm

& art. cit. fic concludentis : Veniale peccatuna

27022 maeretur dimaiuutioneua cbharitatis.

Cana

ritfuladenc

Sed lhociplot

enim aliquis delinguit in minori, non meretur

DEUS enim 0

non dimiont

detrimentum pati in majori.

plis [e avertit ab bomine , qudm bouzo fe avertat

lufont pet

ans, n od

ab ipfo.

Unde , qui inordinaté fe babet circa ea,

qua [unt ad finem , non meretur detrinzentuma

oxgiter t

|Jeota fimoi

pati in charitate, per quam ordinatur in. ulti-

nmumfnuem. Unde conféguens efl: guod cha-

".ä conk[Vln

at at

ritas nullou0do diminui po]fit , direti? loguen-

do.

Potefl tausen indireclà dici: diminutio cba«

«t malim

ertott ,

ritatis , difpofitio ad corruptiouem ipfius , qut

fít , vel per peecata venialia , veletiaua per ce[fae

licd eettu

110268 ab exercitio operum charitatis.

Ergo,

um y q"i /

8o

Objicies 1. conrra primam. Siomnes vir-

ik ) (]Wd l;

tutes infufz , pari cum gratia incremento au-

pgui ! ;

3

ge-

pï,u

86

TraGatus YV, de Vz'r?ut". Tl:äal.

ts

erentur ; tunc juftus non haberet majorem

,

í "

$d

difficultatem ineliciendo actu unius virtutis

J u

rarÓ exercite , quàm alterius , cujus fre-

Sed hoc expe-

d

quens exercitium habuit.

got

rientie repugnat, Ergo. Maj. prob. Vir-

tus infufa , etiam ingraduinfimo , dat fim-

T

m

pliciter poffe , adeóque au&a dabit faciliüs

Sed hoc ipfo.

Ergo. Maj. prob.

vt

poflfe.

| vt

Si etenim virtusinfufa , etiam prout au&a;

folummodoó daret fimpliciter poffe ; tunc ca-

|d

Rl

dem fruftra augeretur,

E:go.

;o[ïaä:faö

[

Confirm, Siomnues virtutesinfufe habe-

t

yi L

rentinjufto zquale augmentum ; tunc nul.

lus inter San&os poflet defa&o laudaripo-

jl

Sed hoc re-

tiàs dehac, quàmalia virtute.

qi Mfll

pugnatScripture facre, prefertim Ecclefia-

, uttri

.

ftici cap. 44.. & feqq. ubi varia de veteris Te-

TE

ftamenti Patribus, elogia recenfentur. — Er-

"T

2O,

8T

Refp. D. wult. antec, Si virtus infuía,

ii

—.v,::':äm

etiam proutaucta, folummodó daret fimpli-

citer poffe, qualemcunque illius a&tum eli-

| BIj QM

cere ; tunceadem fruftraaugerctur, C.an-

| At

tec. Sidaret infuper , proutetiam reipía dat,

D

poffe fimpliciter actum perfe&tiorem elicere.

lg

N. antec. & confeq. Ratioeít: quód virtus

,

infufa ideo augeatur cum gratia fanGifican-

T

te , ut juftus per candem fimjliciter poffit

"t

a&um perfectiorem , non quideui quoad fpe-

.ïg:amf'v

cificam illius cffentíam , fed quoad intenfio-

D5

K

nem ,

L

'Difþu!äio l. Artic. V.

$7

li

'

T IUjoIR

nem , elicere; prout áparitate luminis glo-

aTM

riepatet. Sicut enim lumengloriz infufum

lllfl?s, Qs r

beato, dat fimpliciter poffe, DEUM intuiti-

" Mi ty,

vé videre , attamen cum eá diverfitate, quód

,' 1' WB* Vifl

lumen intenfum üt duo , conducat folum-

DCNNN

zrodó ad vifionem claram, ütduo; lumen

at d

veró intenfum , üt quatuor , conducat ad

b Mi w

vifionem clatam , ütquatuor , ita pariter dc

Lt w d

virtute infufa difcurrendum eft.

tfb t

&d confirm, D.maj. Tupc nullus fanchus

10

poffet defa&o magis de hac , quàm illa virtu-

Vresifle hd

te, perfeinfusá, laudari, C. maj. Etiam ac-

N.

R t

quifitá , vel per accidens à DEO infüsá,

tfido lt

maj. Etfic D. min, N.confeg. Ratioeft :

ue d

quód folüàm eátenus una virtus pre altera

sfentim Etdl

laudetur in San&o , quátenus eandem magis,

Hinc D. Thom. 1.

fadeveterisi

quàm alteram exercuit.

wenr, (

2. q- 66. art, 2. ad . ita refpondet: Unus

Sandius laudatur pracipus de uma virtute » d

i vittus if

alius de alia , propter excellentiorem promptitus

d darerm.

dinem ad a&lum uniusviriutis , qudm ad atums

|lios a&un:

elterius, Quamvisigitur omnes virtutesin-

qeu, Ci

fufe, ineodem San&to juxta menfuram gra-

tie fint equales , attamen inzquales font vit-

um repl

tierem elt

tutes acquifite, aut à DEO folüm per acci-

dens infufa,

l ' uöd []

$2

atiaandi

Objicies z. Si menfura virtutis infufz fo-

ret gratia fanctificons; tunc Petrus, qui ha-

implicitt

den u

betgratiam , & charitatem infufam , üt difo,

non poffcet tam intenfum a&um charitatis

eli-

qui iuf;&f

F 4

,

88

Tratlatus V. de Vz'r?ut. Tbeol.

" ldgoml

elicere , quàm Paulus, qui habet gratiam &

J :hcmüc

charitatem infufam , üt quatuor.

Sed hoc

"

admitti nequit, Ergo. Maj. exinde patet ;

quód Petrus non poffit perfc&tiorem actum

W V

4

Charitatis elicere , quàm fit habitus infufus,

adeóque folummodó intenfum, üt duo;

m W |

tictsd

ficut à paríitate luminis glorie num, preced.

eft refponfum. — Min. autem prob, Nam Pe-

(danat

of

trus, non obftante charirate intensá folüm üt

duo,poteft habere gratiam actualem, feu tan-

uf

tam illuftrationem fupernatutalem praeviam

ln

st

€x parteintellectüs , & infpirationem ex par«

te voluntatis, videlicet intenfam , üt qua-

C u

adan

tuor, quantam habet Paulüs. Sed hocipfo

quoque Petrus poteft elicere tam intenfum

uj l

actum chatitatis per habitam infufum , üt

g

duo, quàm Paulus per habitum infufum , üt

rl

uatuor.

......

vt

Ergo.

L

Confirm. Nam peccator omni gratiá, &

v

[:

M

"

T

charitate habituali deftitutus, poteft nihilo-

iinüs tam intenfum , quinimo intenfiorem

wl

aCum perfedtz contritionis elicere , quàm

m

juftus gratia & cliaritate habituali preditus

"

Sed hoc ipío etiam Petrus , non obftante mi-

li

nore charitate infusà , nihilominüs poterit

þ*w 74]45

tam intenfum , quinimo intenfiorem a&um

W

a

uv

charitatis clicere , quàm Paulus, etfi majore

charitate infusá preditus.

Ergo. Min. pa-

EC

tc.

Maj. prob. Conftat fiquidem , prout

l-m uä"

nonnulli Scriptores referunt ; quosdam pec-

Cds

6 fu

Difputatio I. Artic, V.

89

t i

catores adeo intenfam de fuis delictis contri-

Wi

tionem elicuiffe , utipsà doloris vehementià

Vl nien

extinguerentur.

Ergo*.

4

TM

Refp, D. maj. Tunc Petrus, qui habet

93

l htïuuxiuïu(us,

gratiam, & charitatem infufam, àt duo,

llgnlum,h( ;

non poffet tam intenfum a&um charitatis

OR D d

elicere , quàm Paulus, qui habetgratiam , &

^if Na)

iteni f

charitatem intenfam, üt quatuor, fa&á fup-

pofitione, quód DEUS per auxilium aliquod

d s

tranfiens fuperadditum ,aut omnipotentiam

hg pena

fpecialiter applicatam , non fuppleat in Pe-

o r

tro , duosreliquos gradus charitatis infufze.

lo g

C, maj. Fadlá fuppofitione , quód DEUS

hs lu

cosdem gradus modo predicto fuppleat. N,

e hm il

maj. Et (ic D. min. N. confeq, Ratio eft:

im infilum,

quód DEUSin Petro habente charitatem in-

t ial

fufam (olummodó , ütduo , poffit omnes re-

liquos gradus fupplere,ad majoremillius in-

enni i

tenfionem requifitos , vel peraliud auxilium

y potdt od

in genere caufz realis efficientis fuperaddi..

mo itenft

tum , vel per fuam omnipotentiam fpeciali-

liere, qu

terapplicatam ; ficut etiam in peccatore ad-

il edit

ulto fupplet defe&um totius habitüs chari-

opoblantet

tatis, ut a&tum perfe&e contritionis elicere

ominüs p

pofit. Quódf ergo DEUS in Petro fup-

afiorem 4

pleat illum defe&um charitatis infufz , per

lus n

quem eadem eft minor charitate infusá Pau-

B- Mi

lo; tunc Petrus quoqué poterit tam intene

fum actum charitatis elicere, quàm Paulus..

iquïdcm» r

A

Fs

, qui am;;«'

)

Tra&atà: l'V. de Virtut. "Theol.

85

*GEHD- 51

N

Ad confirm. D. maj. Peccator adultus

Muüqm

poteft tam intenfum , quinimo intenfiorem

aQum charitatis elicere , quàm juftus, f

«woquä |

je

DEUS in peccatore perauxiliom füperaddi-

tüm, aut omnipotentiam magis applicatam,

gt

.

non tantüm fuppleat, fed etiam fuperet cha-

Til

ritatem infüfam jufto,

C. maj. Secus.

N.

"T

maj. Etfic D. min. N. confeq. Ratio ha-

betur ex refponfo preced. Sicutenim DEUS

jjgil

';WIM

ingenere caufe realis effe&tivze poteft fupple-

rc, aut partialem , auttotalem quoqué defe-

g

dl

&um luminis eloriz ad eliciendam vifionem

vt

beatificam , ita pariter de infufa virtute dis-

currendum.,

l p:j'tiw

84.

Objicies 3. Et(i gratia habitualis pet

.

K

ij

j

uilá

7

quemlibet a&tum fupernacuralem virtutis cli-

Mp

citum à jufto, meritorié augeatur; nonta-

a,

men quoqué fimul , nec quidem per fingulos

fuosa&us , augetur charitas infufa, Ergo.

d

Antec. prob, Chatitas ipfüfa jufto non au-

1 1

getur meritori per illos charitatis actus , qui

l['h

funtremiffiores habituinfufo.. Sed hocipfo,

T M

Ergo. Min. patet, Maj, prob. Nam ille,

N

Jem

RUA

li

quitantum in lineá virtutis, nonagit , quan-

tum ager& poteft, non eft laude dignus,

odl

Sed

C

adcóquein eadem linea nihil meretur.

juftus eficiens actum charitatis remiffiorem

habituinfufo, non agittantum in lineà cha-

ritatis, quantumagere potefl. — Ergo,

A

COH-

h

'm' "(J/'

Difpuia;'io I. 4rtic, V.

Of

"at dih

Confirm, Si charitas infufa juflo , per

Atf

acum quoqué remiffiorem augeretur ; tunc

Rs

illa quoqué ftatim , fcilicet codem inftanti

ii

reali temporis, cum gratia fan&lificante aue

I

geretur.

Sed hoc admitti nequit,

Ergo.

tnleti

Maj. patct.

Min. prob. authoritate D.

Cs

Thom. II. 2. q. 24. att, 6. fic ftatuentis : Noz

tun ht

Sittenolt

guolicet a&lu charitatis , charitas aclu augetur ,

ftd quiliZet a&kus charitatis di[ponit ad. charitatis

Bo

aupgmentnm , in quantium. bomovedditur prom-

lag

giior, iterum ad agendum fecundüm charitateus,

um vo

& ha&ilitgte ere[cerate bomo prorumpit in. aGum

iif d

Jérventiorem charitatis , quoconatur ad charita-

£is profetium y & tuuc charitas augetur in a&iu.

1 bubids

Ergo.

mlem vt

Refp. D. maj. ult, fyllogifmi , Ille, qui

8s

netir; It

tantum non agit in linea virtutis, quantum

agere poteft, & fimul tantum agere obliga-

k

aol E

tur , non eftlaude dignus.

C, maj. Qui i.

mul tantum agcre , quantum poteft , non

[ijido mu:

dtgtistdusyt

Obligatur,

N. maj. Etfic diftinctá min. N,

coníeq. Ratio eft : quód aGus virtutis eli-

, Sedhoci

n n i

citusà jufto , et(i remiffior habitn infufo, ni-

hilominüs fit laudabilis & meritorius de con-

qonigts d

lide d

digno,quando nulla datur obligatio eliciene

di tantz perfe&ionis a&tum , quantz perfe-

gerettt. !

yisrenit

&ioniseft habitusinfüfus. Nam aliàs feque«

retur : quód Petruscum gratia, & charitate

üm n lnl

habituali , intensá üt duo , pariter eliciens

Rl EISOlC

dem

acum chari:gtis intenfum , üt duo, qui

m«

l

RI

D

!

92

&raäatus IY. de Virtut. 'Tbeol.

»

p

æ,'

[Pü |

mereatur decondizno augmentrum grati

d

& charitatis ; écontra veró Paulus cum gra-

agipt

tia & charitate habituali, àt quatuor, eliciens

gpe

a&um charitatis intenfum , üt tria , nihil me-

lll

AV

j

reatur de condigno, cüm talis a&us fitremif-

fior habitu infufo.

Hec autem fequéla ;

ia

r

non folüm communi Thcologorum fenten-

tie , fcd ctiam Concilij Trid, doGrine , num,

obbun'm

7

3. addu&z repngnat.

Ad confirm, N.min, Ad prob. N. con.

yful

feq. Sicut enim peccatori eodem inftanti ,

u pfldil

]

quo Sacramentum baptiimi , aut poeniten-

ht

D

tie fructuose recipit ,. vel atum charitatis

j

elicit, gratiacum virtutibus infunditur; ita

pariter jufto gratia cum virtntibus augetur.

fl

L.

Unde Do&or Angelicus non loquitur de

"m

augmento charitatis habitualis , fed actualis,

1(.'.1?, A,w

sl

quod utique tunc habetur , quando juítus iz

a&ium ferventiorem prorumpit.

um

W

$6

Objicies 4. Sicharitasinfufa jufto codem

inftanti angeretur; quo a&tus charitatis eli-

ult

hind

citur; tanc etiam Fides, & Spes infufa,

quam peccator amifsá charitate retinct , co-

200

dem inftantiaugeretur , quo illius actus eli«

tl

citur,

Sed. hoc. non admittitur.

Ergo.

n

Min exinde patet: quódaliàs virtutes infu-

a

"

1

j

"*

z

f& jufto non effent mutuó equales, Nam

M

peccator juftificatus , qui charitatem priüs

W

l

li

amiffam , cum novo augmento recuperat ,

etiam novum augmentum fpei recipiet:

D5

adeó.

LA

a n

Di/l'au;atio I. 4rtic. V..

93

adeóque fpes infufa, quarantea erat equa-

Wu& (f of

T dj

lis charitati, per fuos a&tus interim aucta,

foret major charitate. Maj, autem prob. Sic.

Bul

DI

ut enim aCtus fpci elicitusà jufto novum aug-

mentum fpei de condigno meretur , ficiftud

5 ttt t

w:ologommkm

de congruo meretur etiam a&tus fpei , per

habitum infufum elicitus ápeccatore. Er-

ia g

(6)

Confirm. Sietenim peccator, ipfam quo-

Mp Xa

V eoden du

qué fpem infufam , peractdalem delperatio-

nem perdat; tunc eandem per fubfequum

Dj at t

|adtm du

aCtum fpei , tanquam meritum decongruo,

iterum recuperat, Ergo pariter fpem infu-

ts ifndr:

fam , eámque confervatam , per fubfequum

jtütbus gt

a&Cum fpei, tanquam meritum de congruo,

pon loguit

auget,

ls du

&efp. N. ma, Adprob. D.antec. ACtus

87

fpci per habitum infufum elicitus à peccato-

quadojil

re , illiusaugmentum de congruo meretur ,

jijoné

proximé ac immediaté, — N. antec,. Solüm

uscharitt

remoté, ac mediaté, — C. antec. & N. con-

feq. Ratio eft : quóda&usfpeiper habitum

TE

ite retinct

infufum elicitus à peccatore folüm ecátenus

ilius 4Dus:

mereatur de congruoilliusaugmentum;quá.

i, d

senus tanquam pravia difpofitio-meretur de

congruo ipfam gratiam juftificantem , quam

g titutts!

P uaks. ,

Spiritus Sanctus adultis confert juxta Trid.

Seff. Vl.cap.7. Secundam propriam. cujhisque

haritatcn

o tf

di[pofitiomens , & cooperationem, — Cüm igitut

iàm

j [PCI d

]

[

J

peccator vi przvia difpofitionis , non fo

P[i—.

]

94.

Tra&atus IV. de Virtut, Tbeol,

j

priftinám gratiam recuperet, fed etiam no.

yis/

vum augmentum , huic difpofitioni coma

,»,wccawf

menfüra:um , juxta communiorem Theo-

«'NW

logorum fententiam , de congruo mereatur 5

hinca&us fpeiper habitum infufum elicitus

g

à peccatore, folüm remot? , feu mediaté ;

o AN

videlicet mediante novo augmento gratig ;

Qu

meretur etiam de congruo novurn augimen-

tum fpci ; adeóque fpes infufa per fuos

fimjl

p

aCtus , proximé , ac immediaté , feuante re-

cuperatam gratiam ; nonaugetur,

gt

i

Adconfirm. N. antec. Sicutenim Fides ,

& Spes ante gratiam habitualem peccatori ad-

aj q

i d

ulto primitus non intunditur, etfi harum

virtutum a&üs eliciat : ita etiam Fides, &

Deuont

Spes, per infidelitatem , aut defperationem

tunit)

tsl

amiffa, per fubfequum a&tum fidei & fpei, an-

DN

te gratiam' habitualem , non recuperatur,

Yi

Hinc itaqué patet : quód virtutes infufz fem«

(t

per commenfurentur gratiz habituali, adeó-

que omnes, quoad fuam intenfionem fint

i

equales, Oppofitum fequitur ex eorum fen-

u

tentia , qui Fidem & Spem peccatori , fei-

"Eïih'iü!

píum fucceffive difponenti, etiam fucceffivà

V.DM)H

Gdl

ante gratiam infundi , & peractus fubfequos

.....

ftatim augeri docent. Hocfíiquidem admif-

Q

J

OO

fo , virtutes infufz non funt equales gratize

il

le

Y^

habituali ; néque fatis explicari poteft , quo-

modo per aCtus quo

li

*

qué alienos inquo mee

ij

;itori& augeantut, -

ü) 90

LÀ

Qb.

I ä, l

Dif;z':tat)a L. 4rtic. V.

»ml ffd !fiäm l

Objicies ult. contra fecundam. Etfigratia 98

'ü

lu c

habitualis , cum charitate infusá, per quod-

At T

vis peccatum grave totaliter deflruatur,

t

adeóque per illud imminui non poffit ; atta-

1 i n

men nonrepugnat , ut eadem fucceffivé pec

10 Ja Vi

levia peccata imminuatur, & decrefcat. Er-

) U "n

£0. Antec. prob. Nam gratia habitualis cum

DO i

charitateinfusá , per quemvis actum merito-

u w

rium ju(ti, defacto crefcit, & augetur. Sed

lt n

hocipfo pariter non repugnat, ut eadem in

iif

jufto perlevia peccata minuatur , & fucceffi-

tf

vé decrefcat, Ergo. Min. prob. Ideo pri-

vienprtvi

mum ; quia gratia habitualis , & charitasine

fufa, eft capax augmenti : & quilibet a&us

Vr ed t

1 ttm s

meritorius juíti dignus eft tali augmento,

tanquam pramio.

Sed etiam gratia habi-

W

vf

tualis , & charitas infufa eft capax decremen-

ti, & peccatum veniale dignum eít cali decre-

0n ftciptt

mtesinfalzl

mento, tanquam poená.,

Ervo,

Confirm. . !deo gratia, & charitas habis

hatudi d

menfionta

tualis, per fola peccata levia fucceffivéimmi-.

nui non poffet ; eoquód aliàs fequeretur;

vregeormi

-

eteatofi

totam gratiam , & charitatem per fola pec-

l

cata venialia , fucceffive multiplicata, poffe

etmÁ

a«

sbusfibtt

deftrui ; etái hec. nunquam conftituerent

peccatum mortale.

Sed hac totalis deftru-

(quidend

&iogratie , & charitatis per fücceffivam il-

cequiti?

Cm pOïf ül ]

lam diminutionem non fcequeretur. Ergo,

Min. prob. Nam illegratie & charitatis gra-

«nosinjU

dus; qui levi peccato amittitur, per fubfe-

quum

96

Tra&tatus IV, de ifirtur. "TTheol,

| cunütm

quum actum bonum,À jufto iterum recipere-

;;mcmcn

tur : quinimo gratia & charitas , proportione

ii

geometricà , fic deftrui poffet, uttotalis de-

i

ftru&io, nec quidem per infinita peccata l-

"u

via , etíi tota aternitate continuata ; nun-

at

quam fieret.

Ergo.

Refp. D,antec, Attamen non repugnat,

PT

89

unio

de potentia DE! abfoluta, ut gratia, & cha-

ritas per levia peccata fucceffivé minuatur,

PT

& decrefcat, Tranf, antec. Non repugnat,

Dd

n m

fpe&tatislegibus modernz providentie. — N.

n

antec, & confeq. Ratio eft: quódgratía ha-

bitualis, & charitas infufa, per nullum pec-

niint

catum leve , Àájuftocommiffum, in moderna

rovidentia decrefcat, & imminuatur ; etfi

Y

il

vicifim. per quemlibet a&um meritorium

vl

Sic etenim cum Do-

u

creícat ; & augeatur.

&ore Angclico, cujus verba num, 79. funt

TT

ii

addu&ta, communis & certa Theologorum

fententia docet, ut oppofita, velut temera-

n

kdsm

ria , & in fide pericolofa, rejiciatur, Quam-

vis igitur fupponeretur: quód de potentia

IT

M

"

DEI abíoluta non repugnet, ut gratia babi-

|

Mi

tualis , & charitasinfufa jufto , per leviaillius

ET.

eccata demeritorié minuatur , & decrefcat,

f

p

prout Ripalda Difp. 43. de Ente fupernatu-

rali, fufiüs oftendit ; attamen decremen-

Ti

u

tum iftud legibus moderna providentia re-

pugnat.

b

Ad

) u;m

.

Di/l'au;atio L 4rtic. V.

7

LT

Ad confirm. D, ultimum confeq, Ergo

SWODOrtis

hoc decrementum gratiz habituali$, & cha-

A od d

M

ritatis infufz non repugnat , deabfoluta DEI

potentia. Cranf.confeq, Spe&tatislegibus

H t

moderne providentie.

N. confeq. Katio

patet ex refponío preced.

Sicut igiturex

1 t

co: quód DEUS poffet , fi vellet , charita-

Idf

tem finé gratia habituali primitus infundere ,

[irà minti

autinfufam quoqué in peccatore confervare,

Nontep

neutiquam infertur : quód eandem in mo-

tridenta, |

derna providentia finé eratia infundat , aut

quidpatai

confervet ; ita pariter ex eo: quód DEUS

il

jufté poffez , fi vellet, in poenam peccati vc-

imy m

nialis imminuere gratiam, & charitatem in-

iOAU

fufam , quinillam ob fola venialia, quantum-

1 n

vis multiplicata , totaliter deftruat , neuti-

enym cum

quaminfertur ; quódillam in moderna pro-

nuo, 79

videntia fic imminuat.

Ex di&tis.

Theologor

Conftat 1. Onódvirtus theologica infufa

9go

,velut t

jufto , nontantàm per fuos, prout omnes fa-

itor, Qu

tentur , fed etiamalienos a&tus meritorié au-

d de pott

geatur, prout cum DoGore Angelico , Sua-

p eratia

Iez , & pleríque alij contra Vaíquez , pau-

perlevidi

cósque alios affirmant. Ratio eft: quód

, &dtot

gratia habitualis tanquam natura ordinis fu-

nteluptt

perni virtutes infufas, velut fuas potentias

en dett

connaturaliter exigat, pront ex dictis art. 2.

patet. linde gratia, quoad fuam intenfio-

providcnw

nem major, etiam magis intenfas virtutes de.

, pofcit , ut proinde gratia fit virtuturm menfu-

Ia.

D

98 : Tra&latus IV. Je Virtut. Theol,

g

ra,

Càm igitur gratia. jufto infufa, pet

t

uemvis actum fupernaturalem liberum , me»

msa&ü&

ritoriéaugeatur ; proutex doCtrina Concil,

"Trid. num. 73. addu&á liquet; hinc etiam

g

jmg

uzlibet virtus infufa , non tantüm per fuos,

fed quoquéaliarum virtutum aCtus , nnácum

g m

Thon.

gratia, meritorié augetur.

Atque hoc de

quovis a&u meritorio, etfi remiffiore , vir-

vt

qitu

tutisinfufz habitu, intelligendumeft ? tum

iqnn:

quia lagdati Concilij doGtrina de bonis opee

ribus jufti cft univecíalis; tum quia fequere-

gidtnn

ii

tur: quód Petrus, etíigratia & charitate mi-

nori preditus , mercatur de condigno uttius-

n

'

ii

que augmentum, fi a&um charitatis infufze

virtuti equalem eliciat; Paulus veró , non

PTO

dupdl

L

obítante majori gratia & charitate nihil peni-

tus mereatur,quamvis actum charitatis;

u

tam intenfum , quàm Petrus cliciat; cümta-

ET

men meritum Pauli fit condignius merito Pe-

ii

cituit

tri,

Hac autem fequela, cüm fit abfurda,

& infuperjuftus, feclufa fpeciali revcelatione

tadón

Divina , certam de infufafibi gratia habitua-

m

li, minüs veró de illiusintenfione , notitiam

rut; a

habere nequeat; hinc etiam abfurdé fingi-

l] 'W!

i

Wa

tur, requiri ad. meritum , ut actus virtutis

.'P

adzquet habitum infufum,

]

)

3

r

t

9I

Confítat 2, Quód irtus infufa meritorié

r

folüm augeatur1n juíto , fecus veró in pecca«

MO

At

tore 5 quamvis amifsà gratiá, & charitatc ha.

VN [

bituali ; fidem ; & fpem infnfam reuneat,

[ U

d

17 ;

: Di*/þutäio l er;a. 7.

99

h infufa, 1

earámque virtutum a&tus fupcmatu'raïe"s e

x-

ASTNS

erceat, Sictenim he virtutes in peccatore

j Conj

per fuos a&us proxim?, ac immediate auge-

uTT

zentur , tunc virtatesinfufz non forent am-

lt

pliàs cum gratia habitnali, adeóque nec in-

DA lr

hh

ter fe, mutuó zquales, quod doctring D.

Thom. num. 77.adda&terepugnat. nde

tf v

peccatot poft amiffam charitatem ,-quoqué

:cndumc[l;m

amittens fpem theologicam , eandem per

li dcbomw;

fubfequum a&tum fpei , non recuperat ante

um quatq

infufionem gratiz,

Sicut enim fides , &

iO du

fpes fine gratia primitus non ipfonditur ; ita

od i

perinfidelitatem , aut defperationem amiffa,

chariuis

fivé gratia non recuperatur. Atqueideóta-

tlos veo,t

les a&us folüm remoté, feu mediaté, con.

Ttte nbl

ducunt ad augendos habitus infufos , videli-

hum chari

cer cátenus , quárenus novüm illud augmene

liiat; cüt

tum , quod gratie per peenitentiam recupe-

ninsmedto

ratze fuperadditur , previe huic peccatoris

jm fit at

difpofitioni cemmenfuratur, Oppo(itum di-

iali reneltt

cendum eft de virtutibus acauifitis, quz poft

igratà hd

amiffas virtutes infüfas etiam in peccatore

jone, nott

permanent ; ficuthabitus vitiofi etiam poft

abforde &

obtentam gratiam, & virtutes infufas ma»

t atus v

nentinjufto, prout num. 38. & feq. didtum

eft. Nam virtus acquifita per fuos actus

Küf n &anquam caufam effectivam realem , infuía

ywbii Vero per fuos , folummodótanquam caufam

du € cQivam moralem , producitur, & auge-

l

j Cur« — Unde virtutes infufe funt omneg ia

G a2

[2

li

100

Tra&latus 1V, de Viríut. fbe&l;

b'xmm

eodem jufto equales , fecus autem acquifi-

"

t2 , adeóquc unainSan&o magis laudari po-

p

"s

teft, quàm altera, Quemadmodüm vetó

au&cta virtus conducit ad faciliorem, fic au-

ngm U

sl

&a virtus infufa conducit ad perfectiorem

;

n ia

aQum ejusdem virtutis.

Hic etenim non

f

oteft intenfior effe, quàm habitus infufus ;

nifi DEUS in genere caufz realis effe&tive,

nilio n

gmiosäi/)

per fuam omnipotentiam fpecialiter applica-

tam , ant aliud comprincipium , fuppleat ex

ulqi

gt

parte virtutisinfufe illos gradus intenfionis,

quibus a&us habitum excedit; prout à pari-

yini

tate luminis glorie refpe&u vifionis bcatifi-

m

LT

Cg patet.

Conftat ;. Quód virtus infufa jufto per

hn

02

a&usbonos quidem meritorié crefcat , & au«

ln

geatur, non tamen viciffim per a&tus malos

demeritorié unquam decrefcat, & minuatur.

m

Si etenim aCtus malus fit eidem graviter op-

pofitus , tunc tora virtus infufa deítrui-

tur ; fi autem leviter ; tuncín eodem gra-

ilfmdc

du intenfionis permanet.

Atque idcó

915

ratia habitualis, & charitasinfufa jufto per

gf

venialia peccata, nullátenus imminuitur,

t f

prout communis & certa theologorum fen-

LT

tentia docet ; utoppofita non folüm teme-

LT

taria, fed etiam in fide periculofacenfeatur ;

L

prefertim ob doGrinam Concilij Trid, num.

nkrm,-,*,"ï

78.recitatam, Quamvis igitur fupponere-

ut

MAMNG

tume quód metaphyfieà non repugnet ,

D

:W

u

d

äir.M

1or

Difputatio I Artz'c.v F.

hn i

DEUS gtatiam juftoinfufam, in peccati ve-

Asl

nialis poenam , vel proportione fclüm geo-

T

metricá decrefcente , vel etiam juxta menfu-

Wt (rj

ram peccati venialis imminuat, fed perauxi-

d ihmm

lium previfum efficax , ada&um meritorium

i Miny

jufto collatum , hanc ja&uram. recuperati

a Ls

faciat ; adeóque juítus per fola peccata ve-

2 ds d

nialia nunquam definat effe juftus , proutin«

li

geniosé Ripalda Difp, 45. de Ente füperna-

But p

turali arguit : attamen hoc decrementum

r

gratie repugnatlegibus moderne providen-

di; p

tiz, in quácharitatem jufti per levia peccata

DuNfdol

nunquam imminui , cum Divo Thoma, cu-

jus verba num. 79, funt addua , unanimis

n "Theologorum do&trina ftatuit,

riéeea

pradus n

DISPUTATIO II.

1 hi

2De formali objetfo Fidei Tb

dem gt

go;

; nf d

logicee.

tin odn.

Rimum theolopicas inter virtutes lo-

At 1

P

cum, non quidem ordine dignitatis ,

ii j

fed neceffitatis , ad obtinendam falu-

yinn)) tem 2ternam, Fides occupat.

Sic eteniam

oU de illa Do&or Angelicus ifthic q. 4.art, 7.

n concludit : Oporzet , guàd ultimus finis fit

doan! - prizis i intellechu , quau in voluutate 5 2uiavo-

sl Fuemtas mom fertur iv aliguid , nifi prout cfl in in-

mrlp! TeZechu appreben[um. — Unde , ctia ultimus fi«

e per (peua , & chari-

" lcpugüg vis fit quideus in voluntat

14-

3

"

102

"TraCtatus IV. de Virtut. 'Tbeol,

J

2atem , in intelleBlu autem per fideua 5 mece[fe efl ,

'slusiw'

"

quàd fides fit prima inter ourmes virtutes 5 quia

i

suaturalis cognitio 09 potefl. attingere DEUM ,

4

g

fücundim quod eff objecum Pcatitadiuis, Cüm

jgitur virtutum differentia ex aCtibus,actuum

u

(

veró ex obje&tis defumatur , prout fub ini-

tium Difputationis precedentis dictum eft ;

.'gäijianlmi

! o &

ideo primitus objc&tum formale feu moti-

vum proximum , & immediatum Fidei theo«

fanti

puti

logic inquirendum erit.

P

! N

Amnmri1Ccurus L

M

í m

"f objettum formale fidei fit au-

zhoritas DEI loquentis ?

i

"

J

Ranotandum .1, Quód nomen iftud?

s p

t n

Fides , in varia fignificatione ufürpetur ,

t Mi

prout ex facris quoqué litteris manifeftum

! ;»:o;»:tno

eft, Primó etenim ufurpatur pro animi fi.

UT

ducia , prouthzcalieno auxilio, prefertim

divino eft innixa, juxta illud Redemptoris,

"u

tuntit

difcipulos ob metum naufragij arguentis,

"

LL

L

Matth. VIll. 26. Quid timidi eflis nzodica fi-

u

J

dei? Secundó pro fidelitate , juxta illud Ec.

T

"n

cli, XXVIL 17.. Qui denadat arcana amici,

Tertió

ro dictamine con-

d

dems perdit.

j

fcientiz , juxtaillud Apoftoli ad Rom. XIV,

xm ":1

23. Omnue, quod on eff ex fide , peccatum eff,

i

xtþ.

1

Demum pro virtute illatheologica, vicujus

T fl

Di];;tfa;io iI. .Ar?;c. I

10$

DDEO aliquid revelanticreditur, de qua idem

P tf

Apoftolus ad Hebr, XI. 6.. Size fide iipo[fizi-

t WWU; n

Á

le eft. placere DEO. Credere euius oportet acce-

denteii ad DEUM , auia efl , & inguirentióus

Vs C

fü vemunerator[it. — Atque ideo Tridentinum

t

Seff, VI, cap. 8.ficdecernit: Fideseff bumand

Ht w

falutis initium , fundamentum & vadix omnis

tots d!

forede

juflificationis , fimà qgua. impo[fibile eff. placere

DEO , & ad filiorum ejus coz[ortium pervenirt.

atf

Prenotandum 2, Quód fides theologica

94

fit virtus intelle&tualis ; quia fcilicet actus

cjusdem eft affenfus ab intelle&u praftitus

veritati divinitus revelatz.

Sic etenim D,

n

'Thomas hic q. 4. art. 2. concludit: Credere

efl iuamicdiat? allus. intellecilis 5 quia objetdum

bujus a&lis efl verum , quod propris pertiuet ad

ZW? jlc

1771

X nonen

intelle&luma. — Et ideo neceffe cfl , qn0d fides, qud&

efl proprium principium bujus acts , it in in-

tione ufart

Cüm igitur intelle-

vers mani

zelleGlu , ficut i2 [uPjeclo.

&us propofitioni alicui , per fimplicem ap-

r pro n

prehenfionem reprafentate , affenfum pra-

uilo, prel

ftare nequeat;nifi eidem quoqué;feu per can-

yd Redtmptt

dem apprehenfionem , feu aliam concomi-

frapj trgut

tantem , fimul reprefentetur aliquod moti-

ii v

vum , vi cujus intelle&us judicare poffit;

A il

propofitionem repre(entatam, & ad tribunal

d rl

judiciale delatam, effe veram : hinc vel eadem

| diüaminrj

apprehenfio (implex , velalia concómitans ,

ioliad M*

debet fimul reprefentare motivum , vi cujus

fit 9?'"3':

propofitio veracenfeatur.' Átque ideó ap-

4

pree«

23

Jcologmx"ï'

104

ïr;a&atus IV. Ze Virtut. VTI:eol.H

)

prehenfionesille previz in neutras , & fuafi-

a

vas dividuntur. ,Neutre appellantur , que

EL

nullum motivum affirmandi reprafentant ,

] jmotivi51

, gt

cujusmodi eft ifta: Sre/le fumt zumero pares.

Suafivee autem fünt , qua fimulmotivum af-

a

fensüs intellectualis adferunt , fiveillud rei«

AR

psà diftinguatur , feu non diflinguatur , ab

d n

ipfo obje&to per apprehenfionem previam

rimyd.

reprefentato , cujusmodi funt principia lu-

gl

mine naturz gota, vel conclufiones ex legi-

f

d

tiuofyllogifmo dedu&z,

95

Prenotandum 3. Quód ad eliciendum

r

a&um fidei quidem requiratur previa, ca-

um

démque fupernaturalis apprchenfio fuafiva ,

f uo

J Ts

hec tamsn non fit evidens ; adeóque intel-

le&um folummodó inclinet , nonautem ne-

DT

ceffitet , ad pxeftandum affenfum veritati re-

.

velate. Hinc actusfidei fubjacet libero im-

H

perio voluntatis , quo mediante liber, ac

vt

metitorius evadit, juxta illad Genef, XV,

Vs

6. Credidit Abrabam DEO ,& reputatum ef il

Vf

li ad. juffitiam.

Unde concludit Apoftolus

ad Gal, Iil. 9. Igitur , guiex fide fuut , Zenedi-

?ï?gmuE

m

s

centur cum fideli A&rabam, | Huic autem im-

N

"T

petio voluntatis prelacet judicium ctedibi-

:

TS

.1

T;

j

litatis, feu di&tamen intelle&tüs , quód pro-

Ts

pofita vetitas fit à DEO revelata ; adeóque

D 'j

prudenter credi poffit, & debeat , per fubíc.

D

quum , eámque firmum affenfum intelle&s,

l7 r ',7,

five adtum fidei theologice, Atque ideo

?nbm'j

mo-

" 7!'1;1/,

Difrutatio iI. ?rt:'c. ^

tog

imms, M fl!äf

"Whnwr j

motivum, feu obje&tum formale immedia-

tum ipfius a&t(s fidei , non debet confundi

i

cum motivisactuum precedentium , videli-

!U t j

LIUM

cet judicij credibilitatis , & imperij volunta-

tis, que rcfpe&u fidei folummodó funt mo-

:ruup,hvcïh*&x(u

Ql i

tiva remota , feu mediata. Queritur pro-

inde: an obje&um formale , ídque prima.

t

rium , & immediatum,fidei theologice fit

t r

Kl

authoritas DElloquentis; & in quibus per-

fectionibus Divinis hec eadem authoritas

formaliter confiftat?

d d d

It vt

Dico 1. Obje&um formale , ídque pri-

96

marium , & immediatum fidei theologicz ,

preait ld

effe authoritatem DEI loqucntis. Ita cum

s a

D. Thom. hicq. r. art, r.. communis Theo-

t OAUR

logorum fententia. Prob. 1llud eft obje-

lum vertatit

&um formale primarium , ac immediatum fi-

ycerlberoin

dei Theologice , per quod a&us ejusdem

jve bet, d

1

Formaliter & immediate àquovis alio actuin-

d Genel 31

l

tcliectüs differt, qui non eft fideitheologicz,

're;u!ammqä/

Sed a&tus fideitheologice per hoc foramali-

Vi Apoto

ter & immediaté differt, à quovis alioactu

iji, t

intellediüs , quód fit affenfus veritati revela-

lic autem i

te preftitusobauthoritatem DEI loquentis,

iciüm cted

Ergo. Maj, patetexregula generalidevirtu.

lss quöd r

tum differentia. iInde D, Thom. hic q. 4,

"m

art, 6. inquit: Mazifefum eff: quàd fides , fr.

x pb

cut &* quili£et alius babitus ex formali vatioue

ftm n

o2 CH baZet fbeciem ; & ided , fí fides famatus

2 A'q"m?

zro babitu , quocrediuus , efl una[pecie, Min,

5

8U«

P

iro6

fraä?ätus IV. de V;rtu;; "Theol,

eutem prob. Ad a&tum fidei theologice non

i i

fufficit , quód intelle&tus folummodoó affir-

n

mif:m

met eam veritatem , quam DEUS dixit, fed

infuper requiritur , ut illam ideó affirmet,

m fr

L

quia DEUS dixit , juxta illud, 1. Cor. Il. 5.

Fides veflfranton fit in fapieutia bominum , fed im

"m

virtute DEL. Ecl. Thef.1L. 13.. C accepifJc-

f

$it d nois verbum auditlis DEI, accepiflis illud ,

vjtith

son Ztverbum bominum , fed, [icut of vere ,

[iu:

ver&unz DEI. Ec l. Joh, V. 10 Qui credit io

Ya

filium DEI , babet teflimonium DEL in fe, Er-

st

go.

ul

97

Confirm. authoritate, ac ratione D.

h,

Thom. q. & art. cit. (ic concludents: Cz-

g

guslidet cogaofcitivi baBitlis objeium duo babet ,

mspt

feilicet id , quod materialiter cognofcitur , & id,

st

per 4uod cognofcitur , quod efi foymalis ratio ob-

II

jedi.

Sic igitur im fide, fi confideremus

tibin

forma

leua rationema objei , mibil efl aliud ,

t

quàm Veritas prima.

Non enim fides, de

[

li

uà loguimur y affentit alicai , vifi quia eft 4

EU

"

l

Y

DEO revelatum.

Unde ipfi Veritati divina , fi-

ii

$2 vero conft «

des innititur , tanquam medio.

UT

dereuzus maaterialiter ea , quibus fides a[fentit ,

son folim eft ipfe DEUSs . fed etiaua wnulta alia ,

LT

r

qua tamen [ub affeufa fideà won cadunt , nifi fe-

g

cundànm quod babent ordinem aliquem ad DE-

Yi

UM. Hincibidemita refpondet ad 1. Ea ,

qua pertinstut ad bumauitatema Chrifli , &* Sa.

A

cra

-

fs

ls

'ivlrfj]g,&[

wdt ',hfo] 'fæ M

Difputatio IT. Arttc. L.

107

eramenta Ecclefia , vel ad quasciingue ereatus

nj if

iU

v4$ , cadunt [u£ fide , in guantim per bac ordi-

zamur in DEUM , & eisaffentimus propter di-

A dir,

viuava Veritatem. | Verüm brevifhimé idem

LTH

DoGor Angelicus hic q. 2. art, 10.. Credere

NT

de£et bomota , qua [unt fidei , nou propter va-

lus uj

DHl, tj

tionem bumanan , [ed propter aucloritatem Di-

vinuau.

2

f atj

J u d

Dico 2. Authoritatem DEI loquentis,

98

prout hbeceft motivum fideitheologice;for-

imDilaj, t

maliter conítitui, per fummam fapientiam

in cognofcendo , & veracitatem in loquen-

I

do,

lta cum Suarez , Difp. III. de Fide.

eonctdnts

Prob. Autho-

Sedt. 4, pleríque Theologi,

fim n i

ritas DEI loquentis per illas perfectiones for-

g,

ml r

maliter , & adequaté conftituitur , per quas

DEUSformalitet & adzequaté redditur fum-

I

mà fide dignus , ut eidem loquenti fuper

UI

oemnia credatur.

Sed DEUS per fummam

T.

fapientiam in cognofcendo, & veracitatem

j, j g

inloquendo , formaliter &adequate reddi-

ii r

tur fummáà fide dignus , ut eidem loquenti

, ii

fuper omnia credatur. Ergo. Maj. patet

nf df

ex generali conceptu illius authoritatis , pet

ij m

quam aliquis redditur Gidedignus, ut eidem

" ctditthy ':

loquenti credatur. Min, autem prob. Nam

TU d

pet fummam fapientiam DEUS formaliter

ondeid i

determinatur, ut. cognofcendo falli non

poffit, adeóque cognitio ejusdem fit eifen-

" Cbrijü)fï

tialiter conformis objedto. Per fummam

VGa

!

qo8 — reaflatus IV. de Virtut, Theol,

p

veracitatem veró DEUS formaliter determis

j

satur, utloquendo fallere non poffit , adeó-

a

ue locutio externa fit effentialiter confor-

T cqw

misinterne cognitioni, Sed bocipío,quód

guo

DEUS cognofce

ndo falli , autloquendo fal-

lere non poffit ;

eoipfo DEUS cft formaliter

qm

j

uteidem loquenti fuper

0

fummá fide dignus;

Erpo.

du

omnia credatur.

nl

99

Confirm. Nam deficientea

Iterutrá perfe-

t Atj

Gione, videlicet fummá fapientià in cogao-

fcendo, aut fummá veracitate in loquendo ;

r

DEUS nonampliüs foret fummá fide dignus.

ts

j

m

Sed hocipfo authoritas DEI loquentis per

u

hasperfe&iones fo

rmaliter conftituitur. Er-

du

go. Min. patet.

Maj. prob, Tunc DEUS

loquens non amp

liàs foret fummà fide di-

hat

o cjus

dem locutioni falfum fub.

vt

gnus, quand

Sed deficiente alterutrà perfe«

wutd

cíIe poffet.

Jinet

Gione pre

di&à ejusdem locutioni falfum

Min,

( Va

fübeffe poffet. Ergo. Maj, patet.

rob. Nam d

eficiente fummá fapientià in

a tï'»

cognoícendo DEU falli poffet ; adeóque ;

VMU

1

licét ob tummam veracitatem locutio ejus

(c..hqmd

T

foret conformis internz cognitioni, poffet

U

nihilominüs ead&effe difformis obje&to reve-

lato ; prout hocetiam in humanis contingit,

Vs

dum loquens, ob erroncam cognitionem in-

r

telle&üs , finé ullo mendacio, reipsà falfum

| h"WJ

W—ä L'

dicit, Sed pariformiser deficiente fummá

vcracitate DEUS fallere poffet ; adeóque; li-

t

ls

Dd

Difputatio I1, Ariic, F.

109

Ti d.

càt ejus cognitio femper ob fummam fapien-

Uf i.

tiam foret conformis obje&to, nihilominüs

At fry

locutio poffet efIc difformis coguitioni , &

V d

proinde quoqué objeGto revelato ; prout in

/ 1llümüs "

omni mendacio;absque cognitionc erronea,

FUi

commiífopatet. Ergo.

t t

Objicies 1. contra primam. Poteít daritoo

a&tus fidei theologice, quin objectum for-

tdintàye

male illius fitauthoritas DE! loquentis, Ege

pnti i.

go. Ant,prob. Nam poteft intellectus crc-

atilotad

dere myfterium Trinitatis,aliósque fideiarti-

naii d

culos ex variis motivis; quia nempe BEUS,

El logeis t

tanquam füpremus Dominus & Legislator

ol !

cosdem credi pracipit ;

uia Ecclefia catho-

à

J, Tun: DER

licaillos credit : quia $an

i Patres , & Theo-

fammd f

logi cum Do&ore Angelico eos credi opor-

n filam

tere docent, Sed hzc, aliáque hujusmodi

hd

notiva credendi, differunt ab authoritate

DEI loquentis.

Ergo, :

enioni l

u M.

Conf. Nam aliàs rudes, & fimplices, viz

yi lp t

unquam elicerent a&tum fidei theologicz.

i a

Sed hoc admitti nequit, Ergo. Min. exin«

de patet, quàd fidesa&ualis , & quidem ftri«

; coto $

C fumpta. cuivis adulto neceffaria fit ad fa-

n p

Til

lutem, ex di&is num, 95. Maj. autem prob.Si

Vunis cotti

etenim interrogentur : quare myfteria fidei

credant , plerámque affignant anthoritatem

;ogniliomm

humanam ; quia nempe fic à fuis parentibus,

n [cipSä ;

j

parochis, aur aliis catechiftis fuére inftru&i.

fdem V

Hinc Apoftolus ipfomet ad Rom. X. 14»

d *dtöqw;

g&-

)

WTrafatus T. de Virtut, Tbeol,

iro

ii !

Quomodo igvocabunt , in que

m uom credide.

d;limpïli

vuui? Autquomodo credent ei, quem nou aus

mwn

dierunt ? Quomodo autem audient [ini pradis

r

cante? Ergo.

g M

fior

Refp. D.antec, Qui

nobjectum formale

a&üs fidei fit authoritas Divina ,

clare feme

D us

C.ant. Necquie

gt

er, & explicité cognita.

dem confusé ,aut implicité cogaita.

N.

hp

p

ant. &confeq. Ratio cít : quód prevía ap-

rehenfio fuafiva , feu illuftratio fupernatu-

t /Wi

(unii

ralis ad a&um (idei requifita, femper repre-

fentet authoritatem DEI loquentis , faltem

d um

n

fub aliquo conceptu confuío, & reipfa con«

gattot

vertibili, et(inon femper fub conceptu claro,

Hincilla motiva , qua nullà-

OT

& explicito.

tenus includun

t authoritaten DEI loquen-

Qu

tis , folummodó pertinent ad præviumjudi-

(fon;

cium credibilitatis , aut affectum voluntatis

Tlenti

imperantis affenfum fidei ;

adeóque refpe&tu

ais

hujus non funt obje&um formale proxi-

LT

mum , fedremotum. Sicinter motiva fupee

ET

A

riüis adducta , preceptum DEI obligantis ad

a&um fidei , eft motivum refpe&tu volunta-

at

V

"n

l)l

tis imperantis a&um fidei : Ecclefie veró

catholice , uti & San&torum fPatrum , ac

"Ms

"Theologorum hzc eadem myfteria creden-

Pifl':a',m

tium fides , eft motivum refpectu judicij cre-

j

dibilitatis ; de quo alibi fufiiis difputandum

i

erit.

Plädm

Ad

LT

ïï-m

i

Difputatio II.' 4rti. L

IIl

LT

Adconf. N, maj, Adprob. D.ant. Rue

Phamy g

' Mïl Wmff«

des & fimplices affignant authoritatem hu«

manam pro morivo credendi folàm remoto.

It f

C, antec. Etiam proximo. N, antec. &

conf. Ratioeft: quia fides theologica pro-

D ln

prié talis , feu ftri&te fumpta, in adulto re-

CA Nj

d i Y

quiritur ad falutem ; ideóque Innocentius

Papa XI. damnavit fequentem propofitio-

qui p

nem 23. Fideslatà dilaexteflimonio creatura-

r lr

vam , fiuziliv? vaotivo ad ju[lificationeu fafficit,

i p h

Quamvis igitur rades & fim

Is t

fidei primit

plices myfteria

d

credant ob authoritatem hu-

fo, us

manam , att

enillos DEUS poftcà illuftrar,

od

ut eadem credant obauthoritatem Divinamg

Yia, que t

Hinc etiam conciones , & inftru&iones fa.

n DEL gt

cras , paffim appellant Verbum DEI,

d rariumj

Objicies 2, contra fecundam. Anthoritas

102

Dun volut

DElloquentis formaliter & adequaté confi-

lr

ftitia fola Deitate, prout etiam praícinden-

formale p

te à fumma fapientia in cognofcendo, &

ermotira ! ,

fümma veracitate in loquendo. Ergo. Ant.

J obligmtisz*

prob, Authoritas DEI loquentis formaliter

od volut

& adzquaté confiftit in eo, perquod DEUS

Edf V

eít prima veritas , prout ex doGtrina D. Tho-

) Pwum 9;

mn£ , num, 97, adductá patet. Sed DEUS

vtera 0*

go.

per folaum Deitatem eft primaveritas. — Er«

o il

Confitm, Nam Deitas, etiam fe folà, cft

li -di[P"u"Z

predicatum tantg perfectionis, & excellen-

|

tiz , àt DEUM loquentem reddat fummá fi»

de

)

-

Wratlatus lV. de Virtut. 'Theol.

r

de digum. — Sed hoc ipfo etiam fe folà for«

j 01

maliter &adequaté conítitnit authoritatem

A. Mi

DEI loquentis, Ergo. Maj. prob. Maje-

;mmw,ft'

ftas regia in humanis eft predicatum tante

excellentie , ut Regem loquentem reddat

iW

il

fummáfidedignum. Ergo.

toyittd

Refp. N.ant. Ad prob. D, maj, Autho-

103

ritas DEI loquentis confiftit in eo , quàd

i àmi

Q

Ü

DEUS fit Prima veritas in effendo. — N. maj.

Prima veritas in cognofcendo , & loquen-

p d

[ritutay

do. C. maj Etfic D. min. N. confeq,

ial

Ratio cít: quód DEUS in trjplici fenfu fit

Prima veritas.

Primó fcilicet in effendo;

duis i

m

quia per fuam afeitatem eft primum verum,

—

à quo omne verum crea-

wityt

feu primum ens;

tum procedit. S

ecundó in cognofcendo;

digü:: ( l

M

l

M li

uia per fuam fapientiam omne verum co-

.vnu'usljm,

nofcit. Tertió inloquendo ; quia per fuam

nl

veracitatem nonnifi verum loquitur. Quam-

xl

vis igitur Deitas , feu effentia Divina meta-

hyfice fumptain afeitateconfiftat , prout in

JDEUSIU;:.

"ra&, 1. Difp, I, art. 7. di&um cft ; hinc

ib [

DEUS per folam Deitatem , eft quidem for-

ia

Müln

......

L.

j

mnaliter Prima veritasin effendo, non autem

:'2

A

W L

in cognofcendo , & loquendo; fed illa per

f

fapientiam , hec veró per veracitatem for-

D!

maliter conftituitur,

D l)ïu

n

i

Ad conf, D. maj. Deitas etiam fe folà

|:

DEUM loquen

tem reddit formaliter fummá

Wt

P

fide dignum, ;

N. maj. Reddit DEUM lo-

l

quene

Ti

h

Difputatio II; 4riie, L.

113

"iif

quentem folàm radicaliter füumm fide di-

i

"r

gonum,

C. maj. Etffic diftin&à min.

l

W Mg

N,

ta .

u t

confeq. Ratioeft: quàd Deitas metaphyfi-

ce fumpta, feu afcitas fit prima radix omnium

D d

aliarum perfe&tionum DEO con venientium;

N

ideóque DEUM loquentem folüm radicali-

U Dj ls

ter , non autem formaliter reddat fummá fi-

Ml i

de dignum.

n n

Objicies 3. Si Deitas, in abftra&to fum-

MT

pta, eft primaradix omnium perfectionum

164.

i. X n

gl

Divinarum ; tunceadem quoqué radix cít,

lummz fapientie in cognofcendo , & vera-

ii d

citatis in loquendo.

Sed hocipfo DELIS,

d nv

non tantlüm radicalitet , verüm ctiam fore

DO vertn v

imaliter , per folam Deitatem eft tummá fide

i gt

dignus.

Ergo. Maj. conftatex num. pra.

QmoOc Yelt0 (

ced. Min, prob. Nam ipfamet Sapientia ,

, qupeli

& veracitas Divina,utpote in facris litteris ex-

omitur, Qu

prefsé revelata , credi debet fide theologicá,

ia Dinat

& quidem ftrictà; ideóque ex hoc motivo ;

»nü&lt: Pmm

quia DEUS loquens eft fummá fide dignus.

dum d s :

1

—

Sed neutra ex hoc motivo credi poffet ; uifi

DEUS per folam Deitatem effet formaliter

digidtm

idü) d

fümmáfidedignus, Ergo. Maj.patet. Min,

iv d

prob. Si etenim hajus fidei motivum non ef-

fetfola Deitas , fed fapientia & veracitas Di-

venciut

vina ; tunc intelle&tus per talem a&um co-

" etin [

mitteret paralogifmum , affircando videli-

cet: quód DELIS ideo fit fumme fapiens; &

ordit

verax; quia eft fummé fapiens , & vcrax,

tgo,

Con-

« :

qTracfatus lV. de Virtut, Theol,

]

114

Confirm, Nam a&us fidei humane ; quo

alteri fuam , cámque certam , tum rci gelt&

ii

notitiam , tum locutionis veracitatem atte«

E

ftanti , ab áudiente crederetur: quód reipfa

n

verum dicat , contincret paralogifmum. Er-

gt

£0 pariter.

ia

lo

May

Kefp. D. ult.antec, latelle£tus committe-

ret paralogifmum, fi folüm ideo affirmaret

I

fapientiam & veracitatem Divinam ; quia

'Tranf.

Bs

DEUSec(t fummé fapiens , & verax.

u d

ant, Si ctiam ideo; quia DEUS fummé fa.

| lil

piens & verax, reflexé teftatur fuam fapien-

L

tiam , & veracitatem. — N. ant. & confeq.

giilem:ml

Ratiocít : quód intelle&us per actum fidei,

tim

ftri&te (umpte, vi cujus ipfam fapientiam , &

(iin

veracitatem Divinam , exprefsé revelatam

at

credit ; hancquidem affirmet , ob ipíam fa-

T

pientiam & veracitatem DEI revelantis , non

atb

tamen proptereà committat parologifmum,

du

Imptimis etenim fapientiam , & veracitatem

t

Divinam , exprefla revelationi conjunctam,

j

l

cámque per illuftrationem faafivam immc-

1

Mu

[

diatam , feu ab alio diftip&to motivo indo-

u

d

pendentem , intelle&tus affirmat per modum

ï:fü':üï

Deinde veró

tl&ga [

principij ; feu antecedentis.

M

ex hoc codem antecedeate , ipfam veracita«

WL U

"]

tem , & fapientiam affirmat per modum con-

J

il

h.

fequentis, feu conclufionis illatz , exeodem

D

l

i

principio ; feu antecedente, videlicet , üt à

ddh j

T.

T

DEO [íummée fapiente, ac verace — nobis

Ma] "

L

"

Ie

Difputatio IH. 4rtic. t,

Yl

MhMmqm

reflexà revelatam.

MT

. Atque ideó talisactus fi.

Mu a.

dci, (iné omni pa

ralogifmo , hunc modum

W

l

tendendi continet : Credo, DEUM effe fum-

ltmut:q

lt

Y

me veracem , & fapientem; quia ipfemet fum-

mé fapiens , & verax , teftatur tefcxe fuam

tl

fapientiam , & veracitatem,

D o d

Adconfirm.

D.ant. Nifialiundeper mo-

um

dum principij ,

nota effet Ícientia, & vera.

A. T

citas loquentis,

Tranf. antec, Secus, N

.

DEU funpl

antec. & confeg. Nam ipíemet dile&us

Chriftidifcipulus Evangelium füum ira con-

htriun int

Va t k

clufit , Joh. XXI. 24. Hic eft difoipalus ille ,

qui tofiivaonium perbi£et de bis . & fcripfit bacz

p

G fcivius , quia veruna efi tefiusonium cjas.

p ia

yet i

Objicies 4. Hinc fequeretur: quód etiam

106

t, 0 iln!

Deitas , feu effentia, & exi(tentia DEI, ut-

[ rerelntis, n

pote peculiariter Exod. III, :

4. Tevclata, per

dem theolog

icam crederetur , ob ía

pien-

pudogfou

tiam & veracitatem DEI,

Ut

fuam effenriam , &

yti nj

cxifítentiam reflexe atteftanus,

Sed hoc re.

pugnat.

Ergo. Maj. patet.

Mia. prob,

ffmum i

Nam fapientia & veracitas DEI I

p noiioit

fentialiter includit , aut faltem

oquentis ef-

pl

praetopponit,

ipfam effentiam & exiftentiam

DEi; adeó.

, Deiniet

que hzc eadem eft intelle&ui ma

gis nota,

jipan s

quàm fapientia & veracitas DEt , fu

am effen-

od

tiam & exiftentiam reflexe arteftantis.

Sed

ilue, d

hac ipfo repugnat, utobiftud motivum

cre-

hv',dgljcchi

datur eflentia, & exiftentia DEI.

Ergo,

TL

Maj, iterató. patet.

Min, prob. Motivum

2

i

vj,hff"cam

116

TraBatus 1V. de Virtut. 'Theol.

te-

gtf

affirmandi, tanquam principiurn, aut an

cedens, debet intelle&tui magis effe notum

;-h"lmac

at

quàm illud , quod exinde infertur, tanquam

4 U

coníequens,

Ergo.

d!

Confirm.

Aflenfus ille , quo intelle&us

affitmaret DEUM exi(tere; quia DEUS re-

g

T

t r

fexà hanc fuam exiftentiam teftatur ; noa

effet actus fideitheologice , fed folius fcien-

lo

jl

tie, Ergo. Ant. prob. Affenfus ille , quo

ul

intelle&us-affirmaret ; Petrum vivere : quia

Petrus reflexé teftatur fuam vitam , non e(fet

—

w at

a&us fidei humanz , fcd fcientie.

Ergo pa-

n n

riter.

u

Motivum affirman-

t

IO

Refp. D. ult. antec.

di, tanquam ptincipium ,

aut antecedens,

ia

debet intellectui

itaigt

reduplicativé fumptum ,

C.

magis effe notu

m, quàm confíequens.

I

ant. Solummo

dó fpecificativé fumptum. N.

titin

ant. &confeq. Ratioeft: quód etia

minillo

UT

r ef-

a&u fidei theologice, vi cujus creditu

wytid

fentia, & exiftentia DEI ob motivum

hoc

tdei

formale: quia DEUIS fumméfapiens, & ve-

iiesitins

zl

rax reflexé teftatur (uam exiftentiam motie

Pfxï,':,qjod

vum iftud , reduplicativé fumptum , fit intel.

F

le&ui otedenti magis notum, tanquam prin-

DT

cipium ,

feu antecedens , quàm exiftentia

[ M

hoc eodem motivo illata,;

DEI , prout ex

mdii'& w!-

tanquam confequens,

"

Nam prædi&um

FY

"

ncipium , proponi-

motivum , tanquam pri

tur

j ]^j

Difputatio IT. ärtic. [.

117

tur intelle&ui per illuftrationem fuafivam

LT

UA tun

immediatam , ví cujus illud, reduplicativé

fumptum , eft magis potum, quàm confe-

"ltn u

queas exinde illatum , videlicet abfoluta exi-

ftentia DE!; etfihoc fpecificativé fumptum

l quiit

fit magis notum, quàm veracitas & fapien-

tt; g

tia DEI, reflexé füam exiftentiam atteftan-

Tij vl

tis , prout fimiliter num. 105. rcfponfum

1

, lls

€

.

Mulb

Ad confirm. D. ant. Si perralem a&um

trin ts

intelle&us affirmaret. DEUM exi(tere, pro-

TEUM

pter locutionem Divinam , tanquam effe-

i, inor

&um effentialiter cum exiftentia DEI conne-

Xxum,

C,aut, Si affirmaret DEUM exifte.

Motiun m

re propter locutionem , tanquam infallibile

at

teflimonium. . N. ant, & confeq. Intereà

deet i

totum argumentum retorqueri poteft contra

Og

illos, qui folam Deitatem

iefopun.

pro formali obje-y

&o fidei affignant.

]uöd ei

amini

Objicies ult. Saltem fola veracitas Divi.

8

yjus du

nà , utpote infinité perfe&a, fufficit ad con-

; (motimm

ftituendam fermaliter & adequaté , autho-

dlips

ritatem DEI loquentis, Ergo. Ant. prob.

(leniamy V

Hocipfo , quód veracitas Divina fit infinité

ppum , ! jl

perfe&ta ; eoipfo hac veracitas non folàüm

importat cónformitatem locutionis externe

N

um a

cum interna mente DEI , aliquod my(terium

revelantis , verüm etiam cum myfterio reve-

T

lato.

Sed hocipfo fola veracitas fufficit ad

con-

cïpium T

H 3

!

*"8

Trafqiatusrl 7 de Vifiuf. "Theol. |

J (Qu

conftituendam formaliter , & adaequaté au-

Ergo. Min.

d fs

thoritatem DEI loquentis.

qgit

patet,

Maj. prob, Nam veracitas illa, quz

importat folam conformitatem locutionis

E

| gio

externe , cum interna mente loquentis,

tam perfe&ta non eft, quàm altera, que fi-

g d

q 0s

mul utramque conformitatem importat.

Etrgo.

, euit

| ib

Confirm. Sietenim DEUS fignaté revela-

ret , quód habeat infallibilem ícientiam de

ï ms!þ:(fiüh

myíterio. Trinitatis ; tunc ad. credendam

EL

hanc fcientiam revelatam fufficetet fola ve-

vl

racitas Divina,

Ergo, Ant, prob. $i et-

! qunmns.

enim ad credendá hanc fcientiam fignaté re,

| àm,l

ET

velatam non fufficeret fola veracitas Divina ;

tunc preter eandem quoqué neceffaria fo.

«

| fs

ret , tanquam partiale motivum , fcientia

uzdam refiexa , quà DEUS cognofcit , fe

v ht

habere infallibilem fcientiam directam. de

hia

anyfterio Trinitatis,

Sed nondatur in DEO

vt

Mf Y

talis fcient:a reflexa ; nam aliàs de hac eadem

daretur quoqué alia fcientia fuper-reexa, &

&t

fic procedendo in infinitum,

Ergo.

| Yi i

10

Refp. N. ant, Ad prob. D. maj. Eo-

um

ipfo veracitas Divina folàm realiter impor-

UT

tat utrátque predi&am conformitatem. C.

lt

maj. Etiam formaliter.

N. maj. & fic dift,

Y

min.

N. confeg. Ratio eft: quód omnes

R

h

perfe&iones abfolute in Divinis fint. mutuó

A

:

rcaliter identificate , & folüm tatione noftra

di-

L

Di/þutätz'o lI. Artic.

[

119

LT

|

diftin&z, prout in Tra&.I, de DEO. Difp,

t Mi

l. art. 6. fufiüs oftenfum eft, — Hincveracitas

ha "

Divina quidem realiter importat utrámque

It hat

conformitatem predictam , quia fcilicet rea-

Ut g.

liter importat quoqué fapientiam , pet quam

Qd w

habetur conformitas revelationis Divinz

lu

cum myfterio revelato ; non tamen hanc

conformitatem etiam formaliter fumpta im-

TL f

portat.

Nam veracitas , prout hec eft vir-

Bien (

tus fpecialis , nihil aliud ex fuo formali con-

Qt d od

ceptu importat , quàm folam conformita-

Vaftne (v

tem locutionis externz , cum ínterna mente

Unde formaliter excludit men-

Ài pb $

loquentis,

i

dacium , non autem falfitatem , feu diffor-

Ereticus D

mitatem locutionis cum objedto, per illam

qué nl

enuntiato,

Atque ideo verax manet , qui

otum , (ctn

folummodoó ex ignorantia veri falfum loqui-

5 eoemfet,

tut ; ficut écontra , juxta D, Aug. Lib. de

m direun (

Mendac. cap. 3. Quiverim loguitur, gtod fal-

dimurin 0E

fion e[fe putat , mentitar.

àsdehc

Adconf, N,ant. Adprob. . D. maj. Ne-

ceffaria foret , tanquam partiale motivum ,

(uper-rc&cxa,

N.

I

fcientia quedam formaliter reflexa,

] Du mzi' l

maj, Solüm virtualiter , aut eminenter refle.

Xa.

C, maj, Ft fic D. min.

N, confeg.

teslitet ij

fforiettt

Ratio eft ? quód ad credendam infallibilem

, mj &

DEI fcientiam , de myfterio Trinitatis , fi-

m od

gnaté revelatam, non fufficiat fola veracitas

yinis t £

Divina ; fed infuper requiratur fcientia , et(i

non formaliter ; attamen eminenter reflexa ,

ümwutor

4

quà

-

[i

/

120

&'*aä&!a! [ V de Vir!tit.ï&o.'.

]

quà DEUS cognofcit, fe habere fcientiam

v,,Hud )

,a

praedidam.

Nam fola fapientia, noa au-

Al

tem veracitas, formaliter excludit ignoran-

l l

"

il

Hjnï

tiam, &errorem ab intellectu.

Sic Petrus

ex erronea perfüa(ione , reflexé putans , fi.

" äü(m

x

T

mílque affirmans: quód habeat demonftra-

p

pW !

tionem Georr etricam de Quadratura circu-

li, non obítante veracitate , reipla falíum

(uii

g

-

dicit; quia falfa eft perfuafio reflexa,

I

Conftat i, Quód a&us fidei theologicee

vpi a

v

.

. fitaffenfusab intelle&u preftitus veritati re-

velate ob authoritatem DEI loquentis , ut

snin t

xim n

hac eadem authoritas (it obje£&tum formale

intrinfecum , ídque primarinm , & immedia-

Ql

tum hujus virtutis,

Nam ad fidem proprié

b

talem , prouthecabalio a&u, vel habitu in-

; u

telle&tüs fpecie differt, non fufficit, folum«

ia

modoó credere, vel affirmare id , quod alter

ii

l

dicit ; fed etiam requiritur, ut credatur , &

T

affirmetur ideo ? quiaiftud alter dicit, adcó-

E

que motivum fitauthoritas loquentis,

Se-

:J'ïju:lr.";'

-

clufo fiquidem hoc motivo , non creditur lo-

quenti ; et(iex aliis motivis credatur , verum

;:;';ubm

u

cfle illud , quodalter loquitur.

Hincitaque

Q5 Qj

patet : quód illà motiva , quz nullátenus

at

li

important authoritatem DEIloquentis, non

il W

fiat motiva proxima , fed folüm remota fidei

b

theologice ; videlicet folàm eátenus, quá.

:

tenusintelle&um movent ad previum judi-

l

T.

cium credibilitatis , voluntatem vero ad pra-

f.:;:a:x*.:;

vium

"

Difoutatzo H. d;tic;. r.

I2l

L fiti

vium illud impcrium liberum , per quod fub..

LP

fequus actus fidei voluntarius denominatur,

1 W ignmau.

juxta illud D. Aug. Tra&t. 26. in.Joh. Crede-

M

re 102 poteft , zifi volens,

Non tamen requi.

124

ritur ad fidem theologicam , ut hec DEI lo-

J M

t ub

quentisauthoritas fub conceptu claro & ex-

plicito, ab intelle&u credentis attingatur;

LOT

fed fufficit, quód eadem per conceptum ali.

iO 1fey,

quem confufum , & implicitum , attamen

s f tht

reipfa convertibilem reprafentetur , prout

ls t

etiam rudes , & fimplicesfacram doctrinam,

D as

quam ia concione, vel catechefiaudiunt , &

hn d

credunt, VerZum D EI folent appellare,

f diomtd

Conftat 2, Quód authoritas DEI loquen. r y y

adfdem s

tis , prout hec eft obje&nm formale fidei

dn, vlb

theologice, per infallibilem fapientiam in

fot, o

cognoícendo , & indefectibilem veracitatem

ejd,qrodd

in loquendo , formaliter conftituatur.

Per

u aedn )

has fiquidem — perfe&iones DEUS |o-

lt dit, d

quens redditur effentialiter

veridicus ,

quentis, $

adeóque refpe&u audientis formaliter fum-

noncredituti

má fide dienus,

Nam per infallibilem fa-

editur vert

pientiam ab intellectu Divino formaliter ex-

r Bincitg

cluditur omnis in rebus cognofcendis

Qe nulltt

ertor, & ignorantia, ut DEUS falli non pof-

fit.

Per veracitatem veró à locutione Di-

lloquemis,ci

vina formaliter excladitur omne menda-

üm remot?

cium , ut DEUS audientem fallere nequeat,

» eitnis, !

ld P[æïium ]

linde per utrámque perfeGionem fimul

fumptamlocutio Divina effentialiter quoque

vaxos

Icd-

Ó

H 5

,

122 fraä&u: IF. Je Virtat. VTI;eal.

"n

redditnr conformis obje&o per eam revela-

n

to, uteidem falfum fübeffe non poffit, Econ-

tra veró

offet effe falfa locutio Divina , fi

a

d*

per impoffibile alterutra perfe&tio deficeret.

9g

Quódíi etenim permanente veracitate defi-

wlb

ccret fapientia; tunc locutio externa DEI

quidem foret effentialiter conformis inter-

p

titr,

nz menti loquentis: poffet tamen fimul, ob

erroneam cognitionem effe difforimis obje-

u

gnuä,f:un

&o revelato, adeóque falfa. — Si autem pet-

manente fapientiá deficeret vetacitas ; tüune

u

" u

interna mens DEI loquentis quidem foret

MTO

eflentialiter conformis obje&o : attamen

huic menti poffet effe difformis locutio ex-

at

exlet,

terna, & confequenter etiam obje&to peril-

lam revelato , adcóque rurfus falfa.

Hinc

fl

Utl

itaque patet : quód etiam a&us fidei, per

quemDEO loquenti credimus,poffet effe fal-

li

vt

fus , adeóque DEUS non ampliüs foret fum-

má fide dignus.

t

MA

at

hi

12 Conftat3. Quód Deitas, prout hec eft

effentia DEI metaphyfica, in abítra&o fum-

t D

pta, non fit obje&tum formale fidei theolo-

TT

ice ; quia nempe DEUS loquens per hanc

T

folüm radicaliter ,. non autem formaliter eft

ii

— veridicus : videlicet tantüm eátenus , quáte«

r

nus Deitas, five. Afeitas eft prima radix

jttly

omnium Divinarum perfe&ionum , & proin-

ts

dequoqué fapientiz , ac veracitatis , per quas

ii

formaliter coníftituitur authoritas DEI lo-

f

quen-

"i ^"

g ftni

Difvutatto 1. ;lrt:'c. 5

123

quentis. . Hinc nontantüm fapientia, & ve.

Avf o

racitas, fed etiam ipfamet effentia, & exi-

| MM

[ ]

flentia DEL, prout in facris litteris fignaté

RO t d

revelata, per a&um fidei theologice credi-

M t Y

tur, obfapientiam , & veracitatem DEI lo-

quentis , quin ullus ab intellectu credente

tt nf

paralogifmus , aut circulus vitiofus commit-

fetumieg:

tatur,

Nam cxifítentia , fapientia, & veraci-

ele df

tas DEI, has easdem perfe&tiones fuas, fi-

o

l s titoy

wv

naté , fcu reflexe revelantis , proponitur in.

It ts

telle&ui per illuftrationem fuafivam, eám-

1l d

que immediatam , adeóque independenter

oigbo: qtur

ab alio motivo creditur inftar principij, feu

formis i

antecedentis;jam aliunde noti.Econtra veró

um ao gt

cxiítentia , fapientia, & veracitas, proutre-

Msl d

flexé revelata , creditur inftar confequentis,

A&us &t y

aut conclu(ionis , ex predicto principio illa-

aspofineel

tz ,adcóque ob authoritatem DE! , hasfuas

Hinctalis actus fi-

npliüsfom [

perfectiones revelantis.

dei ncutiquam huncparalosifmum , feu mo-

, prou t

dum tendendicontinet: DEUS ideó exiftit,

sabfradolt

quiaexiftit; DEUS ideó eftfummé fapiens,

defdei ht

& verax ; quia eft fummé fapiens, & verax :

Quens ptt

fed huoc tendendi modum habet : DEUS

m fomdli

ideó exiftit, DEUS ideó eft fummé fapiens

eieus f

& verax , quia DEUIS fuam exiftentiam , fa.

pientiam , & veracitatem , per locutionem

et ptimï j

externam reflexé teftatur,

nomm, N

Unde predictus

vt

a&tus fidei , ftri&étalis , in hujusmodi fyllo-

giímum refolvitur: Quidquid DEUS füm-

ghor 0c

D

Tralatus iV. de V;rfut. Theol. :

jj

124

0

m veridicus , teftatur exiftere, illud reipfa

r

|

exiftit,. Sed DEUS fummé veridicus reflexe

E qüO

;SC(M |

teftatur femetipfum , fuámque fapientiam ;

& veracitatem exiftere, Ergo DEUS, ejus-

j d

s

q

ue fapientia & veracitas , reipía exiftit, Hu-

jus etenim fy

llogifmi major e(t ex terminis

.

f

lluftrationem im-

notàa.

Minor autem per1

tincitt

mediaté fuafivam innotefcit, Unde propter

jri, ^

utramque hanc premiffa

m,velut motivum

.

peydct

ata ex!

ftentia , fapientia ,

ilopdts

adequatum , revel

& veracitas Divina

creditur ab intelle&tu per

vt

motum conclufionis.,

j

quibiat

i

Anricurus Il.

T

wiuyni

á

VU

"n feclus

aptentia C veracita-

te Diviná objeilum 4 DEO abfolutà pra-

"

1200

1 u

milfum credi po[it ?

n

Renotandum 1. Quódinter locutiones

[mi7]

P

Divinas , aliz fint meré affertorie , per

:;ndafl.; k

Iïgq

uas revelatur fola veritas alicujus objedis

a.

LU

li

alie veró promifforie, per quas aliqui à

DEO promittitur.

Sic etiam in humanis

"i

|

w

aliud eft , Petro folüm pradicere :

quód

PMalii

li

T

obtenturus fit aureum ; aliud veró eidem

[

polliceri aureum , ab ipfo loquente porri-

;endum. , Hac igitur locutio promifloria

Primum qui-

YU

duplicem refpe&um habet.

H

D.

dem

T

Trtu t

n ibf

Difputatio IT. Artic. II,

125

Ils [:19]

dem ad rem promiffam , five obje&um illud

futurum , quod alteri promittitur ; fecun-

lt ii

- hyil t

dum veró ad promiffionem internam , feu

T d

volitionem adimplendi promiffum. Hac al-

Dift tj

terià loquente non promittitur, fed tantüm

afferitur.

vrililie

Atque ideo deficiente hac voli-

tioncinternà, promiífio externa non forct

d. w

im, vt ao

feria , fed &Ga, eadémque rcipfa contineret

mendacium , utpotedifformis interne men-

D üpti

TTTE

ti loquentis.

Ex promiffione porro feriá ,

per audientem acceptatá , nafcitur in pro.«

mittente obligatio praeftandi rem promiffam,

juxta illud axioma juridicum:0zze promilfum

cadit in debitum , dummodó res promiffa fit

ra

licita, & poffibilis promittenti,

Econtra

veró ex promiffione fidà , nonoritur obliga-

d'tati

tio interna preftandi rem promiffam , prout

) Jäjo!utä m

patetinvoto, quod folummodoó verbis ex-

i

ternis pronuntiatum, interné non obligat

voventem.

^

ierlottt

1

affertories !

Prenotandum 2. Quód &delitas promif-

4

foriain duplici fenfu accipiatur,

Imprimis

lus o5f

"TU

quidem pro fidelirate in loquendo, feu con-

formitate promi(lionisexterne cum promif-

a n hu

fione interna , füb quo conceptu eadem non

gdiute : U

differt À virtute veracitatis.

Secundó , &

iiv d

quidem in fenfu ftri&iori, pro fidelitate in

loqttt

agendo, feu conformitate réi promiffa cum

qtío p

obligatione promittentis, fub quo conceptu

eadem cfít virtus diftin&ba realiter à. veracita-

; PrimIW;

te,

D][ptt

126 Wra&latus IV, de Virtut. Tbeol,

ii

te , utpote confiftensin conftanria immuta.

jj

bili voluntatis , vi cujus obligatio , in ipfa

ü[& ; M m

comiffione fundata , impletur.

Hinc ita«

j pl

qué deducitur primo : quódfi Petrus folis

) ,(MC (

vocibus externis Paulo promitteret aurcum ,

gunm

absque interno animo illum perfolvendi;

g,t

tuncquidem effet mendax , non tamen infi-

lin il

delis; etfiaureum promiffum non perfolve-

n

ret ; quia fcilicet promiffio i&a, in foro in-

n u

terno, non oblieat prormittentem , et(i ad

IT

hanc implendam íubinde in foro externo

gt

compellatur,

Deducitur fecundó: quódíi

as D

Petrus promiffione ferià ponderet Paulo au-

reum , fed hic eandem non accepraret, vcl

t J

tl

fponte remitteret, aut Petro citra volunta.

tem fuam redderetur impoffibilis aurci folu-

du

um

tio ; tunc Petrus non foret mendax , néque

infidelis, etfi aureum non perfolveret; quia

li

hi d

tolleretur obligatio folvendi promiffum. De-

ET

ducituttertió: quód(i Petrus ftante obliga-

tione, & potentià folvendi aureum promif.

ET

- T p

fum , hunctamen non folveret, tunc Petrus

3l

folummodoó effet infidelis,'

lts f

II

Prenotandum 2, Quódinter Divinas pere

^ "feüiones, preteromnipotentiam, juxta il-

*'Fäï'ïïäm

V

lud Luc. l, 37. Non erit impoffibile. apud

JDEUM omne verbum , etiam fidelitas promif-

]U i

ho

foria fit admittenda , juxtaillud Apoftoli ad

Hebr. X. 23. Teneamus [pei nofira confe[Jiouem

U

indeclinabilem 5 fidelis euim efi , 2ui repromi/ït.

IWMM

u

T

Difputatio II, Artíc. II.

I2

i"MWimmun

Càm igitur DEUS complura fuis cultoribus

mmlim[

dona in facris litteris, non folàm condi-

Dit ii

tionaté , fed etiam abfolutà conferenda pro-

miferit, prout olim quoqué Abrahamo di-

LTH

ts

xerat ; Genef. XXII. 18.. Benedicentur in fe-

) li i

tnine fuo omyes seutes terra , quia obedifli voci

4 QU

mea , hinc queftio movetur : Anad creden-

lum qts p

dum, fide theologicá, hujusmodi donum;

hao i

prout vi promi(fionis Divinz abfoluté futu-

Qutmto, t

rum , tanquam mótivum adzquatum , fuf.

de i o n

ficiat fola omnipotentia & fidelitas DEI pro-

r d q

mittentis; an veró ctiam fapientia, & vera-

Donee hi

citas Divina requiratur ? Affirmat Ripalda

Difput. 2.de Fide , fufficere folam fidelita-

0 46 t

110 cita Fa

tem & omnipotentiam , feclusá formaliter

fübisaure (

fapientia & veracitate Divina.

Negat Ovie-

medir, n

dus Controverf. 2. deFide, quem Haunol-

dus, aliíque recentiores fequuntur.

voleret q

ipromffm. D

Dico 1. Fidelitatem & omnipotentiam

2116 :

etiam adjunctà veracitate , feclusá ramen fa

-

usdante obhg

pienrià DE! promittentis, non füfficere ad

areum pros

ret, tunc

credendam rem promiffam , abfoluté futu-

ram. Prob. Nam fidelitas , omnipotentia,

yerDirisy

& veracitas, feclusà fapientià DEI , rem ali-

quam abfolut? promittentis, non reddit pro-

cntiam. .]UXU

miffionem effentialiter connexam , cum re

impojï;bi(e !

promifsá , proucabfoluté futurá,

Sed hoc-

yidelus g

ipfo predicte perfe&iones Divine , non fuf-

jl p

f

ficiunt ad credendam rem promiffam abfolu-

wfrut

téÍuturam, Ergo. Min.patet. Maj. prob,

g«

,,gj,guir![fï

pj

Tra&atus IV, de Virtut. Theol,.

129

m

Seclusá etenim fapientià poffet DEUS in re«

,ai

bus cognofcendis falli , adeó

que per cogni«

J

pmm n

tionem erroneam putare , quód objectum

j W

aliquod , reipfa impoffibile, (it poffibile; &

4

u

N

confequeBter illud etiam abíoluté promitte-

us Ut

re. . Sed hzc promiffio abfoluta , utpote fa-

ao

&ade re impoffibili , per fidelitatem , omni«

ho !

potentiam , & veracitatem. Divinam , reddi

NT

non poteft cífentialiter connexa , cum re

yurnthpo

pr

omifa, proutabfolutéfutura. Ergo.

d

I

Confirm. Sietenim DELS, deficiente fo-

p:»sulablo'lutä

14 fcientiá fimplicis intelligentig , vi cujus

omnia poffibilia cognofcit , erroncé puta-

a d

ifioutd

ret: poffe hominem mutari realiter in Ange-

ln

lum,; id;öque banc mutationem ferió de.

cerneret , cámque Petro in diem craftinam

y ii

]

P

tomitteret ; tunc DEUS adhuc manerct

Oomnipotens, verax;

& fidelis , et(i hac mu-

Eyutt

hus

tatio utpote impóffibilis , reipfa nunquam

fieret, Sed hociplo omnipotentia , veraci-

lanam

b g

& fidelitas DEI promittentis , feclusá fa«

ienuà non Íufüicit ad credendam

fide

tugd j

Di

!

theologicá rem. promiffam , abloluté futu-

N

l

j &:mmkc

raui.

Ergo- Min. patet,

Maj. prob. Im-

m DEUS maneret omnipo-

m-mï

primis fiquide

tens, proutetiam defa&o eft , etfihominem

Wt r

] k

i

non poffit realiter mutare in Angclum. Pra.

m:. ':]

tereà maneret verax ; quia fcilicet promifiïo

|

! 5"*

M h

externa foret conformis intern& menti pro»

de-

Cidtmm

mittentis, . Demum mgnerct quoqué fi

lis

L77]

bi/þu:atz'o .II, "frtic, lT.

129

aW-'trDEUS It

lis , quia fcilicet fidelitati promifforie non

L. K

obftat carentiarei promiffa , fi hec fitimpof-

T d

!

fibilis , prout nuni. 114. di&um eft. Ergo.

ii

À

Wib |

Dico2. Fidelitatem , & omnipotentiam ; 118

Df

adjun& ctiam fapientiá , feclus tamen ve-

Vif

racitate. DEI pronmiíittentis , non füfficere

t lts

ad credendam rem promiffam,ür abfoluré fu.

tb Diniun

turam.

Prob, Nam apientia, omnipoten-

[

tía, & fidelitas DEI promittentis , feclusá

w m

veracitate,non reddunt promiffionem exter-

JEUS d

nam effentialiter connexam cum re promifsd,

diptig, t

prout abíoluté futurá.

Sed hocipfo pradi-

, m g

&e perfcctiones , feclusá veracitate , non

W nederin d

fufficiunt ad credendam rem promiffam , üt

u k: abfoluté futuram. Ergo. Min, patet. Maj.

iikmcls prob. Seclusà etenim veracitate Divinà, pro-

al miffio externa poffet effe difformis internae

jeliso menti promirtentis , adeóque conjuncta cum

siu decreto nunquam adimplendi promiffum ,

xat, i feu nunquam preftandi rem externé promif-

« fam, — Sed ftante hoc decreto repugnat, ut

qdnus!Tes promiffa fit unquam abfoluté fatura ,

y, il

gj adeóque per fapientiam , omnipotentiam,

fidelitatem , feclusà veracitate DEI pro-

Mij p*

wneret 00f

mittentis , promiffio externa non reddere-

tur connexa cum re promi(fa, prout abfo.

taae'*ühoü

lute futurá.

Ergo.

n Angeïum. '

Conf. Si etenim DEUS , deficiente fola

ol pl

I9

Ti

)

veracitate, P'etro fidé promitteret, quód

prette

1,!

M

!

, eidem die craftina velit conferre gloriam coe.

Y

q

;10

':l

le-

Tr;lädfu;' I V de t/i;!;lf. Thel*oi.

4Dif;ul

Igo-'

leftem

: tunc DEUS adhuc manercet omni-

VW Pmm:

)

j

fcius , omnipotens ,

& fidelis, et(i craftind

n

die gloriam fi&té promiffam Petro non con-

ferret, Sed hocipfo per has perfc&iones ,

; jgcet

P

feclus veracitate , promiffio externa non

t ab-

conne&eretur cum gloria promiffaprou

"

Maj,

m

foluté futurà. Ergo. Min, patet.

rob. linprimis etenim DEUS

cognofceret

; nl ff

Db

loriam hanc effe poffibilem, non tamen

abfoluté futuram ; adeóqué maneret omni-

if

o

fcius, licét eadem nunquam foret abfoluté

futura, Prztereà poffet Petro conferre

euolll,

gt

hanc gloriatn ;

fi vellet ; adeóque maneret

omnipotetis ,

etíi nollet gloriam conferre

l':pitnmmü

et fidelis ; quia

vt

Petro.

Demum etiam maner

fcilicet promiffio fi&a folüm repugnat vera-

w

citati, nonautem fidelitati promittentis , et-

TT

f r

fi nunquam praftet rem externé promiffam ,

prout num, 113. di

&umeít. Ergo.

aj

Fidelitas &

12

Objicies 1, contra primam,

v

TT

omnipotentia DEI , abfoluté ac veraciter

M

hn n

romitrentis Petro gloriam coeleftem , fe-

Fx'*fïü[im?of.w

?

n

clusá etiam fapientià, effentialiter connecti.

5

|:

]

tur cum glorià , prout abfoluté futurá. Scd

N

'T

hocipfo fapientia non requiritur , tanquam

|

i

M

d

D

!

!

pa

rtiale motivum , ad credendam hanc glo-

riam, prouta

bfolute fucuram.

Ergo. Min.

Qs

hi

'«

patet. Maj. prob. Hoc ipfo

, quód DEUS

(iüx

Petro veraciter, & abfoluté promittat glo-

f

:

riam coeleftem , eoipfo prater externam lo-

W

"d

N

cu-

T

2

&Virmug(

Difputat

fo I7. dm';-. II

:dha;znact 0

13Í

cutionem promifforiam ,-datur etiam pro-

..

Af uf

Mtnys

miífio interna, feu decretum DEI abfolu-

tum & efficax conferendi gloriam cceleftem,

Fs

VOb r s

Sed hoc decretum , feclusá fapientid, effen-

tialiter conne&titur cum glorià promifsá,tan-

üriapm*äz,mm&

| Mi p V

quam abíoluté futurá. Ergo, Maj. exinde pa.

tet,quód aliàs promiffio externa non cffet ve-

uv

fiitn, n

ra; fed ficta, Min. prob. Nam omne decre-

tum DElabfolutum , & efficax , cffentialiter

OQue t

eft infruftrabile,

Ergo.

quafot

Confirm. Etíi promiffio interna , feu de-

t Dwo u

; dqe u

cretam DEI, abfoluté ac veraciter promit-

tentis Petro gloriam coeleftem , dirigatur pet,

&t gotin Q

fapientiam Divinam, non tamen per eandem

panevhtg

conftituitur.

Sed hocipfo promiffio exter-

li repugt t

i Dromtent,

na glorige, per fidelitatem , & omnipoten-

tiam DEI promittentis , feclusà formaliter

ao atl

fapientià Divinà , effentialiter conne&titur

| Em

cum gloriá promifsá , üt abfoluté futnrá. Er.

yum, Fiddie

9.

Min. prob, Si etenim DElISnon con-

J ac vt

:

€

rret Petro gloriam abfoluté promiffam,

m eeleen,

cíflet. .Ervo.

tunc aut omnipotens, aut faltem fidelisnon

yialier cont

Judfatr.

Refp. D. ult. ant. Omne decretum DEIz21

giritur , j

abfolutum , & efficax effentialiter eft infru.

kl i ftrabile, & quidem ideó ; quia omne de-

g», E? cretum dirigitur ab infallibili fapientiá DEI.

ifoy dl C. ant, Si non dirigeretur ab infallibili fa-

T

g pientià DEI.

N.ant. & confeq. Ratio eft:

m quia DEUIS, feclusá fapientiájin rebus cogno.

12

Ícen«

pj

132 T;'aäatüsüW. de Vz"rtut. Theol.

fcendis falli, adeóque prelucente cognitio-

i o

dgcidi

ne falsá , etiam illud abfoluté decernere pof-

fet, quod reipsá eft impoffibile, prout num,

PT.

116. & feq. didum eft. — Hinc tale decr.-

Jgcinf

tum abfolutum, foret quidem efficax , att:-

PU

men íolüm affective , ícu quoad feriam vo-

im a

luntatem , nonautem forct efficax effcctivé,

quip

feu quoad cffe&um ferió intentum , ntpote

v d

foutiti

reipfa impoffibilem, Hinc decretum iftud

néque foret effentialiter infruftrabile, utpo-

Vi

te neceffarió fruftrandum fuo effe&tu , quan.

in iil

lin-

tumvis ferió per voluntatem intento,

v M

de patet: quód omne decretum DEI abío-

rinit

lutum , & cfficax, fit quidem effentialiter in-

D)

fruftrabile ; fed folüm idcó: quia dirigitur

t

ab infallibili fapientia DEI, quà feclusá in-

fimis 1

fruftrabile non effet.

(iin

Adconf. N, min. Adprob, D.antec, Si

v d

DEUS non conferret Petro gloriam abfoluté

tla f

promiffam , fimülque przlucente infallibili

n

fapientid cognofceret, quód poffit adimple-

lj

[

re füum promiffum ; tunc faltem fidelis non

n

effet, C, ant. Seclusá hác cognitione.

N

ant, & confeq. Ratio eft ; quia fidelitati

r

t'.l Eveo

J

promifforie non obftat carentia , aut omil-

s

m

[

fio rei anteà promiffe ; quando promittens

lii

per cognitionem erroneam inculpabiliter

Wä*ï*'il

putat, quód non poffit, aut non obligetur

| Ug

]

adimplere PrOmi(Tum.

Ob-

u

fïïtzäx

"

Mx';

J

viïm. fl(p[

!

"t yji

Difputatio H. Artic. Il

133

Í

SUME p

Objicies 2. Quamvis fapientia Divina; 1225,

TM

prout hzc includit fcientiam fimplicis intel-

l EM

ligentiz de poffibilitate gloriz, dirigat, fi-

Q W!, V

mülque infruftrabile reddat decretum illud

?

h EM

quo DEUIS abfoluté ftatuit , conferre Petro

fqmrü:axäüiu

gloriam czleftem ; non tamen per eandem

D iutcntum,mpa

quoqué promiffio externa gloria infallibili-

II dttetn d

ter conne&itur cum ploria promiffa , üt ab-

Arfordit

folutéfuturá. Sed hocipfo eadem non eft

partiale motivum credendi

gloriam promif-

Md g

fam, ütabfolute futuram.

n a, L

Ergo.

Min, pa-

hn DL d

tet. Maj.prob. Nam fcientia fimplicis in-

denebnilii

telligentie de gloriá, àt poffibili , daretur in

DEO, etfi DEUS abfoluté non decerneret E

(b0: qià d

adcóque nec promitteret

j qui/cclusä

ferendam. Ereo.,

gloriam Pctr? con-

00, Dantet

Confirm, Hac fiquidem promiffio exter-

na glorie dirigitur , & infallibilis redditur

»gloxiamab[olu

pcr folam fcientiam vifionis, quà DEUS fi-

locene i

mul cognofcit fuum decretum abfolutum,

x pofitin

& ipfam gloriam , ütabfolutéfuturam. Sed

ilem Riti

hocipfo eadem non redditur infallibilis per

| cognitionc.ï

Ícientiam (im

plicis intelligentig , de gloriá,

l quia fit

àt poffibili,

Ergo.

rentia, 4

Kefp. N.maj. Adprob. D.antec.

ando pj

Hæcm;

fcientia (implicis intelligentie de glori

à , üt

qp il

pofübili, dareturin DEO ; etfi DEUS abfo..

i 0087

luté non decerneret gloriam , & illam , nec

quidem finé hac fcientiá infallibiliter decer-

nerc poffet,

C.ant. Etillam finé hac fcien-

tia

I 5

p;ffut

134

Tra&lstus YY, de Virtut. Theol,

Ó gl

tià infallibiliter decernere poffet, N., ant.

l;mtmä (

& conf. Ratio eft: quód hac fcientia fimi-

gt

P

licis intelligentig de gloria , üt poffibili ,

m

dem daretur in DEO , etfi DELIS abfolu-

qui

Mwï ?t

té non decerneret , adeóque nec promitte-

| gt

rct gloriam Petro conferendam ; non ta«

gisuit

jnen viciffim finé hác fcientiá daretur , aut da-

j

ri poffet decretum abíolutum , ídque infru-

]u(f]p!['üh[ü

firabile , adeóque nec promiffio infallibilis

p

gloriz, pront abfoluté future, LHinc dc-

deit

cretnm iftud abfolutum redditurintruftrabi-

v n

le , fimálque promiffio externa redditur in-

asl

fallibilis , pec hanc fcientiam fimplicis intelli-

E

gloria conferenda Petro non

jgjit

gentig; quia

[2]

r li

foret reipfa poffibilis, fi DEUS eandem , üt

r

I

poffibilem non cognofceret.

Ad confirim. D. maj, Promiffio externa

yai t

j

glorie dirigitur per folam fcientiam vifionis.

t

C.maj. Etiam infallibilis redditur per folam

DT

fcientiam vifionis.

N. maj. Et fic D. min.

N. confeq. Ratio eft; quód promiífio ex-

ETU

huttid

terna DEl quidem dirigatur per folam fcien-

tiam vifionis , quà DEUS videt fuum decre-

m

May

l

tum abfolutum , & gloriam promiffam abfo-

h

-

luté futuram ; non tamen per hanc folam

D

n

fcientiam vifionis , absque fcientià fimplicis

n

M

LT

intelligentiz promiffio externa fit infallibilis.

Si etenim DELIS non cognofceret gloriatn ,

| clgmgl»m-;

üt poffibilem ; tunc decretum abíolutum

non

t

Wi'lf M

Difputatio I, 4riic. 1.

13$

W g.

1

non effet infruftrabile , adeóque nec pro-

LT f

milfio externa foret infallibilis.

C B t

Objicies 3. contra fecundam. Ftíilocutio ; 5

externa DEI , promittentis Petro gloriam

Vg

MLTTT

celeftem , per impoflibile non cflet confor-

.

Htl v

mis interne menti promittentis; nihilomi-

d u

nus eadem per fidelitatem promifforiam ef-

ht d

fentialiter conne&teretur cum glorià, abífo-

o o

luté promifsáà, Sedhocipfoveracitas Divina

t utz, D

nonrcquiritur,tanquam partiale motivum,

ad credendam gloriam , prout abfoluté fu-

y df

yentr tl

turam.

Ergo. Min. patet.

Maj. prob.

Nam aliàs fidelitas promifforia DEI non effet

ag g

nferendi n

fimpliciter infinité/ perfecta,

Ergo. Ant,

prob. !lla fiquidem fidelitas promifloria ef-

DEUS enda,

(i^

fet perfectior, qna cum gloriá , etfi fi&e

froniffo erte

promifsá, foret effentialiter connexa.

Er-

00

(dentiam vt

Conf, Infidelis fiquidem inter homines

elüu

cenfetur etiam ille , quipromiffionem exter-

j Elb

nam, ctíifictam , prefertim veró fub condi-

j proni

tione onerosá factam, non adimplet , dum

r ln

videt funt

€am implere poteft , ideóque talis promif.

Íor, ctiam per fententiam judicis compclli

nproniia:

folet , ut promiffario preftet rem promiflam,

Ts hang l

Ergo.

v fcientó u

Refp. D. ult. ant, Fidelitas promifforia; 5

vernaftit

Ípecificativé fumpta effet perfe&ior , qua

)gno[ccrerg»f

cum glorià , etfifi&é promifsá, foret effen-

um 8

tialiter connexa,

Tranf ant, Reduplicati-

14

V

Tra&latus IV. ,V äe i'ir;ut. ,f/;eol.

pj

136

TT

vé fumpta effet pérfcctior.

N. ant. & conz

E

feq. Ratio eft : quód fidelitas promifforia

;mnmeïü

inagendo, prout hec diftinguitur à fidelitae

tein loquendo , fcu veracitate promittentis ;

!

1unty

g i

non exigat, utfi&ta promiffio adimpleatur ,

rout num, 114. dicum cít, Sicut igitue

"T

vispu

illa veracitas, per quam locutio externa fo-

ret effentialiter conformisnon folüm inter-

]

nementi loquentis, fed ctiam obje&o pet

Ia

fentnitj

eandem manifeftato , quidem effet perfe-

&ior fpecificativé , nonautem reduplicative

(j

l

dul

fumpta , feu in linea veracitatis, quàá talis ,

prouthacá fapientia loquentis diftinguitur,

| hat

ex diGis num. 109. ita pariter de fidelitate

E

promifforia in agcndo difcurrendum eft,quae

t m

Íolàm veram , non autem fi&am promiffio-

PTIT.

nem praefupponit,

Hinc ille , qui verbis fo-

tityit

lummodó externis dooum aliquod alteri

t Dng,

promifit, reipfa non exercet a&um fidelita-

hi

tis, fed tantüm bencficij, etfi poftceà donum

l

promiffum alteri conferat ; ficut ille , qui

Wt

verbis folummodoó externis vovet eleemofy-

u

nam dandam pauperi , reipfa non exercet

I

atum religionis, led tantüm mifericordie ,

m

At

licét poftea eleemofynam pauperi largiatur.

W-. 1 [

Ad confirm. D, ant, Infidelis cenfetur

1 l

inter homines , etiam ille, qui fidtam pro-

WM.'H D

miffionem non adimplet, & talis promiffor

Mn* W

eft folüm apparenter infidelis,

C. ant, Eft

Ml&m ü

etiam reipsá infidelis, * N. ant, & confeq.

h

"

a.

N

Trt i

Di/þk!at:'o Il, 4riic, IT.

137

&m'ïï.anr.&co[

Ratio eft: quód arcana cordium inter ho-

(

agf

mincstantüm per voces externas , aut alia (i«

lhïüüiidchu

gna innotefcant: ad

T

1

Ío

cóque mendax promif-

YOj

ht

r centeatur infidelis, fi fi&am promiffio-

nem non impleat

j quiaprzfumitur, eun-

um d hg

dem non fié , fe

d veré promififfe, Hinc

tl

talis promiffor eft

D fl

quidem apparenter, non

d t f

tamen reipsá infidelis; etfi ad praftandam

rem promiffam, nifi probet fi&tionem

; per

Ql ditys

fententiam judicis com pelli poffic.

At dl

Objicies ult,

TU Wi

ocutio DEI

contra utrámque. Externapa6

quo n

leftem

promittentis Petro gloriam coe-

; perfolam fidelitatem & o

mnipoten-

puie i

tiam Divinam effentialiter

connectitur cum

(unedtn d

£loriá, prout abíoluté futurá. Sed hoc-

un paná

le, qirehs

tanquarm partiale motivum

ipfo ad hanc credendam , non requiritur ,

racitas Divina.

Ergo.

» fapientia & ve.

p od t

Maj. prob. Hoc

t 4dhoo f

ipfo, quód DEUS fit o

mnipotens , poteft

(l s

exe

qui , quod vult exequi; & ho

cipfo , quód

y iiley

uod externé

TO

DEU fitfidclis, vult exequi, q

promittit, Sedeoipfoper folam fidelitatem

ipfa n

omnipotentiam , externa locutio DEI pro-

m miíeitt

mittentis Petro gloriam , effentialiter conne-

xupeti lg

Gitur cum glorià

; prout abfoluté futurá,

nfdeli «t

!

Ergo.

omnipotemtig Diving. Min.

Máj. patetex conceptu fidelitatis , &

, Qui fut

ipfo

prob. Hoc-

t s p

» quód DEUS per omnipotentiam pot-

s C

fit,

& per fidelitatem velit exequi

; quod ex-

VTL

terneé promittit ;

coipfo implicat, ut detur

€X«

]

[

TraGatas 1V. de Virtut, Theol,

b

158

us

externa promiffio gloriz , quin gloria pro-

T

iniffa Petro firabfoluté futura, Ergo.

Confitm, Nam Scripttira fepiüs, pro mo-

a

ivo credendi rem promifíam,

affignat fideli-

qol

DEI

romitten-

N

tatem , & omnipotentiam

tis. SicApoftolus defide A

brahz ad Rom.

gt

DEI non bafi-

aol

IV. 20. & feq. Iu repromijJione

tavit diffdentid , fed confortatus

efl fide , dans

OICDUM?»

puicd

gloriam DEO ; plen

iffoni fcieus, quia. quacun-

que promifit , poteus eft & facer

£.

Similiter de

ag M

Fidelem credidit

fide Sare, ad Hebr, X 1 1.

Ft! npnma

e[fe eum , qui repromijevat,

Ergo.

TY.

r

12

Refp. D.ult, ant. Eoip

(oimplicat , ut de-

ao ot

tur externa promiffio glorie , qu

in gloria

p

fa&á fup-

promiffa P

etro fit abíolute futura ,

Dl

f

"n

i

14

1

pofitione,

quód externa promiffio per vera-

citatem fit conformis

internz promiffioni , &

rj

r fapicntiam fit ine

hacinterna promiffio pe

ginill

fallibilis,

C.ant. Seclus

à hác fuppofitione.

ul

u

N.ant. & confeq. Ratio eft: quód promif.

t

fio externa gloriz , feclusà veracitate non

t

fit effentialiter connexa cum promiflione in-

t k

terna , feudecreto DEI volentis Petro con-

Ut

fio interna glo-

m

ferre gloriam , & hec promi

ld

J

N

ric , feclusà fapientià , non

(it effentialiter

"d

i

Nam feclusá

connexacum egloria promifsá.

vcracitate promiffio externa po

ffet effe. dif-

& feclu-

formis interng menti promittentis

Ht

falli-

sá fapientiá promiflio inrerna pofíet effe

deó-

ls

bilis , prout hucüíque oftenfum cít, a

quc

Dh.u 5»'0]

Ti

'ïï,mg!oria l

Difputatio lT, Artic. 1.

139

f lt ng

que per folam fidelitatem , & omnipoten-

Mb g.

tiam externa promiffio non connectitur ef-

fentialiter cum gloriá promifsá Petro

Ulainrigi

, prout

taa w

vi promiffionis abfolute futurá,

Adconfirm. D.ant. Scriptura fepilis pro

fMrindn

tj Dd

motivo inadzquato, feu partiali , credendi

rem promiffam , affignat fidelitatcm & omni-

ais

LU

potentiam DEI promittentis,

C. ant.

Pro

inotivo adaquato , feu totali.

N. ant, &

Átv,: lii

T. Rn ul

coníeq. Ratioeft: quodSctiptura non fem-

per exprimat motivum adaequatum fidei.

m

l

NNam aliàs fequeretur:ad ctedendam Abra-

ii

hamo promiffionem fuffeciffe folam omai-

hriz, g

potentiam; Sare autem folam fidelitatem

Afaut, dl

DEi promittentis

roaifopera

fpicienti patet,

, prout allcgatos' textusin-

;æpromlfüoni,x

Conftat 1. Quód ad credendam fide theo- , ,

tpicatium t d

logicá rem 4 DEO,, etfiveraciter , & abfolu.

j

té promiffam , non fufficiat fola fidelitas, &

j quipor

omnipotentia; fcd tanquam partiale moti-

j vercuti

vum rcquiratur etiam fapientia DEI promit-

pronili

tentis. Nam feclusà infallibili fapientià pof-

ls P

fet DEUS in rebus cogaofcendis falli ; adcó-

ifio i

qué per cognitionem erroneam putare:

ïn (

efarti

quód obje&am reipfa impoffibile (it poffibi-

2

Nl

w

le; &confequenter ctiam illud decernere ,

y p

ac per locutionem externam homini abfolu.

yuent u

tépromittere, Cüm igitur obje&tum reipfa

Qv Polm [

impoffibile non poffit per omnipotentiam

n &

Divinam fieri poflibile , néque fidclitas pro-

mi-

hi

140

Tratietus IV. de Virtut. Tbeol,

.mi:m»&ïï

mifforia obliget promit

tentem ad preftan-

m

MU

dam promiffario rem impoffibilem ; hinc per

folam omnipoteutiam , & fidelitatem ; pro-

o

miffio externa, etfi verax ; feu contormis

g

internz menti promittentis,non conncGtitur

;;om'xümt'

effentialiter cum re promifsá , prout abfoluté

im : f

futurà. Undeadhanc connexiónem requi-

fl

ritur etiam infallibilis fapientia in cognofcen-

g

do.

Imprimis quidem fcientia fimplicis in-

jn

telligentiz , finà qua decretum DEI ftatuen-

l j

tis, q

uód abfolute velitdarc gloriam Petro ;

vt

non €

ffet infruftrabile. Deinde veró etiam

N

fcientia vifionis, per quàm DEUS cognofcit

afoosd

fuum decretum abfolutum, & ipfam gloriam,

qaDb

vi hujus decreti, abfoluté futuram; per quam

wadi

fcientiam dirigitur locutio externa DEI pro-

uiltiit

mittentis, & fimul effentialiter conne&titur

1

1 (iim

out abfoluté futurà.

cum glorià , pt

uód ad credendam fide theo-

19f

12

Conftat 2.

i

logicd tem ,4 DEO abfoluté promiffam, non

Vil

fufficiar fola fidelitas, & omnipotentia, fe

etiam requiratur , tanquam partia

le moti-

t

Nam fe-

ii

vum , veracitas DEI promittentis,

od

clusà veracitate in loquendo, poffet DEUS

li

u

N

fallere audientem ; adeóque promiffio ex-

[44 nV

ternaDEI , et(iabíoluté promittentis Petro

L*e«»gm

gloriam , effe difformis internz menti lo-

Ua

quentis , feu conjuncta cum decreto , nun-

hnüüm!

quam conferendi gloriam Petro externé pro-

p li

miffam. Undc feclusà veracitate , per omni-

p

| Vim;,',,/'

Difþu;atio 1. Ariic. IT.

141

gincm:dprænan,

potentiam ,

& fidelitatem , promiffio exter-

BLT.

nanon foret

e(fentialiter conne

hn o

rià prout abfoluté futurá,

Xa cum glo-

Nam DEUS £.

EEE

&é promittens gloriam, a

dhuc maneret

Md

omnipotens , et(i nunquam daret Petro

Mif v

promiffam externé gloriam

3quia poffetillam

CODnAfn

dare , fi vellet.

fidelis ;

Pratereà quoqué maneret

ptüiyis

quia fidclitas promifforia non obli.

etnt n

li

gat fidé promittentem

; ut impleat promif-

Atetm EL t

|

um , prout in voto,

fcu promiffione DEO

faclà patet.,

Siquis enim folim vocibus ex.

du t

Dedevet vt

ternis voveat clcmnofy

nam paupeti dandam;

in DEU ag

tunc votum iftud, ob defect

miffioniseft quidem menda

um interna pro-

n ag

cium grave , per

fran r

quod DEO illuditur: non t

amen oblipgat vo.

ventem ad dandam eleem

exemaDE Y

ofynam , ut hác

Jter conedts

omifsà fit infidelis ,

& facrile

gus transgreffor

voti, Quinimo , etfi

poftca det eleemofy.

fütud,

um t

nam pauperi,

non tamen hac largitio erit

aCtus rel

igionis, in voto promifforio funda.

iromft

tus , fed folius miferico

rdie , aut bencficen.

o

tie in pauperem, Hi

nc idipfum ir predi-

m at o

w M

&o cafu reipfa impoffib

ili dicendum:fi DELIS

promiffione fictà

promitteret Petro gloriam

p, pf

cceleftem.

Conftat 5,

Quód ad omnem a&um fidei

omitenti

theologice e

ffentialiterre

39

R

quiratur ,tanquam

motivum , faltem partiale

» fapientia, & ve-

y d

racitas Divina :

P)

Gione feclusá

quia fcilicet alterutrá perfe-

; DEUS loqucns nonforetam-

du

pliüs

-

p

Y4» — tyatlafilt IP. de Vi;";ut. Theol,

amp

liüis formaliter fummá fide dignus , quia

ITI

locutioni

ejusdem falfum fubeffe potfet,

DEU

uinimo ad loquentis authoritatem confti-

tuendam non fufficit , quód externz locu-

tionifalfum fubeffe nequeat 5 fed infuperre.

n

uiritur , ut falfitas per formalem perfectio-

(

nem, naturg intelle&tuali conveniéntem, ex-

vll

cludatur.

Sietenim fingéretur aliqua crea-

yina

tura rationalis,adcó ftupida, ut in rebus co-

retur, & fimul adeó

diom d

gnofcendis femper falle

D]

pervería , ut in verbis p

rolatis íemper men-

us falfum fubeffe

cjxnsiuuuo

tiretur ; tunc locutioni ej

TT

non poflet, quia femper eadem effet confor.

w

mis objeGto , etfi difformis interna menti

loquentis. Non tamen proptereà haberet

aaqui

at g

ullam in loquendo authoritatem , vi cujus

j

redderetur. fide digna apud audientem ;

Vs

!)

tedodt

quia fcilicet predi&ta conformitas externa

locutionis cum objeécto perillam enuntiato ;

';:obihdnom

& n

non fundaretur in ulla perfe&tione, fed fum-

má imperfe&ione loquentis.

Quod veró

Ti u

hucusque de locutione DEI proniifforia ali-

T ARA

fiagi)

cujus doni , aut preemij di&um eft ; idipfum

ad locutionem comminatoriam alicujus ma-

M

Wont

]

li, aut poenz , debet applicari , ut pariter ad

hanc credendam requiratur fapientia , & ve-

d

ET

racitas DEI comminantis. /

x

X

ï

u

L

?

EEX

h.

MW N

AR-

T

Difputatio I. Artie, l,

143

i ui'j,ram

1j J qmï

ilin

:j

of

I

l

Anricurus III

Tl uf

1 ob

n DEUS per amphlitoloszam

UA s

loqui poffre e

FUi

Renotandum :, Quód am

phibologiaz3Y

L t

fitlocutio ambigaum fenfum

iptttriur

ut ex illa fpectatis vocibus exte

continens,

rnis , naíci

ii d

poffit in audiente judicium erroneu

m , feu

TRORMTPT

difforme judicio interno loquentis,

quam-

YO a

vis hic reipsáà verum dicat ; quia ne

mpelo.

i ete m

quensin uno fenfu voces pronuntia

reuemdod

t ; quas

audiens in alio. fenfu accipit,

Atque hoc

IUS Il D

perquàm facilé contingit , dum 1

Ocütlo ver-

is aequivocis conftat,

pzopmfä li

Sietenim Petrus di.

orititem , n 0

cat; quód noGee hefter

nà gaZun; , videlicet

pud audienet

gallinaceum , gladio co

nfoderit , Paulus ve-

formitu eiteta

IÓ eundem de GaJo h

omine loqui

-

il enuntat

tuncob iftud nomen z

putet;

quivocum malé intcl.

sion tl

le&um , judicium int

ernum Pauli audientis

i Qu*

erit falfum , utpote

difforme judicio inter-

[ romilo

no Petri loquentis.

Non tamen amphibolo-

hun ; d!

gia folummodó per

&quivoca (lri&ie talia :

rium dj

fed etiam per varios

trOpos , & figuras fieri

cari i

poteít ; prout contin

git, fi puella per nobi.

lem adolefcentem in

[ [Qpitl?lïl,

Íponfam poftulata, rc.

ninant

onat: quódjam a/t

eri , eigue noZilior.

fo (it devin&ta :

videlicet Chrifto

i [on-

i

V

» pet vo-

rum ingrediendi ftatum relieiofi

u

in

De-

i

ä

mum quoque amphibologiam, per voces fo-

lüm

N

i

344 — TraBatus YV. de Virtut. &'beol.

at

ii

]üm quoad fonum materialem , non autem

n

quoad fignificationem formalem prolatas ,

" nullum [

-iin eo cafu fieri poffe, in quo vox alia fignifi-

E.

cans illis przponitur , nonnulli cenfent.

g

Ittud contingeret; fi Joannes interrogatus ;

qyelit

an Romaz fuerít : hoc modo refpondetet,

Dico: me Rome fuiffe , videlicet in hoc fen-

i. At

hi

fu: Pronuntio has voces: meRomz fuiffe;

ut easdem folüm recitativé , non autem af-

atl

viti

firmative proferat,

a

quain

lii

122 Praenotandum 2. Quód amphibologia

E

dupliciter ad verum ioq

uentis fenfum , five

nternum reftringi ,ac deter-

g

judicium iilius i

fs

minari poffit.

Imprimis quidcm per reftri.

huueu

&ionem pur? mentalem , feu meréinternam;

Sujoltu

Hoc toties contingit, quoties internus lo.

at

quentis fenfüs, néque per ipfas vocesextere

at d

nas , néque per fuperadditas perfone, loci,

- p

aut temporis circum(tantías , ab audiente

percipi poteft ;ideóq

ue alius loquenti affen.

i

m falfus , nequeat praftari,

'Talis

tondti

fus , quà

t5v m

amphibol

ogia foret , fi Petrus poft donatos

4 Paulo centum aurcos , effigie cefareá figna-

n

'"ü)ki'm'd j

tos, Joanni diceret : quód za/lum penitus

aureum , lubintelligendo GaZ'icum , à Paulo

Towri

donatum acceperit. Quamvis etenim judi-

fs

,

cium internum Petri per hanc reftri&tionem

t

mentalem fit reipsá verum , quiatamen hec

UT

reftritio in locutione predi&a, néque pet

il

ftan-

ln

ullam vocem, néque per aliam cireum

ü

tiam

JtViM(,/,

Difputatio IT. d?tl'c'. H

Htf

145 —

TW

tiam fienificatur ; hinc propofitio externe

LT

pronuntiata hunc fenfum continet : quód

Ti d

Petrusnullum , cujuscánque demum mone-

NT ttfty

tx,aureum à Paulo donatum acceperit,adeó-

oanmsmgm;

que Joannes huic propofitioni alium affen-

X D

fum praftare non poterit, quàm reipsá fal-

s H

fum.

Alter reftringendi modus illico pate-

Xts: nl

bit,

Tati t

Prenotandum 3. Quód locutio externa,

1-33

qua (pectatis folis vocibus videtur ambigua,

(uid i

!

aut ctiam falía , per circumftantias perfong ,

N

loci, vel temporis, ad verum fenfum deter.

i idrid d

minarti , ac reftringi poffit , uteadern fit con-

jj lag

formisinterno judicio loquentis. Si etenim

n

Petrus confeffario dicat: quód fe de pecca-

potes Jntem

tisab ultima confeffione commiffis accufet ,

ripisroser

confeffarius veró illum pera&tá exhomologe.

fiinterroget: annon etíam commiferit blas-

a peíons, o

"E

phemiam ? tunc Petrusabsque ullo menda-

nsoentu

cio refpondere poteft, quód peccatum iftud

nungquam commiferit; dummodo ab ultima

s pl d

confeffione non blasphemaverit , etfi ante

illam blasphemáffet.

Nam confeffarij quae-

foecalrdi

io, & Petri refponfio, in hac circumftan-

d m !

Gullthy i

tia reftringitur (olummodoó ad illud tempus ,

,amvxlsmmfï

quod ab ultima confeffione, ufque ad pra-

hat redmit

fentem eftelapíum. Cüm igitur Petrus hoc

;, quit

]

intervallo temporis non blasphemaverit ;

[

hinc legitimé refpondet ; fe suz2us» blas-

ædl&h

TL

j Phemálle. — Similiter confeffarius à zeloty-

po

p

146 Tradatur IV. de Virtu!.*TZeoI.

','f;i,qmw

po marito interrogatus de adulterio conju-

"L

gis ; quo

d cadem reipsá eft confeffa, legiti-

m

e reípondet: quód nihil de hoc

flagitio

jg.fot

il

conjugis fciat , vel audiverit ; quia fcilicet rc-

fponfum iftud peripfam circumftantiam per-

lgt

m.ïgïu

fonz interrogate reftringitur, ad fcientiam,

frmis d

vcl auditionem illam ; que habetur intra Sa-

Hacautem ob fa-

d t

cramentum paenitentig,

crum figillum nulli alteri poteft licité com-

ii

(b

municari; adeóque refpe&u confeffarij ita

fehabet, acfi nulla foret. Undeabillo non

jv

Quaby

folüri poteft, fed etiam debet negari. Quin-

imo hujus filentij obligatio non tantàm ad

—

lo

DO

confeflarium , fed etiam ad quemvis alium ,

-

peccata confitentis audientem extenditur ;

n T

t

prout communis & certa Theologorum fen-

tentia docet.

u M

TE

Dico 1. Non poffe DEUM loqui per am-

phibologiam , cum reftrictione puré mentae

i la

ii

li, conjun&tam. Ita cum D, Thom. hic q. r.

art, 3. communis & certa Theologorum fen-

T

&i d

teritia, Prob. Repugnat , ut externa locu-

tio Divina fit difformis interne menti lo-

&in l

IT

quentis, Sed hoc ipfo DEUS non poteft lo-

qui per amphibolo

giam , cum reftrictione

[ ;;tmg j

puré mentali conjun&am. Ergo. Maj. pa-

Ht

tetex hucsque di&tis de authoritate DEIo-

uj

U

quentis, Min. prob, Locutioni externe ,

per amphibologiam , cum reftri&ione puré

mentali conjunctam , alius ab audienteaf-

fen-

Wq:'*x

ii

/7

lsd

Difputatio IT, Artic. 1.

147

!l

fenfus, quàm reipsá falfus ,

Íeu difotmis in-

N Uf

lr

ïmm

AA

terno judicio loquentis preftari non poteft,

Sed hocipfo externa locutio DEI, per talem

amphibologiam,effet difformis interne men-

A tht

ti loquentis. Ergo.

Maj. conftat ex dictis

ltht n

num. 132,

Min. prob, Narm ea locutio eft

ld

difformis menti loquentis , cui aliusab au-

& Denyl

diente affenfus ,

quàm reipsá falíus praeftari

irimd ia

ncquit. Ergo.

tda r

Confirm. Nam locutio externa , per am-

35

t o

phibologiam cum reftridione puré mentali

u (t

conjunctam , eft reipsá mendacium , & qui-

r o urio

dem formaliter tale.

Sed hoc ipfo eadem

n qeanrit

DEO repugnat. Ergo. Min.patet, Maj.

lentm ettx

prob, Nam mendacium, formaliter tale , eft

Thenhyonat

locutio externa difformis interno judiciolo-

quentis, Sed talis locutio eft amphibolo-

Mi

gia predicta. Ergo. Maj. iterató patet.

lioepur t

Min, prob. Si etenim amphibologia predi-

) Ti

&a non eflet difformis interno judicio lo-

[heoloponmi

quentis; tunc eidem judicio non foret nc-

T [ 0

ceffarió difformis affenfus preftitus ab au.

nrerme n

diente, Ergo.

IInde meritó per Innocen-

tium Papam XI. damnate funt dux propofi-

EUSnonpté

,cum r

tiones fequentes , nempe 26. Siazis coraua

aliis , [rve interrogatus , froe proprid [ponte , froe

, Bo æ',f

guhortti

vecreationis cauja, frve quocitmque alio fine ju-

oeuton &*

vet: fenonfecilfe aliguid , quod revtrá fecit , in-

telieendo iutra fe aliguid aliud , quod non fecit,

D rcüïi&iw

vel aliam viaus ab ea ,. in qua fecit , qel quodvis

jigs 4

2

aliud

Tracatus lV, de Virtut. 'Tbeol.

p

348

aliud additum verum , reverá nou mentitur ,

gt

g

necefl perjurus. — Ex 27.. Canfa jufla utendi bis

i. !

amzphibologiis eft , quoties id neceffarium , aut

atile eft ad falutem corporis , bonorem res N

| n w

liares tuendas, vel ad guemliäet Alium virtutis

guumchs 54

aclum , ut veritatis occultatio cenfeatur tunc ex-

unduit

ediens & fludiofa.

hum Y

bibde

elttt

*: Dico2. Poífe DEUM loqui per amp

logiam, cum externa reftridione conjun-

ii

j

&am, ta pariter cum D. Thom. commu-

nis & certa theologorum fententia.

Prob.

u a d

Nam locutio per talem amphibologiam non

j

repugnat veracitati DEI loquentis. Sed hoc

-

wputtir

ipío DEUS per eandem loqui poteft. Ergo.

hi ul

Min. patet,

Maj. prob, Locutio per am-

vulitumu

phibologiam predictam eft conformis inter-

DT

ne menti loquentis ; & fimul hzc eadem

2&'(:« (ti

mens interna per voces, aut alias circume

meZ

ftantias fufficienter externé manifeftatur au-

drdir

dienti, Sed hoc ipío eadem non repugnat

u g

veracitati DEL loquentis. Ergo.

Maj. con-

i

u

,

ftat ex dictis num. 132.

Min, prob. Hoc

ii

ipfo , quód per talem amphibologiam mens

::«EI& ni |

interna DEI loquentis fufficienter externé

[ 75!, Mr

manifeftetur audienti , eo ipfo hzc locutio

! ii

perfe non caufat judicium erroneum in au-

N

diente , qui folummodoó , propter fuam ne-

[*

!

r

U

.'

gligentiam , aut inadvertentiam , non perci-

| Wïï;g

pit verum fenfum DEI loquentis.

Sedlo.

dcuun";ä&ä

cutio illa; que per fe non caufat judicium

ul

€I«

:

hT "

Difputatio 11, Ar*íc, UIT.

H

149

" Mil

erroneum in audiente, non repugnat vera-

citati DEI loquentis. Ergo.

i Mig,

W ! L:rx

1977

Confirm. Nam DEUS per talem amphi-,

37

fitisigng

bologiam frequenter locutus eít , prout ex

innumeris Scripture textibus patet , etíi

tht Ut

quamplurimi ob fuam incuriam , aut impro-

bitatem , verum DEI loquentis fenfum non

hg

intellexerint, Hinc Chriftus ipfemet Judaos

TT

0 D. T.

incredulos;qui adventíi illius,& Divinitatem,

tunfnn N

in veteriteftamento, pervarias figuras,fienifi-

catam non aguoícebant , acriter redarguit

p

Joh. V. 39. & feq. Scratamini Scripturas, quia

]i d

vos putatis in ipfis uitam aternam babere , & illa

j li pot

Junt , quateflimonium perbibent de me , & non

À Lorriopes

valtis veniread me , ut vitana babeatis.

Atque

ellanfomis

fimi lz edd

idcó de his quoqué Apoftolusad Rom.,IHI.

2. & feqq.. Credita funt illiseloguia DEI. Quid

A dius crcu

l

enim, fi quidam illorum non crediderunt? Nun-

O mll

J

quid incredulitas illorum , fidema DEI evacua-

jennon g

éit ? Abfit.

Efl autem. DEUS verax , omnis

Ergo, Mäj.tü

autem bomomendax. Quinimoin ipfius Pau-

Min, ?

li epiftolis juxta Principem Apoftolorum 1I,

diboloran t

Petr. lII 16.. $u2 quedam dificilia intellecln ,

yficiete *

qu& indodi, & inflabiles depravant , ficut &

l [o hæcw

cateras Scriptuvas ad fuaua ipforum perditionem,

Ergo.

n erronuo?

ypopt lu

Objicies r, contra primam. Amphibolo-

I

entiam, 97

gia per reftriionem pure mentalem , fubin-

58

de non foliüm cft licita, verüm etiam necef-

[oquttti

o ii

faria, & praecepta. Sed hoc ipío etiam

3

DEUS

v MP'

"rratlatus WV. de Virtut. 'Theol.

150

n

DEUS pereandem loquiporeft. Ergo. Maj:

odf

, prob. Si etenim confeffarius àzelotypo ma-

,

rito, de adulterio conjugis , quz Hagitium

ia

iftud reipsà eft confefía , reflexé de hujus

; gidiüni

notitià facramentali , etíi haud licité com-

| (um

1unicabili, füb poena mortis interrogatus

wocc

refpondeat: quód nullam hujus delicti no-

u

titiam Sacramentalem'/habear 5 tunc veritas

mc[ipffitf l

zcfponfionis predictze aliter, quàm per fo-

f

lam reftri&ionem méntalem falvati non po-

d eti

teft. Ergo.

: (s

Confirm, Nam Chriftus ipfemet à fuis Dis-

d n

cipulis de fupremi judicij die interrogatus,

! gns

er reftri&tionem puré mentalem videtur rc-

ml

fpondiffe Marc, XIIl. 32. De die autem ilo ,

, Mif

vel bora nemo fcit , n&que Augeli in calo , n&que

N

Filius , nifi Pater. Ergo,

Antec. prob, Chri-

ftus etenim, non . folüm üt DEl, verüm

atl

ln

etiam j üt hominis filius , fcicbat futuram jü-

st

dicij diem , utpote defignatus à Patre judex

vivorum , & mortuorum , juxta illud Joh,

?"'El,jäm'f',lfj

)

A

V. 27. Peteflatem dedit ei. judicium facere 5

W

&

uia Filius bominis efl. . Sed hoc ipfo, Ergo.

a mu

139 Relp. N.maj. Adprob. N. antec. Ra*

VN

(

tio eft: quia confeffarius , etiam reflexé de

M

i

notitia Sacramentali; quovis alio interroga-

t

tus , finé ulla reftri&ione puré mentali, fem-

MW

per legitimà refpondet: quód nullam peni-

tus peccati, etfi reipsà in foro conlcienti

ï miptï;tri1

Itlïïj:,?m

expofiti ; notitiam Sacramentalem habeat,

Cüm

Ti

Diþm&:io L, Artic, 1.

151

I n Ms

l

Cüm etenim notitia Sacramentalis, quà ta-

m

lis, quoad forum externum femper ita fe ha-

T inttg

beat , acíi reipsá nulla penitus foret ; hinc

aïlumth

eandem copfeffarius ob inviolabile fecretum;

lj

U

Wa

non folüm negare pote(t , fed etiam debet.

Quinimo hujus notitize carentiá quoqué ju«

Dng lt

10 o

ramento confirmare poffet ; fitale juramen-

lt rv

tüm cxigeretur, Nai iniqueinterrogans fibi-

It finyi

metipfi adfcribere debet, fi negativorefpon.

OT H

Ío decipiatur.

Ad confirm, N, ant, Ad prob. D. maj.

]

tplne dl

Chriftus etiam , üt Filius hominis, & qui«

dem folummodoó , prout judex áPatre defi-

d

ntdem t

guatus , fciebat futuram judicij diem. C, maj.

Dyde um

Prout Magifter difcipulorum, ac totius hu-

TT

manigeneris, APatre miffus. .N, maj, Et fic

diftindà Min. N. confeq. Nam Chriftus,

t ob t

j DEI, vt

prout Magifter à Patre miffus, cam folum-

modó notitiam habuit ; quam Pater homini-

at futram

ia pl

bus manifeftari voluit,

Hinc prout Magi-

fter, óne ulla reftridione puré mentali, meri-

ia ilud

tó refpondeba: Diícipulis interrogantibus:

udiim j

quód diem , & horam fupremi judicij ne-

v iph, B

Íciat, prout refp, preced, de confeffario di-

Vanc

Gumeft,

um d

Objicies 2. Amphibologia per reftritio-

saliointt

nem puré mentalem toties adhibetur , quo-

4

at

ties verus loquentis fenfus, pet circumftan-

9d mt

tiasperfonz, loci, aut temporis ab audien-

(oro (

tc parcipinon poteft, Sedhoc ipfo Chriftus

mcnïalcmmï

4

per

Tra&latus YV. de Virtut. Theol,

p

152

'c.

;)'m M

per talem amphibologiam locutus eft. Er-

g0.

Maj, patet ex num. 152.

Min. prob.

gitoc

j a

Nam Judei, poft ejectos é templo negotia-

"UT

tores , proutlegitur Joh.Ii. 18, & feqq.. Di-

xerunt ei: quod figuum. oflendis moéis , quia

,b

bac facis?. Refpondit JESUS, & dixit eis: Sol-

g

29

vite templuus boc, & in tri£us diebusexcitato

ilud. Dixerunt ergo Judai: quadraginta &

funià

fex annis. adificatum efl templum boc, & tu in

f b

tribus diebus excitabis illud? Ille autem dicebat

qare

at

de templo corporis [ai, Ergo.

Coníeq. prob.

In hác fiquidem locutione , illa Chrifti ver-

gt

ba : Templum boé , pet circumftantiam loci

g

potiüs reftringebantur ad fignificandum tem-

u

t

plum lapideum, in quo Redemptor Judais

loquebatur, quàm ad fignificandum tem-

a p

plum corporis fui, Ergo.

T

| rl

Confirm, Nam Chriftus pariformiter

f a

fuis fratribus, feu cognatis adhuc incredu-

lis, ad feftum Scenopegia Hierofolymis cc-

Vilr

lebrandum invitantibus , per reftri&ionem

fitf, i

puré mentalem refpondit, Joh. VII. 8.. Vos

wj

afcendite ad. diem feflum bunc , ego autem mon

|

r

afcendo ad diem feflum iflum. Etgo.

Antec.

il

prob. Haec fiquidem locutio Chrifti reftrin-

i

a

gebatur ad fignificandum tempus determina-

tum , nempe diem feftum, & nihilominüs,

i

prout idem Evangelifta (ubjungit: U autemz

li

a[cenderunt fratres ejus , tunc & ipfe afcendif ad

1171

|

'L,G |

li

À

Ti j

Difputatio IT. Artic. lIl

155

diem feflum , som manifeft

» ftd quafi in occui-

T

o LT

10

Sed hocipfo. Ergo.

t

lii

J

Ms j

Refp, D. ult, Antec. | Illa Chrifti verba :

I41

Templum boc , fpe£tatà folá circumftantiálo-

x

0,'?!!1313 W, "

&i, reftringebaatur potiüs ad fienificandum

h hao

templum lapideum

ht n

ris íui.

; quàm templum corpo-

l: fUj

C. antec. Spc&atá fimul circum-

ftantià perfonz loquentis, N. ant, & con-

W;/m&a:,o*m

fcq. Ratio eft: quód predi&am Chrifti

? D t d

X Cntt v

de corpore fuo loquentis metaphoram Ju-

tsl Cf w

dei perquàm facilé intelligere potuiffent , i

mctndunun

mentem , ad aliaRedemptoris verba, & (i-

gna, quibus aperté fuam Divinitatem tefta-

n

batur, ferió advertiffent. Sed odio, & invidià

At ia

figandun t

exccecati , laudatam metaphoram ad fabri-

cam lapideam inepté detorquebant,

At-

que ideó , dum adversüs JESUM , Marc.XIV,

: ptor

57. & feq. Quidam falfum teflimonium fere-

Qhucinoed

&ant : quoniam nos audivimus eum dicentem :

troolynit

Epo diffolvam templum boc manufatium , & per

teftridion

triduum , aliud non. manufatium dificabo $

!h. V". 81 Fvþ

Evangelifta fubjungit: &zon erat convenieus

" (ulet v

teflimonium eorum.,

Efgo, hi

Ad conf. N,ant, Ad prob, D. maj. Lo-

Chali lt

cutio Chrifti reftringebatur ad folum diem

us dettrmi

feftum,

N, maj. Etiam ad modum afcen-

; nihlns

dendi à cognatis poftulatum,

C. maj. Et

fic diftin&à min.

ugitï w

N, confeq. Nam fratres

increduli poftulaverant, ut inter figna & pro-

'ipn

L

igia publica , ipíis comitantibus, ex Gali.

5

laa

n

154 TraGlatus IV. de Virtut. Theol.

^

i

L

1za in Judeam afcenderet, proutex cap. cit

l

j n Ó

g

3.&

feq. patét: Dixerunt ad eum fratres eju$ z

Tranfi binc , & vade

in Judaam , ut & difci-

ii

Nen0

h iw W

uli tui videant opera tua, qua facis.

ulto quid facit, &* guarit ipfe in

m M

guippe in occ

pelam effe.

$i bac facis, manifefía te ip[um

" f-.cil ]

onundo,

Hinc.falvá veracitate tuà Chriftus

siniol

afceinsdit ad diem feflum , non manifefit , ftd qua-

[n,üampi

n I

fiim occulto.

2.

Objicies 3. Ideó Chriftus non potaiffet

Mn )

14

idgi

J

udeis loqui pet amphibologiam cum reftri.

b3

&ione pure

mentali conjunctam ; quia talis

d

Sed talis

cuflus,

amphibologia fuiffet mendacium.

amphibolog

ia reipsà non fuiffet mendacium.

d od

Tf

Ergo.Maj.patet ex num. 15 5. Min,prob.Nam

juxta doctrinam D. Thom. hic q. 111.art. 1.

st

Simulatio proprit eff mendacium quoddam in ex-

T 1gcm

feriorum fignis falorum coufiffeus ; nontamen

T.

illa fimulatio fuit reipsà mendacium , quà

fs

Chriftus poft refurre&ionem fuam binos di-

bj

(

N

N

fcipulos versüs caftellum Emmaus comita-

ii

tus, illis appropinquantibus , Luc. XXIV.

A

AA

j

m

29. Ipfé fefiuxit lo

ngiisire, Ergo patiter.

^

|

ub

l

Confirm. Quamvis

etenim obftetrices

A

M

3

JEgyptie , qu& contra mandatum regium

?

u

n

líraélitici populi parvulos occidere nolebant,

er reftritionem puré mentalem Pharaoni

m*!.l

l

ii

I

dixerint, Exod.l. 19. Nozfunt Hebrae fieut

J "'th

4Egyptie mulieres s ipja enim babent obfetri-

t 1

t

eandi faentiam , & priusqudtm veniamus «d e8$,

M

i

p

Pt

Vr i

Difputatio l. 4ritic, HT.

75*

Itj teri

pariunt ; non tamen hecamphibologia cum

IJMWM

reftri&tione puré mentali, vi cujus ad paucas

1

M Mi

folüm mulieres locutio externa reftringeba-

tur, fuit reipsà mendacium, Ergo, Ant.

f*W l PT

! N

4

prob, Nam ftatim fubjungitur v. 20. Bene

M

i

n

erpo fecit DEUS obfletricibus , videlicet prae-

(

j

A

miando illas,

Sed DEUSillas non premiá[-

WA n

fet, fiamphibologia predi&ta fuiffet mcnda-

cium, Ereo.

i

tlstn atl

Refp. N. min. Adprob. N. coäfcq.Ra-; ;

dhjarnnd

tio cft: quód non omnis fimulatio fit men-

juia, qit

dacium reale, in exteriorum fignisfactorum

dhon, d

confiftens ; ficut non omnis amphibologia

fufvaer

cft mendacium in exteriorum fignis verbo-

fM

rum confi(tens,

Nam alia cft fimulatio for-

litgmnat.

malis, per quam talia figna forisadhibentur,

vandlunitt

ut verus agentis fenfus percipi nullátenus

ZERVATEL

poffit ; alia meré materialis, per quem verus

a dcum , d

feníus agentis percipi poteft, et(i per acci-

Voam biost

dens non percipiatur, Sicut igitur amphi-

maus COW»E

bologia in reftrictione puré mentali confi,

,lX

ftens femper eft mendacium verbale , ita pa-

l,gopsriw,

riter fimulatio formalis femper eft menda.

m oUl

cium reale; quia fcilicet , üt Doctor Angeli-

adaum (

cus poft affignatam fuperiüs definitionem

sltrenmé

r

fubjungit: Nom refert, utrim aliguis mentia-

um

i

tur veróo, guàm guocunguealiofadlo. Con-

trarium de fimulatione meré materiali dicen-

if

71 WW ""ff

dum , quam Chriftus in predicto cafu adhi-

TL

ii

buit, Sicctenim D, Thom, q. & art, cit. ad

X,

n

Tra&atus IV. de Virtut, Tlaeo?.

156

:, Nm'l "

1. refpondet: Dominus in Evangelio finxit

[j p

fé longiós ire $ quia. compo[uit motum [uum y

st

quafi volentis longisis ire , ad aliud figuraté figni«

üfim.

ficandum , [cilicet:: quod ipf abeorum fide lon-

gb erat , t Gregorius dicit, vel , 8t Áuguflinus

gt

d ayddit

dicit: quia , cim longins ece[Jurus erat. afcen-

( g

deudo in caluna , quodausmodo per bo[pitalitae

ds X

dem vetiuebatur in terra,

Ad confirm, N, ant, Ad prob, D. maj.

lia

darämdfrf

DEUS Zenefécit obfletricibus , premiando illas,

propter mendacium. N. maj. Propter ti-

jj N

morem DEI. C, maj. Et fic diftinüámin,

ateod

án, t

N. confeq. Nam, ütD, Thom. hic q. 116.

kcalh,

art, 3. ad. 2.refpondet : OZ/fetrices non [unt

renunerata prowendacio , fed pro timore DEI,

tr, t

TT

é* &enevolentid ,. ex qua proce[fit mendacium.

Unde fignanter dicitur : Et quia timuerunt 0b

ET

Jieirices DEUM , edificavit ilis domos. |Men-

n

a

l

]

D

daciuma verà , poffed féguens , mon fuitmerito.

[

l

rium.

L.

144

Obiicies ult; contra fecundam, Repugnat,

TT

ut DEUS loquatur per amphibologiam cum

Quj

(Sü&m

reftri&tione puré mentali conjunctam, — Sed

hocipfo etiam repugnat , ut DELIS loquatur

l ln

per amphibologiam , cum externa reftri-

[: Mfwi

u

"u

€&ione conjundam. Ergo.

Maj, patet ex

hucásque di&tis. Min,prob. Ideó primum ;

Ti

quia talis amphibologia eft moraliter mala,

ii

Sed etiam altera eft moraliter mala. Ergo.

Maj. conílatcx num. 134. & feq, Min.

EM

prob.

Tnty

?)zfoatatlo H. Ariic. IHl

157

x iubagd,', fs

prob. Nam audiens equé falli

» acdecipipo-

""æ It Á

teít per amphibologiam cum e

m

Xterna, quàm

meré interna reftrictione conj

un&am, Ergo.

Afj

Confirm,

Locutio per amphibolo

giam ,

h y

j lii

cum externa reftrictione conjunctam ,

toties

J m

Itj [ Wü

iii.!i

eft moraliter mala, quoties loquens

pravi-

det, quódaudiens per eandem (it de

cipien-

dus. Sedhocipfo cadem DEO,, falte

m in il.

Mp a

lis circumftantiis re

pugnat , in quibus pravi-

ii Naaátd

det hanc deception

cm, Ergo.

Min. patet.

N a hp

Maj.prob. Nam voluntas per a

mbiguam lo-

bíe lais

cutionem decipiendi audiente

m eft menda.

Thos t

cium , faltem affeGiivé tale ;

D

liter mala,

adeóque mora-

Sed hec voluntas toties habe-

i ml

tur, quoties loquens pravidet

» quód au.

vf

dicns fit decipiendus.

Ergo. Min. prob,

tj atuttid

Hoc ipfo, quód loquen

s prevideat fecutu-

tmt, Me

ram ex amphibologia deceptionem audien-

LL

tis eoipfo volendo caufam, vult etiam effe-

-

um, Ergo.

Refp. N. min. Ad

j hp

prob. D. maj. ldeó

45

ibjloram d

primum ; quia locutio

per amphibologiam,

judn, !

cum reftrictione meréi

nterna , eft moraliter

mala, & quidem per

fe , adeóque in omni

)US loq

circumftantiá femper illicita,

eyterm Ie

C. maj,

uia

Noj p

eft moraliter mala , folüm

peraccidens, feu

, pio

pro aliqua circumftantia,

N.maj. & fic di.

flindà min.

mociitt/

N. confeq, Ratio eít: quód

«t mä[i. '

amphibologia cum reftri&tione mere interná

femper fit mendacium , quod in omni cir-

þ&[:q-f'

Ccum-

Di[;ni

1 sä TraGlatus 1F. de VPriut. Theol,

t;amm[m

cumftantia eft illicitum , utpote ab intrinfe-

mzmül (

co moraliter malum, Econtra veró Amphi-

gl

bologia cum externareftri&ione conjuncta,

non cít ab intrinfeco moraliter mala, ideó-

i?uODktut

d

quc de fe licita , quamvis eadem pro illis cir-

;'Q(mïm.ï

cumftantiis fit prohibita ; in quibus non da-

T

tur fufficiens caufa occultandi , magis veró,

p d

m

quando infuper adeft pofitiva obligatio apere

té loquendi veritatem.

Hanc igitur amphi.

aj

jdch

,

bologiam de fe liciram innumeraScripturz

oracula continent , que videlicet ; prout Au-

n5, gt

d

guítinus , Lib. Contra mendacium ad Con-

fentium cap. 10. fcribit: proptered figuratis

p

velut amitlibur obteguntur , ut fenfum pib. qua-

tleli,

p

veutis exercegnt , & nà nuda, ac prompta vilt-

wl H

fcant.

ul

Adconfirm. D, ultimum antec. Eoipfo

at

loquens volendo cauíam ; vult etiam effe-

us

&um , Íeu deceptionem audientis, fi haac

non folàm prevideat, fed etiam pofitivé. in-

xj

tendat. C.ant, Sihancquidem pravideat,

2!(uüfcu I

attamen folummodó permittat, fcu non im-

n

ediat, N.ant. &confeq. Ratio eft: quód

WJ:M

D

[ mm

k

amphibologia cum externa reftrictione con-

jun&ta , per fenon decipiat audientem ; quia

ïw(m

M ]

fÍcilicet per illam verus loquentis fenfus fuffi-

LY

DN

D.

cienter exprimitur , etfiab audiente non per.

QR

cipiatur. . Quamvis igitur talis amphibolo-

Ws

L.I

i,

gia fit mendacium affective tale, quando lo-

ldfw

quens pofitivéintendit decipere audientem 5

W

l)

Wi

noi

!W !

DifputatisIT. 4eie IT

bj

159

non tamen e(t mendacium

quandoloquens

At Án

y

fecuturam exilla dece

Vi

il

ptionem quidem prz-

videt,

fed folumrmodó

permittit , eoquód

Witni i

Wtl

illam non tencatur impe

dire,

Ex didis ita-

qué

lii

Conítat x. Quód DEUS non poffit lo

quir46

li Wdi, mïW;

per amphibologiam , cum reftrictione P

uB ——

MUTUTM

mentali conjun&tam, ^ Cüm etenim in tali

UT

amphibologià internum

» etfi reipsá verum,

lts

judicium loquentis

, nÉque per vocesexter-

nb

nas, néque per fuperadditasloci , tem poris,

n d (

aut períonz circumf(tantias , fufficienter ex-

Mi

n j

'

primatur ; hinc ita loquentialius abaudien-

ifagia

te affenfus , quàm reipsá falfus, feu diffor-

À um

mis interno judicio lo

quentis, preítari non

poteít. Hoc ipfo autem , quód loquenti

1 utts D

aliusab audiente affenfus , quàm reipsá fal-

nit eum «

fus preftari nequeat ; coipfo externa locu-

Xdents, C

tio eft difformisinterno

judicio loquentis ,

ia lt

ideóque am

phibologia per reftrictionem pu«

ilempant

ré mentalem , eítlocutio mendax , & proin-

ur, Íeutoi

de femper ab intrinfeco malá , ut eadem in

Juto elig

nullo cafü , nec quidem ad evitandam mor-

vliidiontt

tem, licité adhiberi poffit, prout ex damnatis

dienten

ab Innocentio XI, binis

propofitionibus ,

xris fl

num, 135. adductís, patet, — Quinimo id-

dienent

ipfum dicendum , etfi loquens

€a verba, quae

mente retinet , quidem lab

ulis awPf?*

fed adeó filentiose

lis exprimeret,

ul qui

, Ut ab audiente percipi

non poflint. Nam talis eorum verborum

j

enurna

hij

160

Traatus IV. de:'Vir;ut. "Theol,

, firtane

enuntiatio zquivalenter ita fe habet ; acfi

jg t

non adeffet, ideóque locutio externa &qui-

m

valenter mancet cum reftridione meré men-

Cüm igitur Divine veraci-

;:äu*. N u!

tali conjuncta.

tati effentialiter repugnet omne mendacium,

bt

in: 'atl !

feu locutio externa difformis interne menti

loquentis ; hinc eidem effentialiter quoqué

D Wa

uml

repugnat amphibologiacum reftri&ionepu-

ré mentali conjunQaa.

T.

[

D

i

T

147 C

onftat2. Quód

DEUS loqui pþiïït per

hibologiam cum externa rc

ftri&tione

l W;'r':i

amp

conjun&am ; quin

imo per eandem defacto

wgä'mi,ä!

numeris

imaly

fapiffimé fit locutus, pront ex in

Scripture oraculis, varios tropos; & figu-

Ob

TT

ras continentibus, patet, Nam talis amphi-

bologia , etfi fpc&tatis folis vocibus ambigua,

T,atudi

Q-

ETU

hihilominüs per externas circumftantias l

ci, veltemporis, aut perfong loquentis, &

Pal

RNt

audientis, ita reftringitur , ut per eas internus

loquenti

s fenfus fufficienter exprimatur,

Vg

er accidensab audiente non per-

Mióu

quamvis p

Hinceadem eft de fe licita , ideó-

t

cipiatur,

ue ad occu

ltandam juftis de caufis verita-

Bigy)

1

,

tem adhiberi poteft , etiam tunc, quando

i

Vr

loquens audientem ex fua incuria, aut ne-

[;:&';.';*Jlïlï

m previdet ; dummodo

Vg 1':. 'uiï

gligentia decipiendu

hanc deceptionem

pofitivé non intendat,

i

néque adfit fpecialis

fs

fed tantüm permittat,

obligatio candidé aperie

ndiveritatem. Hec

qutij

:

autem obligatio tunc maxime adeft , quan-

Jm!ci.m

T

Difputatio H. Avtic. I1L, -

161

M

MTA

do Chriftianus de fua fide intetrogatus , nec

quidem tacere potefl, Sic etenim D. Thom,

NUtetelre

]

hic q. 3. De a&a fidei externo. art, 2. con-

cludit: $i aliauis interrogatus de fide taceret ,

M

Ülb trtuts

G* ex boccerederetar : vel, quàd non ba£eret fi-

dem : vel , quàd fides mon e]fet vera: vel 4lij per

Lt

ejas taciturnitatem averterentur 4 fdes in ba-

T rcüriäiun:;

jusmodi cafibus confe[fio fidei eff de mecelJitate fa-

UM nf

Intis, Atque ideó per Innoceütium PP. XI.

damnarta fuit fequens Propofitio 19. $; 4 po-

egtri d

teflate publicá quis interropetur : fideus ingenue

ytuda d

eonfiteri, àt DEO & Fidei gloriofuua con[ulo ;

gott t inutt

tacere , 21 per fe peccaminofum , mon danano,

nrtops

Conftat 3. Quód proinde Chriftus, ut-148 —

Notilit;

poté Incarnata Veritas , nunquam adhibue-

vacdus a

rit, necadhibere potuerit, amphibologiam

Siomfanti

cum reftritione puré mentali conjun&ham ;

pe n

etfifrequenter locutus fit amphibologià illá ,

nerets at

qu perexternam perfonz , loci,aut tempo.

et n

ris circumftantiam , ad verum loquentis fen-

dientenony

fum , etfi abaudicntibus haud intelle&um,

t felicta,

reítringebatur,

Primaria inter omnes hu-

je us

jusmodi amphibologias eftilla , quá difcipu-

p tunc, Qu

lis (apremi judicij diem inquirentibus, repo- *

ipcuni, d!

fuit Marci XIlI, 32. De die autena illo , vel bo.

idec, n

ra nenmo [cit, néaue Angeli in calo , azéque Fi-

Y

lius , nifi Pater,

Quainvis ctenim Chriftus ,

"TU

etiam üt homo, dicm illam tunc fciverit, tan.

quam Zefienatus d Patre Judex ; non tamenil-

jvetitb-

am fcivit, tanquam Mapiffer burzani geueris d

Pa-

?

162

Trz;üatus IV. de Virtut. 'Tbeol.

P

lu

Patre siiffus ; quia Pater hanc notitiam 4

7:'0

Unde

bominis nuli voluit communicari,

M

verus amphibologiee fenfos per ipfam Perfore

loquentis circumftantiam fatis eluxit; cüua

ht

illa notitia, vel fcientia , qua alteri licité com-

municati non poteft , equivalenter ita fe ha-

at

beat, acíi à loquente reipsáà non haberetür,

Hinc nou folàm confeflarius , fed etiam qui-

-

don

vis alius , ad fervandum fecretum in foro

ia

1

m

confcicatiz obligatus , refpondere poteft,

ac debet: quód dictum, aut fa&tum ab in-

f

quire

nte poftulatum nefciat , aut ignoret,

um

reflexé de fcientià , vel notitià

gt

quamvis etiam

privatà , quae licité communicari nequit , ab

n "

alterointerrogetur; quin proptereà pet aui-

I

hibologiam , cum folareftridione mentali

7I i d

n d

conjun&am , ideóque illicitam loquatur,

il

Quodíi veró ex facris litteris nonnulla de

u du

aliorum quoqué hominum, etfi verbo, aut

m:fa;wh

fa&to mendacium laude adducantur , ut nul-

L

làtenus ápeccato excufari queant ; tuncbree

n'(,F' T

viter cum Divo Auguft, Lib. contra Menda.

!j

'cium. cap. 9. refpondendum erit: Noz ozaia;

k

quá d Janciis , vel jnfiis viris , legimus facia , de-

LU

àemus trausferre in mores,

M

Hs

W

f.

ä

M

lxm,[.

9

Ms

T o

X

i

;1

9

|

! :*VW Zïrm

AR.

;ngjï

Ti

1 hamm'i,ak

Difputatio IT, 4rtic. IV.

1635

O (

t

"

ARTiIcurusIV.

UP

N Cj

i

M

VU

4/n vero miraculo doctrina falfa

&t

confirmari poffrt

U Ils

Renotandum r. Quód miraculum , ab

At d

p

149

I eteto j

admiratione appellatum , fit actio vel

opus tranfcendens virtutem naturg,

ii

ídque

at

in tres claffes dividatur,

Sic etenim D. Thom.

t tiqot

Partel,q. 105. art. g. Dicitur aliquid mira.

enlum per comparationem ad facultatemmatn-

Ye

r&y quamexcedit. — Excedit autem aliquid fa-

Mub

propttipes

cultatena natura tribliciter, Primomodo quoad

[ridione at

fuéflantiam fadi, — Sicut , quàd corpus buma-

num glorificetur ,

um foqutt

quod nullo modo natura face-

re potefe, — Et iffa tenemt. fummzum gradam in

ts nOnnula (

iv

eniraculit. — Secundà aliguid exceditfacultatem

natura y nonquantim «d id , quod fit

i féd quan-

fIcantur, t

12mad id, in quo fit,

Sicut refufeitatio waor-

ieitt; tUt

tuorum , & illuminatio cecorum , &v fimilia,

, Contra Mi

Poteft enim natura cau[arevitana, fed non in mor-

yerit; Num

1u05 Ó potefl praflarevifum, (ednoncaco. Ef

dgme f

bactenent fecundum locum in miraculis.

der-

TR

2io maodo excedit ali

quid faeultatem. natura,

guantim ad uiodum

» & ordinem faciendi, $ic.

ut, cim dlignis fabità per virtutem Divinam

—

& feére curatur , d&:que curatioze , & con[ueto

procef]u natura intalibus 5 & czmi Jlatisna a£r

divina virtute in pluvias den[atur absque natu-

L 23

74*

Wj

164 Traäat?s W. de Virtut. Tbeol.

vt

^ valibus caufis 5 ficut fa&hum cfl ad preces Samuelis,

qiatis

dv Elie, — Etbujusmoditenent infitum locum

siowte

in miraculis.

fl

Prenotandum 2, Quód

proinde aliud fit

yihtitt

150

—

miraculum verum, fen ftrité fumptum;,quo

Jkïla-lm j

cilicet folüm virtute Diviná fieri poteft, qua-

wililthy

lia fünt miracula prime , ac fecunda claffis ;

l n fkm'f»'

gut faltem defa&o fit , cujusmodi funt mira-

nj

cula tertiee claffis : aliud vetó fit miraculum

foiüm apparenter tale, feu laté fumptum,

a

DEU

uodaétu non fit virtute Divinà, fsd folüm

"

creatà, Sicetenim rurfus D. Thom. F.1. q.

j

—

agf

I114.att.

4- Miraculum proprié dicitur , quod

dttrà t

t pr&ter ordinem totius natura creatd ,

u^ quo

Dicitar

Md

ordine continetur omnis virtus creata,

-

u)

1amen quandóque miraculum larg? , quod ex-

firnn

cedit bumanam facultatem , &* confiderationem.

r

Et fic damones po[famt facere miracula , qua fci-

iát,

licet bomincs mirantur , in quanidum eorum fa-

T5 R

cultatega , & cognitionem excedunt, Sciendum

D

$130

efl tamen : quàd , quamuds buj

diopera D«-

init d

t

monum , qua nobis miracula videntur , ad ve-

L

vam vationem miraculi non pertimgant » [unt 14-

JW

Wiirgn

V

1Men quandóque vera res, Sicut magi Pharaonis

Tá-

per virtutem Damonum 'veros ferpentes , &

|

D

stas fecerunt 5 & quando ignis de culo cecidit, &

w Job cum gregibus pecorum uuo impetu

Ut

familia

Bl

con(auta

pfit , & turbo domaum dejiciens filios ejus

DEusuiiïfz

occidit , qu& fuerunt opera Satana y phanta[ma-

3a 209 juerunt.

!]

Pre.

it lii m

Difputatio lT. Artic, IT

16

MT

Átnyj

iinnmg,,

iti|in

Prenotandum 3. Quód veti miraculi fi-qer

nis primarius , non tamen unicus, fit con-

Cl

firmatio verg do&trinz fidei,prout D. Thom.

P.IlI, q. 43. art, 1. docet: Divizitàs concedi-

ul'm&&ium NI

Df

tur bominimiracula facere propter dgo, — Prim

quidem , &* principaliter , ad confirmandaa

Ptl

Cjupod f

veritatem , quam aliquis docet, — Quia eninzea ,

qua [unt fidei , bumanana vatiouem excedunt ,

d t i

07 po[Junt per ratioues. bumauas proéari . fed

LT

oportet , quód probentur per avpumentum divi-

t D d

74 virtutis , ut, dum ali

quis facit opera , qua

fisD n D

folus DRUS facere poteft ,

credautur ea , qu& di«

niridür a

cuntur,efed DEO, — Sicut , cüm aliguis defert

hi, i

litteras , auulo Repis fronatas , creditur ex volun-

"um D

1ate Repis proceffiffe , ouod in illis contiuetur. Se-

m Int, i

eundo , ad oftendendam prafentiam DEI in bo-

n

mine per eratiam Spiritis Saucli 5 ut, dum bo-

niitilt,qu

o facit opera DEL, credatur DEUS baZitare im

qutti t

€0 per gratiama,

Veruntamen hic finis fecun-

elytt, V

darius , neutiquam in co fenfu reftricto iri-

telligendus; acfí donum patrandi vera mi-

gl

£oldetiny

racula foret infallibile gnum ad declaran-

dam [an&titatem hominis, adhuc vitam

vingah f

i mj n

mortalem agentis,

Nam donum iftud non

eft eratia gratum faciens , feu fan&ificans, fed

yfrp!

IT

folummodoó eft graiia pratis data , quzáà DEO

etiam peccatori conferri poteft.. Hinc ita.

m n

fl d!jiiW!"

qué nafcitur prefens controveríia : an

a P

DEUS, faltem inaliqua circumftantia , pof-

fit patrare ipfemet , vcl creaturg conferre

L 3

por

p

166

Wraflatut IT, de Virtut. 'Theol,

qin.*

poteftatem patrandi verum miraculum , vi

qqeaut

cujus falfa doGrina , tanquam verum dfx-

g n

gma confirmetur ?

gj

152

Dico r. Néque DEUM poffe patrare, né-

que alicui creaturz conferre poteítatem pa-

t C

qutitmat

trandi verum miraculum, pro illis circurm-

ftantiis,in quibus alius miraculi finis, quàm

-

vn tl

fu. $

confirmatio do&krine falfe prudenter colli.

gi non poteft, .Ita cum D. Thom. hic q.

-

udi

178. att. 2. Communis, & certa Theolo-

k d

gorum fententia.

Prob. Repugnat , ut

!'.'J,'J(my

EULV

DEUS loquatur per amphibologiam cum re-

firictione pur& mentali conjun&am. Sed

Ti

hocipfo etiam repugnat , ut DELIS faciat ,

( um

autfieri permittat , verum miraculum in illis

yul; t

circumftantiis , inquibus alius miraculi finis;

M'f v'.' l

hg

quàm confirmatio do&rine falfz, prudenter

|

colliginonpoteft. Ergo. Maj, patetex pri-

g

i

r

Ll

"

"i

ma conclufione articuli prezced. . Min. prob.

ldeó talis amphibologia DEO repugnat;

LT

nii,)

quia locutio externa DEI foret difformis in-

ternz menti loqueatis , adeóque DEUS ver-

xJ

bo falfum teftaretur,

Sed DEUS quoqué

ttan

patrando , aut permittendo, in pradictis cir-

-

Widiw

cumftantiis, verum miraculum , fa&to falífum

E'nï:'; m

teftaretur, Ergo, Maj. iterató patet. Min,

t

prob. Nam verum miraculum ad confirmna-

r

tionem alicujus doctring fa&um , e(t velut

DAT

figillum,in teftimonium veritatis , defuper à

ii

N

DEO impreffum , prout num. praced. di-

Con-

Gumcít, Ergo,

1 K

Difputatio IT. Artic, lV.

167

j WUM l

1 Hng

^ d

Confirm. $i DEUS per femctipfum , aut

tss

pet creaturam,in predi&is circumftantiis ve-

"Y

rum miracnlum facere poffet ; tunc Judai

excufari potuiffent à peccato infidelitatis, vi

Ti

LTTM

cujus Chrifto affirmanti; & veris wiraculis

"

confirmanti , quód fit verus DEI filius , à Pa-

J

gt

trc ia hunc mundum niiffus , non ctedide-

dl N

D D Ti l

runt, Sedhocadaittinequit, Ergo. Min.

pitet cx illis Chrifti verbis Joh. XV. 22, &

i n T

feqq. Si uonveniffem, & locutus fuiffena eis,

NU

peccatum non babereut : munc autem excu[atio-

Miiptca :

ziem non baent de peccato fuo.

Qui meodit ,

t Y

M DRUS s

Patrem meum odit..— $i opera mon feciffem: in

eis; qua uemo alius fecit : peccatum mon babee

Vnrtactlun i

venuti nunc auteg & viderunt , &* oderunt,

fs

&* me , & Patremeum. Maj, autem prob.

Ál prudn

Na Chrifto in porticu Salomonis dicenti ,

jj pttet p

Joh. X. 37. & feq. Si non facio opera Patris

«). Mp

ii , nolitecredere wiibi. . Si autem jacio, & fs

EO r

mibi non vultis credere , optribus credite , atf

,

t difomii

cognofcatis , & credatis: ouia Pater inme eft,

DgU

Que

" egoin l'atre , Judei refpondere , fuámque

DEUS

qu

incredulitam excufare potuiffent; quód mi-

it oredids

racuia, etfi vera, non fufficiant ad confir-

p fQ&Oft

mandam doctrinz alicujus veritatem , cüm

i at

eadem quoque à DEO fieri pofüintin illiscir-

P

o

üfli

curmftantiis , in quibus prudenter alius finis ,

"

ium,

quàm confirmatio propofite doctring , li-

juri u

cét reipsá falfz, collieinequit. Ergo.

4

I-

lum' P[æ:f'v'

D[TPM

168

mTraGatus IP. de Vivtut, Tbeol,

"

I5

Dico 2. Poffe DEUM patrarc , vel per fe-

N

Uül

metipfum , vel per creaturam verum miracu-

a,

lum, inillis circumftantiis ; in quibus alius fi-

sf

nis, quàm confirmatio falfe doGtring, pru-

ao

denter colligipoteft. Ita cum Suarez, Hut-

g t

tado , Granado , aliísque Cardin. de Lugo

Difp.lI. de Fide, Scà. 1.

Prob. Nonrepu-

wl

qremt

gnat ; ut DEUS loquatur. per amphibolo-

giam, que per varias circumítantias ex-

gf

hi l

terpas,ad verum loquentis lenfum , reftrin-

gitur ; et(i verusfenfus ab audiente, per ac-

at

(

cideris, nonpercipiatur. Sed hocipfoctiam

DEUS, velper femetipfum , vel per creatu-

hd

ram, poteft patrare verum miraculum , in cir-

gv t

cumftanuis falfe do&rine , audientibus

ln

R1

propofitz , dummodoalius finis, quàm ejus

vl

do&irine confirmatio , prudenter colliei pof-

fit. Ergo, Maj. conftat ex Conclufione fe-

alyin

cundá preced. art. — Min. prob. Quamvis

ii

etenim verum miraculum fit medium aptiffi-

30

mum ad confirmandam do&trinam , nihilo-

ii

minüsillud non eft ab intrinfeco in hunc fi-

RTT

t

nem ordinatum , prout ex num, I51. Con-

-

ftat, Sedhocipío, quód alius veri miracu-

Vg

li finis , quàm confirmatio do&trime falfze

DN

prudenter colligi poffit: eoipfo tale miracu-

M

lum videns fibimetipfi debet imputare, fi de-

As

cipiatur ; cüm DEUS hancdeceptionem non

ln

L

i.

intendat, fed folüm permittat , proutin am-

M Eïk

phibologia cum externa reftritione conjun-

Con- 1

Cla patet, Ergof

i

Difputatio H. Artic. IV.

169

W

Mi

Confirm. Hoc ipfo , quód verum mira-

tini

155

QUi

K

Y

n

dul

culum, non fit ab intrinfeco in hunc finem

ordinatum , ut per illud propofita doctrina

] laäl'zäuim)

n

lu

confirmetur; eoipfo DEUSillud inalium fi-

lt "i

ncm ordinare , adcóque in illis circumftan-

MTM

tiis facere poteft , in quibus alius rmi-

i M ,

raculi finis fufficienter indicatur ; etfi hoc fa-

z

UM

cere non poffit , quando alius finis, quàm

Clittfigg «

sl f

confirmatio do&trinz falfe nequit depre-

hendi. Ergo, Anr. prob, Hoc ipfo , quód

D Aigt t

amphibologia, feu ambigua quoad voceslo-

if

cutio externa, non fit ab intrinfeco in hunc

n t

finem ordinata , ut per illam audiens deci-

TOE

piatur; eoipfo poteft DEUS illam ordinare

z , 4Udini

in alium finem , adcóque per eandem in illis

tf n

circumftantiis loqui, per quas verus loquen-

ttrcolinpo

tis fenfus fufficienterindicatur; etfi tuncper

condfone f

illam loqui non poffit , quando verus fenfus

g. Qur

nequitdeprchendi. Ergo pariter, — Confeq.

mediunapi

prob, Idcó DEUS ficloqui poteft; quia per

irinam, QUj

talem locutiogem non caufaát erroneam co-

[ecoin hu

gnitionem in audiente , quamvis hanc prz-

um, 514

videat fecuturam , eámque folummodó per-

ius veti t

mittat, prout num, 145. ad confirmatio-

dottine i

nem refponfum eft,

Sed etiam DEUS in

przdidis circumítantiis verum. miraculum

ploultt:

ymputt

faciens non caufaret cognitionem erroneam

in vidente ,

pacptoto

quamvis cam pr&viíam permit-

teret. Ergo.

a, t

Ob-

L5

tri&ionccof;

j

170

Nraclatus VV. de Virtat. " Theol.

s n

'Objicies 1. contra primam. Donum pa-

g

156

trandivera miracula, noneft gratia gratum

TRU

faciens , feu fan&ificans , adeóque folüm

ayum o

gratia gratis data , que à DEO , ctiam im.

f

pio , conferri poteft. Sedhoc ipfo non re-

ROV

pugnat, ut DELIS per femetipfum , vel per

lus u

creaturam patret miraculum, in illis circum-

veliman

ftantiis , in quibus alius veri miraculi finis ,

undmd

quàm confirmatio falfe do&rine colligi

(unig

nonpoteít, Ergo, Maj. patet exdictis num.

slatma

151. Min. prob. Si etenim. donum iftad

pf

impio , adcóque ctiam haretico conferri po-

teít; tunc hareticus ad confirmandam fal-

àndt

plsar

fam doCtrinam , audientibus propofitam,

hoccodem dono patrandi veramiracula uti,

ET

At

fcu potiüsabuti poterit. Ergo.

Confirm. Nam Pater aternus , contulit

t

poteílatem patrandi vera miracula, etiam

ietd

UT

illis , qui Chriftum , ejusdem Patris filium

e(le, non credebant. Ergo. Antec. prob.

il h

Communi fiquidem Apoftolorum voce

tl

Joannesajebat Luc, [X. 49.. Praceptor ! Vi-

ln ay

dimus quendam in ubuaine tuoejicieutem damc-

.'"v'.'v.:nig

nia, &* probibuimus eum 5 quia non feguitur

"8

[

nobifcum, Ergo.

I57 Refp. N. min. Ad prob. D. ant. Si do.

num iftud patrandi vera miracula etiam hz-

UT

retico conferri poteít, & quidem pro illis

«ircumftantiis, pro quibus alius miraculi fi-

ltl

nis; quàm confirmatio do&rine falfa colli-

"l

gl

i

n

Tu

ll

Difputatio 1, Artic, F.

171

ng

Tiong "]

At ]

gi nequit; tunceodono in hunc Enem hz-

LEU

rCticusabuti poterit, C, ant. Secus. N.

CALy T.

NT

i

^lt

ant.&confeq. Ratioeft: quód verum mi-

l ID'MI

4 if

raculum non alitet , quàm virtute Diviná fie-

m

ti poffit ; ideóque ad confirmandam do&ri-

j ,fmf.'imæ i'ïll "

naminillis circumftantiis factum, in quibus

ln i lts

alius finis prudenter colligi nequit, reipsá fit

IS RT g

li

l

l]

tcftimonium , & veluti figillum, quo DEUS

t (Ustt tj

eandem doGttinam approbat , & confirmat,

p

Quamvis igitar DEUS hoc donum hzretico

ttto ia j

adconfirmandam do&rinam veram conferre

at

potüt; non tam€illud quoqué ad confirman-

ial

dam do&rinam falfam conferre poteft, falt£

'

lts t

ptoillis circumftantiis, pro quibus alius mi-

Iraaiaadis

raculi patrati finis prudenter colligi nequit,

n

Ad confirm. N.confeq. Hzc (quidem

tttus, CORLU

poteftas, per nomen JESI ejiciendi deno-

piacta, ett

nia , incredulo collata, ceffit ad augendam ,

n Daris r

propagandam ipfius Chriftigloriam, n-

, Mntec

de D. Aug. q. 79. inter tres & o&oginta,

flolorum W.

quas ad Epifcopum Simplicianum fcripfitz

Praeptr'l

Hac figua , cüm ufurpantur ab extraneis , qui

j t

fuum nomen ad iflama wiilitiam mon dederant,

ti n f

propter bouovem tausen excellenti[fimi Imperato-

vi$ valent,

D.ax $

Objicies 2, Non repugnat , ut DEUIS re-

58

icula etioi

velet hzeretico, quód adolefcentem heri

mortuum , craftino meridie , ad matrisaflli-

tidem p

Jits i

Qz Íolatium refufcitare velit.

Sed hoc ipfo

ctiam non repuguat , ut DEUS haretico po-

iine

tc-

DWI

(372 , TraGatus IT. d? Virtut. Tbeol.

teftatem patrandi hoc miraculum ad confic-

j N

, Mio*

mandam falfam doctrinam conferat, quan-

do alius miraculi finis deprehendi nequit, Er-

46 mï

go. Maj patet. Min. prob. Nam hareti-

g o

cus , futuri hujus miraculi praeícius , potc-

rit craftino meridie , ad confirmandam per

qob i

UE

illud falfam doctiáinam ; imperare mortuo,

ut ad vitam refurgat ; etfialius miraculi finis

pl

inili

4 prefentibus prudenter colligi non poffet.

Sed hocipfo DEUS haretico etiam potefta-

uD

tem intali circumftantia patrandi hoc mira-

m

culum conferre poterit. Ergo. Maj. fuppo-

quznnslcmu

nitut. Mip. prob. Per miraculum itud iu

pwpü'tü q

f

predi&is circumftantiis , prefentes equé

fallerentur , fiveillud àfolo DEO, five pat-

rcpuglm, l

tialiter ab heretico fieret. Ergo.

]

PT

Confirm. Nam DEUS per iftud miracu-

lum reipsánonteftareturfalfum. Ergo. àn-

v

tec, prob. Quamvis enim hzreticus eo mi.

zmpc&gqum:

raculo, tanquam figno , ad confirmandam

Mu d

fuam do&trinam , divinitus facto aburere-

PT

tur; attamen DEUS neutiquam adpetver-

n

füm hunc finem, fed folummodoó ad afflicte

T

mattis folatium , refufcitaret mortuum. Er-

ïm,äri j

[9)

D

L

A

l

|

I

b

j

Refp, D. maj. Si DEUS miraculum iftnd

decreviffet , aut decernere potuiffet, etiam

l nmm

pro illis circumftantiis , pro quibus alius finis,

filel

lbiis

quàm confirmatio do&trina falfz, ab hareti-

ul

R

co propofita; prudenter colligi nequit. C.

lai

maio

I;Vhln,w

Difputatio IL, 4rtic. IF.

173

mimmdconrl,

maj, Secus. N, maj. & fic D. min. N. con.

[ amm.

qui

feq. Ratio eft: quód DEUS miraculum

Tf

lb

d m

iftud , craftino meridie futurum , quidem de.

cernere , fimülque haretico revelare poffit;

CUM

[

At

attamen folüm pro illis circumftantiis , in

quibus à prafentibus alius finis, qüàm con-

TM

Udtyqyggde

firmatio doórine falfz , prudenter colligi

poteft: fecus autem pro illis , in quibus alius

t Ol [

finis colligi nequit. Sicut enim repugnat,

g

ut DEUS decernatloqui per amphibologiam

tl ho x

in illis circumftantiis, in quibus verus lo.

lp Mil

quentis fenfus ab audiente nullátenus perci-

at

pi poteft ; quia fcilicet talis locutio externa

; rl g

foret reipsà mendacium verbale: (ic etiam

bDEO, g

repugnat , ut DEUS decernat verum miracu.

D

lum facere in illis circumftantiis , in quibusá

erilud u

videntibus alius finis , quàm confirmatio fal.

m D. d

Íe do&tine nullàtenus colligi poteft ; quia

erettus 00 1

nempe fignum iftud foret mendacium reale.

conftmt

Ad conf. D. ant. DEUS per iftud mira.

fido d

culum reipsá non teftaretur falfum , fi do-

üum at

Gring herctice falfitatem , aut alium mira-

d) d

culi finem, quàm ejus doGrinz confirmatio-

mortuun.

nem, fimul manifeftaret,

C. ant. Secus.

N. ant, & confeq. Ratio patet cx dictis,

siracouri

Obiicies 3. Etfi DEUS intendere non pof- ; Go

fit , ut verum miraculum ad confirmationem

ouit

uibusdlit

falíz do&trine ab heretico fiat ; attamen il-

lud permittere poteft , etiam pro illis circum-

fifg.i

ftantiis , inquibus alius finis deprehendine-

lii

quit,

p

174. Traäa:u:f?.de Virtut. Theol, —

.f

uit. Ergo.

Antec. prob. Et(i DEUS non

f'i'ïxtüd'ï W

poffit iatendere , ut fidum miraculum ad

g m

confirmandam falfam , vel refutandam ve-

a v

ram doctrinamfiat ; attamen illud permitte-

jids !

re poteft , etiam pro illis circumftantiis , in

Fviqk' ,

quibus fi£&um miraculum à vero fufficienter

jnmmcfrql

difcerni nequit.

Sic DEUS permifit , ut

TIQQUDA

magi Pharaonis per incantationcs fuas ope

(rinisi

Damonum eadem figna facerent , que Moy-

i, (

fes & Aaron virtute Divina , quoad ferpen-

m

tes , & ranas fecerunt; ideóque Pharao de-

abl

ceptus obduraret cor fuum, né dimitteret

i a

populum Ifrazl, Ergo pariter,

pndin

Confirm. Nam fi&ta miracula, quz fuffi-

Ts

cienter à veris nequeunt difcerni, habent

li at

eandem vim confirmandi do&trinam propo-

Q ia

fitam , quam habent vera miracula , & nihi-

v x

lominüs eadem DELIS Anrichrifto , ejusque

w]

praconibusin fine feculi permittet, juxta il-

Muiy.

lud Redemptoris Matth. XXIV, 24. $ur-

tj

gent pfeudo- chrifli , &* pfeudo-propheta , &v da-

CUT

&unt figna magna , & prodipia s ita ut im erro-

t

vem inducantur , ft fieri potefl , etiam elecii. Et-

M

1

O.

i6r Refp. N. antec. Ad prob. N. confeq.

Difparitascft : quód verum miraculum non

aliter , quàm virtute Divináfieri poffit ; ideó-

äi'ï'l,fmml

p

que DEUS femper fit cauía, & author princi-

palis ejusdem.

Hinc illud quoquéad con-

lj Y

P g

firmandam propofitam do&rinam co tem-

po-

A Tngg

Difputatio 1. Ariic, IF.

175

p lh i

pore fa&um, quo alius veri miraculi finis

Vi

deprehendi nequit , reipfa eft teftimonium

L.

i

lh

AD

Divinum , prout de Apoftolis Evangelium

d

|

Á

lst

per orbem terrarum annuntiantibus legitur,

m*ïsxiz

Marci ult. 17j aufem profelli pradicaverunt

li

B) iti*tnu

ubique , Domino cooperante , & fermonen cone

D] f

firmante féouenti2us [onis. — Econtra vecó mi-

Va

raculum fictum ad confirmandam falfam do-

HUR u

&rinam à DEO permiflum , eft opus Demo.

P r

nis. Quinimó DELIS vix unquam tale mi.

ldco'guc lod

raculum in illis circumftantiis permittit, in

*

itt, i dait

quibus illud citra negligentiam , autculpam,

At

À vero miraculo diícerni nequit ,

ant priüs

ii u

permiffum pofteà detegit , prout

de magis

diíeti, li

Pharaonis patet.

Cüm etenim prodigium

Vrium r

illud , quo pulvisterrz in Íciniphes mutatus

Vuct, &

erat, fuis incantationibus haud poffent imi-

drido,cius

tari, hinc Exodi VIIf, 19, Dixeruz

7 malejfci

ad Pbaraouem: . Dipitus DEI efi bic,

Ditet, N

V, ag d

Adconfirm. N.confeq. Difparitas habe-

turex modó dilis,

Caufam veró

nj

, propter

NITTIS

quam DEUS £&ailla (igna ,

& prodigia per-

mittet Antichrifto, affienat Apoftolus II. ad

atb

Thefl.II. o. &feqq.. Cujus eft adventus fécum-

düm

3 N od

operationem Satana, in omni virtute , &

fgnis , é prodipiis vendacibus & in omni fedu-

mitictltr

&ione iniquitatis iis, qui pereunts eoqudd cha-

yi pl

ritaten veritatis non receperant , ut falvi fierent,

y antorp

1deà mittet illis DEUS operationepzerroris , ut

ag

eredaut wwendacio, Unde breviter D. Aug.

drina tvf:

!

Libl

bi(pu

176

Traclatus IV. de Virtut, Tbeol.

ij?!;ïmd "

Lib. 20. De Civit. DEI. cap. 19. Seducentur

:,3 d

,

T

ejus fignis atque prodipiis , qui féduci merebun-

1uy , pro €0 , uód dile&liomem veritatis wom vece-

g

erunt, — Nec dubitavit Apoftolus addere , ac di-

M QNI

eere : 1deo mittet illis DEUS operationem erro-

yus .

ris , ut credant mendacio. DEUS enim snit-

qia

tei 5 quia DEUS Diabolum ifla facere permittet ,

gb r

juffo ipfe judicio , quamvis illefaciat iniguo , a«

q fidt

lignóque confilio,

u Ht

Objicies ült, contra fecundam. Miracu-

162

) a

LU

lum verum eft figillum , feu teftimonium

hu d

DEI approbantis , & confirmantis eam do-

i

Grinam , q

uam tale miraculum comitatuür ,

yirmtr

aut fubfequitür.

Sed hocipfo DEUS , incir-

FOW

cumftantia do&Gtrinz falfe audientibus pro-

ul

verum miraculum patrare , aut per-

pofite ,

d a

mittere nequit ;

etfi alius finis, quàm doari-

u

ne falfe confirmatio colligi poffit, Ergo.

trint

Maj. patet ex di&tis num. 151. Min, prob.

CUT

Si Rex alicui fcripto falfo, fcicas , volénsque

t

fuum figillum apprimgret , aut apprimi per-

wiglt

mitteret ; tunc fa&tum iftud authoritati re-

ln

iz derogarct , quia fcilicet reipsá falfum te-

flemageret. Ergo paritet.

hia

Confirm. authoritate D, Thom. hic q.

Wa

Y

178.art. 2. ad 2. refpondentis : Miracala fem-

Vg

per fant vera teflimnonia ejus , ad quod inducun-

tur. Undeámualis , quifalfam docrinam enun-

f

tyt

tiant , nunquam funt vera miracula ad confir-

71(6

CIT

saationem [ae. dodhrina quamvls quandó

f

lf lu

Di/putatio 1. 4rtic, IY.

169

i ln

!,g

fitri poffint ad conzmendationeu nominis Chrifi,

",

hm

qutm invocaut, Ergo in nullá penitus cir-

ï mz.»im

ul

cumftantià vero miraculo falfa doctrina con-

Á

firmari poteft,

: )

"

Dij :ï:;:;

Refp, N.min. Ad prob, N. confeq

.Dif.,

3

|

j

!

paritas eft : quód in cafu predi&o alius fi-

lil

[

n

gilli appreffi finis, quàm fcripti falfi confir-

w'riu"tfa:izfinifz:,;

matio, prudenter colligi non poffit; ideó-

que fa&um iftud authoritati regie deroga-

Lendn, i

rc. Hic ctenim eft unicus fieilli , tali fcri-

D, ln tfnr

pto appreffi finis , ut omnibus innotefcat:

Xurzis n

DL

(

hanc effe Regis ipfius mentem, ac fenten.

Jcutm t

tiam, qua in co fcripto continetur, & ex-

xipbDt i

primitur.

Econtra veró unicus veri mira-

e d

culi finis non eft confirtnatio illius doctrinae

t

audientibus propofite , quam folüm per ac-

cidens concomitatur , aut fübfequitur, &

1j g

'lgl pofül. Ef;

quidem in illiscircumftantiis , in quibus alius

s M

finis fufficienter innotefcit , aut faltem pru-

jtns, Va

dentibus innotefcere poteft; etfi falfam do-

&rinam predicans, illud ipfum ad hanccon-

aut p

( authortt

firmandam detorquerc nitatur.

vipse

. Ad confirm. N. confeq. Nam Doéctor

Augelicus loquitur de illa circumftantia, in

) Thon.!

qua finis alius , quàm falfe do&trinz confir-

matio , prudenter deprehendi non poteft,

tss Mi

Sicut enim donum patrandi vera míracula eft

ad quüd n

quidem aptum ad teftificandam hominis ea-

mrïo&rfM'

dem patrantis fan&titatem , non tamen pro-

nritil l^

ptercà in omni circumftantia hanc eandem

uml P

M

di-

Ó

368 - Wralatus IV. de Vistut, Theol.

divinitus teftatur; cüm ctiam hypocritz im-

t b

pioc

onferri poffit : ita quoqué de confirma-

"i;nh Dcw

jmpmïï'

tione do&trine falfze difcurrendum,

Conftat r. Quód DEUS verum miracu-

j

1 4lu

m néque patrare, néque patrandum á crea-

EM

tura permittere poffit in illis circumftantiis,

, g

| od

in quibus alius ejusdem miraculifinis, quàm

do&rinz falíe confirmatio , prudenter ne-

w Ut

quitdeprehendi. Sicutenim Divinz veraci-

ho

tati ea locutio externa peramphibologiam

jtuntt

repuguat , €x qua verus loquentis fenfus,

avf

isomnibus circumftantiis , prudenter

jl od

fpc&at

deprch

endi non poteít :. ita pariter in hífce

n

circumítantiis tale miraculum repugnat;

qpalt

| quia nempe DEUS per illud falfum teftare-

andin

tur.

Nam verum miraculum , velut figil-

fniira

lum divinitus appreffum , vim maximam a

atl

At-

ET

confirmanda fidei dogmata continet.

que ideó Chriftus , ut fe verum DEI filium

h

effe Judeis comprobaret , à verbis ad opera

&i

provo

cabat, qua in nomine Patris fui facie-

lt

bat.

Hinc etiam illos, qui confpe&tis tot,

r

tantísque miraculis , nihilominüs increduli

fs

permanferant ; À peccato infidelitatis excufa-

igy

' rinonpoffe, pronuntiavit, Hacautem excu-

DT

fario locum habuiffet, fi Deus verum mirae

od

W

culum in illis circumftantiis patrare, aut per.

(

mittere poffet , in quibus alius finis, quàm

lity

H

W.II!

confirmatio do&trinz propofite , etfi re ipsá

l qui&u

falf , ncquit deprehendi.

| Wt

Con

TA

I

Difputatio 1. Artic. lV.

Wæh

169

l

m UOIH

1

Conflat 2, Quàd donum patrandi vera

q

l

"d

165

miracula Deus ctiam impio conferre, non

,Dfm?mïrm

tamen permittere poffit, ut impius hoc dono

ad confirmandam falfam do&trinam tunc ab.

Nl

itmülsmsmzts

utatur , quando alius miraculi fit

üis nequit

*

deprehendi.

110

il

A

Cüm etenim verum miracu-

DAU d

lum non aliter , quàm fpeciali quádam virtu-

r

te Diviná fieti poffit; adeóque Deus fit au-

thor principalis , creatura veró folüm caufa

ii

t hi n

inftramentalis ejusdem : hinc illud in eá cir-

at ls

cumftantia faCtum, in quá de alio fine, quàm

lp ld

folà confirmatione doctrine audientibus

um gt

propofite, prudenter dubitari non poteft ,

TT

verum miraculum eft velut figillum divinitus

iln, r

apprefíum, Sicntigitur Rex confcius, quód

T at

Ícriba ejus nomine falfas litteras cxaraverit,

i d

etiam factà fuppofitione, quód illas iena-

m DEL O

]

l

;i"

rus falfitatis boná fide fcripferit, falvà maje.

vebis ao

ftate , ac authoritate füá permittere non po-

teft , ut hifce litteris figillum rcgium appri-

Datris fl

matur ; dum prudenteraliud , quàm rcgia

tonptdut

illarum confirmatio deprehendi nequit; ita

ninis It

delitatsc

pariterDeus in predi&ta circumftantia verum

miraculum permittere non poteft, etfi falfam

]ecanttnt

doGrinam

predicans , eandem reipíà ve-

us veunt

ram cxiftimarcet.

auar ul

Conflat 5. Quód Deus verum miracu.

166

jus f

lum tunc facere poffit, quando falfa do&tri.

j

m

t ^

na quidem audientibus proponitur , atta.

men ex aliis circumftantiis fufficienter col-

|

P

li-

Tracfatas IV. de Virtut.'Tbeol,

pij

170

d

ligitut , aut faltem colligi poteft; illad ex

j t

alio fine , quàm ad confirmandam falfam

do&trinam fieri ; etfi hanc praedicans, vero

, gioa

!

;]umv.s |

miraculo, tanquam figno ccelitus dato, ab-

utatur , & fors aliqui decipiantur.

Sicut

z«,yïnmi& F

þa&us, L

enim Deus , falvà veracitate fuà, per am«

phibologiam tunc loqui poteft , & reipsálo-

E

T

cutus eít, quando verus loquentis fenfus

fufficienter exprimitur; etfi per accidens ab

np

ptntt.

audiente non percipiatur : ita pariter de vc-

ro miraculoin praediétis circumftantiis fatcto

tyucd

difcurrendum eft, Hinc á fortiori deducitur :

at

uód DEUS, falvá veracitate fuá , permit-

f,tol

qui À

tere poffit fi&a miracula , etfi veris fimillima;

ope Doemonis patranda, prout reipsà per-

inrites

71

miffutus eft Antichrifto, quamvis per ea-

dem innumeros homines , attamen culpáà

f initt

guan

fuà decipiendos, ideoóque damnandos prz-

videat, quemadmodum ex Apoftolo , ejis-

D

ET.

que interprete D. Auguftino ; füperiüs num.

161. refponfum elft.

vj lu

[ M

u

Anri1curus V.

1'4. ii

4 DEUS zuwtelleiui creato

[

ftgy

atíum erroneum imprimere , aut babitum

L

infundere po[fit?

| Bd

Renotandum :. Quód error mentalis

Wg.

167

fit falfa perfuafio, per quam ex igno-

DI

r

Tans

]

IMW

Ol

M il

Difpntatio Il, Artic. V.

171

rántia putatur unum effealiud. — Síc etenim:

ouärwm

Áli

de actu erroneo D. Auguftinus differit in

ancm, Y

Enchiridio cap, 17. — Quamvis error , quau-

ii j

14. polJunus curá. cavendus [it , nec mifi rerum

lii

ignorantiá po[fJit errari $. mon eft tamen conft-

LOT

u d nj

quens, ut continu erret , quisquis aliquid ne-

KCit 5 féd guisquis [£ exiflimat fcire, quod ne[cit z

z

pro vero quippe appro£at falfum , quod efi erra-

j t

v5 propriuus. — Hinc itáque patet : quód ig-

It

norantia , utpote confiftens in fola caren-

Vottafnis f

tia verz notitiz, fit malum meré privativum;

ii d

error autem , utpote confiftens in a&n fal-

Vl v

fo, fit malum pofitivum refpe&tu intelle&tüs

tívrs fl

creati.

Atqué ideo laudatus Ecclefie Do-

at

€or ulteriüs fübjungit : Ufzze adeo rationa-

quoni p

lis natura vefugit falftatea , &v quantim po-

Lospn

tefl , devitat errorem , ut falli nolint , etiam illi,

intindos p

quicungue amant fallere, Non enim , qui mtn«

ipulob,

titr , fiei videtur errare 5 fed aliuma in errorem

mittere , credentem fibi.

fiptritz

Et in ed quidem re

2107 erraty quaua mendacio contegit ,. [i movit

ipfe , quid verum fit . fed im boc fallitur: quod

putat fibi [auna on obe[fe mendacium 5 cómm

T

17455 facienti , qudm patieuti obfit. ouzue pet«

catum.

Ál t

Prenotandum 2. Quód a&us erroneus

168

T

in totidem claffes dividatur, in quot claffes

)

ignorantia, ex qua omnis error naícitur, di-

vidi folet,

err o

lmprimis igitur juxta canfam

qui m

ipfius ignorantis , prout hac igaoranti cft

^

L

2

ine.

! pj

172

" Tractatus IV. de Virtut, Theol,

cgmü(ïl for

involuntaria , vel voluntaria, eadémque di-

rectà, vel folüm iadireQé volita, & demum

il qui

5;(gthl€3 J

culpabilis , vel inculpabilis; hec eadem pra-

TY

dicata, natus ex illa error intelie&tüs , & ex

gt ]

hoc procedens error voluntatis participat,

iyo tb

Secundó juxta matcriam ignorantie , five

i

obje&um illud materiale, quod ignoratur,

MUU

alius eft error in. rebus fupernaeuralibus ,

alius veró in rebus meré naturalibus.

Ter-

qun, a

ia

tió, juxtaignorantiam veritatis pra&ticee , aut

fpeculativz , confequens error intellectüs ;

M]iä '

o

pariformiter eft practicus , aut folàm fpecu-

lativus.

Denique juxta ignorantiam verita-

I

tis praCtice , pertinentis ad regulas morum ;

n Y

vel regulas artium, etiam practicus error in-

Dit

aueft

telle&üs eft oppofitus vero dictamini ra-

tionis, vel quoad mores , vel quoad artes.

"T

Ti us

Hinc itaque patet : quàm multiplex , & va-

raruiy

rias dari poffit error intelledtüs.

ii

Prenotandum 3. Quód intelle&tus per

yii

» 9fr

d

equentatos actus erroneos acquirat habi-

níen

tum errandi , vi cujus ad ejusdem generis,

Hinc itaque

lii

ac fpeciei errores inclinatur,

"

movetur queftio: an DELIS, tanquam cau«

|

.

IT

V.

fa fpecialis , feu independenter à pravia di-

ctï,*h.gc

pofitione , & exigentia caufz fecunda , a-

Va

&um erroneum, etíi non praCticum , eám-

qum

que contrarium regulae morum , fed folum-

as

It

modó in rebus , que nullátenus ad fidem

hn

pertinent, meré naturalibus fpeculativum ;

li

cu-

d Viri!,ü».s/, |

ORU "

Difputatio II. Artic. V,

175

qum

cujusmodi foret: quód coelum reipsá fitla-

dm&?m

At

l

Pih!iis;i

pideum , aut vitreum , fl fit aureus , & lu-

*W-x n

na argentea , intelle&ni creato imprimere,

Tut

ant talem habitum erroncum per accidens

L FOquua;m,i.

infundere poffit , ficut per accidens oppo-

n Y

fitum habitum fcientie infundere poteít ?

TUb tl

Quód etenim DEUS , tanquam caufa uni-

A5 pf

veríalis, ad omnem actum & habitum erro-

T r )

neum , cum intelle&u creato concurrat ;

aliunde manifeftum eft. Affirmativam , cum

r

Bs erpgdel

Vafquez & Hurtado, defendit Cárd. Lugo.

08, 4 n

Difput. IV. de Fide. Se&t. 3. Negativam

iav

veró cuim Suarez, Granado , & Salas pro-

Wil tlaa

pugnat Amicus Difput. II. Se&t. 9.

Mpdiasenti

Dico r, Non pofle DElIIM , tanquam

&t dimit t

170

caufam fpecialem , intelle&ui creato impri-

f qud t

mere ullum a&um erroneum. Prob.

$i

DL

DEUIS , tanquam caufa fpecialis ; poffet im-

Qs

primerealiquem actum erroneum; tunc fal-

|ineleits t

tem poffet imprimere illum ; quo intelle&tus

i acqurtli

putaret: colum reipsd e[fe vitreum. — Sed ta-

Jem a&um erroneum DEUS, tanquam cau-

fusdem ntt

, Bu

fa fpecialis , intelle&ui creato imprimere non

S, ub

poteft. Ergo. Maj.conftat ex num. pre-

Metà pa

ced, Min, prob. Non poteft DEUS , nec

quidem in rebus meré naturalibus , ad ali-

r fecud

quam fcientiam fpeculativam pertinentibus,

xadicun

loqui per Amphibologiam, cum reftrictione

um Kl

lts

puré mentali conjunCtam ; néque ad falfam

hujufmodi do&rinam ,. velut divinitus con-

fir.

j fptcuhüf

M4

p

174 Ta"aä:;;us I7, de Virtat. 'Theol.

firmandam , patrare verum miraculum in il-

"T

lis circumftantüs , in quibus alius ejusdem

,qidi

miraculi finis nequit deprehendi ; quia fci-

at

licet per tale di&um , aut fadtum, non fo-

;]P!Tmh

lüm permitteret decipi, fed ipfemet pofitivé

D 2

deciperet intelle&um creatum. — Sed hoc i-

ul

pfoetiam non poteft , tanquam caufa fpecia.

gO;

lis , intelle&tui creato imprimere predicdtum

sl

errorem.

Ergo. Maj. patet ex dictis utró-

vt

que art, preced, Min, prob. Nam pofitivé

Bsl

alium decipere , nihil aliud eft , quàm fpe-

us M

cialiter caufare aCtum erroneum , in alte-

| p

rius intelle&tu.

Ergo.

n t

Confir.. Si DEUS predi&um errorem in-

Teet

171

telle&ui creato imprimeret 5 tunc per eun-

DEU d

dem aCtam erroneum creature rationali

enmam, d

mentiretur.

Sed hoc ipfo DEUS talem

L

actum imprimere non poteft. — Ergo. Min.

TT

patet. Mj prob. Si Philofophus , bené gna-

ht

!

rus ; quód caclum reipsá non fit vitreum :

h

l

N

" i

nihilominüs alicui alteri oppofitum ferió

T.

perfuadere niteretur ; tunc co ipfo menti-

t

retur; quia fcilicet externa locutio foret dif-

ET.

formis interne menti loquentis.

Sed ctiam

Yi QU

talis actus erroneus, à DEO impreffus , fo.

w

retquadam locutio DEI, eadémque diffor.

l]

mis internz menti loquentis,

Ergo, Maj,

Mi h

patet ex definitione mendaciiformalis. Min.

(

prob. Nam DEUS perillum actum virtualiter

"

u

intelle&ui creato loquitur, quem eidem tan-

MEODW

quam

!Virmm

tlün

Difputatio II, Artic, V.

,

loji

175

hi

ftdtn

quam caufa fpecialis imprimit ; prout in

i ET:T,:

]

l

LT

quáris illuftratione fuafivà , feu gratia pra-

! tj

1

h

lii

f

venicnte patet; gzar DEUS iz 9055 , fine 10«

D

&i operatar,

Ergo.

l f:c':g

"i

,

Dico 2. Non poffe DEUM intelle&tui

creato infundere habitum erroneum, Prob,

172

It d

bt

Si DEUS poffet intelle&ui creato intunde-

re aliquem habitum erroneum tunc faltem

t r d

10 Va

poffet infundere illum , per quem intelles

&us ad aCtus erroneos , circa res meré na-

Md ! qnäm h

T0 i i

inciinaretur.

turales, & quidem folummodoó fpeculativos

Sed DEUS ralem habitum er»

roneum infündere non poteft. Ergo. Maj.

Tnn a

patet ex num. 169. Min. prob. Non potef£

; t t

DEUS intelle&ui creato imprimere adum

atürg (dln)

X DEUS tien

erroneum , etfi de rebus meré naturalibus ,

folummodó fpeculativum,

Sed hoc ipfo

hg. Mi

etiam non poteft infundere talem habitum,

lss xb g

Ergo. Maj.

conftat ex conclufione praced.

hi um

yofitum f

Min, prob. ldeo primum ; quia talis er-

rOr , quo intelle&us creatus falleretur , fo-

o ipo net

rct DEO ,tanquam caufz

wioforetd

fpeciali, & qnidem

immediate adfcribendus

» quod primz ve.

N

ritati repugnat.

Sed etiam error, ex habi-

mpre[fus,fs

tu infüfo procedens , foret DEO, tanquam

c'mqucditi:

caufe fpeciali , etfitantüm mediatz , adfcri-

enaus,

;

Em l

Ergo.

omals. l

Confirm. Repugnat, ut DEUS illum ha-

m ii

bitum intellectui creato infundat, cujus in-

"

ufio Divinam fapientiam , & bonitatem de-

v

de.

5

p

176

Tra&latus 1 , de Virtut. Tbeol,

decet. Sedinfufio habitüs erronei, etfi quo-

f s D.E

j

adres meré naturales folüm fpeculativi , Di-

:, u&m- ï

vinam fapientiam , & bonitatem dedecet.

gaistits

Ergo. Maj, patet.

Min. prob. Nam infu-

' fio habitüs fcientifici ,

et(i quoad res meré

, n

h qim?

naturales folim fpeculativi, Divinam fapiene

qis , A

tiam, ac bonitatem decet , eámque velut

donum DEO dignum , fingularitercommeu-

mpümcm

[6)

M

dat ; pront in Sal

mone patet , qui teíte

Scriptura III. Reg. IV, 5 3. & feq. Difbutavit

fs

in Lidauo , wque

j Bs

fuper lignis d cedro , qua eft

- «d baffopum , qua egreditur de pariete : & dif-

hi

$, Muj

firuit de jumentii , & volucrib , & reptilili-

£n, &* pifcibu,

Et veniebanut de cunciis po-

H Mb

uli , 4d audiendam fapientiauz Salomonis ,

é

Qu

dl at

ab univerfis Regibus terra , qui. audiebant fa-

tf

pientia

w cju,. Sed hocipfo Divinam fapien-

tiam , & bonitatem dedecet, ut oppofitum

hd

habitum erroneum infundat,

Ergo.

v i

Objicies 1. contra primam. — Etfi error,

NT

p

174circa res meré naturales , folummodó fpe-

culativus , fit malum pofitivum refpe&u in-

d

telle&üs errantis; attamen malum iítudío-

tl

làm eft malum reale , non autem morale.

hn

Sed hocipfo DEUS, talem a&tum erroneum,

i

tanquam caufa fpecialis , imprimere poteít

LT.

intelle&ui creato, Ergo. Maj. patet. Min.

m

M

prob. Hocipfo, quod febris, aut plaga le-

thifera, fit malum reale , non autem mora-

Lr

le , tefpe&u hominis egrotantis; aut vulne-

- Mdj

fd«

r

D

Difputatio H, driic, Y.

177

Ul

äq:

L

UM

rati ; eoipfo DEUIS iftud malum, etiam üt

canía fpecialis, infligere poteft. Ergo pariter,

d bt"a

bdty

IHU' m

Confirm, Nam DEUS poteft effe caufa

fpecialis illius ignorantie , ex qua talis er.

TM

IOr , folüm fpeculativus nafcitur.

Sed hoc-

li, Dittig

ipfo ctiam poteft cffe caufa fpecialis ipfius er-

E T

Dl

roris , adcóque intelle&ui creato eundem

imprimere.,

Ergo.

t Ht it

Talis error eft malum

Refp. D. maj.

1 D

folummodó reale, non autem morale, re- 75

H/islü:m,æ;

fpeQu folius intelle&üs errantis, C. maj.

ripi: P

Etiam.tefpe&u intelle&üs

pofitivé decipien-

inir, w

tis.

N, maj, Et fic diftindà min. N, con-

*

ITAU

feq. Ratio eft

*

quód error fpeculativus

fi m

circa res meré naturales , quarum cognitio

11 AUA

ad fidei, morámque regulam non pertinet;

Dinan p

fit quidem folummodó malum reale refpe-

itoyolt

&u intelle&üs errantis ; attamen fit malum

3

morale refpeQtu intelle&üs pofitivé deci-

p, Bíet

pientis , feu verbo , aut facto mentientis ,

Junmods

&t conftat.

prout ex doctriná D. Aug. num. 167. addu-

t rept

Quamvis igitur DEUS, tan-

milün i

quam caufa fpecialis , homini poffit mor-

4 w

qutem 0

um , aut vulnus lethale infligere; quia fci-

turm etttb

licet eft fupremus vitze, necísque Dominus :

nprimcrepl

non tamen poteft

illi» tanquam caufa fpe-

cialis errorem imp

rimere

jj pit

j quia nec verbo,

js, Uf

nec facto poteft mentiri,

y at

Ad confirm. N. min.

Ratio eft: quód

m!is:

J

ignorantia fit quidem caufa

; &on tamen ne-

CCff

p

mragatut IT, de Virtut. 'Tbeol,

178

T l con[CC

effaria , erroris ex illa provenientis, Quam-

LW p1

vis etenim , prout D, Aug. num. 167. ad-

i

du&us loquitur , o nift rerum ignorantiá

n " um

polfit evravi 5 mon efi tamen cor[equens , ut con-

j

1inuo erret , quisquis aliquid me[cit.

m

Objicies 2. Non repugnat , ut DEUS,

176

TOE

tanquam canfa fpecialis , intelleCtui creato,

circa res meré naturales, quz ad fidci, mo-

gt vt

j

rámque regulam non pertinent, imprimat

h t

errorem pra&ticum, Sed hoc ipfo etiam im-

ul

primere poteft hujusmodi errorem fpecula-

ifj m

tivum. Ergo. Maj. prob. Nam talis er-

g, Mi

ror poteft ipfi erranti effe bonus , prout fuo

n

exemplo declarat D. Aug. in Ench. cap. 17.

Nonauullis errare profuit aliquando , féd in via

[n l, /1[

rit, df

pedum , uon i via morum. — Nam nobis ipfis

accidit , ut in quodeya Bivio falleremur , & on

wtn'v/mi:

9

j

n

!fll' j

iremu per eum locum , ubi operiens tranfitum

sofirum: Donatifiarum mants armata [ufede-

juin

Tb

vat , cognitisque infidiis illorum nos gratulare-

saur erráffe , atque inde gratias ageremm DEO.

u N

, C

Ergo.

Confirm.

Nam ipfemet Auguftinus cen.

t

ET

fuit, predi&um errorem pra&ticum fibi di«

vinitus impreffum fuiffe, Ergo. Ant, prob.

p

Pro iíto fiquidem errore, velut bono ; quo

v

infidias evaferat, DEO gratias egit.

Ergo.

Ia

Refp. N, maj. Ad prob. D. ant. Etror

m

177,

raGticus poteft ipfi erranti effe bonus , fo-

(l

lüm caufaliter, C. ant, Etiam formaliter.

gt

L]

Ml'"f.f,'(,[

'D:V'/þufahv'al 1I. 4riic, F,

| 179

Mi

A

N,ant.

)À

& confeq. Ratio hujás diftin&io-

Ua Óa

nis hab

etur ex doctrina D. Aug. lib. cit.

TP

Cape

M

19. de hoceodem errore fic differentis:

Por«

v0 , fl per errorem evadit

quiquam pernicitn ,

la,

Jreut. fuperids dixi :

"t v

"obn in ilinere contieiffe s

etiama ali

quid £oni bomini errore confertur. Sed,

lt t

cunz dic

STUTUM

0 : in quibudaua rebus nullo malo ali-

quem , vel nozuullo etiam &ono

Jalli 5 n ipe

Mütüm fs errorem dico mullum malu

VA , vel z0nnzuls

lia

lum bonum : fed malum , quà non venitur ,

r

vel &ouum , quà venitur errando , id efi : ex

I) o ul

ipfo errore ,

quid nen eveniat , vel guid pro-

b vl

veniat, Nam ipfé, per fe ipfum , error, aut

p ab

maguum in ve magna , aut parvum in ve ptre

igutd, H

Va y tamen femper eff malum. — Qu enius , nif

077

erraus , malum neget 2 approare falfa pro ve-

ilomur t

r5 ,aut improbare vera pro falfis , aut. babere

irinr nl

iucerta pro certi , aut certa pro incertu ?

amdt (

Ad confirm. N.ant. Ad prob. D. ant,

m n i

Proiftoerrore, velut bono formaliter, DEO

[ igrat )

gratias egit. N, ant;, Velut bono folàm

caufaliter, C. ant. & N. conf, Ratio a-

hopufinu:

tet ex refponfo preced. — Nam ad evitan.

s dicum 1

das has infidias non requirebatur , ut error

f Q AM' ?5

predicus effet in fe bonus, & 3DEO im.

lu bonoí

preffus; fed fufficiebat, quód fuerità DEO

nl i

permiffus , qua permiffio digna crat

» Ut gra-

p,at*

ti? agerentur.

Caterüm vi hujus argumen-

ti fequeretur ;

quód etiam bonum , adeó.

eff bt

um 9

qug licitum (it mendacium officiofum,

Ob-

-

Ü

h

i

^. 180 Traäatüs IF. de firtüt. Tbeol

j l

Objicies 2, Non repugnat , ut DEUS

TU QUs

IM N ma!

.

fpecialiter caufet errorem practicum , etiam

in via morum,

Sed hoc ipfo eundem quo-

Ü

gy

Ergo,

qué cauíare poteft in via pedum,

t

Min. patet. Maj. prob. . Nam error mora-

mm n a

lis practicus prodeffe poteft erranti ad evi-

mkn |

tandum peccatum formaliter tale, quinimo

etiam ad actum meritorium przmii fuper-

ais

d i

od

naturalis, Ergo. Ant. prob, Siquis etenim

f i

ex ignorantià inculpabili putet : quód men-

mo.'d f

dacium officicfum , ad falvandam alterius

g

vitam , non folüm fit licitum , verüm etiam

um d

meritorium , & preceptum; tunc per men-

cepmm,tü(

dacium officiofum , in circumftantid ur-

ftlD, :w

gentis periculi , ex hoc pra&ico di&ami.

w

ne commiffum , mentiens non folüm cvi-

verüm ctiam me-

j,:n:.æ:mal

tat peccatum formale ;

Sed hoc

vj

retur premium fupernaturalc.

p

ip

fo. Ergo.

z l

Confirm. Nam DEUS in cafu predicto

b

reipsà preciperet mendacium officiofum ,

riti n

ideóque a&us voluntatis illud imperantis,

foret moraliter bonus , & fupernaturalis.

;;e;sm

W

L

Sed hocipío DEUS effet caufa fpecialis er-

ii

roris pra&tici.

Ergo. Maj. exinde patet:

uód omiffio mendacii toret peccatum for-

Ti

Vil

inaliter tale,

Min. prob, . Hocipfo, quód

a&us voluntatis imperantis mendacium fit

hidy

Utf

füpernaturalis , eoipfo a&tus intelleQrüs huic

volontati przlucens eft pariformiter fuper-

I

Rna-

M.irm, M

Däþufat:'o 1l, Artic,

F.

181

"Plïg;':' D DE[

It

naturalis. Sed DEUS eft caula fpecialis cu-

FQM; tti

juslibet actüs fupernaturalis,

l

TPAYI

J

Ergo.

H:j nl qur

Refp. N. maj,

Adprob. D. maj. Ertor

" Wl T

moralis pra&ticus,

per fe, ac immediaté prod-

179

Db- i 25:*1 Wi-

effe p

oteft erranti ad evitan

formale

dum peccatum

Mil

; aut ponendum meritum fuperna-

gmzhzcmlc,a&:z

turale, N. maj,. Solim per accidens, &

D a

mcediate , videlicet mediante di&tamine pra-

Pró áqien

&ico reflexo , eodémque vero. C.

maj. &

À u quin

fic diftin&tà min.

N. confeq. Ratio eft,

ln d

quia hoc di&amen pra&ticum , idáue dire-

g, rrin

&um : quód mendacium officiofum ad fal.

l; r

vandam vitam proximi fit licitum , & pre-

Wi

ceptum , eft quidem reipsá falfum , & erro-

p d

ncum 5 attamen verum cft diCtamen refle-

v Don f t

xum : quód ille , qui ex inculpabili errore

r dtam a

putat, mendacium officiofum ad falvandam

j $d

vitam proximi , effe licitum , & praeceptum ,

licité mentiatur , quinimo etiam mentiri te-

n al al

neatur, HincDEUSpoteft quidem eífe cau-

um oftct

fa fpecialis hujus dictaminis reflexi » Utpote

reipsá veri; non tamen poteft effe caufa fpe-

lud inptt

üperu

cialis illius dictaminis dire&i

; ütpote reipsá

falfi,

u (peci

Ad confirm. N. min.

, erindt j

Ad prob. D. maj.

Hocipío, quód a&tus vol

untatis fitfuperna-

t pttat

Bocipt

turalis ; eo ipfo actus intelle&tüs immediate,

; m

feu dirc&e przlucens voluntati eft parifor-

miter fupernaturalis. .. C, maj. Solüm me-

; intcllcäii'

nforpit

diaté , aut indire&? prelucens, N. maj. Et

COltl.

—

TraSatus 1T.de Virtut. Tbeol.

pj

182

yall

conceísà min. N.confeq. Ratio ex pt&

: t&d

(t Val

l

sfedt

ced. refponío patet,

Objicies 4. Non repugnat, ut illufttatio

| g'm C'AW?

ralis fuafiva , immediaté prelucens

gt

18Ofu

pernatu

.

voluntati

ad a&tum virtutis fupernaturalem,

dN

1 ao

reipsá fit erronea, Sed hoc iplo DEUS fpe-

f«

cialiter canfare poteft errorem practicum

moralem. Ergo. Min. patet. Maj. prob.

f

mg, qmi

Si etenim Sacerdos , operans ad aram, omif.

sj confecratione , proponat hoftiam pu-

m/]' haml

blicé adorandam ; tunc candem per fuperna-

qip m

y d

turalem religionis adtum adorantibus , illu-

ftratio immediaté pralucens eft ifta : Ha«c

qi lo

Sed hec illuftratio eft

Hoflia eft adoranda.

qubdmufm

falfa, Ergo. Maj eft certa. Min.,

probat.

d

T

Nam in cafu predi&to falfa eft conclufio bu-

jus fyll

ogifmi : O boflia rité confecrata ejt

L

adoranda.

Sed bac bofüia ef rit& confecrata.

nl

FErgo b

c boflia eft adoranda 5 quia fcilicet fal-

at

fa eft premiffa minor.

Sed hoc ipfo etiam

X d

Mi

in cafu predi&o falfa eft illuftratio fuperna-

:

turalis fuafiva. Ergo.

m

Confirm. Tunc fal(ificatur illuftratio prz-

;

W

]

r

di&a , quando verificatur contardi&toria c-

M

jusdem.

Sed in cafu ,prædi&o verificatut

p

contradi&toria ejusdem , videlicet ifta: Hac

ï"ï"ïm

boflia uon efl adoranda.

Ergo. Maj, patet.

!"fmwi:

Nam illa hoftia non eft ado-

dn ! *;

Min, prob,

randa , que reip

sà non eft confecrata ; etfi

hjl

per inculpabilem errorem putetur coníecra-

fam

ta'

iT |

Difputatio H Artic. V,

185

BiLT

tà

Sed ip cafu ptedi&to hec hoflia reips&

*."Pf*;ïwuüuma:

non eft coofecrata , etfi putetar confecrata,

Ergo in cafu predi&to : Hac boffia zon eft

M

ddoranila,

LU

u

Refp. N. maj. Ad prob: D. maj. — In ca-

xä'z

hii

fu predi&to , adorantibus hoftiamilluftratio

1 R0 i

füpernaturalis immediate prelucens eft ifta y

D. ptt lj v

Flac bofíia eff adoranda , prout innixa huic mo-

hst

tivo, quód cadem reipsá fit confecrata.. N«

opout f

maj. Prout tolüm ipnixa huícmotivo, quód

tj

Dd

eadem prudenter prefumatur rité confecra-

t , etfi reipsá non fit confecrata.

C. maj.

s d d

d eciihoi

& fic diftinclá min, N.confeq. Ratio eff s

quód illuftratio foperparuralis,in cafu przdi«

1 Mt, p

&o, adorantibus hoftiam nondum confecra«

TTR

tám , néutiquam contineat virtualiter difcur«

nipunfen

fum , aut fyllogifmum fuperiàs adductum,

wb cnpert

cujus conclufio in dato caíu eft falfa ; ideó-

v li

que aoninnitatur huic motivo : quód hoftía

docifoti

reipsá fit confecrata , idijue virtualiter affir-

frio gtt

mct,

Sic etenim illuftratio prelucens falfa

effet , & erronea,

Unde folummodó hunc

xillofutt

difcurfum , aut fyllogifmum, virtualiter con.

omadioti

tinet : IZa boflia eff adoranda , qu& prudenter

Jido vt

prafumitur vitb confecrata ,. licht eadenz veipsá

lii

1205 fóret coufeerata,

Sed bac boflia prudenter

go. MQIIF

prafumitur vit$ conficrata,

Ergo bwt bofíia ef

m non fï; j

adorauda. Hecautem conclufio etiam in di-

quriti

&o cafu eft vera; cüm vera fit utraque fyllo-

u

Imprimis ctenim praíentes

À

Sa-

-

184 Tra&ktm Iv', de Vir?ut. '.Tbelol.

p

"m

Sacerdoti , ad aram operanti, prudenter pr&«

fumunt , quód hoftiam illam , quam in clea

n

vatione adorandam proponit, rité confecrae

fs

verit, Pratercà, heceadem prudens pree

i, ul

fumptio fuíficit ad inducendam obligatio,

n quö |

nem adorandi hoftiam elevatam ; etfi hec

ya ddit

Sic prudens

veipsá non fit confecrata.

; m d

præfu

aptio , quà Petrus fe putat effe filium

! gb M

pauli , fufficit ad inducendam obligationem

T

colendi Paulum , tanquam parentem , etfi

ii

zeipsá parens non effet. Uade patet; quó

m

ariformiter de aliis illuftrationibus fuafivis

v

fit difcurrendum , quando aCtus fupernatu-

&un u

ralis alicujus virtutis, occafione aQ0s erro«

quiay

nei exeteetür.

hi

Ad conf, N

, min, Ad prob. D. maj, Illa

| atl

hoftia non eft adoranda , qua reipsá non eft

viipan

confecrata , etíi per inculpabilem errorem

(utg, |

putetur confecrata ,

obligatione adorandi

d

fundata in ipsá entitate hoftie,

C, maj.

ET

Obligatione adorandi fundatà in prudenti

m

L

Ti

praetum

ptione , qnàd eadem fit rité confe-

E

crata, N. maj. & C. min. D. confequens;

T

juxta datam diftindionem. Ratio ex pracc.

a

denti refponío patet,

fa d

182

Objicies ult, contra fecundam. — Non re-

ugnat , ut DEUS potentie fenfitive, aut

LT

! Mt,ï;gpl

intelle&tiva, illas fpecies fupernaturaliter im»

primat , per quas intelle&us ad atum erro-

iaümnn

óofi

neqm inclinetur. Sed hocipío etiam n

It«

li Aïw*.'q

s

!eïïrtu,w

UL r "

Difputatto l1. Artic, V.

18$

U u

fepugnat , ut DELIS fupernaturaliter infua«

LU

at Dabitum erroncu , per quet intellc&us

àd a&us erroneos inclinetür.

ecudm;w Ü

Ergo. Min,

Mi

patet, pretertim fuppofirá probabili fentene

m E )WC

tià, quOd habitus intellectualis non fit quás

ET

litas diftin&a realiter & fpeciebus preecedens

g.

Asl

tium actuum rememotativis,

Maj. autem

£

L

x

ia

tll

prob, Nam DELS poteft oculo eas fpecies

Qut t e

vifivas itnprimete , ut intelletus poret ,fe vi

Ut

dere obje&tum aliquod fub certis accidenti-

f

bus , fub quibus illud reipsá non exiftit pro«

ut non folàm cx vifionibus propheticis , ted

Whaimis

ilont ia

étiam miraculcfis quoad Sacramentum Eu-

chariftiz apparitionibus patet , dutn aliquis

has Ti

in màánu Sacetdotis hoftiam elevantis , fruü«

ftum carnis , aut puerulum cernit, cüm reif.

d

Qui fola panis accidentia videant.

iOl etotet

Ergoo

fone adonnd

Confitm,

Etfi-habitus erroneus intelles

&um humanum inclinet ad a&us erroneos $

lie, C

non tamen DEUS infundendo talem habi-

j in ol

tum effet author ertoris , ex eo provenientis,

y ( dté t

), confqut

Ergo. Ant, prob.

Etfi appetitus fenfitivus

voluntatem inclinet ad a&tus moralitet tna-

utio p

los , non tamen DEUS , creando taletn àpe

li, M

petitum , eft author peccati exinde prove«

hientis, Ergo patiteft,

» [enftna!

roariit

Refp. D. maj.

Pet quas intelle&as ad

185

aQum erroneum pet fe inclinetut, — N. maj.

TA

Solüm petaccidens. C. maj Etfic diftin&tá

o CW'

tio eft; quód habitus

[.!

min, N, ;onfqu Ra

a

£f»

pj

186

mrraftatus 1F. de Virtut. "Tbeol,

j u

erroneus fit ab intrinfeco folüm conducen$

msïolmwl

ad a&um erroneum , adcóque per fe intelle-

gt

&um ad talesaGius inc

linet, . Econtra veró

il IPW.

ft ab intrinfeco in-

fpecies intentionalis non €

iwmmcu

ucens ad a&tum erroneum, fed potiüs actum

us erroneus €x

monwsa

verum 5 etfi per accidens a&

fig n

Sic enim Divi-

Ípecie impreffa fequatur.

N

na oracula, per metaphoras, & allegorias : ita

(;fpctil:liu

vifiones prophetice, per fymbola, & enig-

gtil

mata , fine ullo veritatis prejudicio fiebant.

du r

Hinc etiam de apparitione miraculosà, circa

m

Sacramentum Euchariffiz, per fpcciem foli

-

qun u

oculo impreffam fa&à , D. Thom. P.1lI. q.

quiot

Néaue hoc pertinet ad ali-

76. art. 3. inquit :

r

,

quam deceptionem ,

ficut accidit in magorum

rqam Á

praflisin 5 quia tali fpecies divinitw formatur

g, X

$n oculo , ad aliquam veritatem figurandam , ad

ln

boc [cilicet , quód smanifefletur , verb Corpus Cbrí-

fu& boc Sacramento.

v

fidfe

hi,

Ad confirm,

N. ant. Ád prob. N. con-

npint

feq. Difparitas eft: quód appetitus fenfi-

ial

tivus fit nature humanz dcbitus , utpote ad

iT

agendam hanc vitam corporalem requifitus,

-

prout etiam in brutis patet; qua finé apperitu

d

ag

vivere non poflenr. — Hinc ifte appetitus €

de fe bonus , nec ab intrinfeco ad actus mo-

ln;"üull L

ii

raliter malos ordinatus.

Unde folüm per

aj

accidens contingit, quód appetitum ratio-

nalem , feu voluatatem ad actom moraliter

tri)

malum inclinet , dum in bonum aliquod de-

jag

le-

d

A

Difputatio 1I. Artic. F.

187

RO d

r

]e&abile, attamen prohibitum tendit. Nam

folius voluntatis culpa eft , quód talebonum

R, rj

ampleaatur, juxtaillud Genef. V. 7. — $u

Q Lt

ze erit appetituc ejus , & tu dominabera illiur,

kum,kd;mïm

Econtra veró habitus erroncus ad folos actus

t5 st

erroneosab intrinfecocft ordinatus, Ex di-

TET A

Gis itáque

LIDUT

Contlat r.

uód DEUS, tanquam cau.

184

t d

fa fpecialis, non poffit intelie&ui creato im-

pidao f

primere ullum actum erroneum , nec qui-

MTVT

dem circa res naturales meré fpeculativum ;

2 ial

cujusmodi foret : quód ccelum reipsá fit vi-

D Ti M

treum , aut lapideum , fivé deinde talis er-

hrj ii

ror foreta&ualejudicium intellectüs idipfum

affirmantis , ant folüm apprehenfio fuafiva ,

iil m

ht u

per quam intellectus ad iftud judicium incli-

naretur,

Sicut enim DEO , tanquam pri-

fram d

lr r

m2 Vetitati effentialiter repugnat, utloqua.

tur peramphibologiam cum reítrictione pu-

|yob N

ré mentali , quia nempe per talem locutio-

nem pofitiv? deciperet, aut faltem decipere

apettuslt:

itus, Ut

niteretur audientem, etfifors ilte non pr&-

ftaret affenfum locutioni Divinz ; ita patiter

lm i

wl

DEUS pofitivé deciperet inteiledtum crea-

tum, fi cidem predictum judicium erroneum

jeapptit

p ididu

imprimeret , aut faltem eundem pofitivé de-

cipere niteretur , fi hujusmodi apprehenfio-

Inde foin/

Declara-

eun ?

nem fuafivam fpecialiter caufaret.

tur idipfum à paritate Philofophi, qui bené

jin a

gaarus: quód ceelum reipsá non fit vitreum,

p

3

aut-

388

Traäafus IV. deVirtut. Theol,

p

aut lapideum, formaliter mentiretur, fi op«

jb

v'ofitum alicui perfuadere ferió niteretur ; etfi

ag o

alter mentientiaffenfum non preftaret, Hinc

;Pæmcem

idipfum de a&u erronco practico dicendum,

1 W*

uamvis erranti bonum aliquod exinde pro-

Á m i

veniret,

Nam aliàs quoqué , ad falutem

m

temporalem , vel fpiritualem proximi obtis

s

nendam , aut confervandam , licitum foret

u qüö !

mendacium officiofum ; quod tamen fem-

of

Unde

»er, exdi&tis num. 143. illicitum ett.

puttih (

concluditur : quóàd ille phrafes Scriptura,

ig'W n l

per quas DEUS errorem in humano intelle.

andn

&u caufare dicitur , defolà erroris permiffio.

n ytus

ne loquantur , prout ex doctrina D. Auguft.

j

num. 161-addu&ta liquet,

dulfi;.

Conftat 2.. Quód nulla illüftratio , ant

18

gt

cognitio füpernaturalis poffit cífefalfa ; quia

ii .

nempe DEUS,tanquam Pater luminum , alio-

T

rámqaoe donorum cceleftium;fpecialiter cau-

Á

fat omnem a&tum intelle&tüs , & voluntatis

w iun

ereata fupernaturalem $ adeóque repugnat,

ut talis a&tus (iterroneus , aut moraliter ma,

vt

m

lus. Quando igitur , cx prefuppofiro errore

u

inculpabili, naícieur occafio, autetiam obli-

ftttud

atio exercendi a&um virtutis fupernaturae

|

|

Vi

em , tunc voluntati ad ponendum talem

| Wal

s&um noa preluccet immediaté ipfamet co.

gnitio dire&a, eadémque erronea ; fed alia

E

tl

cognitio reflexa fupernaturalis , adcóque ve-

pya — Sicilli, quiex etrorcinculpabili putat ,

tiltig

quàd

]

iT W

lt

[

Difoatatio L. Artic. .

189

tl

lil

quàd defa&ó ad fuam , aut proximi falutem

M

obligetur mentiri , adeóque reipsá mentitur;

s

Áv

EU

ln

non przlucet immediaté hoc di&tamen erra-

M

neum , ídque dire&um : quód mendacium

W s

ii

officiofum de fe fit licitum , aut preceptum;

T ais

fed aliud di&amen reflexum , ídque verum,

mdm, lr:mm hn

vidcücet iftud : qui ex errore inculpabili pur-

; QUs

tat , quód in his circum

ntiis mendacium

lited. [l

officiofum fit licitum , & praceptum, licit&

mentitür, quinimo mentiri obligatur. Hinc

Df

o t

igitur patet : quód pariformiter de illo difz

currendum fit , qui per inculpabilem erro-

Merriynd

hii d

rem putans hof(tiam effe confecratam , eane

dem adorat ; putans effe diem feftivam , au-

i

dofratio,

l

dit Mifam ; putans mendicum cffe paupe-

rtem, largitur eleemofynam,

ibl qu

ltingtty i

Conftat 5. Quód DEUSintelle&ui crea- 186

to aon poffit infundere habitum erroneum,

|

frcatc

, Uvdnui

etfi quoad rerum naturalium cognitionem

meré fpeculativuim.,

Cüm etenim talis ha-

t

bitus intelle£&um creatum ad folos a&tus er-

tmordit t

roneos inclinet ; hinc DEO potills , tan-

ippoltot

m

quam caufe fpeciali habitüs infufi , quàm

creature rationali, errores ex illo proceden.-

ig lag

tes forent adícribendi,

sendum d

Sicut igitur dignum

Sapientiá, & bonitate Divind, munus eft, re-

ypnti

ond ; ^

rum naturalium fcientia per accidensinfufa ,

prout in Rege Salomone patet ; ita viciffim

, adedquct

eandem bonitatem ac fapientiam dedecet

af

uir

U

habitus per accidens infufus, per quem ia*

4

tel«

4

m

1 0l | Tra&af?s 17 de Virtut, 'Theol, |

1elle&us ad folas cognitiones falfas inclina-

E

tur.

Néque obftat : quód habitus erro-

peus, juxta probabilem quorundam fenten-

DA

E

tiam , non fit qualitas diftinéta realiterà fpc-

ciebusintelle&ui impreffis, fed malé coordi-

—

i

matis, qua mediante fpecie fenfibili produ-

cuntur, Quamviseteaim DEUS oculo, aut

wbl

phantafig fpecies fenfibiles imprimere , per

st

quas obje&um fnb ea figura, & colore, ce-

' cognofc:a;

terísque accidentibus reprefentatur,fub qui-

Pp[ü[,l j

bus illad reipsà non exiftit, prout ex vifio-

jasiit

nibus propheticis, & apparitionibus miracu.

ii

lofis patet ; attamen hujusmodi fpecies ab

lii

intrinfeco non funt ordinate, nec à DEO un-

m

u

am ordinantur , ad decipiendum intelle-

f ul

à

um quod à folis demonibus fit ; fed ad

gt

declarandam per figuras, & fymbola verita-

i

tem , ficut idipfum de multiplici amphibolo-

giaiin facris litteris contenta,dium eft. Hinc

[

j

etiam habetur diíparitas intcr habitum etro-

neum , qui ad folos as erroncos intelle.

hij

hn

Gum inclinat ; & appetitum fenfitivum, qui

fubindeadactus moraliter malosinclinat vo-

l

luntatem.

]

Nam fenfitivus appetitus cft na-

tà)i

tore humanz dcbitus, utpote ad vitam fen.

a

j

fitivam neceffarius, ideóqueactus moraliter

D) !

malus ex illo per accidens fecutus, foli

ii

' Wi

voluntati c(t im putandus,

J

p

UT

llj

DIS.

M"W

Difputatio III ;drtze L

gmmmüf«m:hu

1or

l

1 "n

DISPUTATIO III.

ii

r

De Revelatione Divina,

'Msl HWI

üm obje&um formale primarium ,. cui

fides Theologica inaititur, fit DEI lo

dT

C

usl

quentis authoritas , prout hac per

ubdcsimpnmuc,;'

infallibilem fapientiam , & indefe&ibilem ve.

rácitatem ita conftituitur , ut DEUS né ue

Bu tl s

cognofcendo falli, néque loquendo fallere

ltl

T O t

poflit, ideóque (it effentialiter veridicus ,&

Nputtdtoiar

fummá fide dignus ; quemadmodum ex di.

&is integrá difputatione

pcecedente patet ;

Mrjsend hi

hinc ulteriüs de ipfa quoqué revelatione , feu

rl

locutione divina, per quam DEUS intelle.

t n

&ui creato veritatem. ali

tb dt; ld

quam manifeftat,

f rbl vt

agendum erit,

pj «nptihl

ÁRTICULUSs I.

du cd. D

tertubitumet

n Revelatio Drivina , c» Illg-

tron«05

Jfratio fuaffva fit parttale motivum

enftimy

fidei Theologica ?

valosindit

Ranotandum 1. Quód revelatio ,

;appcmus:ü:

locutio divina, ifthic ufurpentur ta

n

oread rl

quam fynonyura; quia fcilicet juxta D, Tho.

vesdos u

mam,P,l.q. oz.att. 1. Nibilefl aliud Jogui

fl

ad alterun , quána conceptum vaentis alteri nad«

nifeflare ; quamvis revelatio (tricté fu

tandus

mpta,

pro materialiobje&to ,

pr&ter internum menp-

tis conceptum , veritatem aliquam , nondum

[

3

al.

j j

192

Tradlatus TY. de Virtut. Tzeol.

,non

alteri cognitam importet , cui loquens ve«

vt t

lum detrabit , ut eadem quoqué menti au.

|

r

"

n,hkcm'

Mi

dientis innoreícat,

Cüm igitur locutio ad

l;;l J

glterum fit aCio, per quam internus mentis

PU

.

hinc ad

conceptus audienti manifeftatur

P]

! g d

docutionem nature intelleduali , quà tali ,

( u

convenientem , quatuor fequentia requiruna

.

)

tur.

Primó

*

internus mentis conceptus,

vnua

idémque dire&us , qui alteri manifeftandus

;evt!aüd'. |

eft.

SecundÓ : internus mentis conceptus;

fi

n

"

T

[

idémque icflcxus, qui diredum , prout alte-

: Dl

ri manifeftabilem , voluntati reprafentat,

aol

Tertió : volitio manifeftandi , per aliquod

ulb

medium , hunc eundem conceptum dire.

fu. ha

€kum.

Demum executio , pet quam idem

dl

medium ad internum mentis conceptum al«

v

teri manifeftandum ponitur,

Hinc patet ;

t biiiy

uód ea locutio; qua homo a&uali rationis

l

n!

Wi

ui:m'p

ufu deftitutus, vocibus ad placitum fignifi-

htala

cantibus atitur , fit quidem locutio hominis ;

non tamen fit locutio humana, feu conve.

lnl

Tetroal

- niens naturzc humana intelle&uali , quá tali,

Venni

ad:óque à p(ittaci garritu moraliter non dife

ferat.

T

UM

183 Prenotandum 2. Quód in revelatione

n

divina , pariformiter heceadem, ad locutio-

Wt

pem nature i^telle&uali , quà tali , conves

hi

p'entem requifita , habeantur,

Impritis et-

]

DT

enim habetur fcienria dire&ta , feu (implicis

M Qd

$, pet

i;niclligcuciæ ; fcu media , fcu vifioni

quam

'. Jl 'tlrl[ W'

Difputatio lI ärtic. ,

Xtet

193

IL] li

j quam DEUS omnem

veritatem objeCtivam

:adcnf i

»j, infallibiliter cognofcit

*

Secundó habetur

n fcientia, falrem virtualiter

, auteminenter res

MT

j fHlexa, quà DEUS cogno

Íc

it; quód eandem

Wihy,, veritatem obje&ivam crea

!

to intelle&tui , per

*in!tllräu:ll,m;ï medium aliquod pariter

creatum , revelare

f poffit, Tertió habetur volitioact

ualis, feu

Iimjg, Cecretum DEI liberé volentis, hanc eandem

liljggg V€rtatem per medium iftud determinatum

Wa Tevelandi, — Atque hoc decrerum appellari

üicig m

Olet : Reue/atio acliva interza DEI loguentzt,

o wyaft

)emum habetur quoqué illius

mcedii pofitio,

Md w

er quod DEUS intellc&tu

j creato veritatein ,

ab infallibili fua fapientia

? Oa t

m

cognitam , manife.

?, p quni

Hocautem media

m;àDEOadmani-

' feftan

dam fuam fcientia

m

Mp

dire&tam, ejásque

r Bu pat

veritatem objcctieam pofi

tum , appellari fo.

? dud t

let : Revelati paffiva exte

rza DEI lo

etfi aCtiva fitrefpeCtu audi

entis,

xuü?f(; 3

pictun g

Prenotandum

|ocutio hont

3. Quàd Revelatio exterza

DEI loguentis ,

8

a, I Dd

Deus internum

feu medium illud, per quod!

tlhuii, i

fue.mentis conce

ptum, ejüs-

que veritatem objectivam intelle

&ni huma-

i

no manifeftat ,

poffit effe, ac plerumque fit

aliquod fignum

fenfibile, videlicet voxin aé-

d n d

re formata, vel

dtn, il

mnium,p

ocularis apparitio , ant fo«

uul,t

rout hujusmodi revelationes Divie

napaffimi

n Sacra Scri

pturarecenfentur. At«

y, lf*

que ideQ Paulus fuam

ad Hebrzos epiftolam

n

ita exorfus eft ; ,

&

Itifariaua , multisque

f din

140s

(

l

j

194 TraDatusIV. deVirtut. "Theol.

; It D

eaodi , olims DBUS loguens Patribus ia Propbes

tü

.

noviffim? diebws ifis locutue fl mobis in fi-

| , ;gn PW

,

lio, quem con[Hituit baredem univer[orum , per

g

uem fecit & [acula.

Interdum autem reves

p D

latio Divina 6t absque ullofigno fenfibili per

g

folum a&um intellectui humano immediate

gt w

à DEO impreffum, eó fcilicet modó , quó

MXEOW

od

DEUS Angelis, &animabus beatisàcorpore

n

feparatis loquitur.

Et(i vcró DEUS per ta-

a

Q]j

lem at&tum homini aliquod my(terium reve-

fi[ F]ygj!ffi'f

laret ; nihilominüs przter illum neceffaria

gf[ [ d

UAUR

foret illuftratio fuafiva, feu realiter, feufor.

maliter, aut equivalenter diftin&a , repra-

fi; m

Íentans DEUM loquentem tale myfteriam,

cogm:;ü"

jf

utpote ad omzem Theologice fidei adtum

effentialiter requifita, prout ex doGrinaCon-

ld

Cüm igi-

vlma

cil, Trid. num. $3. addu&ta patet.

tur obje&um formale , ídque primarium fi-

pl

dei (it DE! loquentis authoritas, de qua Difp,

ii

praced. a&um eft ; hincquaritur: anetiam

t

revclatio Divina , eámque proponens jllu.

mat

ftratio fuafiva, fit partiale motivum , faltem

zil

fecundatium, fidei Theologice ?

äaq&tru?tl

[

Dico r. Revelationem Divinam effe par.

u

"i, M

x90

tiale motivum , 27 2z0d , ídque fecundarium

&

fidei Theologica.

[ta cum D. Thom. hic q.

1. art. T. Suarez, Vafquez , & plerique alii,

)

r

!

EI

"

contra paucos diffentientes, Prob. Naq il-

lud eft parüiale motivum, 2 2204;fidei Theo-

hi U

TR

logice , finé quoy tanquam principio anteà

Mi

pra

| ! VM[ M

Difputatio HI. Artic, L

195

laqmm b;'

! precognito, inteile&tus fufficienter determi.

LU

n

Mv ,

Ut

pari non poteft, ad credendam alicujus iny-

- [thti

fterii veritatem. — Sed absque precognita re-

T

velatione Divina intellectus fufficienter de-

ntilinicy

terminari non poteft ad credendam alicujus

TMM

6t

inyfterii veritatem.

Ergo, Maj. continet

objeGiformalis , feu intelle&nalis motivide-

Bb

finitionem. Min. prob. Quamvis etenim ine

.

AURT Dl

tclieétus cognofcat, & affirinet : quód DEUS

Qu

fit prima veritasialoquendo , adeóque non

tl fs

offit revelare myfterüim Trinitatis, aut Ip.

u t

carnationis , nifi tale myfterium reipsá exi-

n dl t

flat; nontamen hzccoguitio, absqué prae

tta dj

cognita fimul revelatione Divina, eít princi-

li hi d

vt

pium fufficiens , ut intelle&us quoque affir-

met, &credat : quàód myfterium Trinitatis,

t Qni

$ed hoc

aut lucarnationis , rcipsá cxiftat,

i prininua

ipfo.

Ergo. Min. pater, Maj. prob. Nam

i dtquD

DEUS effet prima veritas in loquendo, & quà

wrur: at

uiis cognofci poffet à noftro intelle&u, etfi

prepts

nunquam reveláffct myfterium Triniratis,aue

yotitum,

Incarnationis, adcóque neuuum effet objee

u

&um materiale fideiTheologice, Frgo

Dirinimd

?

Confirm.. Nani totale motivum , $ quod

19*

TO ftcundï-"

fidei humanz , quá P'etro veritatem aliquam

j D T

atceftanti Paulus credit, non eft fola Petri lo-

L d

quentis authoritas , fed ctiam teftimonium

h PIM'

cjusdem. Ergo pariter, Ant, prob. Sietenim

! ggä,äiïfi

fola Petri loquentis authoritas foret totale

motivum fideihumanz , quá Petro atteftaari

" pliuripwï

Pau-

il

j

196

Traflatus IV. de Virtut, Tbeol.

t

.pro

Pauluscredit, quód Rome fuerit ; tunc eX

m

hacfola veritate antecedente s. Perrw: eff veri-

)

dicu , legitimé inferri poffet haec veritascone

I^

j

Sed hac il-

Íequens : Ergo Petriw fuit Roma,

D

latio non eft legitima,

Ergo, Maj, patetex

j rol

conceptu motivi totalis.

Min. prob.

Si

a,

absque teftimonio Petri ; tanquam motivo

(s p

pattiali , legitima foretillatio predictas tunc

f

etiam absque Petri loquentis authoritare ,

duf

tanquam morivo partial!, legitima eífet haec

ET.

ilatio : Petrm teflatur , fe Roma fui[fe.

Ergo

d

Petrin fuit Roma 5 adeóque tmotivum totale

(s

fidei humanz, poffeteffe folum teftimonium

NT

Petti.

Sed hocadmitti nequit.

Ergo

fjugitt

:192, Dico ». Illuftrationem fuafivam , prout

(s

ab oainirevelatione Divinarealiter , autfor.-

g:.'ca?rcr l

maliter diftin&tam , non effe partiale moti«

i

vum 4t4u0d fidei Theologice. Itacum Sua-

ts

1ez, Difp. IIl, de fide. Se&t. 3. Card, Lugo ,

IT

Hurtadus, Oviedus , Amicus, aliíque con-

um

trà Bannez, Granadum , paucósque alios,

|

hi

AEHU

ined]

lx

Prob, Illuftratio fuafiva,proutab omni reve-

d

latione Divina realitet , aut formaliter diftins

o

&a , folummodó eft motivum , 2ta40. fidci

muï*äïfkä

Theologice, per quam intelle&tus eredit my-

fterium Trinitatis, aut Incarnationisà DEO

;iüinimlkeh;;

Wt

th.Ml

revelatum, Sedhocipfoeadem non eft par.

lt (ltày

tíale motivum , 2f 2404 , fidei Theologice,

n

It

Ergo. Min. patet. Maj. prob. Nam illuftra.

tio fuafiva folàüm eft applicatio, vi cujus in-

ais Mc

rÁ

tcl«

h

D;f,,;:gf;o m Ar);g. 1.'

1

d ROmg

'ür'r-"f

telle&ui proponitur authoritas DEIrevelan.

GC

'P

tis myfteriutn Trinitatis , aut Incarnationis s

"ls tanquam motivi , 27-24od , ad credendum

Villay,, myfterium revelatum.

Sed applicatio mo.

, lp tivi, 22 quod, folummcd

,

Ó eft motivüm 2/ o«o

Ü

, j

, fdei Theologice, — Er

g0. Min. patet, Maj,

hi, prob. — Si etenim illu

ftcatio fuafiva non effet

!crilhrmprædrär.';;

olüm applicatio ; t

unc. eadem deberet re«

bt exé cognofci ; ficut authoritas DEI reves

Ál lu

, lantis cognofci debet ad credendum myfte.

fium revelatum,

Sed hoc admitti

fj 1

nequit,

VTTUPT

absque proceffu in infinitum ;

cüm cadem

fefte li

d/ficultas de cognitione reflex

4, tanquám

tnotivo , Zteuod , aut fo

lüm motiyo g/

D I

[

feu applicatione redeat,

Etgo,

quo ,

Atfb n

onnurm,

xitdlt, atf

uamvis etenim üna , eadém.

193

que realiter indivifibilis illuftratio

fuafiv ;

( p

per quam intelle&

i, lum

! thoritas

DElrevelantis rn

ui creato propohitur au«

yfterium Trinitatis,

: 054 aut Incarnationis

1154* aut locatio reflex

» poffit imul effe revelatio ,

a, perquam DELS feloqui

pI teftatur ;

nihilominüs hzc eadem illufttatioy

ttiti! prout d

iftin&a formalitetab omni revelatios

fomilt? ne;ac 1o

cutione Divina, folumtnodó eft audie

i itl! tio , qu

à intelle&us cr

eatus percipit revelae

lt tionem, feu locutione

m Divinam.

Sed lioe

quilti! ipfo illuftratio fuafiva

» proutrealiter , aut fal.

4knn* tem formaliter ab om

ni revelatione, feu lo.

ii ? cutione diftin&a , fol

ummodoó eft motivum,

i ! &L guo ,

fidei Theolegicæþ, quá my

flerium

"

"[tie

TyaSatus lV. de Viriut, TEeoi.

pj

198

"Trinitatis, aut Incarnationis creditor. Érgo,

W N!M

u

j Miot

Maj. exip(isterminis patet, Min, prob.. Au-

js

ditio illa , quà Petri atteftantis locutionem j

|

quód Roma füerit, Paulus percipic, folum-

! s Q

modó cft motivum , 21 20 , fidei humang;

| Mmm

m-ï at

'quà Paulus credit ; Petrum fuiffe Komg, Er-

g

0 pariter,

Objicies 1. Contra primam,

Sola DEI

k

l94'10quentis authoritaseít motivum, 27 9204, fi«

unati

u

dei Theologice, quà intelle&tus credit my-

gT

fterium revelatum. — Scd hoc ipfo revelatio

Divina non eft partiale motivum 27 24od ,nec

i, 9t

Ergo. Min. patet,

vini

quidcm fecundarium.

f

Majprob, Namrevelatio Divina eft purum

medium, quó DEUSloquensintelle&tui crea,

f

to manifeftat veritatem objetivam myfterii

ag

"['rinitatis , aut Incarnationis,

Sed hocipfo

mrant

fola DEI loquentisauthoritas eft motivum 2f

itnidn

uod ; tevelatio autem folummodó 7* 24o.

at

Ergo.

s dtim

vitttit

Confirm, authoritate D. Thom. hic q. &

art. 1. ficconcludentis : Imfcientia Geometri-

wfw Qu

ca materialiter fcita fumt. conclufiones 5 formalis

"

verà ratio fciendi funt smaedia demonflrationz ,

n

per qua conclufiones cognofcuntur.

Sic igitur

li

n fide , fi confideremm: formalem vationem o5je-

LT

Gi, nibil efl aliud , qudtn veritas prima, Etgo.

Iml

Qtiy

Refp. N. Maj. Ad prob. D. Maj. Rcve-

2 Slat

jo Divinaeft parum medium refpe&tu DEI

Og

. lequentis, C. Maj. RefpcQtuintellectüs cte»

Bd

1efle

d Vm&e/' '

Difputatio II. Ariic. 1

Mi ,

199

entis, IN, Maj. Etfic diftin&áà Min, N,

L'ff:klïljcm

Conf. Ratíoeft: quód revelatio Divina fit

quidem purum medium refpc&u DEI lo-

! gulusa-.r

m

quentis, qui per illam intelle&ui creato ma«

M

4

/

toí

nifeftat veritatem obje&tivam alicujus myítc-

hi

rii ; non tamen fit purum medium refpe&u

intelle&tüs eandem veritatem credentis, Nam

1tjinug, )

pet ipfam revelationem authoritas Divina ,

0014

M

t

[b

!

gl f(fälf l

tanquam rmotivum principale , infallibiliter

conncüitur cum veritate myfterii revelati,

Vl

ut fides Theologica , quá taleinyfterium cre-

Ia

ditur , non tantüm authoritati , fed etiam re-

hp o

vclationi Diving, tanquam partiali motivo

ho Dntudh

innitatur ; prout ex hoc fyllogifmo patete

pensededuit

Quidanid prima veritas revelat exiflere , illud

Vidn o

reipsá exiflit.

Sed prima veritas revelat exifle-

l, lii

re myflerium Trinitatis,

Ergo myfterium 'Tri«

asl m

zitatis reipsd exiftit, Affenfus etenim , huic

WT

conclufioni praftitus, nontantiim authori-

tati , fed etiam revelationi Divinz, tanquam

. Thon. t

medio termino innititur , per quem authori-

nfcientiaGN»*

tatis.

tas Divina conne&itur cum myfterio Trini-

dj

Ad Confirm. N, Confea.

Nam ipfemet

jt df

u i

Doctor Angelicus illico fübjungit : Noz enises

fides afentit alicui , mifs quia efl à DEO revela-

i t

r m*

ium. Quinimo medium fidei comparat cum

medio demonftrationis Geometrice , cujus

Ib. Dc MiirA'I

du j

conclufio non tantüm uni , fed etiam alteri

premiffa , tanquam totali motivo innititur.

;aumrcür-*"-ï

At*

n

200

Tyallatus 1. de Virtut. "Tbeol,

,E

Atque ideo h

lc q. s. art. 3. inquit : Formale

u M

osjelum fidei eff veritas p

vima , [ecundim quod

Sacra , & doirina Ec-

;xuwchn

manifcflatur in Scriptura

fj

clefia , qua proc

edit ex veritate prima.

Saltem revelatio externa , feu

gt

Objicies 2.

affiva non eft partiale

motivum 4 2404 fidei

yoaur

196P

Ant,prob Namau-

qeum u

'Theologice. Etgo.

Vg

thoritas Divina , per fola

m revelationem in-

, feudecretum DEI

u

t£ernam , cámque activam

f

volentis loqui ad ext

ra , fufficienter conne-

Gitur cum veritate my

fterii, perlocutionem

du

ld

externam manifeftati. Sedhocipfo. Ergo.

u

Min. patet. Maj. prob. Repugnat enim , ut

ao

DEUS decernat , per locutionem externam

du

manifeftare myfterium "Trinitatis, aut Iucar.

vt

nationis , nifi tale myfterium reipsá fit ve«

rum.

Frgo,

il

Confirm. Reve

latio externa quoqué fie-

vt

rb

ri poteft pc

r verba in aére formata , qualis

ii

erat Marth,

I 17. Fox de celis dicens : bia

—

lat

eft. filius vaeus. dilecius ;

in quo gaibi complacni,

Sed talis revelatio nou eft motivum,

&t quod ,

m

fideiTheologice. Ergo. Min.prob. Nam

t t

talis locutio vocalis externa non eft Divina ;

WUH

il

cüm eadem quoqué per caufas creatas fieri

poffit.

Ergo.

dfl Tm?,&

Mon

Kefp.

N.ant. Adprob.D.maj. Authori.

1975

s Divina per folam revelationem internam ,

Tihi im;;æ;

feu aCtivam , cum veritate myfterii revelati

Ht

-CI

QIW, M

fufficienter connsï&x:ur, folàm quoad fe

maj.

Vithg,,(

Dijþ*latia Il. 4rtie. L

201

dR frg,

maj. Etiam quoad nos. N, maj. Et fic D. min.

"iWIMJim [7

lol

N.coníeq. Ratio eft: quódauthoritas Divi.

na per revelationem internam, feu decretum

"ll

DEI volentis revelare my(terium Trinitatis ,

Ws

aut Incarnationis , quidem effentialiter con»

Ua ii

nc&atur cum tali myíterio ; quia nempe de-

a

cretum iftud dirigitur ab infallibili fapientia

Dretditons

DEl cognofcentis myfterii veritatem : hac

yfendzenal

tamen revclatio interna , non fit motivum

fifrento ao

fvfficiens ad credendum myfterium,nifi acce-

i, lts

dat revelatio externa.

Cüm etenim fides

dl g

Theologica effentialiter teftimonio Divino ,

4pycint

tanquam motivo, 4 q4od , debeat inniti , &

tD n

omne teftimonium, przter internam loquen,

juts l

di voluntatem , formaliter quoque impor-

TT

tet locutionem externam adalterum ; hinc

tanquam partiale motivum requiritur etiam

gnqila

revelatio externa ; per quam interna manife-

mmay qui

ftetur audienti, Sicut igiturad a&tum fidei

"TT

humanz , quá Petro Paulus credit ;

uód

v w

Rome fuerit, non fufficit Íola voluntas i«

jun ia

terna Petri , vi cujus id ipfutm teftari ftatuit,

H. prw' Nu

fed infuper, tanquam partiale motivum , re-

d D

Qquiritur externa locutio Petri, per quam te-

TC

ftetur: fe Roma fuiffe ; ita pariter deactu fi-

dci Theologice difcurrendum eft,

pj A

Ad conficm, N. min.

Ad prob. D. ant.

Talis locutio vocalis externa non eft Divina ;

n i

l üCl'ii l

realiteríumpta, C. ant. Moraliter fumpra,

N,antec. &conícq. . Ratio cíl; quod exter-

TU hl«'

A

R&

202

qTraflatas TY. de Virtut, T heol,

pj

UE

na locutio vocalis, quà DEUS aliquid reve-

QT.

lat, non fitentitativé, feu realiter , attamen

gj l

moraliter Divina , & quidem ideó ; quia

jv t

DEUS eandem affumit ad mapifeftandam

fuam mentem internam.intelleui creato,

j

l,&x'l"o

Idipfum , quoad fidem humanam in locutio-

ne egià, quátali patet , que realiter confide-

um

rata non differtà locutione plebeja , differt ta-

m

Ms

men ab illa moraliter ; quia per illam Rex

fuam mentem audienti manifeftat.

u

t i

Objiciés ult, contra fecundam, llluftra.

198

N

tio fnafiva proponit intelle&ui revelationem

Mi

Divinam , tütn a&ivam , tum paffivam , pro-

yfeanid

Divina conne&itut

vtl

ut per eandem authoritas

——

cum myfterio revelato.

Sed hoc ipfo illu-

quitit

ftratio , ctiam prout ab omni revelatione Di-

, tinpt

viná realiter , aut formaliter diftincta , eft

tmti

partiale motiv

um , 24 quod fidei Theologice;

tapt

perquam intelle&us przftat affenfum myfte-

& ln

riorevelato. Ergo. Maj.patet. Min. prob.

b n

Illuftratio naturalis, qua intellectui propo-

tirdngy

nit in fyllogifmo demonftrativo medium ter-

ttiday

——

ts

minum, prout per eundem veritas utriusque

præmifïæ conne&titur cum veritate conclu-

rlb

fionis , eft partiale motivum , 2 24 , illius

WW

füthn)

fcientiz , per quam intelle&tus praftat affen-

füm conclufieni.

Ergo pariter.

Le

]gm)[W

Confirm., . Illuftratio fuafiva eft in

ftin&us

Md

internus, per qnem DEU intellectum mo-

| Wüf:lm(t

vet , & inducit ad preftandum affepfum my-

F!;Ws

[

Ti

D)

Difputatio IT, Artíc, F.

203

[

Ál

fterio revelato. — Ergo. Ant. prob, authori-

Wtumu

qiitig

"-quh

tate D, Thom. hic q. 2. art. 9. ad 3. fic re«

la Mü;ndam

fpondentis: I/e, ouieredit , babet fufficiens

induclivum ad credendum.

Inducitur enius

] mttïkäm Q

auctoritate Diving doclringmiraculis con firmaa-

AU ii

f& &* , quod pluefl , interiori inflintlu DEl in-

Qu

vitanti,

Unde non leviter credit 5 cima ba-

hr dims

&uat fufficiens indu&lioum ad credendum, Ergo.

Qu p d

Refp. N. min, cumíua probatione. Nam

Atíthg

199

cud, uf

juxta verofimiliorem in Philofophia fenten..

tht

tiam , illacognitio naturalis, per quam intel-

le&ui proponitur connexio utriusque pra-

pdiuo, m

miffe cum illata ex illis conclufione, non eft

Jrti umedtc

partiale motivum , Z 2uod , illius affensüs,

& ho od

jtneitonebi

quem intelle&us praítat conclufioni, Quin-

ino, etiam premiffz formales, per quas in-

dlfida , d

telle&ui reprefentantur premiffz objetive,

& Toenlogit

tanquam motivum, g? 24od, conclufionis de-

fenfom ayl

du&z, folummodó funt motivum , 2: quo,

t Min t

affenfus fcientifici ; cüm hzc eadem cogni-

Jieui r

tio dire&ta non debeat rcflexé precognofci,

omediomt

ut intclle&us praftet affenfum conclufioni,

fs

etfi per accidens precognofceretur. — Sicut

eriate Cond

igitur illuftratio, feu cognitio fupernaturalis,

"m

etfi teflcxe cognita, per quam intelle&tui pro-

ponitur Divina bonitás, prout ífüummó amore

s præümäd

(

r

digna, folummodó eft motivum, 2t gu0 , te-

m iil

fpe&tu charitatis Theologice ; ita quoquede

welldhef

illftratione fuafiva tefpeGtu fidei Theologi-

€& difcurtendum eft.

m lmmg

O 5

Ad

pj

204 TraBatur IP, de V:';-vfüt Theol,

Ad confirm. D. ant. Iliuftratio fuafiva eft

gl

-;nus'mïï*

inftin&usinternus,per quem DEUS folàm, 24

g

uo, movet intelle&tum ad praftandum affen-

aqygi

í

u

m myfterio revelato. C. ant. Etiam, at

n ul

uod. N.ant, & confeq. — Ratio patet ex re-

j amm'

Íponío precedenti.

ln d

20

Conftat. 1. Quód revelatio Divina fit par-

"o

tiale motivum, 5£ 404 , ídque fecundatium

—

(v

fidei Theologice, per quam intelle&tus cre-

p

dit myfterium revelatum. — Quamvisetenim

ul

revelatio fic purum medium refpe&u DEL a.

Ti

nifeftantis intelle&ui creato myfterium Tti-

-

nitatis , autIncarnationis, nontamen eft pu-

db

rum medium refpe&nintelle&s , tale myfte-

guà)

rium credentis, Nam authoritas Divina pet

j dii

gim lt

ipfam revelationem conucCLitur cum vetita-

u t

te myfterii revelati, utabsque przcoguità re-

wl

velatione intelle£tus non habeat motivum ,

ET.

$t quod , fufficiens ad credendam fide Theo-

logica Trinitatem, aut Incarnationem. Haud

yu, n

etenim antecedens iftud, erfi cognitum, &

t

affirmatum : DEUS eff veridicu , fufficit ad

n

inferendum hocconfequens: Ergodatur m-

——

i

tl

fierium . Trimitatis , aut Incarnationt , prout

ts

etiam à paritate fidei humanz patet. Hac

etenim non innititur, nec inniti poteft, foli

Ti

authoritati atteftantis ; fedtanquam partia-

ET

le motivum , 2t 2uod, requirit teftimonium

i

a

ejusdem. Cüm igitur revelatio Divina refpe-

Gu a&ts fidei , quo intelle&us credic myfte-

Vi t

cium

'W M[I

Difputatio HL, Artic. L.

205

m"[mfmh'w T

tium revelatum , ita fehabeat, (icut medius

Wil

terminus in fyllogifno demonftrativo fe ha-

betrefpeau aCtüs fcientifici, quóintelle&us

.lü[mm,,';

fcit conclufionem , quemadmodum D. Tho-

- Miytt

mas num, 194. allezatus docer, & fyllogis-

mus,nut. feq. addu&tus oftendit ; hinceas

t Dd

dem cft partiale motivum , z quod ; fidci

Tl i

Theoloeicz,

hm lgt

Conítat 2. Quód non tantüm revelatioso r

(unists

interna , feu a&iva, fed etiam externa, feu

Dj tl

paffiva , fit partiale motivum, 21 2uod, fidei

hoajun Ti

Theologice, Nam hujusmotivum , 2f 240d,

od

debet effe verbum , feu teftimonium DEl1o-

quen:is , prout ex Scripture textibus num,

T

aris D

96. adduüis liquet,

Cüm autem teftimo-

Vurcug vtl

nium, ex fuo formali conceptu, preter in.

-prærognirä j

teraam loquendi voluntatem , cffentialiter

vat DoUNUD,

importet locutionem externam , prout id.

im fT

ipíum in humanis patet ; hinc ad fidemTheo-

logicam , prater revelationem activam ef.

tiontr, Bat

toptit

fentialiter requiritur etiam revelatio paffiva,

Quamvis igitur authoritas Divina per reve-

"NU

lationem activam , feu internam fufficienter

| Ergoäatum

conaeGatur cum verirate myfterii quoad fe;

um

p tl

quia fcilicet repagnat , ut DEUS decernatre-

velare myfterium Trinitatis , aut Incarnatio-

jt pott[h ,

qauop

nis; quin illud reipsá (itverum : non tamen

absque revelatione paffivá, feu externà fuf.

j li

ficienter cum illa conne&itur, ctiam quoad

joDric

n0Ss , connexione videlicet (ufficiente ad cree«

st WH

O 4

den»

Traä&tür l V de Vi;'fu!. Tþ?ol. :

f

206

dendam myfterii veritatem. — Néque obftat:

yi f

quód revelatio externa etiam per voces in ae-

þgü ais

as

zc formatas fieri poffit , & paffim fa&a fit ;

d

becautem locutio vocalis ; non fit entitati-

vé Divina, quinimo de fc indifferens ad ve.

g uto

rum, &falfum. — Licet enimlocutio vocalis

if

DEI, myfterium aliquod revelantis ; non fit

um i

wld

realiter , eft tamen moraliter Divina, utpote

pontit

à DEO ad manifeftandam veritatem aífum-

p

pta, & proinde non ampliüs indifferens ad

verum, & falfum ; fed cffentialiter vera ; quia

Ti

DEO effentialiter repugnat , ut falfum dicat,

E]

20

Conftat 5. Quód illuftratio fuafiva , per

quam intelle&tui repraefentatur. myfterium

n

Trinitatis, aut Incatnationis, prout divini-

tus revelatum, fit quidem ad omnem a&tum

u

formalem fidei cflentialiter requifita , quem-

hu tà

admodum ex doétrina Conc. Trid, num. 35.

!

2ddu&a patet; non tamen eadem , proutab

omni revelatione Divina, tum directà, tum

]eodi

zcflexá , realiter aut formaliter diftinCta, fit

!

dgiir

motivum, 24 440d , fed tantüm , 2 2uo; fidei

bt

CY

Theologice, Nam quàátalis, non eft locu.

tio Divina , fed folüm eft auditio , quà intel-

w

le&us percipit locutionem Divinam , juxta

L

illud Pfalm. LXX XIV. 9. 4udiam , quid lo

quatur in sme Dominas: DEUS, | Sicut igitut

| ts

auditio illa , quà Petri aliquid atteftantis vo-

| tilig

cem Paulus percipit , non eft motivum , 2/

n

ll-

Ua

QWJ ; fidei humane, quà Petroloquenti Pa

[

MM

D:'jþaþtio Iil. Arh'?. II;

207

lurcredit ; ficilluftratio predi&ta, prout fo.

tüt

WMilnd

làn eft auditio, non eft motivum £f 2o4,

VRR

d ii

tellectus credit,

fidei Divinz, quà DEO loquenti nofter in.

]

149

Hinc itaque concluditurz

quód authoritas, & revelatio Divina , tum

Utv

a&iiva feu interna, tum paffiva , feuexterna;

Cl

tum directa , tum reflexa , fit totale moti-

D

D tun d

vum, 2t quod : illuftratio autem fuafiva; prout

Misalmi

ab omni revelatione Divina , realiter autfor-

maliter diftin&a , fit motivum 9£ 420 , fidei

ts i

Theologice , quà creditur myfterium reve-

h todia

latam.

Iiolafn

It aj

AnTicurus If.

, od

dontenadtn

52 Revelatzo Drvina loliz me-

Quf u

Id um

diata , vel meré privata , [st fufficien

Y

smotivum fidei ?

l, youtà

d. t

Renotandum r, Quód DEUS hómini,

o5

r dilinil

dupliciter loqui poffit, 1mprimis qui-

dem immediatée, feu per femetipíum, prout

] ! if 7", Ed:

non t lt

olim,Exod. X XXIII. 11. Loguecatur Dominus

jo, quit

ad Mowferz facie ad faciema . ficut folet logui bomo

TY i*?

ad amicum fuum. . Secundó poteft DELIS ho-

mini folàüm loquimediaté, videlicet per alium

li, o

hominem , tanquam legatum , aut nuntinm,

, Nung

nb

cui DEUS immediaté locutus eft ; prout

] aointi

olim pet ipfum Movfem , aliósque Prophe-

llud ad Hebr, I, 1. &

ol f

fas loquebatur, juxta i

$

feq.

508 'rraBatur IT. de Virtut. ïibc:;!.

p

feq. Multifariam ,mulilsgue modisolims DEUS

'1

T

«

loguens Patribom im Prophetis, noviffim diebut

ifíi losutus eff obte in filio.

Quinimo, ctiam

incarnatus DEI Filius in terrisagens , arcana

gltuW'

ymint d

m

cceleftia hominibus immediaté per femet-

ipfum , poft gloriofam veró afcenfionem per

ifm u

li, M

Apoftolos, aliósque Evangelii preconcs ,

mediaté revelavit.

Unde D, Thom. hic q.

UL

w, d /

,l

6. att, x. Ea, que funt fidei, quibmsdam qui.

dem vevelantur immediat? à DEO , ficut funt re-

yil; m

velata Apoflolis , & Propbetis : quibusdam au-

m

im p

jem proponuntur à DEO viittente fidei pradica*

vores , feenxdim illud Rom. 30..— Quomodo pra-

fj

dicabunt , nifi mittantur.

facz;*ïzm j]

20

Prenotandum 2. Quód in Ecclefia Ca-

27 /'vl;

tholica preter Verbum DEI fcriptum, in fa-

yir, u

Mfend

cris utriüsque teftamenti libris contentum

detur etiam Verbum DElI traditum , quod

Pstrd

al t

primitüs ab ipfo Chrifto , vel ejus Difcipulis,

ex peculiari Divini Spiritüs inftimctu, oréte-

lal

nus promulgatum , Bon tamen calamo ex-

wl

ceptum , per continuam majorum traditio-

t oda

nem perpetuó confervatum eft , & propaga-

w

tum. Sic multa fidei dogmara Paulus pra-

t t

dicavit orétenus , que in facris litteris non

r

continentur , prout ipfemet teftatur II. ad

T

"Theffal. II. 14.— Itgue fratres flate, & tencte

MM&W

Wraditiones , quas didicifi , froe per [ermonuem,

ET

five per epiflolam noffram. — Sic inter tradita fo-

Y

làm fidei dogmata eft Baptifmus parvulo-

E

rum

lr M

g

Difputatio III. 4rtic, I1.

209

rum, dequo D. Aug.lib. ro. de Genefiad lit.

" WJTM' [

d t

teram cap.23. Con[uetudo Matris Ecclefig im

Baptiz.andà parvulis, neguaquam (pernenda eff,

| "t

ID V

néque ulló modó [uperflua reputanda , nes omni-

s credenda ,nifi Apoflolica e[fet Traditio, Hiuc

Vs

idipfum quoqué de aliis Traditionibus dicene

M ts

dum,

DT

Atque ideó Generalis Synodus Trid,

Se(T. IV.. Ortbodoxorum Patrum exempla fectte

! arin s

da , ommes libros , tam veteris , oudmnovi Tefia-

il Df(), þl//nin

guenti ; cim utrimque um DEUS [it auGor ;

l: ia

sec 10n. Tyaditiones ipfas, tum ad fidem , tum

Itj a

ad mores pertinentes , tanguam vel orétenur d

i. m

Chriflo , vel d Spiritu[anclo diGiatas, & continud

( la

fuceeffione im Ecclefta Catbolica confervatae , pari

pietatis affeclu , ac reverentid fafcipit , & vene-

krpam, i

ratur.

Y (ODLentU

Unde patet : quód hoc utrumque

DEI Vetbum fit revelatio Divina mediata,

dium, qui

Prenotandum 3. Quod inter revelatio-205

js Dilopn

ncs Divinas, feu mediatas, feu immediatas,

findo, o

alia fitpublica, fen communis ,qua videlicet

en Cuumot

omnibus :alia veró privata, quetantüm uni,

yum tradi

alteríve credenda proponitur.

Ád revela-

t, &propag.

tioncs igitur publicas totum Verbum DEI,

D!

tum fcriptum , tumtraditum pertinct. Non

às Üeri d

tamen finguli fideles tenentur fingulain illo

a

contenta nóffe ; fed fuficit, fi preter com-

du tt

muncs fideiarticulos , reliqua omnia geneta-

tim , fenimplicitécredant, Quinimo facre

t P"W

imertt

Scriptura leGtio , exceptisepiftolis , & Evan-

T P'T

geliis , per anni ferias occurrentibus , haud

Oi*

Tralatus 1Y. de Virtut. Tbeol.

j

210

um

omnibus eft promifcuà permiffa ; quamvis

Sic etenim

nmc Y

haretici oppofitum clament,

g (f

Pius IV.Pontifexin RegulalV. Indicislibror.

qe o

Prohib. ftatuit: Càm experimento manuifef/um

fit , fifaera Biblia y vulgari lingnd , pa[fu rm&

[

qio Dini

g oeq

difcrimine permittantury plus indeobbominum

m

gemeritatem detrimenti, quàm utilitatis oriri :

bác in parte judicio Epifcopi, aut Inquifitoris fle-

ü

vf

tur y ut cum confilio Parocbi , vel confiforis , Bi-

n

MW

Bliorum à Catbolicis au&loribus verforum ledio-

nem , vulgari lingud , eis concedere po[Jint , quos

74&5&4"&'

intellexevimt , ex - bujusmodi le&lione , non da-

has

muum fed fidei, átque pietatis augmentum cape-

fhogit

ii n ad

repo[fe.. Ad revelationesautem privatas per-

ff

tinent ille , quas DELIS ad univerfam Eccle-

fiam non dirigit ; etfi perillas, non tantüm

vll

vl

tes privatas, fcd ctiam publicas alicui mani-

feftet ; proutex hiftoria Ecclefiaftica liquet.

t

QO

6 Dico 1. Revelationem Divinam, etfi tan-

".

tüm medíatam, effe motivum fufficiensfidei

(l

g

Theologice. 1ta cum D. Thom. hic q. 5.

Tib

art. 3, communis & certa Theologorum fen-

tentia, Prob, Revelatio Divina , eadémque

d

mediata eft illa, quà DEUS in veteri tefta-

vnt

mento per Patriarchas, & Prophetas ; in no-

ts

vo autem per Apoftolos & Evangcliftas aliis

ll!þm&j

hominibus eft locutus.

Sed hzc revelatio

;hwm

eft motivum fufficiensfidei Theologice. Er-

Utv

go. Maj. patet exnum. 203. Min. prob, $i

p

etenim hujusmodi revelatio mediata non

* : nj

ef-

"Mal,w

Difputatio ITI, Artic, lL.

211

Pmii (itby

effet motivum fufficiens fidei Theologice ;

AU ( ü

I

g""."stlibror

tunc néque Verbum DEI fcriptum , néque

TM

traditum fufficeret ad credenda illa, que in

utroque continentur ; ciim utrumque fitre-

7) lingd,?äjgm

velatio Divina, folüm mediata. Sedhocad-

LL

mitti ncquit.

Ergo. Maj. conftat ex num.

T

204. Min.prob. Namaliàs Chriítus fruftra

L

dixiffet Judais Joan. V. 39. Serutamini Scri-

ii

pturac , & illa funt , qua teffmonium perbibent

Vg j

de me , acpofteà 46.. Sicrederetis Moyfi , crede-

n a

veti for[an &* mibis de me enin ilfe fcripfit, Frue

Il m

ftra etiam dixiffet Difcipulis ad predicandum

gt u

Evangelium miffis, Luc. X. 16. — Quí vos au»

i pintyt

dit , me audit , &* gui vos (pernit , tue [pernife

tonein i

'

Pariter ftuftra fcripfiffet Princeps Apoftolo-

, M0L

rum ad fideles II, Petr. 1. 19. — Haevaur fir-

( d at

miorem Propbeticum fermonem , cui dene facitis

(f liq

attendentes , quafi iucerna lucenti in caliginofo

ritum t

doco,

Ergo.

ufciemd

. Confirm.. Etfirevelatio mediata per Apo-26

tom, hi t

ftolum, aut Prophetam faCta, realiter fumpta,

ologorua

fit locutio meré humana , nihilominüs ea-

dem moraliter fnmpra ,eft locutio Divina, ut-

nu, d

ivaen t

pote informata DEI loquentis infallibili au-

pheus; i

thoritate, juxtaillud Luc,l.70. — Sicut [ocu-

$m cfl per 05 Sanclorum , qui à faculo funt , Pro-

il

phetarum eju, — Et Petri fupra cit. 22.

No

| hec t

ho

enim voluntate bunsaná allata efl aliquando Pro-

Mo g

phetia 5 [ed Spiritu Sanclo infpirati , locuti (unt

Jandi DRIbomines, — Pariter Evangclifta Joan-

0 íx W' ;

ne&

212

i*raä?atus IV. de Virf:rzt.þ Tb?ol.

"

nes, XX. 31

Hacantem [eripta funt , tt crte

dati : quia JESUS eft Chriftus Filiu DET , d

m

«t credentes vitam babeatis 15 momineeje. — -

[ Wt

u

de D, Thom, q. &art. fuperiüs cit, — Forma/e

odjeGium fidei efi veritas prima y fecundim quod

yun

suanifeflatur in Scripturay &v doGirina Ecclefua ,

DN wb

vaac

qua proced

it ex veritate prima, Et P. I.q. 1. art.

od

Q.ada. lummititer fidesnofirarevelationi Apo-

Dj

& Prophetà facla, qui Canonicos li&ros feri.

(a M

fiol

[

£

yferunt.

Sed hoc ipfo revelatio mediata eft

ii

fufficiens motivum fidei Theologice. Ergo.

Dico 2. Nontantüm revelationem publi-

udodl

208

vin d

cam,

fed etiam privatam, effe motivum fuffi-

lta cum D. Thom,

ul

ciens fidei Theologica.

L a. q. 112. att. $. Suarez, Vaíquez , aliís-

Jun n

u

que Amicus Difp. II. de fide. Se&, 3. contra

tuidt

Cajcetanum, & nonnullos Thomifta:. Prob.

Revelatio privata folüm edtenus differrà pu-

ag

blica , quátenus ifta omnibus , illa veró fo.

g

il

làm uni, alterííve à DEO credenda proponi.

tur,

Sed hac differentia non obftat , quà

ni

minüs etiam revelatio privata fit motivum

iij

Ergo.

Maj,

hm

fufficiens fidei Theologice.

ldeó hec

atet ex num. 20$.

Min. prob.

, Hirigs

differentia obftaret , quód intelleQtus per re«

LT

velationem privatam nou poffit fufficientet

Mi limf

certificari de ipfa revelatione Divina, & my«

p

fterio per eam revelato, priusquàm illa toti

ädbu

E:clefiz inpotefcat , &ab hac, tanquam DEI

ttindi

haec

loquentis Verbum ; apprrobctur. Sed

F

ap-

Vr

!

Difputatio IiI. 4rtic, I,

im[mW

T

213

h "]

apptobatio Ecclefie ad certificandum intel-

ll i

le&um de revelatione Divina non requiritur,

LT Ü

Ergo. Maj.eft Adveríariorum. Min. prob.

lg

ln

Pt

WW

Si etenim h&c approbatio ad cer&ificandum

l,þ äïvmm

intelle&um foret requifita ? tnnc néque rc-

velatio pablica , que primitus homini priva-

to factaeít , abcodem credi poffet fide Theo-

'w;?rmh.'m

logica , priusquàm illa toti Ecclefig innote-

Vantiribns

Ícat.

ET

Sed hoc, it penitüs abfurdum , admit-

ti nequit.

Ergo. Maj patet. Min. prob,

Ththya. ly

Nam aliàs néque Abraham , néque cateri Pa-

tonmpd

triarche, & Prophete DEO primitusillis pri.

nl

lia Ti

vatim loquenti ftatim credidiffent, quorum

tamen fidem Apoftolus ad Hebr, X fingilla-

ATT

latim commendat.

Ereo,

T

Confirm. NamDELUlS revelatiove privat

4

P2

.O9

Vomiln, Ptob

juftum fufficienter certificare poteft , de fta-

s ag

tu gratie ia prefenti, & glorie in futuro.

A

Ergo. Ant. prob. authoritate D. Thom.

j p

& art, cit, fic (tatuentis $. Trigliciter aliguid

y obltt, i

cognofci potefl, Unomodó per revelationem, Et

t ft at

béc maodó potefl aliquis faire , fe habere gratiam,

igo V

Revelat enim DEUS boc aliguando aliquibm ex

d d) fBeciali privilegio 5 ut fecuritatà gaudium, etiam.

tcnc&HSWD

in bac vita, in ei incipiat , & confidentins , &

diufs forrids mapnifica opera profeguantur , r mula

prafents vita fuflineant : ficut Paulo dilum efl

Disim i

isquin b

Il. ad Cor. 11.. Sufficit tibi gratia mea, — Hanc

T ugquw ï

eandem doGrinam , inter Tridentinos Pa-

tres , Jacobus Laynez , Soc, JESU Prepofi-

U £

tu$

214 : (racataus ] f'. de Viriut. Theol,

jtet

tus Generalis adversüs Sotum, tefte Cathae

ij

rino publicé propugnavit. Unde Concilium

illud Seff, V1. cap. 12 fic decrevit: Newo de

Q

qindé

arcago Divine pradeflinationis emyflerio uízue

adeo prafumere de£et , ut certà flatuat , fe effe im

ii

Nam , nifiex [pecia-

a x

zumpero pradefiinatorum.

lirevelatione , fciri non potefi , quos DEUS [ibi

-

u dfenli

od od

elegerit, Etcan. 16. Si quu magnum illud uf-

eudl

qu in finem , perfe

verantia donum e certo babi-

$urum , ab[olutá ;

& infallibili certitudine dixe-

flgm MI/; |

L!le. j

rit , ntifi boc (Deciali zevelaiione didicerit , ana-

fhemafü. EHac porro fpccialis, feu privatae

d t

revelationis exceptio ; foret prorfus fuper-

p

flua , ficadem non effer homini privato mo-

lal

tivum fufficiensad credendam pradeftinatio-

DEU H

MX li

nem fuam,

Ergo.

31

Objicies r.contraprimam, Motivum 5f

st

ET

uod fidei Theologicg, ídque primarium , eft

Íola DEI oquentis aut

horitas: fecundarium

tigrii

/

t

, veró eft fola revelatio Divina, — Sed hoc ipfo

vt D

zevelatio mediata non eft fafficiens motivum

fidei Theologice. Ergo. Maj. patet ex huc-

k

tuttt

uíque ditis, Min.prob. Revelationis me-

diatz veritas., five illa in facro Codice fit

ais

tloytig

fcripta , five orétenus per Apoftolos tradita,

h

TT

& hucufque propagata, folüm innititur au«

TU

thoritati humanz, videlicet Scriptoris Cano-

fititg

nici, ant olim przdicantis Apoftoli. Sed re-

hn

*

velatio innixa folüm authoritati humanz, ut-

Wg:nmk.;

pore fallibli , non cft motivum fufficiens

j

Eul

X

"mu!,

Di[þut;tt;'o/ I " . Aertte. IT

218

t

fidei Theologice , que tantüm innititur in«

W li,

]

fallibili authoritati Divma.

Érgo.

WEC m: Nl,mæ

Confirm.

Nam per a&tum fidei Theolo-

1 p','fn lf(lc

gice intelle&tus non folàm debet credere

du n

DEUM, néque folüm credere DEO , verüm

" M'n'ïm?fiw

euam credere i2 DEUM.

Sed intelle&tus

1j al

per affenfum praftitum revelationi mediata,

pitimari

poteft quidem credere DEUM , non autem

k n feris

credere DEO, minüs verócrederein DEUM,

Atl

Ergo. Maj.cx ipfo fidei Chriftianz fymbo.-

m ddiri; m

lo patet.

Min. prob.. Quamvis ctenim in-

Vi f i

telle&us per talem affenfum credat Scriptu-

r u

re afficmanti: DEUM effe; non tamen pro-

Vnipprua

ptereà fimul credit DEO , minüs autem i

fmpræd:äim

DEUM. Ergo.

Refp. N.min. Adprob. D. maj. Reve-orp

y Mitinni

lationis mediata veritas folüm innititur au-

éBrimarumt

thoritati humanz , prout hec meré humana;

j femdan

ideóque fallibiliseft, N.maj. Proureadem;

"

ob infallibilem affiftentiam Spiritüs San&ti,

ficins 0

moraliter Divina cfíl.

C. maj.

Et fic di-

nj p

ftin&tá min. N. confeq. Ratio cít: quód au-

ercnott

thoritas meré liumana Scriptoris Canonici ,

ficro Cnàt

autolim przdicantis A poftoli, (it quidem fal-

libilis , adeóque non fufficiatad fidem Theo-

poüolosn |

logicam. Quódfi autem heceadem autho-

lin int

Go

ritas humana confideretur, prout conjune

ial Y

&a cum infallibili affiftentia Spiritüs Sancti ,

dirigentisfcriptorem Canonicum , aut pre-

.matihum:üf

dicantem Apoftolum , né falíum fcribat, aut.

d

P

pres

» Dirpw

216

WTratlatus IY. de Viviut, Theol.

T 5

predicet ; tunc bec eadem eft moraliterDivi-

m

na, prout nurü, 207. expofitum habetur.. Si-

—

cut enimMiniflerSacramentorum novzlegis,

neutiquam authoritate fuà, vel nomine pro-

«s

" ügml

prio, fed Chrifti agit ; itá pariter de Prophe-

ta vel Evangeliíta fcribente , aut loquente ;

ieme Y

untio diícurrendum. :

gl

tanquam DELN

Adconfirm,

N. min,

Ad prob. D. ant,

vt

m

$i credat Scripturz , prouteadem folummo-

dó eft verbum hominis, C. ant.. Prout ea-

W(riyüï!f(i

dem eft Verbum DEI,

N. ant, & confeq,

P

(tun

Hoc ipfo etenim , quód intelle&us Scriptu-

re affirmanti: DEUM effe, tanquam Verbo

jin

Divinocredat; eoipfo pertalem a&tum; non

g lp

tantüm credit DEUM, fed etiam credit DEO,

Corh,

ii

dj

& (imuliz DEUM. — Rationem afignat D.

"Thoin, hicq. 2. art. 2

$i coxfideretur o2je-

a

1 M

]

um fidei, fecundüm quod intelleus efl mo-

tus à voluntate, fic ponitur a& fidei credere in

iat)

QU

|

DEUM. Veritas enim prima ad. voluntatens

D.

ux*-')x«'r,'

vefertur , fecundim. quod. babet. rationem finis,

p

l

Objicies 2, Si motivum fufficiens fidei

TT

P

Theologice , foret revelatio folüm mediata,

[

fsj |

—

;

inin

per Prophetas, & Apoftolos fa£ta ; tunc pra-

ter candem neceffaria non effet revelatio im-

LT

mediata, per quam DEUS cuilibet myfteria

m R C.:L(;

credenda manifeftet.

Sed hecrevelauo im»

Vi

mediata eft neceffaria.

Ergo. Maj patet.

fitig

Min. prob. exScripruta. Sic DEUS per Pro-

md(üie&l

phetam Jerem, XXXI. 33, & feq.— DaZo fe-

Wggt

ge

N

| M Ini

"

^

Difputatio l1. Artic, IT.

21

'EWMDI'I,

gem wieam in vi[ceribus eorum , & in corde eo-

P

rutm [cribam eum , & ero es in DEUM , & ipfs

lt

erunt mibi in populum.

Et non doceBit ultra

" t

H t

vir proxiuum [uum , & vir fratrem [uum di-

cens : Cogno[ce Dominum.

Sic Chriftus vale-

DN

[07 77 7728

furtidi,

dicens Apoítolis Joan. XVI. 13.

nerit ille Spiritus veritatis , docelit vos omuem

Mpl

veritatem, Sicipfemet dilectus Chtifti Difci-

Wt ii

Can D

pulusad reliquos fideles l, Joan.1L 27. Noss

nece[fe ba£etis , ut aliquis doceat vos 5 féd un&lio

Va F

ejus. docet vos de ommiéus,

Sic etiam Doctor

tht Sctipti

Gentium I. ad Ephef, 17.

DEUS det vo2zs

T

Jpiritum [apientia , & revelationis in agnitione

tubndy

ejnm.

Ergo,

tüm od

Confirm, — Nam ad credenda fidei myfte-

o dputl)

ria juxta D. Aug. prater revelationem media-

vt j

tam , quoqué requiritur interna immediata,

lleusellmt

Ergo, Ant.

rob.

h

Sic etenim allegatos ex

!5]33.&!' um

Joanne Ap

oftolo textus exponit , Tta&t. 97,

nE

in Evang. cjusdem : Spiritus Sanclu: &* nune

So-

r i

docet fideles,

Dein Trad., 4. in Epift. I.

fuficens

u verborum noflvorum . aures-percutit 5 Ma-

iolüm at

gifier intus efi.

$i non fit intus , qui doceat , in-

h; u

anis fit flirepitus nofter,

Ergo.

« rentt!

Refp. N. min, Adprob,N.confeq. Ra

^2IS ;

sllieo r

tio eft: quód allegati

; alíque hujusmodi

scretit

Scripture textus , de fola illuftratione, acin-

o Mi »'f:

fpiratione fupernaturali ; utpote cuivis ad

d

credendo fidei my(teria fimpliciter necetfariá,

nonautem derevclatione immediatá,cádém-

rf 9*'

Pa

que

pj

218

mTra&atus YV. de Vrrtut. 'Tbeol,

Si

Wipubhc

que ftriàé funfptà , intelligi debeant.

gj t

etenim hzc pariformiter curvis.neccffaria fo-

at

ret ; tunc fuperfluus fuiflet Apoftolorum,

'.u

M w

Evangeliom Chrifh annuntiantium labor ,

prout in Do&tore Gentium patet , qui ejus

j

pilita

notiriam nullárenus à reliquis Apoftolis , fed

ab ipfo Chrifto per revelationem immedia-

—

j.cmW

tam habuit , ideóque alienà infttu&ione ,

iif

quoad fidei myfteria, non indiguit, Sic et-

j H

enim de fe ipfemet ad Galat, L, 11. &feq.

Quf

pj

Notum vobis facio, fratres : Evangeliumy, quod

evangelizatum efl d ve ; quia non eft fecundima

eiinil

p lnt

lominem s tbque eninz ab bomine accepi illud ,

néque didici, fed per revelationem JESU Chrifif,

sjni

Ad confir, N. ant.

Ad prob. N. confeq.

M D

-

Qdnia, a

Nam pariformiter D. áug. dc fola neceffitate

illuftrationis , & infpirationis Divinz , non

MOH

at

autem revelationis immediate agit ; eoquód

aliàsipfa Scriptura facra effet fuperflua,

Sic

n

etenim Tra&. 4.in Epiftolam cir, ait : Quaffio-

o

V Gnt

ztem ipfi Apoftolo facio , ipfi Joanni dico : Ta di-

xifli, quia un&lio ipfu docet vos deomnibu. Ut

A

quid talem Epiflolam fecifli ? Quid illos tu doce-

li tl

bas ?. Quid tu inflruebas ? Quid «dificabas ?

-

Wg.

Wv

Videte mágnurm Sacramentum , fratres ! Ac

T

d-in reliqua num. prec. allegata verba fub-

fs

u

jungit.

(ure

Si reve-

- Objicies 3. contra fecundam.

p

214

atio privata foret motivum fufficiens fidei

Wt

Thcologice ; tunc fides non inniterctur re-

JUfl'lOququ

Ve-

Virmm,/'

Difputatio IIT, 4rtíc. IT.

219

hi, |

l

velationipublice , adeóque illa edificatanon

NT

eflet fupra fundamentum Apoftolorum , &

: "r

Prophetarum, Sed hoc admitti nequit. Er-

m

go. Min. prob, Sicetenim Do&tor Gentium

A R r

ad Ephef: l1. 19 &feq, — Jam son eftis bofpites ,

AV

Mütto ii

é advena , fed effis cives SanGlorum , fuperadi-

ficatt [uper fundamentum Apoflolorum , & Pro-

CUM

phetarum , ipfo [ummo angulari lapide Chriflo

ln

JESU. Etrgo

il L

1

Confirm. authoritate D, Thom. P, T. q. r«

Pivi, "

"

j

art. g. ad 2 reípondentis: Izzititurfides nofira

ia

rebelationi Apoffolis , &v Prophetis fa&ha , qui Ca«

n

monicos libros fcripferunt $ 00 auteus revelatio-

vv JH

7i , figua fuit alits Doiloribus fa&la.

Ergo

1 N ol

Reip. D. maj. Tunc fides publica , feu

21

Quecelte

Catholica, que toti Ecclefie eft communis

L]

Dirig , t

non inniteretur revelationi publicee, N. maj.

gt; toqui

Fides meré privata, — C. maj.. Et fic diftinctà

xlu, &

min. N, confeq.

Ratiocft: quód fides Ca-

. dit (f

tholica, feu toti Ecclefiz communis , de qua

idio: T

Do&orGentium loquitur , innitatur revela-

hn !

tioni publicz , eíque mediate , qua videlicet

iil i

Apoftolis , & Prophetis primitus fa&a eft ;

il dj

non autem revelationi privata.

Attamen

revelationi private fufficienter inniti poteft

, fimi*

fides privata illius, cui talisrevelatio facta cft,

u vtil

Quinimo ctiam fides illa , per quam aliquis

privatus credit ca, qua toti Ecclefie funt re-

y, 97

Quf

velata , poteft inniti revelationi privata, fo-

lufnodo quoad modum revelandi, Sic Divo

numtcrczar::

P3

pa-

N

220 &'ra&'aim IV. de Virtut, Theol,

ul

Patríarche Ignatio de Loyola , fub initium

gbüü ,

converfionis, in folitudine verfanti , my(te-

gt

yia fidei fuerunt à DEO immediaté revelata ;

g

ütíepiüsdiceret : Etfifacra litterze non ex-

(onit

tarent , fe tamen paratum pro fide mori, fo-

lüm ex illis , que fibi Manrefz patefecerat

a, d

-

« oitd,

Dominus,

-

Ad confirm. N, confeq.. Nam D. Thom.

dul

v

E

cit. loquitur de fide publica , five omnibus

communi,

Atque in hunc finem adducit

yi

ii !

verbaS. Augu(tini, ex Epift. 19. ad D. Hie-

ronymum datá: So/zSceripturarum libris, qui

g

innsh

Canonici appellantur , didici bunc bonorem de-

ftrre , ut nullum eorum auclorem in [eribendo

-

ao

Alios au-

dl

aliguid erráffe , firmilfimt credam.

ia

tem ita lego, ut quantálidet fanclitate , do&hrind-

hatty

-

mi,tà

l

que prapolleant 3. mon ideo verum putem , quód

zpfi ita fenferunt , vel fcrip[erunt.

thtl

216 Obiicies ult.

Affenfus praftitus revela-

YT

TM

tioni private , derebus prarfertim privatis fa-

&e , fed nondum examinate fimul & ap-

mu,di

-

E

probate ab Eccle(ía , non effet affenfus fidei

"T heologica.

Sed hoc ipfo revelatio tan-

brov]

Pt

tüm privata nequit effe motivum fufficiens

—

adfidem Theolosicam. Ergo. Min. patet,

tlj

Nam aliàs etiam affenfus ille ,

Maj. prob,

quo alius talem revelationem privatam , fibi

'Lotït'.t;'m'z

ab altero intimatam credetet, foret a(lenfus

la N

fidei Theologica.

Sed hoc admitti nequit.

p

Va

Quinimo Lco X in Gener, Synodo Lateran,

[]

Ptl

Difputatio I1I. Ariz'c. Ill

2/2 I

UT

V. Seff. X peculiari Bulla concionatoribus

,m t mml myüc

inhibuit , né ullam revelationem privatam ,

TM

de rebus prafertim füturis, nondumi a

BLT.

batam, pradicarent.

Ergo.

ppro-

Confirm,

d

Si etenim affenfus revelationi

Vk

privatz, derebus meré privatis, nondum ap-

probata , ab illo praftitus, cuicadem imme-

! Ml

diaté fata eít , foret a&us fidei Theologice;

i fttd

tunc oppofitus diffenfus foret actus iafideli-

Ut i

tatis,

Sed hic diffenfus non foret actus infi.

luD

dcelitatis. Ergo. Maj. pat, Mia.prob, Nam

vl a

juxra D. Thom hicq.10.art. . Dantur fo-

Tl hr

lüm tres fpecies infidelitatis oppofite fidei,

r if

nempe Paganifmus, Judaifmus, & Herefis.

dn, dn

Sed diflenfus praftitus revelationi private,

Tb t

de re meré privata, videlicet przdeftinatione

rjim q

proprià , velalienà, non pertineret ad ullam

€x hus tribus fpeciebus,

Ereo,

s [itus rtvc!.»

Refp. N. maj. Ad prob, D. maj.

Etiamz;z

timptiti

affenfus ille , .quo alius revelationem mere

privatam , ab altero intimatam crederet, fo-

» fimi a

x aftnlsi

ret affenfus fidei Theologice ; fi eadem per

gevgitott

iluftrationem füpernaturalem quoqué illi

imum f

proponeretur , üt prudenter credibilis , &

credenda fide Theologicá,

C. maj, Secus,

0. Mn g

N. maj. & fic diftinctà min. N. confeq. Ra-

n dfensi

; iv

tio eft: quód adomnem affenfum fidei T'heo-

logica requiratur , ut revclatio Divina, feu

, fort ii

admiti

publica , feu privata , eadémque mediata ,

ll-

uyHOdULl'w

vel imgcdiata , per illuftrationem füpernat

ra-

4

D

222

Tractatat IV.deYiriut. Tl:?ol.

f WDPM

ralem ptoponatur intelle&tui, tanquam pru-

| h *ïui

denter credibilis , & credenda fide Diviná,

prout num. 55. didum eít, & fufiüs Difput,

" Ejlher.

D b' qlfu

fcq. art. 1.exponendum reftat..— Quódfier-

go revelatio privata, non tantüm illi, cuiea-

jj

dcm immediarté facta eft , íed etiam alteri ,

tj

ftit.

cui eadem media:é innotefcit, fic propona-

tur; tuncetiam affenfus alterius erit actus fi-

i

l

1

u

dei 'Theologicz.

Adconfir, D. maj.. Diffenfnspreftitus re-

T

velationi meré private , non foret a&tus infi-

,,vwd" jäum

delitatis, oppofitus fidei univerfali , feu Ca-

hag

tholice.

C. maj.

Fidei particulari , eíque

m

"Theologicaz.

N, maj. Et fic diftinQdá min,

ubngi

N.confeq — Ratio eft : quód D, Thom. q.

Á

& art, cit folüm recenfeat , & exponat eas

dbl

infidelitatis fpecies , que fidei Catholice,

n

feu Univerfali opponuntur,

Ex diGiis igitur

du Til

$18 Conítat r. Quód revelatio Divina me-

mll

diata, fit motivum fufficiens fidei Theologi-

hi

ce, Nam aliàs , nec quidem Verbum DEI

nri

Ícriptum fufficeret ad credenda fidei myfte-

ss

ria , quodtamen etiam heretici , quá tale ag-

Ht

nofcunt, & recipiunt ; etfi nonnullosSacra

IT

Ym

Scripture libros pro apocryphis habeant.

t

fit

Verüm à Trid. Synodo Seff, IV. Decreto de

u

Scripturis Canonicis, fequentes enumeran-

V

tur : Tef/amenti V eteris : quingue Mowfis, id eff,

hg

Genefis , Exodus, Leviticus, Numeri, Deutero-

Somium, Jo[ue. ]ufligum. hbut. — Quatuor Re-

gum.

Ti

Difputatio M. Artic. 1I.

s

t

223

n

gum. — Duo Paralipomenon. Esdra primus , &

l

llj

d bl

i

[ecundm , .qui dicitur Nebemias, 'Tolias, JA-

m

a

dith. Eflber. Job. Pfalterium Davidicum , cen.

ium Ó* quingquapinta Pfalmorum, — Paradole,

Ecclefiaffes, — Canticum canticorum. Sapientia,

ii

itinà

Ecclefiaflicue,

Mi

Á g

lfaias. | feremaias cum: Baruch,

ii i

Exechiel. Dauiel. Duodecim Propheta minores,

idefi; Oféa. Joel. Amzos. Abdias. Jouas. Mi.

cheas, Nabum. Ha£acuc,

fl

Sopbonias. Aosent,

tf

Zacharias. Malacbias, Duo Machasorum, pri.

nzus & fecundus. — Teflamenti Novi ; Quatuor

iil

Evanpelia , fecundim Mattbaum , Marcum ,

p

TT

Lucam, & Joannem, . AGwus Apoflolorum à Lu-

ca Evangelifla confcripti,

Quatuordecinz Epi-

UMT

Jfole Pauli Apofloli : ad Romanos : Dus ad Co-

daputas

rintbios : ad Galatas : ad Epbefros : ad. Philip.

H Cuhdlice,

penfes : ad Coloffenfés : Dua ad Theffalonicenfes z

irdeipte

Dua ad Timotheum , ad Titum

ad Pbilemos

o Diiv o

nem : ad Hebraos, Petri Apojioli dug. Joannts

d Thol

) Verbun :

A pofloli tres, Jacobi Apoffoli una, Juda Apojloli u-

ma. Et Apocalypfis Jonumis Apofiali. Subjun git: $i.

( iimy:

quis autem libros ip[os integros , cuva omnibu [uis

d quiitt

parti£us , prout ia Ecclefia Catbolica lesi con[ueve-

onnuljt

runt , & in veteri vulpata latina editione baben-

j ls bt

tur , profacris , & Canonicis non fu

(fceperit : ana«

|V, Deaet

tbema fit.

Hinc itaque patet ;

quos Sacrae

yes enum

Scripturzlibros,

tanquam Canonicos , Ca-

(iuf Mägllr

tholica Ecclefia fufcipiat;ideóque librum ter-

m

tium , & quartum Esdre , qui adScripturae

Sa«

7 W*ï

-

" fjj

224.

Wratlatus IV, de Vivtut. Theol.

«.'Edtüh QUF |

Sacra calcem imprimi folent, tanquam Ver-

qquni

bum DEl fcriptum , nondum agnofcat

h

21

Conítat 2. Quód prater Verbum DEI

eriptum , etiam traditum , tanquam revela-

g o

tio mediata fit motivum fufficiens ad fidem

yali

Theologicam.

Haud etenim omnia, qu&

a i

oOl

Chriftus ipfemet in terrisegit, vel Apoftolis

agenda pracepit , fant litteris confignata,

gotiaDl

at u

ut Joannes Evaagelium fuum ita concludere

non dubitaverit : Sm»ztautems &* alia multa ,

li d

hod t

qua fecit JESUS, qua fi feribantur per frngula ,

nec ipfum arBitror maunduna capere po[Je eos , qui

o Mi

t g

fcribendi funit , libros; Necea , que Apoftoli,

ceeteríque Difcipuli , vel ex ipfius Chrifti ore;

veunitto

u, d

velex peculiari DiviniSpiritüs, quo die Pen-

tecoftes repleti erant, inftin&u didicerant ,

un:d

ul 4

in tabulasrelata fuére. Hinc abillis primitus

i

promulgata, per folam traditionem fucceffi-

du

-

wf

vam, orérenus fa&tam,fidelibus innotuerunt,

Sicut etenim nihil in Scriptuta veteris Tefta-

dugln

menti, de illo remedio falutis, quod in Lege

t gt

Mofaica non tantüm puellis,fed etiam pueris,

u

ante prafixam circumcifioni octavam diem,

i N

de vita periclitantibus , applicandum erat ,

ag

annotatum legitur : ita nihil in novi Tefta-

n

mentilibris, de Baptismo parvulis conferen-

|

LT

-

do exprimitur , fed iftud per folam Traditio-

Nail)

nem Apoftolicam habetur, prout ex do&trina

m

fjæm Plïm'

o

D. Aug num. 204. adducta liquet.. Quam-

WMtllgs

vis igitut Tradidones hujusmodi, de rebus

C

a

r

m

Di/þu!atio HI, 4vtic, 1.

225

af

Q

mmt

ad idem, aut mores Chriftianos pertinenti-

bus, Sectarii explodant ;5 eastamen Do&to-

Ptl D

UL T

res Catholici;juxta Trid. Concilii Decretum,

codem num. 204. recitatum , velut DEI Ver-

UKi

Tttit tj g

bum fufcipiunt, & venerantur. Hinc itaque

patet : quód revelatio mediata , tum in Ver-

h, lg

bo DEI fcripto, tum tradito confiítens , fit

It Q

motivum fufficiens fidei Theologice, néque

It du condndn

u P u

preter eam neceflaria fit revelatio immedia-

tà ; etfi requiratur interna illuftratio fuper-

hr ag

naturalis,intellé&tui proponens Verbum Di-

p

vinum , quz in fenfu lariori revelatio appella-

a gelyl

ri poreft , quód per eandem ab oculis mentis

plasCirin

velum removceatur, ut veritas revelata cernae

tur,

, ii

Atque in hoc fenfu Scripturge textus

flnddeentt,

nuti. 2 12. adducti loquuntur.

Bl at

Conftat 3. Quód non tantüm revelatioo 56

onen x

publica ; qua videlicet omnibus credenda

sinootuert

proponitur, fed etiam privata , quà DEUS

s T

folüm aliquibus, feu immediaté per femet-

,quodiut

ipfum , feu per alium , tanquam nuntium ,

detunpid

loquitur, fit motivum fufficiens fidei Theo-

Xoaum Qd

logice,

Nam DEUS non folàm publicé,

ficadontt

fed etiam privatim , quantumvis de re meré

n at

privatà loquens , femper eft fummá fide di-

lst

gnus. Hinc juftus per talem revelationem pri-

folun Ti

vatam à DEO cettificari poteft, de ftatu era-

'utrtto

tiein praíenti, aut glorie infuturo, prout

ü

ique

nonífolüm ex do&rina D. Thoma, fed etiam

D]

Concilii Trident, num. 209. adduéta liquet.

imüdh

Qgin-

N

e26 — "TraGatus IV, de Virtut. 'Theol.

Quinimo , quevis revelatio poblica, primi.

j

tus erat privata , fimülque credebatur , aut

faltem, prelucente illuftratione fnafivà ; credi

u

oterat ab illo, cui cadem fa&a c(t , prius-

g ov

quàm aliisevulgaretur. Sic Deipara Gabrie-

li myfterium Incarnationis annuntianti cre-

Meno

didit , juxta illud Elifabetha, in montana Ju-

lal

dez , adventantem excipientis, Luc. !. 45.

um

Beata , qua credidifli , quoniam perficientur ea ,

qua dida [unt tibi à Domino. Hincea, qua

qriaud

!

st

poftmodüm Evangelifte , de conceptioae;

nativitate , infantia , & pueritia Chrifti, ufque

;';,8 kq» I

ad Baptismum in Jordane, fcripferunt, ab ipfa

;Jnäm; j

ET

Deipara didicerunt, Nam tefte Lucáll. 5 r.

Mater ejuc confervabat omnia verba bac im corde

photi a

?md;'fää*[

fuo. Exquo ipfo concluditur: quód ad cre-

dendam revclationem privatam , praferum

[ W?im

L

de rebus meré privatis fatam, neceffaria non

firapprobatio previa Ecclefie, autSedis Apo-

LL

fiolice, Hanctamen Leo X. in Gener. Con.

tatgui

cil. Later, V, Seff. XI. meritó pramitti voluit

ii hy

FA LY

priusquàm revelationes private , precipue

de rebus ftatum reipublice concernentibus.,

t (

üt futurà morte Principis , imminente pefte ,

L.

Y

fame , aut bello , aliísque calamitatibus evul-

lu't,*.a*m

gentur, né fcilicet pfeudo-propheta: vifiones

Es

hg

hvjusmodi fingant, & populum perrurbent ;

prout fepiüs contigiffe Hiftoria Ecclefiaftica

| qmiw

teftatur,

hiig

AR-

""Wol

N

l'r fþ,/

DifputatiolII, Artic.WIII.

h;

!

227

1 M"I,gr

AnTicurus IIL.

tihigi

qu

M

n diffinitio Romani Pontificis,

Qchnpaer;rlc.

4ut Conciit Generalis ff revelatio Divi-

LE W

924 meediata ?

lg, iNra)

Renotandum 1. Quód Ecclefia Catho.

LUTMPM

2I

lica fit fidelium ccetus fub Chrifto, tan-

ts

quam fupremo capite , illiásque in terris Vi-

! [irt,

cario con(litutus, Poftquam etenim Redem-

ll

ptori Difcipulos interroganti Matth. XVI.

r d

I3.& feq,. Vosautem quem we effe dicitis ? Re-

Áephemnd

JBoudens Simon Petrus dixit : TuesChriftus , Fi-

nf

4iu DEI vivi ; Salvator cidem repofuit ; E£

tht

ego dicotibi, quia tu es Petrus , & [uper bane pe-

rquidicat

tram Adificabo Ecclefiam meamy & porta inferi

in, prletm

770* pr&valebunt adversüs eam.,

E £ii dado

qeana m

claves regni celorum $. &* guodcunque ligave-

quSeds

r [uper terram , erit ligatum & incali ; &

in Gener

quodcuuque folveris [uper tevrama , erit folutum

remimd

6v in calis,

Promiífam hifce verbis Petro vi-

g , pey

eariam in terris Ecclefie regende potefta-

oncertt

tem, eidem Chriftus, poft gloriofam refur-

ybinentd

rectionem fuam , reipsà contulit, dum itera-

jmittiust

tó illidixit Joan. XXI. 16. & feq. Pafce agnot

ophetens

meo , &tertió fubjunxit : Pafceoves mzeas.

Prenotandum 2. Quód Chriítus, tan-o

li p

quam Supremus Ecclefiz totius in eternum

ia b

Pontifex , non tantüm Simoni Petro , fed

etiam ia illo , futuris cjusdeg legitimis, in

[*

L

228

Tractlatus V. de Virtut, Tbeol,

wl

Sede Apoftolica, hoc eft, Romana Succeffo«

;,WWSAM

ribus, vicariam Ecclefiz univerfz , in terris

Cüm ete-

m

Icg

ende, poteftatem contulerit

st

p«

n Chriftus primitivam Ecclefiam Petro gu-

ET

bernandam reliquerit , et6i Difcipulis ad Pa«

ís, jl

trem rediturus , Matth. ulr. dixerit : E£ ecce!

fumtty

Egovolifcum [um u[que ad co

n[ummationem [a»

fobfequis fideli-

qn;t

culi ; hinc etiam illam , in

fol t

bus hucufque propagátam ,

per legitimos Pe-

p |

tri fuccefforesgubernarenondeftirit, — Nam

n

illi, qui

rité ad$edem Apofítolicam non erant

fed eandem violenté invaferant , ne-

hum

eledti ,

ts

utiquam inter fucceffores P

etri funt numee

cà Antipape appellantur.

buds f

randi, qui propter

phs, i

De hisRedemptor,

Joan. X. t.& feq. — Qsi

(t d

qon intrat per oflium in ovile ovium fed. afcen-

dit aliunde , illefur ef , & latro.

Qui autem.

| li,

itutih

intrat per oflium , Pafor eff ovium,

Sedes

n H

Prenotandum 3. Quód proinde ,

3

t

j

Apoftolica , & Ecclefia Catholica , quoad ve-

xf

ram Chriftianz fidei, morámque dodrinam;

!

t r

deficere nunquam poffit ; quia fcilicet ; jax-

ta promiffum Redemptoris

: Portginferi nom

L

r&valebunt adversás eam.

Quamvis etenim

iU

integra nationes , gentés

que plurima , ab

|

N

varias fe-

J

orthodoxa fide, priüs receptà , in

|

Gas defciverint , Ecclefia tamen Catholica

Thmmaï&g

etiamnnm perieverat, &fgue ad con[umma-

|

li

zionem faculi perieverabit.

Qiia veró Chri-

UT

$

(tus;

in hac eadem Ecclefia, juxta illud a

Ephef,

i

Difputatio m.v Atrtic, D.

Ltf

229

Ephef.IV, 11.

Dedit quosdam quidem Apo-

dT

[tf]

Jfiolos,

Omülf'ï Cüm h

quosdam autem Prophetas, alios vtr Evan-

£liflas , alios autema Paffores , &* Doclore; ; hinc

ln

rité con

t d

ris

gregatum ex fineulis , aut faltem ple-

que orbis Catholici , particularibus Eccle-

du

fi

I$ , Epifcoporum Concilium , totam Eccle-

infmini,

lam reprafentat.

Atque ideó Occumeni-

lii

cum , feu Generale appellatur : reliqua verà

D, ln

folàm Provincialia , aut Nationalia nuncu-

Qdf M

pantur.

Huic autem Generali Concilio "

of

utpote totam Fcclefiam Cat

holicam repre-

D , t

fentanti, fem

per adcft infallibilis Divini Spiri-

s rf

tüsaffiftentia

; Ut in approbandis, aut repro-

jyu t

bandis fidei,

morümque regulis errare non

[ d

poffit , juxta illud Redemptoris ; in ultíima

vim, f

coena valedicentis, Joan. XIV, 16. & fcqu.

" Q&iaum

Roga£o Patrem , & alium Paraclytum da&it vo.

i,

Eb , ut maneat volifcum in éternum , Spirituma

rondt, V

veritats, Atque hoc , &quidemà fortiori,

Jicas Qu

de Pontifice Romano , tanquam vifibili to-

yuedodr

tius Ecclefiz wi/itants , idcóque etiam Ge-

u (clieyt

neralisConcilii capite dicendum eft; ut etiam

: POHUW"'"

extra Concilinm Generale , in definiendo fi-

um

dci, morámque dogmate, quod omnibus

ye plutias

fidelibus credendum , & obfervandum pro-

ponit , errare.non poffit,

Hac fufiüs in

TIL ul

una C

Theologia Polemica, feu controverfiis fidei

Card. Bellarminus difcu

ul Wf','rf'j

flit, qua ifthic pra--

Íupponuntur,

1 W' 4

Dico 1. Diffnitionem Scdis Apoftolice ,224

m l

(

eu

"

230

"Tya&Satus YV. de Virtut. "Theol,

:r?itionmk

feu Romani Pont

ificis , in fidei, morámque

n

controverfiis , €

ffe revelationem Divinam

| «Qnibm i

mediatam.

Itàcutn D, Thom. hic q. 1. art.

ET I

3o. SuarezDifp

J*

IlL, Se&, 11, & Difp. V. Sc&t,

jam "

$. aliique.

Pro

b, Namillafidei, morümque

fsv

do&rina, qu

am Princeps Apoftolorum Pe-

E

trus, tanqoa

m Chrifti Vicarius , five oréte-

nus tradidit ,

five fcriptamin geminis epifto-

p

batur infallibili auctoritati

énip

lis reliquit;

innite

i

U

jj

n

Spiritüs San

&i , eidem affiftentis ; ideóque

if

quà talis era

t revelatio mediata , moraliter

[uit t

Divina,

Se

d hoc ipfo etiam diffinitio Sedis

s

ii

Apoftolice ,

feu Romani Pontificis, in fidei,

idnm

ntroverfiis, eft revelatio me-

morümque co

/

éun

diata, moralit

er Divina, Ergo. Maj. patet

: uin

ex di&tis Art. prece

d. Min, prob. Romano

in diffinienda

; Dina D

etenim Pontifici quà tali ,

TU

fidel,

morümque do&rina,

tanquam Chri-

iv Oi

fti Vicario ;

& Principis Apoftolorum Suc-

ceffori , eadem au

&oritas competit , que

ayn

5,11.&lep,

olim Divo Petro competebat , prout num.

Vg

tzeced. dictum eft,

Frgo.

Ad:n

fallibilem Komani Pon-

j at

Confirm.

Izzsd

ficis auctoritatem perünet , fic ordiaare

T

asj

Svmbolum fidei Catholice , ut fideles no-

vum articuluim, priftinis additum, deinceps

(b

Vi

credere obligentur,

Ergo. Ant.prob. Sic

etenim D. Thom. q. & arr. cit. docet : Nov4

Em

PT

editio S;mäoii 7

ecefaria efl ad vitandum injur-

Ad illiws erzo au&loritatem perti-

uT

gmtc: errores,

1121

Virm,n,,/;

| Difputatio Il ärfie. I

23

U w

d

sret editio Symloli , ad cujus auloritatem perti-

u ]

Il

st , finaliter determina re eà, qua [unt fidei , uf

*. C;;E([. tl

ab opnibis inconcu[iá fide teneantur. — - Hoe au-

TAT

]

tena pertinet ad aucloritatem Summi Pontificis ,

Jl Edtl, &ü ET

ad quem majores , & difficiliores Ecclefig qu&-

Y At

fliones veferuntur.,

Uzde Dominu Lauc. 3. Pe-

[ T.

tro dixit , quem Summumn Pontificem con]lituit z

hi rv

Ego pro te rogavi Petre , ut n0n deficiutt fides 1uay

ld fs

&v tu aliquando converfur confiruza fratres tuos,

ii g

Et ratio buju eft : quia una fides dedez e[fe totims

V, od

Ecclefia , fecundiu illud 1. ad. Cor. 1,

Idipfum

p n

dicatis ouznes , &* mon fint. im vobis fcbismata,

-

ff

Quod [ervari non po[fet , mifi quafiio de fide exe

edediion

orta determaiuetur per euua , qui toti Eccle[ie pra.

eff , at [rc ejus fémtentia À tota Ecclefia firwaiter, t«

ho Mi p

p/[77 ) £72 R

vo onuno

it dftind

Dico 2. Diffinitionem Concilii Generalis

236

unquamChþ

in fidei, morámque controverfiis, effe reve-

flolorum t

lationem Divinam mediatam.

Ita cum D,

jnjrtt, (

Thom. hicq. 11. art, 2.. Suarez Difpur. I]I,

SeG.. 11. & Difp. V. Se&. x, aliíque, — Prob,

( ! ptOllI ii

Generale Concilium, legitime congregatum,

TL

totam Ecclefíam Catholicam repreíentat ,

7

que juxta illud Apoftoli I. ad Timoth.HlI. 15.

., f adi

6ff columna , & firmamentum veritatis ; ideó-

' u fldtlti !

que in difBniendis fidei, morümque contro.

dium

verfiis innititur infallibili au&oritati Spiritüs

ag

SanGi, ut errare non poffit.

Sed hoc ipfo

a d!

talis diffinitio eft revelatio; Divina mediata,

j o

Ergo. Maj.patet ex num, 223. Min. prob.

r

oé

L!

p

522

TraBatus IV. de Virtut,'Theol.

i

Hoc ipfo , q.ód Generale Concilium in diffi-

T

niendis fidei , morámque controverfiis inni.

"

tatur infallibili auctoritati SpiritüsSan&ti, co

n

gt

ipfo talis diffinitio eft cjusdem au&toritatis ;

cujus erat dffinitio primi Concilii, ex Apo.

airint

ii l

ftolis & Senioribus Hierofolyme congrega-

ti, ad fratres ex Gentibus fcribentis ;. Vifum

fdtuts t

v

efl Spiritui Sanlo , & nobis, quam formulam

T

patiter. fübfequa Concilia Generalia ufurpá-

ruüt, Sed primi Concilii diffinitio erat re-

(yti

velatio Divina mediata.,

Ergo pariter.

C':H.'.' älf C

22

Confirm,

Nam diffiaitiones Concilio«

IU

rum Generalium in fidei, morinque con-

(s

troverfiis , non minüs , quàm facra Evangclia

quxol

At t

recipi, ac ctedi debent.

Sed Evangelia re-

cipinntur , & creduntur, ranquam revelatio-

A0000

nes Divine mediata,

Ergo. Min. patet ex

o

di&is art. preced..— Maj. prob.

Sic etenim

OR 000

de quatuor Conciliis Generalibus , videlicet

u

Niczeno l. Conftantinopolitano L. Ephefino

t qií

I & Chalcedonenfi, qua ufqueadillud tem-

i

us celebrata erant , Gregorius Magnus Pon-

LTI

tifex , Lib. I. Epift. cap. 49. ad Savinum Sub-

M"?W. [

Diaconum fcripfit : Quatzuor $ynodos SanGa

Mi

amiver(alis Ecclefia , ficut quatuor libros Sandii

W I

Evangelii recipimus,

Atque idipfum de fub-

m'.tm(ä

fequis Generalibus Conciliis dicendum, pro»

DO

ut ex formula Profeffionis fidei , per Pium Pa-

Mf

Hec etenia

N

pam IV, prafcripta , patet.

quoad credendos articulos ita c

oncluditur :

t

C4-

W :

Di/þutat?o UI. Artic. HI.

233

MTR

Catera item omnia , d Sacri Camonibu, & Oecu-

menicis Concilim,ac praciput d Sucro-Sanéla Tri-

L

AU d

tb

deniina Synodo tradita , definita , & declarata ,

*mi(ona*«mupg,

indubitanter vecipio , atque profiteor $. fimulque

contraria omnia , aique barefis quascungue ab

rro!'olymmgäg.

Ecclefia damnatas , &v vejetlas ,. & anatbema-

t

Pinatas , ego pariter dauamo , rejicio , & anatbe-

i, gbf

$24172,0,

1 Gd

Ergo.

Contra utramque hanc

conclufionem

liv

Objicies r.. Etfi Romanus Pontif-x, aot

ioyrt

Generale Concilium , in diffiienda fid«;,

22«8

ts Conly

morümque do£lrina , ob inf;llibilem Spiri-

y Bd t

tüs Sancki affiftentiam , non poffit errare ;

im us

attamen hec diffinitio folunmodó cft prae-

fD

terite revelationis clarior explicatio , non

Quumiertto

autem nova revelario Divina medisra.

Er-

Mn puete

go. Ant. prob.

Nam per hujusmodi d.f

j Scetr

nitionem non revelatur aliqua nova veritas,

jbis, il

qu&antea nondum erat, [altem implicité, re-

nol, Epié

velata; quis fcilicet heceadem primiriva Ec-

clefia credidit , que modcrna Ecclefia credit,

[ueadihudm

j od

juxta illud ad Ephef. iV. 5.

Unw Dominu ,

d Sarin?

Scd hocplo ta-

una fides , unum baptifma.,

od

lis difaiio non eft nova revelatio Divina

mediata,

"TILL

Ergo.

Min. prob. Nova fiqui-

idilun d

dem revelatio Divina , five esdem fit media-

dicendn

ta, fiveimmediata, femper importat novam

jd, MP

veritatem , nondum anteà revclatam. Ergo

ld

Confirm. authoritate D. Thom hic q 1*

"

"

art. 7. fic flatuentis: Dicezdum e/l ,. 9 uód»

Q 3

guan-

p

234 . UWradatusIT. äe Virtut. "rhbeol,

yung

nantim ad fuBflantiam articulorum fidei , um

ii

efi fa&um eorum uugmentum , per teu porum fae-

p m

ce[fionem 5 quia qguacunque pofleriores credide-

"

vunt , continebantur in fide Patrum practden-

iib

Ergo-

Haum , licit iml)licitä.

Non. eft nova revelatio

g fibtun

22

Refp. D. antec.

Divina mediata, obje&tivé talis. . Tranf. ant.

qtiodot

Yondi

Subje&tivé'talis, N.antec. & confeq.. Ratio

p

eft: quód novarevelatio Divina non femper

du

importet quoqué novam veritatem,nondum

anteà revelatam.

Nam aliàs fequeretur:

d.

(s

quód néque locutiones Chrifti allegantis an-

d

tiq

ui Teftamenti verba , fuerint nova reve-

*

-

f um

lationes Divinz immediata :

néquelocutio-

-

f t

nes Apoftolorum & Evangelitarum , pari«

fotmiter hujusmodi teftimonia proferen-

tj

ia

tium , fuerint novz revelatioaes mediat2,

iv

Quinimo,quód nec illeverborum contextus;

O

quo pofteriores Evangelifte hac eadem nar-

ia

rant , quz jam anteà primus omnium Mat.

theus fcripferat , fit inter novas revelationes

mediatas numerandus.

Cüm autem has fe-

;6aödtfupn

—

quelas nemo Theologorum admittere aufit ;

m

hinc diffinitio Romani Pontificis , aut Con-

Tdtg,

cilii Generalis in rebus ad fidem, morésque

R

U

perünentibus eff nova revelatio mediata ,

etiam fa&tá fuppofitione , quód pulla veritas

Iihn,:;;Qï

er eandem reveletur, qu& antcà non erat

lf

Álaltem implicité revelata.

/

m

]

Ad confirm, N, confeq.

Nam ipfeme

"i

o-

Til

Difputatio ill. eric. I)I.

23')'-

dr!icür.w, "

Do&or Angelicus verbis . allegatis illico fe-

PPhng

quentia fubjungit ? Sed gzantem ad. explica-

j

Ponen ,erevit numerts articulorum 5 quia qu&-

P gl

dam explicité cognita [zut à po[fleribribus , qua d

*,(gO.

n

prioribus 205 coguo[cebantur. explicite.

Hinc

t d

VA

ita fubfumitur: Sed non creviffet numerüs

tuls, Ti

articulorum 2z04d explicatiozem , fidiffinitio

dul l

Romani Pontificis, aut Concilii Gencralis,

Diurin;

non effet nova revelatio ; cadémque explici-

Mtkut od

€ita veritatis , anteà folummodoó implicité

l lt

revelatz,

Ergo.

hifiqale

Objicies. 2, Si predi&ta Romani Pontifi-

3

VRT

cis , aut Concilii Generalis diffinitio non ef-

; ha

fet folummodó ptaterite revclationis expo-

tiign , p

fitio , verüm etiam novarevelatio Divina me-

a prteto

diata; tunc eadem non inniteretur authorita-

j Qedata,

ti humanz.

Sed utraque diffinitio innititur

Q o

authoritati humang, Ergo, Maj. patet. Min,

mc n

prob. Nam Pontifex Romanus,autConcilium

.omnun M

Generale;novas fidei, morámque controver-

s reyttitt

fias , finéprevio Theologorum examine , ac

auditó defuper illorum fuffragió, nunquam

T

dmiteeid

diffinit , prout ex Bullis Pontificum , & AGis

Conciliorum, prefertim Synodi Tridentine

icg,ur

B

N

patet.

Ergo.

Confirm. Quamvis etenim Romano Pon-

luio a6f

NITULI

tifici, aut Generali Concilio, novam legem

an i

Ecclefiafticam ftatuenti, Spiritos San&us affi-

ftat , utlex hujusmodi non poffit cffe mora-

M

Y

liter mala ; nibilóminüs ead. m non innicitue

N

Q. 3

aü-

' p;(p;n

;36

Tra,&atusl V deVirtut, Theol,

authoritati Diviuz,fed tantüm humanz, Er-

äbmmpw

go pariter.

V [lïm ]

N. min,

; [ui?

Refp.

Ad ptob, N.confeq,

23 'Ra

tio eft 5 quia previum examen ad deci-

um (]"

deodas fidsi, morümque controverfias , fo-

p

jgdm.

làm ideo tequiritur, ut clariüs innotefcat,

quód nova diffiitio , tum Scripture facre ,

gl

-

m D

tum Traditionibus Apoftolicis, tum vetecum

Conciliorum , & unanimi SS. PP, do&tring

TY

fit conformis ; adeóque heretici, quiSedi,

n

(has.

& Fcclefie Romana , infallibilem Spirirüs

SanGi affiffentiam. negant , conqueri non

Kai

alimm) H

poflint, fua dogmatz, veluti nondum fatis ex-

plorata, & intellecta, folüm ex odio , aut

Vi

ignoranuá fuiffe condemnata,

Unde prz.

"—

nimta

dmutd,

vium examen haud ideó requiritut , néillo

pretermifso nova diffinitio Summi Pontifi.

lod

cis, aut Concilii Generalis, fit erronea. Nam

sl d

Spiritüs Sandi «ffiftentia folicathedrg Petri,

st

& Ecclefie Catholice eft promiffa ; ideóque

&t l

nova diffinitio foret infallibilis, et(i nullum

(f |

examen adhibererur.

Ex quo ipfo patet :

lr

quód predi&a diffinitio nullátenus authori-

EO

tati bumangz, fed tantüm Divinaz innitatur ;

hi

& proinde fit nova revelatio mediata,

Wt

Ad confirm. N confeq:

Nam Pontifex

lt

Romanus, & Generale Concilium , przter.

p ï:-ini

authoritatem Divinam, cuifidei , morümque

V.dtm:

dogmataimmediaté innituntur , habct quo-

Wil

^

, qué authoritatem humanam , vi cujus leges

!

A

1 la

L

"

'DiK/;';utat(:'a IUI. Artic. II

itt

"Mp

237

li

fidelibus imponere poteft, que proinde non

LIM

ji

funt pofitivi Juris Divini , fed tantüm buma-

nkq

ni.

Llade Paulus I. ad Cor. VII. 10. & teq.

ts

K 0

15 autem , qui matrimonió juncli (umt , praci-

IHIIA!I,

pio non ego , fed Domintus : uxorem d viro nom

[ s

1

difcedere.. Qu6dfi difee[Jerit , manere innuptam,

i

441 viro [uo reconciliart.

lia

Nam caterts ego d«co ,

202 Donaiimus,

Undeleges Ecclefiaftice , fe-

PX

cus autem diffinitiones fidei, rurfus mutari ,

, ii

& abrogari poffunt.

fl i

Objicies 3. Hinc feqneretur :

qhöd 1"2233

1 Ortut t

fententia

; qua circa fidei , morümque do.

Ünttüa at

&rinam, à Theologisanreà defendi poterar,

Ipt ln q

tanquam probabilis , fed per fubfequam diffi-

"MT

nitionem Pontificis, aut Concilii Generalis,

Wttt, aj

damnata eft , üt heretica, nonampliüs citra

ii fontif.

hartefim doceri poffic.

Sed hocadmitti ne-

ttone, M

quit. Ergo. Min. prob. Nam ralis fententia,

thedra r

utpote probabilis , anteà herefim non conti-

nebat.

j

fs i

Ergo.

s, n us

Confirm, Nam aliàs quoqué nonnulle ,

to ipopt

magni DoCtoris Ecclefie , D. Auguftini fen.

tenus at

tentie, haud ampliüs doceri poffent, nempe

iine i

fequentes : DeSpiritu , & Lit, cap. 2.. Lie-

iditt

rum ar&itrium nonnifi ad peccandum valet , fs

Nn ht

lateat via veritatz.

Enchirid. cap. 107, Re-

cilium, Y

gnat carnalis cupiditas, ubi non fl charitas. Lib,

j od

V.deCivit. cap. 12.— Sizéfide, & cultu DHI,

mon poteft baderi a&lus vuirtutis.

Ergo.

Ant.

TM

5

prob, Nam per Sedem Apoftolicam damna-

L cujusä:?

te

4

bi(r'

$$ ï'rr;äatus I V deþ Vz'rtu;. &'I;eo.l.

gt

te funt his equipollentes Michaelis Baji pro-

pofitiones , nempe 28.

Liberum arbitriumy

m

4 0

fer? gratia DEI adjuterto, nonnifi ad peccandam

vualet.

Et38. Owvami5 auzor creatura rationa-

wnümm(

lum

DI aut vitiofa efl cupiditas , qud mundw dili-

gitur , aut laudabilis charitas , qud DEUS ama-

g

qean

fur. Et2$. Onmiaopera infidelium [unt pecca-

&i $

Ya , & virtutes Pbilofopborum funt vitia. Ergo.

fisdi

1

23

Refp. " N. min. Adprob.D. antec. Ta-

W/l/]l eu

lisfententia , utpote probabilis, anteàhere-

fimformalem noncontinebat, C.ant. Ha-

13],1!'!' [

lmnm Smäu

refim materialem. N. antec, & confeq. Ra-

tio habetur ex do&trina D, Thom, hic q. rr.

duhe

art. 2. ad 3. fic refpondentis : 4/igui Dodlo-

(unti

vet videntur diffenfiffe , vel circa ea , guorum ni-

n:,quozd;

ETRU

bil interefl ad fidem, utrüma fic, vel aliter tenean-

dur : veletiam in quibusdam ad fidem pertinen-

unfen

wl

dibu , qua nondum erant per Ecclefiam determi-

anla.

Poflauám autem e[Jent autboritate uni-

dlkgado

n

ver[al; Ecclefia determinata, figuis tali ordiua-

fioni pertinaciter repuponaret , bareticus cen[ere-

LUX T)

Vlitjn

jur: quaquidem auloritas principaliter refidet

r

jn Summo Pontifice. Hincitaque patet : quód

sin

talis fententia, jafn ante diffinitionem reipsá

LTH

fuerit falfa , & heretica, etfià nonnullis Do-

t

]

&oribus Catholicis , ob apparentes quasdam

lh

rationes, tangnam probabilis

, autetiam ve-

d*m T

14, fit propugnata.

J

1l

Adconfirm, D.antec, Nonnulla fenten-

tl

tiz Divi Aug. haud ampliüs doceri poffent,

in

ls

X

L

r

| Virm, [M

Di/þum't:'a' TIT. Artic, HT.

239

MMMMH

in fenfü per hareticosintento. C. antec, Ia

| bï"vü;ifriug

N.

fenfu per eundem Do&orem intento.

?' Pl

[

77

antec. &confeq. — Ratioeft: quód Heretici

Hf s

ltl

non tantüm Sacre Scripture , fed etiam San-

s mj

&orum Patrum , prafertim veró D, Angufti-

W?/J, 751' M

ni fententias , in fenfum reprobum detot-

L

queant , ut fuos errores tegant , & incautos

Wal «

fallant, Sicutautem genuinus Scripture fen.

ob ag ]

fus eft ille, prout Tridi Seff. IV .inquit; guens

ltl

fezuit , & tenet Sancia Mater Ecclefia, cujum eff

du (ut

gudicare de vero fenfu, ér' interpretatione Scriptu-

ts 1

varum San&aran 5 fic idipfum de vero fenfu

VT n

doctrine Sanctorum Patrum dicendum eft,

l; ii

Quamvis igitur allegate D. Auguft, fenten-

114 um

ti2,quoad voces, cum damnatis propofitio-

guulinitma

nibus convenire videantur ; attameu verus

/,f/fmpminm

illarum fenfus folüm eft ille , quidiffinitioni-

djem t

bus Sedis Apoftolice eft conformis. Hinc

thtl

ab Alexandro PP. VIII. confixa cft Janfeni-

iquis hii

ftarum propofitio, 30. Ui gus invenerit do-

nti t

Grinam , im Auguflino clar? fundatam , illam

iiplirs

ab[olutà potefl tenere , &v docere , nou refpiciendo

ad ullam Pontificis Bullau,

yuepitttd

nitionentt

Objicies 4, Quamvisilla propofitio, quze

damnata eft, üt heretica , non ampliüscitra

235

inonnu:

entesqu

hzrefim defendi poffit ; nibilominüs talis

diffinitio non eft revelatio Divina mediata.

js, t

Ergo. Antec, prob. — Nam aliàs pariformi-

ter illa diffinitio , quà Sedes Apoftolica da-

ul

!

,

mnat propoütigncm aliquam folummed

,

d

$

üt

Traä?at'm IV de Vir?u?.- "T heol.

pj

240

fionen.

ürhare(i proximam, aut de here

fifufpe&am;

r

[]

,vd[üü

foret Divina revelatio mediata. Sedhocad-

Ergo. Min, prob. Sictenim

þvümm(mm

mitti nequit.,

Spiritus SanQtus diffinienti Pontifici, non tan-

ii

tüm affifterec, fed etiam loqueretur ; tuüc

li y

"

eidem potiüis deterininaté revelaret : quód

ii n

u«mgü; Qu

talis propofitio reipsá fit, aut non fit harcti-

ca: quàm , quód eadem folummodoó fit h-

"m

l

apita

i

re(i proxima , veldeherefifufpecta. — Ergo.

Confirm.

Et(i pleríque Generalis Con-

"| ,fp;n'(m

ha

cilii Tridentini Patres cenfucrint, quód com-

munior Theologorum , de illibatà Virginis

TTR

t Gub

Conceptione fententia , inter dogmata fidei

n

fit recipienda ; nihilominüs fan&a Synodus

d

diffinitionem fufpendit, & folummodó de-

Adtarim

claravit , Sef. V, — Non effe fua intentionzs ,

hn Ti

comprebendere in boc decreto , ubi de peccato ori-

tf

ginaliagitur , Beatam , & Immaculatan Virgis

nem Mariam , DEI Genitricem 5 fed obfervau-

lw f

das. e[fe conflitutiones , felicis recordationzs Xyfüi

df

Papa LV. [ub penis im eis conflitutionitus conten-

ttotgül

ETTTN

t5 , que videlicetlib. III, Extcavag. commun,

MT

Dec Reliq. & Venerat, San&torum , inferta le-

euntur.

Ergo,

UT

N.antec. Ad prob, D. Maj. Fo.

571

236!, Refp.

ret revelatio Divina mediata ,

quoad ipfam

Qd

Ro

qualitatem propofitianis damnate , üt herefi

n

roxima,

C, maj.

Quoad alia,

N. maj.

T ia

Et fic D. min. N, confeq.

Ratio eft : quia

tl

hoc ipfo , quód Sedes Apoftolica d/ffiuiat *

n

pro-

WïM

Difutati LL Aotie, I

241

d'WUfpf&n

K r

propofitionem aliquam , effe harefi proxi-

mam , vel fcandaloíam , vel temeratiam , vel

UL

j

QU gl

Wt

piarum aurium offenfivam , aliásque cenfuras

adjungat , queg in Bullis Pontificum , fubinde

hsT

j

cumulatim , fubinde autem , etfi rariüs , di-

U I

vifim legunrar ; co ipfo fide Catholica cer-

TM

tom eft : quód propofitiones hujusmodi cen-

lm

furà qualrficata , prout appellari folent , re-

flb

Aple fint tales.

Nontame:exinde fequitur :

W Gd

qnód Spiritus San&us non loquatur imme-

i qdlcn

diaté Pontifici , talem propofitionem , ita

d s

^

qualificanti ; :quia fcilicet ad prefentem Ec-

n

clcfie Catholice ftatum , ejásquc doCtrinam

Q n

nondum pertincbat , ut eadem vclut heretica

4

Molimpod

diffineretur.

Ad confirm,

^ ju ii

N. confeqg. Nam Conci-

Áj du

lium Tridentinum poftulatam hanc diffini-

um n

tionem haud ideó fufpendit , quód eadem in.

n

fallibilis non foret; fed folüm ideo, quia

fwMMü:

cenfuit magis expedire, ut fidei doCtrirnia con-

ul t

tra recentes diffiniretur herefes, quàm , ut

ag n

controvería interDoctoresCathclicos, Tho.

miftas videlicet ac Scotiftas, de immaculata

m i

Virginis Conceptione quazftio dirimeretur,

Objicies ult,

)b. D,MQ] [

Si diffinitio Sedis Apoftoli-

237

c& quoad fidei, morümque doCtrinam effet

j, quii

m

revelatio Divina mediata ; tunc idipfum pa-

riter dicendum effet de illis Decretis, per

TL

wiodti

quz Romanus Pontifcx aliquem Beatum, aut

San&um declatat , eümque toti Ecclefie ,

gfloiac

j

tan-

y

242

;l'raäams IV.4e Virtut. 'Tbeol.

.

tanquam talem, pofthàc colendum proponit.

j

du

Sedhocrepugnat, Ergo. Maj exinde pa-

tet : quód Pontifex in diffiaiendà qua'(tione

gl

st

faGi, connexácum quaftione juris, ad fidem,

morésque pertinentis,errare non poffit. Nam

iuemtt

aliàs cum illo erraret Ecclefia , fi cultum bea-

r uj ]ES

od

tis debitum , alicui damnato impiàá fuperfti-

tionedeferret, Min, autem prob. Nam aliàs

jubut t

ipfemet Pontifex ob fuum Decretum fide

immed*lüm:

"l heologicá poffet eredere , quód per illud

ul

canonizatus , fit reipsá fanctus.

Ergo.

t diat

Confirm. ' Saltem diffinitio illius Conci-

ssf

lii Generalis, quod abfente Romano Ponti-

fiaxdis

fice celebratur , non eft revelatio Divina me-

alhic d

diata.

Ergo.

Ant.prob. Nam .talis diffi-

ag

nitio non eft regula fidei, priusquàm à Sum-

i, iij

wtiqia

mo Pontificeapprobetur 5 prout etiam Tri-

dentinaSynodus fua decreta , per Pium IV.

gohutn

confirmari petiit, & obtinuit,

Ergo.

hi gmr ;f

2538 Refp. N.min, Adprob.D.ant. Pom-

i, ii

tifex ob füum decretum, tanquam revelatio.

ii i

nem immediatam, fibi àDEO fa&tam, poflct

lt A

credere fide Theologicà, quód canonizatus

MT

fit reipsáà San&tus.

C.antec,

Ob fuum de-

m i

[

E

n

l

À

cretum , tanquam revelationem mediatam à

DEO, per Pontificem, Ecclefie fa&am. N.

j W TT

:

ant. & confeq.

Ratio eft :

uód eadem

Ti

diffinitio , feu decretum illnd , quó Romae

ts

nus Pontifcx declarat aliquem San&tum effe,

i

N

tcfpc&u ipfius Pontificis fit revelatio Divina

lm

L4

4' W

Difpatatio 1. ppw

'.A

läcco!t:,m

'243*

j

j

immediata , etfi refpe&tu fidelium reliquo«

j

ä

li

|

rum fit tantüm revelatio mediata.

Sicut

f

"

Hïox

tl

VUf

enim illa verba , quibus Apoftolorum Prin-

ceps fcripferat II. Petr. L. 14.

Velox efl depo-

Ht

fitio taberuaculi mei , féicundm quod &v Domi-

TA

AUA a

"a nofler JESUS Chriflus fionificavit mibi , pro-

ut ex ipfo contextu patet, refpectu Petri con-

Qtbtd, oj

tincbant de morte imminente revelationem

lt Detem:

immediatam, reípectu aliorum veró media-

H J quod jl

tam : ita pariter de Pontificis Romanidiffini-

nj D

tione difcurrendum. — Quinimo, etfíiRoma-

fs C

nus Pontifex ipfemet non adverteret, DEUM

n Aono

fibi, aut aliis per talem diffinitionem loqui,

r i

adhuc eadem foret revelatio Divina,

Sic

h. Maulid

Joan.Xl.49.& feqq. — Unws ex ipfis , Caiphas

ia

ziomine , cüna e[fet Pontifex auni illiu , dixit enz

prit n Tt

vos ne[citis quidguam , mec cogitatis : guia ex«

nyunl pedit vobrs , ut nnuc bougo waoriatur pro populo ,

& n tota gens pereat.

t B.

Hoc autem à femetipfa

bDatt, !

u

202 dixit, fed cBm e[fet Pontifex anui illius, pro-

nquamrett

b

phetavit : quod JESUSerat moriturts pro gente,

:O du

Ad confirm, N, antec.

Ad prob, D. ant.

"i cumut

Non eft regula fidei, quoad fe, five in atu

c, Obf

primo,

N. antec,

Quoad nos, five in

yenaedtt

acCtufecundo.

C.antec, & N.coníeq. Si-

delig ht

cut enim nonnulli Sacre Scripture libri ,

[; qiié

priusquàm inter canonicos reciperentur, jam

erant Verbum DEI fcriptum , ideóque regu-

]ui, h

jem u

la fidei quoad fe, etfi nondum quoad illius

tem-

i i |

4

5

244.

Tra&atus IV. de Virtut, Tb?ol.

.

m

temporis fideles

5

nunc veró etíam quoad

kmn&üæ

nos, itapariter ifthic difcurrendum eft.

Conftat. 1. Quód diffinitio Sedis Apofto.

jjb

239 lic

jJodtum

g , ícu Romani Pontificis, quoad fidei,

morümque controverfias , fit revelatio Divis

Confi

na medista,

jeols

Nam eadem elt cnjuslibet Ro«

mani Ponrificis, que olim Divi Perri, Apo-

wbusd

ftolorum Principis , priníque in terris Chri.

mdwo!

fti Vicarii, ob infallibilem Spiritüs Santi affi-

lus d

ftentiam auckoritas, etficum eo difcrimine,

od

nal

quód hec in Petri Succeffore , ad folam fidei,

morámque do&rinam , qua toti Eccle(ie

g

Tunc

al«

credenda proponitur , reftringatur.

etenim , tanquam Supremus omnium fide-

W palutri

lm p

lium Paftor, & Do&tor, à DEO conftitutns,

ex catbedra loquitur ; ideóque diffinirio

lod i

vtl

ejusdem eft nova revelatio Divina mediata,

Ad hanc etenim non requiritur , ut femper

Miv

D

étiam nova veritas , antea nondum revelata

]

r

proponatur, prcut ex novi Teítamenti libris

patet, in quibus complures e veteri textus

BO

adducuntur, exponuntur, & confirmantur.

t

Quinimo fufficienter explicari nequit, quód

tadil

nova veritas, nec quidem eo tempore revele.

hüjn

tur, quo Romanus Pontifex novum San-

WD&'M

&um , aut Beatum nominat , eümqu» toti

EW&] y

Ecclefie colendum proponit,, Nam idiptnm

ET

fideles credere tenentur; quianempe, juxta

hst

D. Bonavent. Opufc. contra Goilielmum :

(od

4d infidelitatem ä)eänt , de Sanili canonizati

ii

glo-

"l"*"'M :

TM

- Difputatio IlI. Artic. HI,

243

"

Sicut autem Pontifex in ca-

RCN

]

gloria duditare,

Vi

nonizandis San&is , ita etiam in approbandis

POUH m,;;gsj,

Ordinibus Religiofis, utpote ad peculiarem

DEl cultum inftitutis, errarenon poteft.

LUNN

lod

Confítat 2, Quód pariformiter Concilii

Ó

Generalis legitimé congregati diffinitio, in^

t0a D hh

rebusad fidem , morésque pertinentibus, fit

paiqeite

tevelatio Diviaa mediata.

Nam tale Conci.

ln

lium, ob infallibilem Spiritüs San&i affiften-

STTTTS

tiam , eandem au&toritatem habet, quam pri-

fsl

mum Hierofolywis , Prefide ipfomet Petro,

y g ii

celebratum habutit,

Sicut igitur illius Con-

, ]

cilii Decretum erat locutio Divina mediata ,

tb ónni

ita pariteridipfum de Conciliorum Genera-

AbEOconha

lium pofteà celebratorum Decretis fentien-

ilue df

dum eft, quibus Gregorius Magnus eandem

gO a

Ieverentiam , quam ipfis Evangeliorum libris

riv, u ln

haberi voluit, ptout ex vetbis ejusdem , &

nondum t

pottremi Concili Tridentini, per Pium IV;

tTementi

confirmati, ac ab eodem prefcriptá publicae

s Cvettt

fidei Catholice Profeffionis formulá , num.

& nfrnr

227.adduüis patet, Concilium porró legi-

cari nequti

timum eft illud, cui Romanus Pontifex per

femctipfum , aut fuos legatos prafidet , nifi

Q tenpottt

tifeg n

fortafle Sedes Apoftolica vacet , vel ab ipfo

Concilio: novus Pontifex eligendus , aut

nit, t

" Nnd

tempore fchifmatis inter litigantes . verus

Pontifex fit declarandus,

Q

TIL

Conftat ;, Quód prafens Scholaftice,,

4

Theologie qu&ftio nullátenus confiftat in

j i

€0;

p

246 Traäatx;: 'I V. ;le Vïz'rrtuf. ?I'l:eal

co: An Romani Pontificis, aut ConciliiGe«

neralis diffinitio , in rebus ad fidem , morés.

I

que pertinentibus reipsá fit infallibilis ?. Hoc

i

fiquidem ex Theologia Polemica , in qua de

PUL

fidei conttoverfiis contra Se&tarios difputa-

tur , ifthic prefupponitur, &à Theologis Ca-

(eno

tholicis ultrone admittitur,

Uade folüm

!

"

Sutcol

queritur: an SpiritusSan&tus RomanoPon.

tifici, aut Concilio Generali tantüm affiftat,

aultt

né talis diffinitio fit erronea : an veró hac

d

eadem diffiuitio fit infuper locutio moraliter

viiatà

Divina, feu revelatio mediata ? Exquo ipfo

s

patet , quód pleraque argumenta , contra

ii

fententiam affirmativam fuperiüs adduGa,

n

reipsà folummodo infallibilem Pivini Spiri-

tjdnd

tüs affi(tentiam oppugnent, ideóque'a ad»

n

od

verfarios, hanc pariter admittentes, retor.-

Hinc demum à contrario

queri poffint.

tipdti

concluditur : quód particularis folüm Epi-

ts

fcopi, aut etiam Synodi Provincialis, vel Na-

thidln

tionalis diffinitio , non fit revelatio Divina

n

mediata ; quia fcilicet iftis, pracisé quà ta-

ET

"

libus, infallibilis San&i Spiritüs a(fiftentia

It ty

non eft promiffa 5 etfi reipía fieri poffit, ut

us

4

illis idem Spiritus veritatis affiftat , & loqua-

LUN

w

tur, prout de revelatione privata, artic, prae

ced. di&um eft, Quód(íitamen pofteà, Sc-

db

des Apoftolica hujusmodi diffinitionem, vel.

ümä—;»'

ut dogma fidei approbaret, tunc eadem forct

revelatio pnblica mediata.

AR«

| ltig

V

Difputatio IUl Artic, IV,

247

MELTT

i ,WWOIE

Anricurus IV.

u T

Dgumni'm

"n Revelatio olim virtualis [qt

O n

L

motivum fufficieus fidei Thealogica ?

'W,&iïwj;

11',

Renotaüdum z. Quód veritas uníus

i,

l

p

Viadn n

propofitionis in veritate alterius dupii.242

al t

citer contineri poffit. Imprimis quidem for-

maliter, quando fcilicet predicatum unius,

T0n0L: t

de aliquo fübje&o , eft formaliter idem cum

i ld

praedicato alterius, licét illud fit clarius alte-

ii o

rO , prout in definitione diale&tica refpe&u

Iu n

objecti definiti patet. — Secundó virtualiter,

T D

ln o

quando fcilicet predicatum unius de aliquo

fubje&o eft quidem realiter , nontamen for-

1 ii

maliter , fed folüm virtualiteridem cum prg-

aitepts, o

[

dicato alterius ; càim exillo tantümáà priori,

num à (

velà pofteriori derivetur.

xl folp?

Hinc itaqué pa-

)

À

l

tet: quódrevelatio formalis hujus veritatis :

yidl v

Chriftus eft homo, fit etiam formalis revela-

t vt üg

tio refpe&tu hujus: Chriftus eft animal ra-

h misöaü

tionale ; quia fcilicet per hanc definitionem

onrts f*

formaliter exprimitur effentia metaphyfica

ia ii

hominis,

Econtra veró hzc eadem revela-

at u

tio formalis: Chriftus efthomo, fittantüm

virtualis revelatio refpe&u hujus : Chriftus

n

m

eft riGibiliss quia rifibilitas non conftituitfor-

df

maliter effentiam hominis, fed ex illa foliim,

tanquam proprietas metaphyfica deducitur,

ul

Atque bac revelatio virtgaiss , Íepiüs quo»

ii

quà

DI

Traflatus YT , de Virtut. 'Theol.

248

alitnis

que mediata , non q

uidem tefpe&u DET, per

j

aliüm tánquam nuntium loquentis , de quà

Jagotdn

utroque art, preced. a&um eft , fed folüm

vfonem:

refpe&tu veritaris revelate 5 fermaln autem

godi

revelatio, imimediata (olet appellari,

Prenotandum 2. Quod veritas unius

iom d

H

£43propofitionis, nondum formaliter revelata,

-

[

ex veritate alterius propofirionis , jam for-

l

F

uärf!

wanti

maliter revelate, per difcurfum intelle&üs ;

fcu legitimum fyllogismum , dupliciter infer«

fTb

E

ri poffit.

Imprimis quidem , ut conclufio

ex duab

us praemiffis formaliter revelatis fit

)

dedu&a , prout in hoc fyllogismo patet:

p

Omnes A pofloli die Pentecofles acceperunt Spiri-

Qiuti

qum San&ium.. Sed Divm Mathias eádem die fuit

Türisty

Ergo accepit Spiritum Sandum. . Se-

v

adpoftolus.

cundó,

ut conclufio fit dedu&a, folüm ex

PU

una premiffa formaliter revelata , & ex altera

| ul

tantummodó naturaliter certa , prout rurfus

| gtl

in his duobus fyllogismis patet ; Omznz bomo

EU

ts

efi vifibilis. Sed Chrifisms efl bomo.. Ergo eff rifiài-

lis. Altero : Onznà bomoefl mortali, Sed Petrus

Ti

efl bomo, Ergoefl mortals. Nam in primo fyl-

"LL

logismo fola premiffa Minor , in altero au-

sem fola pramiffa Major eft formaliter reve-

dlt.'ï wfu&l (

lata,

Advertendum tamen , quód(i DEUS

t

in tali fyllogismo premiffam , folummodó

A

paturaliter evidentem , affmeret in comple-

Vity

mentum fuz locutionis, feu premiffz forma-

L

atem

Em

lj:cf revelate , ad manifeftandam vetit:

con-

! g

Difputatio V. Artic, IF.

249

m

t r

conclufionis ; tunc ifta foret ex duabus for-

maliter revelatis deducta.

&

K g :xM"

TO i

Prenotandum 3. |Quód aliud fit: pro-

pofitionem aliquam effe de fide, feu potle il.

244

iu lt t

lam credi fide Theologicá ; & aliud fit ; af-

1, ul i

n

fenfum illi preftitum effe a&um fidei Theo-

losic

2 .

Nam , ut aliqua propofitio fit de fi-

pf

TRUTTTA

de, fufficit eandem effe divinitüs revelatam -

n

ut autem afTenfus illi praeftitus fit etiam actus

Vaun, d

fidei Theologice , debet ejus motivum im-

squita, r

mediatum , & quidem rotale, effe authoritas

frauttteda

& revelatio Divina , quin preter hanc aliud

T

motivum partiale requiratur , prout ex di-

ib

&isart. 1. Difput. precedentispatet, Qua-

Mb

rituritaque primó: Àn Conclufio ex duabus

mb

premiffis , formaliter revelatis, deducta, non

dcués ln

quidem reduplicative , fed fpecificativé fume

vdis, r

pta , fit de fide; ideóque formalis revelatio

ea u

utriusque premiffe , tanquam virtualis reves

a n

latio conclufionis, fitmotivnm fufficiens ad

l, bpf!

hanc credendam per a&um fidei Theologi-

imrili,

ce ? Affirmativam cum Suarez, hic Difp. liI,

| Nm'mpnuf

c&. rr.tenetcommunis Theologorum fen-

inor , n

tentia,

Quzritur fecundó: Anectiam con.

di ol

clufio dedu&ta ex una premifla particulari

net quö ,

ormaliter revelata , & altera univerfali fo.

làm naturaliter evidente, pariter fpecificati-

jf , W

ifüntt!

vé fumpta , fit de fide: adeóque hzc revela-

tio virtualis fit motivum fufficiens ad affen-

!,A

pf

ut. &

jl

Al

*

fuxp fidei? Negativam cum Suarez Difp

2

Scct;

pj

ago — Wralatus IV de Virtu;. Theol,

Se&t. citat. co

ntra Vafquez , plerique ample-

(pit

&tuntur, Qui

d autem de illa conclufione die

gt

deducitur ex premiffauniver-

ivl

cendum fit,que

j i

fali formaliter reve

lata , & ex particulati fo-

t

làm naturaliter evidente, att. feq. exponetur,

Dico r. Conclufionem ex duabus pra.

iab

ä45miüïs

formaliter revclatis deduCtam ; eám-

n

ue fpecificativé fumptam

, effc de fide ; ideó-

fj

ue hanc tevelationem vir

tualem fufficere ad

pedit

Prob.

Vi

credendam veritatem conclufionis.

T

Namilla propofi

tio reipsá cít de fide, que ne-

ia

ari non po

teft, nifi negetur , a

ut DEUM effe

veridicum ,

.gut eum reveláffe obje&um ejus-

lts

dem. Sedtalis propofitio cft conclufio pre-

hts q

véfumpta. Ergo. Maj. ex-

p

dicta , fpecificati

uo

d obje&um materiale fidei

atl

inde patet; q

'Theologice €

ffentialiter prefupponat reve-

tirr i

lationem Divinam 3 adcó

que illud negari ne«

uyadr

queat , nifi negando

, quód DEUS hoc obje»

i

é&um revelaverit , au

t revelando verum dixe-

Mjum

zit, Min.autem prob. Hac etenim Con-

LT

ul

clufio : Divw Mathias die Pentecofles accepit

ft ; nifi vel

tvl

Spiritum San

&wun , negarinon pote

utraque, ve

faltem alterutra negetur , ex his

Mi

duabus premi

ffis revelatis : Omnes Apofioli

LT.

die Pentecofles. acceperumt

Spiritum. Sandium :

M

Divu Matbias die Pentecofleserat Apoflolu. Se

t

ncutra ex his negari poteft, nifi negetur , aut

vihi

IDEUM effc veridicumsaut reveláffe obje&tum

:

F"M.bu

ilarum, Ergo,

bl

Con-

b

LA

Difputatio Ml Artiíc. IV.

251

b

V tnoqe

Confitm.. Nonpoteft DEUS loquens te-

ati veritatem utriusque premiffe , nifietia

246

"Iu

teftetur veritatem conclufionis dedu&tz. Er-

1 n

o, Antec. prob. Hoe ipfo, quód DEUS

iv

M g

oquens teftetur, predicatum aliquod conve-

kdhdun

nire fubje&to univerfali , & fimul teftetur, füb-

je&um iftud particulare contineri in eodem

d

fubje&o univerfali ; eo ipfo teftatur idem

tvf

predicatum quoqué convenite huic fubje&o

fs i

patticulari,

Sic DEUS teftando : quód o-

Ms qen

mnes Apoftoli die Pentecoftes acceperint

QUl

Spiritum San&tum , & fimul teftando : quód

n

Mathias tunc fuerit Apoftolus ; eoipío te-

av

ftatur, quód Mathias tanquam fubje&um

lgo Mj

particulare contineatur in codem fubje&o

natrie l

univerfali , adeóque die Pentecoftes accepe-

Ippocat fv

rit Spiritum San&tum , ut proinde fyllogis-

hd enuri t

mus pradictus equivaleat huic propofitioni ?

TUshocole

Omnes Apofloli, inter quor tunc Matbiaserat, die

oveundt

evenin t

Bentecoffes acceperunt Spiritum Santium. Ergo,

Dico 2.

Conclufionem deductam ex

hf ttt

premiffa particulari , formaliter revelatá, &247

yel, nl

alterá univerfali , folüm naturaliter evidente,

:gcmr:e!l

fpecificative fumptam, non effe de fide ; adeó.

TT

que hanc revelationem virtualem non effe

[

motivum füfficiens fidei Theologice. Prob.

Nam conclufio hujus fyllogismi : Onzmis bo»

! APOMII -f

f Ls

j

smo eflvifibila, Sed Chriflus efl bouzo.. Ergo Chri-

d

P

Jins efi rifibila , noneftdefide. Sed hoc ipfo.

Ergo. Maj.prob. $i etenim hacconclufio,

R 3

fal.

fij

252

Tra&latus YV, de Virtut. Tbeol.

W"W

' faltem fpecificativé fumpta,effet de fide $ tünc

T,'ïüs gou

ad illam affirmandam fufficiens motivuim ha-

um J

beretur, per folam authoritatem DEI reve-

dj

Jantis , Chriftum effe hominem.

Sed per

glb ha

hanc íolam non.habetur fufficiens motivam,

ad afürmandam conclufionem predictam.

gt

Qs

Ergo.

Maj. paret ex ipía definitione fidei

j o

'Iheologice, Min,prob, Adaffirmandam

f

hanc conclufionei : Chriflu efl vifi£ilis , pre-

db ons

ter authoritatem DEI revelantis hanc pre-

vl

miffam particularem : Chrifim eff bomo , requi-

Qoomunet

ritur tanquam partiale motivnm hzc premif-

teit

fa univeclalis, paturaliter evidens : Ouzuzi bo-

(

smo efi vifilili , per cujus predicatum non im-

ortatur , autexplicatur formalis effentia ho-

t

Ál

minis,fed fola proprietas Metaphyfica eidem

realiter identificata.

Ergo.

ia

1

Nam eátenus hac veritas for-

u ts

Confirm,

248

maliterrevelata: Chrifis eff bomo , forct mo-

T

)

M

!

|

tivum fufficiens ad credendam fide Theolo-

D

TT

gicà, quoqué hanc veritatem ; Cbrifi eff ri-

fibilis 5 quátenus rifibilitas eft pr

zdicatum ef.

i

fcntie humanz realiter identificatum,

Sed

zsi,a:ün:gm

hec idsntitas realis, absque formali revela-

LY

l w N

!

tione cjusdem , non fufficit ad credendam

*

d

hanc veritatem

*

Chriflue eff rifibili,

Ergo.

m

n

Wtl

Maj. contiget fundamentum fententie op.

pofie. — Min. prob, Etfi Trizitas Divinarum

f

I)

Perfonarum (it predicatum realiter identifica-

M

for.

(f

';um Unitati effentia Diviug ; non tamen

m2-

Wf

Difputatioll, Artic.1V.

253

H.tïcdcäd:;njm

malis revelatio Uzitatz effentia Divina eft fuf-

t

M

ficens motivum credendi fide Theologicá

Trinitatem Divinarum Perfonarum , etfi reali-

li i

tet Llnitaticffentie Divina identificatam, nifi

t

DELIS hanc identitatem realem formaliter

ID vt

revelet,

Ergo pariter. Antec. prob. Nam

dni

Mi

M

DEUS populo fidcli Legis Mofaica revelavit

Ádifimi

lnitatem eflentie Divinz, nontamen eidem

[171 n

fimul revclavit Trinitatem Perfonarum, velut

iti lr

ab omnibus publicé credendam, proutSua-

m tgi

rez hic Difput, Xl Seét, s. juxta fententiam

nl anil

communem docet,

Ergo.

Contra hane

hn Ontrh

fecundam..

Iu

Objicies 1, Illapropofitio eft de fide, que

df

negarinon poteft , nifi negetur veritasà DEO249

formaliter revelata,

Sed talis eft conclufio

od

dedu&a ex premiffa particulari formaliter re.

everas o

vclata, & altera univerfali naturaliter eviden-

tc.

y,foreumo

Ergo. Maj. patet ex dictis num. 245,

f Theot

Min. prob.,

Nam conclu(io hujus fyllogi-

rj

Ími: Omni bomo eft vifibilis. Sed Chbrifius efl ho-

xdicatüm t

mo. Ergo Chriflius e[l vifiils ; negari non po-

jum, .X

!

teft , ni(i negetur premiffa minor formaliter

mal r

revelata ; Chrifiws efl. bomo.

Ergo.

Antec.

La

prob. Conclufio predicta negari non po-

teft , nifi negetur alterutra premiffa,

Sed

jis, Wt

ententizt

premiffa univerfalis, utpote naturaliter evi-

dens , non ncegatur , néque negari potcft.

? Dii'flmf*!

veridtt

Eteo.

Confirm,

Quamvis ctenim feclusà evi-

dcnn

Y umf"ï

R 4

h

254 Wyallatut YY, de Vivizit, Theol,

dentiá naturali , quód opzzi bomo fit vifidilá,

Muüdü

poffit intelle&us negare conclufionem pra-

5&mul 3&'

di&tam , quód Cbrifis fit vifidilis , quin neget

»

g

articularem formaliter revelatam , quó

P

Chrifim fit bomo ; non tamen prefuppofitá illà

qxos

nhsimgïïe

evidentia naturali, illam conclufionem nc-

W 1qu

gare poteft, nifi negando particularem pre-

vudittt

miífam, formaliterrevelatam. | Sed hocipfo

praedi&a conclufio: Chrifiu: efi rifiZilis, faltern

vjl

refpe&u talis intelle&üs erit de fide. Ergo.

efehit

Refp. D.maj.

Si pretereà neceffarium

us N

25

non fit aliud partiale motivum , diftintum

(hjis !

ab authoritate DEI loquentis , ad praftan-

l

frieb

dum tali propofitioniaffenfum. C.maj. Se-

cus, N.maj. Etficdiftintáàmin, N. confeq,

fmir n

Ratioeft: quód intelle&us prefuppofitá evi-

u

dentiáà hujus premiffe univerfalis : Ov bo.

ial

s efi rifi£il , quidem non poffit negare hanc

tnjlrin

conclufionem : Ergo Chrifiu eft rifibila , nifi

Vi d

negando hanc premiffam particularem, for-

Messin

N

tnaliter revelatam , Chrifiw efl bomo 5 non ta-

men przdi&a conclufio proptereà fit de fide.

ntlg|

Nam hec eadem naturalis evidentia pra

DT

miffz univeríalis eft partiale motivum , di-

Natrony

ftin&um àrevelatione Divina , ídque neceffa-

lt

rium ad affirmandam conclufionem , quód

Wi

Chriftus fit rifibilis.

Seclusá etenim hác evi-

s uu

dentià naturali poterit intelle&us negare

Mi

premiffam univerfaleg , quód omnishomo

Ü

fitrifibilis , ideóque pariter negare conclufio-

L

nem,

if

Difputatio II Artic, YV.

255

iv

nem , quód Chriftus fit rifibilis, & nihilomi«

WM ]

nüs fimul affirmare particularem revelatam,

"f*ä»mucgcr

quód Chriftas fit homo.

WM ] llöd

Dj

Ad confirm, C. maj. D, min, Predi&ta

Ob

conclufio : Chrifiw efl vifidilis , laltem reípectu

talis intelle&üs erit de fide , fa£tà fuppofitio.

Mu

ne , quód DEUS premiffam univerfalem , na-

h d

turaliter evidentem, affümat in complemen-

r n

tum fuz locutionis , quà revelat : Chriftum

d

effe hominem.

C. min, Secus. N. min. €

T& tf

confeq. Ratioexdi&isnum, 243. habetur,

"m

Objicies 2. Hinc fequeretur :

quód neco r

à du

Hta propofitio : Chriffus efl animal

vationale ,

t aj Y

fitdefide, Ergo. Antec.prob, Nam pati-

ia N t

formiter predi&a propofitio deducitur ex

Áprlien

$ Oi

premiffa univerfali naturaliter evidente , ac

alterá particulari formaliter revelatà, prout

teguehit

in hocfyllogismo patet: Ossni bomo efl atgi-

rj

wal vationale. Sed Chviflus efl bomo.. Ergo Chri-

yaren, i

Jfin efl anivial vationale, Sed hoc ipfo. Ergo.

j ; Dont

Confirm.

Nam in predic&o fyllogismo

i ftdefi

adaffitmandam hancconclufionem : Ergoefi

deyia p

animal vationale, tanquam partiale motivum

yiu , (

requiritur hec premiffa univerfalis, natutali-

lum

ter evidens : Omni hbomo efl animal vationale,

qun, Ü

Sed hocipfo. Ergo. Maj.prob. Seclusá

enim d

etenim hác pramifsá , naturaliter evidente ;

us g

poterit intelle&us affirmare , quód Chriftus

n

t borzo , & fimul negare , quod Chriftus fit

auimal rationsle, Ergo,

at "

R 5

Refp,

j

à56 — Tralatus 1V, de Virtut, Theo,

5univcrlaï

Refp. N.antec.

Ad prob. D. maj. Hac

p o

25

propofitio ; Chrift eff animal rationale , de-

g,

ducitur ex praemiff univeríali naturaliter evi-

ia«

dente , cujuspredicatum eft formaliter idem

g

cumfíubje&o, C.maj. Solüm realiteridem

n ji

cum fubjecto.

N. maj. & fic diftin&à min.

N.confeq. Ratio eft : quód in hac propo-

I

d at

fitione univerfali,naturaliter evidente : Ov

bomo efl animal rationale , praedicatum iftud ,

nl

vt

non tantüm realitet , íed etiam formaliter fit

idem cum fubje&o , & tanquam definitio fo-

pl

j:;rocisö:m

lüm clariüs exponat metaphyficam cffentiam

hominis.

Hinc DEUS formaliter revelan-

ln M

us

do , quód C hriftus fit bormo , etiam formaliter

revelat , quód Chriftus fit amimzal rationale ;

(s

(ulnd

adeóque hac propofitio eft defide, — Econ-

(Hnod

tra veró in hac propofitione univerfali natu-

raliter evidente: Orni boraoefl rifidilis , prae-

min i

dicatum folummodoó realiter , non autem

ET

M

formaliter eft idem cum fubjecto ; quia rifi-

222]

bilitas eft tantüm proprietas metaphyfica ef-

jl

fentie heminis, Hinc DEUS revelando for-

tl

i

maliter, quód Chriftus fit omzo , non reve-

lat formaliter, quód Chriftus fit rifiZ/z, adeó-

w [

e fide.

V ]

que hac propofitio non eft d

Ad confirm,

D. maj.

Ad affirmandam

Qb

*l

Xx

harc conclufionem : Ergo Chriflus eff animal

[

T

rationale , rcduplicativé fumptam , feu prout

V

"

eít veritas per eundem fyllogismum illata, re-

M

iüv.

quiritur tanquam partiale motivum illa pre-

ET

h

ul

mi-

ir!ur,[;,,/'

| Difputatio W. Artic, YV.

LUPEA

257

miffa univerfalis naturaliter evidens. C. maj,

""'*:mfm, (

Ad hanc conclufienem, fpecificativé füum»

tr[zhumï:zcrrwi

ptam, feu prout cft veritas ab intellc&u per

C

fidem credenda. N. maj. Etficdift. min. N,

Vi

confeq.

L lia

Ratio eft: quód hec propofitio:

Chrifius efl animal rationale , fità DEO forma-

p

liter revelata.

Unde ad illam fide Theolo.

r

gicà credendam intelle&tus non indiget pra-

Yeditsis

mifísà univerfali , naturaliter evidente , tan-

um dul

quam partiali motivo , fed folüm , tanquam

jutdntol

notitiá clariüs exponente fignificationem hu-

yizadfat

at a

jus vocis bomo ; ficut indiget notitid idioma-

tis latini, tanquam merá conditione, utcre.

elam r

dat hanc propofitionem : Chriflu: eff bomo.

viti| t

Objicies 3, Repugnat, ut DEUS revelet

f K

Chriftam effe hominem, nifi etiam: revelet

253

jrenalidt

Chriftum cffe rifibilem.

Sed hoc ipfo ifta

vl

propofitio : Chriflue eff vifiilis , eft dc fide.

non autt

Ergo. Maj.prob. Nam rifibilitas eft predi-

0; qu f

catum, nature humane Chrifti realiteriden-

vuplyfaas

tificatum , ídqueà DEO cognitam, fimlque

velundo f

externa locutio DEI revelantis : Chriftum

, TO t

€fIe hominern , effentialitere

onformis in-

ntis : Chriftum

X

riþäli&,adti

teraeg menti, DEI cognofce

l

effe rifibilem. — Ergo.

af

Confirm. . Non poteft intelle&tus Theos

! Wt)ï "

logicá fidecredere , quód Chriftus ithomo;

[up W'

nifi ctiam credat , quód Chriftus fit ri(ibilis,

mum ]"tui

Ergo, Ant.prob. Non poteft intelle&us ne-

i

TU

gare , quód Chriftus fit rifibilis ; nifi ctiam.

f»

B6«

N

2$8 — Tralhatus TY. de Virtut. 'Thol.

"

et, quód Chriftus fithomo, Nam alids

f

neg

fimu

NU

l affirmando, quód Chriftus fit homo,

ij at

& negando , quód Chriftus fit rifibilis , affic-

j Ti

maret reipsà, quód Chriftus fit chimara, Er-

d honi

go viciffim.

Refp. N

,maj Ad prob, D,antec. Ex-

g, a

254.

erna locutio DEI revelantis : Chriftum effe

M

$lt

hominem, effentialiter eft conformis internae

bikml , ]

cognitioni loquentis, reduplicativé fumpta,

hbt

feu prout manifeftat? per locutionem exter-

tam. C.maj Solüm fpecificativé fumpte,

m

feu prout nondum manifefta

te per locutio-

PT

netm externam.

N. maj.

Et fic diftin&á

m

fig

min. N. confeq. Ratio eft : quód externa

vt

locutio DEI revelantis fit quidem effentiali-

wclun

«er conformis , interne cognitioni loquen-

tjs ; quia nempe DEUS falfum dicere non

vt

st

poteft: nihilominüs hzc eadem locutio ex-

pand

terna non femper adequat totam illam co-

Md

n

itionem internam , quam DEUS de objc-

d

E

o revelato habet,

Sicut enim DEUS ia

lege veteri quidem revelavit unitatem fug na-

v s

turz , feu effegtiz , dicente Móyfe, Deut, VI,

!]

3

4. Audilírael : Dominsu DEUS noffer , Do-

"(;fiwmiü

saings um efl 5 non tamen fimul revelavit;

exceptis quibusdam Patriarchis , & Prophe-

virg)

tis, Trinitatem perfonarum huic effentiz rea-

li

liter identificatam ; ita patiter io lege nova;

i

uidem formaliter revelavit humanam Chri-

LT

Binaturam , non tamen formaliter quoqué

lui

ICe

MUl

Difputatio Il1, Artic. lV.

259

hoï?- ii

identificatam.

zevelavit rifibilitatem , huic naturz realiter

tht

M

Ad confirm, D.antec, Non poteft intel.

n

le&us Theologicá fide credere : Chriftum

effe hominem ; nifietiam materialiter , con-

hn

fusé , aut implicité credat , Chriftum effe rí.

: h&

fibilem,

C. antec.

Nifi etiam formaliter ,

YÁorim

claré; aut explicité credat: Chriftum effe rifi.

lfativä[um;a

OT

bilem, N. antec, & cenfeq. Ratio cft: quia

hoc ipfo , quód intelle&us Theologicá fide

vt

credat formaliter Chriftum effe hominem ,

hupelaro

eádem fide credit omnia predicata nature

Vil

humane resliter identificata, licéteadem fo-

T

lüm copfusé, aut implicité cognofcat. Si-

d t

quis veró exignorantia putaret , rifibilitatem

ii

non effe homini realiter identificatam , ideó-

m d

que fateretur : Chriftum effe hominem , fed

fimul negaret , illum effe rifibilem ; tunc fo-

m x

um il d

Chriftum effe chimeram.

lüm exercité , non autem fignaté affirmaret

FLIS o

Unde talis aCtus

jn HU i

realiter indivifibilis non foret herefis, fed ne-

jun at

que foret fides Theologica ; utpote reipsá

353

falfus.

L

Objiiciesult. Hac propofitio : Chrif/e

e

rifi&ili , nonminüs ultimató refolvi poteftin

fs5

yl r

n

authoritatem DEI loquentis, prout perfflu-

efentz?

flratíonem fuafivam Spiritüs San&i propofi-

il

tam , quàm ifta : Chrifisefi bomo, Sedhoc

u^

ipfo cadem eft de fide.

Ergo. Maj.prob.

Namintellectus ideo affirmat : Chriftum eífe

i q"oï

rj

&

N

»60

TraBatus IP, de Vivtüt. Theol,

mö lüü |

ifibilem , quia zffirmat Chrifftum effe bomi.

nem, & ideo affirmat : Chriftum effe bomizen,

q i

m

nia DEUS fümmé veridicus idipfum revelae

vit.

Ergo.

z

SOd (dic

Adcon

Confitm. Nonrepugnat, utunusidém-

J

que tealiter indivifibilis affenfus alicui propo-

tje, U

fitioni ab intelle&u praftitus, fimul fit actus

fcientie , acfidei Theologice. Sed hocipfo

n (

w2

etiam affenfus preftitus huic propofitioni :

Chriftus eft rifibilis , poterit fimul effe a&us

ao

s At

fcientiz , acfidei Theologice. Ergo. Maj,

jigm

fupponitur ex communiore fententia. Min.

p

rob, Affenfus praftitus huic propofitioni :

Chriflw eft bomo rifibilis , pote(t (imul effc actus

odb

woír n

fcientiz , faltem à DEO infufe , paritérque

a&us fidei Theologice,

Ergo etiam.

d

Bu

Refp. D. maj. Hac propofitio : Chrif/

5

ejf rifióilis , non minüs ultimató refolvi poteft

Tl

i

in authoritatem DElloquentis,tanquam mo-

tivum totale , quàm ifta : Chriflus eft bomo, N.

od

Em

maj. Tanquam motivum folummodó partia-

le, conjun&um cum altero motivo partiali

iif

tht

naturaliterevidente. C. maj, Et ficdift. min.

'

N. confeq. Ratio eft , quód bac propofitio:

tnt (j

u

Chriflu efl bomo , utpote formaliter revclata,

tiltimó refolvi poffitin authoritatem DEI re-

Cïi;l.(

a

velantis , propofitam intelle&tui per illuftra-

tionem fupernaturalem , tanquam fuutn mo«

ts

pági

tivum totaie , utalio partiali motivo , eóque

on-

IT

g&awralitcr evidente, non indigeat, Ec

tra

J

171

Difputatio II. Artic, IV

26t

odl

tra veró ifta propofitio : Chriflu eff rifibiln ;

i Bmir.«em,

preter auctoritatem DEI loquentis, indiget

TM

alio motivo partiali , naturaliter evidente,

quód (cilicet omnis homo fit rifibilis.

H ln

Adconfirm. D. maj,

Si talis a&us fimul

fedrimy

habeat duplex motivum adequatum, , feuto-

h fl

tale, unum quidem fidei, & alterum fcien-

J

tie, C. maj.

Si habeat folüm unicum moti-

i

vum adzequatum , unum fcilicet partiale fidei;

Qul t 4

alterum veró fcientia.

N. i3j. & fic dift,

I Mj

min, N. confeq. — Ratio eft : quód affeníus

ts M

alicui propofitioni praftitus ob duplex moti-

yptid:

vum inadequatum , unum quidem divinitus

Ándde

revelatum , alterum veró naturaliter evidens;

non fit fimul actus fidei , & fcientiz.

Nam

, t

20 018

talis, proprié loquendo, eft affenfus ex fide;

fato: nj

ac fcientia mixtus , qui conclufio Theolopica

ii

nuncupatur.

Hinc affenfus preftitus huic

(anmmm

propofitioni : Chrifw efl bomo rifibilis , folüm

fm, A

eátenus erit a&us fidei, quátenus obautho-

yodipatà

ritatem DEI loquentis ,/ tanquam motivum

(ro pl

adequatum , affirmat: Chriffum effe bousinena,

non autem quátenus fimul ob aliud motivum

(cdil mi

mpoüti:

affirmat : Chriftum effe rifiziem.

Ex his

leitur.

t mclau

tem DIl

Conftat 1. Qgöd)conclufio ex duabus

premiffis formaliter revelatis dedu&ta , non

57

) mmï«"

quidem reduplicative , fed fpecificative -fum-

amfmlmü

a,

pt2, fit de fide ; ideóque hac revelatio vir-

)

tualis fit motivum fufficiens ad credendam

gm

j

Ves

p

262

ryaBlatus IV. de Virtut. Theo!.

»A[mäbiw[ 4

veritatem obje&ivam conclufionis , prout in

c.äuspræmxj

hocfíyllogismo patet: Omznes Apoftoli die Pen-

ii

tecofles acceperurt Spiritumm Santium, Std Di-

m

vus Matbias illá die fuit Apoflolu. — Ergo Divus

üyem

Mathias die Pentecofles accepit. Spiritum San.

tihera

Gum.

Nam hec conclufio non poteft effe

at

falfa , nifi pariter falfa fit alterutra pramiffa,

Vio vt

cüm tamen utraque fit à DEO formaliter re-

velata,

T

Atque ideo intelle&tus negare nc.

ln

uit hanc conclufionem, nifi etiam neget,

DEUM reveláffe has premiffas , aut eas reve-

lando fuiffe veridicum, — Quinimó repugnat

df

penitüs, ut DEUS revelet, predicatum ali.

uod convenire fubje&o univeríali, & fimul

Qiolm.

wptad

revelet , fubje&um iftud particulare in eodem

ha

fubje&o univerfali reipsá contineri, nifi etiam

vl

revelet, hocidem predicatum convenire fub.

vnutedt

je&to particulari ; quia DEUS fibimetipfi con-

E

tradicere non poteft,

Hinc predicta con.

st

clufio , non quidem reduplicativé fumpta;

PIT!

(eu prout eadem , velut partiale motivum ,

& ol

importat formam fyllogifticam , mediümque

illius terminum effentialiter connexum cum

ndedy

DT

veritate conclufionis s fed fpecificative fum-

pta , eft de fide , ut credi poffit, & debeat,

LY

twriri

Ob foiam authoritatem DEIloquentis, Si-

quis veró contendat, exinde fequi : predi-

T

&am conclufionem , non tantàm virtualiter ,

IN

fed etiam formaliter effe revelatam , neuti-

'!fwluuüm

quam de vocc ulteriüs litigabitur , fed magis

Ls

CO.

L

Difputatio IIL. Artie. IV.

263

mlum, IN

confirmabitur : quód omnis conclufio , ex

mj

hi

duabus premiffis , formaliter revelatis dedus

IMDL

€&ta, fit de fide.

AF ln

X

tf Vg

Conítat 2. Quód conclufio deducta e

2

S8

um

una premiffa particulari formaliter revelata

3

'Omwm

& altera univerfali folüm naturaliter eviden.

lm Ri

POf

tc, non fit de fide; adeóque hujusmodi reve-

latio virtualis non fufficiat , ut credatur ve-

K g

ritas objectiva conclufionis,

Sic hujus fyl«

umnm:g:.

logismi conclufio non eft de fide : Oi bo-

Ut

»0 efl rifibilu. Sed Chrifiut efl bomo, Ergo Chri-

P LU

Jl efl viidilis, Namad affenfum hujus'con-

ILT)

clufionis non fufficit fola premiffa minor à

n Vi

DEO formaliter revelata ; fed ctiam requiri-

&lttinen

tur premiffa major , tantüm /naturalitet evi-

peri t

dens: adcóque illius motivum adzquatum,

anrenie ub

non eft fola DEI loquentis authoritas , in

quam ultimó refolvi debet omnis actus fidei

ineiyficu

tedii

Theolopice,

Néque obíiat, quód ri(ibi-

tivà lu

litas it predicatum , nature humane Chrifti

]e motnr

realiter identificatum ; ídqueà DEO cogni-

, neliat

tum. Nam locutioexterna DEI quidem fem-

nncgun

per eft conformis internz menti loquentis ,

eficai

nontamen fempereft quoqué illi comenfüu-

"rata.

Sic Trinitas Perfonarum eft

rzdicae

j dtbff

Jqütüm- -*

tum realiter identificatum natnra , feu effen-

tie Divine, ídque 3àDEO cognitum ; nihilo-

kqi:

miüs olim DELIS populo Ifraélitico quidem

imviti

revclavit Unitatem fuz effentie, non tamen

hg,

illi (aul revelavit ayyftcrium Trinitatis,quod

imr,ftdï"?

[-0]

p

26

Teatlatus IT., d:þ V:'rfu!. 'Theol?);

et fidei Chiiftiane articulos nt.

i

. defaó int

«:.:nlhïcw

mecratur,

Hinc ulteriüs deducitur , quód

identitatis realis in«

jj

intelle&tus ex ignorantia

l

UT

ter hamanitatem & rifibi

liratem Chrifti, pof.

fit fimul afirmare: Chriftum effe bominem ,

m

& negare: C

hriftum effe zifizilem , quin pro-

gqin n

Chriftum eff2 chimaram , aut

qun C

ptereà putet

-

W

Iu )

folummodo fi

&um hominem ; quia fcilicet

eandem rifibilitatem ; quam fignaté , aut ex-

j

ité, aut implicité

quitin

licité negat , fiaul exerc

affirmat , dum fatetur ; Chri

ftum effe ve-

a

mwr:üü

mum hominem.

Attamen tàáiisactus : Chri-

u

u efl bomo non vifi

&ilis , utpote reipsá falfuss

fj

'non foret affenfus fidei Theologicz.

d

ód nihilominüs conclufio

Conftat 5. Qu

t

dem reduplicativé,

II

asgnuius fyllogismi, non qui

ale&tice , tanquam par-

—

m

fcu prout figurz di

tiali motivo innixXa ;

fed tantüm fpecificative

—

, 0nd

Omni bomo eft animal v«

RTO

fumpta fit de fide :

-

vionale, Sed Cbriflus efl bomo.

Ergo Cbrijim efd

lQ

ffa

muit, d

animal rationole. — Quamvis etenim praemi

major non fit formalite

r revelata , attamen

l

non tantüm realiter ,

fed

predicatum illius

etiam formalier e

ftidem cum fnbje&o. Hinc

DEUS formaliter revelando

, quód C hriftus

fit boxao, etiam forrnaliter reve

lat, quód Chri-

ftus (it anitmal rationale ; adeóque hec propo-

'Theologicà , ut moti-

fitio credi poteft fide

vum illius adzquatum

fit fola DEI loquentis

13 |

bítat, quàd ad creden-

autDoritás,

Ncque o

am

m

Difpstatio HL Zrtic, YY.

26

tsj

dam hanc propofitionem ; Chriffus f azimal

m

M

vationale, requiratur pravia notitia , periftam

definirionem idipfum formaliter , etfi clariüs

MU

'ï qmr!:'m,

fignificari, quod fignificatur pervocem ; bo-

$0. Hec fiquidem notitia non requiritur,

"i qn

tanquam partiale motivum , fed folüm tan-

li a

quam conditio ad affirmandam propofitio«

; qi

nem predi&tam ; ficut notitia idiomatis Lati-

Lt x

ni requiritur , tanquam mera conditio, ad

1 t

credendam propofitionem alteram, hifce vo-

nl db

cibus prolatam : Chrifiw efl bomo,

Siquis et-

iv n

enim erroncé putarct, per vocem boro figni-

nl

ficari /apidem ; tunc per affenfum di&ta pro-

t

pofitioni przftitum , nonclicereta£tum men-

minis o

talem verum , fed falíum,

Econtra veró in

edipiae

hac uhiverfali naturaliter evidente : omzzis

lu p

bomoeft rifizilis , predicatum folummodoó rea-

pedftiv

liter , non autem formaliter eft idem cum

d at

fubje&o , adcóque DEUS formaliter reves

r r

lando : quód Chriftus fit 5omo , non rcvelat

p

formaliter , fed tantüm materialiter , quód

PA

Chriftus fit zifibilz.

reditt!

ghgdnl

ux Cs

m

a pl

d

:

*

pehezp

» lca1 w

Dne

1!10414"[::;

Ul

$2

AR

P

6

Tralfatus IV,de Virtut. 'TTbeol.

Nj

20

Wi f SW

iv

AnTicurus V.

,

d t

1

4n Revelatio unrocr falis fit ao-

P

tivum [uffitiens eredendi fingularia euiden-

lo

fer comtenta ?

.,;opo(-,iwn

TRenotandum z. Quód DEUS propo-

r gf; il

260

vitst 1

" fitionem aliquam univerfalem ex duplici

Imprimis quidem , ut

db

fine revelare poffit,

ul

illa credatur folüm in genere, aut in fenfu

ineíé accommodo , vel rantüm conditiona-

rundta

PT

to , non autem fimplici, &abfoluto, Hue

jusmodi revelatio univerfalis et ille textus

uiidn. t

; i

Apoftoli, ad Rom. X, 13. Owvrzi enin, qui-

(unque intvocavtrit nomen Domini , fal'um erit

| UT

IT

fabintelligendo fcilicet, fi preter fidem, quo»

at

qué precepta fervaverit. Sicenim Chriftus

vt il

ipfemet Matth. VII, 3 r. Noz omnz , qui di-

citmibi: Domine,Domine , intrabit invegnum

| tll

ET

éelorum 5 fed qui facit volumtatem Patris mei ,

gui in calis efl , ipfe intrabit inregnum celorum.

L

Secundó potcft DELIS revelare propofitio-

ET

nem univerfalem ex hocfine , ut illa credatur,

L

!N

d

lt

non folümin genere , fed etiam in fpecie , ac

at

individuo ; dummodo intelle&tui certó con-

Wt i

ftet , quód individuum hoc determinatum ,

| mgwmm

in fubje&o propofitionis univerfalis , tan-

L

qnam parsin fuo toto, comprehendatur. Hu-

E hts

usmodirevelatio univerfalis, eadémque ftri-

E

&e talis, eft illa, quà Paulus fctibit ad Hebr.

I

L]

t 3]

"

Difputatio lT,. Artic, V.

267

IX, 27.

Statutum efl bouinibw femel mori.

AT

Hi etenim verbi;, fingula humanigeneris in-

!

"ll

dividua continentur, prout ex do&trina Ec-

clefie Catholice certum eft,

"

;

Á

.

l

]

Prenorandum 2. Quód DEUS revelans

261

propofitionem hanc univerfalem : Oszza bo-

DO

f0 efi mortalis ,quidem clare, ac diftin&te cog-

'crfakmcm;xi

noícat fingula humani generis individua,

tisqud, t

dequibus externéloquitur ; nontamen hec

*, at

cadem individua quoqué noftro intelle&ui,

i d.

perhuncterminum univerfalem ; Ovznz bo.

lto, F

10 , Claré , ac diftin&ée, fed tantüm cozfusb,

hm

manifeftet. LInde in predi&tá univerfali non

r a

continetur hzc propofitio fingularis : Petrur

5j fl

eff mortali ; nififaQtà fuppofitione , quód Pe.

us u

trus fit verus homo , adcóque reipsá parti-

o Chridut

cipet rationem fubjeGti univerfalis,

$i et-

fi ) q"f l

enim foret folüm apparenter homo , qualis

Bv

erat Angelus Raphacl, Tobiz du&or ; tunc

n Palriwi

vera maneret haec univerfalis : Osanz bomo

tht

eff mortalis ; etfi vera non effet hac fingularis:

Petris eff meortalz.

Haud igitur ad affenfum

e poplt

lnl

huic fingulari preftandum fafficit , quód in-

yin fpwhï

teile&tus cognofcat , veram effe dictam uni-

i end

verfalem : Oi boszoeft mortalz ; nifi etiam

r

cognoícat veram effe iftam fingular2m : Pe-

?ris efl. bonao,

veri ï"

Quódfi enim Paulus fub ex-

i

oui

terna Petri loquentis figura putaret delitefce.

MU

7

n

rc Angelum , neutiquam illum poffet affirma-

(l

b

3

re

ii

268

Tra&atus YY. de Virtut, Tbeol.

'JAHiiga Dü

re mottaleni , nifi forsetiam putaret ? Ange-

los effc mortales.

d

'XUL ü?' g'

Prenotandum 3. Quód prafens contro,

262,

verfia de revelatione univerfali, ftridié futn-

gt

i Ml

ptà , fen illà procedat , que à DEO ex hoc

finc fa&a e(t, ut eadem credatur, non tan-

—

iT

lod (

tàm in genere , fed etiam in particulgti de

wiis Vi

quovis fubje&to fingulari ; dummodó intel-

139f

le&us certam notitiam habeat ; quöd illad

fsf

reipsà in fubjc&to univerfali contineatur; cu«

P T

jusmodieft ifta: Orini bomo eft mortalas. Ta-

Dio À

lem quoque revelationem univerfalem in-

( av

cludithec propofitio: QailiZet Rowant Pos-

ede o

gifex , d tota Ecclefía Catbolica , vel faltena majore

Mp

illim parte acceptatus , eft Chrifli fuummm interrü

mitiojad

Vicariw ; quia fcilicet Chriftus, nontantüm

witin m

Petro, fed etiam fingulis ejusdem , in Sede

Apoftolica legitimis füccefforibus , vicariam

i mlf

gl n

Ecclefis regendz poreítatem contulit, prout

num, 222.dictum eft, — Quarituritaqué pri-

viógil

ag

£mó : Anrevelatio univerfalis fit motivum

fufficiens credendi fingularia evidenter con-

datiranp

—

V

tenta , adeóque hac revelatio : Omnis bome

eft mortala , lufficiat , ut intelle&us 'Theolo-

t Vs

a

gicà fide credat hanc fingularem : Petrw ef

suorinlà ; dummodó notitíam naturalem,

Vg

Mdl

cámque evidentem habeat , quód Petrus re-

ipsà fithomo ? Affirmativam Suarez Difput.

hu

—

h.

ii

1lI. Se&, 11. propugpat, quem Ripalda,Card.

Lugo, & pleriquealíi fequuntur, Negati-

[r Pumj

vam

P

Difputatio I. Artic. V.

269

"itur n

vam Arriaga Difp. VI, aliíque. Mediam inter

has defendit Cardinal. Pallavicinus lib, IIT,

Q M

Theol. cap. 8. quam Haunoldus, plurésque

Itl

recentioresample&untur. Quaritur fecun-

ii

dó: An feclusá fpeciali revelatione privatà,

Qu

fide Theolozicá credi poffit : quód a&tualis

1 t

Romanus Pontifex fit Chrifti fupremus in

dumpodi

terris Vicarius ? Negat Cardin, Cojetanus in

ht quiit

II 2. q. 1. art. 2. Bannez , Vega, aliíque, Af-

RTA

firmat Suarez Difp, X, Se&, s. & cum eo ple-

vinrid

rique Theologi.

um

Dico r. Reve

lationem univerfalem nod

6

Bll

effe motivum fufficiens .credendi fingularia*

w

evidenter contenta ; nifi DEUS evidentem

hancnotitiam affümat in complementum fuee

;Wt//z/m

revelationis univerfalis, — Prob.

Nam hzec

j tantinit

hn n5

revelatio univerfalis : Osmi bomo ef morta-

is, Victtt

i , non fufficit ad credendam fide Theolo-

gica hanc fingularem veritatem

.

.

Petuus eff

ymulit r

n

mortali ; nifi DEUS evidentem notitiam , quá

intelle&ns cognofcit , Petrum cffe bominem,

T

vident t

affumat in complementum predicte revcela-

tionis univerfalis.

Ergo, Ant. prob, Hec

' Oi h

etenim veritas (ingularis : Pefrw: eff bomo,

edur Ti

em: n

preter di&am revelationem univerfalem, re-

quiritur, tanquàm partiale motivum , ad affir-

il patud

mandam hanc fingularem : Petruw eff mortae

o

I5,

Sed hocipfo praedicta revelatio univer-

Suartz[?;ï

falis non fufficit ad ceredendam hanc fiagula-

| R]PQHMJ

N

tem : Petrs eff nzortalis ; nifi DEUS alteram

n[Uf [

1«

!

4.

lj

270

Tra&atut IV. de Virtut, 'Tbeol.

(fr

fingularem , naturaliter evidentem : Petrg

efl bomo , affamatin complementum hujus re-

MPPHCMS

n

velationis univerfalis : Omz: bomo eff morta-

ls.

Ergo. Maj. conftat ex dictis num. 261.

giinct

j qu

fimíílque in conclufione hujus fyllogismi pa-

tet : Oi bomo eflwiortalis, Sed Petrim efl bo-

li r*

!

$520,

Ergo Petrm eff mortalis.

Min, autem

mgmtït

Qdo!

prob. Si etenim DEUS evidentem notitiam

hujus veritatis fingularis; Petraseff bozzo,non

dmitt

tü/ Qm'm

affumat in complemeutum fua revelationis

univerfalis ; tunc adequatum motivum af-

gt

gt

firmandihanc fingularem : Petrs eff mortalis

non eft fola DEI , propofitionem univerfa-

sim

lem revelantis authoritas, fed infuper requi-

fnguty

ritur hzc notitia fingularis, folüm naturali-

fa,uh

g dttd

terevidens : Petrus efl bomo.

Ergo.

Confitm. Conclufio dedu&ta ex unaper-

:ogniüom'b j

46

m

mifsá particulari formaliter revelatá, & alte-

rá univerfali folüm naturaliter evidente , nec

Ti

1

WE

w

u

meitusul

quidem fpecificativé fumpta , poteft credi fi-

de Theologicà ; nifi DEUS premiffam uni

v

verfalem , naturaliter evidentem , affurat im

ls h

'complementmm — revelationis particularis ;

:gztïtïmou:

quia nempe feclusá hàc fuppofitione , moti-

Bednm

itá(

vum adaequatum affirmandi conclufionem ,

non eftíola DElloquentisauthoritas, prout

LOI

att. preced. oftenfumeft, — Ergo idipfum de

tj ]

conclufione dedu&á, ex premifsà univerfali

DI

revelatá, & alterá folüm naturaliter evidente

Unt

dicendumi erit,

Advertendum autem,quód

jrim

DEUS

ri"fl?, TWI !

Difputatio 111, Artic, V.

271

Ug

|

DEUS notitiam naturalem , eámquenon fo-

"tl

làm apparenter , fed etiam reipsá veram , &

Md

/.

W

cvidentem, de aliquo fubje&o fingulari , af-

a d&»ïü'! ff

fumatin complementum revelationis univer-

LT

falis: quoties DEUS propofitionem univer-

1 ltni),

falem revelat ex hoc fine, ut ea nontantüm

l. Mu

in genere, fed etiam in particulari de quovís

Ventp a

fubjedto fingulari , fuppofità predi&ià evie

if

dentiá credatur , prout num, 260. expofitum

f reri

eft. — Quamvis etenim. DEUS non habeat,

n notino .

nec habere poffit , hujusmodi cognitionem

Mujarid

univerfalem, cámque confufam : O:n: bo-

nntp uvf

o efi mortalis , fed habeat merascognitiones

j g

fingulares, per quasclaré acdiftin&é cogno-

olim ndttd

fcit, tum Petrum , tum quemvis alium homi-

nem efíle mortalem : attamen omnibus iftis

b

Ti

cognitionibus internis fubftituit predicdtam

hrà, Kal

revelationem univeríalem, que dein cum no-

nideme,

titià particulari, affumptáin complementum

xl d

rcvelationis univerfalis , conftituit hanc re-

voifan u

velationem fiagulatem : Petrm efl maortalis,

y, u

Dico 2. Fide Theologicà. fin& ullà fpe-

265

ciali revelatione privatà, credi poffe : quód

pamculms

jtione, i

actualis Romanus Pontifex rité ele£tus , &

ab Ecclefía Catholica , aut faltem majore il-

jnduíty:

orts, j

lius parte acceptatus , fit Chrifti fummus in

ogidpit!

terris Vicarius, Prob. Nam hec propofitio

univerfalis : QailiZet Romattwus Pontifex , vità

Yi ul

J

eleus, & ab Ecclefia Catbolica , vel faltem ma-

jori parte acceptatus , efl Cbrifli fupremus in terris

J imfærqä

I

l

$

—

h

272

Tratatus IV. de Virtut, 'Tbeol,

$

" Gc[lff.c

Vicarim , ideÓ divinitüs eft revelata, ut hec

eadem credatur , de fipgulis Pontificibus R o-

J

iE

;;Eiïthæ )

manis, in fubje&to univerfalicontentis ; dum-

modó intelle&us habeat evidentem noti-

jgns

d

tiam , quód aCtualis Pontifex RKomanus, in

hoc eodem fubje&o univerfali, tanquam pars

faan

in toto, contineatur,

j

Sed hocipío. Ergo,

-

Maj, exinde patet: quóüd Chriftus prafenti-

pur!!

HI'»'M!LM

bus aliis Apoftolis, ac Difcipulis ideÓ reve-

laverit , & conftituerit Petrum , tanquam

g)vyï'?l('/*')"'

p

fuum in terris Vicarium , ut idipfum Apofto-

li, c&teríque Eccle(ie primitive fideles cre-

Iu'*,*'z::y*':'þ

niuwit!

derent ; adeóque hoc pariter à fidelibus po-

fteris de quovis Ronano Pontifice credere-

ho

tur.

Nam pariformiter ad hos pertinet, ut

u

legitimum füum Paftorem fupremum agno-

fn;u/:/m

,

Ícant, & fequantur, Min.autem prob. Hoc-

vdtitmat

ipfo, quód revelatio univerfalis à DEO fiat

-

sl

exhocfine , ut eadem credatur de quovisin.

jb

dividuo determinato, evidenter contento ,

m&:.uum(uþ

in fubje&o univerfali 5 eoipfo DELS eviden-

k p

tem hanc notitiam affümit in complemen-

w

tum fue revelationis , prout num, praced,

wundant

di&um eft. Erco,

Y

Confirm,

Nam eft de fide , quód Petrus

W

266 A

poftolus fuerit Chrifti fupremus in terris

N icarius,

Sed hoc ipfo etiam eft de fide,

ii

uód a&ualis Pontifex Romanus fit Chrifti

I

í

u

premus in terris Vicarius,

Ergo. Maj.ex

(

li

num.222,patet, Min, prob, Finitó fiqui-

NI, Wt

dem

j

Tij

Difputatio II Artic, V.

273

j L

"

]

dem Gener, Concilió Conftantienfi, Marti-

l:lisr.;hlgus

ll

'

J

nos PP, V, cádem Bullà, quà utriusque Hze-

RA

l;g

refiarche , Joannis Wicleff de Anglia , &

! ln

t

oannis Hufs de Bohcemia errores iteratà

004

LUW

condemnavit , inter alia quefira , cuilibet ad

Tl t

Ecclefíiam Catholicam redire cupienti, etiam

TAE

hac duo proponijuffit : Utram credat: quod

rl v

Beatue Petrus fuevit Vicarius Cbrifli , babens pote-

iulsitm

flatem ligandi , &v folvendi [aper tevram?. ltem,

, (j

strim credat : quód Papa cauonic elecim , qui

dn

gro temapore fuerit , ejm noraine proprio expreffo,

ia ts r

fét fucceeffor Beati Petri , badens fapremam auibo.

D

ritatem in Ecclefia ? Ergo,

n t

Revelatio

Objicies 1. contra primam.

267

t5petnd d

univeríalis eft motivum fufficiens credendi

ttun 0.

fingulatia evidenrer contenra,et(i DEUS hanc

ro. Hot-

evidentem notitiam non affumat in comple-

i DO t

mentum fuz locutionis.

Ergo. Ant. prob,

t quovisin.

Nam fingularia , tanquam partes , formaliter

: Content

conflituunt fubje&um revelationis univerfae

Est

lis;. Sed hocipfo per revelatam formalitet

complcmrqv

propofitionem univerfalem , etiam formali-

up, p

ter revclantur fingularia evidenter contenta,

Ergo. Min. prob, Hocipfo , quód DEUS

u

formaliter revelet aliquod totum , feu meta-

musintt

phyficum , feu phyficum ; eo ipfo quoqué

fotmaliter revelat partes , in illo contentas.

1 di dt f«*,

"Tb

Ergo.

Confirm. Hoc ipfo , quód corpus & ani.

i. M

Fiit

m2 , tanquám partes , formaliter conftituant

(

»

r

:.

eis

574 Traä?e;tusl F. de Virtut, '"Theol,

[

eflentiam phyficam hominis ; eoipío hacfo-

mmhmt

dqutt

la revelatio particularis : Chriflus eff bomo,

fufficit ad credendam hanc particulatem:

" UY

i n

€hriflut babet corpus &v animam rationalems etfi

DEWS hancnoritiam evidentem , de phyfica

giei

hominis effentia , non affumat in comple-

.'U(püïh

mentum fuzs locutionis.

Ergo pariter.

ij !

EC

Refp. N.ant. Ad prob. D. maj. — Singu-

2'681;"

ia, tanquàm partes, formaliter conftituunt

d

[

fubjedtum univerfale, tanquam totum , fi re-

ipsà participent rationem fubje&i univetfa-

du

ls.

lil

C. maj.

Si reipsà non participent ra-

tíonem fubjecli univerfalis.

N, maj. Etfic

(s

ftt

diftin&á min. N. confeq. Ratioeft : quód

folàm illa fingalaria, taríquam partes, con-

m

vifiti

ftituant formaliter fubje&um . revelationis

univerfalis, que reipsá participant rationem

withop,

fübje&i univerfalis.

Sic iftam revelationem

qum; !

univerfalem : Orzais bonzo ef mortalis, quidem

p tutgttn

D)

formaliter conftitaebat Tobias junior ; fe.

cüs autem Angelus Raphaél , qui folüim ap-

RTT

parenter erat homo.

| iif

Adeóque ille a&us,

quó Tobias credebat : Raphaelem effe homi- -

ainin

nem fui fimilem, & proinde mortalem , non

T

erat a&us fidei Theologice reipsá , fed fo-

quadi

làm apparentertalis, — Quódfi autem de ali-

tm:;mq,x

quo individoo humano habeatur evidentia

t

naturalis abfoluta, non folüm apparens, fed

if

etiam reverátalis; tunc DEUS hanc candem

lts

cvidentem notitíam affumit in complemen-

t

tum

P

Difputatio HT. Artic. V.

275

Ri

A

L

tum fuz locutionis , ut intellc&tus fide Theo.

äl:æmä,

logicà credat; hocindividuum effe mortale ,

M

l

t

prout num, 260. expofitum eft,

n

. Ad confirm. N, confeq.

Difparitas eft :

,tnkml i ïïEü

Ui d

quód effe bominem , & effe compofitum ex

corpore , & anima rationali , fint formaliter

Is

idem ; ficuteffe hominem, & effe animalra-

l87

tionale, Caeterüm Arriaga oenfet: hancevi«

eircofta

dentiam naturalem de phyfica , vel metaphy-

400 i

fica hominis effentia , pariformiter à DEO

bl uf

affamiin complementum fue locutionis, quá

Chriftum revelavit effe hominem.

putget n

Vaj G

Objicies 2. Hocipfo, quód DEUSabfo.

luté revelet hanc univerfalem t Oszmü bomzo

269

iidiiqii

i d

efi mortalis; eo ipfo füppofità evidente noti.

Tentitoni

tià abfolutà , eádemque reipsátali, quód U'e«

1 0060

trus fit homo, etiam abíoluté revelat hane

reltionem

fingularem ; Petruefl mortalis, Sedhocipfo

li qudta

non requiritur ad credendam hanc fingula-

Itig! » &

rem , ut DELIS predictam cvidentem noti-

ifolün d.

tiam affumatin complementum fuz locutio-

ille «

nis univerfalis.

Ergo. Maj. prob.

Nam,

efeln:

fuppofità evidentiá predictá, non poteft in-

lem, d

telle&us negare,quód Petrus fit homo ;adeó-

i l IP-

que nec poteft negare hanc fingularem: .Pe-

uen d

tri eff mortals , ni&i negando univerfalem ,

abfoluté revelatam,

Ergo.

g endt

yuti

Confirm, Hocipfo, quód DEUS abfolu-

.

T

té revelet predi&am univerfalem : Ovazisbo-

ancc

"

complmi

t10 of saorial $ €o ipfo etiam abfolute revc-

p

:

lat,

"

276 Wradatus 1 V; de Virtat. "Theol,

"m

lat, hancfubalternam particularem : 44/igsis

, ial

bomo eff mortalis.

Sed hocipfo etiam abíolu-

d f

té revelat hanc fingularem : Petrss efi morta«

P

i&. Ergo. Min. prob,

Hzc etenim fingu-

laris, æquiva-lct huic particulari fübalrerna ?

m

Aliguis bomo efl mortalis , quee faifificari ne-

lnv

quit, nifi etiam falfificetur (ubalternans uni-

sl

verfalis : Ovauis bomo eff mortalrs.

Ergo.

d

Refp. N. maj, Adprob. N,confeq. Ka-

Md

7Otio eft ; quód hzc fingularis: Pezrse eff bomo,

I k j

requiratur, tanquam partiale motivum , ad

,',;g]mwm

effiimandam abíoluie hanc fingularem . Pe-

*

a

troe ff mortali

5

quia fcillcet predicatum

unius non eít formaliter idem cum praedica.

g

euntoldn

to alterius.

Quamvis etenim fpectatà no»

D

tione folüm philofophicà, hec predicata

Vuitd,

ufurpentur tanquam fynonyma prout eam

ex Scriptoribus Ethnicis patet; nihilominüs

ii d

falili

fpe&atà notione Thcologicà funt diverfa,

Nam fide certum eft : quódíi Adam non pec-

UMT

hn

cáffet ; ejus pofteri, non quidem ex natorà

fuà, fed ex fpeciali privilegio Divino , fuiffent

L TE

n

immortales ; adeóque tunc verificata fuiffet

.

hia

hzec univerfalis

.

Nullus bomo eff wmortalis,

Nuuc autem mors eft poena peccati origina-

i

|

Wi

Jis, juxta illud Apoftoli ad Rom, V. 12. Per

unum bomineuo peccatum in bunc mundum in-

me:

Ws

sravit , &* per peccatum wiors 5 Ó itaim ogrnes

boneines movs pertraufiit , im quoomnes peccavte

ltllliäjg;g

Ui

r4nt, Sicutigitut be« fingularis formaliter

I6«

nf i^

D:fputatio ITE, Artic, F.

277

ts /n

revelata : Chrifiu efl bomo , non fufficit ad

mmbiulu.

hanc credendam fide 'Theologicá : Cbriftu

efi rifibils 5 fed etiam requititur, ut DEUS

EM

univerfalem affümat in complementum ,

iil

quamvis intelle&us, prefuppofità cvidente

qefiog,

hác notitià, quód omzzz bomo fit rifibilit , can«

ibdtengg

dem negare non poffit, nifi negando (ingula-

, E

rem formaliter revelatam , prout num. 24Q,

Natis

refponfüm eft; ita pariter hicdifcurrendum,

^ Ieri.

Adconfirm. N min. Ad prob. N, confeq.

t tuo, d

Nam hec fübalterna particularis : 4//gu5

rta:

bomo eff mortala , forualiter & abfolute , tan-

t pista

quam pars , continetur in hàc fubalternante

Dtun pl

univerfali : Omanis bomo eff smortalss,

Econ.-

2 d

tra veró hac fingularis: Petruc efl mortalis, for-

maliter & abfoluté non continetur in predi«

ac d

prou us

&à univeríali , adeóque non aquivalet huic

gfhlomini

fubalterne ; 4/iguis bouso efl mortalis , nifive-

u diret

rificetur ifta (ingularis : Pezru efl bomzo , cám-

que DEUS affümet in complementum ad cre-

ATT

Q et d

dendam hanc ; Perrss efl wzortalis,

Objicies 3. Etíi hzc revelatio univerfa.

ino ul

71

n d

lis : Omauis bouno eff martalzs , refpc&u Petri

forct folüm conditionata , fi nempe Petrus

PL

catioi

reipsà it homo ; aihilominüs prefuppofitá

!

hujus evidente notitiá, hec eadem revelatio

]l V'u

T

rcípe&tu Petri fir abfoluta, ut formaliter equi-

valeat huic revelationi fingulari : Perrue

2

b iif

ul

ssoríalá ; quamvis predictam notitiam DEUS

non affumat in complementum fua locutio-

nis,

li WL:

Dl

278 Traä"l;ttusl F. de Virt;f. tTbeol,

nis. Ergo. Ant. prob. Nam illa veritas po«

muipulüc

te(t abíoluté credi, que à DEO eft abfoluté

Mu

revelata.

Sed fuppofitá purificatione reve-

j llm

lationis conditionate , & hujus evidente no-

;b

titià, DEUS abfoluté revelat : Petraom «ffe

jloqy

suortalem. Ergo.

geridn

Confirm. Promiffio Divina conditiona.

v

ta, quà DEUS Paulo promitteret gloriam cae-

i

d

leftem , fielicuerit actom charitatis Theolo«

| d

gice , fieret abfoluta, per ipfam purificatio-

R"w

nem conditionis, feu actum charitatis Theo-

dul

logice.

Ergo pariter illa revelatio condi-

quin t

tionata fit abíoluta per ipfam purificationem

j n

conditionis , vi cujus Petrus eft abíolute

neo

homo,

plary

Refp, N.ant. Ad prob. D. maj. — Illa ve-

imotdtn

272 ritas poteft abfoluté credi, que à DEO eft ab-

foluté revelata , fi eadem , prout abíoluta,

s

Hb i

non confütuatur , per aliquid extrinfecum

UT

teítimonio DElI loquentis. C. maj, Siea-

n

dem, prout abfoluta, conftituatur per aliquid

Wt

extrinfecum te(timonio DEI loquentis. . N.

maj. & fic D. min. N, confeq. — Ratio cft:

ol

Ti

quia hoc ipfo, quód DEUIS evidentem hauc

i ttN

notitiam de purificata conditione , vi cujus

li

Petrus abfoluté eft homo , non affumat in

complementum fÍuz locutionis ; coipío

Wt

DEU non te(tatur abfoluté hanc fingula-

Ut

Haud etenim tefta,

RN

Tem ; Petruwcfi mortalu.

d

tur per folam revclationem conditionatam ;

quo-

Izsium,h

N

'irfarM

Difputatio TIL, 4riic, F.

QIM!mfju;

279

ämää!blufi

quoqué purificatam effe illius conditio

nem,

Wg.

feu , Petrum effe aDfolut? borinem.

Unde pa-

; ll]üimm M.

tet, quód adequatum motivum h

ujus affen-

'cv:ht:m,uq

süs abfoluti: Perrus ef smortalis ,

non fit fola

DEI loquentis authoritas,

fed etiam natura-

Jntcxbg,

lis evidentia predi&ta

; ideóque ralis actus

non fit fidei ,

fed tantüm fcientie Theolo.

Utl

ice,

rb T

la us

Ad confirm. D. confe

q. juxta datam di-

fti

n&ionem. Quinimo, ficut DELIS in com.

ehurits T.

at d

plementum fuz promiffio

nis conditionate ,

ut eadem fiat abíoluta ,

femper affumit puri-

p

ficatam conditionem :

bl

d d

ita pariter in comple,

mentum füe revelationis conditionatz fem-

per affümit purificatam co

uj lin

dem credatur abfoluté,

nditionem , ut ea.-

iDíQeldb

u ablolu,

Objicies 4.. contra fecundam. Noneft

eyttiecu

de fide , quoód actualis Romanus Pontifex273

, ij 9d

habeat omnia, jure Divino ad verum Pontifi

catum requifita, Ermb, Ant.prob, Impri.

p

oqueuts !

mis etenim requiritur , ut fit homo viator ,&

quidem fexüs vitilis ; cim faemina fit pote-

a

flatis facerdotalis effentialit

er incapax.

Se-

identa

cundó , ut fit validé ba

one, n d

ptizatus ; cüm Ba-

ptifmus fit Ecclefiz

» aliorámque Sacramen-

on d!

torum inea recipie

ndorum janua.

yjs ;

Tertió,

ut fit etiam valide , faltem pofteà, or.

dinatus,

horc 1

cüm finé Sacerdotio haberi ne

queat poteftas

deteit

clavium.

Sed non eft de fide

» quód actua.

oudimm;'j

lis Romanus Pontifex hec o

mnia rcquifita

j

ha-

280 Tra&atus 1V. de firlu;. Vïheo-l.

| p

habeat, cüm eadem nullibi, de hac fingulari

s o

erfona,fint divinitüs revelata.

Ergo.

N

EE

Confirm.

Adhoc , ut a&ualis Romanus

s

Pontifex fit reipsà verus Pontifex, effentiali-

g

ter requiritur legitima illius ele&tio. — Ergo,

g iüjl

Confeq. prob. Non eít de fide, quód omnia

j at

dï(h ïd |

illa, que jure pofitivo, tum Divino, tum

humano, ad legitimam Pontificisele&ionem

NT

t obfervata.

Ergo.

; requiruntur , fuerin

yub

: Refp. D. ant.

Non eft de fide , quód

W"ïf'ïm

274a&ualis Romanus Pontifex habeat omnia ju -

Alendn

re Divino ad verum Pontificatum requifita,

f n

riusquàm conftat, quód ab univería Eccle-

doy

fia Catholica , aut faltem majore illius par-

du

te , tanquam verus Pontifex fit acceptatus.

hudid

'Tranf. antec,

Non eft de fide, poítquàm

Cat dU

conítat, quód fit acceptatus, — N, antec. &

iudi m

confeq.

Ratio eft ; quód Ecclefia Catho-

Mtmi;

lica, ob infallibilem Divini Spi

ritüs affiften-

gtl

tiam, acceptando aliquem , tanguam verum

mualint

Pontificem , non poffit errare, . Nam ad re-

lii

endam vi(ibilem Ecclefiam, requiritur etiam

Ed

vifibile caput Ecclefiz , reipsá tale , cui Chri-

V us

ftus , tanquam Pontifex in eternum , ean-

fl

dem in terris vicariam poteítatem confert ,

, il

uam primitüs Petro, Apoftolorum Princis

fj

pi contulit, prout num. 222. di&um eft.

m

Sicut igitur repugnat, ut Ecclefia libtum ali-

P.

quem, tanquam divinitüs fcriptam fidei; mo-

Z

J 'm'ullü

rümque regu

lam , recipiat & agnofcat ; qui

KC

'irm;fa/; à

hi

Difputatio IIT, 4rtic, Y.

281

du

ii

E

teipsà talis non eft ; fic etiam repugnat, ut

'"&an

ominem aliquem ; tanquam vivam fidei,

Po"mümiali-

morámque regulam , feu Romanum Po

ntifi-

Id w

cem recipiat , & agnofcat , qui ob im

pedi-

Wc) QW;JH.

mcntum juris Divini ,. reipsá talis no

n eft,

tut Drito

Nam zque unum ac alterum ertorem

impe«

X

dite , ad Chriftum, tanquam Supremu

m Ec-

d D

cleie militantis Caput pertinet, juxta illud

promiffum , Matth, XVI. 1

[2

8. Porta inferi

3

umj

2102 pravalebunit adversis eam.

iit n

Ad confirm, D. antec,

Ad verum Ponti-

ww

ficem effentialiter requiritur legitima illius

jucluyt

eledtio previa , eadémque diftin&a realiter

futptti

ab acceptatione fübfequa Ecclefie. —N, ant.

Non diftincta realiter ab hac a

cceptatione,

j, pín

C. ant. & N, confe

qQ. Quamvis etenim pre-

ao &

yia ele&io

propter aliquem juris defe&üm

hia Cutho«

fuiffet invali

da ; nihilominüs

ii af

per fubfequam

acceptationem Ecclefie , haber

etur legitima

um

cjusdem Romani Pontificis ele

&io,

Nandit

"

piritueit

Objicies ult, Non eftde fide, quód Ec-

lle cmcm

clefia Catholica in acceptandoR omano Pon.^7 9

tífice falli , ac decipinon poffit,

Ergo. Ant.

emum, d

prob,

Nam Ecclefia, pro vero Pontifice ,

em du

recepit aliquando fzeminam , et(i Pontifica-

lprunlr

" dla"mf'

tüs effentialiter incapacem.: Sic etenim in

Chronico Mariani Scoti per Heroldum im-

m

preffo legitur: 4moodins

.

entefmo , quinqud-

d

gefimo tertio , L

£o l'i'ff: o?iit, &clend,

dugufit.

Hate

4guofæ-': c'

'nilri

Tra&latus IV, de Virtut. "Theol.

5383

j r

Huic fucceffit Joanma mulier , aumu duobtt ;

, ;m-k*l'!

ssenfibus quiique diebus quatuor. — Ergo.

gl

Confitm. Ecclefia poteft aliquem retine-

MM y [

re tanquam verum Ponrifice

m, qui reipsá

| fnl!hb.

non eítampliüs Pontifex. —Ergo etiam ac-

ä bmiftcali j

ceptare.

Ant. prob. Nam Pontifex , etfi

A fanit

eacceptatus , poteft deinde , üt

anteàlcgitim

faltem

| tl

períona pr

ivata, incidere in here(im ,

| Qdl

Ooccultam.

Sed per ipfam harefim definit effe

vini

verusPontifex. . Ergo.

junda

Refp. N.ant. cum fua probatione, Hanc

7 etenim de Jobanna PapifJa tabulam , penitüs

fl

u

abfurdam , ac ftupidam , & nonnifi poftan-

A

V

m Mi

num MCC

LXXVIIL confictam , necin Ma-

H

fratti

riani Scoti, neci

naliorum , ante predidum

at gt

annum fcriptis Chronicis repetiri , Ícd ean-

"ii

dem pofteà per hareticos , & fchismaticos,

yéeanrt

aut etiam imperitos , & male credulos catho-

TT

licos fuiffe intrufam , Antonius Pagius in

Criticis Baronianisaccuraté oftendit. Quin-

wwl

st

imó etiam in illo Mariani, poft annum pra-

t

di&um , defcripto libro , folüm legebatur :

àt a[feritur , fuit mulier , adeó-

um

Joannes , qui ;

m hunc textum adhuc

Lor"

que Heroldus fpuriu

focdiüs deturpavit.

Verüm , etfi Marianus;,

t

Anno MLXXXVI. mortuus,

hanc fabulam

UT

primuse

vulgáffet , majore tamen fide dignus

fath

eft, Ana

ftafius Bibliothecarius , qui fub eo-

Utl

& Annoo&ingentefimo

L

dem Pontifice vixit,

quinquagcfimo quinto itafcripfit ; Sazdhiffi-

Fj

1"ni"s

l

VWMM :

Difputatio III. ärtic. F.

285

if i h

us Dominu LeoIV. Papa o2dormtoit in Domi-

u

g

20, XVI. Ka. Auzufii,

Ui ex bac luce fabtras

&ws Praful oceusuit ,

mox [maul omui Clerus ,

n vl

Senatus , ac Populus , ad Caltfli titulum

PTOPB-

[ E!güm;f.

rantes , &* Benedi&tutm ex eodem a

flvabentes ,

i od

p

Pontificali folio impofuerent, Vade huic mon.

ftto feminco, nec quidem unus in Sede Apo-

letín, ln

ftolica dies vacuus remanfit.

Plura de hoc

tndrid

Cardinales Baronius , ac Bellarminus, ut

, D

etiam acatholicos Scriptores , hujusfigmen.

ti tanto clamore priüs adversüs Pontificios

Yin, poi

jactati, pudeat.

if du

Ad confirm, N. ant, Ad prob, Tr. maj. N.

1p, n

min. Ratio eft : quód Pontifex per hare-

Yepidaun

fim meré internam , five occultam , quidem

ii ld-

amitteret gratiam , & habitum infufum fidei

limaticos,

Theologice , non tamen quoqué amitteret

hlos d

poteftatem ordinis , & jurisdi&ionis Papalis,

dUL

Nam aliàs omnia illius a& , quzin ftatu hu-

ndi. Qu

jus peccati occulti exerceret, forent irrita,

4noum [f

cum ingenti detrimento Ecclefiz,

illius regi-

mini fubjecta,

p lt

herefim externa

Quinimo, nec quidem per

T

m , aut notoriam, privatur

vun d

Pontificatu , priusquàm Ecclefia illum hác di«

(fi at

gnitate privatum declatet, prout cum Suarez.

Difp. X. Se&, 6., pletíque docent.

Cate.

u

nf

rüm nonnulli negant, quód Pontifex , etiam

üt perfona privata , ob fingularem DEI ptro«

g

te&ionem , in herefim formalem incidere

gt

poffit, juxta illud Redemptoris Petro dicen-

"T W/'f"

3

tis,

E.

ï"raäatu: IT, d? Virtut. Tbeoþl;»

28

Wi mfldi

tis, Luc. XXII, 323.

Ropavi pro te , ut 05

1 æn'lnb"w&*

deficiat fides 12a,:. & tu aliquando comver[us,

j

confirma fratres tnos.

qin t

Conflat 1. Quód revelatió univerfalis

2/77non fit motivum fufficiens credendi fingula-

i

g, !

ria evidenter contenta , niti DEUS hanc na-

turalem ,cámque evidentem notitiam de fub-

js, t

al

je&o fingulari affumat in complementum fue

locutionis,

Nam aliàs adequatum moti-

vt

j

vam credendi propofitionem | fingularein

non foret fola DEI univerfalem revelantis

p

g IU

autlioritas ; fed etiam cognitio naturaliter

evidens de fubjc&o fingulari contento , in

fous.

um

fubje&o univerfali,

Sicut igitur conclufio

hujus fyllogismi : Oa bomo eft vifibilis, Sed

lial

E

Chbrifius efl bouzo.

Ergo Chriftu eft rifizilis , non

cft de fide , nifi DELIS univerfalem premif-

bt

ts t

fam naturaliter evidentem affumat in com-

plementum revelationis fingularis , prout

E.

RTT

num. 250. ad confitm, refponfum eft ; ita

ariter conclufio hujus : O5 bomo efl mor«

ln

zalis. Sed Peirt ofl bomo. . Ergo Petrus eft morta-

Ed

li , non eft de fide , nifi DELIS premiffam

pitut

Vil

fiagularem , naturaliter evidentem , affumat

in complementum revelationis univerfalis,

Wi

N

Néque obítat, quód DEUS claré , ac diftin-

&8 cognofcat fingulos homines effe morra-

MT

li

les, átque huic cognitioni multiplici fubfti-

tuat hbancrevelationem univetfalem : Orzz

Mitp)

bomo-tft mortala , uteadem his fingularibus :

Wflhc

£5

Pl

ADz'/l'üutAa;:'o Hl Antic. V.

j

285

mmfv [/7]

Petrm eff mortalis : Paulus eft mortalis, ceeterís-

hii L2

que in fübje&to univerfali , tanquam partibus

in íuo toto contentis,equivaleat, Quamvis

t i

etcüim hoc refpectu DEI, pront fingularia

Mi

diftin&t? cognofcentis, certiffimum fit ; non

Vi D

tamen, proutcadem folüm coufusé revelan-

T000:1043,

tis, etiam quoad noftrum intellectum abfo-

Mpl

luté verificatur.

Nam Petrus, Paulus , ce.

dqutm

teríque, non funt partes in fubjecto uaiver-

m ftpin

fali, tanquam fuo toto formaliter contente ;

hn tent

nififactá fuppofitione, quód abfolute parti-

Yi p

cipent rationem fubje&ti , feu fint abfolute

[ touut,d

homines.

Cüm igitur DEUS revelando di-

gt ii

&am univerfalem , non revelet nobis abfo-

vll

luté, quód Petrus, Paulus, cateríque fint

homines ; hinc preter revelationem uaiver-

frjdi, t

T præmif-

falem requiritur ad credendam hanc fingu-

m in COU

larem:- Petras eff mortalis,ut DEUS hanc no-

jns , t

titiam naturalem abfolutam: Petrus eff borzo,

m dii

affumat ia complementum fuz locutionis,

TL

Aliud dicendum de hac fgbalterna particu-

Árii gjlmml

lati: Aliguis bomo efl wsovtalis, que tanquam

J gand

pars formaliter continetur in hac fubalter-

nante univerfali : Omnis bomo eff waortalis,

(CIl, du

u

Conítat ?. Quód à fortiori Revelatiog78

g(e,li "

liniverfalis complexa non fit motivum fuf-

sdiy

ficiens ctedendi fingularia contenta , nifi

T

DEUS hanc notitiam affümat in complc-

mentum fuz locutionis.

Sicifta Revelatio

[in:

univerfalis complexa : Owsmis boffia rijà com-

süug G::

T 4

fteras

486 ra&atus I'V. de Firtut. Nïl)'bec;l. :

P Di[P"

fs

[|

Jiorata. (ub [peciebus panis fubflantialiter. conti-

nl

at Corpus Chrifli ; non eft motivum fuffi-

Id

ciens credendi abfoluté , quód ifta hoftia

fingularis, quam Sacerdos Miffam celebrans

n

populo adorandam proponit, fubftantiali-

1 mäm |

ter contineat Corpus Chrifti.

Nam dicta

d

revelatio univerfalis, refpectu cujuslibet ho-

Qsf W

v n

ftie particularis, folüm eft conditionata ;

w d

idcóque dc ií(là non verificatur abfoluté, ni-

PT

fi eadem (it de fubje&o fupponente , feu

participet rationem fübje&ti univerfalis; ut

gw:/:dztur

reipsá fit rité confecrata.

Cüm igitur non

i ia

fit de fide, quód hic Sacerdos, Miffam cele-

ii

brans, fit legitimé ordinatus ; nec fit de fi-

U wl

1 faltu

de, quód habuerit intentionem confecrandi;

]7

nec fit de fide, quód hzc hoftia (it materia

remota fufficiens ad validam confecratio-

m

nem: hinc etiam non eft de fide, quód hzec

tl

hoftia particularis abfoluté fub fpeciebus pa-

TTf

nis contineat Corpus Chrifti,

Ex quibus

n

patet, quód non fit à DEO abfoluté reve-

tl

latum $ in hac particulari hoftia contineri

LID.

fubftantialiter Corpus Chrifti; nifi habeatur

ra

evidens notitia, quód cadem fit rité confe-

Mmmw

crata, illámque DEUS affumat in comple-

LY

mentum fua locutionis, aut validam con-

n

fecrationem aliquo figno teftetur.

Non

E

tamen hinc fequitur : quód hac particula-

Ls

T

r rite

ï ln

u

tis hoftia xquæ prudenter prefumitu

COl«

Ui

M*M

| Diþ)ufatio III; rtic, V,

287

confecrata, non (it abfoluté adoranda, pro-

"quü

ut ex refponfis num, 181. patet,

,

? Rn

i "MM

Conftat 3. Quód fit de fide, a&ualem

279

Wt o

Romanum Pontficem , qui à tota Ecclefja,

T N

vel majore illius parte, acceptatus eft, re-

t

ipsá effe verum Pontificem,

feu fupremum

LC

Chrifti Vicarium,

Cüm etenim Chriftus

4 Qdl

hoc, non tantüm de Petro, fed etiam de fü-

At dl

turis ejusdem Succefforibus, & quidem in

Wponcn,

hunc finem revelaverit, ut idipfum de fin-

t t

gulis credatur ; hinc eam evidentem notie

Citighrot

tiam, quá conftat, hunc determinatum ho-

M v

minem, à tota Eccleíía, vel

potiori ejus par-

TT

te recipi,

& agnofci, ranquam verum Ponti-

TU

ficem Ro

manum, DEUS aífümit in comple-

i ft u

mentum fuz locutionis, Nam Ecclefia, ob

(lechto-

infallibilem Spiritüs San&i affiftentiam, in

iquita

acceptando aliquo , tanquam vero Pontifi-

ecidusni

cc non poteít errare; quia Porta inferi 205

ii

pravalebunt: adversis eum.

Hinc eriam eft

Yolué t

de fide , quód a&ualis Pontifex fit homo

lit i

viator, & quidem fexüs virilis, idémque le-

nifi hii

gitimé baptizatus, & faltem poffcà in Sa.

j i d

cetdotem rité ordinatus,

Nam illa propu.

r ina)

dioía fabula,

de Jobanna Papifja, dudum à

Scriptoribus Catholicis, nunc veró ctiam ab

vlilun t

der, )

Acatholicis eft confixa, & explofa, Etfi ve-

x pllþ

ró Pontifex anteà legitime acceptatus , in

alini:

herefim, etiam notoriam incideret; non ta-

men defineret cffc verus Pontifcx , prius-

-

5

quàm

-

j

288 'ryadlatus IV, de Vz'r!ät. Tbeol.'ï

quàm idipfum ab Ecclefia diffiniretur. Quód

ÀN

autem de Pontifice Romano di&tum, idipfum

de quovis Generali Concilio ftatuendum,

p

Hinc eft de fide, quód Tridentina Synodus

rcipsá fuerit tale Concilium.

;

W, |

|

DISPUTATIO IV.

Mrti

hi

"De leritate Revelata.

jciti

lm hueásque de Autlhoritate, ac Re-

gnd

C

velatioue Divina, tanquàm objecto for-

éh, !

mali adequato Fidei Theologice a&um fit ;

i

nunc ulteriüs de Veritate Revelata;tanquàm

endt

"T

cjusdem Virturis objeéto materiali agendum

reftat,

Pretermittentur tamenifthic levio-

hd

tis momenti quafítiones, quas aliqui fuse

bis d

9 Nj

difcutiunt.

Hujusmodifunt: An objeGum

- materiale primarium , five attributionis, fit

Wij

folas DEUS, prout unus in effentia : An ve-

i

li

ró etiam prour remunerator cft ? Àn fit ali-

uis ordo inter credenda fidei Myfteria, &

&

hec omnia fufficienter in Symbolo Apofto-

gtl

lorum contineantur? An fucceffu temporis

tisg

creverint Atticuli fidei ? Hazc fiquidem,aliá-

iity

l

que partim infinuata funt, & deinceps

WIE*GH".."(

fparfim infinuabuntur,

Ü U

fs

$98 (o 2 867

Muj

R-

L

Difoutatio IY. 4rticcl,

289

"d'h«w,an

s

Jl lm

äï

Anricurus L

£zx—

i

lI

Tridcnm&g:u

n Veritas vevelata proponi de-

beat , üt evidenter. credililis. fide

pradeanti, ez/?yfue firmiffind.

i

Renotandum z. Quód illa propofitio

277

fit fide prudenti credibilis, que confi-

detatis omnibus, citra notam levitatis, ab in-

V, a

tellectu credi

iaf

effer faifa,

poteft, etfi eadé fortaffis reipsá

Sicut enim aliud eft: Sententiam

pf

aliquam, feu Theologicam, feu Philofophi-

gt i

cam effe probabilem ;aliud autem: eandem

vtl

e(fe reipsà veram ; ita quoqué aliud efte

iil n

Propofitionem aliquam effe prudenter cre.

j dii fl

dibilem, aliud autem: illam effe quoqué ve-

ij

rant,

Nam juxta receptum axioma ; $a.

bmioms, ül

inde fal[a funt veris probabiliora, feu credibi-

s At

liora, prout ab exemplo declaratur. - Si ete-

[ inlti

nim Petrus fit notorius inimicus Pauli, An-

Mi

dreas vcró amicus ejusdem ; ataue contin-

bolo p

gat, ut Andreas in rixà repentiná Paulum,

[ p

ante domum Petri confodiat ; hic autem

['u;uidcm»1E

fanguinolento gladio , quo canem rabidum

vulneraverat, armatus compareat ; tunc mul-

deeinccpi

Af

tÓ credibilius, et(i reipsá falfum etit, quód

potiüs Petrus, quaàm Andreas hoc facinus

ä.

patraverit. Ecpnträ verÓ, fiquis precisé

fpc«

J

"Traflatus lV. de Virtut, Theol,

! fin

290

fpe&tatis his circumftantíis, adeóque feclusá

"i

ulterioti notitiá, vel motivo fuadente oppo-

pl

fitum, affirmaret Paulum neutiquam à Petro

hofte, íed Andrea amico tuiffe cefum ;

jb

tunc quidem reipsà verum , attamen teme-

jdmeutll

ré, acimprudenter judicaret,utpoté fufficien-

dj a

ti ad hoc credendum fundamento deftitu-

g

rus.

Nam juxta illud Eccli XUX. 4, Qui

ijoit

eredit citó,levis efl corde.

Patet igitur ; quód

ItliQUisx j

pioi

Propofitio aliqua, etíi falfa, poffit effe pru-

denter credibilis; & viciffim altera, etfi ve-

j

ra, poffit non cffe prudenter credibilis.

gt

Prenotandum 2. Quód judicium iftud de

d

28 I prudenti credibilitate alicujus propofitionis,

g

vel obje&ti, juxta diverfitatem motivi, cui

TT

illud innititur, poffit effe ; vel tantüm pro-

d

babile, vel certum, aut evidens.

Nam cer-

inám d

tum erit hoc judicinm , fi motivum illius

[

omnem prudentem formidinem io oppofi-

fbl

tum excludat ;; econtrà tantüm probabile,

ii

fi prudentem aliquam formidinem admittat,

fv

' prout rurías ab exemplo in rebus humanis

sf

declaratur.

Si etenim centum cordati ho-

w

mines, nullo ex illis reclamante, teftentur ;

M!MW

quód hec fit genuina Principis epiftola ;

lbetlg

tunc judicium prudentis credibilitatis , fpe-

&a:ó horum teítimonió, cui alind in con-

qu

trarium nequit opponi, de hac epiftola, tan-

pl

quàm genuiná erit moraliter certum, Quam-

LT

vi

Trhy i^

Difp:&ah'a WV. Artic,l.

29T

t

WWW(

vis etenim reipsá fieri poffit, ut omnes ii

m

n

t

ht

pet fuppofititiam fubfcriptionem, fi&tümque

10 t

figillum Principis, decipiantur : hec tamen

l, dlittimy

fola deceptionis poffibilitas non eft fufficiens

fundamentum prudenter fufpicandi, quàd

m

fi&titia fit bec eadem Principis epiftola.

E.

Kney i,

sl

contra veró, fi ex pradi&tis centum teftibus

folüm feptuaginta, vel o&oginta, negantibus

m

reliquis , affhrmarent hanc effe genuinam,

t dey,

Principis epiftolam ; tunc fpe&tato precise

din, d

etili

horum teftium majore numero , judicium

Vi i

prudentis credibilitatis, de hác epiftolá, tan-

quàm genuiná, erit quidem probabilius,

spnpts

quàm oppofitum, non tamen erit moraliter

p o d

certum, aut evidens, fed tantüm probabile ;

tutin p

Mp t

adeóque non excladet omnem prudentem

üvum ii

formidinem de oppofito.

Prenotandum 3. Quód fides firmiffima2

82

o o

fit illa, per quam iatelle&us alicui Propofi.

n p

tioni fic affentitur, ut omnem de illius fal-

m adoit

fitate fufpicionem, aut hafitationem de ve-

pus Dutut

ritate, faltém prudentem, excludat, Hanc

eor

porró firmitatem habere debet omnis a&us

e, tent

fidei Theologice ; non obítante, quód ex

T

libero voluntatis imperio procedat, Atque

ylines

ideó baptismum poftulanti Eunucho, Rc-

lod i d

gine Candacis ZEthyopize thefaurario , Phi-

cpif!olai*

lippus Diaconus dixit A&, VIII. 37.. $i cre-

dis ex toto qorde, licet, Et refhondeus ait : Cre-

t QJ

do,

E

292

WraBatus YY. de Virtut,'Theol.

j

yd

Huic

do,Filism DEIeffe JESUM . Chriflum.

| [mmid!ïc

autem imperio voluntatis, quód pius affe-

&us credulitatis appellatur, pralucet judi.

qium a?ü

g

cium credibilitatis ; vi cujus intelle&tus af-

g :

firmat, quód fpe&atis omnibus prudenter

, 9t

ctedere poffit ; hanc veritatem effe divini-

üum fort

tus revelatam , adeóque fide firmiffimà di-

gnam.

Hinc accurate obfervandum, quód

i

ii

per iftud previum judicium credibilitatis

E

non affirmetur, faltem directé, realis exiften-

tia revelationis Divine, aut Myfterii revelati ;

| u:,fd"/üüm

ss

fed (olummodoó affirmetur,quód hec cadem

a

zealis exiftentia fit prudenrer credibilis fide

firmiffimd. Unde rurfus patet ; quód aliud

qou &

eidoto

fit evidens, aut probabile judicium dire&tum:

x t

Hanc veritatem eífe divinitus revelatam ;

1

[

g t

Aliud veró judicium iftud reflexum : Pru-

P.*nrdm&f, l

denter poffe credi, quàd hac veritas fit di-

yilui l

vinitus revelata, prout ex di&ig num. 280.

u

arguitur.

| n

28

Dico r.

Ad credendam fide Theolosicá

Va

veritatem revelatam, non requiri previum

Canin,

judicium evidens, ídque dire&um , de reali

exiftentia revelationis Diving, Ita cum Sua-

m

AT

rez Difput. IIl, Se&, 8. communis & certa

tloin

'Theologorum Sententia, Prob. Judicium

evidens, ídque dire&uin, de reali exiftentia

li ii

u V

revelationis Divinz eft illud, quo intelledus

adeó claré cognofcit, & affirmat hanc exi-

p h

DI

&cng

LE

»Di/þutt;!io I f. Ariie, T.

293

s lj

ftentiam, ut de illa, nec quidem impruden-

T

ter fotmidare. poffit,

.Sed tale judicium

luf)mlud

previum non requiritur ad credendam fide

DL

Theologicá veritatem revelatam. Ergo. Maj.

bt

continet dcfinitionem judicii evidentis, Min.

fütt d

prob, Si etenim hujusmodi judicium prz-

viuth foret neceffatium, ad credendam fide

TM

g!tmudum,ul

Theologicà veritatem revelatam ; tunc paü-

It lts

ciffimi fidelium poffent fupernaturaliter crc-

ls c

dere fidei noftrz myfíteria, prafertim Trini-

"

Mi

tatis & Incarnationis, quz naturalem intel-

lat

lc&üs humani captum altiffiné tranfcendunt;

H tl

cüm nec ipfi Doctores Theologi, prout ex

t gt

communi eorum fententia patet, habeant

um i

evidentem notitiam dire&am, quód DEUS

reipsà revelaverit hec myfteria.

Sed hec

! tititi;

m Dro

fequela , utpoté penitus abfurda, & Divinae

titas t d

Providentig, Ecclefiam fuam gubernanti, &

s num p

per fidem ad falutem zternam dirigenti, re-

pugnans admitti nequit. Ergo.

t Theolri

Confirm, Si ad credendam veritatem re.-

284

velatam foret neceflarium iftud previum ju-

[uiri pni

dicium evidens, ídque dirc&um de revela-

um, d

]u cu

tione Divina ; tunc ad credenda illa, quein

us 4

Sactis Libris continentur, pariformiter ne.

ceffarium effet tale judicium evidens, quód

, ]i

vll r

libri pradi&i (int reipsà Verbum DEI fcri-

ptum. Sed hoc admitti nequit, Ergo. Maj,

"s

patet.. Min. prob. Nam idipfum fide Theo-

i him':

logicá, cáque reflexà credendum eft, quód

Libri

!

204 4Tm£?atus IV.de Virtut. &'þeol.

ülllll

at

Libri Canonici, in Sacro Codice contenti,

"m

d !

[

fint. Verbum DEI ícriptum , prout ex diffi-

E

nitione GeneralisConcil. Trident. num.218.

j

rccitatá patet.

Atque ideó D, Aug, Lib.

r uqü'ïflf

contra Epiftolam Fündamenti. cap. $. Ego

verà Evangelio non crederem, nifi we authori-

ss t

i M

$as Ecclefig commoveret,

Quinimó, nec ipfi

| um

Prophete femper evidentem notitiam ha-

vt

^

bebant, quód exSpiritu Divino potiüs,quàm

proprio loquantur.

]ta etenim D. Thom.

| mt,lix'if ül

| g

hic q. 171. art, $. concludit : 42 ea, 2u4

Propheta cognofcit per infiinétum, aliquando fie

^A

fe badet, ut non plani difcernere polfit : utrm

bac cogitaverit aliquo Divino inflincu, vel per

flmlm) Bl j

fpiritum proprium. . Nequé femper Prophe-

i Wt

WM,M j

ta intelligit fapernum fue locutionis fenfum,

(fl'nrifl/

j

4

prout rurfus idem q. 173. att. 4. ftatuit:

l li

Quandóque ille, cujus snens movetur ad aliqua

l

"

verda exprimenda; uon intelligit, quid Spiritus

San&us per bac ver£a intendat $. 9t patet de

- Manpd

n

Caipha, Joann. undecimo, quod exemplum fu-

vt

periüs num.238. addu&tum eft,

285 Dicoo. Ad credendam fide

Theologicá

s n

veritatem revelatam requiri judicium pre-

us

vium, & quidem evidens, quód /hac veritas

Vi

fomw

fit prudenter credibilis fide firmiffimá, feu

Ita cum Suarez

authoritati Divine innixà.

| qWWA

Difp.1V., Se&, 2, pariter communis , & cer-

E

ta Theologorum fententia.

Prob. Ad cre«

b

n

dendum fide Theologicá myfterium Trini-

tatis,

L

/D:'/,'fmi'at:'a IF, 4riie, 1.

29;

T

tatis, aut Incarnationis, non fufficit judicium

Ui

previum, ídque folím probabile, quód tale

lITH&mz

l)

myfterium prudenter credi poffit fide firmif-

LU n

fimá,tanquàm divinitus revelatum. Sed hóc

0A

ipsó requiritur judicium evidens de pruden-

N

ti hàc credibilitate. Ergo. Min. patet, Maj.

'HiMö, ]

prob. Nam affenfus fidei, licét ex imperio

Ito potln

voluntatis procedens, debet eífe firmiffimus,

T0 p

ut omnem prudentem formidinem de falfi-

^ttt D T

tate; aut ha(itationem de veritate; Propofi-

a

tionis per illam credite, excludat, prout nu-

innni j

mer, 282. dictum eft, & patet x illo Pauli

pj m

ad Coloff, L, 23. $; aumez peruzanetis im fida

fundati, & flabiles, & immoZiles, Ec II. 6. &

mj

feq. Sicut ergo accepifiis JESUM Chrifium De-

bt

tanifem,

aminum, in ipfo ambulate, radicati, &* [uperadi-

;4, lii

ficati ini ipfo, & coufirmati fide, ficut &* didici-

hr id din

fiis.. Sed hóc ipsÓ ad prudenter imperan-

dam hanc fidem firmiffimam , non fufficit

sl

judicium mere probabile, quód Myfterium

; n p

excmplumr;

Trinitatis, aut Incarnationis fit prudenter fu«

per omnia credibile, tenquàm divinitus re-

,T

vclatum. Ergo.

Maj, patet ,. Min. prob.

Nam judicium mere probabile de prudenti

udcun t

hác credibilitate myfterii nonexcludit omné

:)d

E

umlüïmi»

formidinem prudentem de oppofito,adeó-

"T

que voluntas ftante hóc judició, non poteft ^

murts

prudenter imperare . affenfum firmiffimum,

Ergo.

h!

Confirm, authoritate D, Thom, hicq.1.286

Á

art,

qratlatus YV. de Virtat. 'Theol.

D

596

art, 4. ad 2. refpondentis : Ea, gu« fuz[unt,

d

Uno vaodà

;'nowmcQ

fidei, du

pliciter confiderari po[funt.

l

u fpeciali, & fic mon. poffun fimul effe vifa, &

A

eredita.

"Álio modó in generali, [cilicet [ub com-

qine d

mauni ratione credidilis , & fic funt vi[a ab eb,

a qu

ai credit.

Non enim crederet, nifi videret,ea

g t

eJfe credenda, vel propter evidentiam [rgnoruus,

gl

vel propter aliquid bujusmodi. Sed hóc ipsó

n

ad elicieidum a&um fidei Theologice rc-

ajinl

quiritur previum judicium evidens , de pru-

K JN,"»;"U:'I;O'

P

denti credibilitate myfterii revelati.

Ergo.

Unde meritó per Innocentium Papam XI,

&mpsh'eü

m

damnata eft fequens Propofitio 21. A/fewfur

jidei fupernaturalis , & utilus ad. falutem ,. flat

uæHIO? l

cum. xotitia folüm probabili revelationis 5 imà

gl

cum formidine , qnà quis formidet , n& non fit [o-

k

cutik DEUS.

u ban

Objicies 1. contra primam. — Non poteft

i t

71

1

ntelle&us affenfu firmiffimo prudenter cre-

Ü qaeïohw

dere myfterium Trinitatis , aut Incarnatio-

gt

nis ; nifi precedat evidens jndicium , ídque

gdi

dire&tum , quód hec myfteria fint divinitus

itild

revelata, Ergo. Ant,prob. Si etenim non

vt

priluceat imperio voluntatis hoc judicium

i n

evidens de a&tuali revelatione Divinà; tunc

qiield

fifficiet notitia folüm probabilis , hujusejus-

E

Sed hzc non fuf-

bdliw

dem revelationis Diving.

lts

ficit, ob damnatam à Sede Apoftolica Pro-

Qf

pofitionem, num. preced. adduciam, Ergo.

pl

. Confirm. — Nif habeatur judicium dire-

um

nj

T

Iis: L

Difputatio YV. Artic. T.

297

WW»]

[

l

"h

nj

&üm , & quidem evidens, quód facer hic

Bibliorum Codex, in Ecclcfia Catholicá re-

n

1

*

L

u

ceptus , fit reipsà Verbum DEI fcriptum

*

tunc intelle&us non poteft ficmiffimá fideilla

H /m':.w'q

"n fs

omnia prudenter credere, tanquam divini-

tus revelata, qua in eodem Codice conti-

Pl

nentur, Ergo. Ant. prob. Imprimisenim non

d. sl

fufficit judicium mere probabile , utpote non

iT

excludens omnem prudentem formidinem

fs m

de oppofito,

Pratereà non requiritur pr-

Iti l

vius actus fidei Theologicz, quód hic Codex

i hn Y

fitreipsá Verbum DElfcriptum. . Nam aliás

fion f

de reflexá hujus veritatis revelatione redibit

d m

queftio : An eadem ab intellecta credentig

Al j

cognofcatur evidenter, vel tantiim probabi-

TU

liter ? Ergo,

Refp. D.ant, Nifipracedat evidens ju., oo

Nonyut

dicium , ídque directum , evidentiá ftrité

udenter t

tali, que fcilicet omnem formidinem, etiam

y Incaad

imprudentem, de revelatione utriásque my-

jcium, d

fterii excludat,

N, antec,

Evidentià mi-

f d

niüs ftricté tali , que vidclicet folam formi-

Si ettt

dinem prudentem de hac revelatione exclu-

dl

dat.

'Trans. ant. & N. confeq.

Ratio eft :

: DlVlHä, j

quód intelle&us, ftante judicio folüm pro-

is, hi

babili , de revelatione Divina , non poffit qui-

dhac

dem credere fide Theologicá myfterium Tri-

at

nitatis, aut Incarnationis ; non tamen pro«

diun

ptereà (ic neceffarium judicium dire&um evi-

]udm'

nml C

iO«

u:;

dens , illádque ftridé ta;c, cfeipfa revelat

ne

)

&og — Tratatus LV. de Viriut, Theol,

1,q,orimcmlï

gf

ne Divina, quod omnem formidinem, etiam

;DWW W

imprudentem de oppofito, excludat, Siet.

enim talis evidentia pravia foret femper ne-

AW

ceffaria » tuncintelle&us nunquam crederet,

Quj

ghn Y

ex libero imperio voluntatis, ntpote per hanc

i ,W

evidentiam neceffitatus ad affirmandumi my-

n

fterium tevelatum.

Quinimo , ad fidem

'Theologicam , non eft (emper determinaté

[

jsi

neceffarium illud previum judicium dire-

"m

&um, fimálque in fenfu minüs (tri&o cvi-

NI

dens de revelatione Divina 5 etfi non fuffi-

! asl

ciatjudicium probabile , cognitum quà tale,

P

Atque ideó fub datà diftinctione folummo-

t

dó transmiffam fuit Antecedens,

odl

Ad confirm. D.ant, Nifi habeatur deter-

um

WWHF, [:

minaté previum hoc judicium evidens, mi-

N, antec,

Nifi habeatur

püs ftride tale.

si;Mi, )

indeterminate, aut disjunGivé, hoc judicium

sl

evidens , vel a&us fidei Theologice ; quód

fiec Biblia fint Verbum DEI fcriptum. . C.

li |

ant, & N, confeq.

Ratio eft : quód intel,

m'swnhku

hb

je&us dupliciter affirmare poffit , hunc fa.

crum Codicem in Generali Concilio Trid,

t

teceptum, effe Verbum DElícriptum. — 1m-

primis quidem , ob authoritatem meré hu-

manam., ejusdem Concilii , ex Sapientiffi-

VN

zhis , totius Orbis Catholici ; Prefulibus, &

|

|

LT

Doctoribus congregati.

Atque hoc erit ju-

lts

diciur dire&um goraliter evidens , quó

&UgU

Secundó autem , ob

b?c fint vera Biblia.

$us

l

L

»Dejgauta!z'o IV. Arflz'c. A

299

ii

g

authoritatem Divinam ejusdem Concilii, cu-

Ui f

jus Diffinitio , ex di&tis num, 226. cft revela-

m

tio Divina mediata.

Atque hoc judicium

€rit aCtus fidei Theologicz,

mmuäm

Objicies 2..contra fecundam, Si ad cre.

A2 M

9

frnos

dendam fide Theologicà veritatem revela-

Ih, i

tam , neceffarium foret judicium evidens,

e prudenti credibilitate firmiffimà ? tunc ad

bt

credendum fide "Theologicá myfterium Tri-

D idcio

nitatis, aut Incarnationis, non fufficerer ju-

tiis(ri

IT

dicium meré probabile, de utriásque myBe-

tii credibilitate, quamvis hoc foret probabi-

dn]

xinseitl

lius, quàm judicium oppofitum,

Sed hoc

admitti nequit. Ergo. Maj. patet. Min. prob.

17]

Nam ab Innocentio PD, Xl, damnata eft fe-

Z:br:wrd:m

quensPropofitio 4. — 42 infidelitate excu[azi-

Andens,

V bibeat

tur infideli , non credens , du&us opinione mi-

andis prozazili, Sed hoc ipfoad credenda hec

hi

my(teria fufficit judicium probabilius credi«

»og'læ j qW

bilitatis ,. quàm oppofitum, — Érgo,

[uigun

Confirm. Sieteniminfidelis, inarticulo

qui

mortis conftitutus , non poffit ampliüs in-

fit, hr

flirui de motivis requifitis ad cvidentem cre.

zndbl

dibilitatem myfteriorum fidei ; attamen ha-

us !

beat judicium probabilius , de hac credibili-

ten at

tate, tenetur nihilominüs heceadem crede-

um

rc fide firmiffimá. Ergo. Ant. prob. Nam,

lts

in articulo mortis, tenetur quilibet proba-

tb

biliorem , actutiorem , de mediisad falutem

iio

eternam requifitis ; fententiam fequi. — Sed

3

in-

Q i

)

300 Wradlatus V. de Virtut. !"Zeol.

u hij lmpw

inter media requifita eft predi&ta fides fir-

tpiffima.

Ergo.

lüï.&* |

" Refp. D.maj. Ad credendum fide Theo-

,W

! j ]?ü

d

29ologicä non fufficeret judicium probabilius de

«] Gäho

prodenti credibilirate myfterii , fi DEUS de.

! dü QNW

fe&um motivi, ad evidentem credibilitatem

requifiti , non fappleat, per fnperadditum in«

qiudi

ternum Iumen fidei;ut myfteriuo fiateviden-

yib

ter credibile; -C. maj. $1 DEUS hunc defe-

j

&um fuppleat. N. maj. & fic diftinQtà min.

N.conleq. Ratio cft, quód judicium , etfi

[ A

probabilius , de prudenti credibilifate fit-

l

jl

—

Qd

miffimá myfterii revelati, fe folo non fufficiat

db

-ed fidem Theológicam , ntpote non exclu-

pilus,

deüs omnem prudentem formidinem de op-

P

ofito ; pront hucufque oftenfum eft. Quód-

pj

fi tamen DEUS huonc defe&tum ulterioris

kiinn

bt

gnotivi, ad evidentem credibilitatem requifi-

PU

ti, fuppleat perfupperadditam illuftrationem

f

internarü , vi.cujus myfterium revelatum fiat

evidenter credibile ; tunc intellectus pote.

m

L Mi

rit illud prudenter credere fide firmiffimá,

ET

Quinimo DCUS frequenter Prophetis, Apo-

ftolis, alisque , fin? ullo alio motivo diftin-

11

&o , perfolum lumen foperoaturale impref.

L.

b

fum , propofuit myfteria, tanquam eviden-

| i

ter credibilia.

li

Tenetur hec eadem

[

Ad coxnf. D.antec.

myfteria credere fide fitmiffimá, & quidem

(nd

[

explicité , aut determinaté fumpta, N.ant.

Q«

kfmgw (

Diüm?atio IF. Z;tia. I.

30x

Solüm implicité ; aut indeterminaté fumpta-

N

C.ant, & N.confeq. Nam fa&lá fuppofitio-

ne, quoód DEUS in cafu predicto non faciat

"djd""ïïfmüsdc

infideli per lumen internum , hzc eadem fi-

Pyiet, j

]

A05 Qw

dei Catholice myfteria evidenter credibilia ,

etfi contrarium meritó fupponi debeat ; tunc

pl

infidelis (atisfaciet, credendo firmiffimé om-

Jfnfrts

nia illa, que in verá Religione, ad falutem

iDR a

neceffarià, funt; credenda.

Quódíi autem

Vrf

fupereffet cempus ad requifitam inftructio-

Widonet

nem , tenetur implorare lumen Divinum , ut

T f

tandem evidentiam credibilitatis obtineat.

TT

Objicies 3. Etfi judicium prudentis cre-

29t

!t w

dibilitatis non foret evidens, fed tantüm pro.

a

vnilnen t

babilius , quàm oppofitum $ nihilominüs

find U.

voluntas prudenter imperare poterit aífen.

hg ht

fum firmiífimum , quointelle&us credat my-

uemtqi

fterium revelatum. Ergo. Ant, prob, Nam

llaront

aliàs voluntas , per fuum imperium , non

vevetur:

poffet efficere , ut affenfus fidei fit in fe ipfo

eleu p

firmior, quàm previum judicium credibili-

d frol

tatis.

Sed hoc admitti nequit , ob damna-

tam ab Innocentio XI. fequentem Propofi-

p

o

tionem 19. l'oluntas »0n poteft efficere , ut

qurdtit

affenfus fidei ft i fà ipfo-magls firmus , quàm uze-

nquamm*

veatur pondus vationum ad affen[um impellen-

$iurz , videlicet preevia motiva prudentiscre-

dibilitatis,

Ereo.

wl

Confirm,

mi, &7

Etfi voluntati non praluceat

judicium evidens , fed tantàm probabilius,,

pph "

4

quó

?

;

62

Tra*äatu: IF, de Virtüt. "Theol.

qüöd hec hoftia fit legitime confecrata 5 ni-

d

hilominüs prudenter imperare poteft affen-

ais

vl

fum fidei firmiffimum , quód in illa ub fpe-

4dc u

ciebus panis realiter contincatur. Corpus

Chriti, Krpgo. Ant. prob, Nam in Rituali

AL

Romano de adminiftrando facro Viatico

jnem t

^

praícribitar, ut Sacerdos porre&turus ho

u 1

iis, Ut

ftiam , interroget moribundum : Credz fra--

$er , boo e[fe verum Corpu Domini nojiri JESU

t M

Chrifi ? Infitmusautem rc

(ipolm

Sedhocipfo. Ergo.

fpondeat : c(edo-!

ains, Q

ag

agzlu

Refp. N.antec. Ad prob, D. maj. Vo-

ntas per füuum imperium non poffet effice-

ET

la

rc , ut affenfus fidei fit firmior, quàm previum

judicium credibilitatis , folim probabilius

Mtriny

oppofito. C, maj. Quàm pravium judi-

"d

cium credibilitatis evidens. N, maj. Et fic

Mu rei

diftin&à mia. N. confeq,

Ratio di(tin&tio-

ia

hise(t : quódaffenfus fidei debeat ex tali vo-

us

luntatis imperio procedere , vicujus eredens

Vterui

myfíterium revelatum , velit potiàis amittere

Vr

vitam , quàm negare hujus imyfterii verira-

R

t*em. Cümigiturjudicium previum, de hác

ibl

credibilitate firmiffimá , folummodó ptoba-

tu'm—, I

bilius , non excludat omnem prudentem for.

Itl

tnidiaem de oppófito , effentialiter incom-

lintg

poffibilem cum fide Theologicà , prout ex.

Wt (s

Propofitione damnatá , num. 286. allegatà

p

patet ; hinc voluntas non poteft prudenter

Qj

Unpetare predi&um affenfum firmiffimum ,

Ti

Mi

Ti

u

Di]þutaþo IVF. Artic. I,

303

lii

& proinde talis affenfus imperatus , utpote

Npewwm

imprudens , nnnquam erit a&us fidei foper-

b

naturalis.

Econtra veró fi pravium , judi-

cium de hac credibilitate firmiffimá fit evi.

[j Vij

dens, feuexcludens omnem prudentem for-

LT

midinem de oppofito ; tunc voluntas poterit

ij PO([(&M

Mi (

TA

imperare a&um fidei fupernaturalem , qui

a&us, utpote innixus authoritati DEI reve-

ii

lantis , tanquam fuo morivo immediato, erit

j i

in fe ipfo firmior,quàm judicium credibilitatis

evidens , cujus motivum immediatum non

TUR

eftauthoritas DElHoquentis ; nam aliàshoc

mf

idem judicium foret actus fidei,

Ad confit. D. ant.

a

Voluntas pote

t pfl;q

1 p

denter imperare affenfum fidei firmiffimum;

verin jud.

cámque abfolutum , quód in hac particulari

tj B

hoftia realiter contineatur Corpus Chrifti.

J difindio

N. antec, Soluthmodó conditionatum, C

at ertdino

antec. & N,confeq. — Quamvis etenim fit de

jus a

fide hecuniverfalis Propofitio: Orzmis boffías

ts amtt

vité con[ecrata , vealiter continet Corpus Chrifli $

quia tamen , feclusá fpecialirevelatione, non

yücxii "

Willm,df'üi

eft de fide, fed tantüm probabilior ifta parti-

nod

cularis : Hac boflia efl rità confecrata , hincim-

pdentta:

telle&us non poteftcredere abíoluté, fed fo-

slterit

làm conditionate , quód illa realiter conti-

cä, p[OH!.'

neat Corpus Chrifti ; fi nempe fit , prout

prudenter prefumitur, rité confecrata.

Objiciesult. Ad aCtus fupernaturalesalia-

d

293

rum virtutum fufficit previum judicium dire-

| EMW

$

&um,

b

Tra&aiusl V, :Ile h'r!u?. "Tbeol.

394

i p

m

&um ,ídque probabilius, quód hoc aut illud

"

:

i

f

fit obje&tum materiale talis virtutis. Ergo

N

etiam ad a&um fidei fupernaturalem fufficit

d

g DW

judicium previum . ídque probabilius, quód

iin d

hocmylterium fit divinitus revelatum. Ant,

j Bol

ebinductione patet, Sicad a&um fuüperna-

turalem religionis , quo cultulatrie , & qui-

[u& Ws L

d

dem abfoluto , adoratur hoftia, huic cultui

(XR w It f

w

yif

palàm expofita , fufficit judicium , ídque pro-

eat l

babilius, quód hac hoftia particularis fit le-

gitimé confecrata,

Similiter ad a&um fu-

11'! qv [

u

pernaturalem mifericordize fufficit probabi-

[

l

Á

lius judicium , quód mendicans eleemofy-

tl d

alivtnet

nam fit reipsà pauper , & fic de reliquis dif-

fv pl

currendo.

Confeq. prob. Ideó primum;

j

;

quia füper hujusmodi probabiliori judicio

dire&o, poteft fieri judicium evidens refle-

UT

xum , de honeftatetalisactüs. Sed hoc ipío

hdu

T

etiam fuper judicio probabiliori directo ,

éhatet

quód hoc myfterium fit divinitus revelatum ;

fieri poterit judicium evidens reflexum, de

u

honeftate fidei firmiffime , huic myfterio

RTE

Vi

preftande, — Ergo.

Copfirm. Nam aliàs fide Theologicá cre-

"bl

di non poffet , quód a&tualis Romanus Pon-

V

tifex , quamvis ab univerfa Ecclefía , vel ma-

ii

joti ejus parte receptus , fit reipsáverus Pon-

n

Hgü"m

tifex. Sed hocnon admittitur, Ergo. Min.

atet ex di&tis num. 265, & feq. Maj. prob.

ftnig

Sententia fiquidem affirmans , quód hoc fit

Vi

[

! erm;;?/

Difputatio IV. Artic, L.

: 395

h Wmh

T f

li

de fide, folüm eft probabilior, quàm fentea-

It

tia oppofita idipfum negans.

El'go.

"d

if

Refp. N. confeq. Adprob. C. maj.. N.294

Wq"fPFOM*;

1

i

min.

Difparitaseft ; quód inaiiis virtutibus

M

judicium dire&tum , ídque probabilius., de

ls.

obis&o materialirequifito , ad a&um virtutis

hg

fufficiat, ut defuper intelle&us formare pof-

'flOfä!, lt

fit judicium recflexum evidens, quód volun-

O du

tas prudenter agat, imperando talem adtum,

t

Sietenim judicium dire&um , ídque probabi,

"PEwT

lius, quód hec hoftia fit rité confecrata, non

fufficeret ad fundandum judicium evidens

d l

Vs

reflexum , quód voluntas prudenterimperet

T

adorationem talis hoftie ; fed neceffarium

dioyan

foret judicium evidens dire&um , de validá

d jada

illius confectatione, tunc ob defedium hu-

endasredt

jus certitudinis, aut evidentie , plereQue ho-

fedhocini

ftie , licét reipsáà confecrate, carerent cultu

ori dre

fibidebito,

Similiter plerique mendici , ob

ii

defe&um certitudinis deillorüm indigentia,

redum

carerent eleemofyná, — Econtra veró ftante

judicio dire&o, folüm probabiliori de veri-

i oj

tate revelatá, tanquam obje&o materiali ad

heolytt

fidem Theologicam requifito , non poteftin-

omints !

telic&tusformare jodicium evidens reflexum,

uód voluntas prudentet agat , imperando

Jf

Ipsatul

l

affenfum firmiffimum , etiam cum vitz jactu-

r i

ra, illi veritati preftandum, de quà prudenter

formidari

i N

poteft j reipsá fit divinitus rc-

quom

vclata.

Ad

$06 Trüdatus IV. de Virtut. Tl:eo).

Ad confirm. D. maj. Non poffet ab illo

gt

intelle&tu fide Theologicá credi, quód a&ua-

, Mi

lis Pontifex fitreipsà verus Pontifex, qui ju-

Ó Rllïæ X

dicat, hanc fententiam folüm effe probabi.

Qu

ltoremm oppofità. C. maj. Qui judicat hanc

ij i

fententiam effe certam , oppofitam veró im.

Cooli

tobabilem. N.maj. & fic dift, min. N. conf,

:

o

Ex hucufque di&tis

- Conftat 1. Quód ad credendum fide

-

v

295

i5l

Theologicá myfterium revelatum , non re-

WN !I

quiratur previum judicium , illidque in fen-

gia t

fu ftri&o evidens, deipsáexiftentiaá revela-

jggpit

tionis Divinm, Namtalejudicium , nonfo.

Jüm ,excludit omnem formidinem pruden-

hg t

m

tem , fed etiamimprudentem de carentiá hu-

tsf

jus revelationis.

Quódf enim iftud foret

neceffarium , tunc pauciffimi fidelium poffent

ptlat

redere Religionis Chriftiane myfteria , prg-

d

st

fettim primaria , videlicet Trinitatis , & In-

ipiilo

carnationis , que omnem rationis naturalis

captum altiffime tranfcendunt, — Hanc veró

st

evidentiam , feclufo fpeciali privilegio , &

Fämj wl

favore DEI , necquidem Do&tores Theolo-

qxdwndu

iil

gihabent ; prout ex communi eorum fen-

tentia patet.

Quinimo , nec ipfi Prophetee

tunta

femper hanc evidentiam habebant , üt ex

:üqu

do&lrina D. Thome num, 284. addu&tà pa-

Ws

türis

tet, & infuperaliquinegant, quód predicia

Wi

evidentia, de revelatione Divina , componi

r

poffit cum a&u fidei Theologice , que con-

tro«

[

7

H/

h

tj

Difputatio IV, driic. 1.

307

CU

]

troverfis in Difputatione fubfequá decide-

tüs)

W'*'U.

]

tur, Sufficit proinde judicium evidens , mi-

lisi

nüs ftricté fumptum , quód folam formidi-

1

nem prudentem , de reali cxiftentia revela-

UL UN

tionis Divinz excludat,

Conftat 2. Quód ad credendum ex im-

L

296

perio voluntatis myfterium revelatum fem.

[

per requiratur judicium previum , & quidem

dtn, i

evidens , vi cujus illud reprafentetur , tan-

dj

quam prudenter credibile fide firmiffimà ; ita

m

quidem, ut voluntas potiüs vitam tempora-

d umf

lemamittere , quàm tali myfterio per intelle.

lt i

&um difcrederc ; fit parata. Ad huncau.

d

tem firmiffimum actum fidci non fufficit ju-

t ifad s

dicium folummodó probabile , quód volun-

ml

tas prudenter agat , imperando hunc affen-

Áeri p

fum ; etfi hoc foret ptobabilius judicio mi-

PUOL

nüs probabili oppofito, Nam ftante judi-

cio probabili oppofito , quód voluntas non

ys natrit

Tancw

poffit prudenter itnperare talem affeníum fir-

itlent,!

miffimum , coipfo per judicium probabilius,

yer Ti

nondum excluditur omnis prudens formi.

do, n fortaffis intellectus, firmiffime cre-

u t

dendo myfterium, velut divinitus revelatum,

pl

yut, lt

affenfum reipsá erroneum eliciat, — Cümigi-

tur omnis formido, faltem prudens, fit effen.

a

tialiter incompoffibilis cum a&u fidei fuper-

iuöd pm'*

naturalis , prout ex Propofitione damnata

u, 0

num. 286. addu&ta patet ; hinc non fufficit

d) qW

j

judicium folummodoó probabilius, fed requi-

ritur

pj

Tyrattatus 1V. de Virtut. Theol,

308

mlmï nOï

ritur judicium evidens de prudenti , eádém.

j

que firmiffimà credibilitate veritatis revelas

Jh quO j

te, Sicut enim repugnat , st intelle&tus evi-

ä&md'xcuf

denter agnofcat , quód nulla fit ratio prudens

Eg'mwæ )

ter formidandi , de hác Principis Epiftold,

:äone (ii i

tanquam genuiná , quin eo ipío habeat evi«

gl

densjudicitim , quód prudenter credere pofz

quu

fit omnia , in eádem Epiftolà contenta, &

ia

quidem cà fide , qua Principis authoritati cft

|

A

il

t

!j

debita ; ita pariter de fide Theologicá difcut-

| ii

i

i

T

rendum.

Áin

L

P

Conftat 3. Qnód hoc judicium evidens

m

297 de

prudenti, eàdénque firmiffimá credibili-

ofüms,

tate myfterii revelati , non poffit componi

fsddtim

cum judicio dire&to, et(i probabiliori, quo

intelle&us affirmat, hoc myfterium effe di-

d

vinitus revelatum. — Quamvis etenim in alus

'

juntu

virtutibus , ftante judicio probabiliori dire-

&o , quód adfit obje&tum materiale requifi-

sqim þnf l

tum, poffit intelle&tus formare judicium evi-

[

deos refl:xum , de prudenter imperando

Juad

ejusdem virtutis atu : non tamen ftante ju-

|

Y

dicio probabiliori dire&o , quód adfit veri-

Iuy

tas revelata , tanqnam objectum materiale

Mtusl

:

requifit: ad fidem Theologicam, poteftin-

taqd L;EI

telle&tus fermar« judicium evidens reflexum;

T

de prndenter imperando aflenfu firmiffimo,

fitty

Q 1ód(i enim ad aliarum virtutum a&tus pru-

denter exercendos, ür hoftiam adorandam ;

lpfokp:m,

"U

colendos patentes, dandam mendico elee-

1n9o»

Vl'mf,fd'

dt Pfä Iu

Difputatio IV. Artic, 11

309

Ti

mofynam , non fufficeret judicium probabi-

Itlt s

"It

lius directum , quódifta hoftia fit rite confe-

3!, UHE; ]

erata , quód ifti int legitimi parentes, quód

IUUäfït(m;h

ifte mendicus (it reipsà pauper 5 tunc plera-

Lt

que hoftig , licét reipsá confecratz , adora-

1bf

tione (ibi debità: plerique parentes , licét

AO tj

rcipsá legitimi, honore fibi debito, & pleri-

ld m

que mendici , licét reipsá pauperes , debità

Hinc tales actus

rathory

fibi eleemofyná carerent.

Id

prudenter imperari poffunt , non-obftante

aliquá prudenti formidine , quód fors defit

Jonni

obje&tum materiale requifitum.

Econtra

Vi cdN.

non poteft prudenter imperari affenfus fir-

Vr p

fors dcfit revelatio Divina.

miffimus , ftante prudenti formidine, quód

i, d

iun df d«

AmnTicurus IL

imin duy

yliori dit

n omnia Catbolice Relzeronis

ii

myfferia fimt evidenter. redibilia frde pru-

adicum d

denti , & firmilfnná.

inpad

Renotandum 1. Quód intelle&us non

o n

P

poffit a&u fupernaturali credere verita.

98

yadioe

!f m:rmï

tem divinitus revelatam , nifi eadem propo-

natur, àt evidenter credibilis fide prudenti,

im p

st

cáque firmiffimà , & quidem eáfirmitate , ut

credens mallet amittere vitam temporalem,

fofro$

quàm negare veritatem revelatam. Ex quo

"T

ipfo patet , quód previum hoc judicium crc-

T.

dibilitatis , talibus motivis debeat inniti, que

g*

nig«s

j

7

W

pu&

V;T-Leol.

310

Tra&atu: lV. de .Vz'rtut.

jj*

motiva oppofit

a fic elidant , ut intelle&us

356

j

rudenter formi

dare non poffit, ne firmiffi-

(hüwsmo

mé credendo , myfterium aliquod , tanquam

—

uoö Qd

divinitus revelatum , fortafs& decipiatur.

um adcó firmum,

ais

'Nam aliàs voluntas , affenf

rirmioi

neutiquam prudenter , fed temceré, impera-

ia

fet, Sicnt enim judicium illud temerarium

I) [ünw

eft , quo intelle&us, fufficienti fundamento

' " M W j

deftitutus , non tantüm fufpicatur, fed etiam

nnpm

jj M

fibifirmiter, & abfoluté perfuadet, alterum

qii

homicidii, aut adulterii , vel alterius flagitii

g,

tcumeffe : itaquoqué j

udicium iftud ceme-

d

lle&us absque fuffi.

rarium foret , quo inte

i oon

cientibus motivis , affirmare

t, hancautillam

em effe fide firmiffimà dignam.

Mupr:wom

ropofition

ag

Pranotan

dum 2. Quód infideles , non

:l-n

"

du

ln

299 antüm Ecclefie primitive fidelibus objece-

dcai,pcrlzssä

rint , fed etiamnum objician

t: imprudene

"

!

emerariam i

llorum fidem

ii

l:

tem penitus , ac t

i

effe; quà C

hriffum,

DE!filium effe,firmiffimé

ï&[

V A

credunt.

Uade Apoftolos Evangelium an-

ao

nuntiantes , increduli Gentiles ; tan

quam fa-

nexe f

tuos ; Judei

veró,tanquam blasphemos infe-

LT

&abantur ;

teftante Paulo 1. ad Cor. I. 23.

timt

Pradicamu Chriffum crucifixum ; Judem qui-

j quing

dem fcandalum ,

Gentibu autem fiultitiam,

T g

NVerüm , nontantüm

Pagani , & Judzi Chri-

ftianos ; fed etiam Haretici, l

evitaris & fu-

L

Ti

erftitionisarguunt Catholicos

,quód com-

fo,

J n

plura Ecclefie Romana dogmata ; etfi fal

y

le'lim f

Dæ»uta!ia IP. . Artic. H.

31X

ädilll,x'

velad falutem obtinendam fuperfiua, nibilo-

IU

M

minüs Grmiffime credant,

Ad refutandas

"

igitur hujusmodi calumnias, oftendere opor-

"4

!

f

tet, quód omnia Religionis Catholice dog-

TM

mata fint evidenter credibilia fide prudenti ,

! "mww-

ac firmiffimá, juxta illud monitum Principis

itilites

Apoftoloram L. Petr. lHl 15. ' Dominam Chri-

ts

Jéum [anciificate in. cordibus vefiris , parati [em-

ff i

per ad (atisfactiouemz , ommi po[centi vos ratio-

Md d

nem , de eá, qua in vobisefl , (je ; prout fcili-

u dwiu:flagi:

cet hzc ín previá , my(teriorum legis Evan-

T

gelice , fupernaturali fide fundatur.

ibl

Prenotandum 3. Qoód Eccle(ig Catho.

300

? hr

lice , füb Romano Pontifice, tanquam Chri-

foidnn

&i fupremo in terris Vicario congregate , íe-

ills, tot

quentes prarogative conveniant, Imprimis

lus gj

quidem doctrinz ad fidcm, morésque perti-

: inyder

nentis , puritas & fanctitas, quà nihil DEO,

Jotun &t

ejásque perfe&ionibus rcpugnans attribui-

tur virtutes precipiuntur , & vitia prohiben-

fj ml

tur.

D

Secundó: admiranda hujus do&trina ,

quamvis adcó fublimis, & fenfuum illecebris

u

conttarig , facta breviffimo tempore, peror-

sotenurt

iOl

bem univerfum propagatio, ut eandem gen-

tes plurimz, & nationes diverfiffime , tan-

n,JKW

quam Divinam agnofcerent , & reciperent,

1

jllhm

p

"Tertió : hujus ejusdem doétrine ftabilitas,

& Ecclefiz perpetuitas , qua per tot imma-

leibi

nes perfecutiones,, in quibus innumeri Mar-

N

atus,

TL

tyrcs , pro Chfiüo ; feviffimos cruci

EO«

hi

Tractatus IY, de V:'rtut.x Theol.

215

morténque iplam invictá conftantiá tolerà-

Wdcnfh(

" a 0i

zunt, nunquam excindi potuit , fed etiame

gium perfeverat.

Quartó : Romanorua

Wwf

retereà Pontificum ab ipío Petri Apoftoli

p V

aol

Principatu hucüsque continuata fucceffio ;

€üm interim Monarchie plurime , quamvis

isidatt

gt

humanis prefidiis muniuffima , & inter has

ipfa Romana , quondam potentiffima , fit

qmou

W ipme f

everífa, Quintó : Innumerabilis hominum;

tum Sapientá ccelefti , tum San&timonià vi-

gt

ET d

tz confpicuorum multitudo , qui hucásque

in Ecclefia Catholica vixerunt , & inter Bea-

ao

N

tos coluatur , aut etiamnum in terris vivunt,

pigpns l

Demum miracula , in confirmationem do-

hd

&rine Catholice divinitus patrata, quod

hus

i

um

donum miraculorum , tum ad propagandam

inter gentiles fidem ; tum ad promovendum

eieüls

(f

inter fideles Deipara ; ac Sanctorum cultum

in Ecclefiá Pontificià, & quidem folà; con-

fiie

aintt i

ftanter permancet.

Dico 1. Omnia CatholiceReligionis my-

"[

$

o

fteria , evidentereffe credibilia fide prudenti,

eáque firmiffimà.

lta cum Suarez D:fp. IV.

Midy

Se&. 3. communis & certa Theologorum

&:;äawme

fenteptia. Nam Ecclefia Catholica tot , tan-

n

li

tísque prerogativis gaudet , ut intellectus

fiis confideratis prudenter dubitare , áutfor-

M

snidare non poffit , quód eadem fit divinitus

[snT

inftituta.

Sed hoc ipfo omnia Catholicee

p

Gu

Rcligionis myfteria funt evidenter credibilia

e

, nymw

Wi

Difputatio 1P. Artic, 1.

'3

Vr

fide prudenti; cáque rmiffimà. Ergo. Maj,

) Y

M N

lin

patet ex num, preced, Min. prob.

Hoc

Wt

7) W

Rf

ipfo, quód intelledus prudenter formidare

Wa!mnmvgo

non poffit, Ecclefiam Catholicam effe divi-

nitus inflitutam ; coipfoquoque prudentee

AL

formidare non poteft , quin omnia illa fidei,

LX

morümque dogmata , quatoti Ecclefie funt

I tss

communia, fint eidem divinitus revelata. Sed

btl

n dnnr

hoc ipfo, quód intellectusde horum revela-

tione Divina prudenter formidare non pof-

O li

fit ; eo ipfoevidens eft, quód prudenter agat;

t trla

fiex imperio voluntatis omnia hec myf(teria

Ijb

religionis Cathelice credat fide firmiffimá,

t

hoc eft tantá, quantam exigit fümma DEI

pitty t

loquentis authoritas, ut credens mallet po-

p

tius amittere vitam temporalem , quàm dis«

Onoretdur

credere DEO myfterium revelanti,

Ergo.

Qu cuh:

Conüfmo

Nam fola miracula , quibus

H

m (s i

Ecclefie Catholice doGrina efít divinitus

3

confirmata , fufficiunt ad evidens judicium,

Mp

uód omnia illius myfteria fint prudenter

fideynit

credibilia , & credenda fide firmiffimáà. Sed

ul

hocipío, & quidem àfortiori, fufficiunt ad -

tale judicium evidens, omnia motiva credi-

Theottt

yoliaut

bilitatis , fuperiüs num. 299. addu&a, col-

[1/

le&ivé fumpta, Ergo. Min. patet, Maj. prob,

jture I

Si fola miracula non fufficerent ad pruden-

tmitit

tem hanc credibilitatem ; tunc Chriftus ad

comprobandam divinitatem fuam fruftra ]u-

i 5

fd-

2

flæis duxiffec, Joan. X 27. &íeg. Sinon

eie

p

214

Wrallatus TY. de Vivtut. 'Tbeol.

L.

jet

elo opera Pairi mei , nolite credere mibi, — $l

ia

autem facio , & fi mibi non vnultis credere 5 0pe-

$ M

ribu: credite , ut cognofcatis , &v credats z. guia

Pater in me efl , & ego in. Patre.

AtQue 1deo

;';dxbüïtms

| [zkhdoa[

Apoftolis, poft Afcenfionem Chrifti , ad pro-

icomy

mulgandum per orbem Evangelium miffis,

! aglb

hzc cadem virtus patrandi miracula eft col.

d

leta , juxta illud Marci. ult, 19.& feq. — Do-

fs

sninu: quidem JESUS , pofiguam locutur efl eis,

affumptu eft in celum , & fedet à dextris DEI,

m

) !rrmd:ria

Illi autem profe&li pradicaverunt ubique , Do»

j'rmm'hhä.

sino cooperante , &* [ermonem confirmante ,

Cofre.

féguentibus fignis.

H

Dico 2. Omni

a Catholice Religionis my.

Mioono

gitt ut

303eria evidenter effe credibilia, fide prudenti,

ac firmiffimá, non folàm abfolute , fed etiam

E

LT

comparativé , ad quamvis aliam fe&tam , illi

oppofitam ; ita quidem , ut nulla earum fit

ln

ul

P

rudenter credibilis fide firmiffim, tanquam

m

divinitus inftituta.

Ità cuta Suatcz Difput,

^

w

]V. Sc&. 4. pariter communis ,& certa Theo-

logorum fententia, Prob. Quamvis etenim

r

UTTT

ozlibet alia Se&a , exceptis folüm Atheis

J

1

|

DEUM negántibus , quoad fua dogmata,

i

L(:

yul

do&rinz Catholice oppofita , fe ja&et divi-

d

nitus inftitutam s nibilominüs illa motiva,

UA

:

DT

qua pro horum prudenti credibilitate addu-

cit, funtadcó levia, ut comparata cum moti-

NUPTA

|

ij

LU

vis credibilitatis myfteriorum Religionis Ca-

m,

n

';

]

l

tþolxcæ , penituscvancícant , & omnem vi

a

*Vivw,w :

Difputatio IV, Artic, It

315

!Uh" fowl

ad prudentem credibilitatem , intelle&ui

Wb

perfuadendam , amittant.

Sed hoc ipfo,

MW':!

1]

Ergo,

Si.motiva

i ia

3l

Min. patet, Maj. prob.

credibilitatis , alteriusSecte, quoad fua dog-

t

(

^i

mata , doQrine Catholice oppofita, in prz-

n

i

dictácomparatione, non evanefcerent ; tunc

uD

probabile foret, quód eadem Se&a fit pru-

D

denter credibilis fide firmiffimá ; adeóque

t d)

Íolüm probabilius, non autem evidens fo-

liil

ret , quód fola, & omnia Religionis Catho-

ii )

4

lice myfteria fint prudenter credibilia fide

M du

firmiffimá.

Froeo

Confirm.. Nulia fiquidem Se&a, Catholicae

iR:Jigionism

Religioni oppofita, habert fufficientia motiva,

Álb

quibus eadem intelleQdui, utriisque moti-

ii dl

va comparanti , fiat prud-nter credibilis fide

T

firmiffimá,

Ergo.

Ant. prob. Nam fpe-

]l n

&ato (olüm primo credibilitatis morivo , de

puritate , ac fan&titate do&ringe Catholicz,

nA t

uDl

fuperiüsnum. 299, addu&to, nulla eft Secta

fT

oppofita, que non aliquid DEO indigaum,

gmvisttt

ejásque perfe&ionibus repngnans doceat ,

(dli l

prout ab inductione oftenditur.

Sic inter

d

Paganos Ather DEUM negant ; Idololatrae

plures Deos, & quidem inter fedifcordes, &

(c j

il

flagitiofoscolunt; Mahometaoi Deo, quem ^

unum agnofcunt,innumeras in fuo Alcorano

ib

ia

incptias adfcribunt.

Sic quoqué Judai non

Íolüm contra omnes veteris te(tamepti Pro-

Mi

phcetias Meffiam yeniffe negant ; fed eti«m

&'om:

pu-

X 3

/

]

;W

:6 Traäa?u: I V de Virtu!.v Theol, :

].

m

utidiffimas de Deo fabulas in fuis librisThal

Sic Haretici, prefertim

;mumï"?

mudicis fingünt.

" jo

noftti cemporis , videlicet Lutherani , Calvis

m p

nmifte , & Janfemfte, liberum hominis arbi

Flm W

trium negant , ideóque DEUM non folàüm

elim ^

boni opeus, verüm etiam cujuslibet peccati

!f

authorem , & caufam principalem ftatuunt,

j lt

Sed hec omnia DFO, ejásque perfe&ioni-

gtl

bus ita tepugnant , ut Se&e relique , nec qui«

m d

dem probabiliter , fint credibiles fide pruden-

v

ti , longà minüs autem firmiffimà, Ergo.

| M m

Contra utramque Conclufionem,

r t

Objicies 1. Siforetevidens, quód omnia

i

SogkehgiomsCatholicæ myfteria fint prudenter

y; M

credibilia fide firmiffimà ; tuoc intelledus

non poffet hanc evidentiam negare.

Sed

prrd

ïuw:M

J

hoc repugnat experientiz, Ergo, Maj. ex-

|

1

J

inde patet , quód evidens propofitio cogat

!

!

!

I

n

x U

intelie&um ad affenfum, faltem quoad fpe-

[

W

i

bt qu

ciem a&üs , ut eidem diffentire non poffit.

Min, autem prob.. Nam plurimi Gentiles,

ia

i

& Haretici , quantumvisingenio , litterísque

culuffimi , negant Religionem Catholicam

p

r

effe prndenter credibilem , quinimo ut fal.

fam , & fuperftitiofam explodunt : quem.

1

i,

admodüm ex illorum libris abundé liquet.

o

Ergo.

Confirm. — Primaria fiquidem Religionis

Y D

DT

Cstholice mylteria, videlicet Trinitatis, &

Incarnationis , videntur repugnare lumini ra-

tiO«

!T

lr

Dr'fpktatz'a lV. Artic. II.

317

lbulasiuk;h

]

[

l

ich?:ü

tionisnaturalis, Ergo, Ant.prob, Nam

T

my(terium Trinitatis videturrepugnare huic — ,

IN

*C'J'F

principio lumine nature noto : Qzz funt ede

lg

hj

dem uni tertio , funt eadem inter fe,

Myfte.

WDHLW

tium veró Incarnationis videtur involvere

Bs

predicata contradi&oria,

Si etenim Chre

I g v

ftus foret (imul DEU5 & homo ; tunc eoipío

LT

foret quoqué fimul creator,& creatura; eter-

2!t/iguæ,m

nus & temporaneus , immorralis & morta-

Mi

lis, aliáque hujusmodi pradicata mutuó pu-

Ergo.

.EIWW [[g

gnanua includeret.

0A

Refp. D. máj. Intelledusnon poffethanc

il

evidentiam negare , penetratis fufficienter

306

tl

motivis credibilitatis, fuperiüsadductis, — C.

Moc i

maj.

Non penetratis fufficienter motivis

Mu

predictis. N, maj & ficdift, min, N. confcq,

Ratio eft, quód motiva credibilitatis pro Re-

n la

Vr c

ligione Catholicá fuperiüs addu&a, fint tan-

h quid h

ti ponderis , ut his confideratis intellectus

evidenter agnofcat , hanc Religionem effe

t p

Hinc

ini Ctni

prudenter credibilem fide firmiffimá,

y liter

Pagani , Judei , ac Hzretici , qui Religionis

Catholi

noítrz myfteria fuis libris impugnant , aug

inimo u'/

motiva credibilitatis fufficicnter non pene«

m : q

trant, aut his penetratis; cx folà pertinaciá

voluntatis , iilis imprudenter difcredunt,

TO

Nam evidentia illa , de prudenti credibilita.

nl

te myfteriorum fidei, non neceffitat intelle-

l

Gum, utcadem credat, fedillum folummo'-

Trat

4

e

;mrchü

!

il

ff

3-I8 Traä'atus YV. de Virtut. "Toeol,

DL

jacM

dó convincit , ut eadem prudenter negari

kn(o

haud poffe , agaofcat.

Jn&ïm-

Ad confirm, D. anr.

Videntur repugna-

«o.

£e lumini rationis , pretermifsá occurren-

tium difficultatum folutione, C. ant, Hác

&dhibird. N, antec, & confeq..— Nam my-

L

r

fteria hec primaria funt quidem fupra, non

] ] *.hw'

f£amen contrra lumen naturale.

Sic in my-

L

fterio Trinitatis, Pater , Filius, & Spiritus

j

j

n

San&us eádem idenrtitate , quà identifican-

ia

í

tur nature Divinz rcaliter indivifibili , etiam

[

"m

jdentificanturioteríe ; namin hocmyfterio

datur id:nutos cffentialis, fsd mixta cum di-

!

st

hh u

ftin&ione perfonali , prout fufiüs in Tra&t. I.

Difput, ultimá oftenfum eft.

In myfterio

u od

g

autem [Incarnationis predicata contraria ,

non fupra eandem , fed diverfam Chrifti na«

jgurii

n

frany)

turam , videlicet humanam, & Divinam ap-

AUAU

pellant, prout de communicatione Idioma-

tum in Tract. V!. expofitum habetur,

m

- Obijicies 2, Inter motiva credibilitatis emi-

a

y

E

$97 nent miracula , qua ad propagandam, & con.

!

(

MY

:

firmandim Religionis Catholice do&rinam

fun: div nitus patrata.

Sed hac non fuffi-

LOT

4«

T

ciuntad evidentem credibilitatem Religionis

Ca'holice ; prz quávisalià Sectá, eidem op.

P

ä

t d

SD

| U

v

pofíià, Ereo. Maj.paterexnum. 302. Min.

rob. Nam patiter Gentiles ad confirman-

!

!igwmü

dum falforum Dcorum cultu patrabant va-

m

ii

tia miracula , que Tit, Livius, Corn. Taci.

tus,

Tttyy

Difputatio IT, Artic, 'I-'l,.

319

i pr!,gü:. [

tus , alitque Romane Hiftoriz Scriptores re-

cenfent.

Ereo, :

L

: W

EAU

Drælflmm

Wt

Confirm, Non folüm Religionis Catho-

ii (

u

lice , verüm etiam Se&a heretice precones;

fubindefecerunt vera miracula, prout Card,

f

qidnfn s

Bcllarminus, Lib. IV, de Notis Ecclefiz , cap,

U Vi

14. fatetur.

Sed hoc ipfo etiam Se&a hzre.

tica eít pruden

Hs ) &SFVM

Ergo.

Fcr credibilis fide fitmitfiamàá,

Ti

hi, t

Refp, N.min. Adprob D. ant. Genti-

308

les ad confirmandum falforum Deorum cul-

mwhocnyflcuo

tum patrabant varia miracula , eadémque re-

at

ipsávera, N,antec. Solüm apparenter ta-

hfv T

lia , que virtutem demonum non fupera-

ls

bant. C.ant. & N,confeq. Ratio eft: quód

M tf

illa miracula, qnz fubinde Gentiles ad tuam

n Cb

Idololatriam ftabiliendam faciebant , fuerint

Diitim

folummodó pre(tigie demonum , quorum

T

virtutem naturalem , illa prodigia nuliátenus

X

excedebant , prout D, Aug Lib. X. deCivit.

iblitise

oftendit.

DEI cap. 13. de fiagulis ad examen revocatis

pdum t

Quinimo his lorigé majora , per-

: dotr

mittente DEO, patrabit Antichriftus, prous

yec lt

num, 161, refponfum cft,

eu d

Adconfirm. D. maj. SeCte heretice prz-

"m

cones , fubinde fecerunt vera miracula , ad

n ul

confirmandailla dogmata, qua habent Re-

ligioni Catholice communia. C.maj. Re-

«d of

j pardt

ligioni Catholice oppofita. N. maj. Etfic

dift. min, N. confeqg; Ratio habetur ex re«

, Qu

l

X $

fpon-

| niir'

320 !l'raäat.m lF. de 7ilrtnt. Theol.,

fponfis nnm. 157. & addu&là ibidem D. Au»

uftini au&oritate,

Contra veró illa mirae

cula , que ad falía dogmata confirmanda fin-

;mleC-.

gere tentabant haretici , malum exitum ha-

jdlq

buére, üt Card Bellarminus fusé recentet,

g. d

& ex Scriptoribus coevis demonf(trat,

Objicies ult, Saltem ille hereticorum See

gionó

309

Ge,

quz primaria Religionis Catholice my«

gt

fteria, videlicet Trinitatis , & Incatnationis,

qmd

gt

u

;

ample&untur, funt prudenter credibiles fide

Ergo.

p i

firmiffimá,

Ant.prob. Nampre.

ter fidem explicitam de DEO, üt remunerae

j

tore, horum folummodó myfteriorum fides

jn ld

explicita, in Lege novà, necceflaria eft fingu-

D

*

lis fidelibus, etiam Religionis Catholicz , ad

flb

falutem. Sed hancfidem expliciram , quo-

qué complures Sc&e Acatholice profiten-

d

tur,

Ergo,

u

Confirm,

Si etenim hojusmodi Se&a ,

Til

faltem probabiliter credibiles non effent fide

lat

ts

prudenti , eádémque firmiffimà ; tunc In«

II

nocentius Papa Xl. fruftra damnáffet fe-

quentem Propofitionem 4. — 42 infidelitate

x d

excufabitur infidelis uon credens , duGus opinios

al

sje minisprobabili. Ergo. Ant. prob. Nam

indt

lii

hecaffertio , in predi&is Se£&tariis, non foret

de fubje&o füpponente , fi nec quidem pro-

LE

babiliter effent credibiles fide prudenti ; &

w

firmiffimà. Sed hoc ipfo.

Ergo.

ln

prue

d

310 Refp, D. ;mt. HujusmodiSeQte funt

en-

T

| D)/þutat:'a Iv A;!ica It

321

üäd*MD.Aa-

dénter credibiles , quoad illa foliim dogma-

il

ta, qu2 Religioni Catholicz funt communia,

acon&m,gn,

C. antec,

Etiam quoad illa dogmata , qu&

Mtto h

N. ante

Uf

Religioni Catholice funt oppofita

ol

&confeq — Ratio eft : qnód ille Sectee h-

retice , que& myf(terium Trinitatis , & Incar-

Mi

pationis, Ecclefie quoqué Catholice com»

aol

munia recipiuat , quoad hec dogmata (iut

*Inczmm'onrs,

tdis l

quidem evidenter credibiles fide prudenti,

ac firiniffimá ; non tamen fint ullàtenus pru-

l lnye,

den'er credibiles , quoad illa dogmata , qui-

At

bus Ecclefie Catholice refragantur,

am

irinfds

lnzus

juxta illud Apoftoli ad Ephef, IV. $.

Hinc

ia g

Downiinus , una fides , ununa baptifma.

Aliz i

fideles Ecclefie Catholicz , prater illa myfte-

11 (00

N

ria, que omnes explicité credunt, etiam ft-

epritt

de implicità credunt, ac credere debentilla,

quain ejusdem fymbolo, per Generale Con-

odi la,

cil, Trident, (taruto continentur.

T

tur Sectz celique , complures hujusfymboli

, tncle

articulos negent ; hinc nulla illarum , com-

yáfet f

parativé ad Religionem Catholicam eft pru«

infdrtt

denter credibilis fide firmiffimá ; quia fcili-

du p

cet nulla illarum habet illa credibilitatie o«

ob M

tiva, quibus eminet Religio Catholica,

T

Ad confirm. N. antec, Ad prob. D. maj,

Si relique Se&tz non effent faltem probabili-

quidcmplü

nl

ter credibiles, refpe&u intelle&üs penetran-

tis motiva Religionis Catholice,

C. maj.

Refpe&u intelle&üs nondum pehetrantis

;ä)æfnufïf

Im0o-

" 'W*

322

eaflatus YV. de Virtut, 'Tbeol,

,

imotivaRelisionis Catholice, N. maj. Etfic

dift, min, N.confeq. Namintelle&tui, non-

"

mnwdf

dum penetranti, ac ponderanti motiva Reli-

pl

g

gionis Catholice , poteft quidem Se&a op.-

tl* w

pofita videri probabilis, quinimo probabilior,

h

$)

.

fecus autem , fi

I J n !

quàm Religio Catholica

motiva fufficienter penetret, quibus ponde-

j

unort

i?

ratis evidenter convincitur , quód fola Reli-

u

gio Catholica fit

q

ficmiffimà,

pfudc:xtcr credibilis fide

W"u

['T

Conftar 1. Q:

ód Religio Catholica ,

I//lï ngjh lh j

3II

usl

quoad omnia , & fingnla fua myfteria, (it

evidenter credibilis fide prudenti , ac firmiffi.

" lqu'

má,

Hanc fiquidem effe divinitus inftitu.

g

[

tam , fatis exinde patet: quódtota illius do-

(l

1

Grina, etfiadeó fuüblimis & ardua, ut omnem,

""

DL

Ua

[

quoad primaria fidei inyfteria , naturalis ra-

tionis captum transcendat , fimülque adeó

m

!

xl

fan&a, utperverfis animi cupiditatibus , fen-

fuámque voluptatibus refiftat ; nihilominüs

a, u

ab Apoftolis, humaná fapientiá deftítutis, in

r

totum orbem propagata , & inter atrociffi-

al

mas Martyrum czdes femper magis (it aucta,

at

&tque ideó Tertullianus , füb [mperatore

? Bmlr

Septimio Severo , quintam poft Neronem,

ia

Domirianum , Trajanum, & Marcum Aure-

hnj

lium , perfecotionem in Chrifti Ecclefiam

lw

lo

movente, Apologeticum fuum ita conclufit

Cruciate , torguete , damenate , atterite nos ! Pro-

tiits

Pa

— Katio inmocentia nofirac]l enim iniquitas vefira.

Naum

LA j

xDiþau!atio I. Artic. IT.

323

3 ly p

ma&wuouv

Nam & proxini ad lenonéma potiiis , qudm [co-

uem damnando Chriflianam , cozfeffi eflis , labem

Tib

M

pudicitie apud nos atrociorem omni paná , &

omni va0rie reputari,

Exquifita crudelitas ve-

*simo'om*m,

fíra » ef illecebra $e&ka nojlva.,

Piures efficimur,

s (

quoties mietimaur d voóí, Semen ef fanguts Chri-

» Qb

fianorum.

qui

la ipfa obflinatio , quam expro.

ératis , magiftra ejt.

Quis enim contemaplatione

[177

ejus 1201 concutitur ad requirendum » quid iutns

inre fit ? Quis non, ubirequifrvit, accedit 5 & ubi

? C

acce[Jit,non pati exoptat? Atque bocargumea-

Laf f

to verffimum oftenditur illud apopthegma,

tl rf

quod íub aliis vocibus Tertulliano adfcribi-

T n

tur ;

k us

YuT,

Sanguis kaarryrum eff Semen Chrifliano-

JltOnttD,

Conílat 2, Quód hec eadem Religionis? j^,

atdista-

Catholice do&rina , nontantüm ab cjus au-

lu ad

thore Chrifto, Redemptorenoftro, fed ctiam

qbos, fe-

per Apoftolos, ac fubíequos Evangelii pra-

ibilominis

cones , fit innumeris miraculis confirmata,

litutist

& adhuc inter gentes barbaras ad recipien-

rinoaf

dam fidem, inter fideles autem ad hanc cor-

T

roborandam , augendmque DEI , ac San-

mpertit

&orum cultum , confitmetur.

Atque hoc

Neronet

miraculorum donum in Ecclefid Catholicá,

rum Au'

& quidem folà conftanter perfeverat. — Nam

j Ed

illa prodigia , que Gentiles Scriptores , ab

"m

Idolis fuis patrata, narrant, vires demonum

r

nullátenus füperabant , proutetiam in Magis

Pharaonis patet, Qua veró Mahometani de

:!'MW;?

Íno

! bïrv'

2

Trallatus YV. de Virtut. "Theol.

j

o-Propheta jadiant , funt apertà

fuo Pfeud

ftolidà commentitia, prout Thyre

f

quiiüm

ridicula, &

;ülamm t

fus Gonfalez;

Tom. lII, Theol. demonftrat,

uódfíi autem

Haretici aliquando patrárunt

j qu

tunc ea folummodó ad con«

gm

vera miracula ,

um o

firmanda vera dog

mata, feu Ecclefi& Catho.

gt

Jice communia , nonautem

oppofita , & fal.

divinitus funt facta.

Uade meritó ex

at

fa,

ub

hoc credibilitati

s motivo itaconcludit Hugo

"

Vi&torinus Lib. l. de Trinit, cap. 2,

Tana

[j

soulti , tam variis , tam mirts prodigiss , confire

g

mataá funt

p

fleria noffra Religionüs , ut genm vi-

g

deatur e[fe

dementia , in il

i vel aliquantulim

dulitare, Po

(tmodüm veró fic exclamat, cap.

p

n m

Domint ! fi

error efl , quod eredimm ; d

"D

£e decepti [umim.

Ill euima fignis dodirina bae

& , nifi per te , fieri non potut«

h W l

eonfirmata efl , qu

Unde veri

ffimum eft illud Prophetz ;

m

frant,

ii

Píalm.XCll.s. Tefimonia tua credibilia fae

a funt nimt.

i

uód proinde Religio Cae

v

Conftat 3

iidiu

SIStholica , non folü

m abíoluté , fed etiam come

[v

parativé;

ad quamvis aliam Setam

, eidem

fit evidenter credibilis , & cree

Yi

Ooppofitarn ,

hm'l,a

denda fide p

rudenti, ac firmiffimá ; & qui-

dem quoad omnia , & fingula ejus m

yfteria,

hii

Nam aliàs doGrina ejusdem non foret divi-

Mtints

-

nitus inftituta ; cüm DEUS loquens , falía

veris non poffit immilcere, — Quamvis igitur

K

nonnulle Harcticorum Se&a , primaria Tri-

d

LL

iL

Difputatio YP. Artic, Il

$ss

iiïl(,!um h

nitatis, & Incarnationis myfteria profi:can-

m"uMThyr.

tur; quiatamen in aliisaberrant : hinc nul-

M

la illarum eft prudenterctedibilis fide Grmif-

anändu',zimm

fimá ; quia fcilicet illa credibilitatis motiva,

UM

itlitis

que pro fuis errotibus adducunt , compara-

tà cum motivis Religionis Catholice, fuffi-

V0

cienter pebetratis , omnem vim movendi

IG QUf

amittunt. Atque ideo D, Auguft, Lib, con-

nondnd::Ha;e

tra Epiftolam fundamenti, cui Manichzoe

( m

rum Sedaa innitebatur , cap. 4. ita differit ;

;r:f)fgii, tofs

Ut bane omittam fapientiam , gaam im Ecclefia

"n m

Catbolica e[fe stom crediti , snulta funt alia , quá

d

inejus gresmio me jufliffim? teneant,

Tenet cons

tin

Jenfio populorum , atque gentium., — Tenet autbos

]mim; |

ritas miraculis incboata , [De nutrita , charitate

du t

aucia , vetuflate firmata,

.Tenet ab ipfa Sede

"at t

Petri Apoffoli , cui pafcendas oves fuas poft ve-

[Prophete,

Jurre&ionem Dominu commendavit , ufzue ad

mibliu j

prafenutema Epifcopatum s fuccelio Sacerdotum,

Venet pofirem ipfumz Catbolica nomen , quod

Mrio C

son [ine cau[a , inter tam vaultas barefes , ifla Ec-

&t coo

elefia fibi. obtinuit , ut, cüm ommes baretici fe

Af y eidt

Catbolicos dici velint . quarenti tamen alicui pe«

lg, W

vegrino , u&i ad Catbolicam conveniatur , nullus

n

bareticorum , vel Bafilicam fuam , vel domum

i oj

audet offendere,

Ifía ergotot , & tanta , recià

nf

bominem tenent credentem im Catholica Ecclefia,

quens, i

Hzc igitur omnia credibilitatis motiva , quas

»mmFiiw

jàm ante duodecim fzcula, Magnus hic De.

or ponderaverat ; cüm etiamnum foli Ec-

j :

Cks

g

326 Wraclatus I F. de —V—z'rlut. Tbeol,

! g

clcfig Romang , feu Pontificie conveniants

hinc ifta fola eft vera Chrifti Ecclefia, feu di-

r

jgni

vinitus inftituta , ideóque tota illius doGtri-

*

na fiumiffimé credenda.

, n

g

Anricurus III.

! jayov

] [g',mn"

n eliam omnia Relzgiomis Ca-

' W,ntltf

zhelice myflerta fint evidenter vvera , (en.

x

divinitm revelata ?

jf

Raenotandum 1. Quód aliud fit : Pro-

m

314

af

pofitionem aliquam cffe prudenter ab

-

lll

intelle&u credibilem, tancuam veram ; aliud

Puntt

veró : eandem effe reipsáveram , five obje-

fiset

&o (uo conformem , prout ex dictis num,

Hinc etiam veritas propofitio-

;::fmum

280.liquet.

.

du

nis dividi folet i

n extrinfecam,& iatrinfecam,

era , five quoad fe, dici-

d

Propofitio intrinfech v

bjecto fuo eft confor.

ii

tur illa, qu& tcipsà o

tj

mis 5

etfifors non adfint mot

ivà , intelleckui

ncftro

erfuadentía hanc conformitatem ;

pad

adeóque talis Pro

pofitio non (firt etiam vera

mmw

Propofitio extrizfecé vera ,

fi-

hiu,

quoad nos,

vequoad

n0s , dicitur 1illa

, que habet fuffi-

( piini

od

cientia motiva , con

formitatem illius cum

tid)

obje&o perfuadentia; etfi tors reipsá non fit

conformis obje&o, adeóque criam vera quo-

i

t

adíe. Unde patet : quód aliqua Propofi-

dc[u'm

tio poffit quide

m effe vera , quoad fe, non

UT

& ruríus alia effe vera

| Em

autcm quoad nos 5

quO«

]

L]

d

a

:ä

i):'/þutat:'a IF. 4rtic. IIl

327

Wmmim]»

quoad nos; nonantem quoad fe ; & iterum

"& ld

alia neceffc vera , quoad fe, necquoad nos;

Wt

& demum alia imul effe vera , tum quoad fe;

tum etiam quoad nos.

Exquo ulteriüs de-

ducitur : quód equidem repugnet , ut ca-

ii

dem propofitio nec fit vera , nec falfa quoad

f//ä"lüfllï E1.

fe ; non tamen repugnet , ut eadem nec fit

vera, nec fit falía quoad nos. Talis eft hec

Vr o -].

propofitio: Ste//a funt numero pares , pro quà,

T

feuaffirmandá, feu negandà , nullum fuppe-

:(;ud i D

titargumentum ; etíi eadem quoad fe non

qástt d)

^

poffit fimul effe vera, & falía ; velnec vera,

nec falfa,

n dul

11 t

Prenotandum 2, Quód hec eadem ve-

t d g,

315

titas extrinfeca Propofitionis intelle&tui re-

yrapuo.

prefentate , juxta diverfitatem motivi fui,

ntrecat,

offit effe vel evidens; vel tantüm probabi-

j

Nam ifthic nondum de

t d

s, quoad nos.

t confor

Propofitione inter has medià, qua nec evi-

,iuelkdu

dens , nec probabilis , fed tantüm cer/aeft,

Xrmitattn

agendum erit.

Propofitio evidez: , & qui-

etit Vet

dem in fenfu ftri&o , eft illa, que omnem

drt, l

formidinem , etiamimprudentem, fpe&ato

ubet f

prafenti motivo , de fua veritate ab intelle-

€&u excludit:

Propofitio evidens in fenfu

lus at

upsa m

minis ftri&o eft illa, que folam formidinem

mv

prudentem , non vcró etiam imprudentem

de fuá intrinfecà veritate ab intelle&tu exclu-

U d

lOZd W

it ; prout num. 288. refponfum eft. Pro-

ii*

;x

qf

pofitio autem proZaZi/z diciturilla , que g:;

y

328 Tratatu: li;. de Virtut, Theol.

f

!

T pIO [

&ato füo motivo , prudentem , de intrinfe-

n

piindt

Ca veritate fua , formidinem non excludit ,

ii

eadémque pondera

tis motivisoppofitis , vel

r

vel zque probabilis erit $

magis , vel mi

nüs,

"NETL

&oria ejusdem ,

prout ex di-

quàm contradi

OU

étis num. 28 1.

de genuinà Principis Epi£olá,

tl

um effirmantium , aut negan-

fpc&atá tefti

Attamen ul.

quontl

tina copià,

facilé deducitur.

jj n

teriüs obfervandum ,

quód fupra has moda-

dire&as, ruríus alize

d ffd u

les , faltem pro

Bailes

(ognilï

reflexze modales

formari poffint , quarum vi

a

"n

eadem Propofitio, evide

nter, aut certà probabi-

aut certà vera dici-

N

li , non tamen evidenter ,

2 i

f£ur.

Hec autem omnia,

licét fuperiüs ex-

rurfum fub aliis vocibus exponen

da

vt

pofita ;

a u

€rant ,

ut pracedentia clariüs innoteícant ;

quino d

& rurfus fübfequa intelligantur,

:&*uï!, M i

Prenotandum 3. Quód om

nis a&tus fi-

fita

ffenfus firmiffiums ,

ali-

)u

!

31635 Theologice

m

velut divinitus revelata , a

cui propofitioni ,

ob authoritatem DEI

zi

i

intelie&u praftitus ;

loquentis, tanqua

m

ínum motivum totale,

u

x

Ícu adequatum ; p

rout hucsque oftenfum

nfus , regulariter loquea-

| Ww*g

D

eft. Hicautem affe

[

N

'.:n j

41

j

do, quidem cert

u$,

nontamen evidens eff,

us fidei, tum o

bjectivé ,

ii

Alius porró cft a&

[

Tl

n

tum fubje&ivé: alius ver

ó tantüm objeGivé,

Primus habet

n

non autem fubje&ivé talis,

u

Bï"

ro fuo formali obje&o , autho

ritatem DEI,

Nl

teipsà propofitionem a

liquam revclantis ;

adcó,

371

DifputatioIV. Artic. l,

329

CTA

adeóque pro motivo partiali attingit revela-

Dd

tionem Divinam , realiter exiftentem , eám-

Ts d

que illuftratione fupernatutali reprefenta-

dU

tam, & proinde hic affeníus eft etiam fubje-

1t Md

Givé , fcu entitativé (upernaturalis. Alter

Ti

veró a&tus pro füo formali objecto habet au-

D, at

thoritatem DEI , nontamen reipsá Propofi-

, Atl

tionem revelantis , adeóque pro motivo par-

pl

tiali, nonattingit revelationem Divinam re-

5 fs d

aliter , fed tantüm apparenter cxiftentem,

It quan i

cámque cognitione meré naturali reprefens

tatam.

r

Hic igitur affenfus non eft fubje&i-

tll

vé, feu entitativé füpernaturalis, .Unde pa.

Mipris

tet, quód actus fidei Theologice, tum ob-

! :x;omd;

je&tivé , tum fübjeCtive, feu reipsá talis, fit

QO

verus, tam quoad fe , quàm quoad nos : E-

contra veró actus fidei Theologice tantüm

j

objedtivé , feu apparenter talis , fit quidem

funs, ali'-

verus , quoad nos , non tamen quoad fe.

x

Nam talis affenfüs femper eft reipsà falfus,

um Dd

etiamfi obje&tum materiale, revelationis me-

v t

r& apparentis , realiterexiffat ; quia fcilicet

"TL

intelle&us , prater iftud , quoqué ffirmat

exiftentiam realem revelationisDivinze; Cüm

il

erdts

igituromnia & fingula Religionis Catholicse

n od

myfteria , (int evidenter credibilia fide pru-

denti , ac firmiffimá , prout Artic. preced. di-

p d

Ym

&umeft ; hinculteriüsqueritur: an eadem

quoqué fint evidenter vera, feu divinitus re»

yins^

velata ?

T

r

Ya

Di«

p

330

Tratlatus IV.de Virtut. Tbeol,

"

Dico r. Non omnia Catholicz Religio-

i

317 nis myfteria evidenter effe vera , feu divinitus

revelata, & quidem evidentià ftri&e fümptá,

i M füni

feu metaphyficá.

Ita cum Suarez Difp. 1II.

Sc&, 8. communis Theologorum fententia,

ia r

Prob. Si etenim foret evidens ; & quidem in

"

n ICipSä "

fenfu ftridio , quód omnia Catholice Reli-

qis s

gionis myfteria fint divi

nitus revelata ; tunc

pariter foret evidens , quód Chriftus reipsá

ylti,

fitincarnatus DEI Filius, & omnia illa fuerit

m

qu a

locutus , que ab eodem di&aa, in facris Evan-

o um

'eliis referuntur,

Sed hoc non eft evidens

infenfu ftri&o. — Ergo. Maj. patet, prafer-

g

tim ex illis Pauli Apoftoli verbis ad Hebr. I ,

j

Wtl ;ndcm

quz fupcriüs num, 189. allegata leguntur.

Min,prob. Sihocforetevidens, & quidem

WW

in fenfu ftri&o ; tunc evidentia hec funda-

T

retur in motivis credibilitatis , artic. preced.

dl

[

addu&is , faltem colle&ive fumptis ;; cüm

d

aliud fundamentum non poffitaffignari, Sed

hec , etiam colle&ivé fumpta , & ab ipfis

n

'Theologis fufficienter penetrata , non fuffi-

E

t

ciunt ad fundandam hanc evidentiam , ftri-

L

&eé fumptam , prout ex illorum fententia

L

communi patet.

Quinimo ipfemet Theo-

k

logorum Princeps D. Aug. poft verba num,

ls

lum

413. recitata fübjungit : Eriamfi propter 0«

fira intelligentia tarditatem , vel vita meritum ,

Ya

vcritas uonduw f apertiffitst demonfiret , quód

li

?

il

(

LT

Difpntatio IF, Artic, IHl,

331

üthm,þgm

fcilicet Ecclefia Catholica fit divinitusinftitu-

Wi

M

J

ta,

Ergo.

M i

Confirm,

$i motiva credibilitatis fuffice-

il

318

rent ad fundandum judicium evidens , &

Wtbsi

quidem ftri&é fumptum , quód myfterium

1 d

Jucarnationis fit divinitue revelatum , ideó-

Caltii,

que réipsà verum ; tunc Theologus, pene-

I

tratis his motivis , de reali exiftentiá hujus

hr

myflerii , nec quidem imprudenter, aut in«

ia i

deliberaté, poffct formidare.

Sed hoc re.

Msf

pugnat experientiz, ut pleríque , etiam do-

ml enden

€tffimi fatentur.

Ergo, Maj, prob. Nam

p vt

huic Theologo, & quidem in ftri&o fenfu.;

ial

ob utriisque premiffe (tridtam evidentiam ;

i bt

foret evidens bujus fyllogismi conclufio *

j d

Quidquid DEUS funm veridicu exiflere tefla-

hacfundte

av : illud realiter exiflit.

$ed DEUS funmi

k at

veridicus teflatur , realiter exiflere mwyflerium Ine

jis; cit

earnationi, — Ergo bocenoyflerium vealiter exiflit,

jmui, d

Sed hzc conclufio , utpote in fenfu ftricto

&dipi

evidens , omnem formidinem, etiam impru-

, 1on f

dentem , & indeliberatam excluderet. Ergo.

Dico 2. Effe tamen moraliter evidens, &

tim , d

319

y feneni

quidem abfoluté,quód omnia Catholice Re-

mec Ti

igionis myfleria , etiam fupernaturalia , fint

vebo

divinitus revelata , ideóque vera. Ita cum

ípr

Suarez cit. pariter communisfententia. Prob.

rillWü'."

am moraliter evidens eft, quód R eligio Ca-

tholica , quoad fidei , morámque do&trinam,

:

UM

ad falutem neceffariam , fit divinitus inffituta.

Sed

3

ij

Tratlatus l V. deYirtut. 'Tbeol.

[u XW

j

';2

Sed hoc ipfo etiam moraliter cvidens eft ,

uem L

N

m

quód omnia ejusdem myfteria, etiam fuper-

naturalia, prefertim Trinitatis , & Incarna-

"

tionis , fint divinitus revelata , ideóque re-

[

il

qmlm

!

iSpsávera, Ergo. Min.exinde patet, quód

m

Religionem aliquam effe divinitus inftitu-

I) mum [

tam , &illius, quoad fidem , morésque do.

lts aï.almï

€rinam , effe divinitus revelatam , fint fyno-

m

nyma, feu predicata mutuó convertibilia,

-,»i]a»in':»)ü!f"

Maj. autem prob, Moraliter fiquidem evi.

ii

dens eft, & quidem abfoluté , quód omnia

m' MZBS-

credibilitatis motiva, pro Religione Catboli-

(yjtts

cá , tanquam prz omnibus Sectis oppofitis

tolia

prudenter credibili , ac credendá , fide fir-

ü,iil

miffimá , art. preced, adduGta, reipsá fubfi.

gtj

ftant. Sed hoc ipfo ctiam. Ergo. Min:pa-

ii

tet, Maj.prob. — Nam eadem motiva credi-

[

E

bilitatis , tum exftitiffe , tum etiamnum per-

vindt

feverare , adeó cvidens eft, ut de hoc pru-

ETU

dénter dubitari , aut formidari non poffit,

DIv

prout fiogula motiva exploranti patet. Ergo.

viti

Confirm. Moraliter evidens eft, & qui-

bt

I

"gzodc

m abfoluté, quódilla, quaScriptores pro-

2

fani, de rebus, in Romano Imperio quon-

n

WUR

dam geftis , unanimi confenfu referunt , re-

Ergo etiam moraliter evi-

[

ápsà (ubfiftant.

p

deus eft, quód illa ; que fancti Patres , alií-

que Scriptores ; de rebus in Romaná Ecclefiá

Rlï'-'

(

;

olim geítis, & inter motiva credibilitatis num,

300 recenfitis ; unanimi confeníu referunt,

l:[ap:

[c-

L

Di/þu!at?a IV. Zrtie, lT.

333

mlim,,gm;

reipsá fubfiftant, Atque hoc argumento fe

Ü

li "

N

quoqué indu&tum fuiffe , u veteri Teftamen-

ii

1f

to, à Manichzis reje&o crederet, fatetar D.

Aug. Lib. VI, Confeff. c. $ Confideranti mi-

m

n

bi, quàm innumerabilia crederem , qu& non vi«

[779

deram y n&que, cim gererentur , adfuifJem 5 ficut

, Df

as aulta im bifloria Gentium , tam wnulta de

a fr

locis , afqule urbibus , tem multa bominibus aliz,

ac

J comti

at2ut dlis , aua if crederentuv , omnino in b

vita nibilageremws : Per[uafifli wnibi , nou, qui

ts

du

erederent lióri tui 5 fed quinon eredereut , e[fe

t Gul

eulpandos,

Objicies z. contra primam,

Evidens cft

Mi

fi

-732';.

dnd,

& quidem evidentià (tri&à , feu metaphy

cà , in ipfis moti

vis credibilitatis fundatà ,

ii

quód Religio Cat

holica , eadémque fola fit

j Mi i.

Sed hoc ipfo pariter evi-

Va etedi

divinitus inftituta.

dens eft , quód omnia illius iyfteria fint ve-

imum p

ra , feudivinitusrevelara. Ergo. Min. patet,

d

10 p

Maj, prob. Evidens eft , & quidem eviden-

tiá ftrictà, feu metaphyficá , quód DEUS non

jpttt b

ni Catholicge permitteretot

LU

potuiffet Religio

& tanta prudenti

scredibilitatis motiva, quot

riptoiy

& quanta hucásque permifit ,

nifi eadem fo-

ypero q

rer. divinitus ipnftituta.

Nam a

lias DEUS

refetut,!

redentes ,

omnes Catholicz fidei myfteria c

monitt!

pofitivé deciperet, prout Hugo d

eS. Victo-

du

sloquitur.

Ergo.

m

Ie, num, 5 12. allegatu

denscít , & quidem

Confirm.

Nam evi

ibilurm

metophyficé ; quód DEUS falfam doQrinam

ve-

':n[uniru;

4

334 lraüatus lV. de Virtut, T/;eol.

' v

Jm! idcöqv

vero miraculo copfirmare non poffit, prout

fuperiüs Difput, II Artic, 4. oftenfum eft,

drm i

Sed DEUS do&rinam Religionis Catholicee

itulig

innumeris miraculis confirmavit , & ctiam-

f m

;Ammcum

num confirmat, ex dictis num. 302. . Ergo.

32

9 Refp. N.maj Adprob.D.ant, Evidens

g 009f

eft , & quidem evidentiá (tridià , feu meta-

]n NO con(cq

n

phyficá , quód DEUS non potuiffet ; tot &

Qniit à

tanta credibilitatis motiva permittere Rcli-

gioni Catholice , nifi eadem foret divinitus

m

inftituta ; fimü!que etiam evidens eft , &

"m

|

quidem metapbsficó, quód DEUS eadem de.

m

g, 88

facto permiferit,

N.ant, Simülque folüm

moráliter. evidens eft , quod DEUS eadein

g

motiya perm'ferit.— C, antec, & N. confeq,

yuadi

Ratio eft , quód omnino metaphyficé re-

" wptum j

pugnet , ut DEUIS tot & tanta prudentis cre-

1

| yit [

dibilitatis motiva , ulliSeGz falfz permittat,

m

quot & quanta hucisque permifit Religioni

!

|

qutun '

M

Catholice ; cüm aliàs vera fidei motámque

X

l

j

ii

do&rina , cadémque ad obtinendam falu-

tem neceffaria , fufficienter inveftigari ; ac

B

deprehendi non poffet, — Non tamen etiam

| UM

wut

evidens cft, & quidem metaphyfice, fed fo-

T 1

| 1

Iüm moraliter, quód hzc omnia credibilita-

tis motiva fuperiüs adducta, rcipsá fubfiftant,

!

AE

h

Nam aliàs Thcologus, his penetratis & pon-

!u

t

deratis , nec quidem indeliberate , aut im-

| umj

| dmy

prudenter formidare poffet , quód myfterium

l

"Trinitatis , aut Incarnationis fit divinitus re-

Ui

VC«

!rmn,,(

j Difputatio IF, 4trtic. I;I.

1235'

:MMM

H

velatum , ideóque reipsà verum ; cüm tamen

|

|

|

oppofitum ab experientià conftet,

j

lus

Ad Confirm, D. maj. Et fimuletiam mes

LUA

taphyficé nobis eft evidens , quód DEUS

I

, .illl. il'h'ns

folüra moraliter.

hec miracula patraverit, N, maj. Evidens

LU

C, maj. & fic diftindà

min. N,confeq. — Ratio cx modó dictis ha-

ROt v

betut,

tl

Objicies 2, Non folüm moraliter , ve-

f d

rüm etiam metaphyficé nobis cft evidens ,

325

inid, t

quód facer Bibliorum Codex , quo Ecclefia

Uudhod,

Romana utitur, fit reipsà Verbum DEI fcri-

tigr(in

ptum, Sedhocipfo etiam evidenseft,quód ^

DEU da

DEUS do&rinam Ecclefie Catholice veris

D

miraculis confirmaverit, Ergo, .Min, pa-

p

tet €cx num, 302.

Maj, prob. Etiam me-

Kenigct.

taphyficé nobis eft evidens , quód DEUS in

prnitit,

humano gencre gubernando , eóque ad fa-

Aipti

lutem eternam dirigendo , fummé fit provi-

3oripqu

dus, Sed hocipfoetiam, Ergo. Min. prob.

u fl

Huic fiquidem providentie repugnaret , fi

jgti, &

DEUS tantam huic Codici authoritatem in-

nen etiatt

ter homines tribuiffet , quantam hucüsque

ii

tribuit,

Ergo,

tedibllte

Confirm, Nam D. Auguftinus Lib. VI,

| mbüüm

Confeff, cap, s. de fuz convetfionis initio

Qs p

ita loquitur : Evidensefl DEUM effe ,. & cu-

Yam nofiri verert,

Ideógue, citn e[femm imfirmi

|nylt

ad inveniendam liguidá ratione veritatem ,

i

!

f,'

05 boc 1055 opus ejfet autboritate [anGlarum Int-

5

t

p

226 Tra&latus YV. de Virtut, f'i;eol,

m

feraruva , jama credere caperam , vullo modo te

gbïifi

g

'mdf

fuilfe tributurum , tama excellentem ii Scriptu-

D)

mqïll j

& per omnes jam terras, autboritatem s "if

dU

ér per ipfum tibi credi , & per ipjamte quari vo«

luiffes.

Ergo.

p

Refp. N, maj.

Ad prob. D. maj, Faáá

g, 009

dri

(

324fuppoütionc , quód DELIS hamanum genus,

Gu

j

ad obtinendam in hác vitá gratiam fuperna-

turalem , & in alrera gloriam eternam ordi-

ä:nd: f

naverit. C. maj. Seclusá hác fuppofitione,

gjost

Mi

N. maj. & ficdift, min. N. confeq, Rario

eft : quia metaphyfice non eft cvidens , fed

ü:'l,pml.

folàfide certum , quód DEUS humanum ge-

st

nusad obtinendam , per habitualem gratiam,

& m

v P

beatitudinem fupernaturálem reipsá ordina-

vdadi

verit,

Nam potuiffec DEUS homines re-

linqnere in ftatu pure naturz, ut pervenirent

iyit

ad beatitudinem meré naturalem,

Quin-

J

obl

imo, nec quidem metaphyfice , nobis eft evi-

nm'.äi*

dens , quód gratia & vloria fupernaturalis fit

polfibilis, adcóque DEUS defa&o inftitue-

r

rit Religionem aliquam fupernaturalem,

t

Hincetiam folüm moraliter, nonautem me»

| W

kvtmäpl'u

"i

taphyficé nobis eft evidens , quàd facer Co-

[Jn

W

dex , fapernaturalem hanc do&rinam conti-

[on

nens, reipsà fit Verbum DEI ícriptum.

h

Adconfirm. N, confeq. NamDivo Augu-

iT

t

flino, nec quidem poft converfionem fuam,

metaphyficé fuit evidens , quód facer Biblio-

lt

rum Codex fit Verbum DEl/Icriptum , prout

[oT

[2

Tl

Difputatio IV. Artic, III.

337

ex verbis ejusdem num. 284. allegatis patet.

U l.y'ïml ]

Habuit proinde folam evidentiam moralem,

'l mm;m ]

)

D

P.

eámque in humaná Ecclefie Catholice au-

thoritate fundatam.

Objicies 3. Ob affignata motiva credibi-

APPT

325

n

litatis , non folüm moraliter , fed etiam me-

taphyficé nobis evidens eft, quód fola Reli-

patialg,

gio Gatholica fit prudenter credibilis, & cre-

n at

denda fide firmiffimá.

iil

Sed hoc ipfo pariter

evidens eft , quód omnia illius myfteria re«

s Ra

ipsá (int vera , feu divinitus revelata.

Ergo.

deides,

Maj. patet. Min. prob.

Nam illud , quod

o

€videnter eft falfum , eádem pariter eviden-

Ia ia

tiá, non eft credibile fide prudenti , ac fir-

itjs Qria

miffimáà. Ergo viciffim illud , quod eviden-

j J t

ter eft credibile fide prudenti , acfirmiffimá,

tpcrvcm'rcu!

eàdem pariter evidentià eft verum.

Conf.

», Qii

prob, Nam juxtareceptum axioma DialeGi-

nobiseler

atl

cum: Bona eff illatio à contradi&orio coz[eguen-

$£ ad contradi&lorium antecedentis,

Ergo.

o nf

Confrm, Sietenim illud , quod evidenter

iturde

eft credibile fide prudenti ac firmiffimá, non

nauemt

foret hoc ipfo verum 5 tunc etiam falfum

d aca

poffet , evidenter effe credibile fide prudenti,

rinam d

acfirmiffinà, Sedhocrepugnat. Ergo.

p

Refp. N. min. Ad prob. N, confeq, Ka-

326

nDin/

tio eft : quód predictaillatio non fiatà con-

rfontt^

tradictorio coníequentis ad contradi&to-

tium antecedentis.

Md

Quamvis etenim hac

1pusr

predicata fint contradictoria : Effc verum,

vï

non

l

D

358 ' ï;raäaia!l IF, -de Vz'rtu?. "T beo];

i qu(

non effe verum : Effecredibile, noneffecre:

dibile ; Effe evidenter verum , autcredibile

i

jns W

Non effe cvidenter vernm , aut credibile, ut

alterutrum cx his cuilibet obje&o , aut pro-

pofitioni conveniat ; non tamen ifta predi-

ll

Pomt f

cata funt contradi&oria ; Evidenter verum,

m?[ü j

evidenter falfum ; Evidenter credibile, evi.

ts

pl

a firait

lsl

denter incredibile , utalterutrum ex his cui.

"T

100

vis propofitioni convenire debeat, Sic ifta

Propofitio ; Stel/a funt numero pares , nec eft

(qyt

evidenter vera, nec evidenter falfa ; necevi-

igtitf |

denter credibilis, necevidenter incredibilis,

mmm ;q

gyt

M

Sicigitur juxta regulam Dialecticam conclu.

dere opottet : I/ud , quod evidenter efl falfumy

ao

son eft evideuter credilile fide prudenti , ac fir-

m

suiffimd. — Ergo illud , quod eff evidenter credi-

u z

il

Bile fide prudenti ac firmilfimá , non efl evidenter

p

fuifum.

ii

&dconfirm, D. maj, "'Tunc etiam falfum,

hi

tantummodoó quoad fe, poffet evidenter cffe

Mudia

credibile fide prudenti , ac firmiffimá, C,

n

a

maj. Etiamfalfum quoad nos. — N. maj. &

ficdift. min. N. confeq. — Ratio diftin&ionis

POT

patet ex di&tis num, 220. & num, 314.

v

Objicies 4. Sinon tantüm moraliter , fed

ii

327

€

tiam metaphyficé nobis eft evidens , quàd

& g

omnia Religionis Catholice myfteria fint

od

prudenter ctedibilia fide firmiffimá ; tunc pa-

li

riter nobis evidens eft , quód eadem fint cre-

t

dibilia fide Theologicá, Sedhocipfoctiam

€vi-

LT.

VW W

Edlbkw

'Di/þuflatz'o IV, 4rtic. HI.

339

evidens eft, quód cadem fint divinitus re«

l,.

mmslm]t.

velata , ideóque vera , tum quoad fe, tum

j

quoadnos. Érgo. Min,exinde patet, quód

i

omnis aQtus fidei Theologice effentialiteg

! ümw'

prefupponat revclationem Divinam.

Maj.

E'dtüm

It Ctdjos

«utem prob, Nam fola DEI loquentis au»

UO (

thoritas digna eft fide firmiffimá.

Sed hoc

ipfo fides firmiffima cft reipsá fides Theolo-

i, &

gica.

Ergo,

n rl

Confirm.

Nam intelledus myfterium

V

'Trinitatis, & Incarnationis ideó credit fide

ht

firmiffimá ; quia DEI loquentis authorita-

ia d

tem prafert omni authoritati creata.

Sed

btl

hocipfointellectus hec myfteria credit fide

n ij

Theologicá. Ergo.

7 172

Refp. D. maj. Tunc pariter nobis evi-

3

f

dens cft, quód cadem mylfteria fint credibi-

lia fide Theologicà, obje&ive tali," C. maj,

um Fiftty

Fide Theologicá , etiam fubje&ive tali,

N.

videnteref

Dimmäo (

maj. Etficdift.mia, N, confeq. — Ratio éft:

quód omnis affenfus firmiffimus , alicui pro«

Vjl

ofitioni preftitus , ob authoritatem DEI

ditindiog

oquentis, fit quidem actus fidei Theologi-

JH

ce obje&ivétalis ; non tamen femperetiam

pditt

fubjc&ive talis , feu entitative fupernatura-

(dens, QU

lis. — Cüm igitur fola fides Thcologica fub-

jc&ivé talis , effentialiter prefupponat reve-

n

i ?

lationem Divinam , eámque realiter exiften-

n ltt?

tem , non.autem metaphyficé (it nobis evi-

vt

dens , quód DEUS revclaverit ayftcria Re-

[

—

"T

!

340 Traäatus W. 2: Vir!ufennï.*hebi.

r qmd

ligionis Catholice ; hinc etiam metaphyfice

n

&

non eftevidens, quód eadem fint credibilia

, I

fide Theologicá, fubje&ive, fed tantüm ob-

u

(

ic&tivétali ; prout num. 3 16. expofitum ha-

betur,

qsidental

i äd mollïl

Adconfirm, D.maj. Quiaintellectus fo-

lam DEireipsá loquentis authoritatem prze

du t

) eïld!

u!lm

fert omni authoritaticreate. N. maj. Quia

etiam DEI, tantüm apparenter loquentis au-

n

106 er

jj &i

thoritatem ita prafert. C, maj. Et fic dift.

min. N. confeq. . Nam intelledus , fuppo-

o

gt

ü

fito errore invincibili, quo putat DEUM lo-

qui , qui tamen rcipsá non loquitur , non po-

g

teft finé contemptu authoritatis Divina dis-

I

fwriinpl

credere , fed tenetur affenfum firmiffimum

at

przftare : ficut fuppofito errore invincibili,

d

quo putataliquid à DEO preceptum , etfi re-

ipsà non preeceptum, tenerur illud adimplere.

guid,

«

Objicies ult. contra fecundam,

Repue

329g

bat , uttantá nobis cvidentiá conftet, quóüd

tisciot

omnia credibilitatis motiva , prefertim verà

:ï—:innlïf

A

miracula , divinitus ad confirmandam Rcli.

idhil

gionis Catholice veritatem patrata , reipsá

fubfiftant ; quantá cvidentià idipfum con-

E.

ftabat, tum Judais , tum Gentilibus hac ea-

du

Sed

dem miracula , coram inípicientibus,

- du

illisfolüm moraliter hoc cvidenscrat, Ergo.

Mi

Si etenim hoc illis

Maj. patet. Min. prob.

lb

plusquàm moraliter, adeóque faltem phyfi,

H

OPO-

LT.

« fuiffet Vclvidcns ; tunc myfteriis fibi pr

fitis;

*

Vlnm

Dij;?:u'tatio IV. Artic.. It

241

Ut

u

fitis , nec quidem imprudenter difcredere

,

"

potuiífent.

Scd oppofitum Sacra Hiftoria

LO

,

docet.

Efgo.

J

ol

Confirm.

Nec quidem habemus tan-

tam cvidentiam , ex facris Scriptoribus de re-

Ug

bus ad motiva Religionis Catholice perti-

ln

nentibus , quondam in Ecclefiageftis ; quan-

AT

tam evidentiam habemus ex Scriptoribus

Trlgut

profanis, de rebus olim in Romano Imperio

jj Dd

geftis.

Sed de his habemus evidentiam tan-

ts s

tüm moralem. Ergo. Min. patet. Maj. prob.

QR

Nam de rebus his profanis nemo facile du-

Ogit o

bitat , fecusautem de rebus factis.

Ergo.

Ts D

Refp. D.maj. Ceteris paribus.

C, maj.

fim

339

Ceteris imparibus. . N, maj. & C, min, Sal-

Qreiahacd

tem regulariter loquendo. N, confíéq. Ra.

yuny t

tio hujuseft ; quód ex duobus, zquali pce-

(llinpit.

nitus intelle&u, & affe&u, pro hácperfonz

p M

operantis , loci, actemporis , circumftantid

oyftt,qi

preditis,majorem de miraculo,ad confirman-

lertim w

dam do&rinam faGbo, evidentiam ille habeat,

undam 1

qui prafens illud vidit,quàm alter, quiabfens

Vr t

folo audituid percepit. Contrarium tamea

ilipum d

tunc contingit , quando prefenspejore intel-

iibos hz

le&u, & affe&tu , quàm alter abfens preditus

atius, f

£ft, prout abundé, de miraculis , ab ipíomet

T

Redemptore noftro patratis , ex fola Hifto«

vinlo!

ri Evangelicá patet. — Hazc etenim pleríque

Judai, prafertim Pontifices , Scribze

:

acPha-

T

tiízi , cx Odm. & invidia crga Chri

ïtum illa

eriisübifïcfï*

pas

p

4 342* Tra&afuäl V de Virta;. Ti;eal.

qq

d

patrantem , tanquam praftigias diabolicas

1l 44

cavillari , & explodere folebant.

Atque id-

,qmd

m

ipfum pofteà Martyribus , inter tormenta il-

lefis , Gentiles exprobrabant.

,puth

Ad confirm. D. maj, Non habemus tan-

L.

ii

j

tam evidentiam fpe&tatis folummodó rebus

geftis. 'Tranf. maj. SpeGtatà Scriptorum au-

E )

jof

thoritate. N, maj. & C. min. N. confeq. Ra-

d

gt

tioeft, quód resolimgefte , qua funt meré

jb

qiel

humangz , neutiquam intellectus noftri ca-

ptum tranfcendant, idcóque facilé, tanquam

n

P

vere recipi poffint ; fecus autem res Divinz,

qua altiorem indaginem requirunt, Quódfi

g u

"i

tamen facrorum Scriptorum , res hafce Divi-

pas, olim geftas narrantium , & quoad nu-

u t

merum, & quoad fapientiam , & quoad ve-

viiti

gacitatem fpe&teturauthotitas ; tunc eadem

daattt

nullátenus inferior , fed multó fuperior eft

ggumm :

authoritate narrantium res profanas,

-::nfcm

Conflat 1. Quód omnia Religionis Ca-

quil

331(11

olice myfteria , fint quidem evidenter cre-

-T

dibilia fide prudenti, ac firmiffimá , non ta-

&l

stl

men proptereà, fint etiam evidenter in fen«

fu (lri&to vera, feu divinitus revelataa. Quame-

vt

"

visetenim , tot & tanta credibilitatis motiva,

Vi

omnem prudentem formidinem , de tcali

I

exiftentia Divine revelationis excludant ; at-

fl

tamen illa, licétoptimé penetrata, ad exclu-

i,

dendam quoque formidinem indeliberatam,

ho

autimprudentem ; non fufficiunt, pront plc-

D

Ib

"

Wal

bwbutntio IF. Artic, IHIl,

343 :

"

Z

pleríque Theologi, & ipfemet D. Auguftinus;

'

A brit

num. 3 16. addu&tus fatetur. Nam metaphy-

t

lt

ficé quidem evidens cft, qnód DEUS néque

hi l

tam multa, & eximia credibilitatis motiva,

prefertim veró miracula, Religioni Catho-

LO

lice , néquetantam authoritatem Scripturg |

Mi i,

TAUTN

Sacre , hucüsque permittere potuiffet ,

nifi cadem foret divinitus ipftituta: quiata-

lt quíty

tb lr

men folüm moraliter, non autem metaphy-

ficé nobis evidenseft, quód hec eadem cre-

nl

dibilitatis motiva, reipsá fubfiftant , & tan-

L

tam authorítatemSacraScriptura habeat;hinc

qum, Qd

etiam. metaphyfíicé nobis evidens non cft,

n, sls

quód Religio Catholica fit divinitus inftitu-

jb n

ta, & Sacra Scripturz miyfteria fintdivinitus

Mgutte

revelata.

Unde pariter metaphyficé nobis

; d

evidens non eft, quód à DEO ad obtinen-

Jlptint d

dam gratiam habitualem in prefenti , & glo-

)fälm.

riam in füturo , fimus ordinati ; quia fcili-

dQ

cet, nec quidem iftud metaphyficé nobis evi-

xidenterqt

denseft, quód reipsá poffibilis fit gratia fan-

ind, nott

Cificans , & vifio intuitiva DEI ;5 adeóque

m

longé minüs, quód hec dona fupernatura-

lus Qui

lia defa&o realiter in Angelis ; & hominibus

j mott

exiftant.

m du

Conftat 2, . Qvód Propofitio evidenter

33

cuditl

falía, fit etiam evidenter incredibilis fide pru-

denti , ac firmiffimá

.

non tamen vicifífim

41

3

inddlt

Propofitioevidenter credibilis ide prudenti,

g :

acfirmitlimá , fit ctiam evidenter vera, INam

z

ju-

, j

i;rdä;l.f.tlf IV. de Vz'rïuf. Theol,

344

j

juxta Diale&ticam ; quidem ; Boma efiillatio À

4ut

contraditlorio con[equentis , ad contradiclorium

"

antecedentis ;; attamen hec predicata nullá-

tenus fünt contradictoria : Evidezter verum,

àrium !f

«f

evidenter fal[um : Evidenter credilile , eviden-

ter incredibile.

Sic ifta Propoficio ; SteZ« funt

l uödmllï

numero pares , reipsá quidem , Íeu quoad fe,

j

Qoula 4

aut vera eft, aut falfa ; fed nobiseadem , nec

evidenter vera , nec falfa , nec evidenter cre-

st

giniel

dibilis, nec incredibilis , fed neutraeft, Un-

de patet , quód hujusmodi enthymemata

hi

malé concludant. — Qwod eff evidenter fal[um ,

gt

lii

eft evideuter incredibile fide prudenti, — Ergo il-

j

lud , quod efi evidenter credi£ile fide prudenti ,

eff evidenter verum. | Evidenter impo[Jiile , eff

I p /

evidenter incredibile, — Ergo evidenter crediéile,

auinel

st

evidenter efl. po[fiile,

Atque ideó ultcriüs

untll

malé fubfumitur , in particulari : $ed myfle-

vium Incaruatient y efl evidenter credicile. Er-

N

ii

go etiam evidenter verum. Sed a /lerium Tri-

nitatis eff evidenter credi£ile.

Ergo etiam evi-

T

Nam przedicta Enthymema-

)

i

1

(

denter pofJibile,

"

TT

ta fic formari debent :

Evideuter falfum , eff

n

evidenter incredibile,

Ergo evidenter credibile

ul

z0n eft evidenter fal[um, — Evidenter impo[fibile

Wi

EVK

Et

eft evidenter incredibile, — Ergo evideniter credi-

Bile, o eft evidenter impo[ibile. Hac fiqui-

W

M

dem conformia funt Regulg predidte. — De-

D

mum quoque obfecvandum eít difcrimen ,

li,

&i-

NU

1ifncr a&tus fidei Theologica folüm obje

Ve,

Tht fj

Difputatio IV. Artz'c;; IH -^ 1-34

L

LL

v , feu apparenter, & (imul fübjc&ive , feu

.

reipsà talem

5

etfi nterque fit firmiffimus.

r

! g

Hinc metaphyficé quidem evidenseft, quód

myfterium Trinitatis fit prudenter credibile

ALOCM

fide firmiffimá ; non tamen pariter evidens

POT

eft, quód illud fit credibile fide Theologicá

*0, lts

fubjc&ive tali , feu entitative fupernaturali,

hlj

Conflat 3, Qnuód nihilóminüs fit nobie

3

33

Dendto

moraliter evidens: Religionem Catholicam

dorud U

efle divinitus inftitutam , adeóque omnia &

d od

fingula ejus myfteria fuiffe à DEO revelata,

ibf

Nam moraliter evidenseft , quód omniacre-

nini, li

dibilitatis motiva reipsá fubfiftant , ut de rea-

Hb i i

li eorum exiftentiá, tum preterità, tum pre-

rj

fenti, prudenter nequeamus dubitare, Si-

U

cut enim de veritate illorum , que unanimi

Áb utenüs

confeníu $criptores profani quondam con-

m

tigiffe narrant , quamvis cadem non videri-

eudii, B

mus , folummodó imprudenter formidare

yjrimn

poffumus: ita pariter de illis, queeSancti Pa-

r ia

tres, ali(que Scriptores Ecclefiaftici olim ia

|bathya

Religione Catholica eveniffe referunt , dis-

g m

l

currendum eft. — Néque obftat , quód de

dnir

lï«ï

multis , qua Hiftorici Romani , aut Grzci

memorant , nec quidem imprudenter folea-

hm

nilit

mus dubitare,

Nam intellectus faciliüs ac-

"

quicfcit geftis meré humanis , quàm Divinis ;

[ædlaæ æ

quanquam, fi auctoritas ScriptorumEcclefia-

flicorum, quoad numerum, fapientiam , &

i tü dl[wf,

Veracitatep comparetur cum audcoritate

;iolümoïi*ï

j

a

Scr i-:

|

246 : Trr;&atu': IV. de Virtut. Theot.

[

(ue?

Scriptorum profanorum , huic multüm pra-

divivmw.,

onderet. Hinc ulteriüs deducitur, quód no-

)

df

bis quoqué moraliter fit evidens , & quidem

r D

evideotià fundatà in auctoritate humaná :

äacium &

hunc facrum Bibliorum Codicem, quo Eccle-

g Mil

fia Romana utitur , effe reipsà Verbum DEI

umfih qll. |

ícriptum. ' Quinimo , fi de hoc prudenter

j f

offemus dubitare , non poflemus Theolo-

s;

icà fide credere illa , qua in Scriptura Sacra

p t

continentur;prout ex di&tis num. 285. liquet,

gt

u 1[3.

Angricurus IV.

jl

byydit

"n dogma falfum. bomnini prr-

D

«ato proponi po[fit , 3 evidenter eredibile

wl

fide firmiffimà ?

n

TORenetandum r. Quód omaia , & fin-

f t

3340X gulaCatholice Religionis myfteria, fint

Yi

cvidenter crcedibilia fide prudenti, ac firmiffi-

; t

mà; quinimo doGis,& litteratis fitetiam evie

m

dens, etfitantüm moraliter,quód ea fint divi-

iil

nitus revelata , ideóque vera, prout hucüsque

zi

oftenfum eft. Vecüm rudes , & illiterati ho-

mines , illa motiva credibilitatis, quibus hec

sl

DT

evidentia inpitítur , aut pehitus ignorant;

Wa

aut faltem cognita fufficienter non penc-

[:T

trant , proutexperientià notum eft. — Atque

ility

ideó D. Aug. contra Epift, Fundam. cap. 4«

inquit : In Ecclefia Catbolica , ad [ynceriffimam

CT

D

fipi

entiam pauci [Jirituales , in báe vità , perote

Wiunt.

Thiy

Difputatio V, 4rtic. YY.

347

b n 7

niutit.

Cateram quippe turbam , non iutellz-

.s j uævDHUO'

gendi vivacitas , fed credendi funplicitas, tutifr-

[ M

mam facit, Cüm igitur ad a&um fidei Theo-

QUE

logice neceffarió prefupponi debeat evidens

lm

judicium de prudenti credibilitate myfterio-

t Vg

rum Religionis Catholice ; fimillque cet-

M Mp

tum fit, quód heceadem, non folüm à do-

m D

Gis , fed etiam idiotis fint credenda fide fir-

LT

mifBimá ; hinc ulteriüs queritur : an etiam

rudes habeant fufficientem evidentiam , de

I ho

hác prudenticredibilitate , ad fidem firmiffi-

J

mam trequifità ? Hec igitur queflio brevitet

decidenda erit, priusquàm alteram , in titu-

danyi

rl

lo propofitam agprediamur.

Prenotandum 2. Quód illa motiva, que

335

)

intelle&ui fagaci , & acuto , ad perfuaden.

dam Propofitionis alicujus veritatem non

i, tf

oyfeafit

fufficiunt , intelle&ui rudi , & hebeti fuffice-

ni«cfroi

rc poffint , prout rurfüs experientiá notum

v(etm

eft,

Hinc etiam evidentia credibilitatis , vi

cujus excluditur omnis formido prudens , de

lefmdi

out hu

reali exiftentia Divinz revelationis, compa-

Militeut

rativé ad diverfum intelle&um , dividitur in

abíolatam , & refpe&tivam.

Evidentia ab-

i ob

ius i?

foluta eftilla , quetot , tantísque motivis in-

"TOE

nititur , ut ifta bené penetrata, & ponderata

fufficiant , ad convincendum quemvis intel-

sd. V

le&um, quantumlibéet fagacem, & acutum,

undlmu a;')

quód omnia, & fingula Catholice Relipio»

j WW&"

nis myfteria fint prudenter credibilia, tan-

h!:vifi»ä;

3

quarmg

P

348 — ffraatas 1T, -de i'irtuf. trheol,

(f

uam divinitus revelata , etiam comparati-

g v

vé ad quamvisalíam SeCtam oppofitam. pro.

jgp lt

nt Árt. 2, oftenfum cft, Evidentia credibi.

pemne

j

litatis reípe&iva eft illa, que motivis quidem

agl

levioribus innititur ; quztamen ad convin-

cendum bunc intelle&um determinatum,

t fir n

i

(o|

ii

juxta varias cjus difpofitiones, aliásque cir-

Yi

df

cumftantias.,, fufficiunt, ut per eadem for-

D)

4

znido prudens , de veritate Religionis Catho-

lice excludatur.

got

Hujusmodi motivum evi-

i, r

dentis credibilitatis , refpe&u rudium, fal-

j

tem regulariter loquendo, eft humana illo-

l

sl

Ro

fum authoritas, à quibus fidei, morímque

doctrinam , ad falutem neceffariam audiunt,

ao

cujusmodi fünt eorum Parochi ,' Conciona-

yfa, ts

tores, & Catechifte. — Quamvis etenim ho-

| 5

PTl

4um authoritás non fit infallibilis , quomi-

m

nüs rcipsá falli, & fallere poffint ; quia ta-

r o

men intelle&tus audientis , vel hujus motivi

tenuitatem non obfervat, vel nullam de fal-

q t

n

fitate fofpicionem habet, hinc illud ad evi-

dentem credibilitatem refpe&tivam fufficit.

jiéia

v

Prenotandum 3. Quód ptoinde judi-

35

n

cium evidens pradentis credibilitatis , & ob-

]

lizationis credendi myfteria Religionis Ca-

T

tholice, & quidem fide firmiffinà, tanquam

h

divinitus revelata , per hunc aut fimilem dif-

curfum , feu formalem , feu virtnalem, Idio-

pgui

l

*7

3

fil

M

t

ll

tà facilé poffitobtinere. " Cüm illa, quead

Y

fidem , morésque Chriftianos reipsá perti-

nent,

Ó

!M W

Difputatio 1. Artic. IV.

3*49

lg

].

nent , fufficienter difcutere , atque à falfis

j

TM

difícernere non poffim ; hinc debeo fequi

. bt

j

du&tum illorum, qui tanquam coeleftis hu-

t

jus doctrine magiftri afferunt , hec fidei, mo-

t

rámque dogmata effe divinitus revelatajideó.

t ts

que firmiffimé credenda ; nifi jufta fufpicio

t d.

de oppofito mihi fuperfit, Sicetenim ifta cre-

It r

dendo prudenter agam.

Sed talis eft.meus

Mironi us

Parochus , mihi tanquam verz fidei , mo-

M gottut ts

rümque do&rinz Magifter , publicé confti-

hm d

tutus , nec mihi jufta fufpicio de oppofito

v

fnpereft, Ergo prudenter ago, fi hec om.

Àj mv

nia dogmata , tanquam divinitus revelata,

ddinin od

credam fidefirmiffimà. Hec fiquidem con-

Qd t

clufio ; propter evidentiam utriüsque pra-

vidttin -

miffe, continetrefpectu hujus Idiote, judi-

cium evidens de prudenti credibilitate my-

ii qui

Hinc veró

i, quite

fteriorum Religionis Catholice,

lhj i

ulteriis movetur queftio : An homini pri-

vato, nontantüm dogma verum, fed etiam

nulun d

cild d

falfum proponi poffit , ut evidenter credibi-

le fide prudenti, acficmiffimá, tanquam di-

liam uf

vinitus revelatum ? Nam refpe&u totius Ec-

voinde j

jlizis, V

clefje Catholice , aut Sedis Apoftolice , ob

infallibilem Spiritüs San&i affiftentiam , id

Reloih^

ficri non poffe , aliunde manifeftum eft.

fini, tf

Dico x. Non poffe homini privato pro- 337

at

poni dogma falfum, üt evidenter credibiie,

ib

evidentid abfolutá. Ita cum Suarez Difp. IV.

usl t

!

Scd. s. Communis & certa Theologoram

p ï

) z 4

fen-

p

l

350 Traäams IV, de Virtut, Theol.

fententia. Prob. Nam evidentia credibilitatis

jnm

D

í

abfoluta eft illa , qua tot, tantísque motivis

^ Wm L

innititur, ut eadem bené penetrata , & pon-

derata, ad quemvis intelledum , quantum-

m m

1

I

r

vis fao

2

acem , & litteratum , convincendum

fufficiant ; quód fola Religio Catholica, com-

m ohiglllf

sl

parativé ad quamlibet aliam Sectam , fit pru-

dentercredibilis, & credenda , tanquam di-

yi, 1

TT

vinitus iüftituta,

Sed hoc ipfo repugnat , ut

hi Mw' r

homini privato falfum dogma proponatur,

[

üt cevidenter credibile, evidentià abfíolutá,

" meiäa

Min,

Dd

..

Ergo. Maj. patet exdi&tis num. 335.

prob. Si etenim homini privato, falfum

, 108

g o !

dogma proponi poffet , üt evidenter credibi-

le, predidà evidentià abfolutá, quà illi pro-

dl

fio , 9

ponitur dogma verum ; tunc idem per mo-

tiva credibilitatis, etfi fufficienter penetrata,

ii

siini

& ponderata , non poffet ampliüs difcerne-

re veram Religionem à fzlsà , quinimo fal-

h

ss T

fum dogma , ranquam divinitus revelatum

M:

credens , à DEO pofitivé deciperetur, pro-

utHugo Vi&orinos, num. 5 1 1, allegatuslo-

m

vt

quitur, Sed hoc repugnar.

Ergo.

n

Cenfirm.

Nam D. Aug, Lib, De Utilitate

[

[

!

J

338

)

credendi , cap. 17. Honoratum Manicheum,

Wg;i

ad ampledendam , ob hec eadem cvidentis

iM

d

[

ü

T

credibilitatis motiva ; Religionem Catholi-

cam , hifce verbis hortatur : Cs igitur tan-

(s

1um auxilium DEI , tantum profeclum , fru-

lonis

Gimque videamti, dabitabinm mos ejm Eccle-

Qd

f

frfll,];u,!' '

Difbutatio fV. Artic;. IF,

j5

d*"*imïïhm

L

fia condere gremio , qua ufqui a4 confefionem ge..

neris bumani , ab Apoflolicd Sede per [ucceffiones

Pmmz&PUG'

Epi[coporum fruftra bareticis circunlatrantibus,

NUb n

& partim Conciliorum gravitate, partim etian

, CDRWW

yairacálorum majeflate dammatis , culuem au«

Wab

tboritatis obtinutt 2 Huic nolle primas dare , vel

du s.

( La

fummaa profectà inzpietatis efl , vel pracipitis ar-

voganti&. — Sinulla certa , ad [apientiam , falu-

Á

témque animis via efl , quid efl aliud ingratum

r Droponay,

effe opi , atqu& auxilio Divimo , qudm tanto la-

k d

&ore, pradicha autboritati velle refflere, Sed

o M

hoc Magni Do&toris argumentum non fübfi-

wb, ln

Vntred

fteret, f1 homini privato falfum dogma pro-

poni poffet, üt evidenter credibile ,

& qui-

j lp

dem evideatià abfolutà, " Ergo.

hm pt .

Dico 2, Poffe hominiptivato falfum do.

fptitut

ma proponi, àt evidentér credibile , fed cvi-2239

is dicerne-

dentià folàm refpe&iva, Itacum Suarez Difp.

yiinof

Ill Se&, 15. communior Sententia

s vt

; quam

Haunoldus Tra&. r. De fide , cap. 2.

contra

tetuf, pr0»

Ant, Perez, Card. Pallavicinum , & Efpar-

ligiuslo

zamfusépropugnat, Prob. Nameviden-

20,

tia credibilitatis refpc&tiva eft illa, que regu.

ï)e.Uiililal.-

lariter loquendo, innititurauthoritatiParo-

|inicheut

chi, aliorámque in(tru&torum, exponentium

m cvidenïi'

do&rinam Religionis Catholice , tanquam

m Ctté

divinitus revelatam , ideóque credibilem, &

M igi(!(l V'

credendam fide firmiffimá.

Sed fub hác eá-

dem cvidentiá credibilitatis , & obligationis

-ofzäum T

credendi , poteft homini privato , prater

qui ';

D

0g-

Wvatlatus V. de Virtut, Theol,

p

55*

jim f

dogma verum, etiam proponi dogma falfum.

" 1o hujus

Ergo, Maj.patet ex di&tis num. 235. & feq.

Min. prob.

Sicut enim Parochus poteft

istiote t

galum J

ruftico proponere dogma verum , quód fci-

j i (2"0.

licet Filius DEI fitincarnatus , affumendo na-

f far

turam humanam ; ita eidem ruftico , ex ma-

litià vel ignorantià proponere dogma talfum,

q0ts fiin

yelngt

quód videlicet etiam Spiritus San&us fit in-

m

carnatus, affumendo naturam columbinam,

;rul!ushomo p

quando in hac fpecie füpra Chriftum in Jor-

dane baptizatum comparuit ; fimülque ad-

de i

dere , quód utrámque hoc myfterium fit in

i qu

Evangelio divinitus revelatum , adeóque fir-

st

miffimé credendum,

Ergo.

p il

dutqii

Confirm. Si etenim homini privato , prae-

349fertim illiterato , non poffet dogma falfum

mistn

irToY

roponi , füb cádem evideotià credibilitatis

refpeGtivà , fub quà eidem proponitur dog-

ol

L

ma verum ; tunc haec repugnantia fundare-

T

tur in co , quód quilibet homo privatus,

AW

Tn |

JUI

wil

quantumvis idiota , habeat difcerniculum

1.

aliquod fupernaturale , vi cujus dogma ve-

"i

rum , difcernat à falfo, etfi uttámque ab eo-

f

M

TT

!

dem Parocho, tanquam divinitus rcvelatum,

*'MPI

proponatur. Sed hoc admitti nequit, Ergo.

Lml

Viy

Maj. continet fundamentum Sententie op-

ofite. Min.prob. Namex hoc difcerni-

LU

n

Q

culo fupernaturali fequeretur primó : quód

illiterati fint feliciores Doc&toribus Theolo-

U

logis , inter fe difceptantibus : an hoc , vel

IIM' (fx

li«

VMILM)

Difputatio lV. Arfic. IY

353

illud dogma fit de fide ; adeóque no

n fit

-R

I t

opus alio hujus controverfiz arbitro , quàm

iftius Idiote refponfo , utpote per fuum dis-

Mtg

cerniculnm füpernaturale difcernentis ve-

T0 fs

rum à falfo,

Sequeretur fecundó : quód

bf

rufticus fuum Parochum , etfi ex inculpabili

Mdj

errore , falfum dogma , tanquam divinitus

us fudih

revelatum,proponentem, ftatim erroris red-

t enjoo

arguete poffit,

Sequeretur tettió : quód

(hrim

nullus homo privatus in herefim meré mate-

|

t ln

rialem , per incnlpabilem ignorantiam poffit

:myüetiumürm

incidere ; quia ftante hoc difcerniculo error

ii

inculpabilis non erit.

Sed haec omnia, ut-

)

pote penitüs abfurda , nequeunt admitti ;

f;ipn'mo, J

cüm necquidem ipfi Prophete, femperiftud

dogmalehm

difcerniculum habuerint, prout ex doctriná

erediitats

D. Thom. num. 284, recitatá patet, — Ergo.

ponitur r

Contra hanc conclufionem.

i furdt

Objicies r, Evidentia credibiliratis fo-

ymo pridt

34

lüm refpe&tiva , feclufo difcerniculo füper.

difecucu

naturali , non fufficit ad credendum , fide

firmiffimá , myfterium divinitus revelatum,

ps m

tínged?

Sed hoc ipfo repugnat, ut homini privaro

us

falíum dogma proponatur fub eádcm evi.

dentid credibile , fub quà illi verum dog.-

ma proponitur.

Ergo. . Msj. prob.

Nam

fententu?

Y hOC di[[—r

evidentia credibilitatis folüm refpe&tiva, non

fufficit ad excludendam omnem formidinem

f rimö: 5

T

oru *

udentem , de reali exiftentid revelationis

b

j d 05!;

iving, Sedhocipfo. Ergo. Min, patet ex

le

p

254 Wradatus I/V. de Virtut. Tbeoi.

di&tis num. 285. & feq. . Maj, prob. Hac fi-

gt

a refpe&tivainnititur motivo

mhlih i

quidem cvidenti

Yodi eft authoritas Parochi,

|jconor.

fallibili , cojusa

,mip

qui docendo non habet infallibilem affiften-

tiam Spiritüs San&i ; adcóque falli, & fallere

j NU

oteft, Ergo.

iil i

Confirm,

Nam ad credendam fide fir-

opitt ,nüp

m erdod

miffimá veritatem divinitus revelatam , non

ddo, qni

fufficit judicium credibilitatis meré probabi-

le, prout num. 284. & feq. di&tum eft, Sed

dmilindc

judicium ctedibilitatis , folüm evidens refpe-

od

(jás a

Give , reipsá cft judicium mere probabile.

s tunldt

Ergo.

Refp. N.maj Adprob.D.maj, Evi-

wilun

342 . tentia credibilitatis folüm refpectiva , non

Áb d

fufficit per fe loquendo , ad excludendam

o

omnem prodentem formidinem de reali cxi-

PU

dnitt

ftentia revelationis Diving. C. maj, Non

fufficit per accidens, N, maj. & fic dift. min.

8

N.confeq. Ratio eft, quód cvidentia cre-

';&ämedl

dibilitatis folàm refpe&tiva , utpote reipsá

tuti,

fallibilis , quidem per fe loquendo, non fuffi-

ciatad excludendam omnem prudentem for-

tl

midinem , ab illo intelle&u , quiadvertit mo-

A

tivum ejusdem effe fallibile ; attamen hec

J

eadem evidentia fufficiat refpe&u alteriusin-

y

telledüs , qui non advertit motivum iftud

(w»

effe fallibile : fi nulla infuper occurrat ratio

[

j*

fufpicandi, quód Parochus in rebus , ad fi.

FWM

em

fh'l [ ,

:ivw,w

Difputatio IY. A?:;c. IV.

355

ii

Mi t

dem & falutem pertinentibus ex ignorantia ,

At

vel malitia , falfum dicat.

Qu l

LUEN

]

Ad confirm. D, maj.

Non füfficit judi-

ii

cium meré probabile , cognitum quà tale.

C.maj. Non cognitum, quà tale, N, maj,

Et ficdift, min, N. confeq. — Ratio hujusite-

dl

rató patet ; non folüm ex modó di&is

SfTtlta

»fed

etiam ex illo difcurfu evidenti , num. 356.

u':m:räpmä;:.

adducto , quem Idiota fibi formare poteít,

diua d &

tit firmiffimé credat dogmata , fibi propofita,

TT

tanquam divinitus revelata.

t p

1

Objicies 2, Repugnat , ut homo priva.

tus, etiam Idiota , tam firmáfide credat dog343

hDj

ma falfum, fibiàParocho propofitum ; quàmn

fj t

firmá fide credit dogma verum , ab codem

adctdm

d d

Parocho propofitum. — Sedhoc ipfoutrüm.

que dogma eidem non poteft proponi , füb

.nij, Nt

equali cvidentiá credibilitatis , etfi meré re-

(cell.ain.

Ípe&tivà, Ergo. Maj.prob. Nam dogma

videnta t

verum Idiota ctedit, prelucente illuftratio-

jpot ts

ne fupernaturali, per actum fidei Theologi-

jo, totid

C& ; per quem a&tum fidei Theologice noü

wdentend

credit , nec credere poteft , dogma falfum.,

jadrenee

Sed tepugnat, ntactusfidei Theologice noa

um

fit firmior , illo actu

; quo creditur dogma

lp d

falfum. Ergo.

yotirun

Confirm, authoritate D. Thomze hic q. 2

orcurm

att. 3. ad 2. fic refpondentis : Sicut bomo,

n

per naturale lumen intelleclfis , affeutit. priuci-

(fiä à ita bomoviriuofiu , per babitum — adet

rea

" pvi[fm'i

'355 "Tragfatus 1Y. de. Virtut, '"Tbeol,

jn C

velum judicium de bis , qua comveniuut il vir-

2uti.

Et boc umodo , per [umen fidei divinitus

gmp

RW fafir

infufumn bomo afentit bis , qua funt fidei , nou

s

auten contraria.

Ergo repugnat , uthomini

xdia um

privato fub eádem evidentiá credibilitatis re-

fpeGtivà propofitum dogma verum , & fal-

du d

qisdíoti

fum, zquali firmitate credi poffit.

NU

Refp. N. maj, Adprob. D. maàj.. Dogma

344ve

rum Idiota credit fide Theologicá , tum

;,longömmäs

Marfin.)

obje&ivé, tum fubje&tivé tali, quà fide non

ts i

credit , nec credere poteft dogma falíum.

C. maj.

Quá fide folüm objective tali non

s

. poteft credere dogma falíum. — N. maj, Et

NY

ii w

fic dift, min. N, confeq. Ratio eft , quód

mtitn/

Idiota propofitum fibi dogma falfum , tan-

quam divinitus revelatum , ex imperio vo-

mifitr,

luntatis , credere poffit affenfu tam finno,

aleny

n

feu omnem prudentem formidinem exclu-

dente; quàm firmo affenfa creditdogma ve-

iuü

rum , ídque reipsá divinitus revelatnm. Hinc

LT.

n

uterque affenfus poteft effe a&tus fidei Theo-

TE

logice , fed prior folàim obje&tive , fen appa-

renter , alter veró etiam fubje&tive , feu re-

Wa

ipsà talis , prout num. 328. refponfum cft.

"ii

Sicolim $. Cyprianus Carthaginenfis Epifco-

Ui

pus, & Martyr, cumaliis o&toginta Epifco-

RU

"

pis Atricanis ad Sypodum convocatis ficmif-

T u

fime credidit , ac definivit: quód Haretici,

1

t lls

aut Schiímatici validum baptifmum confer-

l.';fmnk;;

re nequeant , ideóque ab illis baptizati, ad

) M

Mi

hu

Difputatio IV, Artic, 'l p

357

Mu

Ecclefiam Catholicam finé novo

baptifmo

l"'"f»"'küün

admitti non poffint.

Hoc tamen dogma,

IT

tanquam falfum,

P uj

ftatim à , Stephano Papa

nnäcuäm.

Il. reje&um , & poftceà quoqué pet Generalia

Concilia damnatum eft. Si ergo Sané&tus hic,

IDi R

fimálque aliàs do&iffimus Epifcopus , cum

jf

reliquis difcerniculum fupernaturale non ha.

agj D

buit, quo hujus dogmatis falfitatem cerne-

hod

ret , longé minüsillud quivis Idiota habet.

ll ul

Ad confirm. N. confeq. Nam ex allega-

g ln

ta dodtina folüm infertur , quód homini

hii o

p w

privato, néque dogma falfum, tanquam di-

vinitusrevelatum , per illuftrationem fuper-

land, l

naturalem proponi, néque ab illo per habi-

v lum t

tum infnfum fidei credi poffit ; neutiquam

T iptio

veró infertur , quód quilibet homo fidelis

j n ftoo,

jiem exdt«

etiam lumen fupernaturale habeat , vi cujus

inftin&tum Divinum, à proprio inftin&u fem.

didognav

pet difcernat ; càm idipfum Do&or Angcli-

d. D

cus num. 284. adductus, de l'rophetis non

u dT

femper admittat,

Objicies ult.

ye f

Si homo privatus, ex im-

345

g, t

perio voluntatis eádem firmitate poffet cre-

rtponit

dere dogma falfum , de Incarnatione Spiri.

rüs Sancti , quá credit dogma verum, de In-

;'mcnlïsEPF !

carnatione Verbi Divini, ab eodem Parocho

i

r

propofitum ; tnuc poftmodüm evenite po-

nj i

terit , ut talis prudogter repudiet affenfum

tnun*

fupernaturalem , quo priüs credidit dogma

erum, Sed hocadmittinequit. Ergo, Min.

j bJP"uU' ;

6X«

Tra&latus 1V. de Virtut, Thbeol,

n

358

h Pwml

exinde patet, quód ab Innocentio XI. dam-

Potefl guis

fl

nata fit fequens Propofitio 20.

HP, D-'M

prudenter repudi

areaffenfum , quem babebat ,

,Nan

fupernaturale

71«

.

Min, autem prob,

Nam

t , uthicldiota poftmodüm ab

sbl

cvenire poteri

TT

Epifcopo audiat , falfum effe dogma de In-

"m

carnatione Spiritüs Sancti ; adeóque prü-

denter repudiet affenfum firmiffimum, eümq;

jium a

a

naturalem, quem priüs huic dogmati prafti-

gt

tit. Ergo pariter. Conf, prob. Ideó primum,

"WL

quia per oppofitam Epilcopi authoritatem ,

nmpmdcnm

amittit priftinam evidentiam credibilitatis re-

w us

fpe&ivz , de falfo dogm

ate , in authoritate

íui Parochi fundatam.

Sed hoc ipfo etiam

two ln

amittit , aut faltem amittere poteft , prifti-

ln at

vudiitl

nam evidentiam credibilitatis refpe&tivz, de

vero dogmate , utpote in ejusdem Parochi

R [

authoritate fundatam.

Ergo.

st i

ii

Confitm.

Hoc ipfo, quód predictus

Idiota poftmodüm agnofcat , fe à Parocho

ETRT

de Incarnatione Spiritüs

CT

per dogma falfum ,

al

San&i fuiffe deceptum ; eo ipfo prudenter

formidare poterit , né fors etiam per al-

NT

n

terum dogma de Incarnatione Filii fit dece-

L

tj

W.

ptus. Sed hoc ipfo etiam pradenter repudiare

oterit affenfum illum fupernaturalem ; quo

N Am

anteà hoc myfterium credidir, Ergo.Maj, pat,

þnl*ui

W& a

Min, prob. Nam affenfus fidei upernaturalis

effentialiter eft incompolffibilis, cum formi-

"

T

oni.s

N»Amh

dine prudcntg,dc reali exiftentia revelati

Di-

M/.—

Difpstatio lV. Artic, lV.

359

MO

Divine , prout ex Propofitione damnatá ,

ib H

num. 286. allegata patet.

Ersgo.

u

' Refp. D. maj. ult. fyllogifmi.

Ideóà tan«(

T0 i

6

tüm. N . maj. Et quia fimul evidentig prifti

,

Md

niz credibilitaris alia nova non fuccedit,

C.

di dul

maj. & fic dift. min. N. confeq.

Ratio eft,

i)ïu'öqf,,'l.

quód bic Idiota, ia cafo pradicto , per op-

uf .

,

pofitam au&toritatem Eprfcopi, quidem pri-

niruiy

d

ftinam evidentiam credibilitatis de falfodog.

d pron,

fnate amittat , non tamen novatrn de illo ac-

N

quirat ; nam aliàs priftinum affenfüm etro-

Vr

neum prudenter repudiare non poffet. Econs

t

tra veró priftinam evidentiam credibilitatis

de vero dogmate neutiquam fic amittit, ut

]hciea

pid, pl

aliam novam , in ejusdem Epifcopi authori-

vediia d

tate fundatam , nonacquirat, aut faltem fa-

jem Purodti

Cilé acquirece non poffit, adcóque nec pot-

eft prudenter, fed folüm imprudenter , feu

X ptætïlüui

culpabiliter repudiare affenfum , quem priüs

feà hao

habuit , fupernaturalem.

2

Ad conf. N. min. Ad prob. N. confeq.

tionebpi

op

m

]

Quamis etenim hic Idiota ; ftante hác pru-

eum v*

denti formidine non poffet ampliüs fide fu-

Fl t

pernaturali credere verum. dogma , quod

mers

priüs credidit ;; non tamen proptereà po«

a:uralem;fï

teft etiam prudenter difcredere huic dogma-

t , fcu priftinum affenfüm fupernaturalem

tf

repudiare,

Unde prudenter folummodó

:i[upcmafö?

lB eum [

poterit tantifper fufpendere affenfum , do-

nec novum, illádque evidens judicium prü-

ntiarcïrlauï;

a

C

d

360 Traäath;' IY. de Virtui, Theol.

dentis credibilitatis , ad actum fidei , effens

T

il &

tialiter requifitum obtineat.

Quinimo, fa-

g t

& fuppofitione , quód ille pofteà eviden«

dritby

tiam credibilitatis repeQtivam , credito priüs

vero huic dogmati oppofitam ; & quidem

,üMI

g, G

citra ullam fuam negligentiam , & culpam

haberet , adeóque in harefim meré materia-

)1 PIOW

ET.

lem incideret 5 tunc priftinum affenfum fu-

pernaturalem potiüs amitteret , quàm repu-

ao

m

diaret, Nemo fiquidem bonum illud , pro-

prié loquendo , repudiare dicitur ; quo

f

pl o

diutiüs non poteft retinere,

n 2

Conftat 1.

Quód falfum dogma homini

msa n

g4'7privato non poffit proponi , àüt evidenter cre»

dibile evidentià abfolutà, feu fundatá in illis

ii

motivis, per qua Religionis Catholice do-

TT

&rina redditur evidenter credibilis , & cre«

T

denda fide prudenti , ac firmiffimà , tanquam

iyinft

divinitus inftituta,

Nam aliàs homini pri-

n li

vato , quantámvis litterato , fueque falutis

nuitti

cupido , nullum fupereffet medium , quo

iil

dogma verum à falfo , difcernere poffet ; fi

st

tanta credibilitatis motiva pro dogmate ha-

F2

retico, quanta pro dogmate Catholico, prae

Ri

fertim veró miracula divinitus patrata , eidem

w

"t

n.

fuppeterent. Atqueideó D. Auguftinus Ma-

T

nicheos , Donatiftas , Pelagianos , aliósque,

U

tum Hareticos , tum Schitmaticos obtefta-

"l' M

tur : utaccuraté confideratis Ecclefiz Catho-

i

h! flf !

&

DN

hcæ prarogarivis fuos erroresagnofcant ;

I* CT

"l

Difputatio lV. Artic. 1 V.

361

A

371 fm'

hujus folius do&rinam fequantur.

Hinc

i

Wl

falfum illud dogma, quód Baptifmus, etff

lt MCI]:

obfervato ritu debito , per Acatholicos ad-

M n

miniftratus, fit invalidus, à $, Cypriano Epi-

a s

lä l

TU4p

"

Ícopo , & Martyre , caterísque Africe Epi-

Ícopis , Carthagine congregatis , fuit quí«

foneiy,

dem approbatum , tanquam verum ; non

Dur r

tamen illis evidentià credibilitatis abfolutà

10 (

Nam erronca hec doCtrina

propofitum.

nuniud p

ftatimà Sede Apoftolicá, & Ecclefià Roma-

[

nà fuit reprobata, & demum à Gener, Conc.,

Niceno I. condemnata.

Mupconi

Qd

Conftat 2. Quód homini privato falfum

548

ogma proponi poffit, ür evidenter credibi-

Ti

e fide prudenti , ac firmiffimá, fed eviden-

Caltlie d

tià folüm refpectivà , fub quá illi pariter ve»

hi, t

rum dogma, tanquam divinitus revelatum ,

i u

ideóque firmiffimà credendum proponitur.

Donin

Nam rudes, & fimplices non poffunt fide fu-

itqi [

pernaturali credere fidei Catholice myfteria,

edium, t

nifi precedat judicium credibilitatis evidens ,

qe p

feu ompem prudentem formidiné de horum

) dogmälthi*

myfteriorum revelatione Divina excludens,

pront ex Propofitione damnatá , num, 286.

ao

a

allegatà patet. — Quia veró illa motiva, qui-

gt

bus evidentia eredibilitatis abfoluta inniti«

1105; d

tur, hominces illiterati fufficienter penetra-

tTe , ac ponderare non poffunt; hinc fufficit

ii

illis evidentia credibilitatis refpectiva , five

Edv

illorum intelle&ui commenfurata, fimülque

'caaguofun'-ä

AÀa2

O«

TraBlatus IV, de Virtut. Tbeol,

la

46:

omnem prudentem formidinem de oppofito

T u

excludens, Hoc porró evidentia refpeGriva,

"

faltem plerámque , fundatur in authoritate

g

Ed

humaná Parochi , aliorámque do&rinam

Chriftianamillisexponentium. Ex hácenim

authoritate fibi formant judicium evidens,

, erint

uód prudenter agant, fi omnia fibi propo«

dypi t

"T

fita , tanquam divinitus revelata, firmiffimà

pad)

credant , prout ex difcurfu patet, qui nuai,

336. habetur,

Cüm igitur nullátenus re«

du

pugnet ; ut Parochus , aliásque Inftru&tor;

T

vel ex ignorantia, velcx malitia, pretet doge

PU

j i

ma verum, fimul aliud fallum , tanquam di-

vinitus revelatum , paritérque credendum

d

proponat; hincetiam nonrepugnat, ut ho-

tb t

mini privato falfum dogma ; tanquam evi-

d d

denrer credibile , fed evidentià folüm refpe-

m

iinit; A

€tivá, proponatur.

Conftat 3. Quódrudes & fimplices, prz-

f m

ERE

r hanc evidentiam credibilitatis refpe&ti-

t

vai ,non habeant difcerniculum aliquod fu-

[ (pt, h

CT

pernaturale; vi cujus inter dogmata , ab coe

dem Parocho propofita , verum à falfo , auc

t il

obje&um reipsá divinitus revelatum , ab al-

t

tero folàüm apparenter revelato ftatim difcer-

q '!m

pant ; cüm taie difcerniculum nec ipfi Pro-

Dd

wm'w

5

et& femper habuerint, prout cx doctrina

W

Thoim, num. 284. addutta patet ; nce

lii

$. Cyprianus babuerit, quando falfum dog.

&a cuim aliis Afticanis Epifcopis defendit ,

pre-

Tk

ln

Wt

Difputatio YV, Astie, V,

365

t

prout num, 344, narratum eft, — Aecedont

l;

ü

abfurda reliqua , num. 340. adducta, quee

ex hujusmodi difcerniculo , etfireipsá poffi-

Ti

bili , attamen cuivis Idiote perperam attri-

LE

buto , fequerentur. * Hinc rudes, & Gimpli-

lMs

Qbui Dj

ces, ex imperio voluntatis , eádem firmitg-

T d)

te dogma verum & falfüm, fub equali evi-

dentià credibilitatis refpeGtivá fibi propofi.

t ii

tum credunt, prout in Hercticis meré mate-

Y tldens

rialibus ab experientiáà compertum eft, — Ex

R llhdo,

his etenim plurimi , ad fidem Catholicam

d.

converfi , ultro fatentur : quód priüstam fir-

Dv

miter crediderint, humanam Chrifti natu-

Qu atl

ram ubíque realiter exiftere , quàm firmiter

pimi

credebaüt , candem Diving Chrifti nature

fiuta t

realiter effe unitam.

Néque hinc legiti-

fl p

mé infertur Propofitio 20. per Innocentium

XI. damnata : Poreff guis prudenter repudia-

nyicts ?

re a[fenfum , quema. babebat , fupernaturalem.

ii p

Quamvis etenim , deprehenío poftmodüm

ndiquil

falfo dogmate, Idiota prudenter formida-

mu, d

ret, quód fors etiam circa verum dogma fit

» flb

deceptus , ideóque priftinam credibilitatis

lum , 4

evidentiam , in authoritate fui magiftri fun-

futindit

datam, de credendo vero dogmate amitte-

paec pl

ret, attamen locó hujus novam aliam , ad

ner d

credendum dogma verumi , in altiori autho-

"TL

ritate füundatam, facile,potcü obtinere,

jofalupos

gt

AR-

"

Aa3

y

Tra&tatus YV. de Vivtut. Théoll,

$64

] Imcmm

m

ARnricurLus V.

il q"i !

"AH evidens Tudicium. credibil-

jitra

d

zatis fit. ackus entitatiue fupernaturalis à

Ranotandum 1.

Trenott :

350

uód illa fides fuper-

;rmatunhs |

naturalis , quà fideles Catholicze Reli-

jcunen

tionis myfteria credunt, primam originem

got

fuam , juxta ordinariug moderne providen-

tie fyftema , ex audito Sacri Evangelii prae-

'utci!:&us:xit

vl DA

conio habeant. Sicetenim DoCtor Gentium

ad Rom.X. 15. & feqq, differit: Omzz oui-

sibnn!

ïm&. Wi

gunque invocaverit nomen Domini , (alvus erit.

Quomodo ergo imvocabunt , in quem non ciedi-

a,

p

derunt ? Aut quemodo credent ei , qguem now

audierunt ? Quomodo autem audieut [im prae

y lal

PT

dicante ? Quonodo verà pradicabunt , ui[i mit-

tf

fautur ?. Sicut fcriptum efl : quàm [peciofi pedes

vangelizsantium pacem , Evangelizantium £o-

a

94 ! Sed non omnes obediunt Evangelio. lfaias

"a ln

enim dicit: Domine, quis credidit auditui 0-

&i

ET

firo ? Ergo fides ex auditu , auditus autem per

verbum Obrijii.

Verüm ánte hanc conclufio-

, f,rä;:i:im

tilm

nem meritó excepit Apoftolus ; Sed 07 om-

stes obediunt Evaugelio , feuaudito Chrifti ver-

&ü

1

bo credunt, prout ipfemet frequenti expe-

u

rimento didicit, ex quibus unum adduxiffe

u

fufficiat.

Predicabat Athenis in Areopago

reíentibus Judeis, & Gentilibus Philofo-

fj

Wi

phis , fcd varie eventu ; gui AQ, X VII. 32;

irmm '

D:'/þutnti; l I' Artlz'a.- F.

865

& feq. memoratur : C2m andiffent autem red

Lth

furretlionem mortuorum , quidam quidem irri-

débaut 5 quidam verà dixerumt : Audienius fe

:('um "

'de boc iterum 3 quidam verd viri adbarentes ei

!j

crediderumt,

,

Iöd l"ä 6;3 A

Prenotandum 2. Quód proinde fidei fu-

t thini

351

pernaturalis initium fit quidem ex auditu,

Yindg Q

hic tamen folus non fufficiat, fed infuperlu-

denoyd

men fupernum requiratut , quo prelucente

u n

intellectus ex imperio voluntatis credat , jux-

Mdv Gentün

ta illud D, Aug. Tra& 26. in Johan. : Mz/ra

j Üinia

potefl bomo nolens , fed credere non poteft , nifivo-

f li

lens, Hoc autem imperium debet effe libe-

rum, ac fupernaturale ; nam aliàs fides me-

g

DL

ritosia non effet, contra illud ad Hebr. XI.

233. San&i per fidem adepti funt repromilfionese

jf tl

tl t

linde D. Thom. hic q. 2. Art, 9. ita: concla-

jf p

dit :. hu noffri funt meritorii , in guantum

jamim

procedunt ex. libero arbitrio , moto à DEO per

nli. T

gratiam. — lpfum autema. credere eft aGhu intelle-

ht u

&&is a[fentientis veritati Divina, ex imperio vo-

ho a

luntaiis à DEO mota per gratiam . & fie [nbjacet

od

libero avBitrio in ordinead DEUM. - Unde acki

n

fidei potefl effe meritoriws, — Quinimo hoc idem

to Chidt

contra haetefim Semi. Pelagianam à Concilio

"Trid. Seff, VI. cap, 6. definitum eft, ubi de

equenti d

um il

infidelibus adultis ad juftificationem fe dif-

ponentibus fic ftatuit : Difponuntur autem ad

;in A

li P*

ipfam juflitiam , dum excitati Divind gratid &

edjuti , fidem ex auditu concipientes , liberà mo»

Aa« X WL *'

Ul/7-

Aa 4

366

?I'raäatu:xll' ,de Virtz;t. »Tl;.eal.

! W

ventuy in DEUM , credentes vera eff , 2ua di-

l

viuitus revelata , &v promiffa funt.

Unde pa-

g

tet ; quód ad actum falutarem fidei requira-

; pl

yxinntid

naturale.

tur imperium voluntatis , entitative fuper-

äquöduon

ia

Prenotandum 3. Quód huic imperiovo.

352',[,

ntatis , entitativé fupernaturali prelucere

p u

debeat ex parte intelle&tüs judicium evidens

[

. «tedibilitatis , prout cx totius Difputationis

qui,it

prefentis decurfu patet,

Hoc autem judi.

qutis

€ium credibilitatis aliud eft. fpeculativum ;

al p

aliud veró pra&ticum. — Per judicium fpecu.

ltss

. lativum intelle&us affirmat : quód doctrina

i

propofita prudenter credi poffit fide firmiffi.

D B

13 , tanquam divínitus revelata, | Perjudi-

d

U TI

cium veró pradicum intelle&us affirmat:

quód eadem doGrina non folüm credi poffit,

m h,

Ícd ctiam credi debeat, five actu credenda

a

fit fide firmiffimá.

Advertendum igitur:

* lr

quód primus affenfus fidei fupernaturalis ,

Mi

r ]

regulariter loquendo , ex hác aGionum fe-

rie procedat.

Prima cft auditio , feu per-

g

ceptio illa interna , quá intelle&us dogma

"ii

propofitum , per fimplicem apprehenfionem

atdy

reprafentatum ; percipit, fed omnem affen-

fum fuípendit, Secunda eft inquifitio veri-

ho

w

tatis de dogmate antcà percepto , quá intel-

t g

le&us inquirit: An illud prudenter credi pof-

M

fit ; tanquam divinitus revelatum ? Tertia

i

eft judicium evidens prudentis credibilitatis ,

íd-

W;mmm

l

TT

Difputatio YV. Artic.V.

hn mæ

367

la[mr

u

ídque fpeculativum , & quidem ig motiviss

tj

priüs inquifitis, fundatum

uarta cft ju-

t

dicium prudentis credibilitatis pradicum ,

[ mw& EP"'

Íídque immediaté prelucens imperio volun-

tatis, quód non folüm prudenter credi poflit,

fed etiam a&u credendum fit dogma propo-

Ml

fitum , tanquam à DEO revelatum. | Quin.

DAT

ta. denique eft fupernaturale imperium vo-

D

luntatis , intelle&ui affenfum firmiffimum

ET.

imperantis,

De utroque igitut judicio c&e-

|fttng,

dibilitatis previo , ifthic queftio movetur:

nl

anillud fira&us, quoad fubítantiam , feu en-

T ol

titativé fupernaturalis ?

fs n

Dico z. Evidens judicium credibilitatis

h, I

353

h demut:

Ídque pra&icum , effe a&um intelle&üs enti-

tativé , feu in fubítantia fupernaturalem.

atdpof

Ita cum D, Thom, hic q.8. art, 6. & q. 9. art.

Laedenda

I.communis & certa Theologorum fentén-

hm ipr

tia, Prob. Imperium illud voluntatis libe-

ttoatur,

rum , & meritorium , ex quoimmediate pro-

Qionua l

ceditaffenfus fidei Theologica , eft actus en-

0, f

titative , feu quoad fubftantiam fupernatura-

Qus du

lis, Sed hoc ipfo etiam judicium credibilitatis

vhenfont

pra&icum eft atus intelle&s entitative fu-

poem ii

pernaturalis. Ergo, Maj. patet ex di&is num.

uiftio vt

251. Min. prob. Ad omnem a&um volun-

N

tatis liberum , eümque entitativé fuperna.

teredi

turalem, effentialiter requiritur ex partein-

u 7 T

telledüs . previum dictamen pra&ticum ,

tanquam ptincipium effe&tivum morale ta-

crcäbthnï

L

lis

Aas

n

Traatus VY. de Virtut. 'Theol.

lis aGüs, ídqne entitativé fupernaturale. Sed

judicinm credibilitatis practicum cft princi-

mü,t

qfift

pium effe&ivum morale, fdqueimmediatum

illius a&tüs fupernaturalis liberi, quo volun.

aQ

tas Lnperat affenfum fidei. Ergo. Min, pa-

ss

gilid v

tetex di&is num, preced, Maj. prob. Nam

ad omnem a&um voluntatis entitative fuper-

lgt

naturalem effentialiter requiritur principium

d ein p

effc&ivum rcále, ídque pariter entitative fu-

,«.aäirumdïl?

pernaturale,

Ergo etiam principium effe-

Bo ;

Givum morale, entitativé fupernaturale.

du n

Confirm. ' Au&oritate S. Auguftini Lib.

sia x

354j

e Pradeflinatione Sanclorum, cap 2. ubi poft

f da

dos

allegatum Apoftoli textumlI. ad Cor. III. s.

Non , quéd fufficitntes fimm cogitare aliquid à

m inatlà

nobá , quafi ex nobis ,. fed fufficientia noffra ex

at d

DEO efl, contra Semi-Pelagianos ita fubjun-

ts $

git : Atttendant , & ver£a ifla perpeudant , qui

hd

putant ex nobi effe fidei ceptum , & ex DEO effe

f at

Quis enim nmon videat ,

i

fidei fupplementum.

prihs effe cogitare , qudma credere ?. Nullus quip-

ET

À credit aliquid , vifi prisis cogitaverit effe cre-

dtupüm

dendaum,

Et Lib. De Dozo Perfeverantia. cap.

Lt

u

8. DEUS at cordi bumano copitationes pias,

4

per 2uas babeat fideus , qua per dileclionem ope-

Va

vatur.

Atque hzc eadem Magni Auguftini

tx'm

do&rina, poftmodim recepta eít, tum à Con-

W

cilio Milevitano in Africa , Can. 4. Urrzm-

v

A

ue douum DEI efl , & [cire , quid facere de£ea-

um , & diligere, ut facimem : 'Tum à Concil.

wu"ü, D

L]

Arau-

;rm'thf

Difputatio IV. Artic, F.

369

'e [uhm !ft

Arauficano II, in Gallia, Can. 9. Divini eff

Wg.

muneri , ciua &* retlà copitamts , & pedes no-

F' Wämm

Jiros d falfitate , &v injuflitid tenemm: Ac de«

M

mum quoqué per Summos Pontifices , & Ge-

: IN

J

neralesSynodos confirmata, Ergo nontan-

l Ni m

Ht

tüm illud voluntatis imperium, ex quo fidei

Theologice affenfus immediaté procedit ,

Wt i

Íed ctiam previum judicium credibilitatis

Wtr n

pra&icum eft a&us entitativé fupernaturalis.

Vrarsig d

Dico 2. Evidens quoqué judicium credi-

355

etitra

bilitatis fpeculativum effe a&um intelle&tüs

h

entitativé fupernaturalem.

Ita cum D. -

T

Thom. cit. complures Theologi. Prob. Evi-

TEU

dens judicium credibilitatis pra&icum , ex

i nl/;/riz.'li

quo immediaté affenfus fidei Theologice

n

procedit, eft actus intelle&üs entitativé fu-

nsit (ibjun

pernaturalis, . Sed hoc ipfo etiam. Erpo.

rptlety at

Maj. conftat ex conclufione preced. Min.

t

prob. Nam judicium credibilitatis fpeculati-

"TEU

vum effentialiter praíupponitur , tanquam

2 Nilea

principium naturá prius , ad judicium credi-

t

bilitatis pra&icum. Ergo. Ant. prob. lm-

;fwemn!fw

plicat enim , ut intelle&us perjudicium pra-

p

&icum affirmet : quàd myfterium Trinitatis,

aut [ncarnationis credere debeat fide firmilli-

d

lii

máà ; nifi anteà per judicium fpeculativum

du

affirmet: quód illud (it credibile, feu credi

poffit fide firmiffimá. Ergo. Ex quo ipfo ul-

n , P

uml

teriüs deducitur, quód etiam precedentium ,

a&uum , ad fidem fupernaturalem , per fe

. Tini

GOBs

Tratiatus 1Y.de Virtut. Theol.

n

379

jj t

eonducentium feries , fit entitative fuperna.

turalis ; nam aliàs initium fidei, non effet ex

g p

g

DEO pergratiam prevenientem , fed ex ho.

inis prd

mine per folius naturz vires operante, quod

Doárine num, preced. addu&e repugnat.

j qi

lp

356

Confirm, authoritate D. Thom. hic q. 8.

N

att. 6, (ic ftatuentis : Circaea , qu« fide cre-

T.

denda propouuntur , duo reguiruntur ex parte

moflird, — Primo quidem , ut intelleiu penetren-

vledis d

y at

füY , 'vel capiantur,

Et boc pertinet ad donum

intelletlás.

Secundà , ut de eis bomso baseat ja-

st i

dicium ve&lum , ut affirmet bis e[fe inbarendum ,

m

ée ab oppofitis recedendum. Et q. 9. art. 1,. A4d

d

f m

hoc , quód intelle&kus perfeci aJentiat veritati fi-

iM

dei , duo reguirantur.

Unum eff , quéd fan?

eapiat e4 qua proponuntur , quod pertinet ad

7

donuna intelle&las,

Aliud autem efl , ut baéeat

umj

N

eertum & velum judiciuna de bis , difcernendo

feilicet credenda , à non credends , & boc eff do-

" Ergq

"um [cientis. Ibidémque ad 2. refpondentis.

h, fj

Circa credenda duplex (cientia potefl baberi. Une

.-,M,

quidem , per quam bomo feit , quid eredere de-

V t

&eat , difcernens credenda d non credendis

Et

UT

afijn

fecundüm boc [cientia eft domum,

Alia verà eff

WONHH

fcientia , per quam bomo non olüm [cit, gtid

F

eredi de£eat , fed etiam fcit fidem manifeflare , &

WW[

alios ad credendum inducere , & contradiclores

qm M |

eonvincere.

Et . ifla fcientia ponitur inter gra-

4l

M

fías , gratisdatas, Sed hoc ipfo judicium ere-

lmspm i

l-

il

i

I

Difputatio IV. Artic. V.

.373

If

"

dibilitatis, etiam fpeculativum , efta&tusen-

M

titativé fupernaturalis.

Ergo.

n

Objicies 1. contra primam, Judicium cre.

357

ls

m

dibilitatis practicum eft ordine caufalitatis

l

prius ,. quàm affenfus füpernaturalis fidei -

DTn

'Theologice,

Sed hoc ipfo illud non eft

It yu!n

a&us intelleGüs enptitativé. fupernaturalis,

UL

Ergo. Min, prob. Nam inter omnes actus

/n!erM

intellectüs , ad falutem &eternam condocen.

hii

tes, primus eft affenlus fupernaturalis fidei

m Mu

Theologicz , juxta illud Apoftoli ad Hebr,

dl

Xl.6. Sinb fide impoffibile eft , placere DEO,

TY

Credere enim oportet accedeutem ad DEUM; guía

faitwiiy

6f , & inquirenti£u fé remuneratorfit, Atque .

j nl

ideó Trid. Seff. VI, cap. 8. ita docet : FiZes

ul yrtit

efl bumana falutis iritium , fundamentum , &

jf ubl

radix omuis juflificationi , finà gud impo[fibile

lmnà

&f placere DEO , & ad filiormm ejus conforti.

ha

þcr'venire.

Ergo.

Confirm,

Sijudicium credibilitatis pra-

tpordti

Gicum foret actus intellectüs entitativé fue

jl V

ul m

pernaturalis ; tunc illud revocati poffet ad

edetin !

habitum infufüm fidei fupernaturalem. Sed

EL

ad huncrevocari nequit, Etgo, Maj. exinde

'oläm f""s?u

j

patet, quód omnis a&tus entitativé füperna-

turalis , idénque falutaris , revocetur ad ali-

| maniftjïlff»'

quem habitum infafum fupernaturalem.

i o

Min. autem prob. Nam judicium credibili-

ptir nf

tatis praCticum non eít a&us fidei Theologi-

jj

€& , íed tantüm pralucet voluntati ad imnpe»

[aR.

yji

Tra*äa'!m'IV. de Värfut. Theoi.

$7

ij uX

randum affenfum fidei fupernaturalem, Er»

o,

;[[e taüs.

j Wt

Refp. N. min. Ad prob. D.ant. Inter

iaj

358

omnes actus intéllectüs , ad erernam falu-

, qii j

tem condacentes , cósque ad ipfam fidem

1lb 4

fupernaturalem difpoaentes , primus eft af-

fenfus fidei Theologice. N, ant. Ad alia-

donddata

iThogs

rum virtutum exercitium difponentes, C.

ant, & N, confeq. Ratio eft, quod ipfum

T

formalem affenfum fidei Theologice necc ffa-

ial

rió precedere debeat fupernaturalis volun-

ü p!cnqu: :

tas credendi ; ad hanc autem requirator pras«

PTO

] Tptc'nlis, t

via cognitio fupernaturalis, proutex do&tri«

na D. Aug, num, 354. recitatà patet.

Per

YT

w

has fiquidem cognitiones previas fupernatu.

Qhits a

adupaduo.

rales , voluntati prelucentes, infideles adul-

ti pofteà Ji£er? woventur in DEUM , credentes

]

ioera e[fe 4 qua divinitis revelata & promiJa

d. &

funt , prout Trid. num, 35t, allegatum lo-

Eu

uitur , quod etíam fubícquos, ad hanc fi«

i p

dem , aliarum virtutum a&us recenfer. Ex

tdo m

quo ipío patet: quódidem Concilium, num,

at

praced, adductum , nomine fidei , non tan-

a n

süm intelligat affenfum formalem ob autho-

Ciig, W

ritatem DEI loquentis preftitum , fed etiam

! m?ïi&ifün

omnes a&us previos , tum intelledüs, tum

ii

voluntatis , ad hunc affenfum requifitos

fs

comprchendat.

] W nü

Ti

. Adconfirm, D. maj. Tuncjudicium iftud

A

pra&tieum revocari poffet ad habitum infu-

l

Y

um

LUR

'Di/þætat:'a IF. 4rtic. V.

373

fum fidei ; tanquam a&tus ejusdem virtutis

1j

proprié talis,

N. maj.

Tanquam actus

A

à lu

ejusdem virtutis folim improprié talis,

H

"Tranf. maj. & fic dift, min. N. confeq. Ratio

isqüf i m

E.

eít, quód judicium iftud pro fuo motivo

T Pi"—ïif-

non habeat authoritaterm DEI loquentis,

Z

fed honeftatem relucentemin ipfo affenfu fi-

1 d

dcei Theologjce;prout pariformiter de chari-

T

tate Theologicà num. 1 1. refponfum eft. In-

ET

tereà idipfum hic folummodó transmittitur,

VOit)S Y

Nam plerique cenfent hoc judicium pra&i-

Atgidtrya

cum revocari ad habitum infufum pruden-

Jusn

tie fpecialis, connexe cum fide, cujus de-

Qu p M

fc&um in peccatore DEUS fupplet,

verilptt

Objicies 2. contra fecundam. — Ad impe-

35

, fs

randum a&um fidei Theologice fufficit prae-

TAT

lucens judicium fupernaturale credibilitatis

i g pïcmijfi

praQicum. Sed hocipío non requiritur ju-

dicium fupernaturale fpeculativum, — Ergo.

digiun h

o il u

Maj. prob. Judicium credibilitatis practi-

recenlt, J

cum , faltem regulariter loquendo , hunc

onchumjd

modum tendendi continet ; Hozef/umz aut

é

j

fiij, u

odlisatorium efl, credere my[lerium Trinitatz,

alem od2

Incarnationis,

Sed hujusmodi judicium cre-

um k

dibilitatis practicum , finé judicio fpeculativo

fupernaturali fufficit.

Ergo. Min. prob.

lk

fum 1

Prefuppofità fiquidem evidentià credibilita.

tis fpeculativà ,etfi meré naturali, de myfterió

"TTrinitatis, aut Incarnationis , fufficit, fi pe£

ypdtt!

fupernaturalem appr&hcnüoqcm repta

" bzbmwï

f&

pj

374 | T;aäat;c: IV. de Virtut..Tl:eoI.

ii

tetur honeftas , aut obligatio credendi hec

fnyfteria, Ergo.

qyo dett?

Confirm.

Prefuppofità cognitione fpe-

:hæccognïli

g m

culativá mere naturali , de fufficiente ad dan-

Z

givolutdt

am eleemofynam pecunià, poteft intelle-

À

us habere dictamen pra&ticum fupernatu.

s nationi d

ràle, de a&tualiter dandá huic mendico elee-

m

iftoifoi

mnofyna. Ergo pariter.

Refp.

D. ult, antec.

Si talis evidentia

setgptie

3

eredibilitatis fpeculativa , eadémque mere

qiakdun,

paturalis, foret poffibilis. Tranf,ant, Secüs

dinyadn

) IN

N. ant. & coníeq.

Ratio eft ? quód jadi-

cium evidens fpeculativum , de prudenticrez

i,

dibilitate , eádémque firmiffimà , myfterii

f ed

"Trinitatis , & Incarnationis, per difcurfum

shitt, P

Càüm

wntfnt d

meré naturalem non poffit obtineri,

etenim hzc myfteria rationis naturalis ca-

iaf

ptum altiffime tranfcendant , quinimó eidem

ETU

contrariari videantur ; hinc intelle&tus hu-

1

ri

*

l

manus indiget auxilio fupernaturali , ut ex

À iif

motivis credibilitatis evidenter concludat :

lil

uód hzc myfteria prudenter credi poffint

LLT

de firmi(fimá, feuomnem de illorum veri-

L Fi

nj

à

b

tateformidinem, aut de falfltate fufpicionem

)!

) D

db&)ïil

prudentem, excludente. — Atque ideó non

"Ui

tantüm judicium credibilitatis practicum,

^W

fed etiam fpeculativum eft a&tus entitativé

l:

1

LU

:lü mi

fupernaturalis.

l«fh

Ad confirm, N. confeq.

Difparitas eft :

UT

m

quódiatelic&us facilé folius rationis natu

ras

fgü

lis

Ti

WWM

Dijþutatia IF, 4riic. V.

375

lis du&u concludere poffit, adeffe

fufficien-

tem pro cleemofyna danda pecuniam , né-

DM!Wf

N

que haccognitio per fe requiratur , ut illu-

dtfnm

l

minet intelle&um , ad a&

T

m,

um füpernaturae

QT fü*'gu

lem à voluntate preftandu

Econtra fo.

DITN

lius rationis naturalis ductu concludi ne.

quit, adeffe motiva fufficientia pro creden.

dà firmiffiné do&riná Catholice Relieionis,

Atl

qu& cognitio previa requiritur ad illuminan-

i i

dum intelle&um , ut hic preluceat volunta-

fl

tiadimperandum actum fidei.

d.

Objicies 3. Judicium evidens credibilita.

561

Aani

tis fpeculativum, ex füis motivis, etiam per

ilti vt

difcuríum meré naturalem , ab intelle&

u po-

yprüar

teft obtineti.

Ergo.

Ant, prob. Nam tot,

htj (ln

& tanta funt credibilitatis abfolutee motiva ,

Mitüths t

jtinocdeg

ut heccadem fufficienter penetrata , & pon-

htl s

derata , quemvis intelle&tum convincant $

idcóque ad hoc judicium fpeculativum ne-

d u

ceffient: quód fola Religio Catholica fit

t eonchd?

prudenter credibilis fidefirmiffimà, Sed hoc

a lt

ipfo. Ergo. Maj. patet ex di&tis num. 334*

Morunve

Min, prob. Complures etenim haetici ,

preferttim doGi, ac litterati, ex hifce moti-

vlifpcut

geide t

vis , evidens judicium fpeculativum credibi-

u

litatis obtinent ; atque ideó funt formales

dus t

haretici , quód dogmata Catholica , etfi cog-

nita, tanquam evidenter credibilia , nihiló-

minüs ex [fola

Difpuimd:

Ergo.

pcgtinacig credere nolinte

v

L

Bb

Gon-

pj

6 Tra&latus IT. de Virtut. Tlseol.r

m

Confirm. Nametiam Demonces habent

edibilitatis fpeculativum;

.xdqgnn iudic»

:udicium evidens cr

drine D.

vód fola Religio

Catholica fit prudenter

átque ideó homi-

ia fenbet

credibilis fide firmiffimà ;

nes ab hác avertere conantur.

Quinimó

as lgt

é

3. !W [

juxtaillud Jacob

s

.IL. 19. Demones credunt,

contremifcunt.

Ergo. Ant. prob. Dzmo-

vv Dila

habent ullam a&um intelle-

nes enim non

" .!Hfm'i m

Gfis entirativé füpernaturalem

*

Ergo.

wl muad

dibilitatis fpe-

Refp. D

.ant. Judicium cre

Áipo, o

6

culativutm , Í

dque fufficiens ;

& conducens

ampcrdi[tuï(u

N. ant.

Non condu-

ad fidem falutarem.

t n

Tranf. antec. &

UANE

cens ad fidem falutarem.

N.confeq. Ratio eft :

quàd evidens judi-

d hod

racticum

effentialitee

V, inai

cium credibilitatis p

refopponat , aut incl

udatevidens judicium

r'ï(.'fþfüf!!li! 1

L]

Haud eteniai

credibilitatis fpeculativum

1 f

formare

hoc judicium evi-

TT

porcü intelle&tas

dens pr

aCticum :

quód honeftum, aut obli-

Pt di

eatorium fit,

fide firmiffimà c

redere my(te-

MTM

aut Incarnationis , prius-

rium Trinitatis ,

| L As

u

dicium evidens fpeculati-

t l

quàm habeat j

ummáà fide

vam : quód ta

le myfterium fit fi

.

"

g?'ï*aliïi [qu

Cüm igi

tur judicium credibilita-

dignum.

le fundetur in prz-

RLT

tis pra&icum fupernatüra

M

hinc etiam iftu

di&o judicio fpeculativo :

Nam aliàs ad fi-

debet effe fupernat

urale.

Bt&]» "

fufficeret cogpitio prze

u

h

dem fupernaturalem

Witn

via, quantumvis ex

obje&o fuo cffenrialitet

5 "

T

telle-

n

requifita, mere natu

ralis, per quam in

&us

d

4j

vw.a

Difpatatio IV. Artic, V.

MT

lt

R

&us myfteria Religionis Catholice fummá

fide digna judicet.

Hoc

autem repugnat

fh

Dlb

I

do&ring D, Aug, Lib, De

Dono Perfever, cap,

13.ita fcribentis, — Cogitazztes crediziu , cOpie

TM j

tantes loguimzur , c

Tayoos

ogitantes apinaus , quidguid

apimu. — Quod autem attinet ad pietatzs viam ,

LTOY

um du

&* verum DEI cultum , non fumus idonei cogi-

tare aliquid , tanguam ex noBismetipfis ,

Jed uf

ln lp

eientia noflra ex DEO

vlf

cf.. Huic adde textus

rcliquos , num. 554. allegatos, Quamvis

x Lordiy

d Nf

igitur per difcurfum meré naturalem obtine-

retür judicium fpeculativüm credibilitatis

Tr nl

vydedasg

naturale, non tamen illud conduceret ad fi-

dem füpernaturalem.

Atque ideó haretici

yn d

dod&i, quimotiv

rien j

a Religionis Catholice fuffi-

cienter penetrant , habent judicium credibi-

Tud ecai

jidcunsi

litatis fpeculativum fupernaturale.

Nam

finé hóc non haberent fufficientem gratiam

,a

prevenientem ad deferenda £

reir nj

alfa dogmata,

idcóque non effent formalesh

&retici.

jonis, p

Ad confirm, N.confeq. Ad ptob, D. ant,

eps p

Damones non habent ullum actum intelle-

( (omnid

Qs cntitativé fupernaturalem , eámque

am d

heologicum, feu conducentem ad falutem

undcturingü

&teream.

C. ant.

Meré Philofophicum,

jnc s

N. ant. & confeq.

Nam Damones, om-

n dà?

nÓ6sque damnati,

per fcientiam inpernatura-

" cogüilio ?3

lem , à DEO imp

reffam , certiffimé fciunt,

m

quód cruciandifintineternum. De hocaue

tem peculiari judicio credibilitatis fpeculati-

T qumii'g

Bb 3

vo,

j p

378

Traö'a?u: IV, deVirtut. Tl:eah

g

vo, q

uod Dzmones habent , D. Thom. hic

j , 10

q. 5. art.

2. Damones vident multa manifefta

in

do&rinam Eccle-

j ïupf

dicia , ex quibu pereipiunt y

i

i& à DEO e[fe , quamvis ves ip.

as , quas Ecclefia

ïumvïs u

docet , n0n videant , pata : DEUM

effe trinum,

g p d

J

jusmodt.

Ibidénque

jilonini 1

ér unum , vtl aliquid.bu

ad 1. refpondet: D«

onum fides efl quodam-

giddurit

v0do coa&la ex fignorum evidentia y

& ideà non

w fritrs

vpius t

pc

vtinet ad laudem voluntatis, quód credant.

Objicies 4. Deducum ex fuis motivis ,

sj d

36335

homine litterato , fufficienter penetratis ,

wnis, B

& pondera

tis , judicium credibilitatis fpecu-

M

lativum, tandem

ultimó refolvitur , in moti-

ob

énaturale, Sed hoc ipfo

i d

vum aliquod mer

judicium i(tu

d no

n eft entitativé fupernatu-

nj find

rale. Ergo.

Maj. prob, Quód etenim mo-

lts h

eadémque im-

ti

va credibilitatis abfolute ,

ul-

ts t

mediata, feu proxima ,

reipsá fub(iftant ,

i, m

nditur , fa

ltem regulariter lo-

liune hn

timató refü

folam authoritatem humanam

quendo , io

LT

eorum , qui

Ecclefiafticam hiftoriam olim

LT

m fcribunt, prout

fcripferunt , aut etiamnu

La

ex diétis num. 520, patet.

Quiniino judi«

J ii

cium credibilitatis fpecu

lativum , quod Idio-

.

nnti

titur foli authorita-

I mï:hd.

ta habet , plerámquei

"i

ti Parochi, aut alteriu

sinftru&oris. Sed hu-

[| ',',gmh

N

vuni €

ft meré naturale, Ergo.

|

jusmodi moti

'

h

Confirm.

Etfi judicium credibilitatis pra»

^L

h

&icum fit fupernaturale, qua

ndo Idiota ex

luu[lm

N

,

ditdogma falfum ;

gj

inculpabili errere cre

äfu:

illm*ï

llmm/,

Difputatio lF. Artic. F.

T

379

tlb Nj

Parocho propofitum , ranquam divinitus re.

Piml æift'þ,

velatum ; non tamen etiam judicium fpecu-

lativum éft fupernaturale. Ergo. Ant.prob,

Wl'/f«,uï»ä

] DZUH;LW'

Quamvis etenim judicium illad pra&icum,

d. lv

nüm. 336. adductum fit evidens, & verum;

nihilominis hoc judicium fpeculativum ,

tf

sz J l& EM

quód dogma erroneum à Parocho propofi.

tum , fir fummá fide dignum , tanquam di-

À nilmin

TT

vinitus revelatum , eft reipsá falfum.,

Sed

hoc ipfo judicium iftud non eft a&us fu

per-

At

Vil

naturalis, Ergo,

Refp.

D.. maj.

Judicium credibilitatis

Mortor n

24

dl

fpeculativum , tandem ultimó refolvitur , in

motivum aliquod meré naturale, 2 quo4, C,

ia

maj. Ftiam Zf 2uo. N. maj. & fic dift, min,

UH

N.confeq. Ratio eft, quód judiciurn cre-

m i

dibilitatis fpeculativnm quidem ultimó re-

Rbfant,

folvatur , faltem regulatiter loquendo , in

rcgulmm h

authoritatem humanam eorum , qui hifto.

tem hynid

riam Ecclefiaticam fcripferunt, & illa credi-

hii dd

bilitatis abfolutz motiva , qu& num. 300,

kribut p

continentur , litteris confienárunt ; adcó.

Quinimé

que hoc ultimum hojus judicii fpeculativi

Umsq"ow

motivum , t ezod , fit meré naturale

*

*

hoc

rl

tamen non obftat, quód ultimató fundatum

flois, !

in hoc naturali motivo judicium predictum

wurit, 4

fit entitativé fupernaturale ; fi nempe hoe

qeibiit

idem motivum, reprafentetur intelle&ui per

W

J p t

illoftrationem fapernam , ideóque fit fuper.

naturale 2? 240, prout dudum , de aliarum

gmlfimiäg

3

quo-

p

580 —TraGatus TY. äe Virtut, Theol.

r

quoqué virtutum a&ibus , num. 9. refpon.

s f

fum eft.

Ad confirm. N. antec. Ad prob. D. maj,

«qunen t

sidtnt

Hoc judicium credibilitatis fpeculativum ,

in fenfu abfoluto fumptum , eít reipsá fal.

Confim :

fum. C. maj. In fenfu refpe&tivo fumptum.

jo, j l

N. maj. & fic dift. min. N. confeq, Ratioex-

wneüi&"ff"

inde patet , quód neutiquam falía, fed vera

int p

fit conclu(io hujus fyllogismi : 1Zzd m»yfle-

s peüts

vium wibi propofituns , efl med fide firmiffimá

ilip f t

dignum , de quo fpetlatis bis circumflantis , pru-

foutihun.

d d

denter formidare nequeo , quàd [ut divinitus ve-

velatum. — Sed (petiatis bis circum[lantiis pru-

qudi, vt

denter formidare nequeo , quàd mayflerium ifiud,

y» Mint

de Incarnatione Spivitis San&i à Parocho propo«

dpend ht

fitum , fit. divinitus revelatum

Ergo bos my-

If La

fterium efl meá fide firmiffnná dignum.

wehttuc t

Objicies ult.

Hinc fequeretur : quó

t du

365

non tantüm judicium credibilitatis fpecula-

t

tivum , verüm «etiam tota precedentium

?lif'.'l'mqioööp

a&uum feries, ad obtinendam fidem faluta-

b

J

|

rem conducens, fit entitativé fupernatura-

tbf

[

lis. Sedhocadmitti nequit, Ergo. Maj. pa-

;1 ht

tet ex fundamentis, pro fupernaturali judi-

!tjrig

cio credibilitatis fpeculativo , hucüsque alle-

Pv

gatis, Min. prob. Nam aliàs & prima dog.-

X

l

motam fidei auditio, feu perceptio interna

H

myfterii Trinitatis , aut Incarnationis ; &

fubfequa de horum myfteriorum credibilita-

LE

te inquifitio, ceteríque aCtus, cum ex parte

I!VM

1

lil»

Irity |

Difputatio IV. Artic. V.

38r

LT

intelle&üs , tum ex parte voluntatis inter-

i

t M.

l

i

|

currentes forent entitativé fupernaturales;

qua tamen perfedtio in his a&ibus reduada-

LIM

mt

re videtur.

üt, d Wi

Ergo.

Confirm, | Saltem prima intellectualis au-

ts

s l,

ditio ,. feu perceptio Do&rinz Chriftiange

noneft a&us entitativé fupernaturalis, Ergo,

At l n

ttj: [l

Ant. prob. Hac (iquidem perceptio non eft

a&tus pertinens ad fidem Theologicam , fed

wj fmjaä

folàm eft pravia, eadémque remota difpo-

Tatjatin.

fitio ad illam.

Sed nec cft a&tus pertinens

ii

ad donum aliquod fupernaturale Spiritüs

tramis

iliyriai

SanGi, videlicet intelle&uin. Ergo. Min.

prob.

Nam dona hzc fupernaturalia pre-

Tl n

fupponunt fidem fupernaturalem.

Ergo.

lgyl//rg-

Refp. D. maj Sequeretur : quód tota

1

3

precedentium actaum feries , ad fidem fa-

rttr , qii

lutarem obtinendam, per fe conducens, fit

ii t

entitativé fupernaturalis. C, maj. Condau-

vecedentut

cens folummodó per accidens.' N. mai. & fic

yfiden i

dift, min, N. confeq.

Ratio eft, quód non

: foperu

tantüm ipfa fides falutaris, fed etiam initium

i. M

fidei à preveniente San&ti Spiritüs illuftratio-

rbatud

ne , ac infpiratione effentialiter dependeat ;

hu

adcóque per folas nature vires haberi ne-

;tpin

quceat, Hinc D. Auguftinus Lib. de Predeft,

repin i

Sanctorum cap. 2. poft verbanum. 354. alle.

:arnationiïiv

gata , ulteriüs fubjungit : Quamrvis enim ra-

n d

M

piim , quamvit celevvimb , credendi volunta-

ns,wmfïff

Vr quadam cogitationes amtevolent , m0xque illa

Bb 4

[///1

' biw

582

Tra&latus IV. de Virtut. Tbeol,

;ugmimellc&ix!

ita feguatur , ut quafi conjundlifima videatur

nece[Je efl tamen , ut onamia , qu& creduntur y

wm m d

4944

praveniente cogitatione credantur. — Atque ita

concludit : Quocirca , ficut nemo fibi [ufficit ad

LE

, pom

áncipiendum , vel perficiendum , quodcnque

opm bonum : ita nemo fibi fufficit ad incipien-

iil

(Coolit 1

dam , vel perficiendam fidem ,. fed [ufficientia

»ofiraex DEO efl.— Et rurfus Lib. de Dono

ii il

feis li

Perfev, cap. 8. DEUS dat cordi cogitationes

jl

piets per quas babeat fidem., Vlnde patet ; quód

etiam tota precedentium aCtuum feries, qua

quo:dlubüznl

ad obtinendam fidem falutarem per fe con-

gl

ducit , ideóque prima quoqué perceptio in-

lnui, i

q tss

terna myfteriorum fidei fit entitativé fuper-

naturalis , utpote à Spiritüs San&i prevee

vf vt

Vf f lt

niente gratià dependens , prout pariter ex

verbis D. Aug. num. 212. allegatis liquet,

fnult 4

Adconf. D. ult.ant. DonaSpirits San&ti,

al

quoa

d fuos habitus prefupponunt fidem, C.

lgt t

ant. Quoadíuos a&tus, . N. ant. & confeq.

t

Ratio eft, quód dona Spiritüs San&i reipsà

initu t

fint habitus fuperaaturales , fubordinati vir-

EUTN

tutibus infufis, ideóque ante has nunquam

at lrti

zealiter exiftant,

Sicut igitur ante primum

MWI&

a&tum fidei , elicitum ab infideli adulto , non

mäwümm

exiftit realiter habitus infufus fidei , qui

Qd i

tamen actus ad hunc habitum , tanquam

L

ad fuam potentiam , aut virtutem fpecificam

o

revocatur ; ita pariter prima fupernaturalis

Rittis

do&riag Chriftiang perceptio revocatur a

Q.

) W

Trit

Difputatio IT, 4rtic, V.

383

nymmh

r

ii

donum intelle&ás , etfi hoc donum realiter

ag

nondum exi(tat.

Atqueideó D. Thom, hic

TY. ET

q. 8. att. 8. ad 2, refpoadet ; Fides 07 pot-

WMQW

efl univeraliter pracedere. intelle&iuga,

Nos

' m;m

enim po[Jet bomo affentire. eredeudo propofitis ,

d i

9ifi ea aliqnaliter intelligeret.

w

fs L d

. Conftat 1, Quód evidens judicium pru-

dentis credibilitatis , ídque pra&ticum , de

67

771 agiin

myfteriis Cathoiice Religionis , fide firmiffi-

lii

má credendis , fita&us intelle&üs entitative,

Dl

feu quoad fubftantiam fupernaturalis. Nam

TAT

hocjudicium practicum immediaté prelucet

p gt

voluntati, ad eliciendum imperium illud , ex

t

quo intellectus preftat affenfum fidei fir-

j d p

miffimum veritati revelate, Cüm autem hic

Ya t

affenfus , fit liber , & meritorius , non qui-

iil

dem formaliter , aut ratione fui, quia fcili-

Spimflshu

cet intelle&us non eft potentia libera ; fed

yfden, C

folüm caufaliter , aut ratione imperii volun-

tatis , exquo procedit, quod imperium for.

n k

MM

l

maliter liberum , & meritorium , ideóque

übordinati

aGusin fübflantia, fcu entitativé fupernatu-

hus tutit

ralis eft ; hincetiam judicium credibilitatis

ranc þllmïï

pra&ticum debet effe aCtus intelle&tüs in fub-

dul

ftantia , feu entitativé fupernaturalis. Sicut

Qs fdt, f

enim voluntas ad eliciendum hoc imperium

j

(

fupernaturale , neceffarió indiget principio

"

fuperaddito fupernaturali , tanquam causá

1 fUP

enut

realiter effc&tivà ; ita ctiam principio füper.

y

naturali , tanquam causá moraliter cfíccti-

jorena

Bbs

Vä,

Difpuw

284. l!l'raäatu: lVY. de Vr'rtt;!. Tääl.

d

và, prout dudum contra Harefim Pelagia-

;b(iïüm) PW

nam ab Ecclefía Catholicá definitum , & fu-

y m hn

fiüs in Tra&t, HI. de Gratia oftenfum eft,

UI

Conftat 2, Quód etiam judicium evi-

yigmt. "

368dc

ns credibilitatis Ípeculativum , fit a&tusin-

qil Sff"'v'*'

telle&tüs entitativé fupernaturalis, INam ju-

li, J

dicium credibilitatis pra&ticum , effentialirer

ww Ht

refupponit, aut faltem includit jndicium

credibilitatis fpeculativum ; taoquam fuum

vt j

andienia

fundamentum, Implicat enim , ut intelle-

&us judicet : quód propofitum hoc myfte-

at d

s

rium fit credendum fide firmiffimà ; nifi priüs,

faltem virtualiter judicet: quódillud pruden-

qmys,

rl $

ter fide hác firmiffimá credi poffit , feu fit

Nam aliàs judicium

Vicun dl

fummá fide dignum.

credibilitatis pra&ticum non foret fuperna-

ia

us d i

turale , fed imprudens , ac temerarium ,

ténolnt

utpore di&ans : quód mylterium Trinita-

i od

tis, aut [ncarnationis, credéndum fit fide

t f

firmiffimá ; etfi nondum con(tet, quódillud

tutyortut

fit taniá fide dignum.

Hinc etiam judicium

[

TP

credibilitatis fpeculativum , etfi tantüm cvi-

LT

li

deus refpe&tive , quo przlucente Idiota, per

(

;»*'.L&ïiræl), |

imperium fupernaturale voluntatis , fide fir-

u

NI

o

miffiqá credit dogma falfum , eft a&us intel-

I

Je&üs entitative fupernaturalis.

Quamvis

(hta "

etenim affenfus ifte , quo affirmat Spiritum

Mi

San&tum effeIncarnatum, non fit actus fidei

Ht

n

41!

fupernaturalis reipsá , fed folüm apparenter

pltr

i

n

talis, utpote falfus ; non tamen,ctiam fal-

fum

At

t o ,

D:'j,'oumio IV. Art?c. F.

38

fum eft previum judicium credibilitatis fpe-

tholicädc"Q !

culativum , prout ex hoc fyllogifmo patet :

Os,

Quod mew Parochus wibi proponit , tanquau

ïüd [Un] '» "

divinitu revelatum , illud etiam efl med (ummá

LM

fide diguum.

Sed ille mibi proponit my[lerium

Mittrj

incarnati Spiritls Sandli , tanguam divinitus

Ttn, d.

revelatum,

Ergo iflud eft med [ummá fide di-

t ürdt s

£"wm. Hinc etiam judicium credibilitatis

lb, gup j

pra&icum , & fubfequum voluntatis impe-

t tl

rium eft entitativé fupernaturale , ac merito.

m hd

rium , etfi affenfus falfo huic dogmati prae-

i(miümä',n*üpriü;

ftitus, utpote falfus, non fita&us fidci fuper-

Veilibtpds

naturalis.

tll i

Conftat 5.. Quód non tantüm utrámque

àn i d

judicium credibilitatis , fed etiam omnes

39'

v fatrfptt

a&us precedentes, tum intelle&üs, tum vo-

£ tentraum

luntatis , ad fidem filutarem obtinendam

knum Tonit

per fe conducentes, fint entitativé fuperna-

Ánln

turales,

Nam aliàs quidem ipfa fides, non

lt gl

autem initium fidei, Divinz gratie, fed fo-

etan las

lius nature viribus , prout Semi- Pelagiani

Hoc at

e(i tutitt

putabant , adfcribendum foret.

tem doctring D, Aug. per decurfum addu-

enelon

jmuris

&e, quinimo totius Ecclefie Catholicz re.

pugnat,que predi&tam hercfim dudum con-

, du

j Qu

demnavit. Néque obftat, quód fides fuper-

naturalis , prefertim de DEO, ür remune-

f $

yon ftuitt

ratore , fepiüs à Conciliis , & Patribus ap-

pelletur fundamentum , & prima radix om-

n

j

nis juftificationis ; quia fcilicet nominc fi-

ul

»

dci,

p

386 radatus lV. 'de Virtut. Theo].

JDWSW

dei , etiam omnes a&us , tanquam previe

pl

Cüm4l

difpofitiones , ex parte credentis, ad hanc

«t

eliciendam requifiti , comprchenduntur.

g:om'mgcnm

Hincetiam a&us fupernaturales predicti, ad

ia

habitum intufüm fidei, tanquam fuam virtu.

g inddeds

tem fpecificam, non quidem in fenfu ftri&to,

Verüm,

ihcape

fed improprio revocari poffunt,

aj .'b'

Do&or Angelicus hos actus ad dona Spiritüs

:nm/arwk'l""'

San&i , Theologice fidei correfpondentia

dmg M. .I

revocat, ita quidem , ut auditio fupernatue

ralis interna , feu perceptio intelle&ualis do-

;quidtm 1bip$i

&tine Catholice ad donum intelle&üs; fed

i

s

ss o

inquifitio fubfequa veritatis , & judicium cre-

f

dibilitatis, ad donum fcientiz fpe&et, pro-

minn J :

utex doctrina ejusdem , num, 356. allegatà

Ex quo ipfo infertur , quód actus

u

patet.

ii

predi&i fint entitativé fupernaturales ; quía

uniadn

fcilicet ad dona fupernaturalia, tanquam fuas

UMT

potentias pertinent,

vbj

ii

AnRricurLus VI.

uelln

FUPT

n judicium credibilitatis , per

ET

iluflrationem . faafivam immedtiatam ,

X'*'*Wpuäw

baberi. po[fit ?

r

lllllïiïz» l

3/9

Rznotandum r, Quód objc&tum for-

male adzequatum fidci Theologice, quá

Ti

intelle&us credit inyfterium Trinitatis , aut

i dm(m

ftat:

puï:mnfe&

lncamationis,. in hác propofitione confi

Quia

H

Difputatio 1 V rtic. VL

387

BIN

Quia DEUS [unsm veridicu boc myflerium re-

du

m

velavit.

Cümautem hac propofitio, prout

O.

J

ea revelationem Divinam importat, fit fo-

.

ts

làm contingentert vera

,

quia fcilicet realis

lts

exiftentia revelationis eft meré contingens;

n

hinc intelle&us ad credendum fide firmiffi-

i,

má hoc myfterium revelatum, indiget pra-

Qus:ddomsm

vio judicio credibilitatis , quo affitmat: Pra-

denter formidarinon po[Je de veali exiflentia reve-

dj

OR oets

lationis Divina. Judiciiporró hujus motiva ;

vtbl

& quidem ab ipsá revelatione diftin&la , ca-

t

démque, tum abíoluta , tum refpectiva , pro

5 La

diverío credentium intelle&u , hucásque

fufficienter expofita fuerunt.

Átque ideà

o p

iif d

ipnixum hiíce motivis judicium fpecnlati-

vum credibilitatis , de rcaliexiftentia revela-

y, gl

tionis Divinz , non eftimmediatum , fed fo-

itles; QU

lummodó mediatum. — Hinc itaqué ulteriüs

,unquam[uzi

quaritur ? An judicium credibilitatis fuper--

naturale, illádque independens ab omnibus

illis motivis, fuperiàs memoratis, per illu-

ftrationem fuafivam immediatam , que vide-

s VI.

licet nullum motivum, 2 2zc4 , ab ipfa re-

fit, !

velatione Divina realiter diftin&um reprie-

Emmtdilwx

fentet, habeti poffit ?

Prenotandum 2, Quód propofitio, etíi

371

j- gj

tantüm contingenter vera , nihilominüs per

apprehenfionem previam, eámque foafivam ,

hg

Íeu clatam , feu obfcuram , itaintelle&tui re-

y Trinid!

prafentari poffit , ut hicad affirmandam illius

(iontt "If;

V6s

k

-

p

388

TraGlatus V. de Virtut, Tbeol,

" p

veritatem , alio motivo diftin&o non indi/

m

Si etenim Petrum fedentem claré vi-

geat.

ia

deam , ejísque vocem diftin&té audiam ;

fenotan!

tunc finé alio motivo, per judicium evidens,

steducatn

hanc veritatem contingentem affirmare po-

PT

tero : Petrus atiu fedet ,. & a&u loguitur,

s fodirci

Ecentra veró , fi Petrum nebulà circumfue

gendtatra

fum haudadeó claré, proutanteà, videam,

vl

nec adeó diftin&é vocem illius audiam , ideó-

qthnioi i

uc predi&am veritatem per judicium evi-

alíomi

]

ens affirmare nequeam ; poterit nihilomi-

TU

niis dari apprehenfio fuafiva immediata , etfi

mvbl

obfcura , vi cujus exclusà prudenti formidi-

diaaun d

ne poffim judicare : Peram e[fe, qui adtu fe-

t at

Atque hujusmodi judi-

det , & loguitur.

T

cia immediata , de rebus contingentibus,

snetitol

non tantüm prefentibus ; fed etiam prateri-

i euadt

tis , ctiam per fpecies rememorativas, ab in»

ia

telle&u poffunt efformari, Nam craftinádie,

pro harum fpecierum diverfitate , aut claré,

u d

tindit

autobícuré, atramen immediaté judicare po.

tero: quód Petrum fedentem viderim , eüm-

ii

DEDTT

que loquentem audiverim.

Quinimó fre-

N

quenter contingit, ut judicio priori, de ali-

M"*T"*

i

qua veritate, folüm mediato , fuccedat dein

mïïmü

judicium aliud immediatum, — Quamvis et-

"[ï**ï*-*-,ï*hi

enim intelle£tus hanc veritatem : Omz bo-

ETUT

moe[l auimal rationale , primitus ex fuis pre-

M

nmiffis , tanquam conclufionem fcientificam

lili,qqz j

illius

illnünvam

sfürmaverit, per frequentem tamen

uium

Ti

Difputatio lV. Artic. VI. : 38'9

i

i

ufum fieri poteft, ut eam poftcà independen-

It i

uu.

ter ab illis premiffis , tanquam veritatem ,

"t ddhj

o

per fe notam , immediaté affirmet,

W]ndhl Hïl

Prenotandum 3, Quód prafensquaef(tio

*E

lp

b

37

huc reducatur ; An poffibiles (int , quinimo

r!lþll

Z

etiam actu dentur , illuftrationes fupernatu-

o

rales fuafive immediate , que videlicec in.

Ut2 i

dependenter ab omni alio motivo , 2? 2204 ,

Üistdin j

intelle&ui reprefentent realem exiftentiam

Mj

revelationis Diving , tanquam prudenter fi-

p i

ne ulla formidine credibilem ? Laplicat enim,

ut finé illuftratione immediatá , detur judi-

n eí

ii

1

cium credibilitatis immediatum.,

Contro.

verfia autem potiffimüm procedit de revela-

nj aj

lytsnod j

tione praterità , olim Patriarchis, Prophe-

tis, & Apofítolis, aliísque factà.

st

Quódfi

ttünyratt,

etenim revelatio Divina fita&u realiter prze-

ins, D

fens , quemadmodiüm contingit : fi DEUS

n eulinad,

alicui jufto privatim revelet fuam predeftina.

ge, at d

tionem , adgloriam eternam ; tunc revela-

tionem iftam eidem proponi poffe per illu-

nj

viderim,

ftrationem fupernaturalem , immediaté fua-

fivam , feu ab omni alio motivo credibilita.

uitimi t

i, db

tis independentem , ut juftus ad hanc cre-

dendam, nec quidem praviá Ecclefiz appro-

Jficedti

batione indigeat , abundé patet ex illis, qua

[

num. 208. & feq, di&ta fuerunt.

uaritur

ep: n

proinde : Anetiam Revelatio Divina prete-

us er s

m

rita , que ampliüs realiter non exiftit, per

illu(trationem fuavam immediatam , tan-

« uD

::

U

quatm

jj

390

Tra&atus IV. de Virtut. 'Tbeol,

&i

intelledui à

! h gl

Ü

uam prudenter credibilis ,

"I

DEO non folàm proponi poffit , fed etiam«

num proponatur ?

aof

o m

Dico t. Judicium füpernaturale credibi.

373 itatis de revelatione Diviná , etiam prateri-

WS Pt;ættrl

tà , per illuftrationem immediaté fuafivam

r cognius, !

qd, m

baberi poffe.

Ita cum Granado, Valentià,

Ripaldá , pluribísque aliis Gormaz , Difp.

(loniry, ^

X. de Fide, Se&. 4. Prob. Ideo repugnaret

ia a

u

illuftratio fuafiva immediata de revelatione

praterità ; quia hec Propofitio : DEUS re-

sgicedt

gt

velavit Apoflolis myflerium Trinitati , ex tet-

minis fuis eft meré neutra, eoquód predica-

u A

tum illius non fit inuinfecé connexum cum

wridodrtona

Meunmatn

fubje&o, Sedhocnonobftat. Ergo. Msj

continet fundamentum fententiz oppofita.

spetiddii

n Tk

Min. prob. Etfi hecPropofitio : DEUS a&ia

:

aturz

revelat wyflerium Trinitatis , fit ex terminis

1

fuis meré neutra , eoquód praedicetum iftud

1 V p

non conneétatur intrinfecé cum fubje&to ;

tll

nihilominüs eadem finé omni alio-motivo;

PT

&t quod , ab illa realiter diftin&o , per illu-

Vint du

ftrationem fuafivam ita proponi poteft intel-

t üdodtn

le&ui , ut eam fide prudenti, ac firmiffimá,

o

credibilem , & credendam judicet, Ergo pa-

t

riter, Ant. patet ex di&is num. preeced. Con-

feq. prob. Quamvis enim illa revelatio Tri-

CU h(

nitatis, olim Apoftolis fa&a, non ampliüs

QON s

realiterexiftat; potefttamen DEUS vicarias

w

illins fpecies, per illuftrationem fupernatura-

lcm,

" i

«

Ü

Difputatio IV, Artic. VI.

39I

lem , intellectui fic reprefentare, ut hicalio

MLM

motivo diftin&o; ad affirmandam fine ullá

ts

pradenti formidine hanc exiftentiam prate-

D"M j MM

ritam , non indigeat ; prout idipfum de aliis

objedtis prateritis, et(ianteà nunquam vifis,

D

aut cognitis ,

de abfolutà potentià praftare

tnd

poteft.

Erseo,

li ia

LI

Confirm. Nam poteft DEUS perilluftra.

1 dl

tionem fuafivam fupplere defectum motivi? 74 —

externi fufüicientis , ad evidens judicinm pru-

M: Df

dentis credibilitatis ; de revelatione prateri-

r r t

tà, per Parochum , aliósque prepofitá, re-

yemiud

quifiti.

( n

Sed hoc ipfo etiam DEUS poteft,

per illaftrationem fua(ivam fupplere totalem

f m d

defectum motivi, 21 2404 , ab ipía revelatio-

t

ne praterità diftini, Ergo. Maj. continet

io: DEDSUO!

ftey trmint

communem Theologorum Sententiam ,

quam Suarez Difp. IV. de Fide Se&. «. de-

alcaun d

fendit. Min. prob. Illuftratio illa faafiva,

n i

per quam DEUIS fupplet defe&tum fufficientis

j diomot

motivi externi ; non reprefentat novum

10 Pc"ül;'

aliud motivum, 21 2uod , ab ipsá revelatione

Qul pO[C p

preterità diftinum , utpote confiftens fo-

n

lm ia majori lumine, vi cujus revelatio pree-

g, Bo

terita clariüs reprefentatur , ut intellectus

d

de illa prudenter formidare non poffit , etfi

ll t

nonnihil formidaret.

de authoritate Parochi, eam proponentis

"*NoLI

Nam aliàs DEUS per

apu

illam defe&um morivi fufficientis externi,

Dj ,

mcmf"P'mï

ift 2uod , non füppleret , fi aliud motivu

C

D7

392

Traäa;us IV.de Virtut. Zl;beo(.

n

&it quod ab ipfa revelatione diftin&tum fuper-

P

jg, lt

adderet.

Sed hoc ipfo DEUS per illuítra-

tionem fuafivam , predictà clariorem , po-

if

teít fupplere, omnem defe&um motivi fuffi-

m

cientis externi , ad evidens judicium pruden-

g Diun J

tis credibilitatis , de revelatione praterita,

erdlitt 1]

aliàs requifiti ; quia fcilicetevidens judicium

j Thota

credibilitatis prudentis, ex fuo formali con-

a, prolt hu

ceptu, motivo externo non indiget, prout

TR

vt dbl

etiam in veritate contingente , maturaliter

credibili , ex dictis num, 371. patet.

Ergo.

st

Dico 2. llluftrationes fuafivas immedia-

i, ctlt

375 , de preterità revelatione Divinà , non

m qni)

folüm effe poffibiles , fed etiam defa&o dari ;

; ul

etfi tales illuftrationes , regulariter loquen-

«ir ajina

do , ante primum judicium credibilitatis ,

"s, t

motivis externis innixum , ad credenda fidei

i ln

Catholice myfteria, à DEO non infundan-

Waftiu

tur. Prob. Quamvis etenim initium fidei

vtl M

falutaris , juxta leges moderne providentiz ,

finyali

rcgulariter loquendo , fit exauditu, ceterís-

addofan;

que actibus fubfequentibus , prout fusé ar-

FTTT

tic. preced. oftenfum eft ; nihilominüs pre«

ter illud judicium credibilitatis fpeculativum;

AU d

Wt s

ídque mediatum , quod inotivis exterpis ine

nititur , requiritur aliud judicium credibilitae

t

M

tis fpeculativum , ídque immediatum , de

Ui

Ergo.

horum my&criorum revelatione.

A

Ant, prob, Non poteft intelie&tus fide falu-

ly fgqmlj

tari credere my(terinm Triaitatis ; ob autþq-

Il-

T lmJ

M"'"«M !

;ioned :

Difputatio IV. Artic. VI,

393

P

]

r

l.

ritatem DEI revclantis ; nifi etiam per hunc

ET

a&um , faltem virtualiter credat , quód

hd

f&tlh

DEUS revelaverit hoc myfterium. Sed hoc

lh

ld

v

h:

ipfo. Frgo. Maj. exinde patet, quód revc-

latio Divina fit partiale motivum , 27 2od;

rvf;:rhn'ouc;]'

effentialiter requifitum , ad omnem actum

tl

T fuofo(m;.

fidei Theologice , formaliter ac ftri&é ta-

lem, prout huciísque di&um eft. Min. au-

L

ftt, p

tem prob,

Si etenim intelle&us , ob fola

motiva credibilitatis externa , prout hec ab

T. D

Trirtumt

omnirevelatione Divind, ctiam reflexá, funt

diftin&ta , crederet hanc veritatem contin-

N]

t

gentem , quód DEUS revelaverit hoc myfte-

rium 5 tunc affenfus fidei , quo intellectus

vpirit

credit myfterium Trinitatis , fundaretur in

p ais

asll

affenfu illo , faltem virtuali , quo intellectus,

ob motiva folüm externa credit, DEUM

mon fu.

reveláffe myfterium Trinitatis.. Sed hoc rc-

p uiiun t

pugnat. Ergo, Min.prob. Repugnat enim

g r

ut affenfus praftitus revelationi Divinz , tan-

ydin, at

quam objc&to formali, fit inferioris ordinis,

, rou i

quàm affentüs fidei preftitus myfterio teve-

yhlonini?

lato, tanquam objeéto materialt : ficuti re-

is[pciu

pugnat , ut affeníus praftitus premiffa , fit

xinsertni

n

inferioris ordinis , quàm affenfus praftitus

conclu(ioni fcientifica.

Ervo.

pneliti

Confirm. authoritate D. Thom, de illu-

i. ^

flrationibus ad judicium credibilitatis evi-

376

:clic&usüd:ïi

dcas requifitis , hicq. r, art. 4. ad 3. refpon-

jui, o

dentis : Luween fidei facit videre ea , qua cre-

e2

dl(n-

394

Tra&atus lV, de Virtute 'Tbeol,

!

y

duntur, — Sicut enima per alios babitus virtutum

n

m t

bonzo videt illud , quod efl fibi conveniens [ecun-

40vf üm

dàm babitum ilum 5 . ita etiam per babitum fi-

g ralttt

dei inclinatur mens bomins ad a[feutiendum

mlf

hi , qua [unt ve&ia fidei , & nou alis, Et art,

dne D

.ad 1. Izfideles eorum , qua. [uut. fidei , igno-

fs n p

vantiam babeut 5 quia nec vident , mec [ciunt ea

gU r

in fe ipfis , ut cognofcant e|Je credibilia, Sed fidee

g, d

les babent eorum notitiam , non quafi demouftra-

d

1ivb , fed in quantum per lumen fidei videntur

Mul t

effe credenda, . Et q. 2. att. 9.ad 3. IJfe, qui

a,

credit , badet [ufficiens motivum ad credendum.

s

Inducitur enim autboritate Divina dodrina,

N !

siraculis confirmata 5 & quod plus efl , interio-

m

vi inflin&lu DElinvitantü. . Et q, 8. att. t. ad

Coníe, T

2. lta fe badet lumen [uperadditum ad ea , que

at

aobis [upernaturaliter innotefzuwt : [icut [e ha«

Ms t

Bet lumen naturale ad ea , qua primordiaditer

quln m)ddgc

cogno(cinams.

Sed hoc ipfo , preter illuítra-

m

v

v,;: :Aj)

tiones fuafivas mediatas , per quasreprafen-

u

tantur motiva credibilitatis , ab ipfa revela-

!

-leln

DT

tione Divinà , feu praenti , feu preterità ;

00

realiter diftin&ta , dantur defacto etiam illu-

IN

ftrationes fuafive immediatz , quamvis ifte,

ii

AT

juxta leges ordinarias moderng providen-

Wl

W

lu

tie , antc illas à DEO non conferantur.

Ergo.

tj

1!& N

Repugnat ;

377

Objicies 1. contra primam.

Ü

Ms

ut Propofitio de obje&o contingente , ex

I5 Qf

terminis fuis meré neutra, per.apprchenfio-

iü.lfiw. !

neg

Ug

d

"h

bijj:atah'o IT. Artic. VI.

..395

Mi

nem fuafivam reprafentetur intellectui , ran-

Y 'mh k

quam vera, finé omni motivo , 71 2uod , ab

cadem realiter diftin&o,

Sed hoc ipfo re-

j n

pugnat illuftratio fuafiva immediata de reve-

! u ,Glll"..;

latione Diviná, ptefertim preteritá, Ergo.

LT

Min, exinde patet , quód hzc Propofitio ;

Mul

DEUS revclavit myfleriusa Trinitatis , fit con-

tingens, & ex terminis fuüis meré nentra,

| WHM' j

t t

Maj.prob, Hoc ipfo, quód ifta Propofitio :

Stella [unt numero pares , (it de obje&to con-

Lgv üiql M) fL

a ii

tingente , fimülque ex terminis füis meré ne-

t D i.

utra ; non poteít eadem per apprehenfionem:

fuafivam, (iné alio motivo, 27 2uo4 , repree-

nj as

lia

fentaritanquam vera. — Ergo pariter,

Confirm, Hocipfo, quód ifta Propofitio:

jmdu, A

"1 , /??»'fil I*' hl

Verbum Divinum eft Incarnatum , fit ex termi-

Ti

nis fuis neutra ; eo ipfo intelle&tus ad hanc

pett il

affirmandam indiget revelatione , tanquam

motivo , 4 440d , ab ca vetitate diftin&to,

asrcpxzfcu-

Ergo pariter.

diph um

Refp. D. maj. Si apprehenfio fuafiva per

ln prættxïi-

378

fuam claritatem non fuppleat defe&um mo-

adodins

tivi 4 g4od , ab hacpropofitione diftinti. C,

N

maj. Si per fuam claritatem fuppleat hunc

erpe p

defedum. N. maj. Et fic dift. min, N. con-

n « tb

feq. Ratioeft, quód hecpropofitio : DEUS

revelavit myfferiums Trinitatis , it quidem de

J W

obje&to contingente , fimálque ex terminis

u

uis meré neutra ; ideóque intelle&tus ad

hanc affirmandam indigeat motivo, 27 2404,

K ;Pprcäf;

Cc

m

2

ab

]

j b

6 j Tratlatus TV. de Virtut, Tl»eol.r

"

aB illadiftin&o, fieadem quoqué perappre-

T

henfionem meré neutram reprafentetur :

|

M

«in moïi'

Oppofitum tamen dicendum erit , fi defectum

u O

hujus motivi diftin&i apprehenfio per fuam

od tl

claritatem ita fuppleat , ut intelle&tus de pra.

at

terità revelationis exiftentià. prudenrer ne-

Sic interdum quoqué fen.

æ.;')qlltïäfm n

queat dubitare,

J

gtb la

tit animus impulfum quendam occultum ,

eümque immediaté fuafivum , de rebus con-

gU t

|

ymie

T

tingentibus preteritis, cujusmodi eft mors

fratris, aut alterius in regione procul diffi-

"

n

tá extin&i , & fzpé quidem adeó vehemen-

tem, ut fibi hanc perfuafionem excutere ne-

5, ciidu

phfid, n

queat; quamvis rationem aliam,preter ipfum

hunc impulfam de morte praterità reddere

bl t

gtf

non poffit.

ET

Ad con

firm. D. ant, Ihtcllc&us ad affit-

wit, nl

mandam precisé hanc veritatem indiget re-

aiéany

velatione, tanquam motivo, 27 2uod, ab il«

la diftin&o, N. ant, Ad affirmandam hanc

widdlsy

veritatem , per aCtum fidei Theologice. C,

wnpihcl

ant. & N. confeq. Nam poteít etiam hec ve.

m n

j t

ritas intelle&ui per illuftrationem immediatée

fuafivam proponi, etfi affenfus eidem prafti-

E

WJ;»« whf

tus , ob defectum revelationis , tanquam

partialis motivi, 2f 2402 , non foret actus fi-

[

pb

dei Theologicz, ftri&té talis.

Objicies 2. Illuftratio fuafiva non poteft

M

379

—

Vititys

pet fuam claritatem fupplere defe&um mo-

tivi, 2 24od , ab ipfa revelatione prætgrit

ttià

ICe

Wm;w

Dz'/?ntatz'o IF. Arti;:. FI.

397

,

hw

j

f(

realiter diftin&i, Ergo. Ant. prob. Hoc

Urig t

hw]

ipfo, quód illuftratio fusfiva non reprzfen-

;nd

RLT

u

tet ullum motivum , 2£ 2uod , à revelatione

Wi

preteritá diftin&um ; co ipfo per illam ni-

iil

hil accedit de novo, vicujus intellectus mo-

TM

veri poffit ad affirmandam, affenfu prudenti,

MTM

eóque firmiffimo, hanc propofitionem con-

Ya i.

tingentem, & exterminis fuis meré neutram :

V/t,detdhgs

DEUS revelavit myflerium. Trinitatà , quan-

Vjttad t n

tumvis eadem fit vera, quoadíe, Sed hoc

gt

ipfo.

Eigo,

n

Confirm.

Quamvis etenim intellectus

t

ille, cuiactualisrevelatio Trinitatis aliquan-

ilayett

do faGa cít, non indigeat motivo , 7: quod ;

patti d

ab ipfa revelatione di(tin&o , fed eandem

poftcà per fpecies rememorativas, ab illà rc-

ATU

liáas , immediaté attingere , ac reprefenta-

hn indgty

repoffit ; noncamenidipfum per illuftratio-

D

nem fuafivam preftari poterit, refpectualte-

tmundim u

rius intelle&üs, cui revelatio praterita nun-

Pheoogtz

quam przfens fuit. Ergo, Ant, prob. Nam

(etam t

illuftratio fuafiva non poreft fupplere fpe-

ciem rememorativam illius revelationis pr-

yunind

foseidenqt

terite , quz intelle&ui nbnquam fuit a&tu

iODiS ! W

preíens.

Sed hocipfo.

Ereo,

80

onfort d

Refp. N.ant. Adprob. D. maj. Eo ipfo

per illuftrationem fuafivam nihil accedit de

h

uufiaaott

novo ex parte obje&i reprefentati , feu re-

velationis praterite. C. maj. Ex parte po-

q duf

du f

tentiz, fcu intelle&üs revelationem prete-

C 4

fl«

i

398 Traäätus IV. deVzrtut.T bveol.

gt

ritam cognofcentis. N, maj & fic dift, min,

N.confeq. Ratioeft: quód per illuftratio-

f n

,j

nem fuafivam immediatam , non quidem ac-

cedat nova claritas ipfi obje&to, feu revela-

ipcloct

s fopit

tioni preterite per illam reprefentate , quia

Ícilicetnon reprefentatur novum motivum ,

a p

quy, p

:4t quod , ab illà realiter diftin&tum : accedat

tamen nova claritas potentie , feu intelle-

gb n

&ui, quem illuftratio perficit, ut revelatio-

ass

nem prateritam clarilis cernat , proutà pa-

d i

qlerexitiot

ritate potentiz vifive declaratur, Sietenim

meus oculus Petrum fedentem ab aliis ho-

il q

andontà

minibus ideó difcernere non poffit , quód

Petrus nebulá circumfufus fedeat ; tunciftà

t Tno

wuo, o

perradios folares difcufsá , major claritas ad

videndum Petrum requifita, fupervenit ex

w

parre objeGti.

Si autem Petrum, quamvis

T ln

inluce meridianá fedentem, meus oculus ab

um

aliis hominibus ideó difcernere non poffit,

B]

qaód humore vitiofo laboret ; tunc iíto per

inis , i

remedium aliquod depulfo , major claritas

iiv

ad videndum Petrum requifita , fupervenit

fa.

€x parte potentie vifive,

d f

Adconfirm, N.ant. Ad prob. D, maj. l-

lr

luftratio fuafiva non poteft fupplere fpeciem

E

rememorativam , 224 ?alem » feu reduplica-

t n

tivé fumptam, C.maj. Quam talem, feu fpe-

n

cificativé fumptam. N, maj. & fic dift. min,

Tl

N.confeq. Quamvis etenim illuftratio fua-

Y

fiva non poflit reprafentare revelationem

AR

Tri-

|

an "

Di/þu!at.z'o I V Artis, VI.

L

399

T

il

Trinitatis preteritam , tanquam ipfi intelle-

Ui

!MQL.

&ui, quinunc primitus eandem ex Parocho,

"

aut alio inftru&ore audit, jam anteà fadtam ;

Dd

40 "

ideóque fpeciem rememorativam , redupli-

cativé fumptam fupplere nequeat : poteft

TM

i

tamen reprafentare hanc revelationem pre-

tetitam , prout olim Apoftolis, aliísque ho-

Mttg, f

minibus factam,

AU

Objicies 2, contra fecundam:

Si defa-

A j

&oó darentur . illuftrationes immcdipt& fuafias

A t

va de revelatione , etiam praterità; tunc ta.

lt

lis illuftratio quoqué dari poffet ante pri.

LU

mum actum fidei, quo intelle&us credit my-

xitht; d

fterium Trinitatis , tanquam divinitus reve-

j ia

latum, Sedhoc admittinequit. Ergo, Maj,

h t a

patet ex fundamento nofire conclufionis,

Tün, Qu

Min. prob. Nam aliàs intelle&us, nec qui-

Yots Go

dem ad primum a&tum fidei, quo myfterium

r p

iftud, et(i omnem rationis naturalis captum

; uncidye

tranfcendens , fitmiffimé credit , indige-

mujor du

ret ullo motivo credibilitatis previo, ab ejus

q, lp

revelatione preterità realiter diftin&to;adeó.

que fuperflua forent omnia credibilitatis

oD

motiva, pro Religione Catholica fuperiüs ad-

pl

ducta.

Ergo,

Confirm.

d

Quamvis etenim intellectus

T

ille, qui do&rinàReligionis Catholica fuffi-

&fcal

cienter eft imbutus , non ampliüs ad creden- '

yllrti

da illius myíteria, indigeat motivis credibi.

litatis, quinimo per frequentatos actus fidei

t rcvchnmf

Cc5

ac-

,

Q'raiäïatnsl V . de Virtut. 'Theol.

,W

400

acquirát habitum , ut eadem pofteà , tan-

"T.

quam veritates per fe notas affirmare foleat ;

JEUS hanc ! ]l

attamen idipfum de primo quoqué a&u fidei,

quo Trinitatem , aut Incarnationem credit;

gumponcol

fnre t

"

admitti nequit. Ergo. Ant. prob. Nam ta-

lis illuflratio fuafiva immediata foret actuoalis

Adeomirm

Sed hoc

du

horum myfteriorum revelatio.

non admittitut , ex di&tis num. 206.

Ergo,

vhouns

Refp. C. maj. N, min. Adprob. D. ant.

g, i

382

Intclle&tus non indigeret ad primum actum

'fr,luUO'fW

fidei, quo myfterium Trinitatis credit, ullo

s df n

motivo credibilitatis ab ipfa cevelatione di-

tac lt

ftin&o , fpe&tatá folüm effentià, & proprie-

gt

e rdent

tate talis actüs, C, anr, Spectatà fimul lege

erdinariá moderne providentia.

N. ant.

vit ul

viepdtea

& confeq. — Ratio eft, quód ctiam ad pri-

mum a&um fidci Theologice , per quem in-

al d

at

telle&us credit myfterium Trinitatis, requi-

ratur & fufficiat illuftratio fuafiva immediata,

Tnutttt,

de revelatione hujus myfterii preterità, non

s D

tamen eadem à DEO , juxta leges ordinarias

1,

moderna providentie conferatur, ante om-

T'W:"aicsnhr. |

nia motiva credibilitatis , faltem refpe&tiva,

abl

ab ipfa revelatione realiter diftincta.

Nam

tsf

DEUS Evangclicam DoGrinam , à Chrifto

[

inchoatam , per Apoftolos , aliósque fidei

d w

pricones, in orbem terrarum , modo ho-

i

minibus convenientiffimo, propagari voluit;

.x.i,".fg'm'

J

ac perpetuó confervari, ut fides fit ex audi-

'f"i'fï'«'

Fs

tu, prout num. 350. didtum eft, Sicutigi-

tur

Pl

Triy

Difputatio 1V, vdrtic. V1

üdmm

401

tur ante auditum Evangelii preconium, ita

UFT

j

Q0 Qu

* Mu

etiam ante motiva credibilitatis externa ,

DEUS hanc illuftrationem fuafivam imme-

LOI

diatam non confert , quamvis eam ex fpecia-

TM

li favore conferre poffit.

Mdf

Ad confirm. N.ant. Ad prob, D. maj.. Il-

Mi y.

luftratio fuafiva immediata foret actnalis no-

UO2

va horum myfteriornm revelatio , formiali-

Lonn

ter, aut proprié talis, N. maj, ZEquivalen-

d r

ter , aut folüm improprié talis, Tranf, maj. &

R d i

fic dift. min. N, confeg. Nam DEUIS per

hm d

hanc illuftrationem fuafivam immediatam,

i

néque dire&é teftatur hec myfteria exiftere ;

putiniy

néque reflexe teftatur fe hec aliquando re-

ha u

veláffe , fed folüm prateritam illorum revee

eima p

lationem dire&am , tanquam prudenter fide

r

frmiffimá credibilem , intelle&ui proponit

t I

Unde tantüm in eo fenfu latiffimo dici pote-

vimmedat

rit novarevelatio, inquoomnes illuftratio-

prætemä,noz

nes füperne , DEI locutioncs appellari fo-

qes od

lent.

qyr, intt

Objicies ult.

Hinc fequeretur: quód

393

em r

h

ctiam per illu(trationem fuafivam immedia.

find X

tam intellectus fufficienter certificari poffet :

4m,

(

hunc Codicem effe reipsá ScripturamSacram,

, dióqe

q [

& hunc effe genuinum textüs obfcurioris

p, m ofï

fenfum.

Sed hoc admitti nequit,

Ergo,

;[opigarirofi

Maj. exinde patet , quód Scriptura Sacra re-

TOE

velationes preteritas, qua Patriarchis, Pro-

phetis , & Apoftolis quondam fa&te funt,

[ tü. W:

cora-

-

ii

402

"Practatus IV. äe Vivtut. 'Tbeol,

m

comprehendat. Min. prob.. Nam ad reci-

gf

piendos libros Canonicos , cósque in fenfu

;ndllüh a

legitimo declarandos, requiritur Ecclefie Ca.

gug

tholice authoritas ; prout ex Decreto Con.

Adconttm

-

ciliiTrident, num. 21$. recitato patet, quod

as tarti

etiam in Decreto altero , de illorum ufu fic

tice, d f".*

(

ftatuit : Nemo fua prudentia iunixus Sacram

squm ^

Scripturam coutra euva. fen[um , quem tenuit,

" Scn'pwnmf

&* tenet [ancla Mater Ecclefía , cuju. efl judicare

s d

de vero fen[a , &v interpretatione Scripturarum

gmlns i

Janclarum , aut etiam contra unanimem coue

gtb

fen[umz Patruna, interpretari audeat,

Ergo

Confirm.

Nam talis illuftratio imme-

dinjant

Anos,

diaté fuafiva non videtur differreà fpiritu pri-

hn i

vato Hereticorum, per quem illí libros Ca-

v

nonicos ab Apocryphis , veríimque eorum

i Cmnu

fenfum à falfo difcernere fc jactant.

Ergo.

vatiium

Refp, N. min. Adprob. N,confeq. Ra.

584

trgad]

iio cft, quód DELIS, juxta leges ordinarias

d d

modernaz providentie , predi&tam illuftra-

[LeTunm

tionem immediaté fuafivam conferre non

foleat , nifi Ecclefie Catholice, huncSacrum

dmjtr

ia

Bibliorum Codicem , tanquam Verbum DEI

fcriptum , recipientis diffinitio , & declara-

D.

1

W

tio precedat , cui magifterium iftud divini-

;*ï?*-l

d

Wt

tus collatum eft , prout ex verbis Conc, Tri.

dent. num. preced, allegatis patet,

Sicut

lii

Wt

igitur reliqua illuftrationes fuafive imme-

; diat , regulariter loquendo , ante motiva

'hiütüinï

eredibilitatis ab ipsà revelatione diftincta,

ob

Iriy

Di/þutatio IF, Artic. VI.

403

Hon *lb

UM

ob.rationem num. 582. expofitam, à DEO

MO

non infunduntur ; ita pariter de hác difcur-

:

mms

L *ICJ

rendum , etfi concrarium ex gratia fpeciali

fs

contingere poffit.

[or r

Adconfirm.N.antec. Nam fpiritus pri-

m

yatus hereticorum , contemptá Sedis Apo..

17',31

ftolice, & Ecclefie Catholicz authoritate i

LE . F

tanquam vivá fidei, morümque regulà , fo-

TE

lam Scripturam Sacram , velutomnium con.

troverfiarum arbitram ftatuir; ex hacautem

ht

LTAR n

nonnullos libros , velut apoctyphos , etfi

Lt t'U

jam tempore D. Auguítini, Lib, 1. Ze Do&iri-

hnE

za Chrifliana , cap. 7. receptos tanquam Ca.

"m

z 6 irkla

nonicos , cosdémque pariterà Concilio Tri-

u)[«

dent. fuperiiis allegato , nominatim recenfi-

4 du

tos expungit ; in reliquis autem , prafertima

Do&oris Gentium epiftolis , textus corrum-

z. m

eis V

pit, aut in fenfum reprobum detorquet. At-

modor:

que hoc jam in primitiva Ecclefia, per Se-

fnm ln

&Garios fa&kum effe, Princeps Apoftolorum

nf x

his verbis teftatur , II. Petr, Ill 15, & feq.

u

H

Chariffim frater nofler Paulus , fécundim da-

hu

Mp

tam fibi (apientiam , [eripfit vobis , ficut & i

onznibus epiflolis , loguens in eis de bis , in quius

j, t2

funt quadam difficilia intelle&lu , qua indodii , &

p ii :

inflabiles depravant , [icut &* cateras Scripturas,

rois O

pl

ad fuam ip[oruma perditionem.

Unde difcri-

men, inter fpiritum privatum hareticorum,

feat

I

"5

"

at

j, df

"-

& hanc illuürationcqm fuafiram immediatam,

au.

t

"u

Jb*"

i

404 Tratlatus IF, de Virtut, Tbeo?,

Il

l

'H

gt

authoritati Sedis, & Ecclefie Romane cone

l.'

fimyt

Ex di&tis igitur

formem , abundé patet.

W "m

Conftat r. Quód poffibiles fint illuftta,

g p

395 iones fuafive immediate , per quas revela.

«l m

tio Divina, independenter ab omnialio mo.

ln atl

tivo credibilitatis , 21 quod , ita intelle&tui

l)

proponi poteft , ut hic de reali exiftentià

Confit 4

ejusdem , feu prefenti, feu prateritá, pru-

mehpad

denter nequeat formidare. Etimprimis qui-

anda h

dem intelle£&tum de a&uali revelatione Divi-

a, d nj

nà, etfitantüm privatá, càádémque mediatá,

m

per talem illuftrationem fufficienter certifi.

j iil

cari poffe , ut illam credat fide Theologicá,

i Qumdsctc

num. 209. & feq. oftenfum fuit. Atgue heec

immini

eadem eft D, Auguftini doGtrina , qui Lib.

Áb at

XI, Confeff, cap. 3. DEUM fic alloquitur:

i

Audiam , & intelligam , quomodo in principio

a, t

fecifli celum , ér terram.

Seripfit boc Moyfes ;

atv

feripft & abiit , tranfroit. binc ad te $, néque

enimmuncantewieefl..— Nam , fie[fet , tenerem

ataydini

ubl

eum , & rogarem eum , &* per te obfecrarem ,

ut ifla mibi pauderet 5 &* ego praberem aures

at

li u

corports mei fonzs erumpentibus ex ore ejus. Q u0d«

tsj l

fi Hebrad voce logueretur , fruftra pul[aret fen-

fum meum , nec inde mentem meam quidquam

?Va ïïiïïhm

Wt

sangeret, — Si autem Latinb $. [cirem , quid dict-

vet. Sed uude [cirem : amverum diceret ? Quod-

d

N

fi & boc [civem , mum a5 illo fciremm ?. Intws uti-

que mibi , intus in domicilto copitationi , mec

düiim]lma

Hebraa , uec Grgca , nec Latina Veritas , [imt

V yrego mj

Oïl'i)

Tk

Dz'jþutätäo IT. Art?'e. Ft.

405

dMa "

h [[:

ul

m

erz , dv l?nguæ Jono , finà flrepitu fyllabavum di.

ceret : Verum dicit $. & ego flatim certus, comz

P

lii

fidenter illi bouini tuo dicerem : Verum dicis.

V0 Ms

Non poterat illuftratio fuafiva immediata,

r

de atuali revelatione Diviná , etfiprivatá, &

UPTS

folüm mediatá , accurato magis calamo de-

d ial d

fcribi.

ho pl

Conftat 2, Quód non tantüm de revela-

:. fu'mpnmisï ]

tione a&u prefente, fed etiain prateritá, feu

387

Mevdt

quondam Apoftolis,

aliíoque Evangelii pre-

r

conibus , de my

if n

fteriis Cainolice Religio-

nis à DEO fadtá , & hucásque propaga-

Ts

tà , illuftratio foafiva immediata dari pof-

Yi hr

fit. Quamvis etenim hac propofitio: DEUS

diiu,

olim revelavit moflerium Trinitatis , fit de ob«

r dign

je&to contingente , fimálque ex terminis

u r

fuis meré neutra ; eoquód predicatum illius

j

ab intrinfeco , nec quidem phyficé fit con-

r

nexum cum fubje&to : poteftnihilominüs per

ff m

lumenimpreffum à DEO , fuppleri omnis de-

fc&tus motivi credibilitatis extrinfeci ; feuab

lt obfemnw«

gebunit i

ipfa revelatione prateritá realiter diftin&i ,

& alioquin ad hanc affirmandam connatura.

vinti l

j fulf""b

literrequifiti, Sicutenim adaffirmandasres

]

alias contingentes prateritas , ceteroquin

U

üm t^

ignotas, üt mortem amici peregré detun&i,

dari poteft impulfus quidam internus, idém-

nünti l

m ! W

ue adeó vehemens ,. ut intelle&us eiderm .

d

ifficillim refiftat: ita idipfum de revelatio-

) cagt!m!nf'f

n6 pr&terita myfteriorum fidei dicendum,

'Whæ

Lbie

H

:

406 Tratlatus IY de Virtut. Tbeoi.

t

Licét enim per illuftrationem hanc fuafivam

tir) fis q

non habeatut nova claritas , ex parte objecti

mT;initatis,'

per eam reprafentati , quia fcilicet non fu.

j lnyc B

eraddit novum credibilitatis motivum , 2f

ol

quod , ab ipfa revelatione diftin&um ; habe-

spum ,

tur tamen nova claritas , ex parte potentiae

nectl;

intelle&ive , prout à paritate potentie vifi-

inij

iluna,

k

vz num. 380. declaratum eft.— Hinc etiam

ifta veritas contingens : Vereum Divinum eft

seilutt

a, u

imcarnatuma , per illuftrationem immediaté

fuafivam reprefentari , & ab intelle&u affit-

qu hs r

aiDtOnd

1

mari poteft ; etíi talis affenfus , non foret

a&tus Fidei Theologice , utpote haud inni«

3 m t

xus authoritati DEI revelantis myfterium In-

ais

catnationis.

v Cbl

Con(tat 3. Quód illuftrationes fuafive

nudao, v

387

immediata , de prafenti , aut praeterità my-

Va

aslbl

fteriorum Catholice fidei revelatione , non

tantüm fint poffibiles , fed etiam defa&dtóà

n m

1

Ti

dentur.

Nam aliàs affenfus fidei Theolo-

ntelle&us credit DEUM revelàffe

Mi

gicesquoi

myfterium

Trinitatis , aut Incarnationis ,

foret inferioris ordinis, feu inferiori motivo

IU

innixus , quàm afífeníus ille, quo credit,

hecmyíteria, Motiva fiquidem illa credibi-

n

litatis tum abfolutz,, tum refpective , qua

RLT

ab omni revelatione Divinà , feu prafenti ;

Aj

feu praterità , feu directá , feu reflexá, fant

Wtl

"

rcaliter diftin&a , neutiquam funt tanti pon-

LIS

* d

deris , quaati eft eftimonium DEI, hacmy-

L

i

Qe

N

Ti

D':'/þutafz'o UV. Artic. YT,

m J

1

4o7

fteria revelantis. — Hinc etiam ante primum

g

] Hyi*hüifn.

actum fidei , quo intelle&us credit , inyfte-

li i

rium Trinitatis, vel Incarnationis ; aut cre..

dit, hunc Bibliorum Codicem, in Ecclefia

tll

Catholicá receptum, rcipsá effe Verbum DEI

I

fcriptum , femper illuftratio fuafiva imme-

Lt p

T

iataprzcedit ; fitalis s&us non fitfideime-

ré humang, fed Divinzg, ^ Non tamen pra-

hr D

dicte illuftrationes fuafivie immediate , de

U

puddd.

refenti, ant praterità revelatione Divina,

Juxta leges ordinarias moderne providen-

n u o

tiz, à DEO conferuntur , nifi anteà preceffe-

,uw:md n

tint motiva credibilitatis mediata ; feü ab

ntoia

ipsà revelatione diftin&a ; quia nempe DEUS

fidem Catholicam, more hominibus con ve-

nujne t

nientiffimo , per auditum inchoari , pro pa-

gt

gari, ac perpetuó confervari voluit,

Atque

Autiong , 0

1deó hac illuftratio fuafiva immediata , toto

eun d

ccclo differt à privato, cóque fuperbiffimo

fs T

épiritu hzreticorum , qui Ecclefize Catholicz,

EO d

& Sedis Apoftolice , anthoritatem fpernit,

Incartit

yferoriat

DISPUTATIO V,

TRU q

De A&u Fidei Tbeolgice,

dgmi"ltw

L

Oftquàm de objecto Fidei Theologice ,

p

tum formali, feu Authoritate, & Re.

ln

velatione Diviná , tum materiali , feu verita-

Id

y at

te revelatà, fatis difputatum eft ; nunc ul-

teriiis Fidei a&ualis, feu affensüs illius fuper-

mom,Wf

na«

l DWW

Traä:;tus lV. de f'irtut. Jheol,

T

408

.

gt

naturalis ; quo 1

ntelle&us Catholice Reliz

jl

T

erilluftratiopem divinam

gionis myfteria , p

"OL

propofita credi

t

)

fingulares proprietates ,

wmbm"

funt inveítigande.

ac prarogativz

qp; dU i

aipfit D

Amnricurus l.

gj r

gneagit

"du Aüdus. Fidei d Eeologice fit

gf h

difcurfrou ?

rnacun

Renotandum 1, Quód difcurfus for-

du

588

malis, in fenfu proprio ;

eógue ftridto

s o

fumptus ;

fit operatio mentalis , per quam

sl

intelle&tus ex un

à veritate prcognità , aliam

educit, Hincquilibet di-

iibl

priüsincognitam d

r j

fcurfus formalisex

plicitus, tres a&tus realitet

diftinCtos,videlicet

duas premiffas,& conclu-

vapitlis

vt i

fionem ex illis dedu

&am continct, prout in

atet

Onanis bowo conflat core

iri, t

hoc fyllogifmo p

tudhd lo

ore G* anima. Se

d Chriflusefl bomo. | Ergo conte

Hac autem conclu«

pUT

flat corpore , & animá.

vt

fio cáütenus dicitur veritas

priüs incognita ;

m non continctur exp

licité in

du

quátenus eade

gt

remiffis ; etfi

fors intelle&us aliunde nove-

& animá con«

& J

rit, quód Chriftus corpore,

ftet. ndeD.Thom.P. L q. 14. art.

7. Difcure

Vrj

is demotoadigaotum. Un

dc 72 (5

Mi

fea fl procedeni

vifeflum efl , qu

dd , quando cognofcitur prinzum,

Ui

Et fic fecundum no*

M

adbuc ignoratur fecundum.

Alius

cognofc

EY

iur i primo , fed ex riumo.

ol

eít diícurfus virtnalis, qui totics

ha«

LT

porroó

[4]

|

'irm-.ï& !

Düþut&tto V. Hrtic.

l.

409

MUMM

betur , quoties intelleus , per eundem

d

f

rcaliter indivifibilem a&tum , unam veritatem

li ha,

propter alíam affirmat , ut talis actus in dif-

v igm

curíum formalem explicitum , feu fyllogif-

mum : aut implicitum , feu enthymema re-

[j &

folvi poffit. Hujusmodi a&tus foret ifte : CPri-

Jf conflat corpore, & anima 5 ouia efl bomo,

W(&/æi(a"

)

utpore zquivalens his a&tibus diftin£&lis : Chri-

ff eff bomo,

Ergo conflat corpore, &v anime

äd dvfan h

Praenetandum 2. Quód in difcurfu for.

i gl

399

mali explicito duplex connexio inter pre-

TET

miffas, & conclufionem intercedat.

Prima

ia

quidem confiftens in forma fyllogifticá , pro-

firginto

ut ifta regulis Diale&tice contonat ; ideóque

pesaduo t

connexio forgzalis appellati folet,

He an-

n n

tem regule ultimató fundantur inillo princi-

jgt, at

pio; lumine nature noto : Qua funt eadem

d

anii tertio , [unt eademi inter f 5 quia fcilicet

om, EïgD m!

tertium iftud eft medius ille terminus, quem

Jien t

utráque premiffa continere debet, ut legiti-

is i

ma conclufio inferatur.

Ex quo ipfo patet:

quàd hac connexio formalis non habeatur in

r enit

g du

difcurfu meré virtuali , utpote figurá Diale-

&icá deftituto.

Altera eft connexio confi-

T

ftens in veritate obje&tiva , vi cujus conclu-

" art.7.0*?

. 0"

fio veríficati nequit, nifi etiam premiffz ve-

rificentur ; ideóque connexio materialis , pro-

ut videlicet à precedenti fyllogifticá differt,

jjn ":

nuncupatur,

Hacautem connexio, etiam

T. 4

io difcurfü mere virtuali debet contineti ;

Yj Wï

Dda

quia

p

410

Traclatus IV. de Virtut. Theol.

j

)

uia fcilicet, hàc deficiente , in difcurfum for-

malem , eámque legitimum non poteft re-

'(f) (HWJ.I J ,':

,inm T

folvi, Sic ineptiffimus foret ifte difcurfus

virtaalis : Chbriffe conflat corpore, & anima;

PXII

uia efl Filiu DELs etfi veriffima fit utráque

g

gb; n

:

. Propofitio, categoricé fumpta , utpote divi-

nitus revelata.

iquidea hr

glen i

Prenotandum 3. Quód intelle&us ; in

399ai(curfu formali affirmando conclu(ionem ,

Asf

] offr?

Íemper etiam intrinfecé ipfas premiffas attin-

Hoc etenim in fyllogifmo vocali , qui

Dio T. Q'J"

gat.

s; d

mentali reíponde

t, exillà particulà illativà :

g, hum

Ergo , manife(tum cft.. Nam per eam intel-

Je&tus rationem caufalem afficmandi conclu-

N

fionem , connexionem vidclicet utriásque

; at

premiffa cu

m veritate obje&tivà conclufionis

$ Qu

Hinc in eo fyllogifmo , in quo

Y

Cxprimit.

vera conclu(io , perperam illata eft , conce-

ia a

dimus quidem covfeguen , fed negamus cor-

L

füguentiam. — Ex quibus patet , quód intel-

z

le&us in difcurfu formali per eundem reali-

a M

ter indivifibilem a&um , veritatem conclu-

dor]

fionis , ejásque cónnexionem explicité » ve-

L RT

ritatem veró. premiffarum falrem implicite

b

TY

du

!

W

"

affitmet. — Atque hec eadem eft do&rina D.

d

'Thom. L 2. q. . art, 3. ficftatnentis : Primà

|/n s

"s.

aliquis intelligit ipfa principia fecundüm fe , poJi-

J

]

M

'tnl

modgw autem intelligit ea in ipfis conciufionibus,

"lïlï

i

fücundim quod affemtit conclufio

nibus propter

[

!

3l

$i a£folu-

;

m

Ti

primipia —Etrurius q ?:. art 4«

|

Tij

Difputatio V. Artic. L. :

411

um

UbUm, L

1* princibium , & conclufionem intellelus con-

Jideret , diverfa eff confideratio utrisque. — 1m

h Of

äif Hïflï!,'!m'r

boc autem , quàd. conclufioni propter principia

a[fentit , el unus aGue intelletlgs tanium, His

Lt

It ii

itáque prefuppofitis , & declaratis, quaritur

primó : Àn omnis actus Fidei Theologice,

& quidem ftri&te talis, difcurfum faltem vir.

U

n

M

tualem contineat ?. Quaritur fecundó : An

(o d

a&tus fidei etiam per difcurfum formalemcli-

apanioti

:

ci poffit ?

L

ao

l

l

Dico r, Qaoemlibet a&um Fidei Theolo.

|

"

N

U

39t

!

|

gice, ftridétalem, effe virtualiter difcurfi-

Samp:mmm:l.

vum,

ATTCU

Ita cum Vaíquez , Ripalda , Hurta-

do, aliísque Card. de Lugo Difp. VII. Se&,

j at

anjcondht

1. contra Suarez , Granadum , aliósque.

Prob. Quilibet a&us fidei'Theologice, ftri-

1

Ápo, i qu

& talis, eft affenfus ab intelle&u praftitus

TT

alicui veritati , ob authoritatem DEI revelan-

um

tis , tanquam motivum proximum , & ad-

y quüd ijv

&quatum , ab ipfa veritate revelatá di(tin-

eundtn t

&um. Sedhocipfoquilibet actus fidei Theo-

danem a

logice, ftri&étalis , eft virtualiter difcurfi-

j U]

vus. Ergo. Maj continet definitionem a.

n gxpligitä

l

d

lm Y

Pi

&üs fidei, ftridétalis, Min. prob. Hoc ipfo,

, di d

quód quilibet a&us fidei , ftridié talis, fit af-

qumts: i

fenfus predi&us ; co ipfo hunc , aut fimi-

ii

u Af

lem tendendimodum continet : Exifiit "-

(l

u^

Jierium Trinitat& 5 guia DEUS fummb veridi.

i

elt illud vevelavit,

Sed quilibet affenfus in.

j

IMW f '

li

tellectüs, hunc modum tendendicontinens,

,QIHI

eft

Dd

v

Tratlatus IV. de Virtut. 'Tbeol,

412

fs

eít virtnaliter difcurfivus , prout ex di&is

| nräCCdf

Pl

m

num. 388. patet.

Ergo:

fs f

d

Confirm.

Nam ille affenfus intellectua.

3

M 100

[

lis difcurfum virtualem continet, qui fin8

li,

alio motivo , 2 qzod , füperaddito, in dif-

sinis V

curfüm formalem , feu fyllogifmum legiti-

dequoi

mum refolvi poteft, Sed quilibet a&tus fidci

d

"Theologice , ftri&é talis, fic refolvi poteft.

fD

Ergo.

Maj, iterató ex di&is num. cit. patet.

ii *

b. Hicetenim a&tus fidei , ftricte ta-

Min.pro

k

lis: Ferbum Divinum eft incarnatum 5 quia

vll

DEUS fumm? veridicus boc teflatur , in hunc

j at

difcurfum formalem , feu fyllogifmum legi-

wtin n

lllud , quod DEUS

timum , refolyi poteft :

$ed

pi ptltt

ummi? veridicw teflatur efe , reipsd eff.

v fb

DEUS fumm? veridicus teflatur : Verbum Di-

TT

vinum e[Je incarnatum.

Ergo iflud reipsá eft

i

|

s;l

ducarnatum, — Sed pariformiter quilibet alius

gin i

a&us fidei Theologice ftridté talis , in hu-

Af t

jusmodi fyllogifmum refolvi poteft. Ergo.

vaatd

Min. patet confideranti. Maj.prob. Nam

r

in pt

edi&o fyllogifmo , ad affirmandam In-

tl

carnationem Verbi , non fup

eradditur no-

Vs

vum motivum, 2/240d , ab authoritate DE!

Yritw

revelantis diftin£tum ; quia hac fola, tan-

uam medius terminus adhibetur.

Ergo.

MT

Dico 2. A&um fidei Theologicz, ftri&te

^i

39

talis , cti

am per difcurfum formalem elici

UI

poffe.

Ita Card. de Lvgo , Difp. & Se&,

Prob.

l

LY

cit, cum aliis fuperiàs nominatis,

Nam

Triut

Difputatio V. 4etie.

45

ms,P

Pv

4)

*Wïl

Nam affenfus praftitus conclufioni, fyllogif-

mi precedentis , feu Incarnationi, poreft effe

lïä[f:nfm;»h,

a&us fidei Theologice , ftricté talis.. Ergo.

JU« m

Ant, prob.

Affeníus praftitus conclufioni

d i

predi&z, prout affirmanti myfterium Incar-

Tlrian;

nationis Verbi Divini , poteft profuo motivo

adequato habere vcritatem objeGtivam utri-

g d

L

Gisque premiffz , proutab intrinfeco materiae

liter connexam , cum veritate obje&tiva con-

dnta, iij

hbt db

clufionis. Sed hocipfo. Ergo. Min. exin.

ee patet ; qnód veritas objectiva utriásque

[

TA

premiffe fit fola DEI myfterium hoc revelan-

tis authoritas. Maj, autem prob. Quamvis

Ti

etenim intelle&us conclufioni predicte fi.

li, as

LE

mul praftaret affenfum propter connexio-

"H //(UW Di

nem formalem , utriásque premiffe cum

predic&ta conclufione , prout conformiregu-

T. nitid

lis DialeGtice ; hec tamen connexio non re-

i quübmüu;

quiritur , utintelle&tus preftetaffenfum con.

àuls, 03

clufioni , prout divinitus revelata , quemad-

od

modüm exdidisnum. 389. patet, Frgo.

jj p N

Confitm, aüthoritate D. Thom, hic q. t.

94

dfipandt:

art. r, (icflatuentis : CujweliZet cognofcitivi ba-

apendltt!

Bitus obyeclum duo ba£et , fcilicet id. quod ma-

aiyoe

terialiter coguofcitur , quod eff ficut materiale o2-

TU

gedium : & id, per quod cognofcitur , quod ef

yeut. *

Jformalzm ratio objecti,

Sicut i fcientia Geomt-

ol

trie vaaterialiter fcita funt conclufiones , forma-

a fuait

Írs veró ratio fciendi [unt media demonflrationm,

go j Dl!? "

p que conclufmues cogaofcantur,

Sic igitzfr

4

[r/]

Traclatus IV, de Virtut. 'Tbeol,

d

414

in fide , fi confideremm vationem formalem oBje

g fiittis

ia

&i , nibil efl aliud , quàm Veritas prima. Non

enim fides , de qua loguimur ,. affentit alicui

gt

gt

Yifi, quiaeft à DEO revelatum.

Unde ipfi Ves

ritati Divina fides innititur, tanguam medio,

MP. D' 1

ss hdti T

Sed hoc ipfo authoritas DEI revelantis po-

teft effe medius terminus in fyllogifmo legi-

sl

simsulti?

timo, ut propter hanc, tanquam motivum

adequatum , intelle&ns praftet affenfum

g i

vuidlità

conclufioni.

Ergo.

Objicies 1. contra primam.

Repugnat,

a

395

sipins t

ut quilibeta&us fidei Theologice fit virtuali-

terdiícurfivus. Ergo. Ant.prob. Sietenim

ao

g n

quilibet a&us fidei foret virtualiter difcur-

fivus ; tunc etiam ille a&us , quo intelle-

"T idun

yiratdrt)

&us credit : DEUM reveláffe myfterium

"L'rinitatis ; aut Incarnationis , foret virtuali-

aol T

ter difcurfivus.

Sed hoc repugauat.

Ergo.

; lpanq

Maj. patet. Min. prob,

Nam actus fidei,

BIN

quo intelle&uscredit : DEUM revcláffe my-

d)

fteria przedicta , debeteffe affenfus immedia-

M

"

,

Vi

tus.

Ergo.

Confirm. Si actus fidei , quoiintellectus

HU

"H

Áutan

affitmat : DEUM reveláffe myfterium Tri-

t d

nitatis, & Incarnationis , non foret affenfus

immediatus, fed virtualiter difcurfivus ; tunc

AU

in quolibet a&a fidei deberet admitti pro-

V

i

ceffus in infinitum, Sed hocrepugnat. Er.

go- Maj.prob, Nam ad affirmandam hanc

M

latbln:äu

vetitatem : quód DEUS revelaverit my(te-

J

rium

V?nxr;ïl,g

Däjþataiz'o F. Artic. L,

415

rianmw ,

rium Trinitatis , & Incarnationis , rurfus ne-

FMW i

LTA

i

ceffaria foret revelatio reflexa, quód DEUS

revelayerit hec myfleria , & fic ulteriàs de

A m

[]

hac revelatione reflexá procedendo, — Ergo.

Refp, D. antec.

Kepugnat, ut quilibet

DE d

396

adtus fidei Theologicz , ab intelle&u elici.

i fy!log:fmt;:

tus per mnodum principii, velpremiffz , non

0040 00

innixus ulteriori motivo , üt.2uod , ab autho-

ptlt dii

ritate , ac revelatione Divina , faltem inad-

equate diftin&o , fit virtualiter difcurfivus,

C

C.antec, Elicitus per modum conclufionis,

UT

feu innixus ulteriori motivo reflexo , cjus-

q n

dem authoritatis & revelationis Divine. . N.

u

ant, & confeq.

Ratio eft , quia intelle-

XI

&us per a&um fidei Theologice duobus

T

modis credere poteft : quód DEUS revela-

frenimd.

verit myfterium Trinitatis , aut Incarnatio-

p b

nis.

In primis quidem, ut talis affenfus fi-

Ti

dei ulteriori motivo, videlicet alicui revela-

|rexclfeny

tioni reflexe, de hác revelatione directá, fit

innixus.

fosinneb

Atqué hic affenfus fidei foret vir-

tualiter difcurfivus , utpote habens pro mo-

volnelét

tivo immediato authoritatem , & revelatio-

nem Divinam reflexam.

Secundo modo

yiein

f di

poteft intelle&us credere , quód DEUS re-

ayfs;

velaverit hec myf(teria , ut talisaflenfus fidei,

eidnit p

ulteriori motivo , 24 ozed , ab ipsá revelatio-

t ugfllf, ;

ne diftin&o , utpote per illaftrationem im-

mediaté fnafivam propofitá, non fit innixus,

guin

prout fufiüs art, preced. expofitum habetur.

duvl m(,r

Dds

Hic

Dj

4316 Pratlatus YV. de Vivtut. 'Theol, |

Hic autem affenfus foret per modum princi.

W]em dtd

ii, feu premiffz , ideóque nec quidem vir.

k mmmmxæ f

tualiter difcuifivus , nec'actus Theologice

g MD

fidei, ftri&te talis.

'ggi:inmm &

Adconfirm. D. maj.

Si a&us fidei , quo

inge

intelle&us per.modum principii , aut pra-

"

RCIPI 'mi

miffe, per fe notz, affirmat : DEUM reve-

láffe myfteria predicta, non foret immedia-

foi, p

tut

tus $ tunc in quolibet a&u fidei fequere

o pomot

roceffus in infinitum, C. maj. Secus. N.

fomdn, U

maj. & C, min.

N,.confeq. Ratio diftin-

f C

&ionis patet ex modó ditis.

, o (

Objicies 2. contra fecundam. — Affenfus

fimio, d)

nin Ntof

597præüitus conclufioni, per difcurfum forma-

lem , feu yllogifmum explicitum dedude,

fl

habet pro mo'ivo , 2/ g4od , connexionem

UT

formalem utriásque premiffe cum conclu-

uitoooti

fione, exillis deduGà. Sed hoc ipfo a&us

p

fidei non potcft elici per difcurífum forma.

iaf

lem, Ergo. Maj.patet exdidis num. 589.

nlb ij

Min. prob, Nam ille affenfus non eft atus

LT.

fidei Theologice , qui habet motivum, zf

ha

j

uod , ab áuthoritate , ac revelatione Divi-

r

w

nà, cjásque connexione objeQivà , cum my-

W Uj

li

fterio revelato, diftin&um.

Ergo.

Vatg

Confirm, Repugnat, ut ille affenfus my-

TY

flerio , et(i divinitüs revelato , praftitus fit

Ónttiiy

a&us fidei Theologica, qui ultimató inniti-

äiæu H üax

tur principio lumine nature noto.

Sed af-

I u

feníus praftitus conclufioni, per fyllogifmum

C

ii

Ht

N

Difputatio V. Artic. 1.

417

Wi

|

WUUML

formalem dedu&z , innititur principio lu-

mine naturz noto. Ergo, Maj.patet. Min,

prob.

Nam ipfa conclufio per fyllogifmum

legitimum deduta , innititur huic principio

AT

D Intoi x

1

Quactingue fant eadem . uni tertio , funt eadem

mu: v

inter [5 prout num. cit. dictum eft. — Ergo.

Refp. D. maj. Affenfus preftitus conclu-

A0 t s

398

fioni , prout conformi regulis Diale&ice,

Mdl

habet pro motivo , 2* 24od. , connexionem

C05 Xas l

formalem , utriisque premiffe cum conclu-

Á hndi

fione. C, maj. Affenfus preftitus conclufio-

d

auin, Mi

ni,. prout conformi obje&o , per eandem

affürmato , aut negato. N, maj. & fic dift.

r dfotüntn

min, N.confeq. Ratio eft , quód conclu-

i fs

fio per fyllogifmum dedu&a , folüm prout

], ttntttt

eonformis regulis Diale&ice , innitatur for-

fe a od

mali connexioni premiffarum 5 non autem

lo

prout quoqué conformis obje&to, per ean*

(eulum t

dem affirmato , vel negato.

Nam poteft

jdisum

conclufio , etfi juxta Diale&icam deducta,

TOEDI

effe falfa ; fi nempe alterutra premiffa fit

vt notd

falfa, prout in hoc fyllogifmo patet: Qzo4

vt

DEUNS funatn& veridicus teflatur effe , illud etiam

d

veiptáefl. Sed DEUS [uwmmé veridicus teflatur

o

Spiritum Santlum e[Je incaruatum. — Ergo Spie

xl

vitus Sancius veipsá efl incarnattm,

Hec fiqui-

t

"

, p

1

dem conclufio quidem eft conformis Diale-

y dnit^

&ice, fed difformis obje&o per eandem af-

u "

firmato ; quia ícilicet falía eft praemiffa mi-

lllin"ly ML

nor, quód DEUIS revelaverit Incarnationem

pl«

-

Dj

Traclatus lV. de Virtut, Tbeol,

d

418

Spiritüs San&ti, — Hinc itáque patet : quód

il

Y

].

( "

affenfüs pretitus conclufioni divinitus reve-

, if

latz , atque per fyllogifmum formalem de-

,:]im Conncxlf

ducte, folüm eátenus fit actus fidci Theo.

g um 0

logice, quátenus veritati utriíisque preemiffze,

ejüsque objectivee connexioni cum veritate

; M. p

conclofionis innititur, Nam veritas utriüs-

fno: 1

y

que premiffe obje&tiva continet folam au-

1

vjj

H

thoritatem DEI revelantis,

7

m'--;rf

1

Ti

m

Ad confirm. D. maj, Repugnat , ut ille

«t

affenfus , qui ultimató innititur principio lu-

sumalon p

mine naturz noto , reduplicativé fumptus,

fit a&os fidei Theologice. C. maj. Specifi-

du

Cofro, !

cativé fumptus, N, maj, & fic dift, min. N.

teditm

confeq, Ratio exinde patet, quód conclu-

w o

fio Diale&tica , 244 74l , feu reduplicativé

almden, d

fumpta , quidem innitatur principio predi-

&o, lumine nature noto , prout cit. num,

« Dd

289. di&um eft ; fecusautem conclufio Dia-

4 iil

Nam

2)ginttt

lectica folàüm fpecificativé fumpta,

hac propofitio : Veréum Divinum eft incar-

d Lt

tb [ DAU

natum , perdi(curfum meré virtualem, eám-

[

j

que huic motivo innixum : Quia DEUS fum-

!E?E'þ"my

4

s? veridicus boc vevelavit , ab intelle&tu, finé

D

ullo fyllosifmo formali , poteft affirmari,

/

" Objicies 3. Quamvisintelle&tus, per dif-

t

ldJ

al

399curfum meré virtualem , poffit affirmare my-

fterium revelatum , propter authoritatem

Rnf)ghh

W

b

L

DElI revelantis , tanquam morivum totale ,

ü

£t quod , hujus affensüs ; non tamen idipum

C-

?f'ozmïm;

! mGï,fu(' ,

Difputatio V, Artic. I.

41

L

D

fieri poteft per difcurfum formalem. Ergo,

ln

b

"O

Ant. prob. Nam in difcurfu formali moti-

'S'fllwm ly b

^

vum afficmandi myíterium, revelatum eft

lj

us;iud

dUl

fED-

ctiam connexio formalis , utriüsque pre-

miffe cum conclufione. Sed hocipfo. Er-

linon

go. Maj. prob.

Siquis etenim concederet

Ya i,

fimul premiffas, & confequens, in hoc fyl-

d [

logifmo : Quod DEUS exijlere affirmat , illad

J

exifiit. $ed DEUS affirmat exiffere sayflerium

Incarzationz.

Mynt, t

Ergo illud exiflit $: ícd nega-

ia

ret confequentiam ; tuncaffenfus, myfterio

UT

Incarnationis praftitus, non foret a&tus fi-

æl ^

Y

"

dei Theologice.

Ergo,

Confirm,

ii

Nam intelle&us poteft prae-

4 il

ftare affenfum huic conclufioni : Ergo exiffit

n lpl

my[lerium Incarzationz , ob folam connexio-

vigpiopad

nem formalem , utriísque premiffe , proug

YO , um

regulis DialeCtice conformem. Ergo. Ant.

v tondito

prob. Hac fiquidem conclufio per fyllogif-

ü]mp(a ) M

mum legitimum , etiam ex praemiffis falíis;

quinimo hareticis, & blafphemis ita inferri

jnut j i"-',?'"

j

poteft : Quod DEUS exiffere negat , illud exi-

,

Jüit,

Sed DEUS uegat exiflere myfleriuma Incar-

Qui DEU

!

ml

xationi, Erpobocmayfierium exiflit. Sedhoe

ipfo.

Ergo.

d firoi.

elihus

Refp. D. ult. ant.

Siquis in fyliogifmo o5

addu&o, conceffis premiflis , & confequen-

ff

"Ts

t€, negaret confequentiam folummodo for-

malem , feu Diale&icam ; tuncaffenfus my-

goinm t

flerio revelato praftitus, non foret atus fi

guumcmü:"f'

H

T;aä?atüsl IT Ze Virtut. Tbeol;

þ;jyuh

420

N. ant,

' il

dci Theologice.,

Siquis negaret

*:T:n'o qrtit

confequentiam obje&tivam , feu 'Theologi-

l

g t

cam. C.ant. & N, confeq, Ratio eft: quod

duplex in fyllogifmo legitimo fit confequen-

T

iT & [CVflm

tia, ficuti duplex eft connexio premiffarum

n Md

cum conclufione, prout ex di&tis num. 389.

«üitin/

patet. Siquis igiturin pradi&to fyllogiímo

concederet confequentiam obje&ivam , &

vio r

griitepz

ncgaret folummodó formalem ; tunc affen-

vupurauz r

fus preftitus confequenti , feu myfterio In-

öcpr:rm(ï: il

carnationis , non effet quidem a(lenfus inni-

idm

xus regulis Dialectice, eíTet tamen affenfus

innixus motivo fidei Theologice , feu au-

jid n

slsf

thoritati, & revelationi Divinz , prout effen-

tialiter connexe cum inyfterio revelato. E-

[

contra veró , fiquis concederet cónfequens,

vl pl

jucipalita

fed negaret confequentiam objeGtivam ;

Qu $d

tunc talis affenfus , myfterio revelato prefti-

a pand

tus , neutíquam forer a&tus fidei , utpote

Tane ii

haud innixus authoritati ; & revelationi Di-

yina.

N

al

Adconfirm. D. ant, Et hic affenfus,ob fo-

dtn hi n

lam connexionem formalem praftitus , effet

Adni,

adenfus fidei Theologice. N.anr, Solum-

lal

modoó artis Dialectice. C.ant. & N, confeq.

pv

Ratio eít: quód affeafus in hoc impio fyl-

ATT

N

logifmo conclufioni pra(titus, on haberet

pro füo motivo DEUM , tanquam primam

| fütrigs

veritatem in loquendo.

s preftitus conclufio-

L

401 Objicies 4. Affenfu

ni;

It

V, &

Difputatio F. Zrtia. l.

421

d)

ivw,n

fm.

ni , per difcuríum formalem dedufte, feu

mylterio revelato, non poteft pro fufficien-

" g

Bl

ti motivo habere folam connexionem obje-

&ivam utriásque premiffe , feu authorita-

] m

tem , & revelationem Divinam. Ergo. Ant.

Mi

prob. Nam affenfus preftitus conclufioni,

pdóoljs

pet difcurfum formalen dedu&te, feu my.

ia d

fterio revelato, pro fuo motivo partiali ef-

n u

fentialiter prefupponitaffenfum , anteà pre-

LT

ftitum utríque premiffe. — Sedaffenfus, utrí-

n deinin

que premiíIe anteà preftitus, eft motivum

iil

diftin&um ab authoritate , ac revelatiotie

TT

Divinà, ctiam fa&Qà fuppofitione, quód utér.

n

que affeníus foret a&us fidei fupernaturalis.

o ao

Ergo. Min, patet. Maj. prob.

Non poteft

nb

intelle&us praftare affenfum conclufioni ;

, djednn ;

nifiantcà preftet affenfum premiffis, — Ergo.

ao

Confirm.

Si etenim intelle&us negaret

fij, uyt

alterutram pramiffam , quód nempe DEUS

medatoni

fit íummé veridicus , aut revelaverit myfte-

rium Incarnationis; tunc non poffet prefta-

d

re affenfum huic myfterio ob authoritatem

paliud

DEirevelantis, Sedhocipío affenfus, utií-

Va

que priemiffz praftitus , requiritur tanquam

j N

partiale motivum, $7 2uod. Ergo,

r

j cinpi!

Refp. N.ant. Adprob.D.maj. Affen.

4

y lrb

fus pre(titus conclufioni , feu myfterio reve-

lato, effentialiter prefüpponit affenfum pre-

j

ftitum utríque premiffe, feu authoritati, &

ievelationi Diving; tanquam motivum , 9f

,æm;usm:!i:

[ i

bi[pu

422

Tractatus IV, de Virtut. Tl:col;

| il u

9!40.

C. maj, Tanquam motivum , 2/ guod.

N. maj. & C. min, N. confeq, Ratie eft ;

o

j g

quód affen

fus praftitus myfterio revelato,

tanquam conclufioni , per difcurfum forma-

gim t*

fb C' "n

lem deducte , quidem effentialiter prffup-

onat affenfum , eümque fupernaturalem,

äengsapa[iral

jig a

antcà per diftin&os a&tus praftitum autho.

Qbjcent

ritati , ac revelationi Divine, tanquam pre-

miffis hujus conclufionis ; non tamen hic

WWWW

-

LU

affenfus pravius fit motivum effentialiter re-

d t

uifitum , 2 224 , fed folüm 1 2uo, ad affir-

ditn d

mandam pec a&um fidei Theologice con-

clufionem, fcu myfíterium revelatum, Nam

x o

Mnyentt

affenfus previus , utríque praemiffe prefti-

ls a

tus,nec quidem in fcientia meré naturali, re-

st

quir

iturtanquam motivum partiale, 2/ 2402,

j

fed

folüm , 2 24o, feu tanquam conditio,

ant applica

tio, utriüisque premiffz obje&tive,

quaniaf

ad inferen

dam ab intellectu conclufionem

YT

vt

ícientificam , eámque dire&tam. Si etenim

ta ag

foret motivum ,. 2t 4404 , tunc affenfus ifte

tevius deberet reflexé cognofci ; ideóque

tyeiliia

& Mu

fyllogifmus demonftrans ; Petrum effe anis

1nal , hanc ill

ationem, reipsdineptam , cone

[ UT

$Sed

tineret : S$cio , Petrum effe bominem.

Ya u

etiam [io , quemvis bominem c[[e animal, Er«

LT

go Petrus efl animal, Sic etenim inferre opor-

hllüiimqg

Petrum e[Je amimal,

j n

tet : Érgo quoqué fcio :

Sed hoc

Adconfirm. C.maj. D. min.

t |

S, [IC.

! ii

igfc? affinfüs , utríque prémiffa praeftitu

qui-

Wirmm;

Difputatio V, 'Artic. I.

423

l

, mï in)

quiritur tanquam motivum , 2/ 24od , ad

M

Ll

affirmandum direété perfidem Theologicam

M

myfterium revelatum,

N. min.

Ad affic-

" ddf??ap'

mandum reflexé hunc aCtum fidei Theolo-

Ratio diftin-

gice, C, min, & N, confeq.

o

&ionis à paritate fyllogiími fcientifici, fupe-

inm;

riüs addu&i, habetur.

yinæ, lts

Objiciesult. Si affenfus fidei ftri& talis,

! NI bt

feu per modum conclufionis preftitus my-

tl

fterio revelato , poflfet elici per difcurfum

itim d

formalem 5 tunc intelle&tus myfterium re.

g

velatum crederet ,. priusquàm illud crede-

a M

tet. Sed hoc repugnat, Ergo. Maj. prob.

Nam przvius affenfus praftitus utríque pra-

r al

TTR

miffz, tanquam motivo , 27 2uod , foretactus

I m)f! I:(I ,

fidei fupernaturalis, Sed hoc ipfo.

Ergo;

iuum od

Maj.cxinde patet:quód intelle&us per actum

sf p

fupernaturalem fidei non poffit credere my.

eodulont

fterium revelatum , nifi etiam per a&um fu-

h, Sietot

pernaturalem credat authoritatem , & reve-

gf

lationem Divinam ; quia fcilicet non fuffi-

j d

cit previa hujus motivi cognitio meré natu-

v d a

ralis, Min. autem prob,

Hoc ipfo, quód

irpan,

intelle&us , per affenfum utríque praemiffae

preftitum , credat, DEUM reveláffe my(te-

hr *

ii

rium Incarnationis ; €o ipfo quoqué per

jnifert!

huncaffenfum credit my(lerium predictum,

Ereo,

min

) nj **

Confitm. — Saltem affenfus fidei preftitus

myl(terio revelato, proutin conclufione con-

Ee

fCIle

migæpmül!:ï.

DW

je

lnn [ml

424 — Traatus IV. de Virtut. Ti:eol.

rocederet ex libero vo-

tento , nunquam p

jj v

luntatis imperio.

E

rgo. Ant. prob, Nam

nfum przmiffis in legiti-

"E j

intelle&us per affe

mo l[yllogifmo pr&

ftitum , femper neceffi.

affenfum conclufioni ,

ycorum if

tatur ad præüandum

fed etiam quoad

g 0

non folüm quoadí

peciem ,

H

(thic ex Logica fupponi-

ss od

exercitium , prouti

qu |

0

tur.

Ergo.

j

Tunc intelle&us myfte-

4

fm

gt

40

Re rp- D. mai.

i qH

f

rium revelatum cr

ederet , fide folüm virtua-

Ü

priusquàm i

llud crederet

gtv

li, ac implicità ;

C. maj.

Priüs

fide formali , &

explicità.

p«

& explicità. — IN. maj. &

( NI

etiam fide formali ,

Ratio eft, quód

fic dift, min. N.

confeq.

-gicæ,&quidm

a

ffenfum previum , utríque

tufo M

intelle&us per

remiffz preftit

um , non credat fide forma-

fu.

fed tantüm virtuali , & im.-

vloaen d

li; & cxplicitä,

Nam pet

licità. myfteriua

1 revelatum.

r

fum exp

licitum , quem intelle-

iE

ipfum affen

&us praftat u

tríque veritati obje&tivae antc-

i n

quidem effentialiter connexa

cedenti , &

ictibin

cum veritate confe

quente, ex pramiffis de-

wto, N

dem veritatem fide

du&e , etiam hanc ean

, W

virtuali, feu implicita credit.

Similiter pet

ts

m explicitam ,

& formalem ,

fubfequam fide

I

quá credit myíte

rium revelatum , feu verita-

rbf

m, etiam virtualiter , & im-

tem confequente

dit veritatem anteceden-

l x&us üdl

plicité, iterum cre

j ;

difcurfu formali fcien-

u

tem , prout idipfum in

j

Áhiy

tifico, ex dictis num, 390. patete

m

Ad

Difgutatio V, Avtic. &.

r

425

Ad confirm. D. ant.

Affenfus fidei pra-

TM

ATT

ftitus myfterio revelato nunquam procede-

ret ex libero voluntatis imperio immediato,

d

'Tranf, ant.

N

Imperio mediato. N. ant. &

confeq. Quanivis etenim prefuppofitá illà

d

tt, ld)

Logicorum iententiá, qua tamen à multis

negatur , affenfus fidei, per modum conclu-

tr

fionis , preftitus myfterio revelato , non pro-

cederet exlibero voluntatis imperio imme-

xb

r

j

Ls

/

ID R

diato , procederet tamen ex imperio libeto

mediato ; quia fcilicet affenfus fidei prafti-

a i ul

tus utríque , vel faltem alterutri premiffe,

i i frü

ex immediato voluntatis imperio cliceretur.

p d

Conftat 1, Quód omnis a&us fidciThcb-4o

logice , & quidem ftri& ralis , fit virtualiter

yeria, !t

diícurfivüs.

Nam fides ftricte talis eft illa ,

abl

qvá intelle&us credit myfterium revelatum ;

nul, Vi

ob authoritatem & revelationem Divinam ,

) M

tanquam motiyum totale , 2 2204 , ídque ab

, w

ipsá veritate revelatà, faltem inadequaté di-

at

flin&um.

Cüm igitur omnis affenfus , etfi

iltet conmol

realiter indivifibilis , quo intelle&tusaffirmat

1 Plfmi sá

unam veritatem , propter aliam, cum illa

j w d

connexam , virtualem difcurfum contineat,

E

quia fcilicer talis aCus in difcurfím forma-

n,aïoxmak:

lem legitimum refolvi poteft ; hinc idipfum

i a*

de quolibet a&u fidei ftricté talis dicendum

eft. Sic ifte actus fidei : VerZum Divinum

vityltt;P

efl rezpsd incarnatum 5 quia DEUS boc vevela-

a *

d

vit, legitime refolvi poteft in hunc fyllogi-

c2a

ímum

Tl

pju

426 Tra&latus IY. de Virtut. Tl;eol.

fmum formalem explicitum ?. ;Quo2 DEUS

g Dd

revtlavit effe incarnatum , ilud reipsá incarna-

quforiusd

tun efl.

Sed DEUS revelavit :: Ver2um Divi-

T j

vum e[e incarnatum.

Ergo illad reifsä incar-

um r pl

natum ef , vl etiam in hunc fyllogifmum im-

vap s d

licitum , feu enthymema : DEUS revelavit

ulei o

Incarnationeun Verbi. Ergo illud reipsd incar-

10

natu

mefl, Contrarium dicendum cít de illo

sdisol

a&u fidei Theologice , quo intelle&tus finé

m

ullo motivo, Z 404 ab ipsámet authorita-

d t

te, ac revelarione diftin&to , credit: DEUM

Nam talis

TE

reveldffe my

yfleriuna Incarnationts.

a

affeníus innitirur'

huic eidem veritati objecti-

qe hd n

ve , per illuftrationem fuafivam immedia-

tam propofitz , tanquam principio , feu prae-

sDrae Quu

t pl la

miffe , nonautem tanquam conclufiorii,

Conftat a. Quód a&us fidei Theologice,

itr, (u f

406

vafa, ag

firi&e talis, poffit elici ab intelle&u , etiam

er difcurfum formalem. Nam affeníus con-

ETUTO

1050 t

clufioni, feu expliciti, feu impliciti fyllogifmi,

raftitus, proíuo motivo torali potelt habere

n

ii (

folam authoritatem , & revelationem Divi-

nam,prout cum veritate objcGiva myfterii re-

t defn

À bt

velati effentialiter connexam ; ficut in fyllo-

giím

0 num. przced. addu&to patet.

Illa

tf i

dem connexio folüm formalis utriüsque

fiqui

IT

pram

iffe , non eft motivum 27 24od refpectu

al

conclufionis , prout hec innititur authori-

"t Va

tati, ac revelationi Divina , fed prout cadem

"i, i

€

u

l':[mlüdi dmæ(

Ec;

iirm.æ[

i

Difputatio V. Artic. L.

427

hi Wm.'.

'Talis et-

eft regulis Diale&tice conformis.

L

enim conforinitas conclufionis , etfi my(te-

LU

rium , reipsà divinitis revelatum importan-

hfs

tis, etiam ex premiffis falfis, & folàm for-

14 Dl

maliter cum ipsà conclufione dedu&tá con-

ATU

ncxis haberi poteft, quemadmodüm fyllo-

(tdigds

gifmus, num, 399. ad confirmandam obje-

Cionem adduéctus oftendit.

Unde affenfus

il

at

eidem conclufioni preftitus , eátenus qui-

,l DI

dem effet verus , quátenus intellectus affir-

i. Md

maret realem exiflentiam Incarnationis $

lav

non tamen effet affenfus fidei Theologice,

IT

utpote haud innixus authoritati, & revela-

tioni Divinz,

prcptyg

Quinimo hic affenfus exclu-

pcdult

detet pofitivé fummam DEI loquentis au-

iTl

thoritatem , quia virtnaliter faltem utrám-

que premiffam , eámque falfam & impiam

qeldu ett

p dfoltsct

affirmaret$ utpore ntríque innixus , tan-

ln

[yllogila*.

quam motivo intrinfeco affirmandi myfte-

rium Incarnationis.

llipotcllhabc::

daa d

Conítat 3. Quódintelle&us quidem de-

407

beat preftare affenfum formalem utríque

jyuojlt

premiffe , authoritatem , & revelationem

r,ficut'm(yïï

Divinam explicité importanti ; neuter ta-

dopdd.

men affenfus formalis fit partiale motivum ,

yodis o

7 quod , preftandiaffenfum conclufioni, feu

j

myfterio revelato,

Nam utérque affenfus

ULL

formalis previus ; folüm eft conditio, fine

e,[edpwuü'f

qua non, feu applicatio ; aut motivum, zf

quo , affirmandi dire&té conclufionem obje-

EcC3

l«

p,'ffuia:i

428

VyraBlatus IV,de Virtut. Tbeol,

TU

Givam , feu myfterium revelatum, Katio

'

hujus eft , quód néque in fyllogifmo fcienti»

1 F

ficoaffeníus formalis , utríque premiffz pra-

ii

ftitus, fit partiale motivum 4 guod , (ed tan-

fenttndn

tüm applicatio, aut motivum 5 gae , ad affit-

mandam dire&te conclufionem objeGivam

hus t

requifitum , prout in hoc fyllogifmo patet:

'mommsrogmr(

Omnis bomo eff animal.

Sed. Petras efl bomo.

sióts g

Krgo efl animal.

Haud etenim per hanccon-

duníuopt, d

clufionem intelle&us affirmat , quód Petrus

g

ideó fitanimal ; quia [cit Petrum effe homi-

ag D

nem,& omnem hominem effz animal, Aliud

guitit "

dicendum foret, fi reflexé intelle&us affir-

hd d

gnaret : fe fcire , quód Petrus fit animal ;

T n

quia tunc affenfus fcientificus utríque pree

uipaludia

mifIz praftitus erit motivum 2/ 2404 , a&tua-

n n

lem hancífcientiam affirmandi ; quod proin-

n

de pariter de a&u fidei reflcxé affirmato in-

ial dl

telligendum. — Quamvis autem intelle&us ,

0bd00 Qu

per affenfum fidei preítitum utríque pre-

lt

miffz , virtualiter, & implicite credat myfte-

d IT

rium revelatum , attamen illud explicité ac

ü [umptiquidq

formaliter credit per folum affenfum con-

U t

clufioni obje&tive praftitum,

Hic veró af-

nf

fen(us fübfequus, etfi foret neceffarius , ad-

*2 nl

eoque immediaté non procederet cx libero

0. i t

imperio voluntatis , procederet tamen ex

illo mediaté ; quia fcilicet ex eodem impe-

*f

"t d

"ts t

rio procedetet affcnllus praftitus pramiflis,

AR-

l

bj

Difputatio V. Artic, II,

419

mm. m MG l

RUf ;

Amnricurus Il.

ii

du Aclus Fider T heologice /fit

Wmi:gr; *

effeutialiter obfcurus 9.

UPH

Renotandum 1. Quód omnis cognitio408

A i

evidens fit etiam certa , non tamen vi-

Yf

ciffim omnis cognitio certa fit etiam evidens.

lib

Nam evidens cognitio , & quidem in fenfu

Mil

ftri&iori fumpta , dicitur illa, que tanta cla-

r i

ritate veritatem alicujus propofitionisrepre-

hod

fentat, ut omnem de illáformidinem, ctiam

as D

imprudentem excludat ; ideóque intelle-

ass

&us cidem diffentite non poffit ; quinimo

Df

juxta communiorem fententiam , neceffite-

Econtra ve-

farqup

tur ad preftandum affenfum.

j du

rÓ cognitio certa dicitur etiam illa, quz ve.

j; qulytt

ritatem alicujus propofitionis ita reprafen.

q du

tat , ut folam de illa formidinem pruden-

m rl

tem, non autem quoqué imprudentem ex.

m u p

cludat , ideóque intelle&us cidem poffit dif-

decdiran

fentire,

Exquo ipfo patet : quód cviden-

d p

tia ftricté fumpta quidem opponatnr obfcu-

finlom e

ritati, non autem certitudini cognitionis de

' f w

veritate propofitionis reprafentatz ; adeó-

af

que eadem cognitio certa fimul effe poffit &

obfcura.

Cüm igitur veritas conclufionis

d

vt u

in quovis fyllogifmo legitimo innitatur veri-

tati utriusque premiffe, cum illà connexe $

ur al

atinj

hinc ulteriis deducitur ,. qnód tantüm illa

Ee4

con-

|

»

Dif[kmm

Tra&atus YV. de Virtut. Tbeol.

439

conclufio fit certa ; & evidens, qua duabus

"

o cvldf"

premiffis evidentibus inaititur ; illa veró ,

que duas pramiffas certas, fed utrámque,

jioe D

Ti

vcl alterutram obfcuram habet , fit quidem

certa, fed obfcura.

j Dii

jj um

Prenotandum 2. Quód aGus fidei, ftri-

4995

&talis, etiam per difcurfum formalem pof-

rj

, por (s

fit elici , prout artic, preced. didtum, & in

hoc fyllogifmo oftenfum eft: Quod DEUS

wehios D

nj at

fumm. veridicus teflatar exiflere , illud exiflit.

Sed teflatur exiflere vayflerium. Incarnationrs,

vanandoo

TA

Ergo il/a4 exiflit.

Quamvis enim pramiffa

major hnjus fyllogifmi foret intelle&tui cer-

ts

ta & evidens, fitamen premiffa minorcidem

iabl

foret quidem certa, fed obfcura; tunc etiam

Vr Q

conclufio non erit evidens, fed certa tantüm;

wdd

& obfcura.

Atque ideó a&us fideitheolo-

du

gice, ftrié talis , fpe&tato fno motivo, z

Amttron]

ud. $Dd

quod , fíaltem regulariter loquendo , eft ob-

Ícurus ; quia fcilicet exiftentia revelationis

"ii

Diving, perilluftrationem fuafivam , quam-

tb

visimmediatam , non proponitur intellectui

ttt vll

evidenter , fed tantüm obífcuré , ut folummo-

ab gt

dó prudentem de illa formidinem excludat.

L hi

Quódfi veró utráque premiffa intelle&ui ef-

A

fct evidens, tunceidem pariter effet evidens

conclufio , fcu realis exiftentia my(terii In-

Pl.f!yf,ff:mme

Em

carnationis , prout eadem Divinz revelatio-

1 g

ni cvidenter cognite fabftat , licét ipfum my-

"f

fterium Incarnationis quoad fuas proprieta.

Ut

tc

li

zVimu.ug

Difputatio V, ;flrtic. l

431

ts

tes maneret obfcurum.

Hujusmodi autem

M

illuftrationes evidentes, de authoritate, ac

TT

revelatione Diviná , fubinde Propheras ha-

Pi hibf.;;—äm :

buiffe , ex illo Davidis patet, II. Reg. XXIII.

. &feq. Dixit DEUS Ifrael mibi, locutus eft

Ui

fortis Ifrael , dominator bominum : ficut lux au-

fürlrgi

rora , oriente [ole , mane ab[gue nubibu vutilat,

r ld

Hac porro evidens cognitio authoritatis,

: l]

& revclationis Divine , paffim appellatur :

]

]

n u

r

Ev:dentia in atteflante.

'ut Dd

Prenotandum 3. Quóod DEUS non tan.

Va vesl

410

tüm meras veritates abíconditas , qua ratio-

yeadut

nis naturalis captum tranfcendunt, ideóque

nf

in fenfu ftricto funt rzyfleria Divina, íed etiam

i t

innumeras alias ; quas intellectus folo ratio-

Á

nis naturalis du&u affequi , quinimo & evi-

rl

denter demonftrare poteft , hucufque reve-

jo ao i

laverit, proutex facro Bibliorum codice ma-

i, d

nifeftum eft.

Sic DEI exiftentia, effentia,

y vt

& potentia, quà orbem univerfum condidit,

flatim in ipfo Scripturae exordio revelatur;

us u

pl

etfi ratione naturali hec eadem ex ipfis crea-

turis demonftrari queat , juxta illud Apofto-

yfdunnt

a a

i,ad Rom.I20. lIsvifidilia ipfiu , à creaturd

mundi , perea , qua fa&la funt , intelle&la eonbi-

il

TT

ciuntur : fempiterna quoque ejus virtus, &* Di-

vinitat. . Hacautem evidens notitia objecti

g d

ying t

revelati, fpecificativé fumpti , appellatur :

Evidentia n atteflato.

Quaeritur itáque pri-

Jj

mó; An omnis actus fidei , ftri&té talis , ita

(us pWF"*:

Ee $

it

^

Traäatus IF.4de Virtnt, 'Tbeol,

! p

452

fit cffentialiter obfcurus , ut componi non

m

pömt , cum evideutid in atteflante ? Quari-

PT

tpicm 21

tur fecundó: An etiam ita fit eflentialiter ob-

fcurus, ut componi nequeat cum evidezrid

Md

in atteflato?

st

Dico 1, A&um fidei Theologice , ftricté

ibvifran, t

a'l Ital

em , non effe ita effentialiter obfcurumr ;

P L

ut componi nequeat cum evidentia in attc-

T d

ftante,

Ita cum D. Thom. hic q. 5. art. 2.

i fi;)!ifri.il!

Scoto, Vafquez, & communiori Theologo-

iif

zum fententia Gormaz Difput. XII. Sea. r.

pig, d

contra Suarez, Amicum, Lugonem, aliós-

'gamvisucmmm

ue. Prob. Affenfus praítitus conclufioni

saitmtr

obje&iva , feu myfterio Incarnationis, in fyl-

o ii

logifmo addu&to, num. 409. poteft effe a&us

w ht

fidei Theologicz , ftricté talis ; etfi utráque

E dT

premitffa obje&tiva , ejsque connexio cum

od p

[

myfterio revelato, per illaftrationem fuper-

tl

maturalem propofita , foret cvidens intelle-

1

aM

j

[

i

a,

&ui, huncaffenfum preftanti. Sedhocipfo

*uttp nf

a&us fidei , etiam ftri&te talis , poreft compo-

ni cum evidentia n atteflante.

Ergo. Min.

3 Md

ex num, cit, pater. Maj. prob. — Quamvis

1l d

At

enim utráque premiffa obje&tiva , fic propo-

fita, foret evidens intelle&ui ; nihilominüs

&etum

tl

affenfus myfterio revelato , feu conclufioni

Obje&ivz praftitus , poteft pro fuo motivo

1 hb a

totali , 37 2464 , habere folummodó utrám-

BLm

T g

que premiffam objeCtivam , feu authorita-

tem, & revelationem Divinam, cum codem

ia

Imny-

Valithe

T

l

* Iig

Difputatio V. Artic. IT.

435

J

myfterio effentialiter connexam , prout art.

ais

przced. oítenfum eff. Ergo.

L

Confirm, authoritate D. Thom. q. &art. Av5

cit, fic (tatuentis : Si aligars Propbeta pranun-

fiaret in f(ermone Domiui aliquid futurum , &

ATl

bv

adbi£eret figaum , mortuum [u[fcitando : ex hoe

a d

figno convinceretur intelle&ius videntis , ut. cog-

lg a

nofceret manifefi? , boc dici d DEO , gui non men-

Ui

düur j ichtillud futurum , quod pradicitur, im

fe evident non e[fet.

Unde per boc ratio fidei nom

Dj d

zolleretur.

i at

Sedhoc ipfo. Ergo. Min. prob,

Quamvis etenim in cafu pradi&o, ex boc fre

ys od

at

gno convinceretur intelletms videntis , vefufci-

tatum à Propheta mortuum , a copnofceret

g

/

bji; t

snanifejié , boc dici d DEO , qui nom mentitur5

v (0nper u

adeóque haberet evidentiam in attceftante,

faien

illàmque ftcidté fumptam , nihilominüs per

boc ratio fidei nontoleretar , inillo affenfu, quo

nj t

. Sedhocg

intelle&us affirmaret , eventum à Propheta

prenuntiatum certiffim? futurum.

Ergo.

pl

, Eygo, Mi

Dico 2, Néquea&um fidei Theologice,

415

ftriGetalis, effentialiter ita effe obfcurum, uc

h, Qu

componi nequeat cum evidentia in attefta.

dN [ W

to

Ita cum Suarez Difp. III, Se&. 9. pleri-

j; nhinb

que Societatis noftre Theologi contra Tho-

Ls

miftas.

Prob. Nam DEUS defa&ó com-

t of

plures veritates revelavit, quas intelle&tus

ia

naturaliter demonftrare. poteft.

Sed hoe

" ( u

ipfo cvidentia in atteftaro poteft componi

cuma&tu fideiTheologice, Ergo. Maj. pa-

TT ( Wï

tet

DW'

434 Tralatus lV. de Virtut, Tlneol;

m

tet ex num, 410.

Min, prob. Non obftan.

J,fj;udicif j

te hác evidentià naturali , quam intellectus

of

habet de veritate aliquá , prout fcientificede-

-ïkm iä,d!?"

monftratà , poteft eandem quoque credere

i at

v

fide Theologicá , prout divinitüs revelatam,

Ergo, Ant prob. Haud etenim repugnat,

um

utintellectus eandem veritatem obje&ivam ,

wetli

ob duplex motivum adaequatum , vidclicet

Jid i

prout demonftrabilem , ob premiffas fcienti-

97 d

ldul t

ficas, & proutcredibilem , ob authoritatem

& revelationem Divinam affirmet.

Ergo.

sidoren t

Confirm.

41

Etiam factá fuppofitione,

1b

quód intelle&us hominis viatoris , ex ipfis

Ral

creaturis habeat evidentem demonítratio-

ii E

. nem de exiftentia DEI, tenetur nibilominüs

(lios 1 u

eandem credere fide Theologicá. Ergo. Ant.

duf T

prob. Sic etenim Apoftolus ad Hebr. XI. 6.

t

Sinb fide imspo[fibile ff placere DEO. — Credere

warní

enin oportet. accedente ad DEUM , quia eft.

glv

Hinc etiam Angeli viateres , & primus ho-

üntne. ]

mo , etíi habuerint evidentem notitiam de

3 T

reali exiftentia DEI , tanquam creatoris fui ,

75 Mi

nihilominüs de illa habuére quoque fidem

fupernaturalem , prout ex prediáis Apoftoli

atrdn

hT rl

verbis , D, Thom. hicq. 5. art. 1. $. Sed coz-

tra , arguit, dum ita fubfumit : SeZ Azpelm ,

i V

Uün.pwü] u

&* bomo, in prima [ui conditione , eraut iu Jla-

u accedendi ad DEU M.

Ergo fide indigezant.

MT

IN v

Deinde veró fic ftatuit ; Cj fides fit argumen

,6*

M

tumnon apparentium, fecundam qu/lo/qm

pe*

Ua

^f

Difputatio V. Artic. Ii.

|.435

i

M(*

per fidem credantur ea , qua sou videntur , 8t

n m

Auguflinu dicit 5 illa fola manifeflatio excludit

l otis

dei rátionem , per quam creditur appavens ,

IU t

vel vifum id , de quo principaliter eff fides. Prim-

T

eipale autem objeclum fidei efl Veritas prima ,

eujus vifio £eatos facit , &* fidei fuccedit,

Cin

At n

ergo Angelur ante confirmationem , &v boro an«

t d

TM

te peccatum , mon babuerit illam eatitudinem,

ul DEUS per effentiam videtur 5 manifeflum

Spand

eft , quod non ba£uit [ic manifeflam cogustionem,

hao

ii [

quá excluderetur vatio fdei,

Sed hoc ipfo,

juxta Do&orem Angelicum , fola vifiointui-

ii ,

tiva ,'non autem cognitio evidens abftracti-

TU

vaDEI, excludit fidem Theologicam de reali

ia t

exiftentia DEI,

TAT

Ergo,

Objicies 1. contra primam,

Repugnat,

yi D

ut a&us fidei Theologice, prefertim ftri&té

415

ul X

talis , quo intelle&us creditexiftentiam DEI,

O. Guv

componatur cum vifioneintuitiva DEI, Sed

BN , qid

hocipfo fides componi non poteft cum evi«

&prmi [

dentia in atteftante,

Ergo,

Maj. patet ex

p nottm d

do&rina D, Thom. num. preced, addu&tà;

n

Mip.prob, Nam intelle&us per illuftratio.

m t

nem fupernaturalem , claré , ac evidenter

dl

cognofceret , quód DEUS loquatur. Sed

TL

iftud claré, ac evidenter , intelle&us cogno-

j ht

fcere non poteft , nifi quoqué DEUM 1o-

j n

quentem intuitivé " videat.

Ergo.

Min,

n md!i""*

prob. Repugnat, ut intelle&us cognitione

l

naturali, claré ,acevidenter cogaofcat, quód

c-

i^

Traclatus YV. de Vz'rt-üt.'!'beol.

E

II;W

436

n p

Petrus loquatur ; nifi Petrum lequentem

intuitivé vidcat.

Ergo pariter.

ginp?

Confirm, Nam intelle&tus perilluftratio-

Jf [umpml!.

nem fuüpernaturalem , claram & evidentem,

j M

CO2

g, Q

o

noíceret intuitivé ipfam revelationem

Divinam. Sed hoc ipfo etiam cognofceret

anep ld

p at

intuitivé DEUM. Ergo. Mip, prob. Hazcfi-

quidem revelatio effentialiter includit actam

gn ,j

intellectüs, & voluntatis Divinz , quo DEUS

«l

manifeftat fuam mentem internam.

Ergo.

ao

e n i

4

Refp. N.ult. ant. Nam certiffimà expe-

rientiá conftat, quód intellectus cognitione

EL

naturali , claré ac evidenter cognofcére pof-

* yiljin i

fit, hanc effe vocem Petri loquentis, etfi Pe-

Ht

trum intuitivé non videat.

Unde pariter

3 a0(

intelle&us cognitione fupernaturali, claré ,

X n t

ac cvidenter cognofcere poterit,hanc effe re»

velationem DEI loquentis , etfi DEUM in,

j Qu

tuitivé non videat,

Nullátenus enim re«

mll

ugnat ; üc DEUS illuftrationem fuafivam

atcig, d

immediatam conferat , que omnem formi-

tl

dinem,, etiam imprudeutem , dc reali exi-

Pnumend

ftentia , tum authoritatis ; tum revelationis

téisdie]

Divinz , ab intellectu excludat , aut evidenti

miraculo revelationem confirmet ; quin ei-

W&lt&i&'

At

dem quoqué vifionem intuitivam effentiee

i,

Divinetribuat, prout ex Scriptura num. 409.

H Ndn

& do&rina D. Thom, num. 412. adductà

atct,

Atv

vll

Ad Cenfirm, D. maj, Intellectus cogno-

Ce

tf

h] M

ü PmWw

Dz'/þutati& V. 4rtic. 1.

437

i

"

ceret intuitivé ipfam revelationem Divinam ,

tnmmh

adzquaté fumptam.

N. maj. Selüm inad.

t

"

zquaté fumptam, — Tr, maj. & fic dift. min,

N. confeq, Ratio eft , quiafa&tá ctiam fup-

[ ha

4l Ih

fhti t

pofitione , quód intelle&us per hanc illu.

ftrationem fuafivam , cámqueclaram , & evi-

Id

N

dentem , cognofceret intuitivé revelationem

Divinam , prout hac eft fignum creatum,

Drt, ul

fivecorporeum , fiveincorporeum , manife-

ttus,

ftans internam mentem DEl loquentis ; non

t

tamen etiam intuitivé cognofceret , hane

Mi

eandem internam mentem DEI loquentis,

ag

MV

HH

jf

?

prout idipfum in humanis patet, Sic quo-

lia

qué intuitivé cognofci poteft miraculum di-

33

vinitus patratum , quin cognofcatur intuiti-

r d

vé DEUS , cujus virtute principali patratum

tf

eft,

1

ef DEON

Objicies 2. Quamvis intelle&us , etiam

nis i t

417

P

finé vifione intuitivà DEI, per illuftrationem

x«a ia

fupernaturalem , clare ac evidenter cognof-

yonea d

ceret , authoritatem & revcelationem DET,

rl d

manifeftantis fuam cxiftentiam rcalem ; non

; t

tamen aífenfus ab intelle&u huic exiftentiae

; ii

praftitus , poffet effe a&us fidei Theologica.

gt qu

Ergo.

Ant. prob. Hic etenim affenfusto-

yun d

recmeré fcientificus, . Sed hoc ipfo. Ergo,

o 04

Maj.prob. Nam affenfus preftitus conclu-

fioni , ex premiffis claris ac evidentibus de-

4107

Sed

du&a , eít affenfus mere fcientificus.

pradi&us affenfus foret praftitus conclufio-

WMW;[I:

n

Tracatus IV. de Virtut. Theol.

'Wia

438

ni, ex premiffis claris , ac evidentibus de-

m d

du&a.

gt Q

Ergo,

Confirm,

Nam ex ipsá revelatione Di-

quridents

alicefes

viná , quà tali, claré ac evidenter coguitá ;

er conclufionem meré fcientificam infertur

ám ii

aind

exiftentia DEL — Ergo. Ant. prob, Hac fi-

quidem conclufio , ex pramiffis evidenribus,

Md i N

N

de authoritate ac revelatione Divina , per

difcurfum legitimum deduéta , foret demon-

, ipltiit

as

fttativa, & quidem à pofteriori realisexiften-

tiz DEI loquentis ; quia fcilicet locütio Di-

aduil

lm

vina , quà talis ; evidenter coguita , conne-

Gitur etiam evidenter cum reali exiftentia

nuit, vt n

ial

DEI, tanquam cum fuá causá. Sed hocipfo,

Ergo.

1 t l

Refp. D. maj. ult, fyllogifmi, Affenfus

tftlinl

'4.18P

reítitus conclufioni , ex evidentibus pre-

o 40f

miffis dedu&e , eft affenfus meré fcientificus,

108 lm

fi adequatum illius motivum , 2* 2402 , non

a ii

fit authoritas & revelatio Divina. .C. maj.

Vr

Secüs.

N. maj. & fic dift. min. N, confeq.

LT

Ratio eft : quód a&us fidei Theologice ,

Ph. g y

ftriGétalis , ex fuo formali conceptu, fit af-

"tl

fenfus alicui veritati preftitus ob authorita-

"f

tem , & revelationem Divinam , tanquam

ï iwi»&f"tï

imotivum adaquarum , ; 44od ; ipfa veróil-

ii

luftratio previa reprefentans hanc authoris

"g "

tatem & revelationem , & affenfus eidem an-

teà preftitus , (olummodó (it motivum , 7f

"t

As

quo refpe&u affonsüs pracftiti vcritati revelas

tz,

T

SDifputatio V. Artic, 1.

LT

439

t , prout num. 402, refponfum eft, Hinc

itaque patet, quód etiam affenfus conclufio-

MXWM.

^i , exevidentibus premiffis dedu

" aw:md,r;;'

&a prefti-

mrrä/a:m&g;

tus poífit effe aCtus fidei'Theologi

ce; prout

idipfum ulteriüs à paritate fidei h

umanz de-

tl Ni;

clarari poteft,

Dyalin.

Vittre a

Ad confirm. N ant.

Ad prob. D. maj,

Hac conclufio foret dem

ii fl

onftrativa , & qui-

ii

em à pofteriori , realis exiftentiz DEI lo-

quentis,(i eadem inniteretur revelationi, tane

kb bro]

MO t

quam cffectui 3DEO produ&o. C. maj. Si

t i d

eademinniteretur revelationi , tanquam te-

ftimonio, per ipfam authoritatem Divinam

d Vj

c(lentialiter infallibili,

N. maj. & fic dift,

min. N.cónfeq. Idipfüm num,

107.ad con.

Iv Abl

firm. refponfum eft,

endoti p

. Objicies

net(ntits

3. AGus fidei Theologicz, pro-

419

cedere debet , exlibero im

perio voluntatis,

i ül qM, N

faltem mediatd.

Sed hoc ipfo a&tus fidei

i, G

non poteft componi cum evidentia in atte-

nit X at

flante, Ergo. Maj. patet exdictis num. 404.

4 Theohri

Min.prob. Ad hoc, uta&tus fidei procedat

qeyt, lt

ex libero imperio voluntatis, faltem media.

s obatto

té, debet affenfus alterutri premiffe, vide.

U y tanqþï

licet authoritati ,

& revelationi Divine pre.

flitus, procedere

"E

immediaté, ex libero ime

m bunn

perio voluntatis,

Sed neuter affenfus, his

fnís

premiffis

preftitusprocederet immediate ex

l

t ant

ibero imperio voluntatis, Ergo, Maj. iterató

p4-

ii WW'*E

p

TraSatus YF, de Virtute 'Theof.

440

l;'n.'mmor u

atet ex cit, num.

Min.

rob. Nam utra-

:;&uitamilüm

elle&ui foretevidens. Ergo.

ue preemiffa int

sj r

Confitm.

Nam affenfus prafítitus veri-

inemeriud

ex duabus premiffis evidenti-

tati revelate ,

gb

bus , anthoritatem, & revelationem Divinam;

DL

reprzfentantibus dedu&z, non poteít revo-

vf

cari ad habitum infufi

u

m fidei Theologice.

Ant.

rob.

Habitus infufus fidei

y d

Ergo.

.

dasdidn

Theologice , !

nfluit in affznfum obfcurum,

raeftitum veritat

irevelatg , obauthoritatem

;, Lv

Sed idem habi-

s aninp t

& revelationem Divin

am-.

ft iufluere in affen.

ad,

tus intelleé&tualis non pote

Memir at

fum conclufionis , tum o

bfcurum , & libe-

ceffarium ; pro.

n, Oi

rum , tum evidentem , ac nc

ij du

utex habitu fcientice

patet.

Ergo.

Refp. D. maj. A

&us fidei procedere de-

Vil

us Natf

: 42'Obc

t ex libero imperio voluntatis faltem me-

a&tus fit precisé fidei Theolo-

stf r

diate ,'ut talis

gicæ.

N, maj.

Ut talis atus fit etiam merie

st

fic dift. mio. N. confeq.

jbf

vorius, C. maj. &

Ratio eft : quó

d ad omnem a&um virtutis

Dd

quà meritorium , requiratur

DT

fupematuralem,

quidcm libert

as ,

faltem mediata ; non ta-

'(ritte i

tas etiam rcquitatur ad a&um

Vr

men hac liber

virtutis , przcisé quà talis,

Nam adequata

At nj

& differentia con-

cuinslibet virturis effentia,

I

At

fiftit in obje&to formali, fen mo

tivo , 3f 240d,

"d

uxtaillud axioma ?. HaZitws

348

totali ejusdem , j

9 d

ecificantur ab a&

ibut , atlus autem ab ebjeins ,

Vb n

f

guod

ufilis expofitum num. 3, babetur, Sic-

ut

-'üï) llh[ (

H

ltïirlntm

Difputatio V, Artic. Il

441

l, pw]pm'

J TM

ut igitur amor DEI fuperomnia bona creata,

ob infinitam illius perfe&ionem, foret a&us

UM

formalis charitatis Theologice , etfi liber,

Uyttíss

Wi

ideóque meritoriusnon effet ; prout patet in

amore beatifico , ad quem voluntas ex vifio-

1b

tl T

ne intnitivà DEI neceffitatur : ita pariter de

actu fidei Theologice, cujus adequata effen-

ii af

tia , & differentia con(iftit in eo , quód fitaf-

É o

fenfus ab intelledu praftitus ob authorita-

i

tem , & revelationem Divinam , tanquam

. Mil

)

l

fuum motivum totale , 7 2402 , difcurrene

CTA

dum eft,

Jena, U

Ad confir, N, antec, Ad prob. C. maj, D.'

lr v

min, Si habitus intelle&tualis, ex fuo for-

In,

mali conceptu, eflentialiter influat tantum-

?(pfä:äd:r: [

modó in affenfum obfcurum , & liberum, C.

ts m

min. Secüs. N.min,& confeq. Sicut enim

iRde Tbtob

habitus infufus charitatis , ex fuo formali

[ um at

conceptu non tantüm influitin a&um amoris

i V o

liberum , przlucente folá cognitione abftra-

idun rítut

Givà DEI, elicitum àviatore ; fed ctiam in-

g ia

fluit in adtum amoris neceffarinm , prelu-

, m

cente coguitione intuitivà DEI elicitum à

g d

Beato ; ita rurfus de habitu infufo fidei in-

um il

fluente, tum in affenfum obfcurum & libe-

rum , tum in evidentem , ac neceffarium,

Qf

difcurrendum eft.

pl

Objicies 4. SiactusfideiTheologicenon

giomt h

4

g n

foret ex fuo formali conceptu effentialiter

obfcurus ; & liber ; tunc etiam intelle&tus

,,;,hib"ï*"s

Ffa

bCl:

pjpti

! Weaflatus IV. de Viriut. Wbeol,

442

"m

beati pofletelicere a&um fidei, non obftan-

m

te, quód ipfam authoritatem , & revelatio-

ii

nem Divinam , per vifionem intuitivam clare,

ayaec a

ac cvidenter cognofcat.

Sed hoc repugnat.

epoftt n

Ergo. Maj exinde patet: quód etiam hic af-

Av

fenfus foret ab intelle&u praftitus obautho-

gemiliito

ritatem DEI loquentis,

Min. autem prob,

CILE

Repugnatenim, ut intelle&tus beati perfidem

:jc&umrmhma

Theologicam credat Religionis Catholice

Adidim D

myfteria, qua priüs tanquam viator credi.

aufetani

dit.

Ergo.

ii Tt j

Confirm. Nam aliàs pariter in beato per.

a

manere, &inactus fuos influere poffet fides

infufa, quam habuitin via ; ficut permanet,

ul ido

& in a&us fuos influit charitas infufa.

Sed

vt p

hoccommuni Patrum , & Tlieologoruim fen-

il d

Ergo

nf é

tenrie repugnat.

Refp.

D. maj.

Tunc etiam intelle&tus

t a

422be

fipinyj

ati poffet elicere a&um fidei Theologice,

de obje&o materiali per ipfam vifionem in-

Puttui

tuitivam cognito. N..maj. De obje&o ma-

3 0T

teriali folüm abftraGive cognito. Tranf, maj.

Ht a

& fic dift. min, N. confeq.

Ratio eft : quia

vl f

non obítante , quàd intelle&us beati , perlu.

hnj )

men glorie elevatus ad vifionem intuitivam

,

DE!, obie&um illud materiale ; non po(fit

Ms u

credere fide Theologicd , quod per lumen

LO

iftud inipfo DEO intuitivé cognofcit ; non

;tïl A

tamen hinc fequitur , quód intellectus beati

Wi lia

ctedere non poffit illam veritatem objedi-

, d

vams

|

dT |

Difputatio V. Artic, -II.

443

fl W

vam , quam folüm abftractivé cognofcit ; et-

üümtm,m

fi cum authoritatem, tum revelationem Di-

iMj

vinam intuitivé cognofcat,

Em

QuinimÓ , licég

beatus nec quidem hujusmodi veritatem cre-

M at

dere poffet , nontamen proptercà etiam re-

li,

fpc&u viatoris repugnat; ut cognitá per evi-

& Mtgn

dentem illuftrationem fopernam , folummo-

d

dó abítra&ivam , authoritate DEI loquentis,

Mp (

obje&tum revelatum credat.

ii

Ad confirm, D, maj.. Fides infufa perma.

nerc poffet ctiam in beato, de poten

tià DEI

abfolutà, Tr. maj, De legehujus profiden-

f

ii

rl

tie, N.maj.& fic di(t. min. N. confeq, Ra-

uj n

tio negaadi fidem infufam beatis, faltem in

xBoderna providentia, defumitur ex illis ver-

fu. Y

ïäm/o;amwf:n

bis Apoftoli L. ad Cor. XIII, 9. & feq. — Ex

parte cognofcimus , &v ex parte prophetamuee

lm d

Ciga autem venerit , quod perfedlum efl , evacua-

MiTheobgit

Bitur , quod ex parte eff,

Et 12. Videmmnuune

g ríanen

per [peeulum in anigmate $ tunc autem facie ad

Drofjon

faciemz, — Unde D. Thom. hic q. 4. & art. 4,

i Tf n

ad 1. Oportet , quàd adveniente perfe&lo impere

ficlum excludatur $. ficut adveniente apertá vi-

qiod Qu

gt

fione excluditur fides, de cuju ratione efl ut fit

o

405 apparentium.

Objicies s. contra fecundam.

A&Qs f

j m P

23

li

dci ex fuo formali conceptu, effentialiter ex-

cludit evidentem notitiam obje&i revelati,

( nGkit ; í

etíi aliunde habiram , quàm ex evidentia in

di&ïellc&ug.f

atteftante.,

Sed hoc ipío fidcs componinon

FE3

pote

'DEW

444 — Tradatus IV. de ïirm?. Theol.

i ul

,

jim.

poteft cum evidentia in atteflato,

Ergo,

Áf d

Maj. prob. ex verbis Apoftoli ad Hebr. X1. r

d

i D,m

Efl auteva fides fperandarum . [ubflantia verum ,

9

j edtt

Unde D.

arpumenutum von apparentium.

1 Pcnlüonf

"Thom. hicq.4. art. ,. $igai in formam de.

j $i

Ti

nitionis bác verba veducere velit , potefl. diceve:

if

jf i

suàd fides efl babitus mentis , quo incboatur vi»

gic d!

$4 aterna in nobis , facieus intellechum a[fentire

T du

son apparentibus.

Per boc euim, quàd dicitur

yiur, t

Argumentum ,. diflinguitur fides ab opinione,

ia p

fu[picioue , &* du£itatione , per qua non eft ad-

fhundn, q

bafro intelle&£s firma ad aliquid. Per boc , g9uod

sim la

dicitur : Non appareutium , diffinguitur fides à

n iim

feientia & intelle&lu , per qua aliquid fit appa-

Aon, TL2

vens.

Per boc autem , quod dicitur : Subflan-

1ia |jevandaruma verum , diffinguitur virtm fidei

, /rn, )

7]

Ij

á fide communiter [umptd , qua non ordinatur

t

A

l

ad Peatitudinena []eratauz.

Ergo

s

Confirm, KRepugoat, utidem objedum

materiale, quod cft aliunde clare vifum, aut

ls ai pl

t

evidenter fcitum , ab eodem intellectu fimul

€redatut fide theologicá.

Ergo. Ant. ptob.

agl d

t t

authoritate D. Thom. hic q. 1. àrt. 4. dicen-

tis : Mazifeflum efl , quàd nec fides , nec opinio

T lug,

ul q

potefi effe de ipfis vifis , aut [ecumdim fewfum , aut

fecundüma intellecium.

Et art, 5.

Oportet ,

Wi

quacimque funt [citay aliquo modoe[fe vifa. Nom

ïïïEfUDïOcogt

autem eft poJibile , quod idem a2 eodem fit vi-

Va

1

fum , & ereditum.

Unde etiama inpo[iile eft ,

znä

NT

t ln

quid aà eodeus idsms fit [citum , & creditum,

t

£o-

|

Ti

Di/þutati& F. 4rtic, II.

445

[ L

Potefl tamen contingere , ut id , quod efl vifum ,

Ml

,wel [citum ab umo , fit creditum a& alio.

Ergo.

ln fu&;,w'

Refp. D,.maj., A&us fidei cffentialiter

ll!lffm :Dj

excludit evidentem notitiam objecti mate.

L0

rialis, per vifionem bcatificam cogniti. Tranf.

nj f

maj. Siné vifione beatifica cogniti. N. maj.

& fic dift, min, N. confeq. Ratioeft, quod

lj atf

T0 h

ifthic Apoftolus folüm de illà fide loquatur ,

L

"

in quàá fpes obunende beatitudinis eterne

L L

Wr

m

I// u/rf/,',ï

fundatur, prout ex allegatà DoGtoris Ange-

Mtngi r

lici expofitione patet.. Quamvis igitur aQtua-

I

li beatitudini, qua formaliter in vifione ia-

Mp

tuitiva DEI confiftit , effentialiter repugnet

fpes ejusdem , juxta eundem Apoftolum ad

1:1;1 ;slf'lü

/r'«,: ii

T

Rom. VIII. 24. & feq.

Sper autem y qua vi-

ár:

/]

detar , u0n efl []es 5 mam , quod videt quis, quid

/

Vï(m AW

vaï&

Jperat ?. Si autem , quod non videmu [eramus,

per patientiams expelamm 5 idcóque pariter

?0

intuitivaé vifioni DEI effentialiter repugnet

xäcmobjcüu:

illa fides , cui preedi&ta fpes innititur? non

dhrevlun, t

tamen propterea fequitur , quód a&tus fidci

gl

quamcünquealiam objeQi materialis eviden-

j An

tem notitiam , effentialiter excladat. Quin-

r ,

imo Suarez fupra cit. cenfet : quód beatus

p

ctiam illaobje&a, que ad effentiam bcatitu-

i:ïmfm[um;'*'

n

NI

dinis non pertinent, et(i per vifionem intui.

us t

vam inipfo DEO cognita , poffit credere fide

)ä n

sj

n )

theolegicá , quamvis ifta vifio, fit perfe&tior,

L

tj

quàm fides : ficut humanitas Chrifti preter

.

qu

Vi

Ícientiam , fcu vifjonem beatam; habuit quo-

"LL

Ff4

qu

TraGatus IV, de Virtut. Tbeol,

Difpull!iw

446

s

qüe de omnibus obje&tis per illam vifis, etiam

Ícientiam infufam.

Atque ideó fub datà di-

, j toci

l

ftin&ione folüm transmiffa füit Major pro»

pofiti argumenti,

irp )

jieinbb

Ad confirm. D. ant.

Si a&tus fidei theo.

logice de obje&o eodem materiali non (it

gt

fabadori

certior , quàm clara vifio , aut fcientifica cog-

nitio ejusdem. — Tranf, ant. Secüs. N.ant.

at (inys, t

& confeq. Ratio eft : quód etiam intelle-

n upvgmmm»

ihandt nored

Gusille , qui ex ipfis creaturis habet eviden-

tem demonflrationem de reali exiftentia

POTSI

eiicotuls hl

DEI $ nihilominüs eandem poffit , quinimo

debeat credere fide fupernaturali , nt falutem

gt

sinuksm o

zternam confequatur, prout ex verbis Apo-

ftoli , num, 4t4. allegatis patet.

Quanivis

p d

igitur vifio intuitiva DEI hanc fidem exclu-

Ug

deret, üt Doétor Angelicus ibidem alleeatus

i, t

loquitur, nontamenillam excludit cognitio

vt d

fcientifica naturalis.

Nam ipfemet de An-

dv

gclo, & primo homine, hanc evidentem no-

Vrl

titiam habente , ita refpondet ibidem ad ,

OU

Inerat intelle&ui bomints , & Augeli , quadam

" Mi

o2 [curitas naturalis , feeundim quod omnis erea-

ifb hj

1ura tenebra efl , comparata immenfitati Divini

:"lffwv hn

lumini, & talis ofcuritas fufficit ad fidem.

"odf

Objicics ult.

Repugnat, ut intellectus,

425.

1

ET

n fenfu compofito evidentis notitis , etfi me-

ré naturalis , de reali exiftentia alicujus obje-

tj Y

MT

&i , ab authoritate DEI loquentis moveri

LOUM

pot-

|

!T

u

"

i

Difputatio V. Artíc. H.

447

hi

lt

L

poffit , ad affirmandam hanc realem exiften.

"

&am. Sed hoc ipfo atus fidei effentialiter

t

n

eft incompoflibilis cum evidentia in atteíta.

: Mi

to, Ergo. Min. patet. Maj. prob, & quidem

à paritatein humanis, Quamvisetenim inter

"I ts

lt

aulz miniftros ille , qui cecus eft, moveri

poffit ab authoritate fui Principis , folem a&tu

t b

fulgere dicentis , ut iftud fide humaná ctc.

tlf

dat ; repugnat tamen, utetiam alter abhác

hr n

authoritate moveatur , ad credendam hanc

T

eandem veritatem , qui folares radios ipfe-

t n

met fuis oculis confpicit, quantumvis illam

Md t

eredere conaretur.

QR

Quinimo Princeps ad

perfuadendam huic predi&tam veritatem,

p (um

non poffet prudenter interponere fuam au-

TU

thoritatem,

Ergo.

Kenderts

Confirm, Sietenim intelle&us pro fenfu

du t

compofito evidentie naturalis in atteftato,

fae d

poflet credere veritatem divinitus revelatam;

Aidenten

tunc idem realiter indivifibilis affenfus Gmul

hm al

effet a&us fidei , & fcientig.

Sed hoc repu.

gnat. Ergo. Maj. exinde patet: quód intel-

qly al

pdentiunte

le&ui praluceret duplex motivum adzqua-

tum , £? gzod , unum fidei, & alterum fcien-

ajui D

T

tiz ; ideóque poffet utrámque fimul influere

in eundem realiter indivifibilem affenfum.

vindti

oits, t

Min. autem prob. — Nam talis affenfus effet

TR

fimul naturalis, & fupernaturalis, quinimà

feclusáevidentiàin atteftante, idem affenfus

qucnlis WUF,

fo-

P«

Ffs

TraGlatus TY. de Viviut. Theo?,

p

448

foretfimul clarus, & obícurus » neceffarius

jl s

& liber.

Ergo.,

UL

BL

26

Refp. N. maj. Ad prob. N. confeq. Dif-

paritas eft : quód afífentus fidei theolo-

jub vntio

al d

gice , alicui objeto praftitus , fit certior

quovis affenfu naturali , etiam metaphyficé

i

turind

evidenti, prout fufiiis articulo feq. expone-

tur.

Quamvis igitur effentialiter repugna-

em ff

zet , ut intelle&us pro fenfu compofito evi-

d

dentis notitiz,de reali exiftentia alicujus ob-

wl ditt, :

jectiab authoritate humaná moveri poflit ad

sviata d

credendam hanc eandem realem exiftentiam,

; lf

dc quá controveríia Philofophi litigant ;non

gt u

tamen idipfum repugnat refpe&u authorita-

at gt

tis Divinz, realem exiftentiam obje&i , eifi

(s us d

DT

pér cognitionem merénaturalem, evideuter

coghitam , revelantis.

Ex quoipfo ulteriüs

tpeeriidia

deducitur: quód Princeps ia humanis , qui-

m (l

dem non poffit prudenter interponere fuam

us ia

authoritatem , ütille, qui folares radios in-

vt

tuitivé confpicit, folem fulgere hàc authori-

tl d

táte nixus ctedat ; attamen DEUS etiam

"d u

pro fenfu compofito hujus vifionis fapienter

iqaisï)ivinz,quæ

poffit interponere fuam authotitatem ad crc-

dendam veritatem predi&am ; quia fcilicet

tüning

Ug o

actus fidei, licét obícurior , foret tamen cer-

LIUM

tior, quàm ifta vifio meré naturalis,

Ad confirm.

Tranf. maj. N. min.

Ad

NT

tob. D.ant,

Talis affenfus realiter indivi-

"

fibilis fimul effct naturalis , & fupernaturalis,

»-Hllmmem, '

;aumum,i:

quo-

H

D;fputatio V. Artíc. 1I,

449

L Ob[wü' 9*2'6

quoad entitatem füam, — N.ant.

Quoad

diverfa motiva , 27 2404, C. ant. & N. con- -

d Pmb, N l

Uïmm :5;

feq.

Nam talis affenfus foret quoad entita-

M

tem fuam tantüm fopernaturalis , utpote ef-

À, tiqui;

fentialiter dependens à principio fupernatu-

tb

rali , & prefuppofitá evidentià in arteftante,

foret tantüm evidens , & neceffarins ; hác

nl

71

autem feclusá foret liber , quia voluntas pof- .

Íct impedire intelle&tum , né affenfum hunc

tf

fimul eliceret , ob authoritatem DEI, ean-

m

dem veritatem evidenter cognitam revelan-

p:;a:mt&fl:.?xfr

tis, Intereàfolüm transmifía eft Major hu-

J]L

jus argumenti, quam ob hac pradicata pu-

T

gnantia negatSuarez, admittens folummo:

hn

dó duos a&us diftinctos, fimul exiftentes

juln, ts

unum fcientiz naturalis , alterum fidei, non

'gumþmlz:..

obftante evidentiá in atteftato.

unitis (

Conftat 1. Quód a&us fidei theologice,

ht [

27

ftricté talis, non fit effentialiter obfcurus , ex

Jues i

parte fui objc&ti formalis, fed componipof-

TET

fit cum evideztid im atteflante , feuclara , &

v DEUS t

€videnti notitià, tum authoritatis , tum re-

n p

velationis Divine, que omnem formidinem,

jtum i

etiam imprudentem , ab intellectu excludat,

W v t

Nam adzquatus conceptus formalis fidei,

d

ftriQe talis, confiftit inhoc; quód fit affen.

wrall

fus veritati revelate preftitus ob authorita-

; Mb

tem DEI loquentis,

Hic autem conceptus,

g 1l ,

néque claritatem , néque obfcuritatem fui

eim-

&lupfm"ü;

motviad&quati , 4 g;:od, determinat

por-

"h

Traflatus IV, de Virtut. Theol,

j

450

j

portat , fed ab utráque formaliter prefcin.

[4f] &qm i

dit.

Quódfi ergo Propheta , feu per illu-

ftrationem fuafivam immediatam , feu pet

j t

m

miraculum divinitus patratum , evidentem

authoritatis, & revelationis Divine cogni-

gv

gevident, U

tionem habeast , poterit nihilómioüs fide

NT

theolopicà credere myfterium . revelatum,

faltem illud , quod nondum in femetipfo,

afogolne

berefiunatà

fcu independenter ab authoritate , aut re.

velatione Divina , evidenter actu cognofcit.

nur,tin

H fiquidem cognitioforet infuper eviden-

d t

tia im atteflato , cum quá Suarez, plurésque

T2

alii affirmant componi poffe actum fidei

ufis, U

theologice ; etfi negent , hunc aCtum poffe

ndo f

componi , cum evidentia in atteflante, Quan-

iulo, tll

tumvis enim ipfum myfterium Trinitatis, aut

il

Incarnationis, foret evidenter revelatum, ad-

mf

huc maneret obícurum , quoad fuam effen-

r

tiam, evidens tamen foret , quoad fuam exi-

! itüntq

ftentiam realem.

T

!

Conftat 2. Quód evidens cognitio, etiam

* Mutenlin

42

[s ]

intuitiva , revelationis Divinz actu prafen-

:þ:h:minfulo li

tis , haberi poffit , finé cognitione intuitivá

VM

DEI, actu loquentis.

Nam revelatio Divi-

na , feu locutioad extra, utpote entitas me-

LT

!

ihy (

ré creata , diftinguitur realiteradequaté, ab

l

i p

ipfa effentia , & exiftentia DEI loquentis.

"t

Sicutigitur in humanis cvidentia naturalisha.

beri poteft , quód ifla vox non fit alterius,

Pt

M

quàm Petri loquentis , etíi audiens non vi-

deat

A ) WN

!Trtg !

Difputatio V. 4rtic. IF.

451

i fmg,,. 1

»

deatintuitivé ipfum Petrum loquentem ; ita

fl

pariter, & quidem à fortiori , de notitia evi-

IN

denti revelationis Diving difcurrendum,,

Pmmmt'*.ïïä

Hinc ulteriüs deducitur : quód affenfus ve-

LT

ritati revelat2^, quà teli preftitus , foretqui-

1 DiöiCM';z

dem evidens, non tamen proptercà foret po-

i

LTA

tiüs affenfus fcientie , quàm fidei,

Nam hic

Miv

affenfus pro fuo motivo adequato , 9? 4zo4,

i,

haberetíolam authoritatem , & revelationem

er:ra&uwgao/;

Divinam, etfiutrámqueevidenter cognitam;

tl n

adeóque reipsá effet affenfus fidei theologi-

u i

c& , nonobítante, quód fimul effet evidens,

plia t

& neceffarius.

Libertas enim non requiri-

hcduyt

tur ad a&um fidei fupernatüralem , pracisé

vtj (

quà talem , fed folummodó quà meritorium

n Ti

premii fupernaturalis ; ficut eadem non rc.

tretto,

quiritur ad a&um fupernaturalem charitatis

d fum n

theologice , prout non tantüm in amore bea-

]uoadfuzmu

tifico , fedetiam in quovis a&tu virtutis, fup-

pofitáà ejasdem phyfica predeterminatione

oyri t

patet. Non tamen hinc fequitur : quód uná.

:ado pl

cum habitu infufo charitatis, eóque in fuos

fonpinti

a&us influente , permaneat in Beato. ctiam

v D

habitus infufos fidei , idémque influat in

pte st

fuos actus,

Quamvis etenim iftud de abfo.

TU

lutà DEI potentià non videatur repugnare;

pt *

repugnat tamen legibus moderne providen-

;mianatuni?ï

tie, prout ex communi SanQorum Patrum

doGrrina liquet,

"T. d

ul

Conftat 3, Quód a&us fidei theologice 459

non

-

452

Tra&latus 1F.de Virtut, Tbeol,

)

non fit effentialiter obfcurus ex partefui ob-

m

duno v

je&ti materialis, fed componipoffit cum evi-

gadult

dentia in atteflato.

Nam DEUS plures veri-

tates , etíi ratione naturali demonftrabiles,

T T (dt

s ferf

& inter hasipfam fuam exiftentiam realem in

Sacris Litteris revelavit , & fide theologicáà

nj g

credi mandavit.

Hinc intelle&tus viatoris ,

etiam illius , qui habet evidentem demonftra-

Noritl

tionem de reali exiftentia DEI , debet hanc

eandem fide credere , ut poffit pervenire ad

"n

falutem , juxtaillud Apoftoli ad Hebr. XI. 6,

j

Sin fide impo[fibile eft placere DEO.

Credere

fenundum 1.

exim oportet accedentem ad DEUM , quia eft,

dedoentda

Ex quo ipfo fundamento Do&or Angelicus

vt db

arguit : quód etiam Angelus viator, & primus

Worbcrtdo

homo habuerit hanc fidem , non obftante ,

uàd fimul habucrint evidentem notitiam,

u uf i

tss

cámque abítra&tivam de reali exiftentia DEI ;

cüm haecnotitia fit adhuc obfcura , non qui-

vimad

dem abfolut? , fed comparativé a4 immenfr-

titon (

gatem luminis Divini , prout ex doGrinaejus-

DT

dem num, 414. & 424. addu& patet. Hioc

"d

alter cextus Pauli, cap.cit. 1. Eff auter fides

E

fperandarum. fabflantia verum , argumentum

DETUM

son apparentium , pariformiter de predicta

igxiu!i E

fide, ad obtinendarm falutem neceffaria lo-

V nl

quitur, que fides tunc definet , cum venerit

"ii

beatitudo, feu vifio intuitiva DEI.

Quam-

MT

vis igitur a&us fidei effentialiter excluderet

Db

lhs, b

illam evidentiam in atteftato ; qu& per vifio-

ném

si ] «mülqu;

LT

Difputatio V, drtic. 111

453

L

nem beatificam habetur, quod ipfum aliqui

Wi

N.

cum Suario negant ; non tamen etiam effen.

tialiter excluderct quoqué evidentiam natu-

Mil

DN

i

ralem ; quia fcilicet a&tus fidei certior eft

quovis affenfu naturali , etiam metaphyficé

| &Edf [:"]

Id

cvidenti, prout mox declarabitur.

htisg

IU diris

Anricurus II

entit;

TM

d Méus Fidei T Leologice fü

DO n

fumm certus ?

DT

Renotandum :, Quódprazfensqueftio

D

de illa certitudine procedat , per quam *

nty p

aQus fidei theologice infallibilis redditur.

n

Hac porró cettitudo infallibilitatis , generi-

Qeo totu

cé fumpta, confiftit in effentiali determina-

!

]

imqbl

l

tione affensüs intelle£tualis ad veritatem for-

Á m

malem , feu repugnantiá cum falfitate , ea-

gl m

démque dividitur in fübjectivam , & objeGi-

du

vam, Subjediva confiftit in entitativà per-

j Ht

fc&tione ipfius affensüs , vi cujus eidem ab in-

jiamit

trinfeco effentialiter repugnat , ut finé verita-

| m'gummm

t€ formali, feu conformitate cum obje&to

TT

fuo materiali realiter exiftat,

Atque hec

certitudo , feu infallibilitas fubje&iva conve-

[

y n

nit cuilibet intelle&üs affenfui , entitative fu-

pernaturali.

Cüm etenim folus DEUS fit

ou u

T

caufa principalis, omnis actüs entitative fu.

pernaturalis, fimülque DEO , tanquam pri-

Y

u Pfl p

u

mee

Wuio*a

454 — TradatusI V; de Firtut. Tbeoi.

m2 Veritati effentialiter repugnet , ut per fe

git at

;;ïtmw ) qm

caufet actum erroneum in creato intelle&u ,

prout Difput, II, Articulo V, oftenfum eft;

g, h (oi

giddsot

hinc quilibet a&us entitativé fupernaturalis

effentialiter eft verus, etfiobje&tum illius ma-

spggattd

Certi-

TL

teriale folüm contingenter cxiftat.

tudo infallibilitatis obje&tiva confiftit in illà

gs foputtds

r t

repugnantiá cum falfitate , qu& in a&tum ex

obje&to derivatur.

inngdtridt

Prenotandum 2. Quód certitudo in-

vige, d

43 Ifal

libilitatis obje&tiva , ulteriüs in materia-

fmn yacd

Prima deriva-

lem , & formalem dividatur.

ipudin

tur in actum ex fuo materiali objecto , eo-

« li d

quód iftud non fitcontingens, led neceffa-

m ia u

rium , ex quocünque tandem motivo illud

ia n

il

n

Sic actus fidei hu-

ab intelle£tu affirmetur,

tüa Drupy

manz, quo Idiota propter folam authorita-

T

Í

tem Parochi crederet myfterium Trinitatis,

1

Á

U

, fadi

foretaffenfus metaphyfice infallibilis , certi-

t

tudine obje&tivá , meré materiali ; quia me-

r db

taphyficé repugnat , ut DELIS non fit LInus

Nam re-

"r qed

in effentia, & 'Trinus in perfonis,

1 df

pugnantia falfitatis in hoc affenfu , néque fe

EE Pt

tenet ex parte aCtüs entitativé confiderati,

ts

utpotetantüm naturalis, néque ex parte fui

"t

motivi , feu obje&i formalis, utpote fallibi-

t

lis ; fed tantüm ex parte obje&ti materialis

Certitudo infallibili«

Wtf

ab intelle&u affirmati.

U d

tatis obje&tiva , eadémque formalis, deriva.

t tlj

turin a&tum ex motivo affengiendi , cjásque

COn«

"d

(

i

D)[bum!i«; F. Artic. II

455

It ä l

T

b

i

eonnexione metaphyficà cum obje&to mate-

hib V

riali affirmato , quantumvis iftud non ne-

lL":u

ceffarió , fed folüm contin

ununvglgm

genter exifteret.

V,

iE'i

Nam aliud eft

» quód affenfus intelle&üs fit

tl

contingenter verus ;

aliud autem , quód ha-

beat obje£tum mater

iale contingens.

Sic

n d

TT

actus fupernaturalis , quó intelle&tus credit

myfterium Incarnationis, habet quidem ob-

W ii

jectum materiale contingens ; nontameneft

contingenter , fed effentialiter verus, prout

"TT

Y, dn

€x di&is num. preced. patet,

Prenotandum 5, Quód a&us fidei theo-

NT

logice habcat duplex objc&um formale,43*

i ldu

unum quidem tanquam motivum adaqua-

(ug moim d

TWj

tum , 27 ouod , videlicet authoritatem , &re-

velationem Divinam ; aliud veró tanquam

Ql ao

dum rl

$! 240 , nempe illuftrationem fupernatura-

lem fuafivam , feu mediatam, feu immedia-

li, t

tam , per quam intelle&ui authoritas & reve,

ii; qua

latio Divina, cum objecto materiali revelato,

jaoni u

prout evidenter credibilis, & credenda, fide

i, Mnt

prudenti, ac firmiflimá proponitur ; quam.

jo, re

vis eidem non proponatur , aut ipfa revela-

TO

tio , autres revelata, üt ctiam evidenter ve-

rà. Hoc etenim folummodó in eo cafu fit,

aytli

in quo ifitelle&us habet evidentiam in atte.

j

ante, velinatteftato, Hanc fiqnidem com-

qudnii

poni poffe cum a&u fidei theologice , Art,

precedente oftenfum eft ; etfi neutra ad

od P

gitdi $

dem fupernaturalem requiratur , càm ifta

n

Ü

Y

Ies

$

456

"TraBatus YV. de Virtut. "Iheol.

pj

regulariter loquendo , fit obfcura.

Hinc

jion, t

dul

advertendum : quód prater illam certitudi-

nem fubje&tivam , quam a&us fupernatura-

if 5

gp il

lis fidei , ob füuam perfe&tionem entitativatn,

quoad fe habet : ruríus alia fit certitudo fub-

; Mp

je&tiva ,. per quam ab intellectu credentis,

yo Lt t

tanquam fubje&o fidei, formido excluditur

y ag

de veritate myfterii revelati, Hacetiam cer-

varité

titudo guoad nos appellatut ; ficut quoque de

iriddit, u

duplici Propofitionis alicujus veritate num,

T.

514. di&umeft. Queritur itáque : An a&us

d s

pernaturalis fidei theologice certitudine

a, DEOM g

i

fallibilitatis (it certior, tum 2zead fe , tum

gnitdén

quoad nos , quovis affenfu naturali , ctiam me-

Pouyrsetut

taphyficé evidenti ?

Trí at

Dico r. Quemvis a&tum fupernatüralem

Vr J

43384

ei theologicae , certitudine infallibilitatis

t t

abfolutà, five 2uoad feé , certiorem effe quo-

t

vis affenfu naturali, etiam metaphyficé evi-

LO

denti.

Ita cum D. Thom. hic, q. 4. art. 8.

1

PrOb-

W;!f!]fl[

]

i

s

communis Theologorum fententia.

i

12

"

:(

AW

Nam quilibet a&tus fnpernaturalis fidei habet

TWl

certitudinem infallibilitatis , tum fxZ;eSivanz,

confi(tentem in entitativà perfeClione fuá,

"t r

tam oZje&ivam formalem,confitentem in mo-

;3menzrnpm 5

Sed hoc ipío,

MT

tivo fao, 2f quod , & àit quo,

'

Ergo. Maj, patetex dictis num. 430. &feq.

'-' jdi

t

)

i

u Vi F ;'a

Min, prob,

Imprimis etenim a&tus natura-

lis, etfimetaphyficé certus, & evidens, né-

* Wt

L'zi L*mmnm

que habet tantam certitudinem infallibilita.

u

$

[ :134 L

;

tVirit,z,(

Difutatio V, 4rtic, HL -

'ch

457

i d

tis [uZiechivam , feu entitativam :

]

quia fcilicet

talis actus

D 3&&&".

poflet realiterexiftere, licét reipsá

'Cälüutng

t

effec falfus,

Sed néque habet tantam certi-

Wt

tudinem infallibiliratis o2j2Givagz formalem.

Ergo. Min,prob. Nam talis a&tus pro füo

iur:U:ä.uæ;,K

Áb

motivo habet veritatem folummodó crea-

L ts

tam , cánque applicatam intelle&ui per lu-

men meré natnrale,

u;n'mrquogx:

Sed hoc motivum eft

minüs infallibile , quàm Veritas prima reve-

WtR

ipe d

lans, eadémque intelle&tui applicata per lu«

l

]

men fopernaturale ; quia fcilicet magis re-

M t

TO

pugnat , DEUM loquentem falli , aut falle-

re , quàm intelle&tum creatum

Ht p

Ineré naturaleserrare,

Ergo,

per fuos actus.

Confirm. authoritate D.'Thom. q. & art.

Dd

cit. fic ftatuentis : Firtutum imelle&ualium4'34'

v lt

dua [uni circa eontiugentia , [cilicet prudentia ,

p dul

&* ars : tres autem reliqua , [cilicet fapientia ,

gl

Jeientia, & intelle&us , funt de neee[fari. — $eÀ

i

M

fiiendum efl : quàd fapientia , (cientia, dv in-

tellecius dupliciter dicumtur. Un6 waodó , fecun-

pf

dàm quod ponuutur virtutes intelleuales à Pbiz

d

lofopho im [exto Btbicoruwa : alió maodé, fécuno

Ahone

dàm quod ponuntur Dona Spirit2s Sancli, Pri-

p

m6 modó dicendum efl: -auod fidesefl certior tri-

ho

£us pradits 5 ouia fides innititur Veritati Di-

vi44 , ITÍA autem pradida innituntur. vationi

TA

bumana.

Ibidémquead 2. fic refpondentis:

&erit)

Maltà magis bono certior eff de e0, quod audit à

" iümh*'*ï.

DEO , 2ui falli non poteft ,

^

quatm de «o , guod .

Gg2

Vie

Difpd"ïo

Traäafu: IV, de Virtut. 'Theol.

458

qua falli potef. — Deni-

4 kd.üsa

videt proprid vatione ,

;:;fltato,v:mu

ue ad 3. diceatis : Secundsim quod fcrentia ,

"

l

fcdhert

é fapientia , & intelledw [unt virtutes intelles

g MW qü' j

Guales , innituntur naturali [umini rationts ,

gl

quod deficit à certitudine , & d verbo DEI , cui

innititur fidss,

Sed hioc ipfo a&us fuperna-

j 0f omüCHl,

soniurtt, t

turalis fidei eft g4oad Je magis infallibilis ,

v.f.'hwü.'nh L

uà n affenfus naturalis metaphyficé evidedis,

efllera, t

qui fempér ad unam cx prad.Gis tribus virtue

sj n

[

tibus atelle&tualibus pertinet,

Ergo.

Dico 2. A&um fupernaturalem fidei, fce

al yadidn

T

W

"

qun & lo

435clusà evidentid in atteftante , vel atteftato ,

,

)

certitudine infallibilitatis refpe&tivà , (ive 4«o-

C'onürmw n

ad nos, certiorem non effe , affenfu naturali

d

metaphyfice evidenti.

lta pariter cum D.

)

'Thom. q. & art. cit. communior fententia,

hintlh

Mi

[

l

l

s Fal

Prob, Nam intelle&tus per affenfum natura-

tt* h]

lem , metaphyficé evidentem , veritati obje-

&iva fibi propofite fic adhzret, ut potentiá

ii

M

du

"u

T.

. huncaffenfum aatecedente , necquidem im-

prudenter, aut indcliberate de illá poffit for-

Wi

n

midare 5 quin imo per lumen naturale coga-

li il

tur ad praftandum hunc affenfum , faltem

;ïi:'ixr;itmm "tl

"i

quoad fpeciem a&üs

Sed hoc ipfo a&us

l MAT "ii

fupernàturalis fidei theologice , feclusá cvie

r

dentciá in atteftante, & atteítato , certitudi-

U hr

ne infallibilitatis reípeGtiva,feu quoad nos, cet-

^m

tior non e(t affeníu naturali metaphyficé evi.

Y Mil

denti. Ergo. Maj.patet, Min. prob. Ín-

Uil m

i

telle&us. per a&um (upernaturalem fidei

'*"lmgu'ligue 1

:

theo-

u

D

hIty

Difeutatio P. Aztic. Il0,

qu '!ix:;)llv l

459

theologice, feclusà evidentià in atteftante,

m

ilg'm,!"

& atteftato , vetitari revelata fibi propofitae

/ !,'un:;-;,:,jþ

LUIN

non fic adhzret, ut potentiá (altem antece-

deate , nec quidem imprudentet , aut inde-

m]NW ;"'

liberate de illa potuerit formidare,

Quin-

| :«pfo:&;zy,

imo , nec omnem hujusmodi formidinem

J

concomirantem , eámque in fimplicitantüm

atj

)! Id

3

apprehepfione , feu nullátenus deliberatà

XeCds m

confiftentein, effentialiter excludit : long&

tbd, Dj

minüs autem per lumen fupernaturale cogi-

at d

tur ad preftandum hunc affenfum , utpote

at vt

procedentem ex libero imperio voluntatise

ii

Ergo.

n

] dlv

j ü;"l

Confirm. authoritate D, Thom. q. & art,

436

lum at

cit. de certitudine fidei comparatá cum vir-

m ent

tutibus intelle&tualibus , videlicet fapientia,

i n

fcientia, & intelledtu , meré naturalibus , fic

j eittoy

differentis ; Certitudo dupliciter confiderari po-

st u p

teji,

Ux6 modé ex caua certitudints : d fic di-

qtqudm

eitur e[fe certius illud, quod babet certiorem caua

kil rf

Jam-

Hàc modó fides efl certior tri£us pradidia g

putydecon

quia fides innititur veritati Diviua: triaautenm

pradida innituntur rationi bumang. . Alió nazo-

iin, t

ho

dó potefl confiderari certitudo ex. parte fubjeGli z

a du

6 fic dicitur effe certius , quod plenids confeuis

iur imtelleiies bouzing.

Et per hbunc moduam ,

o t

1 M D

quia ea , qua [unt fidei, [unt [upra intelleGl a

bomini , nv autem ea , qua [ub[unt tribus pra-

UM

didm: ided ex bác parte fides efl uninds certa,. Yed

Mm P!Unn

quia unumuquedoue judicatur , fimpliciter 2ui-

T twï

e3

61$

; 'bg?nath

460

&'raäaias IV, de Vrrtat. Tbe;!;

quum W

dem feeumdiim cau[ana (aamn 5 fecundm autem

x

difpofitionem , qua ex parte [nbjetli eft , judicatur

II

fecundàm quid : inde efly quod fides eff fimpli-

eiter certior , [ed alia f(ant certsora fecundim 2uid,

g od

gb at

1

frve quoad nos.

Hinc ibidem ad 1. hoc argu-

mentum : Credens interdum potefl pati motum

NU

du£itationas de bis , quo [unt fidei,

Ergo fides

a ii

ston efl certior virtutibus intelleiualibus, 1ta re-

du dl

fpondet : l/a duitatio mon eff ex parte cau[&

kj 1

g dydot

fidei ; féd quoad nos ; in qguantum non plen? affe-

endio

quimur per intelleum ea, qua [unt fidei, Ergo.

Objicies 1. contra primam.

Certitudo

a fitun d

437in

fallibilitatis abfoluta, quam habet actus fu-

drlaitis C

RTO

pernaturalisfidei formaliter confiftit in effen-

tiali ejus conformitate cum objc&to revelato,

denfmius

fcu eífentiali repugnantia cum falfitate,

Sed

tAn ao at

hoc ipfo actus fidei fupernaturalis, certitu.

Ipit t

dine infallibilitatis abfolutá , non eft certior

ttho t f

quovis affenfu naturali metaphyficé eviden-

Tl

ial

ti, Ergo. Maj. patet ex num. 430. Min. prob.

LT

Affenfus naturalis preftirus conclufioni

"ethrdmt,

fcientifice non minüs efífentialiter eft con-

Tiv

formis obje&to demonftrato ; néque minüs

:

j

'

bt

effentialiter excludit falfitatem fui , quàm af-

t

fenfus fupernaturalis preftitus objecto reve-

. lato. Ergo. Aut. prob.. Conformitas euim

EUY

70 D n

cum objecto non recipit magis aut minüs, &

M t

fimul eadem utrique a&ui eft cffentialis.

1

L

AU

Ergo.

j

Confirm... Necquidem illa radicalis con-

d. |

for-

; jl D(]l

T

M

Ht

L

bifl'v:ntatia V. drtic. H1.

461

""

NI

formitas cum obje&o , fcu metaphyfica cer-

4

titudo, que tum fidei fupernaturali , tum

Mi

du

Ícientie naturali competit, poteft recipere

magis, & miais.

Ergo. Ant. prob. Nam

Bs

quazlibet metaphyfica certitudo, inter omnes

]

actus intelleduales cft fumma certitudo ;

ii

quia fcilicet talis adtus , nec divinitus fafifi-

r'xtr/,;äu/»!u, à

caripoteft. . Sed hocipfo,

Ergo.

Mgim;,

Refp. D. ult. Antec,

Conforinitas for-

8

L

mali cum obje&o materiali, feu per atum

tj b

fupernaturalem fidei credito , feu per natu.

ub (

ralem fcientiam demouftrato , non fufcipit

patirdyi

mapgis & minàs. C, Antec, Conformitas ra-

u

dicalz.

W. Antec, & Coníeq. Ratio eft:

bolydnur

quód conformitas affensás intelle&ualis cum

ml

obje&to íno materiali , feu veritas formalis

tt4ds, t

non recipiat magis, & minüs ; quia fcilicet

n d t

hzc cadem veritas formalis reipsà confiftit

Mi ene

in indivifibili, àt ex Philofophia certnm eft ;

y Mi

licét vulgariaingenia, que certitudinem cum

; Concai

veritate confundunt , unam propofitionem

Áitr ef

alterá veriorem pronuntient.

Verüm aliud

dicendum de conformitate radícali , feu exi-

TU

TOE

gentià illà ipfimet a&ui effentialiter intrinfe-

^, ob'ïtüü N

cà, perquam exigit , ut obje&to affirmato fit

Yormus

conformis,

Hec etenim recipit mapis, &

TU

minüs, quia fcilicet eadem, in paucioribus,

| g[t ([f!'ä

vel pluribus , falfitati repugnantibus princi-

piis, fundari poteft. — Hincjuxta communem

Philofophorum do&rinam : Una Propofi-

illmdi:alis.ät

B 4

tio

' p

462

Tr?äatm IV. de firtut. fäeol.

f d&

TU

tio non potcft effe verior, attamen falfiot ;

h 7

'jfsiæa

«quàm altera ; ficutjuxta Geometriam: Lna

fb em

linea re&a, non potéft cffc magis re&ta, quàm

atejt.

altera ,fed inter lincas curvas , una poteít effe

qnia :

magis curva , quàm altera.

orfrg. N

&d confirm, N.antec. : Àd prob. D. maj.

Qualibet metaphy(ica certicudo eft fumma

viciiut u

agforura

certitudo comparátivé ad omnem certitu.

diaem inferioris ordinis , videlicet phyficam,

w Ij

apylirr, t

& moralem. C.maj. Intet certitudines ejus-

jiedni

dem ordinis.

N. maj.

Et fic dift. min. N.

ss p

confeq.

Nam aliàs fequetretur ; nec quidem

cognitionem Divinam magis certam, & in-

D [upcmamul*

rl

fallibilem effe, quàm fit cognitio creata me-

taphyfice evidens,

RE[D. D:Uu].

wl t

Objicies 2. Repugnat, ut actus füperna.

439

ralis fidei , fit certitudine radicali magis

st at

* abl

certus, & infallibilis , quàm quodvis princi-

piua lumine nature notum.

Sed hoc ipfo

t t

ctiam repugnat, ut eàdem certitudine fit ma-

aisl m

glis certus, quàm conclufio demonftrativa ,

tht i

Ergo.

ex hujusmodi principiis deducta,

vt I

Min, patet. Maj prob.

Nam finé hoc prin-

Rm:[hquö:

cipio , lumine nature noto : Qzod/iset eff,

"g n

vel non efl , aut huic equivalenti ; Noz potef

"Htb

idem [imzul effe , & non elfe , a&us fupernatura-

LCMT

lis fidei de my(terio Trinitatis , aut Incarna-

DT

tionis, nequit verificati. Ergo. Ant, prob.,

*l "

Falfificató cteaim hóc principió , lumine na-

N Qs

tura notó, verum e(fct contradi&torium ejus-

Mb

dem

(

hi

"

Difputatio V. 4rtic. III.þ

463

M

l,

TUN

M

em , ideóque ctiam verificarentur propofi-

M:m

tioncs ifte , fidei fupernaturali oppofite :

E

DEUSeff, & nonefl , unu inc[Jentia , &v tri-

'f.'l.

nus in Per[ou.

Filius DEI nec efl , nec non eft

Incarzaius,

Sed hoc ipfo.

Ergo.

2 n

j

Confirm.

Bs

I

|

Non minüs repugnat falfifica-

J

hd

ri principium lumine naturge notum , quàm

& 00f t

adum fidei ex lumine fupernaturali ortum.

Vityia

Ergo. Ant. prob.

Nam DEUS , tanquam

Ttidas

prima Veritas, non minüs eft author priaci-

palis illius luminis naturalis , quó intelle&us

i

ejusmodi principia percipit, quàm illius lu-

i

y

minis fupernaturalis , quó prelucente my-

fteria revelata credit.

w

Sed hocipfo. Ergo.

Refp. D. Maj.

Repugnat , ut actus fidei

440

pvl

fuüpernaturalis certitudine radicali , prout

li m

fundatain folo materiali objecto , fit magis

nodrs p

certus , & infallibilis, quàm quodvis princi-

i

pium lumine nature notum, C,. maj, Ccr-

iudne t

titudine radicali, prout fundatá, tum in ob-

tmooltat

je&o formali, tum in entitativà perfcGione

ipfius actüs.

u m

N. maj. & fic dift. min, N. con-

fpihocpra

eq.

Ratio eft : quód intelle&us per quem-

[

libet adum fupernaturalem fidei non tan-

UL

tüm credat myíterium revelatum , fed etiam

wlv

authoritatem , & revelationem divinam.

Cüm igitur revelatio divina femper fit con-

3 A ho

i 0. Am, ?',1

tingens , hinc quilibet a&us fupernaturalis

fidei habet obje&tum materiale , faltem in-

j

adequatum contiogens ; etfi authoritas di-

udi&oxiumä

Ggs5

vi-

"]

pj

464

&'raäatu: IV, de Virrüt. fbe&l. :

vina, & fabinde quoqué myfterium rcvela-

r princï?*'

jont

tum , fit objectum matreriale neceffarium ,

prout in myfterio Trinitatis patet.

Átque

ag

o U

ideó a&us füpernaturalis fidei certitudine

radicali, prout fundata ia folo materiali ob-

iodt: a

prine i

je&o, per intelle&um credito , non c& ma-

uz; p

gis certus , & infallibilis, qnàm a&tus natu-

LioH

ralis affirmans principia lumine nature no-

(ay 15.

ta, quz nullam veritatem contingentem, fed

mcré neceffariam important.

Écontra ve-

iüegitt Ti

viu b

rÓ idem a&us fupernaturalis fidei certicudi-

ne radicali prout fundatá , tum in o

'Jj"'

bie

&o

2 lii

fuo formali , tum in entitativà perfectione

st

ipfius a&üs eft magis certus , & infallibilis,

at

-

quàm omnis a&us naturalis ; quó intelleétus,

3 Bo

aut principia lumine nature nota, aut con«

wiinmudla

clufionem demonftrativam ex illis deductam

ipa ial

affirmat.

Ex quo ipfo patet: quód a&Qus

o u

fidei , falfificatis per impoffibile his priaci-

itapri

PTiT

piis, quidem etiam confequenter falfifica-

retur, non tamen illis innitatur.

Nam ex

at at

hoc principio naturali : Quod/iZet eff , vel non

du l

efl , neutiquam inferri poteft hzc determina-

undi

ta conclufio : Ergo DEUS eff triuw in Perfo-

TTE

nü: ErgoVerbum efincarnatum ; ícdíolum-

i, Va

modo inferri poffunt hz disjunctivze natura-

EOR

les : Ergo DEUS efl, vel non ef triun: in per-

i

fonss: EvpoVerbum efl , vel non efl iucarnatum.

ELTM

Adconfirm. N.antec.. Ad prob, D. maj,

fïþüäbihs,tum

DEU tanquam prima Veritas non minüs

€

OM l

1 Vmgrn,

que m;u

Difputatio V. Artic. WT.

465

[

eft author principalis luminis naturalis , &

t

,

ïl,

quidem in eodem ordine , in quo eft author

1mmis;- )

!

Hs f

j

^

luminis füpernaturalis. 'N. maj, In ordine

inferiori,. C, maj. & ficdift. min. N. confeq.

ztmlbzaäï

Ratioe(t; quód DEUS , üt author gratie,

[ 9

in ordine altiori agat , quàm üt author

J WUI 3:;"4'.

naturg ; prout idipfum etiam in miraculis

Ti

patet,

mron!mgm:(;f

Objicies 3. Etfi a&us fidei fupernatura-

41

u b

lis de myfterio Trinitatis , aut Incarnationis,

At

non innitatur huic principio lumine naturz

d d

noto: Qzodliet efl , vel non efl 5 nihilomi-

NUTRNT

nüs falfificató per impoffibile hóc principió,

hi,

etiam confequenter falfificaretur, predictus

PUR

aCtus fidei fupernaturalis,

Sed hoc ipfo.

2 t t

aCtus fidei non eft magis infallibilis, Ergo,

ldu

Maj. patet ex refponfo preced. Min, prob.

t: qi

Hoc ipfo, quód predi&um principium na-

lit s pb

turale, folüm perimpoffibile falfificari poffit ;

vt if

eo ipfo non minis effentialiter excludit fui

n M

falfitatem , tanquam chimziam , quàm actus

du

fideifupernaturalis. Ergo. Ant.prob. Nam

gt hr

una chimara non eftab intrinfeco magis im-

r n

poffibilis, quàm altera.

Ergo.

Confirm, Nam quzvischimara effentia-

"r

nive nt!

liter involvit omnimodam repugnantiám ad

fuam exiftentiam realem. Ergo. Ant.prob.

j m

Si etenim vel unica chimera ex impoffibili

yj m

igli

fieret poffibilis , tunc pariter omnes reliquae

ficrent poffibiles : & viciffim omnes creatu-

(s I u»[

Ig&

" p,'[Puwi*

mvattatus IV. de Virtut, Tbeol.

466

j

rg poffibiles evaderent impoflibiles.

Sed

o

hoc ipfo quavis chimzra effentialiter invol-

vitomnimodam repognantiam ad fuar exi-

d

iconft

ftentiam realem.

Ergo.

*Jh'iï onnitó

Refp. D.ult, antec. Una chimaera non

44-2(:&

ab intrinfeco magis impoffibilis , quàm

NI

upudolt.

altera ; impoffibilitate meré negativá , feu

carentid poffibilitatis. C.ant. Impoffibili.

yetia g

tate pofitivà , feu repugnantià mutuá pradi-

prr g

catorum. N.ant. & confeq, Ratioeft : quód

d g l

Homo-cervm non fit quidem magls impo(fi-

ifenl m0

sudünque

bilis, quàm Hirco-cervs , Ípectatà pracisé

carentià poffibilitatis , càüm uterque fit fim-

fan tpigt

pliciter improducibilis ; attamen fpettatd

:rnphsaddn&:s»

mutuád predicatorum repugmantid , magis

Qb ,

implicet Homo-eerusm , quàa Hirco - cervse,

Yaf

Nam forma fubftantialis hominis ; feu ani-

*nlat ii

ma rationalis , eadémque entitativé fpiri-

tUt $lx

tualis, quoad fuam perfeQionem intriníe-

Vi

cam maels opponitur forme fubftantiali cer-

ETRT

vi, feu animz irrationali, & entitativé ma-

ia

teriali; quàm eidem opponatur forma fub-

DT

ftantialis hirci , qua& patiter eft anima irra-

?ira T

1

tionalis, & materialis,

linde pariter difcur-

t

i

rendum de a&tu fupernaturali fidei, quó in-

ETO

telle&tus affirmat myíterium Trinitatis, aut

Incarnationis , & a&u meré naturali , quó

LT

nmghwdim

intelle&tus affirmat iftud principium : QuoZ-

Yl hg

J

lidet efl, vel uoneft, — Quamvisetenim neuter

LT

-

€x his actibus falfificari poffit ; magis tamen

fal.

Ut

L

WMM

Difputatio V, 4rtic, HI,

467

LT

^ C"E;-:y;,;

J

J

falfitati quoad (uam perfe&ionem intrinfe-

naumm-.w;

cam opponitur a&tus fidci fupernaturalis ,

|

[

quàm alter meré naturalis.

Ad confirm, D. antec.

DI

Quevis chimtra

involvir omnimodam repugnantiam forma-

ii

lem , ad fuam exiftentiam realem, C. ant,

i M

Etiam radicalem. N. ant. & confeq. Quam-

itt li

vis etenim quzlibet chimera involvat omni.

Ht

modam rcpugnantiam formalem , utrealitee

du

Dl

exiflat ; quia fcilicet nec quidem divinitus,

10j

]

adeóque nulló modó produci poteft : non

::zwa:w:s&

tamen ctiam quazvis involvit quoqué omni-

iil

modam repugaantiam radicalem , prout ab

itpt s

exemplis addué&tis oftenfum eft,

pl t

Objicies 4. Hinc fequeretur : quód in.

2 -t

ter a&us fupernaturales fidei Theologicee

L

443

oj hn at

certitudine infillibilitatis non fit unus cer-

yruiv f

tior alteró.

Sed hoc admitti nequit. Ergo,

nem ii

Maj. exinde patet : quód omnes a&tus fidei

bfuntict

habeant idem motivum , feu objectum for-

TOU

male , tum 21 guod , tum étiam 2 quo. Min,

tforma lib

prob. Nam actus fidei, quó intelle&us cre-

|apima t

dit myíterium Trinitatis , aut Incarnationis,

ii

poteft elici, etiam per difcurfum formalem,

i, qu

Sed talis a&tus non eft tam certus , quàm

TT

aCtus previus, quó intelle&uscredit: DEUM

aurdi,

effc (ummé veridicum , & hec cadem myfte-

n ul

riareveláffe. Ergo. Maj. patetexdictis num,

yauit

393. Min. prob. Premiffe fiquidem fem-

l') mgïsu

g

pet funt certiores conclufione , quantumvis

l

cer.«

M

Di(pumia

68

TraGatus lV. de Virtut, Tbeol.

"r

certá, juxta illud Axioma : Propier guod

dpfomdi j

unumquod tale, & ilud magh. — Ergo.

saena, Q

Confirm.

Saltem a&us fupernaturalis

stlicine p

fidei, quó intelle&us viatoris credit my(te-

rium Tiinitatis , aut Incarnationis, tam cer-

fidei d

anolianin

tus & infallibilis non eft, quàm vifio intuiti-

"IOT

va, quà intelle&us Beati hec eadem myfte-

riacognofcit. Ergo. Ant.prob. Namaliàs

r gt

siriaid

intelle&us Beati , non obftante hàc vifione

intuitivà , poffet fide fupernaturali credere

st

a, t

hac eadem myfíteria, Sed hoc communisS.

PP. do&rinz repugnat.

Ergo,

dupond

ipittnqu

Refp. D. maj. Sequeretur , quód unus

qgadtotng

44448us (upernaturalis fidei , non fit certitudi-

hm D

ne infallibilitatis abfolutà , five quoad fe,

eertior alteró, C,maj. Cettitudine refpc-

ET

&iva, five quoad nos, N. maj. & (ic dift.

PIUUM

& Cl

min. N. confeq. Ratio eft : quód actus fu-

pernaturalis fidei de myfíterio Trinitatis , aut

db

DI

UT

Incarnationis , elicitus per difcurfum forma-

TT

lem , tanquam conclufio , non fit 2404 [e

ü ttit; q

minüs certus, &infallibilis ; quàm a&tus fu-

Viv

pernaturalis fidei, quó intelle&us per mo-

TT

dum premiffe , aut priocipii credit; DEUM

LC

fummé veridicum hzc eadem myfteria reve-

ltlb

láffe, cüm uterque fit affenfus fupernatura-

ïämepmnhuH

lis; Quia tamen intelle&us nofter ex nati-

i :lfilimql

vo fuo tendendi modo femper magis adbz-

ret obje&to formali , leu motivo propter

ibailo

—

quod, quàm obje&e materiali , quod affir-

maàát 5

hu

Difputatio V. Artic, UI,

469

iüml:'v,

mat; ficut etiam volunras magis adheret

ilugig, .1 '

objecto formali propter quod ,

quàm obje-

.' * [&Uä

&o materiali , quod amat,

üit patet inamó-

M

Ie inedicing propter fanitat

em : hinc affene

N

fus fidei praítitusper modnm principii , fo-

[^1^

Atb

lummodoó 2zoad zos , eft certior affenfu pre-

ftito per modum conclufionis.

llade pa-

i m

tet : quód argumentum iftud fit etiam fol-

lat ln

vendum illis, qui affenfum fidei dc inyftcrio

u

revelato, per difcurfum formalem ; quinimo

Motrn

etiam virtualem , elici poffe negant : nam

M

illud axioma fuperiüs allegatum, femper ve-

ti, i

rum manet,tum quoad motivum intelleGtüs,

qorít d

tum quoad motivum voluntatis.

T

Ad confirm. D. antec.. A&us fidei de his

titdre

l

mylteriis tam infallibilis , & certus non eft,

j d

M

quàm vifio intuitiva , quoad fe, N, antec.

d aduslt

Quoad nos. C.ant. & N. coníeq, Nonta-

Ti d

men hinc fequitur , quód a&tus fidei de my-

yíun o

fterio Trinitatis potlit componi cum vifione

] ffr yml Ji

beatificà ejusdem ; quia (cilicec Diving Sa-

jnddusl

pientiz repugnare videtur, ut DEUS inter-

r o

pofità authoritate fuá teftetur Beato , quód

i, DEU

fit unus in effentia , & trinus in perfonis,

yieti

qui aliunde idipfam intuitive videt , prout à

p

paritate Principis in humanis num. 426. ad-

yl d

du&àà, declararipoteft. — Ex quo ipfo ulte-

T

riüs deducitur: quód humanitas Chrifti, que

ydi ]*

à primo inftanti fuz conceptionis per vifio-

nem intuitivam cognovit DEUM , & omnes

N

ilil quodïï

€rca-

| n;fäjmia

470

TraGatus 1 V de vVilrmt. Theol,

T

creaturas in DEO, fuerit incapax actüs fidei

gt

"Theologice ; quia nempe fuit incapax revc-

MFWWVL

lationis Divineg , ad fidem requifite.

Objicies ult. contra fecundam.

AGus

gt

4455

i n

pernaturalis fidei Theologice , quó intel-

RU [ Nlmm' '

leétus credit myfterium Trinitatis , aut in-

earnationis , certritudine infallibilitatis abío-

us

lutá, five quoad fe , certior eft quovisaffene

js lt

fu naturali, ctiam metapbyfice evidenti. Sed

pdeintt

ftniot, vt

hoc ipfo pariter certitudine infallibilitatis

refpectivà, five quoad nos , eft certior. Er.

du

o

. Min,prob. Nam quilibet a&us intelle-

iil

à

ualis , tanquam caufa formalis , in lined

nudtaylri

coenofcitivà , intelle&ui eandenmi denomina-

ii ii

tionem tribuit, quam in fe continet, ut iu-

dayltomti

.....

tellectus ab illo claré aut obfcuré, certó aut

w atl

opinative , infallibiliter , aut fallibiliter ob-

vídiedy

[

!

m

iOAUl

jeQivam veritatem cognofcens denominc.

M.vxl

tur,

Ergo.

ao

Confirm, Nam a&tus fapernaturalis fidei,

tll o

er fuam certitudinem infallibilitatis , exclu-

ii

i

tlf

dit ab intelle&tu omnem de veritate revelatá,

"duf

etiam imprudenter dubitandi potentiam.

t du

Sed hoc ipfo talis a&us, etiam quoad nos,

üï:,ncmiquam*

eft certior quovis affenfu naturali , etfi meta-

ii lm

hyficé evidenti. Ereo. Maj. prob. autho-

ET.

ritate D, Augu(t, Lib, VII, Confeff, cap. 10.

"8 jj

DEUM , tanquam Veritatem primam revc-

"tl

lantem, ficalloquentis : Dixi, nanguid zi-

Vr

Wil efi Veritas ?. Kt clawiéfli de longinquo: lm

Vs

"r

h

T

Dif,äu)þ:b V. Aviic, II

"

muï'älqu'

verà, Ego[umy gui[um. Et audivi, ficut au*

A;amfl

i

ditur in corde , & nonerat prorfu , unde dubi-

jarem : facilitiique dubitarem vivere me, qudma

T

n10n e[Je Veritatem , qua pereas qua facia [aut ,

cozogmuïïïf.

intelle&a con[picitar.

Ergo.

rim'uu';,;-,

Reíp. N.min, Adprob.dift. ant. : Quili.

446

P

ll

bet a&us intelle&tualis, tanquam caufa for

-

Eiut

malis, inlineá cognofcitivà, intellectui cane

H:E;rldfn*

dem denominationem tribuitexercité, quam

!j

ho

in fe continet, C. ant, . Etiam figuaté, N.

)Ev

ant. & confeq.

Ratio eft : quod intelle-

&us per actum füpernaturalem fidei , per

quem credit myQerium Tiinitatis, autIncar-

Ts

nationis , reipsáquidem fit infallibiliter cer.

bt

tusde myfterio credito, non tamen ctiam fit

,

far t

rcflexé infallibiliter cettus ; quód eliciat

tl d

aCtum fidei reipsá fupernaturalem , & non

n Qtonit

tantüm apparenter talem,

Atque idipfum

de aliarum quoqué virtutum a&tibus fuper-

m

naturalibus ad obtinendam , vel confervan-

lii d

dam gratiam fanCtificantem requifitis dicen-

j t

dum eft , de quibus folummodó prudentem

j oD

prefumptionem , autcertitudinem aliquam

p g

moralem , neutiquam veró metapbyficam,

fcu infallibilem habere poffümus , prout ex

rily «( at

jj 9

do&trina Conc. Trid, Seff, V1. cap. 9. patet:

Sicut nemo piu de DEImifericordia , de Chrifls

dl

merito, dégue Sacramentorum virtute , & «fi-

] anam[?

yi, m

caciá du£itare deet , fic quilibet , dum feip[umy

þo/i—

l Wi""ï'"ï

fuämguþe propriam iïïfrzaitatem , indif

110-

p;fpnuio

472 TTraatus YT. de Virtat, ä';;eol.

tionem ve[picit , de fua gratia formidare , & ti-

"

TI

mere poteji 5 càm mullu (cire valeat certitudiue

dei , cui aon . poteft fube[fe fal[um , fe gratiam

I

Qtusdian

DEI effe con[ecutum.

Ad confirm. D. maj, A&us fidei theolo-

anodi d

ice ab intelle&u excludit omnem , etiam

us r

imprudenter dubitandi potentiam anrecc-

speum at

t cdiind.

dentem. .N. maj. Potentiam concomitan-

tem , aut confequentem. C, maj, & fic dift,

qU5, uqu ]

vu, n dj

min. N.confeq. Ratioeft : quód a&us fidei

fupernaturajis quidem elici , aut confervari

nnrcücauwcau

non poffit , cum actuali formidine, aut du-

iuppt;

bio, etiam imprudente , faltem deliberato,

vitr ermuda

meytitrn,

de veritate myfterii revelati, prout ex di&tis

num,

425. & feq. patet , adcóque intellectus

(5

/

credens, n

on habeat potentiam dubitandi

tufiaif

concomitantem , aut confequentem, feu po-

ltss

tentiam (imultatis ad t21e dabium , & a&um

m prami

fideieliciendum , aut confervandum.

Hoc

àn gianta

tamen non obftante , intelle&us habet po-

ETRT

teatiam antecedentem , (eu fimultatem po-

rf

tentie ad dubium imprudens , quod per fo-

ttof: (

lum judicium evidens de prudenti credibili-

M p f

tate , feclusá evidentià in atteftante ; non

Ti

excluditur , & ad eliciendum a&tum fidci fu-

TM

ernatüralis.

M

Conílat r. Quód

'a&us fidei fupernatu-

447

wW,kü: V"h

ralis , certirudine infallibilitatis abfolutá ,

"Ubenici

five quoad fe, fit certior quovis affenfu na-

" r

türali, etiam metaphyce evidegti, lmpri.

mis

LT

i

r

M

I m.;, n

,Dijþutatia F. Artic. tll,

473

l!;mh' 71

mis enim habet illam infallibilitatem fzZjeli-

h Á

.

vam , quam quilibet affenfus iatellectualis ,

E

idénque fupernaturalis continet ; quia (ci-

licet DELUIS eftcaufa principalis , feu fpecialis

H

lt tge

hujusmodi affensüs , fimülque metaphyficà

repugnat , ut DEUS fpecialiter caufet actum

Ia

AE 09

erroneum in creato intelle&u , prout Difp,

IL.art. 5. ditum eft.

Néque obftat, quód

ajlti

lat

DEUS , tanquam prima Veritas , it caufa

fpecialis , etiam cujuslibet e&tás naturalis,

.ri,w:;on!':m:.

CY

quó intelle&tus ereatus principia lumine na-

ture nota percipit 5 ideóque tales aCtus pa-

ia r

tiformiter certitudinem infallibilitatis fzZje-

ii

&ivamcontineant, Contraenim eft, quód

gt

DEUS horum actuum naturalium folümmo-

urig d

dó cátenus fit cau(a fpecialis, quátenus eft

us u

cauía fpecialis ipfius creatura intellectualis,

yun, du

qu2 iftorum principiorum notitiam conna-

a, d

turaliter , quinimo cffentialiterexigit, ut ci-

us t p

tra errorem ratiocinari poffit.

Uade lícét,

ipalatn

fal(ificató per impoffibile hóc principió lumi-

qui p

ne naturg notÓ : Quod/izet efl , vel non ef,

hia

confequenter etiam £ilfificaretur hic a&tus

vl

fidei : Ver&um Divinum eft Incaruatuma, quia

a&w W )

fcilicet verificaretur propofitio contradicto-

ria ejusdem : Verbum Divinum ef , & wonefi

as t

Incarnatum , eu: Verbum Incarnatum eft chi-

juis 1

imara 5 nibilominüs ille a&us naturalis, quó

g

intelle&us. principium allegatum percipit ;

il 9

entitauyé fumptus poffet realiter exiftere,

,

H

2

etfü

^

"

p

4 — Tradlatos IV. de Virtut, Tbec;l.

,g;dgduci&

Q

et foret falfus , fecusautem pradictus a&us

lis,

g ttit

fqr

fidei fupernatura

ido t

Conftat 2.

Quód a&us fupernaturalis

4455

ei theologice non tantüm certitudine in-

yiii d

fallibilitatis /42/e8iv4 , fed etiam oZjediv4 ,

qqiagi

eádémque formali , fit abfoluté certior quo-

;gnmagïi!tf"sl |

nnytd

vis affenín naturali , metaphyficà evidenti,

Nam adequatum illius objectum formale,

Corht 4 9

d

feu motivum 21 guod cR authoritas, & reve-

latio Divina , eadémque propofita per illu-

a, t

firationem fuafivam Spiritüs Sancti, tanquam

a, t

motivum 27 240.

Cüm igitur magis repue

d ts

& illuftrantem fal«

ia

net, DEUM loquentem

lere , aux falli, quàm perlumen naturale de«

nitrhqudo,

vll

cipi rationem humanam ; hincadtus fuper-

naturalis fidei magis opponitur falfitati ,

xaio n p

gàm a&us naturalis ; etiam metaphyfice

vt

evidens.

Quamvis etenim quzlibet chi-

teadecduht

mera fit omnimodé impoffibilis in fenfu ne-

FTT

gat

ivo, feu eàtenus , qudtenus nulló modó,

1ninm u

adeóque nec

divinitus produci poteft ; ni-

utefrmidn

hilominàs una chimzra ex fuis pradicatis

LOT

intrinfecis eft in fenfu pofitivo magis impof-

tlf t

Sic ab intrinfeco ma-

fibilis, quàm altera,

^

ETU

gisr

-

epugnat Homzo-ceruw , quàm Hirco - cer-

il

ia fcilicet forma fubftantialis homi-

vui ; qu

"ii

nis, fcu anima rat

ionalis , utpote fpiritualis,

ttittg

magisopponitur forme fubftantiali, fcu ani-

"tf

me cervi, quàa eidem opponatur anima

uo

Vi

hirci ; cüm utraque fït materials, Exq

ul«

*tmmm.

li

L

Diþ»u:. V. 4rtic, LII.

475

n

ulteriüs deducitur : q"uöd a&tus fidel , non

quidem veritate formali, feu conformitate

?"Muäis

m

cum obiecto credito, que femper confi(tit

in indivifibili, fed veritate radicali, fit magis

hmm-,g,

TM

verus, quàm quilibet affeafus naturalis ; non

tamen magis verus , quàm vifio intuitiva fu-

Mi

pernaturalis,

um i

Conftat

3. Quód a&us fupcrhaturalis

itíg h.

449

fidei, fit certicudine infallibilitatis abfolutà,

Mupti

five quoad fe , non tamen ctiam refpectivà,

ia

five quoad nos , certior quevisaffenfu natu-

T

rali, feclusà evidentià in atteftante, & atte-

dernat

ftato.

Nam actus füpernaturalis fidei , re-

u

gulariter loquendo , eft obfcurus ; quia fci-

dul

licet objeCtum illius formale, feu authoritas

Va il

& revelatio Divina , pet illuftratiónem fua-

p

E

fivam fupernaturalem , intellectui fic pro-

palbx

ponitur, ot hzc illuftratio , quidem pruden-

s lu

tem , nontamenctiam imprudentem de op.

nul n

pofito formidinem , aut potentiam antcce-

od

dentem taliter formidandi, ezcludat, Econ-

1 przd

[ca

tra veró intelle&tus per affenfum naturalem

nl ïsimqof-

vetitati objeCtivg, fibi evidenter propofite,

ul« Y

fic adheret, ut deillànec quidem impruden-

m o

ter ,aut indeliberaté formidare poffit ; quin-

atl

imo , faltem quoad fpeciem , cogatur affen-

"T

tiri. Quamvisigitur omnis a&tus intelledua- /

"ULL

lis, tanquam caufa formalis ; ideóque pari-

yonil 2?

ter actus fidei fupernaturalis, eandem intel-

le&ui denominationgm tribuat , quam in fe

«iis !

COII-

Hh3

pj

476 'rTraBatus IV. de Virtnt. "Tbesl,

gt

continet , & proinde illum quoqué de my-

fterio revelato exercité certum , & infallibie

i n

sl f

lem reddat ; quiatamnen idipfum fignaté aut

1eflexé non preftat : hinc eandem certitu-

d

[

un u t

/

dinem refpe&tivam , quoad noftrum intelle-

&um non habet , quam affenfus naturalis

d

Haud et-

duf hm.iin

metaphyficé evidens continet.

enim certitudine infallibili cognofcere , fed

a, p

Mff"f[.'lm

folummodó prudenter perfuadere nobis

Jugiltt

poffumus , quód cliciamus actum fidei, aut

!

alterius virtutis, reipsà fupernaturalem , &

al tl

non folüm apparenter talem.

Nam aliàs

rgarigth:

quoqué infallibili certitadine poffemus cog-

s dnnnit

nofcere, quód per a&um perfeQa contri-

i Gol

tionis, aut ufum Sacramentorum obtinueri-

at

mus gratiam fanGificantem , cüm tamen ope

a lo

fitum ex do&rina Conc. Trid. num. 446.

, p n

adduáà confítet,

vdoiud

ARriCULUS IV.

wxf:mwänä:u,

M

t

déniil |

A A us fupernaturalis Fidei

Wf x

7 beologite [it etiam fummà frrmus ?

"ml

Renotapdum 1, Quód a&us fuperna-

alm ; (

k

turalis fideitheologice , idémque liber,

ITR

& meritorius, elicitive , feu effeGivé quidem

ïïï;um,, u

abintelle&u ; impetarive autem , feu affe-

CT

&ivé à voluntate procedat, proutnum.25:1.

" Guj

expofirum habetur,

Atáue ideó non tan-

tf

dei,

tüm in ipfo intelle&u habitus. infufus fi

ícd

[5

,

1

i

Dijþu;a!io Y, Artic, TY.

47

Wi

fed etiam in voluntate, à quà liberum , íd-

que fupernaturale iftud imperium immedia-

Miv

té procedit , habitus infuíus pie credulitatis

TE

e(tadmittendus.

Sic etenim D. Thom, hic

M.

q. 4.att. 2, docet : Credere eff aGhus intellecitis,

t

feeundàm quod. movetur à voluntate ad. affen-

*

tiendum,

Procedit autem bujumodi acku à vo-

p d

luntate , & intelledu , quorum utrimaque na-

tulet ts

um eft perfici per babitum.

Et ideó oportet ,

t fdi a

uód tama in voluntate fit aliguis bFabitus , qudàm

ia

$a iutelleciu , fi debeat aClus fidei c[fe perfetius, Ab

, Mul

hoc igitur imperio fupernaturali voluntatis

TA

a&tus fidei denominatur liber, & meritorius;

ul

etiam fa&á fuppofitione , quód intelleCtus

u ag

fimul haberet naturalem evidentiam de atte-

Upinen o

ftato , feu obje&o revelato , fpecificative

jatn. a

fumpto , prout rurfus D. Thom. hic q. 2.

art, 10. ad 1. refpondet : Qzazdo bomo baset

]

voluntatem credendi eay qua [unt fidei , ex [ol4

!

J

autboritate Divinas etiamfi ba£eat rationem de-

mon[irativam ad aliquid eorum , puta ad boc :

jj fih

quàd eft DEUM e[fe , son. propter boc tollitur ,

fs

vel diminuitur meritum fidei,

ts fopt

Prenotandum 2. Quódex hoc DoGoris

451

Angelici refponfo iterató pateat : nulláte-

faqli

ii

nus repugnarte , ut eadem rcalis exiftentia

DE! , ab eodem intelle&tu hominis viatoris,

D [

um

fimul per conclufionem demonftrativam na-

turalem, fit fcita, & perfidem fupernaturae

j

]

i?

)

j

lem, cámque meritoriam credita , prout id-

[

l

Hh 4

ipfum

D

W

478 Tra&'atu:' lF. de Virtut. Yheol,

sqü'"

"

ipfam etiam fupeeüs num, 414. ex illius do-

&rina oftenfum eft. Haud etenim repugnat,

;

h

]j

g oundun

ut intelle&us candem veritarem obje&tivam,

fimul ex duplici motivo adzquato , uno vi-

g u

délicetícientige naturalis, & altero fidei fu-

ii

, icopida

pernaturalis, taltem per duos a&us realiter

diftiactos affirmet ;5 etí(i hoc per unicum

d fran

& d n

adum , realiter indivifioilem , prout aliqui

"

contendunt , fieri non poffet,

Quinimó

, Mif

shitriniismot

poteft intelle&us eandem veritatem ex du-

plicimotivo adequato fic affirmare , ut per

3r0c0nt, U

fuum tendendi modum, feu fignate, feu exer-

atyeow

-

cité, nnum motivum alteri preferat ;; quod

hr

s. Sct

ctiam reipsá toties contingit, quoties intel-

le&us cidem veritati magis propter unum,

RUERT

quàm aliud motivum totale adheret,

At-

lii dgi

que ideóilla verba D. Thomz ip allegato re-

Ya n

fponío , de homine realem exiftentiam DEI

E

credente , ex fo/d autboritate Divind , neuti-

aptqutitde

qeam in fenfa exclufivo alterius motivi ad.

tv f

gequati, fed folum in feníu po(irivo , impor-

ET T

tante adequatum motivum fidci theologi-

"tttyr, (

ce, preter adequarum motivum naturalis

lii

Ícientie , funt intelligenda , & quidem ita,

MY

ut intelle&tus ex imperio voluntatis moti«

TA

vum fidei preferat motivo fcientie.

Nam

Tid

aliàás DoGtor Angclicus fruftra inquifiviffet ;

Andemonftratio naturalis de reali exiftentia

"ts w

Jüttiris

DEI impediat meritum fidei , quà creditur

Tilty t

cadem realis exiftentia DEI ; quia fcilicet

TM

hec

|

r

Difputatio V. Art. TF.

479

Vgl

hec quaftio non fuiffet de fubje&to fuppo«

É

nentc,

um

. Prenotandum 3. Qaód fitmus affenfusaea,

Ms

W

dicatur ille , per quem intelletus alicui veri-

t ,

tati objeCtive , fibi reprzfentate, fic adhas-

r

Uiv

ret , ut omnem formidinem de oppofito ex-

K

cludat,

Hzc autem adhefio firma poteft

DI

!Ollhw.l

effe duplex, nimiram vel neceffaria, vel li-

, Qu

bers. Adüaz(io firma, eadémque neceffaria

AT

fundatur in illis motivis, quz intelle&um ita

Mp

convincupt , ut veritati propofite , nec qui«

"

dem ex imperio voluntatis, poflit diffentire ;

WU

ideóque hac adhz:fio etiam mer? intelleiualis

d

appeilatur. Sicintelledtus demonf(trate per

Qu n

fyllogifmum fcicntificum reali exiftentie

ht À

DEIHfrcoiter, & quidem neceffarió adharet,

ilento t

ut hnic veritati nullátenus diffentire poffit,

ao

Adüzfio autem firma , eadéuique libera eft

i , t

illa, per quam intellectus , ex imperio vo,

mogd

luntaus, omnem formidinem de oppofito

9, inptr

excludit ; ideóque hec adhafio etiam «ffc-

ho

&iva nuncupatur.

Quódfi porró imperium

) rl

iftud fit prüdens ; tunc firmitas affensós ad

lmdcm'xm

virtutem conftantiz , (i veró imprudens, ad.

wis o

vitium pertinacige revocatur,

Sic intelle-

j M

&us prefüppofitá evidentiá prudentis cre-

paulii

dibilitatis , faltem refpe&tivà, ex imperio vo»

jj d

luntatis firmiter adhzerer , & quidem conflam-

ier , per affenfum fidei , obje&o revelato,

qui quil

qi Í

CW

quantumvis obfcuré propofito.

Econtra

M

ve-

Hh35

bifþu!ll'

480

TraGlaiaus TY. de Virt. 'Theol.

J

veró intelle&us, prefuppofità evidentiá prae-

D)

] w

quikinn

di&tà, eximperio voluntatis negans candem

veritatem obje&rivam , neutiquam cenítan-

y!J!!Ws ! j j

m n

ter , fed pertizaciter adhzret doQtringe oppo-

fite, qu& adhefio ad herefim pertinet. Cüm

a MP

jl t

igitur in Articulo preced. de certitudine in-

fallibilitatis, &adhefionis meré intelle&ua-

mdem atl

lis, que fidei füpernaturali competit, actum

n p

fit

L]

3

nunc ulteriüs de certitudine firmitatis,

urc:iarirr)cuälibctj

feu adhafionis affc&tive , & appretiative

y, p

gt t

agendum erit.

Dico r.

A

um fupevrnaturalcm fidei

isDchng

453

theologice , certitadine adhafionis affedli-

gonit Duit

ve , & appretiative , firmiorem effe quovis

vamir p

adun Áj od

affeníu naturali, faltem illó , qui non eft fidei

exiftimate , feu apparenter talis,

Ita cum

vtf gt

D. Thom, hic q. 2. artic, 10. & q. 5. attic. 3.

t titrt

communis Theologorum fententia. Prob.

uitls l

Namiantelle&tus, pro fenfa compofito natu-

( Nat

ralis demonf(trationis de realiexiftentia DET,

tl

non poteft eandem exiítentiam fimul crede-

itíli a

re fide lupernaturali theologicá ; nifi autho-

ij n

ritatem DEI loquentis , tanquam motivum

"ttlnttay

adequatum fidei , per fuum tendendi mo-

"ii

dum , faltem virtualiter & implicité , pra-fe-

! Mthy, d

rat motivo adequato fcientie naturalis, de

Ut a

hác cádem reali exiftentià DEI. Ergo, ànt,

"ll

prob.

Ad credendam fide theologicà exi-

^ ag

ftentiam DEI, pro fenfu compofito natura-

CUT

lis demon(trationis dc hác eddem exiftentià

1

A

"i

DEI,

htl

W,AV

bzþm'ah'o V. Artic, TV.

481

DFI, requiritur hic modus tendendi, faltem

IW.""MW

]

virtualis & implicitus: Creo exiflentiam DEI ;

m

eredituru ,. etfi de illa mou baberem demonftra-

110x07 Zaturalem, Sed hoc ipfo. Ergo. Min,

Q Atf

patet. Maj. prob: Ad omnem a&um fidei

Htf

thcologice cffentialiter requiritür , ut per

M.

eondem intelle&us creatus praferat verita-

Mp d

tem primam , nonquidem intenfivé, fed ap-

ht fs

pretiativé, cuilibet veritsti fecundz, feu crea-

gt

t2 , prout ex doctrina D. Thom. num. 450.

allegatà , & feq, expofitá paret,

Atqueidcó

N

idem Doctor Angclicus hic, q. s. art. 4. ad 2.

g d

refpondet : De ratione fidei ef , ut Veritas pri-

od

1

wia ogznibus praferatur.

Sed hocipfoad cre-

ninpddtl

dendam fide theologicá exiftentiam DEI,

& du

pro fenfu compofito naturalis demonftra-

a At

tionis, regniritur predictus modus renden-

qi, P

di, faltem virtualis, &implicitus.

Ergo.

yftonite

Confirm. — Nam cátenus affenfus fnper-

lentia D

454

naturalis fideitheolosice , non poffet adha-

imul d

fione affeGivá , & appretiativá cffe firmior ,

nif aubo-

quàm aflénfus naturalis alioquin praftitus

potium.

principio lumine nature noto; quátenus in-

od -

relle&us ex imperio voluntatís deberet effe

j

magis paratus, ad negandum potiüs tale

raity

principium , quàm myfterium revelatum,

Sed hocfieriporeft, Ergo. Maj, patet. Min.

b V

gt

prob — Nam intelleGus ex'imperio volunta.

tis , credens fide fupernaturali myfterium

vftonit

a i

(ut]

ara-

|

|

Trinitatis; poteft & debet ; magis cífe p

tus

X

DiJ"Pumï

Tradfatus IV. de Virtut. Tbeo[.

482

tusad negandum hoc principium lumine nas

ET.

:üre notum : Quecizque [unt eadem uni ttre

m fqi

zio, funteadem inter fe , quàm mylterium Tri-

d

nitatis revelatum,

Sed hoc ipfo.

Ergo,

Si etenim intelle.

gincletti

Min, patet. Maj. prob,

j wl

Gus credens my(terium Trinitatis, non foret

g B

magis paratusad negandum principium pre-

siipptutau

di&um lumine nature notum; tunc nullus

dgmgudlfüümll

'Theologus ; ad falvandam fidem de hoc my-

uds D. À

flerio , predictum principium limitaret ad

Sed

juet r a

folas res creatas, excipiendo Divinas.

ii

apulti Theologi praefatum principium ita li.

a, d

mitant , ut eorum libros infpicienti patet,

Ergo. UndeD, Thom. hicq. 2.art. 10, ad 3.

ss Qu

iiyiwo n

Sapientes mapn meritum fidei badent , mon re-

cedentes d fide propter rationes Pbilofophorum ;

diptuttti

34, bt

aut Hareticorum , contra fidem indputlas.

Dico 2, A&Gumfupernaturalem fidei, cer.

ib nl

455

UT

titudine adhzfionis affe&tive , & appretiati-

vz , firmiorem non efle a&u fidei folüm exi-

t d

ftimatz , feu apparentertalis. Prob. Nam

at m

poteft Idiotz alicui, cum dogmate vero de

&t Vij

Incarnatione Verbi Divini , proponi etiam

Atl

dogma falfum de Incarnatione Spiritüs San-

"t i

&i, fub eàdem evidentià credibilitatis refpe-

"tl

Givà ; quin veritatem unius difcernat à fal-

s t

fitate alterius , ideóque per errorem inculpa-

"ii

bilem judicet : utrümque dogma effe cre-

atf

dendum fide firmiffimá , tanquam divinitus

At

revclatum ; atque in tota Ecclefia Catholica

fE.

u

[

LT

Difputatto V. Artic. IV,

483

ii

receptum, Sed hoc ipfo, Ergo. Maj, patet

a "j

ex dictis Difp. przced, integro Artic, 4. Min.

à L

prob, Hic fiquidem ldiota poterit in pre.

U

dicto cafu, ex pio credulitatis affc&u , impe-

^

titio)

rare intelledtui affenfum firmiffimum , dog.

lii

mati vero de Incarnatione Vetbi praftan-

Hiiay

dum ; ideóque pariterex codem affectu po-

A

terit imperare affenfum &qué firmum, falfo

dogmati de Incarnationc Spiritüs San&ti prae-

!:mdcbomp

Y

ftandum. Ergo, Ant. exinde patet : quód

ia k

Idiota ex errore inculpabili judicet , &eque

M

t ul

fal(um , ac verum dogma effe divinitus reve-

latum, adeóque pariter fummá fide dignum,

o w

Md

Confeq. prob. Quamvis etenim folus affen-

fus dogmati vero praftitus , utpote a&us fi-

(hn)y t

Viipinm,

dci fopernaturalís , haberer certitudinem in-

fallibilitatis , fecus autem alter , utpote fal-

'ä(äth

mf t

fus , ideóque a&tus fidei tantüm apparenter

zapprcna(þ

talis ; nihilominis utérque haberct equa-

folüm er

lem certitudinem adhafionis affeive , &

appretiativa.

Ergo.

rb Na

qe o d

Confirm,

Sietenim 1

diota, in cafu prä-

di&o , dogma falfum non crederet, cádem

456

Qni etd

pritisSul-

certitudine adhefionis affe&ive , & appre-

jtsdot

n

tiative , quà credit dogma verum , fed illud

negarct ; tunc eoipfo foret hereticus, non

cemt 1

quidem materialiter , fed formaliter talis:

yemin

quia fcilicet affe&ive recederet à DEO, tan-

s d

p d

quam prima veritate , adcóque nec quidem

"

verum dogma crederet , per a&um fidei fu-

pere

j C:thuh[

j

*

' bW

484

NraGlatus I V; de Virtuf. Tbheol,

j

ernaturalem reip:sá, fed folummodó appae

rentertalem. Ergo. Ant, prob, Repugnat,

Í c;cdtlam.

T.

ut intelle£&tusper a&um fidei theologice, rc-

adidusd

ipsá talem , credat unum , & neget alterum

aural t

articulum , fub eádem evidentiá credibilita-

quratis df

tis fibi propofitum , tanquam divinitus reve-

qylir at

latum , & in. Ecclefia Catholica receptum.

For-

nl ia

Sic etenim D. Thom. hic q. s. art. 3.

ii

anale objectum fidei ef Veritas prima , [ecundima

gt

quod manifeflatur im Scripturis facris , & do-

&rina Ecclefis , qua procedit ex Veritate prima,

ais w

( Nai

Uzde , quicitimgue non inbaret , ficut infallibili,

& Divina regula , do&hrina Evclefie , qua pro-

pttinid

aisl

cedit ex Veritate priuza , ia Scripturü facri mae

nifeflatd , illezom babet babitum fidet 5 fed ea ,

tht

drmireet

qua [unt fidei , alió n0dÓ tenet , quàm per fidem.

Ideóaue demum ita concludit : Uzde mazi-

vt

féllum efl , quód talis bareticms: ( nimirum tor-

nis, l

malis^) circa wnuaum articulum , fidem non ba-

TY

&et de aliss articuln , fed opinionem quandam fe-

*94trt

eundfim propriam voluntatem.

aol o

Objicies 1. contra primam,

Si aCtus fu-

Bsiiniyk

4'5'7pematumhs fidei , reipsá talis, certitudine

adhefiouis affective , & appretiative , fir-

At

mior effet affenfu naturali , quamvis meta-

]

phyfice evidenti ; tunc intelle&tus ex impe-

"t t

rio voluntatis , per talem a&tum credens ve.

CM

ritatem revelatam, faltem habitualiter , aut

"6 Nl

virtualiter fic afficeretur , ut potiüs effzt pa«

* il

ratus ad negandam eandem veritatein natu-

Vil

f4«

ll M !

Difhutatio F, 4rtic. IV.

485

dWö:m.

reliter demonítratam , quàm fapernaturali-

bl 'Pm

1

ter creditam.

Sed hoc repugnat.

Ergo.

hi

Wt

Maj. patet. Min. prob. — Repugnat enim,

Mib

ut intelleGtos, ex imperio voluntatis fide fu-

hii

pernaturali credens realem exiftentiam DEI,

DN

fit paratus negare potiüs hanc cxiftentiam

Wt

naturaliter demonftratam , quàm fuperna-

ïll!f,ï, l

turaliter creditam :

3

quia fcilicet repugnat,

W ftia

ut intellectus fitetiam habitualiter aut virtu-

jei, f h

aliter difpofitus ad affirmandam fimul & ne-

Irit n

gandam candem veritatem.

Ergo,

m

Conf,

Nam idem realiter indivifibilis

um

aCtus poteft fimuleffe fides fupernaturalis , &

n jmim

Ícientia naturalis de realiexiftentia DEL Sed

ri; o

hoc ipfo repugnat, ut affenfus fidei füperna-

unjríun,

turalis fit firmior certitudine adhafionis affe-

Ui

Give, & appretiative , quàm affenfus fcien-

ipitum Oi

tie naturalis , de hác eddem reali exiftentid

ii

DEI, Ergo. Maj.fupponitur. Min. prob.

Repugnat, ut idem realiter indivifibilis a(fen-

giinj

fus , eidem veritati objective ab intellectu

preftitus fit firmior femetipfo.

Siucus(ü

Ergo.

cetitudioe

Refp. D. maj. IntelleCtus effet paratus

ad ncgandam potiils eandem veritatem natu.

458

EM

ynnis t

raliter demonftratam , quàm fuüpernaxurali.

ter cteditam , reduplicativé fumptam.

C.

hus tlj*

a

Maj. Eandem veritatem folüm fpecificativ&

fumptam. N, maj. & fic dift, min. Nzconfeq,

ia

ais

Ratio cft: quód intellectus; pro fenfucom-

pofito demonfílrationis naturalis de reali

cnmcmmïf

CXl«

!

Dd

486

Traclatus 1 V de V;'rmi. !l;lyeo/.

PL

exiftentia DEI , per &dem fupernaturalem

credens hane eandem realem exiftentiam ,

a t

um di

non quidem poffit effe paratus ad nepandam

didts ^

hancexiftentiam fpecificarivé fumptam, co.

quóàd aliàs illam non crederet fide firmiffi-

àp Ányrii

a Trnius d

mà; attamen poffit eflc paratus ad negan-

shus redbt

dam povüs hanc exiftentiam , prout natu-

aine g

raliter demoaftratam , quàm prout fuperna-

turaliter cteditam ,. feu reduplicativé (nm-

; ib

ia Dd

ptam.

Nam ad a&um fidei fupernaturalis

e(fentialiter requiritur , ut authoriras DEI

vt yetta

vditer d

loquentris , omnibus aliis motivis, ad afbr-

tnandam eaadem veritatem conducenubus,

& Mib N

abintelle&u preferatur, prout num. 455. &

st

od d

feq.oftenfum eft, Ex quo tpfo arguitur,quód

illeaffeufus, qui pro lenfu compofito natu-

"if

um

ralis demonftrationis predicte , hunc.mo-

dum tendendi contineret : Credo realem exi-

nl od

fentiam DEI 05 authoritatem DEI loguenti ,

ii g,

zi02. crediturti , mifs demon[lratio naturalis ad-

tl

e[fet , neutiquam foret a&tus fidei theologi-

:H Müüm T

u ag

€2 , prout ex do&rina D. Thom, num. 450,

allegatá, & feq. expofi:á patet.

"tdndal

Adconfirm. N. min, &d prob. D, antec,

& ln

Repuguat , ut idem realiter indivifibilis affen-

i, lag

fus fit firmior femetipfo, prout eidem moti-

Wtl

vo innixus. C. antec. Prout diverfis moti-

3—':!15, W

visinnixus. N.antec, & confeq. Nam talis

MT

a&tus , eti cealiter indivifibilis , prout inni-

Vif«

- Mj

M

us authoritat'i DElloquentis , faltem

tua

!

|

TM: MV/,

Dz'j'putat:'o V. Artic.lV.

487 .

1om

"

tualiter eundem modum tendendi cont

ine-

J

^

ret, quem theolo

HIUS'»R;;QE'

4l

gica fides exigit; alioquin

talis non effet,

UM

M

rl

Objicies 2. -Repugnat , ut intelleGtus per

459

actum- fupernaturalem fidei credens myfte-

N!S!UH'L':;;;

rium Trinitatis, a

ppretiativé illud, prout di-

U ts

vinitus revelatum , praferat huic principio

at o

lumine naturg noto : Qzod/i£et eft , vel sox

t

^

ef. Sed hoc ipfo etiam repugnat , ut exi-

las

ftentiam DEI , prout divinitüs revelatam,

ior D

appretiativé preferat eidem exiftentia , pro.

, df

ut naturaliter demonftrate.

Ergo.

Min,

ul

patet. Maj. prob.. Nam aliàs przdictus a&tus

P

i

fidei fupernaturalis , poffet faltem vircualiter

D

hunc modum tendendi continere : Mallega

TU

mepare prafatum principium lumine natura na«

, lia

tum y quàm revelatum wyflerium Trinitatis,

rl tj

Sed hic modus tendendi repugnat, — Ergo.

TL hg

Maj. patet, Min. prob. Nam predictus mo-

nutiiie.

dus tendendi equivaleret huic : Ma/o nega-

i diecig

ve zlam veritatem , quam negare mibi efl iui-

um 450

polfidile , ac alteram , quam negare po[Jum, Sed

hic modustendendicft chimaricus , ideóque

D

repugnat,

Ergo.

(ilissfe

Confirm.

Nam intelle&tus per actum fi-

side ao

ei fupernaturalem , quó credit myfterium

iveris 0

Trinitatis, non poteft magis cffe paratu:, ad

j MP

negaudum , quàm credendom hoc myfte-

rium. Sed hoc ipfo non poteft effe magis

Á

P[Olll?üv

n

paratus ad negandum pradi&tum principiua

U

À

lu,

| lDifPld«

483

Traäalu; IY. de Yirtut.'Tbeol,

lumine natute notum , quàm hoc myfte.

st

3 od

rimn, Ergo. M

aj. patet. Min. prob. Falfifi.

cato etenim pre&

di&o principio, falrem con-

JWI,M"

fequenter , etiam falfificaretur a&tu

s FldCiu

quó intelle&us credit my(terium TTrinitatis ;

«tj

"adindk

üt num. 440. refponfum eft, ideóque mo-

n p![(i/mn

dus tendendi equivaleret huic : Ma/em ne-

inds p

gare; quàm credere

i

fierium Trinitatu, Ergo.

Rcefp. D. maj. ult. Syllogifmi.

Predictus

TE ]

460

modus tendendi aequivaleret huic : Ma/one-

P

sttdi

are illaua veritateua , quam negare mibi efl ime-

atitml

?

offibile ; ac alteram , quam negare poffum, pro-

ut

hic modustendendi confiítitin actu , tum

wilicidian

tum obje&ive abfoluto. N. maj.

p

fubjedtive ,

Prout confi

ftit in a&u , fubje&ivé quidem

x t

abfoluto , fed obje&tivé tantüm conditiona-

dsausl

to. C. maj. & ficD, min. N. confeg. Ratio

utndi C

eft :

uód a&us fidei fupernaturalis, per

Sirim D

que

m intelle&us credit my(terium Trinita-

-7 piim;ad

tis, neutiqua allegatu

m modum tendendi,

in fenfu, tum fuübje&ive ;

tum obje&tive ab-

thl h]

foluto contineat , prout ifte per hane vo-

, Hic

Aitikn

cem : Malo,grammaticaliter exprimitur

Unde

Surtties

etenim. foret omnino chimaricus,

* t

hic modus tendendi , per vocem Ma/lem ,

df

uz affe&um fubje&tivé quidem abfolutum,

Ti

fed obje&ivé folüm conditionatsm expri-

h B

mit, exponi debet.

Sic autem expofitus,

"f t

neutiquam foret chimaricus , prout à pari-

d

. tatc fupernaturalis a&üs poenitentiz de pre-

te-

"gf

|

L

t

Difputatio F. Artic. IV.

489

TA

terito peccato patet. Hic etenim folummo.

u

dó hunc modum tendendi, fübjectivà abfo.

"DA

lutum , & obje&ivé conditionatum continet :

Md

Facerem , fi po[fem , iflud peccatum mon fuijfe à

MW"»'ZS,

16 commi/[Jum , neutiquam veró hunc mo-

Ti

dum etiam obje&ive abfolutum : Facío, u-

U: n

Hic et-

r

meum peccatum non fit commil]um.

enim a&tus , utpote fatuus, non foret füper-

lii Dl

naturalis,

127

Ad confirm. N.min. cum fuá prob. Quam-

LE

vis etenim fal(ificató illó principió confe-

g

quenter ctiam falfificaretur a&us fidei ; quia

ATOM]

tamen hic eidem non innititur, fimálque ma.

u Mi

gis repugnat falfificari revelationem Divi-.

ii qi

nam, quàm veritatem meré naturalem : hinc

g audutt

predictus actus fidei folummodó hunc mo-

v hat

dum tendendi continet : 5 credere zon pof-

gudls,

fema myflerium Trinitatis , nifi negando princi«

myu

pium prafatum $ malleuz boc , qudm illnd nt«

mmtendt

are,

;bjcäwä h

Objicies 3. Hinc fequeretur , quód ín.

461

t i o

telle&us poflet effe magis paratus negare hoc

ipitu, z

nl

principium naturale : Quacrhnque funt eadem

Al

ani tertio , funt eadem inter fe 5 et(i princi-

a*

pium iftud cenferet metaphy(icé opponi my-

TU

fterio Trinitatis. Sed hoc repugnat. Ergo,

n

Min. prob. Hocipfo, quódintelle&us prin-

Tl

cipium iftud naturaliter evidens , cenferet

p

metaphyfice opponi myfterio Trinitatis, eo

ipfo non poffet iftud credere fide theologi-

lï(:ntiföf?""

li 2

cà.

p,'fpmti

490

Tyratlatut 1Y. de Virtzt. Tbeof.

jb

cà. Ergo. Ant, prob, Si ctenim intelle&tus

:(aj(äy e 0,

priücipium illud evidens , cui diffentire non

. hii

poteft , cenferet metaphyficé opponi myfte-

sfnío eo0

rio Trinitatis ; tunc etiam cenferet myfte-

rium Trinitatis reipsà effe impoffibile. Sed

jineltdns

m

hoc ipfo non poffet illad eredere fide theo-

Ergo.

joniri (ntt

logicá.

at

Con

firm. — Quamvls etenim DEUS poffit

D

revcelare contrarium alicui veritati folüm phy-

ficé evidenti , prout in myftetio Euchariftig

frigibt d

FE

patet , in quo accidentia panis haud ampliüs

du

(ignificant przfentem fuübftantiam panis; non

ylfa od

tamen poteft revelare contrarinm

Alicui veri.

tati naturali , metaphyfice evidenti.

Sed

f p

hoc ipfo intelle&us , in cafu predicto, non

qui t

poffet credere myfterium Trinitatis. — Ergo.

Elus.nou put

4l

Maj.prob. Nam aliàs veritas naturalis me-

lm CA

taphyficé evidens, aut divinitus falfificari ,

aut DEUS falfum loqui poffet, quod utrám.

tidadonn,

Ergo,

inigin, m

que repugnat,

t dotint

452

Refp. D. maj, Fa&

à fuppofïtidne, quód

intelle&ui , etiam pro fenfü compofito pre-

ttryo d

dieti judicii, myfterium Trinitatis propone-

:wöcmktmylln

retur , üt evidenter credibile fide prudenti,

iil

&c firmiffimà , ranquam divinitus revelatum.

PT

C. maj. Secus. N. maj. & fic dift, min. N.

*f

confeq.

Ratio eft : quód voluntas non

DX

poffit prudenter imperare affenfum firmiffi-

uTT

mum , ab intelle&u preftandum myfterio

LT

"Tiinitatis , nifi eidem praluceat judicium

£vie

"n

L

Difputatio V. Artic, lV.

491

h

evidens credibilitatis , evidentiá faltem re-

UM

fpe&ià, de illo, tanqvam divinitus revela-

feoïïm&g.

to,

Qbl

Fa& igitur fuppofitione, quód etiam

pro feníu compofito illius judicii naturalis ,

WEv

quó intelle&us cenfet principivm allegatum

r i,

metaphyficé opponi myfterio Trinitatis, ni-

hilominüs iftud eidem proponatur, üt pru-

i

denter credibile fide fitmiffimá , intelle&us

iuleys

ex imperio voluntatis , non folüm poteft,

du

fcd etiam debet effe paratus , ad negandum

dutpa

potiüs axioma przdicdum , quàm myflerium

at

illud divinitus revelatum, . Econtra veró , fi

dN

pro fenfu compofito judicii predidi , non

n Y

poffit intelledui proponi hoc myfterium,

yello, t

tanquam prudenter credibile ; tunc intel.

7

le&us non poterit illud credere fide fic-

xl

miffimà,

vlf

Ad confirm, C. maj D. min. juxta datam

yd at

modó diftin&ionem , & N. confeq. , Adver-

tendum fiquidem , quód prafens eontrover-

fia non confiftat in eo : an intelledus pro

ov gl

nftopre

fenfu compofito judicii naturalis , etf erro.

nei, quó cenfet myflerium Trinitatiseviden-

; [opont-

! ?:udcntïl

ter effe impoffibile , poffit illud credere fide

firmiffimá ; fed folüm ineo : an intelleQtus

ia

M. g.

credens hoc myfterium, per fupernaturalem

aQum fidci , veritatem illius praferat appre-

ol !

u n

tiativé principio przdi&to lumine natur& no-

to? Atque hoc alterum , neutiquam veró

ln 0^

primum , num. 454. affirmarum cft,

T i"duï'f

$x

b.

,-««DW

49*

Tractatus IV, Je Vivtut. 'Tbeol,

[

'

Objicies 4. contra fecundam.

Repu-

jfgtont

465, .

at, üt iotelle&us ex imperio voluntatis ,

j M

tam firmiter credat dogma falfüm , deIncar-

( d.

natione Spiritüs Sancti, per actum fidei fo-

ss

lüàm apparenter talem , quàm dogma verum;

qeet um

de Incarnatione Filii , per a&um fidei füper-

naturalem ; etfi otemque fob eádem eviden-

[ DEOI naqu

ao i

tiá credibilitatis refpectivà fit propofitum.

Nam intelle&us per

a d

Ergo.' Ant. prob,

m

a&um fidei fupernaturalem , utpote reipsá

vuiippto

verum , adhzret fuper omnia DEO , tan-

.

gt

quam prime veritati

.

' Éécontra per actum

du d

fidei folàüm apparenter talem , utpote rcipsá

falfum , non adhzret fuper omnia DEO, tan-

sis Mil

ilep t

quam primz veritati.

Sedhocipfo. Ergo.

stüaconot

Confirm.

Intelle&us per a&tum fidei fu-

at d

pernaturalem , quó credit Incarnationem Fi-

lii, DEO , velut ptimz veritati hoc myfterium

dl d d

M

revelanti, faltem firimiüs adharet , quàm pet

a&tum fidei natüralem , quó credit [ncarna-

Md a,

vt d

tionem Spiritüs Sancti.

Ergo.

Ant, prob.

At d

Nam a&us fidei fupernaturalis , eft ab intrin-

feco effentialiter incompoffibilis, cum omni

1s C

formidine , faltem deliberatà , de reali exi-

l'm if'an';, N '

ftentia revelationis Divinz, proutex Propo-

ET

"tht )

fiione damnatá , num.286. addu&à patet ;

fecus autem a&us fidei ,. folüm naturalis.

As du

.

Sedhoc ipfo.

Ergo.

ETE

"Refp. N.ant. Adprob.D,maj, Intelle.

"titin

494

&us per a&um fidci folüm apparenter talem,

7 Wt

ut-

A^

Di[putatio V. Artic.1 V.'

"

EM

utpote reipsá falfum , non adheret efediive

i Wt

ilv

DEO fuper omnia, tanquam prima veritati,

lh

i

C. maj. Non adheret DEO affe&iivi, N. maj.

L

H

& fic dift, min. N, confeq. Ratioeft : quód

d

(s

intelle&us per a&um fidei folummodo op-

LIM

parenter talem , quidem effeGiv? non adhze-

idotis

rcat DEO, tanquam prime veritati ; afe&i;v?

!s

tamen, feuappretiativ? DEO , non minüsad-

li

hareat , quàm per atum fidei fupernatura-

[

lem ; eüm utérque a&us ex fupernaturali vo-

1

luntatis imperio procedat.

Sicut enim ille,

d

qui ex errore inculpabili hoftiam nondum

t

ii

n

l

confecratam adorat , tam pium a&um Reli-

77 MT

gionis , & quidem affc&ivé, et(inon effc&i-

vé talem exercet , cüm reipsá idololatriam

o D

Á

materialem committat; quàm alter , qui ho-

tv F

ftiam confecratam adorat : ita pariter de

nylit

predi&is duobus fidei aGibus difcurren-

dum eft,

yquort

Ad conf. D, ant,

Intelle&us per a&tum

jclncam

fupernaruralem fidei DEO firmiàs adharet ,

An, p*

ibintut

adhafione iztelleiuali , quàm pera&tum fidei

naturalem. C.ant, Firmiüs adhzret , ad-

n

lo

hafione afféliv4, N.ant. &coníeq, Quam»

vis etenim folusactus fidei fupernaturalis ha.

o

beat certitudinem ivfallidilitatz , que ad in-

d

telle&tualem adhafionem pertinet , fecus au-

p t

tem aCtus fidei naturalis ; nihilominüs utér.

que habet equalem certitudinem adbafionis

] )

nta-

aftGiva provenientem ex imperio volu

g

i4

tis,

fopm

494. : Traclatus YV, de Virtut, Tbea;.

tis , ut intelle&us equé ab uno , ac altero

gun, 00

g'. yun W

aflenfu omnem formidinem, faltem dclibe-

«

tatam excludat.

PL

aj d

Objicies ult.

Hocipfo, quód folus a&us

465,,

pernaturalis fidei habeat certitudinem in-

l uöd n

il

fallibilitatis, effentialiter exclufivam omnis

formidinis deliberate ; eoipfo quoqué ha-

alitomta!

L

bet fpecialem quendam modum tendendi,

whrids,!

ut intelle&tus per eundem , non folürm effe-

TT

i d

Give, fed etiam affe&tivé , DEO revelanti fit-

miüs adhareat, quàm per a&um fidei mer

r (s

naturalem,

Ergo. Ant. prob. — Nam aliàs

apeiont

fides fupernaturalis , per jntrinfecum fuumn

g

BI

modum tendendi , non magis excluderet

omnem formidinem dcliberatam , quàm

i nodn a

a&tus fidei naturalis , & folüm apparenter fu-

2j t

pernaruralis, Sed hocadmitti nequit. Ergo,

nexdofont

.XConfirm.. Intellectus redexé cognoícens

vlma ,

fnum a&um fidei fupernaturalem , eámque

8 MfL0n00

, effentialiter vérum, poteft illum difceraere,

ET T

ab altero a&ta fidei folàm apparenter tali,

ao

eóquereipsáfalfo. Ergo. Ant, prob. Nam

AMOI

aliàs iatelle&us fe reflectens, & non potens

i D.

difcernere a&um fidei verum à falfo, poffet

"üvie f

hoc ipfo de fuis aCtibus fidei formidare,

Atl

uÓd aliqui ex his fint fortaffis reipsá falíi,

1. d

Sed hocfirmitau fidei repugnat.

Ergo.

itlin

4

' Refp. N.ant, Ad prob. D. maj. Fides

* ia

fapernaturalis , per intrinfecum fuurn ten-

ativé

",

: 4cndimodum , materíaliter, feu entit

fum-

uj

"

- Difputatio Y Artic. lF.

495

LT. JIW

)

fumptum , non magis excluderet formidi.

d

ntm;, quàm fides noturalis, *N. maj. 'Pet

fuum modum tendendiformaliter füumptum.

Mi

C. maj. & fic dift. min. N. confeq,

Ratio

m

eft : quód modus tendendi formalis , per

lass

quem intelle&us ex imperio voluntatis ex-

h quy ,

Ut fj

I

cludit omnem formidinem deliberstam, fit

l

prorfus idem, in utróqueacto, fa&tá fuppo-

t lnes

teeati

fitione, quód utriásque obje&tum fub eádem

evidentià credibilitatis refpectivà propona-

t iipo

, Madis

tür ; etfi folusactus fidei fnpernaturalis , ob

fuam perfectionem entitativam , materialiter

d um

magis formidinem excludat , quàm actus

h enuirt

fidei meré naturalis , & reipsá falfus.

Sicut

li, g

ctiam modus tendendi formalis eft prorfus

yatttl

idem in utroque affenfu , dum intelle&us

vut D

unam conclufionem, per fyllogifmum reipsá

:ogno[:cns

demonftrativum , alteram veró per fyllo-

, éinqt

gifmum tantummodó apparenter demon-

dicerne

ftrativum infert : etfi folus prior affenfus,

«t tl

entitativé fumptus , fit fcientia, pofteriot

o Mn

autem fit error.

n potts

Ad confirm, D. Ánt,

Intellectus actum

[o, pl

fupernaturalem fidei , eámque verum pot-

fomidat,

eft difcernere ab altero aCtu fidei folüm ap-

parenter tali ,. eóque falfo , prefuppofitá

d

t

equali evidentià credibilitatis refpeCtivá. N,

mai, M

antec. Hác fuüblatá, quoad dogma falfum.

Ratio habetur ex

m p

"Tranf. ant. & N.confeq.

"i

didis num, 340 & 246.

Intercà füb datà

[gu eu

i

le

li5

Diffumli

496 Tra&atu:kl V, de Virtut, Theol, -

ag

diftin&ione folummodó transmiffum eft ,

uód intelle&us poffit difcernere actum fi-

m

:

1JE Iuü d""

&i fupernaturalem ab a&tu mere naturali ;

eti poffit difcernere dogma verum à falfo,

ifieenint

gieet Y

Nam etiam prazfuppofità evidentiá credibili-

tatis abfolutà de my(terio Trinitatis , non

,

m

poteft nofter intelle&tus infallibiliter fcire,

fed folüm prudenter prefumere , quód illud

vffenis, u

vf d

per a&um fidei fnpernaturalem , reipsá ta«

lem credat , prout idipfum inaliarum virtue

onfrn0n)

Ex

vt vt

tum actibus & dictis num, 446. patet.

N

his itáque

i at

Conftat r.

dnseden r

Quód a&us fuþernaturalis

4675

ei theologice fit fummé firmus, certitu-

tierdenndta

tpoti, ia

dine adhefionis affe&tive , perquam intelle-

&us ex imperio voluntatis objectum revela-

ditmnyaa

vtiierdennn

tum itacredit , utomnem formidinem, fal-

tem deliberatam , de oppofito excludat, fi-

idt t (

mülque authoritatem DEI loquentis, cuili-

Vttetentm

bet alteri motivo , quantumvis eandem ve-

tttan

ritatem evidenter demonftlranti, appretiati.

vtv

vé praferat.

Nam ad effentiam cujuslibet

"tf ricpg

virtutis theologice , quà talis pertinet, ut

EULT

creatura intelle&ualis per fuos a&us DEO,

5 r

etíi non inten(ivé , attamen appretiative, fu-

ähl!æ ntggye X

peromniainhzreat, Hinca&tusfidei, quó

n lirisi

intelle&us , pro fenfu compofito naturalis

"bted

demonftrationis de reali exiftentia DEl,hanc

"tl

eandem prout divinitusrevelatam credit, fal.

At

tem virtualiter & implicité , hunc modum

teDe

"i d

n.M,' !

Difputatio V, Artic. YV.

ET

.

497

!

tendendi continet

*

Credo firmilfime reaiem

Uint

exifientiam DEI , eandem credituru , etfi natu-

" Utyj

ralem de. illa demonflrationem: nom. baberem.

d

Quódfi etenim tendendi modum oppofitum

Vs

contineret, videlicet iftum : Credo revelatags

Tib

exifientéam DEI , non crediturus , mift eviden-

ilb

1em de illa demonflrationem baberem 5 tüuncta-

!t QUi

lis affenfus , utpote vitiofus, neutiquam fo-

! [

ihtio r

ret a&tus fidei theologice ; quia naturali de-

monftrationi non preferret, fed impie poft.

J

poneret revelationem Divinam.

Ex quo

ipfo patet : quód intelle&usex motivo fidci

iptut

credens realem exiftentiam DEI, aliundena-

m t

turaliter demonftratam , non fit paratus ne-

rfqminrcn

gare potiüs, quàm credere hanc exiftentiam

um

fpecificativé fümptam , fed folummodo pro-

idtwm,

ut natüraliter demon(tratam.

ydd,

Conftat 2, Quód proinde idipfum de468

tnis, i

principiis lumine nature notis dicendum fir,

endm

ut intelleQus etiam his, ex imperio volunta-

! 4pprcmu'.

tis praferat revclationem Divinam.

uam-«

y cupslbt

vis etenim principium iftud : Qxzod/iZet efl,

vrtinet, u

vel non eff , neutiquam repugnet myfterio

fhos D

"TTrinitatis , nec intelle&tus illud fimpliciter ,

m'm'w?u l

& abfoluté negare poffit ; attamen poteft

lt t

per a&tum fubjeóivé abfolutum , & objeai-

véconditionatum cfífe magis paratus , ad ne-

fo t

In['llDEllþj

gandum potiüs hoc principium, quàm my-

fterium revelatum.

Haud etenim fatuus,

Vv Cltdila

1

aut chimaricus eft hic modus tendendi:

hu wüï*f

AMa

H

: p

495

Tratlatus TY. de Virtgt. 'Tbeol,

r Dd

Mallem ,. fi poffem ,. megare priucipiumz. pra-

l q"Ud im.t

didum , gwdm myflerium . Trinitati , (icut

in a&u poenitentie fupernaturalis , fatuus

PT

aüt chimaricus non eft hic modus tendendi

g, Q

ml

conditionatus : Facerem, fi po[Jem , ne peccae

sl

tum beflernum fuiffet à me commi][Jum , prout

fufiüs in Tra&. VIII. de Pcenitentia exponi-

DEL, du

tur.

lm dl

Hinc etiam factà fuppofitione , quód

intelle&ui reprefentetur hoc principium :

w n d

vt 0

Quacttaque funt eadem uni tertio, [unt eadem

iuter fe , tanquam metaphyficé oppofitum

y, hm

myfterio Trinitatis , & nihilominüs eidem

i r

sb ctit

proponatur myfterium iftud , üt evidenter

uleeod

credibile, ac credendum fide firmiffimá, tan-

slpemum)

quam divinitus revelatum ; tunc poterit , &

debebir intellectus illud ita credere , limitan-

tut tl

uni ia d

do predictum principium ad folas res «rea-

tas, quemadmodüm illud complures Theo-

i, t

Verüi hác li.

t

logi hucásque limitárunt,

mitatione reipsáà opus non effe , fed iflud

a.

principium quoqué in Trinitatis myfterio

tidltlun

fubfitere, Tra&, L de DEO, Difp, V. art. 1.

T fïfalïe ! (

oítenfum eft.

Ht i

Conítat 3. Quód a&us fupernaturalis

DI

499gq

ei folummodó cerritudine infallibilitatis,

At

nonautem certitudine adhefionis affeCtiva,

"ts

& apprctiative , fuperet aCtum fidei tantüm

"f

apparenter talem , feu mere naturalem. Nam

L tbl

pariter hic a&as pro motivo adequato ha-

b (cmu! «

V

bet authoritàtem DEI, et(i non reipsà , ni-

Wa

l

M

Difputatio V. Artic. IV

| 499

Nity,

hilominüs apparenter loquentis dogma fal-

bl 5:0!

fum , quod intelle&ui per inculpabilem ere

LT

rorem proponitur, tanquam divinitus reve-

b

latum.,

Cüm etenim homini privato , fub

,0 "'a*«V::.'-

cádem evidenctiácredibilitatisrefpectivà pro-

"j

poni poffit dogma verum , de Incarnatione

Itü

Filit DEI, affümentis naturam humanam ; &

ftoy v

falfum de Incarnatione Spiritüs San&ti, affa-

r

mentis naturam columbinam , prout Dilp.

h nl y

pr&ced, art. 4. oftenfum eft ; hinc intelle-

]

&us , flante hác e&quali evidentià credibili-

hts m

tatis, teneturex imperio voluntatis utrüm-

o

que dogma credere fide firmiffimá , etfi fo-

finiiti

lus afleafus vero dogmati praftitus, fit ides

rcipsá fupernaturalis, alterautem follüm ap-

J at

du lts

pareater talis , utérque tamen meritorius,

i s tl

Quamvis enim intelle&us DEO , tanquam

lue; Ts

pume veritati ,. per affenfum hunc falfuin

tlv hi

effe&tivé non adhzrear ; nihilominüs eidem

* fedila

adheretaffe&tivé. Sic etiam ille, qui ex erro-

jj nyhttt

re inculpabili hoftiam nondum confecratam

adorat , effedtivé , feu materialiter quidem

al

idololatriam , formaliter tamen ; feu affeGi.

emnui

véaCtum meritorium Religionis exercet, At-

juliids

que ideó utérque affen(us fidei eundem mo.

dum rendendi continet , ut intelle£tusunum

TL

ab altero difcernere non poffit, donec muta-

[ un:'i«:

"L

tà evidentiá credibiliratis , dogma falfum à

vero difcernat; séque illud credendo erráfe

T M

u

agnoícat.

L

AR*

pl

$00

Vfrra&avtm IV. de Vivtut. '(Tbeol,

"m

AnricuLus V.

T d U

ágnoo

An. Aus thernaturalis Fidei

yfdrintu

st

ultimà refolvatur im autboritatem , cb

revelationegm. Divinau 2

sl fudtt

Ranotandum 1. Quód omnis affenfus

at

470

elii d

alicui propofitioni , feu veritati obje-

Give, abintclleQu praítitus, aut mediatus

Ts

ob o

fit, autimmediatus. Afleniuszmmediatws e(t

ille , perquem intelle&us veritatem objecti-

ij qia

ff i C0

vam, fibi propofitam,independenter ab omni

alio motivo, 4* 402 , ideóque folüm pro-

ayaduüi

«ulilpot.

pter femetipfamaffirmat, Hjusmodi por-

1Ó affenfum immediatum , non tantüm veri-

isiuntat )

vt u

tati neceffarie, fed etiam contingenti , fre-

uenter ab intelle&u prafítari pofle , num.

at t

aena

I. Oftenfum eft. — Affenfus veró mediatus

dicitut ille , per quem intelle&tus veritatem

TT

fibi propofitam , propter aliud motivum zf

sdei,

xilticiy

guod , abilla faltem formaliter diftin&tum , &

quidem ipíi affenfui intrinfecum affirmat ,

* f

rout in omni conclufione fcientificá , fuis

ET

premiffisinnixà, patet. — Haud etenim mo-

"t

tivum affenfui folummodó extrinfecum ,

Wïmis 16" (

cum motivo intrinfeco confundi debet. Sic

d

Theologus , ex motivo

ropagandi Divinam

3 qtiy

É

gloriam ,autacquirendi

ignitatem Ecclefia-

LT

fticam , facre huic fcientie feapplicans, prae-

MTTA

di&am gloriam , aut dignitatem, non habet

EITT

PKO

-

L

Difzutatio V; 4rtic, V.

. 501

pro motivointrinfeco, fed tantüm extrinfe-

L

co, ipfius conclufionis theologice, Huic i«

uidem motivo neutiquam affenfus fcientifi-

Lt

cus , fed tantummodó illud imperium volun-

LY

tatis. intrinfecé innititur , vi cujus intelle-

L

&us ad ftudium theologicum impellitur.

Qtrjds

Prenotandum 2. Quód folus affenfus

I

r )

mediatus , alicui veritati objeCtive preftitus,

Al otdoy

fit capax refolutionis ultima , in fenfu pro-

nv

prio accepte, Ilec (iquidem refolutio ni-

ita d

hil aliud eft , quàm regreffus intelle&tualisab

tenoni

aífenfu alicui conclufioni preftito, per to«

itliny.

tam precedentium motivoruim feriem , do-

d y

nec ad illa motiva deveniatur, quibus intel-

n ntiovs

le&tusimmediaté propter femetipfa , feu in-

i, f

dependenter ab ulteriori motivo intrinfeco

V, nun

affentitur , ut tandem in illis quiefcat, Nam

O md

aliàs in hifce motivis intrinfecis dari poffet

s verata

proceffus in infinitum , qui tamen intellc&ui,

motirimol

cujus finis eft veritas, cflentialiter repugnat.

findus,

Hincitaqué deducitur primó : Quód omnis

y dfitmdt

affenfus mediatus , feu veritati alicui per mo-

dum conclu(ionis praftitus , ultimó faltem

yfià,

eenim t^

in duas propofitiones, per fe notas , eásque

five neceffarias , (ive contingentes refolvi de«

if

j db

beat. Secundó : Quódfifors in tota pre- ,

!

cedentium motivorum fcrie contineatur

d n

ais

motivum aliquod folüm probabile , feu fal.

libile, tunc ex illo dedu&ta conclufio non

apphümf?þ

poffit effe certa & infallibilis , quia fcilicet

n hi:

jux-

]

Di[pumil

$02

Tra&atut lV, de Vivtut. Theol.

juxta teceptum axioma , Conclufio fequitur

g g

partem deéilioremz.

Tertió : Quód parifor-

';Ogiæ ;! ü

j detit

miter ob iftud axioma , conclufio non poffit

efie certa fimul & evidens , et(i omnia mo-

imem D

tiva intrinfeca fint quidem certa ; fed vel uni-

wftam, d

:J,idqucinuiuk

cum ex iftis non fit evidens, adeóque obícu-

rum.

Quartó;: Quód ultima refolutio af-

ag

ftoetit

fensüs fieri non poffit in motivum aliquod

folummodoó extrinfecum , cui fcilicet affen-

P nmom

fus conclu(ioni preftitus , néque proxime,

st

néque remoté , tanquam motivo intrinfeco

vtdatt, n

innititur,

Demüm ; quód ultima refolu-

Ámn,

tio affensüs haberi nequeat , per ullum para-

iM v

logifmum , feu circulum vitiofum , vi cujus

Vs

pro intrinfeco motivo affirmandi confe.

vultrdlorímy

quens afligaatur antecedens , & viciffim pro

ii

motivo affürmandi antecedens aífignatur

m Ts

coníequens.

MT

Prenotandum 3. Quód omnis a&us fu«

:!uqmcndox, L

47zpematuralis fidei , & quidem ftricte talis , fit

"t

affeofus mediatus, utpote articulo revelato,

"tl

ob authoritatem & revelationem Divinam,

"iT

tanquam foum motivum proximum & ad.

gquatum , ídque faltem formaliter ab ipía

t D l

MT

veritate revelatà , quá tali, diítinéctum ab in-

telle&u credeatis preftitus,

Nam & ipfaa

n i

Al &fi!!St&.

authoritatem , & revelationem Divinam ,

ïn: Fidrmxthh

quoqüé per fidem theologicam , ftride ta-

lem, credi poffe , fufficienter ex hucásque di-

Ut

D

&is pater.

Hinc itaque movetur illa cele-

ber.

Y

Tif

4

Difputiiio Y.' Artic, F.

5j

'W/(

M

]

*

berrima quaftio

[

An omnis aCtus fidei

Ms

At

OUCH,'QPU[H:

theologice , idémque ftri&e talis , ultimó

rcfolvi debezt in ipfam authoritatem , & re-

LT

!tj

'Lm

veletionem Divinam , illuftratione fuafivá

propofitam , an veró in alind motivum , zf

r

guod , ídque intrinfecum , ab hác authoritz,

It

LUT]

M

te, acrevelatione diftin&um ? Potiffima VCo

Out d

TOTA

1Ó difficultas verfatur circa ipfam hanc reve-

lationem Divinam , ntpote mete contingen.

u m

tem, attamen per aQualem fidem ab intelle-

SOPRITIR]

hi fl

&u credente, faltem virtualiter, & implici.

té affirmatam , prout ex Articulo primo hu-

pniagi

jus Difp

utationis patet , ubi oftenfum eft,

i,

quód omnis a&us fidei ftri&é calis » fitfaltem

020 (

virtualiter difcurfivus,

In hac controverfia,

ia

pretermiffis aliis , jam obfoletis. tres funt

j dinat

precipuz Theologorum fententiz, — Prima

docet: Fidem ultimó refolvi,

faltem regula.

yis sl

riter loquendo , in authoritatem & tefli.

i ul

monium meré humanum, quam fententiam

vlorertt,

( Diriam,

cum Scotoin III. Dift. 25. queft, uric inter

recentiores Thyrfus Gonzalez , in Maxzuda..

m & d

&Hone ad fidem , Parte V, ample&hitur, — Alte.

jbl

ra docet : Fidem ultimó refolvi in motiva

ohun d

credibilitatis, faltem abíol

ute , quam Ripal.

N &

da Difp. III; 4e

Fide SeGt. 4. defendit.

Tets

p Din

tia docet; Fidem refolvi ultimó inipfa

m aue

m RII&!-*

thoriratem , & revelationem Divinam , illu.

x

firatione fuafivà Spiritüs San&i propofitam,

x f

quam

«DKM

"4 TraBatus IT.de f'irtut. ?I:l:eol.

g

quam cam Suarez , Difp. III. de Fde, Se&t. 12.

jj

plerique Theologt propugnanr.

yrilo Atb

Dico 1. Nullum a&um fupernaturdlem

47384

ei theologice , ultimó refolvi poffe in au-

T

PT

thoritatem , & teftimonium , meré humae

I

num , tanquam fuum motivum intrinfecum;

af at

ídque remotum, Prob. Nam quiibet a&tus

"TT

fupernaturalis fidei , quó intelle&us credit

veritatem revelatam , tanquam conclufio-

fs n

(s (ut

nem , obauthoritatem, & revelationem Di-

vinam, tanquam przmifífas, ex hoc eodem

k (upcmzmralts«

d

motivo intrinfeco eft affenfus, quamvis ob-

Ícurus, attamen fummé certus, & infallibi-

ypedee o

dorat wc t

lis, ita quidem , ut hác certitudine , fakem

quoad fe ; fuperet omnem affenfum natura»

d u

lem , etiam metaphyfice evidentem,

Sed

tníini fb

hoc ipfo nullus a&tus fupernaturalis fidei ul-

st (diqu

timó refolvi poteft in authoritatem , & tefti-

[

monium meré humanum , tanquam fuum

NT

motivum intrinfecum, ídque remotum, Er-

s d

g0. Maj. patet ex num. 453. & feq. Min.

t atl

prob. Repugnat , ut affenfus fidei praftitus

LE

veritati revelate , tanquam conclufioni, fit

n):'05. Nimpugm

fummé certus & infallibilis , nifi eandem

Eu

quoqué certitudinem habeat affenfus prafti-

"r

tus authoritati , & revelationi Diving, tan»

Vitiind

quam premiffis,

Sed hoc ipfo affenfus his

ol

!

premiffis praftitus non pote&£ ulterils refol«

vi in authoritatem & teftimonium meré ha«

"It j

N AU

qi

manum , tanquam fnum metirum intrinfe-

cum

AEl

i

'à

Difputatio V. drtic, V,

505

"-M& ,

n

um , adcóque nec fides fupernaturalis ulti«

mó in illudpoteritrefolvi Ergo. Maj. con.

Utj

ftat ex illo Axiomate : Cosc/afro féguitur par-

Mi

tem . debiliorema pramilJarum.

Min,

rob.

It

Tlb

Nam aflenfus innixus authoritati , & tefti.

monio meré humano, tanquam fuo motivo

1 us

ledun z

intrinfeco, non poteft vi hujus motivi , ut-

pote fallibilis , effe metaphyficé certus, &

140 (

infallibilis,

Ergo.

ütinta

Copfirm. Quamvis etenim primos actus

ahda

fidei fupernaturales de mytterio Trinitatis, 174

hus

aut Incarnationis, faltem regulariter loquen.

u

do, precedere foleat fides humana , eorum

ià a

authoritati ac teftimonio innixa , qui hec

fenmsi

myfteria , tanquam divinitus revelata , ideó-

dnn, 3

que firmiffimá fide credenda proponunt:

ls i

non tamen fubfequus affenfus fupernatura-

o d

lis ; quó intelle&us audientis , authoritatem

quo i

& revelationem , per modum principii cre-

moup,

dit , in authoritatem & teftimonium mere

B f M

humanum, tanquam fuum motivum intrin-

ki al

fecum refolvi poteft, Sed hocipfo. Er

2

e

difori,

Maj.prob, Nam per authoritatem , ac t

(

yfi eudt

monium meré bumanum, ctiam dogma fal-

ixfts r£

fum , tanquam divinitus revelatum , ideóque

[inne,

fide firmiffimá credendum , proponi poteft,

TL

prout num. 539. & feq. oftenfum eít.. Ergo,

ukeuüslf*

Ex his deducitur : quodactus fidei fuperna.

turalis , nec quidem in authoritatem mere

jum Wä

umanam totius Ecclefia Catholice , prout

jn) inu'«l

k a

LU

ac

o6

TraBatus L. de Vivtut, 'Theol,

pifpuwi:

hzc feclusá infallibili Spiritàs San&ti affiften-

g edt

V

tià ianumeros P'refules , & Do&torcs virtu-

gtl m

Hac

te , ac fapientia confpicuos continet.

) myücriur!

etenim authoritasmeré humana, folüm mo-

d

spous

raliter , non autem metaphyficé infallibi-

lis eft.

CODL

n at

Dico 2. Nullum a&um fidei fupernatu.

475 ral

is ultimó refolvi poffe in motiva credibili-

.yücäc:m,-&mle

tátis, precise quà talia , feu prout ab omni

o It

revelatione Diviná , etiam reflexá , realiter

(uft. m

aut formaliter diftin&ta, Prob. Imprimis ct-

vrtlilts, n

enim nullus a&us fidei fupernaturalis ultimó

frad lt

zefolvi pote(t in motiva credibilitatis folüm

s pi

rcfpeGtivg, Sed néque in motiva credibili-

alfttet

tatis abfolutz.

Ergo.

Maj. exinde patet ,

hindachds

uód etiam dogma falfum fub motivis cre-

L

dibilitatis refpectivee proponi poffit, prout

N g

'num, 5339. & feq. didum eft. — Min, prob,

t l

, Ideó a&us fupernaturalis fidei , de myfteriis

' Catholice Reli

[

zduämfnncagoz:t

ionis ultimó refolvi poffet ,

WaR QU

in motiva credi

b

ilitatis abfolute ; quia fub

t rl

his, nec quidem homini privato , proponi

lat

poteft dogma falfum , àt evidenter credibile

';iuntdiïini:xs |

fide prudenti , ac firmiffimá , tanquam divi-

t

nitus revelatum , juxta dicta num. 337. &

Ws Nritm

feq. - Sed hec ratio non fufficit ad ultimam

Ut

fidei tefolutionem in heceadem motiva cre.

dibilitatis abfolutz, pracisé quàtalia, Er-

ET

Af

go. Maj. continet primarium fundamentum

vi$

At

fcnt-entiæ oppofite, Min.prob, Quam

Ct«

TR N

N

M

Dl:/;üllfdtl.o V- ;drtid. 7.

507

if

CM

etenim hec eadem credibilitatis abfolutze

motiva fint metaphyficé connexa cum reve-

E7l

T

latione myfteriorum Religionis Catholice ,

proutnum, cit. didumeft; nihilominüis ho-

f

rum motivorum realis exiftentia , indepen-

denter ab omni eorum revelatione Diviná,

m

X d

folüm moraliter evidens, non autem meta-

phyficé certa, & infallibilis eft ,ex dictis num,

OUU

M

M

319. &íeq. Ergo.

li,

Confirm.,

Si fides fupernaturalis in mo-

has

47

vl

tiva credibilitatis , prout ab omni revelatio.

ne Divinà , realiter aut formaliter diftin&ta,

Siuitün

ultimó rcfolvipoffet; tunciftud potiffimüm

( d

dicendum foret de miraculis divinitus patra-

p

tis.. Sed in hzc fidesultimó refolvi nequit,

OLT Q

Ergo. Msj.exinde patet : quód miracula

oft, o

inter credibilitatis. motiva potiffimüm emi-

Nin, p

neant, Min. prob. Imprimis etenim fides

lnjiti

ultimó refolvi non poteft , in illa miracula ,

oln p01ïfh

tanquam motiva credibilitatis, ab omni re«

; qu

velatione Diviná realiter , aut forinaliter di«

J ropom'

ftin&a , que ad confirmandam aliquam ve-

u acdiþils

ritatem füunt divinitus patrata ; quia fcilicet,

yun I

quà talia , funt teflimonium DEI , fa&o ipío

u

)

confirmantís veritatem anteà propofitam ,

i qd [

tanquam divinitus revelatam.

Sed néque

fides ultimó refohi poteft in illa miracnla ,

"rb

qua alio ex &ne funt divinitus patrata. Er-

fin

w

£o. Maj. patet ex di&is nnm, 152. & feq.

Min. prob. Nam miraculum ex alio fine ,

& U

Kk 3

quàm

"

i

o8

Tra&atus IY, de Virtut. Theol,

( W

quàm doétrinz confirmande causà divinitus

gt

patratum , non connectitur effeniialiter cum

N

illius veritate , prout num. 154. & fcq. often-

"H quin l(l«

fum eft, Ergo.

vintinit

Dico

. Omnem aGum fupernaturalem

finepid

477gq

citheologice , ftriGé talis, ultimó refol-

i

vi in. ipfam authoritatem & revelationem

itp vt

Divinam, tanquam fuum motivum intrinfe-

efitt, ri!/ff

cum , 2* quod , per illuftrationem fuafivam

vt 6

immediatam Spiritüs San&i , tanquam moti-

veenton

vum 7f gzo , intelle&tui credentis propofi-

sst

tum. Prob. Nam omnis a&us fupernatura-

tht i

lis fidei theologice , ftridétalis, quó fcilicet

intelle&as veritatem revelatam credit ob au.

ao p

ao d

thoritatem DEI loquentis , tanquam fnum

t o d

motivum adequatum , intrinfecum, & im-

u p

mediatum, eft reipsáà magis certus, certitu-

dine infallibilitatis objectivà , eádémque for-

qitmumtin

s agl

mali , quàm quilibet affenfus naturalis, etiam

At

metaphyficé evidens ; quia fcilicet authori-

mitojur

tas DEl loquentis , eft motivum magis infal-

libile, quóvis alió motivó , ab illà diftin&ó,

wisjdlid

ed

prout num. 433. & feq. ofteníum eft.

TT

hoc ipfo a&tus fupernaturalis fidei, quó hzc

At d

eadem authoritas, & revelatio Divina, tan-

IT

quam premiffa creditur , in aliud motivum

3-:51 QW Qu

intrinfecum , ab hác authoritate , fimülque

t

ab iftà revelatione diredá, vel omnialià re-

Vlv l

flexà diftindum , utpote minüs infallibile ,

"g BM

teíolvinon poteft , ex didis num, 471: Ergo.

Md

Con-

]

L

Difputatio V. Artic, V.

509

?

RUT

Confirm, Ideà fides ultimó refolvi ne-478

AU m

quitet in authoritatem , & revelationem Di.

ln

vinam illuftratione fuafivà fupernatnrali pro-

pofitam ? quia intelle&us finé vlteriori mo-

fllptlm

tivo intrinfeco, 2t guod , non poffet habere

fufficientem certitudinem de reali exiftebtid

T

Md

1 *

i

revelationis Diving , quam velut pramiffam,

LTA

faltem virtualiter credit , per affenfum fidei

Wen ab

preftitum , myfterio revelato.

Sed hanc

Spitan

certitudinem , cámque fummé infallibilem,

de rcali exiftentia revelationis Diving poteft

t p

du

intelle&us habere, finé ulterioti motivo in-

"

A

trinfeco , 27 qu0od , per illuftrationem fuper«

"

qum

t

naturalem propofito, & ab omni revelatio-

ne reflexà di(tin&to. Ergo, Maj. continet

agun ia

n ib

totum fententie contrarig fundamentum.,

Min.prob. Sinon poffet intelle&tus creden-

s ettit

tis my(terium revelatum , habere certitudi-

ic'mqucfor.

pl t

nem, eámque fummé infallibilem , de realíi

exiftentia revelationis Divine , fine ulteriori

(et o

mgfsmfaï-

motivo intrinfeco , s 240d , ab omni reve-

latione reflexà diftincto ; tuncvoluntas im-

jdlido,

T

perans a&um fidei fupernaturalem , non

poffet efficere, ut affeníus fidei fit in feipfo

c'h qülüh?-'

Diint,

magis firinus , & quidem certitudine infalli-

bilitatis , quàm mereatur pondus rationum

ii ao

$

ad affenfum impellentium. Sed hocadmitti

W ümï,l:g

nequit. Ergo. Min. patet ex damnatá per

| gmni lh';'*

Innocentium PP. XI, Propot. 19. fupcriüs

yit j

um

num, 29t, recitatà. .Maj. prob. Nuii

4

fi-

n 47**55

5110

"Teaclatus IV. de V:'r!z:t. Theof.

! pjpit

fiquidem pondus rationum , ab orani revela-

OL

tione Diviná , feu directá, feu reflcxá, ei.

ggtbrant

uhett t

dénqve immediatà, vel mediatá diftindum

summ

eft adcó infallibile , ficut locutio Divina,

Ergo,

yut P!I'K»vfm

us

Objicies r.contraprimam. Axiomaillud

:

9pi

ale&icum : Cozclafio feguitur partem debi-

Aslptdi tl

10 rl

liorem pramiffarum ; folummoadoó verificatur

in difcurfu mcré naturali, non autem fuper-

N at

patarali.

bfüsatiort

Sed hoc ipfo a&us fupernatura-

lis fidei theologice , ultimó refolvi poteft in

dhnuo, t

teflimonium meré humanum de reali exi-

denedoenm

Ítentia revelationis Divine, etfi hoc moti-

a. t

vum fit dc fe fallibile.

a, C Ti

Ergo.

Maj, prob,

Nam poteft intelle&us ob authoritatem , &

ilritii

Ldatod!: qi

revelationem Divinam , tanquam motivum

proximum , & adequatum , fide fupernatu-

as

tali credere omnia , in facro Evangeliorum

ibupdt

codice , typis Romanis vulgato contenta ;

etfi ob folatn authoritatem & teftimonium

d

Vr i

meré humanum , tanquam motivum revela-

ts j

tum , credat , hunc codicem reipsá contine-

*.a;um A C

re Verbum DEI fcriptum , ídque legitime

"]

impreffum.

Ergo,

r

[

Confirm. authoritate ipfius Evangelii; &

Ut M

quidem Joh. IV. Cüàm etenim Redemptor

RL

ls

malieri , ex civitate Samarig , g« dicitur Si-

ebar , ad hauriendam aquam venienti , oc.

"l Vl

Ó 011, p

culta ejus faCta manifeítáffet , fimálque fe

W

fit;

promiffum in Lege Meüiam effe teftatus fuif-

I

o

fets

UM

Di/þutaiio XV. Artic. Y.

61I

Mitm

bj

fet ; illa veró idipfum civibus denuntiáffet,

D

&i

fubjungit Evangelifta , cap. cit.v. 29. Ex ci-

vitate auteya illa multi crediderunt in eum $a-

maritanesum , propter verbum nulieri , tefli-

t70:u0 perbibenti : quia dixit mibi ommia,

ii

Quecitqgae feci. Ergo, Confegq. prob. Haec

V n

fidcs tupernatoralis innitebatur , faltem ul-

ID

timó , hujas mulieris teftimonio.

Ergo.

d9

Refp. N. maj. Ad prob. D. antec,. Etfi

Wt

480

ob (olam authoritatem , & teftimonium me-

pf

TT

réhumanum, tanquam motivum remotum,

folummodó extrinfecum, credat : hunc co.

d

dicem reipsá continere Verbum DEI fcri-

- M

prum. C. ant. Tanquam motivum remo-

jntn,

tum , ídque intrinfecum. N. antec, & cone

41 0UO

feq. Ratioeft : quia hoc ipfo , quód intel-

'/upcmaru-

Icétus fide fupernaturali credat omnia, quae

nydom

in facto Evangeliorum codice , feu Romz,

Qomtnt

feualibi typis vulgato continentur ; eo ipfo

(monin

motivum remotum , ídque intrinfecum cre-

g t

dendi veritatem in Evangelio revelatam ;

Ácontinte

proximum autem credendi , quód Evange-

gt

lium iftud fit reipsà Verbum DEI fcriptum,

non poteft effe, authoritas & teflimonium

s l

mcré humanum,

Nam aliàs initiüum & fun-

Md

damentum fidei fupernaturalis poffet cffe fo-

y d

la fapientia, & verbum hominum, quod di-

nittt,

&is Apoftoli, num, 98. allegatis repugnat.

n

Áf

Hincitaque patet : quód teftimonium meré

vt

þumanum ,der

cali exiftentia revelationis

jj

Kk 5

Di-

&T2

mraHlatus IV. de Virtut, Tbeol,

E

Divine, feu fcripta , fem tradita , poffit qui-

jl

dem eífe motivum intrinfecum , reípecu ju-

jytlinot

dicii previi prudentis credibilitatis, non au-

« lum D

« t

tem refpe&u a&ós fupernaturalis fidei , nec

uidem remotum.,

seic n

Ad confirm, N. confeq. Ad prob. D. ant.

dinacedat

Hec fides fupernaturalis Samaritanorum in-

um fuc t

nitebatur ultimó , hujus mulieris te(timo»

Yonirat

/

nio, tanquam motivo credibilitatis , ipfifidei

J dimt

Íolüm extrinfeco. C.ant. Tanquam moti-

vuoecd ubl

vo fideiintrinfeco. N.antec. & confeq. At-

vikankg

qne ideó Evangelifta ipfemet, cap. cit. ulte-

(mí Va

riüs fubjungit ; v, 40 .& feqq.. Cziz ergo vei[-

qeio a

fent. ad illum Samaritani , rogaverunt eum , ut

stl lpe

$bi maneret .

Et manfit ibi duos dies. Et mul^

wt, u

10 plures erediderunt ineum , propter [ermonem

ET IT

ejm. Etmulieri dice£am : Quia jam non pro«

un tll

pier tuam loguelam credimus 5 i /fi exsm audi-

t odom du

vinu , & fcimu :

uia bic efl ver& Salvator

T

mundi.

Unde breviter D. Thom. hic q. 2.

x

&rt. to.

Samaritani ad mulierem , per quana

t

ratis bumana fguratur , dixerumt : jaus non

CM t i

propter 1uam loguelam credinim.

itáttüy

4

Objicies 2, Etfi teftimonium meré hu.

manpum , illüdque. de fe fallibile foret moti-

t ht

vum intrinfecum credendi , quód ille codex

d f

I^

ï

1

UL

facra Evangelia contineat ; poterit tamen

intelle&us fide firmiori credere my(teria in

"f

"Ut

Evangelio revelata , quàm credat , hunc eun-

dem codicem facra Evangelia continerc.

17

$Sc

W. m'].

L

Difputatio V. Artic, F.

$13

d

Sed hoc ipfo actus fupernaturalis fidei ulti-

mdx&ug.

M

m in teftimonium meré humanum , tane«

TMM

quam fuüum motivum intrinfecum , refolvi

^W

1

poteft. Ergo. Min. patet. Maj. prob. Nam

poterit intelle&tus myfteria in Evangelio re-

M

It

velata credere ob tcftimonium Divinum, tan-

quam fuum motivum intrinfecum , ídque

PTO

proximum.

Sed fides, innixa teftimonio

hi,j

Divino,, cft frmior , quàm fides innixa tefti-

:

i

monio meré humano , tanquam fuo motivo

intrinfeco,eidémque pariter proximo. Ergo.

"TT

Confirm.

Nam poterit intelle&tus in ca-

u

fu predidto myfteria in Evangelio revelata

gt

credere fide fupernaturali.

Sed hec fides

TET

fupernaturalis , utpote infallibilis, effet fir-

irfmm

mior, quàm fides innixa teftimonio meré

m

vt t

humano, etfi fallibili, quà intelleCtus credie

hunc codicem continere facra Evangelia,

T

Frgo. Min, patet. Maj. prob, Sietenim fub

j lil

«qualievidentiá credibilitatis refpe&tivz , in-

, )(r W

telle&ui proponatur dogma verum, & fal.

j ?Wf

fum 5 tunc poterit intelle&us fide fuperna.

turali credere dogma verum, etfitalifide non

| mcïä m

poffit credere dogma falfum , prout num,

t tU

455.didumeft, Ergo ctiam.

jl

Refp. D. maj. Poterit tamen intelle&us

omil W

myfteria in Evangelio revelata fide firmiori,

482

cj

quoad certitudinem infallibilitatis credere ;

i

hn

p

quàm credat huac codicem facra Evangelia

"

contincre, N. aj Fide firmiori ,quoadfo-

lam

| p

&14 — Traatus IV. de Virtut. 'Theol,

z

m

lam certitudinem adhzfionis affeCtivae, & ap-

retiative, C. maj. & fic dift, min. N, con.

"u Evangcïï

dn i

feq. Ratioeít: quia repugnat, ut metaphy-

ficé certum , & infallibile fit confequens, nifi

du d

];;ngtüum, u

etiam metaphyficé certum & infallibile fit an-

tecedens, cujus veritati , tanquam fuo mo-

a C

aíe t

tivo intrinfeco innititur veritas confequene

at at

tis.. Cüm igitur ob reftimonium meré hu-

vuygia

manum , utpote fallibile, non fit metaphy-

ficé certum , & infallibile , quód hic codex

vfugint

u d

facra Evangcelia , tanquam Verbum DEI fcri.

goattupund

prum, feuteftimonium Divinum contincat ;

dj lt

hinc etiam metaphyfice certum & infallibile

non erit, quód DEUS , myfteria in ifto co-

durtutm od*

dice contenta revelaverit.

atti d

Hincitaque pa-

Ff

tet : quód intelle&us , firmiori certitudine

infallibilitatis , credere non poffit myfteria

i dl

in Evangelio revelata ; quàm credat, hunc

at i

codicem facra Evangelia continere,

Hoc

tictadud,

tamen non obftante , poterit intelle&us fo-

uattií

làm firmiori certitudine adhefionis appte-

"ais

tiative, & affective , ob teflimonium Divi.

Wytiycibf

num credere hec myfteria, quàm credat ob

r

teflimonium meré humanum , hunc codi-

Vg

cem continere Evangelium ; quia fcilicet fi-

"tl

des fupernaruralis jxeipsá talis , predictà cer-

titudine non eft firmior , quàm fides fuper-

naturalis folümm apparenter talis , prout num,

Sïüm.amhmiu

5.di&um eft,

AU

Adconfirm, D. maj. In cafu praedi&to pot-

43

erit

UT

H

!

j

Difputatio V. Artic. V.

515

l

&

?t LN

erit intelle&us fide füpernaturalicredere my-

LT

fteria in Evangelio contenta , fi cidem inde-

ht

pendenter à teftimonio merà humano per

n

illu(trationem fopernaturalem »proponatur

Ilfiiï:ï:;

Evangelium , tanquam teftimonium Divi-

tutin,

num. C, maj. Secus. N, maj. & C. min. N.

[L]

P ttn

confeq, Ratioeft: quódintelle&us fide fu-

i t

pernaturali non poffit credere myfteria in

" atj

Evangelio contenta, nifi cádem fide credat,

il

hoc Evangelium effe teftimonium DEI fcri-

R.

ptum , ad quam fidem non íufficit teftimo-

T m

nium meré humauum.

Md

Objicies 3. Saltem poteritintel'e&tus ob

483

VET

authoritatem meré humanam , & teftimo.

TT

nium totius Ecclefie Catholice , tanquam

[

motivum intrinfecum , fide fupernaturali

fjl

credere ? quód iíte codex facra Evangelia

i, hu

contineat,

Ergo. Ant, prob. Quamvis et.

g W

enim hac authoritas , & teflimonium meré

Jens l

humanum fit de fe folummodó moraliter

certum , & infallibile , poteft tamen intelle-

!d QPP.'C.

jus D

&ui proponi per illuftrationem fupernatura-

quio

lem. Sed hocipfo. Ergo. Maj. patet. Min.

Y

prob, Nam authoritas & teftimonium iftud

jdicel

per ipfam illuftrationem fupernaturalem red-

ditur metaphyficé certum , & infallibile,

Ergo.

[2

Confirm. authoritate D. Au.lib. contra

,pronm'»'.

Epiftolam fundamenti à Marithzo vulgatam

fcribentis cap. s. Ago verà Evangelio uon ere-

!

rz&ä**ïf

L

d(g

Tradlatus IY.. de Virtut, Tbeol.

"

416

derem , nifi me Ecclefia Catboliee commoveret

r

autboritas,

Et infra

*

[

Infirinatd , Catholi-

sium d

m Ed

corum videlicet authoritate , zec Evazpelio

eredere potero $. quia per eosilli credideram. De-

s fs

'gionn i

mum cap. I4. Eos feguamur s qui nos invi-

tanit , prifis credere , ut ipfa fide valemiiores fazii,

j d

Ergo.

xdau, t 6d

quod credimus , intelligere mereamur.

Refp. D, ult, antec. — Authoritas & teíti-

sst

4945

onium meré humanum totius Eccle(ig per

d. N

f adrtt

illufttationem fupernaturalem propofitum,

redditur metaphy(icé certum & iafallibile,

s a

at t

folummodó quoad íuam exiftentiam rea-

lem. C.ant. Etiam quoad fuam cum verita-

Afj

te reiteftificate connexionem. N, antec. &

vlv lts

confeq. Ratioeít : quiailluftratio füperna-

vitutyil

turalis fuafiva proponensintelle&ui , autho-

Slit: M

ritatem & teftimonium meré humanum to-

"n

tius Ecclcfie affirmantis : quód ifte codex

t

facra Evangelía contineat , eft quidem imera-

Ti t

phyficé certa & infallibilis ; adeóque paritec

tttidfle

metaphyfice certum ac infallibile eft , quód

i Q

authoritas , & teftimonium iftud realiter exi-

mi mmudmg

ftat,

Non tamen per hanc illu(trationem

teftimonium hoc redditur etiam metaphy(i-

t n

MT I

€é conaexum cum hac veritate teftificatà,

uód ifte codéx facra Evangelia contineat ;

"t |

;äudogm f

-quia fcilicet hoc teftimonium folüm morali-

m N0

ter eít infallibile,

Sicut enim Propofitio,

"

ni

|

Mij

|

per illutrationem füpernam ceprafentata; 2

Ht

prolaliliter vera , non evadit infalliéiliter ve-

"4

RT

M

"

.

Difputatio Y, Artic. Y.

.

512

Vs

W i,

r4 ,ita pariter in cafu predi&o difcurrend

urt.,

Oppofitum dicendum , ( authoritas, & te-

1j

ftimonium Ecclefiz , pront habentis infalli-

n .

f 511E[f.

bilem affitentiam Spiritüs San&i , per illu.

ftrationem füpernam proponerctur ; quia

Wi

tir l;

!

Ícilicet teftimonium foret revelatio Divina

Qu

[

)

"

mediata, ex di&is 226. adeóque in illud fi-

des fupernaturalis ultimó refolvi

poffet,

k

i

Ad confirm. N. confe

q. Nam D. Augu.

pop,

ftinus authoritatem ,

& teflimonium merà

Lüili

humanum Ecclefie Catholicz

ig t

; non affignat

ao

pro motivo intrinfeco fidei fu

pernaturalis,

fed folius judiciicredibiliratis

» quód Evange.

al

lium hoc fit reipsà Verbum

DEI fcriptum.

nl

Hinc ipfemet poft allegata ex

;Cap. 14. verba

du

illicó fubjungit :

Iu

Non jam bomini£us , fed ipfo

d d

DEO intrinfecis mentem uoftram firmante , d

alluminanute.

jktmaete

Objicies 4. contra fecundam.

Motiva

495

jqu:pzrl(c(

credibilitatis abfolute , que habet do&trina

M

: dh qllüj

Religionis Catholice , tanquam divinitus

edlertt

inftituta , certitudine , non tantüm morali,

[

ter, fed etiam metaphy(ice infallibili fant

m

!

]

"

connexa , cum reali exiftentid revelationig

l

;

üü:

Ti

Divinz , ut fub illis , nec quidem homini

T.

privato, dogma falfum , tanquam divinitus

Jüm 0

revelatum , proponi poffit,

Sed hoc ipfo

l ?[opüw':'

fides fupernaturalis, quà Rcli

gionis Catho.

d

ice doCtrina creditur

; in hec eadem moti-

Wiäh'üäï

va credibilitatis abfolute ultimó refolvi pot-

eít,

TraGlatus IV. de Virtut, "Tbeol.

Dijpm

418

et. Ergo. Maj, patet ex di&is num, 337. &

g, m

fcq. Min, prob.. Nam predi&ta connexio

«bontird

metaphy(ice infallibilis cum reali exiftentia

sf o

revelationis Divine , fundatur inipfa verita-

j Cin i

te Divinà, ciicfleatialiter tepugnat, ut hec

sf

eadem credibilitatis abfoluta motiva , etiam

fj

do&rina falía h

qun at

abeat, prout c?c num. cit. pà«

,

tet,

Ergo.

y d

Confirm. — Quamvisetenim indepe

nden.

tiecdsd

ter ab omni revelatione Divina, vel illuftra-

1s ; dunt

tione fupernaturali non fit metaphyfice cer-

COUW

tum , quód hec eadem motiva credibilitatis

i, i

abíolute realiter exiftant , aut extiterint ;

r

poterit tamen hec realis exiftentia iatelle-

vhontinrid

M Ya

&ui per . illuftrationem fupernaturalem im-

mediaté fuafivani proponi. Sed hoc ipfofi-

bunying, a

des fupernaturalis, in eadem motiva, etiam

rf t

precisé quà talia, prout fic propofita , ulti«

t.t

mórefolvipoteft, Ergo.

;,;:mfmm

Refp. D. maj, Ethec motiva credibilita-

86

tis abíolute , prout fic connexa cum reali

9d d |

"a,

exiftentia reeclationis , funt motiva credibi-

litatis, precisé quàtalia. N. maj. Hec mo-

" p

"i n

tiva, pront fic connexa, funt revelatio Di-

vinarcflexa, C., maj. & fic dift, min. iN. con-

Situtrie

ícq. Ratiocft : quód motiva credibilitatis

"t

abíolute , prout metaphyficé connexa, cum

y Q

reali exiftentia revelationis Divina , ut fub

illis , nec quidem homini privato , falfum

ul

l,

"H D

dogaa , tenquam divinitus revelatum ; pro-

x(]i

p»-

»qmlikm E

d

M

Diflaut;zttia F. driic. V,

$19

u

TR

poni poffit, non fint realiter , aut formali.

hu

ter , ab omnirevelatione diftincta :

ideóque

e'qm

M

non fint motiva credibilitatis

»precise quà ta-

]iän

Cüm etenim hzc coone

MR

fica fun

xio metaphy-

LUA

detur in ipfa veracitate Divina, cui

effentialiter repugnat , uttanta credibilitatis

Qd

motiva tribuat doGtrina falfz , quanta tri-

buit doctring Religionis Cat

ui&

ts

Ícilicet

holice ;

ml

lii

hn

credentes decipere non poteft , utt

M.

num, 357. didum eft : hinc eadem motiva,

tll

prout fic connexa, funt virtualiter, aut equie

valenter , revelatio reflexa DEI , confirman-

T

tj

tis doGttinam Ecclefiz Catholica, tanquam

dire&? divinitus inftitutam , feu revelatam,

i

Ad confirm. N. min.

Ratio eft :

uód

lhj

nullüm motivum , etíi cum obje&to revela.

i i

to mctaphyficé connexum ; attamen ab au«

thoritate, ac revelatione Divina, feureali-

ter , feu formaliter diftin&um, fit motivum

qedbii

fufficiens ad actum fupernaturalem fidei

TT

theologice , prout ex conceptu tormali hu-

v d

jus virtutis patet.

Hinc motiva credibili-

flecno

tatis abfolute

precise quà talía, perilluftra-

n

tionem

n N

fupernaturalem propofita , quidem

fuffi

ciunt ad evidens judicium credibilitatis

sb

fupernaturale ; nontamen fufficiunt ad cre-

at

dendam fide fupernaturali realem exiften-

i,

tiam , feu prefentem , feu prateritam , re-

vt ;

velationis Divinze :

que per omnema&um

T

fu

pernaturalem fidei credi debet,

l

L1

Ob.

pj

| Tyaclatis V. de Virtut. Tbeol.

20

AGus fu-

g ü

Objicies ult, contra tertiam.

mc

497

i theologice , per quem in-

ernaturalis fide

j N

telle&us credit ,

DEUM fummé veridicum

:psä DEUS 24

Religionis Catholic

"

in fa-

reveláffe myfteria

Summorum Pont

!

D

cums,

ul Leg!&hw

cris Evangeliis ,

&

x myü:m. |

ac Conciliorum

Generalium diffinitionibus

ltimó refolvi debet in

a "

contenta , femper u

i N,Mkf!f

a&tualem revelationem

reflexam , quà DEUS

fteria quondam reve-

ipd g

teftatur ; quód hec my

m

laverit. Ergo, An

t. pr

ob. Nam , quoties

at at

llu

ftrationem füpernatura-

intelle&ui ; peri

ypii lts

lem , pro

ponitur

obligatio credendi hec my-

MT

fteria , ve

nitus revelata ,

lati quondam divi

ideóque fimul

vuntioe P

toties reipsà DEUSloquitur ;

tiaged

r.flexé teftatur ; quód hzc m

yfteria quon-

Maj.

sU

E

dam revelaverit. Sed hoc ipfo. Ergo.

axrliU

rob. Siquis enim

ftante obligatione cre-

dendi hec myfteria ,

velut quondam divini-

at i

dem credere ; hoc ipfo

ERUTT

tus revelata , nollet ea

t d

DEUM, faltem virtnaliter ; aut interpreta-

Ergo.

t i u

tivà, facetet mendacem.

Confirm, FHzc fiquid

em veritas eft cer-

dígeyed

adnos: Eviden-

t

ta, € infallibilis , etiam quo

futtp,

ger oflendens oliga

tionem cre

dendi , quàd ipfe

& loguens my[leria Ca«

Wt f

fit DEUS fumimit verax ,

US loquens bac

abolica Religionis y efi reipsá DE

Ti

L.

myieria ; qu

ia fcilicet folus D

EUS ad cre-

fteria nos obligare poteft. Sed

itím a

denda hec my

hec veritás includit rev

elationem Divinam

&tnfalhbms,

ies adeft, quoties in-

teflexam , & fimul tot

tel«

W'Mms, !

L

Difpatatio V. A4rtic, V.

-4aI

Y

telle&us per fidem fupernaturalem credit

itæjgïxmm.

inyfteria R.eligionis Catholice.

Ergo.

ia

Reíp. N.ant, Ad prob. D, maj. Toties

4

n

reipsà DEUS loquitur praceptivé , feu tan-

p s

quam Legislator nos obligans ad credenda

hii

hzc myíteria, C. maj. Etiam affertiv? , feu

Vi d

tanquam au&tor nobis revelans hbec myfte-

"a

ria. N. maj. Etficdift. min. N. confeq. Ra-

a

tio eft : quód homini privato, etiam dog-

W qu

ma falfum , de Incarnatione Spiritüs San&i ,

D

fub eodem motivo credibilitatis refpectivae

delinty

proponi poffit, tanquam credendum fide

g a

firmiffiná, fuüb quo illi dogma verum , de

[

Incarnatione Filii proponitur , ut proinde

yfiriq

utrümque dogma firmiffime credere oblige-

tür, prout nam. 4.55. & feq. oftenfum eft.

n lii

»'gmonc Qu

Sicut igitur DEUS, perilluftrationem fuper«

naturalem , in predicta hypothefi propo«

(un d

nens oblie

r r

[2]

ationem credendi dogma falfum;

neutiquam reflexé teftatur : quódIncatna-

p

tionem Spiritüs Sancti aliquando revelave-

lt

5:& «t

rit ; fic néque perillaftrationem füpernatu-

vl

ralem proponens obligationem credendi

h ]u

dogma verüm , reflexé teftatur? quód In-

| ql(e ll

carnationem Filii revelaverir, fed utrobíque

D)

Wnl

folüm preceptivé , non.autem affertive lo-

BM

ht

uitur,

/

uU

Adconfirm. D maj. Hac veritas eft cer

moün

"

ta, & ipfallibilis , etiam quoad nos : Evi»

j p

if

denter ofiendens, per motiva crcdibilitatisabe

ïm

2

Qv

p

22

Tra&latus 1Y. de Virtut, "Theol,

NT

folutae , oZligationens credendi , quàd ipfe fit

n

DEUS fummé verax , & loguens uyfleria Reli-

g oD

gionis Cathbo

lica ,. efl reipsà DEUS loqueus bae

"muL

wmsferit, Tranfi maj. Per motivacredibili-

jde,

tatis folüm refpe&tivee, IN. maj. Et fic dift.

min, N. confeq, — Quamvis etenim per mo-

ff i

ais od

tiva credibilitatis abfolute , non poffit pro-

lia i

poni obligatio credendi dogma falfum , tau-

afupoicttiy

quam divinitus revelatum ; quinimo hac ca-

dem motiva , fint revelatio quedam rcfle-

ss pl nj

st at

xa , prout num. 486. oftenfum eft : quia

tamenhec motiva non femper adfunt;quan-

vvbl

1j

do predi&a obligatio credendi proponitur,

uti raodó refponfum eíft ; hinc fides fuper-

ii qiln

xlb i

naturalis non poteft femper ultimó refolvi

in revelationem reflexam,

Caterüm hanc

v lutipt

fententiam , in argumento moderno pro-

af

n d

pofitam ; illi folummodó propugnare pof-

ATRT

funt, ac debent, qui cum authoribus num,

t

2329. állegatis , univerfaliter negant : quód

thrtlupang

articulus falfus homini privato proponi pof-

fit , üt evidenter credibilis , & credendus,

titin u

"fide firmiffimà , tanquam divinitus revela-

fl

tus.

Ex his itaque

LT

Confat 1. Quód nullus a&us fuperna-

96

489,,

ralis fidei theologice , ftri&é talis, per

MLUT

uem videlicet intelle&us myfterium reve.

at

latum credit, ob authoritatem & revelatio-

RTM

nem Divinam, tanquam fuum motivum in-

UM

trinfecum , ídque proximum , & adequa-

tum,

Vg j

l

?m )

Difutatio V, driic, V.

523

hij

tum , ultimórefolvi poffit, in authoritatem,

iij

& teflimonium meré humanum , tanquam

fuum motivum intrinfecum , ídque remo-

008j

tum, Cüm etenim omnis a&us fupernatu.

[ 31

ralis fidei , ftri&te calis, fit faltem virtualiter

ID

difcurfivus , fimálque certitudine infallibili-

DT

tatis obje&tivà , eádémque formali, feu fun-

ln

datà in authoritate ,' ac revelatione Divinà

T

fitfummé certus; repugnet autem, ut affen-

m t

fus praftitus myfterio revelato , tanquam

nd: a

conclufioni , fit metaphyficé infallibilis , nifi

TY

pariter infallibilis fit affenfus preftitus autho«

li,

ritati , ac revelationi Diving , tanquatn prae

p

miffis, quia fcilicet juxta receptum axioma?

lia

Conclufio fequitur partem. debiliorem prawni[Ja-

gt ha

rum : hincetiam repugaat , ut aflenfus pra-

yinmo p

fatis premiffis preftitus pro fuo motivo in-

u

. ttinfeco , utpote fallibili , habeat authorita.

tem , & teftimoniam meré humanum.

Ate

yrbus Qu

que hoc pariformiter de authoritateac tefti-

at qi

monio meré humano totius Ecclefig Catho-

p p

sedendus,

lice dicendum , que feclusà infallibili Spiri.

tüs SanGi affiftentià , folàm moraliter, non

ns r

autem metaphyfice infallibilis et 5 etiam fa-

hst

&à fuppofitione, quód bec eadem authori,

v IäïlSa ,

tas meré humana per illuftrationem fuper-

Nam

eiunt

natuialem intelle&ui proponeretur.

authoritas ifta (ic propofita , redderetur qui-

N )

demmetaphyficé certa, & infallibilis quoad

| motivm j

fuam cxiftentiam realem 5 fecus veró quoad

j us

ï

fuam

;

LI3

p

24 — raflatus TV. de Virtut, "Theol.

iil

fuam do&trinam : ficuti fententia per talem

y andtm Fl

illuftrationem propofita, 2 proZadila , foret

" ii

uidem izfallidiliter proZa£il , non tamen

,uqunt

etiam izfalliziliter vera,

Oppofitum dicen-

PT

dum de authoritate ac teftimonio Ecclefiz

j(ciohi, 1

rout habentis infallibilem affiftentiam Spi-

st

ritüs SanCi; quia tale teftimonium , tan-

aconn t

quam revelatio Divina mediata , eft meta-

meodä IU

Wl

phyfi-é certum & infallibile,

w iil

J

|

Conftat 2. Quód nullus a

&us fupe—ma-

:m:,ufuszäüs (

talis fidei theologice, in motiva credibi.

u pfæmiffïa L

litatis, pracisé quà talia. feu prout abomni

revelatione Divina realiter , aut formaliter

Ynt,

i Q

diftincta , ultimó refolvi poffit.

Nam mo-

nl

tiva credibilitaris folüm refpeGtive , funt fal-

vlnaudt

libilia, ut fub illisetiam dogma falfüum pro-

du du

oni poffit : motiva autem credibilitatis ab-

valeedtind

folutz funt quidem metaphyfice infallibilia ,

s5 od

ut füb illis dozma falfum proponi nequear,

zalidiu:

tanquam divinitus revelatum: horum tamen

ii ;

motivorum realis exiftentia , nifi prout divi-

* La

nitus revelata , non eft meraphyfice , fed fo.

làm phyficé , ab ezperientia fenfnum, aut

tll

o n

moraliter , ab unanimi fcriptorum Eccle(ia-

fticorum teftimonio certa.

Quinimo , fi

jgt, f

hac motiva con(iderentur , prout eadem ob

TAttdts w

fapientiam , & veracitatem Divinam , cum

b

veritate Religionis Catholice funt metaphy-

ag

ficé connexa ; nonampliüsfunt motiva cre-

V

monia

od dhs

dibilitatis, præycise quà talia , fed tefti

DEI,

|

s25

M

Difutatio V, Artic.V.

Vs

DEI, feu diretà , feu reflexé conteftantis

hanc eandem veritatem , quemadmodüm

m*") fi

!t

precipue in mi

raculis patet : ideóque in il-

elationem Divinam , illuftra-

Mi

la ,tanquam rev

D

tione füperna propofitam, fides ultimó pot»

[lmuii

eft relolvi, Econtra veró , prout funt mo-

tiva credibilitatis pracisé , quà talia , idcó-

D

"3

que omni teftim

onio Divino inferiora , fo-

*.

lummodó funt o

bje&um formale intrinfe-

cum refpectu judicii credibilitatis ; non atte

drlpen

g

tem ipfius actüs fidei , quó creditur per mo-

dum premiflz , realisexiftentia revelationis

YV

d

Divinae.

R

Conftat 3. Quód proinde omnis actuis491

fuperaaturalis fidci ftridt talis , per quem

dne, t

intelle&us credit veritatem revelatam , per

Topu

modum concluflonis , ipfam veró authori-

Jbligis 2

fbl

tatem & revelationem Divinam , per modum

ultimó refolvi debeat in hanc ve«»

yi t

principii,

ritatem objedtivam :

uia DEUS [uanmn? vt-

QOCm D

vidicu revelavit ; adeóque in ipfam anthori-

fbrott d

tatem , & revelationem Divinam , illuftra-

f dl

tione fup

ernaturali fuafivà immediatá pro-

um

deinde hzc revelatio fit publi-

i Ed

pofitam, five

€a, vel privata,

(ive mediata , vel immedia-

Quinimü ,

l preterita, five directa,

ta; five praffens, ve

uentt

vel reflexa , ut femper affenfus f

dei ultimató,

Jpinifi L

alicui revelationi Divinz , tanquam fuo mo-

ia

tivo intrinfeco, 27 2404 , innit

atur, Cüm et-

lia fidei theo-

j m

enim omnis a&us fupernatura

Ll 4

Qs

,[cdltüi*ä

526—" -;I*ra&?ztüs VV. de Virt. 'Tbeol.

pie

logice fit famme certus, & infallibilis , & qui-

[

siiho f

D

l

r

dem certitudipe fundatá in fuo obje&o for-

äm'o etiámt

mali, five motivo adequato intrinfeco , vi-

:4;

ibmotiri

delicet authoritate, ac revelatione Diviná j

giurdognt

hinc affenfus huicauthoritati, ac revelationi

g, ag

praítitus , non poteft habere motivum zf

dupt: t

quod , inferius bác aüthoritate , ac revela.

NI

tione Divinà ; quantumvis illnd foretaliun.

wl odl

dc , non tantüm moraliter , aut phyficé , fed

E7

etiam metaphyficé certum , & infallibile :

vuite lul t

quia fcilicet a&us fupernaturalis fidei fuà

uniim d

certitudine fuperat omnem affenfum , CO«

.tti at d

gnitione beatificàinferiorem. Quamvis igi-

infydie l

tur authoritas, feu fapientia, & veracitas Di-

BRT

vina per difcurfum nataraletm demon(trari

"feim r

poflit ; nontamen eadem prout fic demon.

t tl

ftrata , fed prout perlumen fupernum repra-

N UT

fentata , eft obje&tum formale fidei , quo

iil

ipfum de revelatione, feu prefente , feu pra-

Tttt i

terità intelligendum eft..— Nam poffe revcla-

tionem quoqüé preteritam , per illuftratio-

, IT

nem immediat fuafivam proponi , num,

iLl

373- & feq, oftenfum eft, — Nec enim feai-

per adeft a&ualis revelatio reflexa, de reve.

LT

latione prateritá , etfi adfit di&tamen propo.

Haud etenim

3 wf

nens obligationem credendi,

10

per di&amen iftad DEUS loquitar affertive ,

Quf

M

od

tanquam author confirmans veritatem pro.

HI

pofitam ; àt olim divinitus revelatam ; fed

n (

folüm praceptivé , tanquam Legislator obli-

EU

gans

DT

j

Difutatio V. Art, Vl,

527

häy&qui.

Hdbíe

gans ad illam firmiffine credendam , qua

M

l

1"*

Obligatio etiam tunc adeft » quando intelle-

Gui füb motivis credibilitatis tefpectiva,pro-

'Uw'»)vï:i;

hg

onitur dogma falfüm, velut divinitus reve-

j

a

tum , adeóque firmilfimé credendum, Ex

Q]

TA

quibus patet : quód aGus fidei fupernatura.

lis , prout fummé certus, certitodine for-

lls

mali obje&ivà femper ultimó refolvatur in

authoritatem & revclationem Divinam illu-

: mflf«'lb li

ftratione fuafivà imimediatd propofitam :

Tf

quamvis idem a&us , proüt eft a/fesfis £ra-

MO

dens in motiva credibilitatis abfolutz , url

Qu

Ddl

etiam refpe&tivie, feu authoritatem , & tefti-

monium meré humanam : prout vcró eft

nl

Mftdnm.

affeufus fumm? firmi , adhafione affedtivà ,&

appretiativá, in predictum dictamen , & pro-

D t

ut meritoriw in liberum voluntatis impe-

ii qui

rium ultimó refolvi poffit , ideóque difcor-

A

oferer

des fententiz , füb diver(is fidei predicatis,

in hác controverfiá queant combinari,

Tltdeto

Di , DUD,

ARTiICUurus VI.

etin f«

fn fides. atlualis in adulto ve-

i du

mptp

quiratur nece[fétate medii ad falutem ?

jndett

Ranotandum r. Quód juxtaleges mo-

v df

derne providentie , in quá homo ad

DEUM, tanquam fuum finem ultimum , in

ia p

hu

gterná , eàque fupernaturali felicitate poffi-

dendum ordinatus eft , ad hunc obtinendum

,cgiSth!:;;

l

5

fin-

j p

528 Tracatus l V.de Virtut, 'Tbeol,

gl

fingulis viatoribus , etiam parvulis , ante

ufam rationis decedentibus , fimpliciter ne-

,,f; d

ceffatia fit fides infufa habitualis, eadémque

um , ?

Cüm etenim ad

Mi ) Ww !

entitativé fupernaturalis.

hanc falutem zternam folus ille perveniat,

j ingm

mitnii, at

"

qui gratià fan&ificante preditus , ex hac vita

mortali decedit, juxta illud Salvatoris Matth,

m ii

X. 22, Qui perfeveraverit u[gue ad finem , bic

nháur

Jalous erit 5; cum hac autem gratia femper

TT I

ais

quoque infundatur habitus fidei fupernatu-

ralis, prout ex doGtrina Concilii Trid. num,

vira, vt

$. adducá patet ; hinc nemo (iné iftà fide

0E n

habitnali obtinet falutem eternam.

Atque

vineena l

idcó illud didtum Redemptoris Marc. XVI.

s

16. Qui crediderit , &* Zaptizatur fuerit , fal-

st dd

vus erit. 5 qui verà 1on credíderit , coudemmna-

alttunel,

Bitur , non folüm de adultis, fed ctiam par-

3 dintot

vulis, prout habituali fide preditis, aut de-

Tici d

ftitutis , intelligendum eft,

tjb

Prenot. 2. Quód parvulis ad obtinen-

)7 1

4934dam falutem azternam quidem fufficiac fola

At dul

fides habitualis ; fecus autem adultis, qui

Sitmi d

ufum ratiopis habent.

His etenim quoquà

: Mi

neceffaria eft fides a&ualis, eademiue fuper-

"df

naturalis, per quam myfteria divinitus reve-

Jata credant.

Nam aliàs Redemptor Apo-

"rtniyl

ETTM

ftolis fuis fruftra mandáffet : Marc. cit. 15,

ILETT:

SEuntes inmundum univer[um , pradicate Evan-

gelium omni creatura , ac verba foperiüs alle-

R il

Wilia, W

gata fubjunxiffet ; fi fides a&ualis adulto ad

fa«

]

M

Difputatio V, 4drtic. VI.

$29

W; 1lt

falutem necetfaria non effet.

Atque ideÓ

Y

n

Paulus fic differit ad Roman, X. 13. & feq.

U!x:'*.

Mqh't

a.j

Omnus enim , quictmque invocaverit nomemn

Domini , faluum erit.

Quonodà ergo invoca-

Hlb

£unt , inqueu non crediderunt ?. Aut quomo-

lt zi

dà credent ei , quem mon audierunt ? Quomodd

fntorln,|

auteuz andient fiu& pradicaute ?^ Dewum ita

tilim;

MM

ia

j

concludit 17. . Erpo fides ex auditu y auditus au«

ET

tem . per verbum Chrijii,

Ex quibus patet ;

k u

uód fides aCtualis , ad obtinendam falutem

JTRO ,

neceffaria, debeateffe íupernaturalis, utpo-

du

te ad DELIM , tanquam finem fupernatura-

t M

lem , in &terna felicitate poffidendum requí.

Y M

fita , ideóque non fufficiat fides meré natu-

arn)

ral;is, prout ex doGtrina Concilii Trid. num.

j n

53. oltenfum eft, nde per Innocentium

d eim p

Papain XI. damnata eft fequens Propofitio

[is at é

Fides lat& didía , ex teflimonio creaturas-

23.

rum , [milive motivo , ad juflificationem [uffcit.

d o

uód inter remedia obtinen-

Praenot. 3.

füficac l

da falutis , alia dicantur neceffarió requifita

494

idlti, Q

nece[fitate medii , alia veró zecefitate folius pra-

dinqqt

ctpti,

Ad primamclaffim illa pertinent, fin

li

quibus, etfi fors etiam per invincibilem igno-

jintuslt

rantiam, autinculpabilem negligentiam pre-

ht !

termiffis , falus eterna nequit obtineri ; rce-

Mac d

liqua veró ad claffim alteram revocantur.

yuitP

Hinc patet : quód omnia illa , qua adulto

"T "

fnnt neceffaria, neceffitate mediiad falutem;

fint eidem quoqué ricceffaria;neceffitate prae-

äualisadnï']j

ce-

jj

Tra&atur IV. de Virtut. Theol.

pitr

530

.Ju,dCDE-Oï

cepti ; quia fcilicet quivis viator rationis ca-

m

pax obligatur teadere ad DEUM , tanquam

fuum finem ultimum in ccelefti beatitudine

P.

m

poffidendum : non tamen viciffim omnia,

uz illi fant neceffatia , neceffitate pracepti;

sineratat ?

í

ntetiam neceffaria , neceffirate medii.

Ex

ige gt

d o d

prima claffe rurfus alia dicuntur neceffaria

determinaté i7 re ; quotum realis defectus

qi us j

spripstan du

pernullum a&um voluntatis fuppleri poteft ;

venpcdotl

alia /7 voto , quorum realis defe&tus per ali-

d t

quem voluntatis actum , poteft. fuppleri.

Cümigitur cuilibet adulto neceffaria fit fides

ayid. o

sls d

a&ualis ad falutem , quia fcilicet juxta illud

ad Hebr. XI. 6. — $ia fide imapo[fibileeft place-

r g

re DEO,

$. funcetn

Credere enim oportet accedentem ad

DEUM, q4uiaefl , &* inquirentibw fe remuue-

iun, fcd

xb jnaim

vator fit 5

1

ueritur primó ; Ancuilibet adul-

to neceífa

ria

fit neceffitate medii fides aCtua-

p n;pm

DI

lis explicita de DEO , üt remuneratore bo-

norum, & quidem fupernaturalinum ? Que-

ETW

L

ritur fecundó : An pariformiter neceffaria

at ptg

fit fides explicita de myfterio Trinitatis , &

ftalivlig

Insarnationis ?

t D

Dico z. Fidem a&ualem explicitam de

. Vg

495p

EO , àt remuneratore bonorum füperna-

"n

turalium , eámquein re , neceffariam effe cui-

nj

libet adulto , neceffitate mcdii ad falutem,

At

Ita cum D. Thom.hic q. 2. art. 3. & q. 4. art.

LT Wtl

7. communis , ac certa Theologorum fen-

ol

€x-

tentia, Prob. Fïdcsa&ualis,cadämqæ

pli-

TE

i

Difputatio V. Artic. VI.

s

h?wimim.

plicita, de DEO, ütremuneratore, neceffa-

"ts

1

ria eft cuilibet adulto , neceffitate medii ad

2n

ly

gratiam in prefenti , & gloriam in füturo.,

WC*DW

Sed hac fides a&ualis debet effe de DEO, üt

lts

remuneratore bonorum fupernaturalium ,

tbl

eadéaque per nullum alium adtum fupple:i

UI Y

poteft, Ergo. Maj, conftat ex verbis Apo-

Idl i

ftoli num. preced, addu&tis,

Min, prob,

lt

Imprimis enim fides ifta debet effe de DEO,

r

üt remuneratore bonotum fupernaturalium,

VL p

Sedbac eadem per nullum a&um alium fap-

VN

fs

pleri poteft. Ergo. Min. exindepatet: quód

iM

l

Ó

alius actus , ad fupplendum hujus fidei defe-

&um realem , nequeata(fignari, Maj. autem

]

prob. Hanc etenim fidem ad falutem ne-

f/tr/?wmr.lc

ceffariam , fic definit Apoft. cap. cit. 1

Ej

Allbeadi

nutem fides [berandarum [ubflantia verum , ar-

Sed inter res

ffeside

gumgentum "on apparentium,

wuercl

viatori fperandas , & nondum apparentes,

ii Q

primarium locum obtinet ipfa beatitudo fu-

r netefuni

pernaturalis , prout ex hac definitione , per

dniuts,

Do&orem Angelicum num. 425. addu&um,

expofitá patet.

Ergo.

Confirm. Namcreatura rationalis in mo-

yidunt

48

w t

derna providentia ordinata eft ad DEUM,

tanquam füum finem ultimum per beatitu-

yiom d

dinem fupernaturalem poffidendum; adeó-

D

que voluntas per fuos actus fupernaturales,

Aud

g*

prefertim veró fpei, ac charitatis theologi-

ce, debet poffe tendere ad hunc finem reipsá

cad:'mqü'ffl

ob.

]

[

-

p

c32 . Traatus IV.de Vi;'tut. Theol.

finis .folins

f

gomm'

obtinendum ; quia fcilicet hic

fddi

naturg viribus obtineri nequit, prout con-

gtl

tra Pelagianam harefim certum eft, | Sed re-

pugnat, ut volontas per tales actus fuperna-

jgs , p

UL

turales tendat in hunc finem ultimum , nifi

[

!

eidem pralucear fides fupernaturalis explici.

filuem,

yelrid

6

;

ta de DEO , üt remaneratore beatitudinis

redi&tz.: Froo. Atque ideó D. Thom. hic

wO

—

.g.art.3 — Ultimia Zestitudo bomini confifiit

"

m [upernaturali vij

1one DEI , ad quam

T

in guäda

H

ano D

bomo pertt

ngere von potefl , vifi per modum ad-

DEO doéicre. . Et q. 4. art. 7.. Cm

r d

difcentis à

NI

altinun fin

js fit quidem in voluntate per []emy &*

ehavitatema , in inte

lle&iu autem per fidem , me-

i um m

ecffe cfl , quàd fides fit prima inter ournes virtu-

s bj

qes 5 quia maturali cognitio mon poteff attingere

m À

ad DEUM , fecundim quod eft objetium Leati-

auj[fand

atun , nl

3udinis , prout tendit in ipum [pes , & charitas.

Huc quoqué pertinet do&tina ejusdem , de

m

fide neceffariá, tum Angelo, tum primo ho-

vt f

mini viatori, quz num, 414. habetur, Un-

l S:dhotip[*

oW

de meritó per Innocentium Papam XI. da-

mnata eft fequens Propofitio 2 2. Nonzif; fides

AE

anim DEI nece[Jaria videtur nece[fitate mcdii ,

IT

"o

n auten explicita veriuneratorp,

'ttrhtitim

Dico 9. Pariformiter cuivis adulto ne-

"n

49 ceffariam effe , in Legc Evangelica , neceffi-

Va

tate medii fidem explicitam de myflerio Tri«

L

nitatis , & Incarnationis , faltem in votg. Ita

LT

cum D. Thom. hicq. 2, art. 7. & 8. commu-

ni

nj

PA

um

Difputatio V. Artic. VI.

53'3

Ti

fs Theologorum fententia, Prob. Quam-

ATT

Tl

vis etenim fidelibus fingulis in lege veteri fi-

lr

des explicita de myfterio Trinitatis , & Incar-

Id

nationis , preterquam fub conceptu pco-

n i

mi(fi, ac venturi Meffiz , neceffaria non fuerit

TAU g

ad falutem ; oppofitum tamen de fidelibus

Wt t

nove legisdicendum eft. Ergo, Ant. probi

00 T

Nam Chriftus ipfemet utráümque myfterium,

T

rout ex hiftoria Evangelica patet, non mo-

: l

DEL, n

dó revelavit, fed etiam miraculis plurimis,

!

n

fe verum effe DEI Patris Filium confirtnavit.

1.?5 Wi i

Iu

Atque ideó in coená ultimá dixit , Joh. XIV.

n

26. Paraclitus autem Spiritus Sauctus . guem

nppss

saittet Pater im momine meo ,. ille vos docedit

t t

omnia, EtJoh.XVIt, 3, Haceftvita aterna,

at

st cognofcant te , folum DEUM verum , &

m ht

quem mififi

JEfana Chriflum, bícenfurus ve-

ró in ccelum , man

davit Apoftolis , Matth.

j m

iustimt

ult, 19.. Euntesergo doceteommts gentes y bapti-

z,antes eos in novaiue Patri , & Filii , & Spiri-

yn rato

jer,

125 $an&i. Sed hocipfo. Ergo.

pin Xl

Confirm. authoritate , ac ratione D.

49

Mij

Thom. q. cit, art, 7. ficftatuentis : 172 pro-

vjut "i

prà, &v per fe pertinet ad objetium fidei , per

n

guod bomo leatitudinem confequitur. Via au-

j ädüïlüf

tem bominibus veniendi ad beatitudinem eff my-

ii

ferium Incarnationa , & pa[fionis Cbriffi. . Di-

citur ezim ASor. 4.

Nonz ejl aliud momen da-

ieo]t

p

tum bominibus , in quo oporteat , n0$ fal'vos £fie-

ri, — Etide myfierium Incarsationi Chriji ali-

w

A

gua-

53

4.[ | AT;J&MW IV. de Virtut. Theol,

bifpam

um

qualiter. oportuit ouzmi temapore e|e credilile

apud omnes : diver[imodà tamen [-cundim di-

,',5Provi d

verfitatem temporum ,.v perfonarum.

AC

H MM' PW

qrimergtt

pofteà concludentis : Pof tempm autem gra-

Jie revelata y tam Majores , qudm Minores te-

spilitri

quaeratort

nentur badere fidem explicitam de myflerizs Chri-

fli , pracipué quantim ad ea , qua comwiumiter

9 A[]t,P[ka,

qualideDR

án Eccle[ia foleuzuiz.antur , & publià proponun-

$ur.. De myfítecio autem Trinitatis c, cit, artg

il

$. (icdocentis: Moflerium Incarnationis Chri-

nvl

ffi explicità credi nom poteft , frm? fide Trinitatis :

us &i

ia ol

quia in myfierio Incarnationis Chrifi boc conti-

getiur

.

.

quod Filiu DEI carnem a[fumpferit z

wurono,

wawto, D

quàd. per gratiam Spiritus Sancli mundum re-

movaverit, &* iterum : quàÀ de Spiritu Sanclo

Cotfm, (

gonceptus fuerit. — Etidedeüdem modó , quó my-

18 000 1

eriuma Incarnationzs Chrifli , ante Chbriflum,

vapdiscny

fuit explicità ereditum à Majori£w , implicitl

10ud, noin

autem , &* quafi obumbrath d. Minoribus ,. ita

i i

etian myfterium Trinitati,

Exinde veró (ic

"ed i t

concludentis : E ideo etiaus , pofl temapus gra-

:aimD[W,un;

si& dioulgata , tenentur omanes , ad explicità cre-

"t

dendum wyflerium Trinitatis,

Ntíles &

Objicies 1. contra primam.

Si fides ex-

MLTT

499

licita fupernaturalis de DEO, üt remune-

"tl

ratore bcatitudinis eterne , cuivis adulto,

"r w

neceffaria foret neceffitate medii ad falutem,

Nly l

& quidem in re; tunc plurimi adulti , abs-

i

que ullà fuà culpà , periviffent há&tenus, &

m lg

etiamnum perirent in. eternum. — Sed hoc,

| HWM :

ut-

h

i^

bä/þutaiia K thic. FI. "

N

3

hi nj

ütpote repugnans infinit& bonitati

nj

; fapien-

h j

tiz , ac providentiz divini , àdmitt

i nequit.

Ergo. Maj.prob. Nam plurimi adulti

",

pra-

fertim inter gentiles ,

& barbaras nationes ;

EF

lil

J mjjm.æ

inculpabiliter ignorant DEUM , faltein, üt

remuneratorem ipfius beatitudiais tterna.

M o |

Ergo, Ant.prob. Hacfi

llliu'/ra,m

quidem fides fuper-

naturalis de DEO , ütremuneratore , folum-

P TT TA

1773

modó haberi poteft ex auditu , quemadmo-

düm ex verbis A

poftóli num. 493. allegatis

270

patet. Sed pltirimi ex prediclis adultis, &

nj

quidem finé ullà fuá culpà , nihil unquam au-

Mu

diverunt de DEO , àtremuneratore beatitu-

ml

dinis eterna.

Ergo.

kjrin

Confirm,

Quamvis etenim adultus ra.

n a

tionis compos, non poffit lon

st n

giori tempo-

re inculpabiliter ignorare DEU

M , üt autho.

|

f implici.ï

rem mundi, omniümque bonorum meré na-

inribu , u

turalium , prout in Tra&. 1. Difp. L. Artic, 2.

idevol

didumeft : non tamen repugnat , üt incul-

f impng

pabiliter DEUM, tanquam authorem bono--

!:x/!ici/ä j

rum fupernaturalium ipnoret , prout in.ho.

mine , inter fylvas , & feras

» €ducato patet,.

Sfdst

]

Sed hoc ipfó ad falutem

fufficit fides de

, u

DEO , ütauthore bonorum naturalium, Er-

xiris t

&0- Mian, prob. verbisApoftoli deGentilibus

TTE

dicentis ad Rom, I. 20, & feq. . Invifiéilia

i aduhhï"

ipfim d creatura mundi , per ea , qua faBa funt,

intelle&a cen|bicinntur : fempiterna quogu ejus

T

virtu y & divinitas : ita ut fint inexcu[alilei ;

um. Sf ü'

,

[

I

qUi4,

536 TraGatus 1V. de Virtut. Theol,

pj

guia , cüm D EUM cognoviffent , mom fiezt

qalid

DEUM gplorificaverunt , aut gratims egerunte

W, ;M Wi

Ergo.

jntunsmtia

Refp. D, ult. Maj. — Hec fides fupernatue

iispotrt

gooml

is folummodó baberi poteft ex auditu,

jj

ípe&atà lege tantüm o:dinarià moderna

u) f

providentig. C.maj, Etiam extraordinariá,

m

N.maj & Tranf.min. N. confeq. Ratio eít?

Adtmón

quód fides fupernaturalis de DEO , ütremu-

niiorscep

neratore beatitudinis eternz , fpe&tatà lege

uo; n at

ordinarià moderng providentie 1olummoe

r

dó cx auditu habeatur ; quia fcilicer DEUS

weaodtt)

fidem more homínibus convenientiffimó

lii

proponi voluit: attamen DEUS hunc defe.

RTT

&um inculpabilem auditàs externi fupplere

t ln

poffit ,. & hucásque fuppleverit , ac etiam-

t t

mum fuppleat,in quovis adulto rationis com-

wl

ore, per auditum internum, feu lumen il-

iil

j*

u

d, dequo Pfíalm, IV. 6 &feq. — Mziti di-

tl

«unt : Quis oflendit nobis £ona ?. Signatum eft

(s

Juper mos lusoen vultis tui Domine, Atque hoc

t

lumen conferebatur etiam in lege vcteri ex

Vladnd

meritis Chrifti venturiabíolu:e previfis , jux-

Em

tailludJoh.1.9. — Erat [ux vera , que illumi-

sjat owazem bominem venientem in bunc mun-

a

LT DEO,

* dum. Undequoqué per Alexandrum Papam

"r

VIil. damnata eft fequens Janfeniftarum

Y N Plilu

Propofitio s. — Pagani, Judai , Haretici , alii-

que bujm generis , ziullum . omuino accipiunt À

"ll

"a MT

JEfa Chriflo inflaxum ; Adeógue binc reià in-

f

E lhm[gg

|

""

Difputatio V. Artic. VI,

537

ïml M/üj

feres , in il effe voluntatem nudam , d* iner-

| WW.

mem , [mt ourni gratia [ufficienti.

Intereà fo-

lüm transmiffa eft minor :

P)

quia fcilicet Apo-

,

ftolus

Xfü [ MI

poft verba num. 493. recitata, flatim

fu

bjungit 18. — Seddico: Nunouid nonaudie-

"T

ruut ? Etguidem in omnem terraga. exivit fo-

Qu

9ms eorum , & in fines orbis terra verba eorum.

& n

I0 i.

Ad confirm, N. maj.

Nam etiam adulto

rationis compoti, quamvis inter feras eda.

hii

ATT

cato ; non deeft Lux vera , oua illaminat

omnem bominem venienten in bunc mundum :

fs EU

prout modó refponfum eft ; dummodoó ipfe-

unnd

met fuá culpá, poft agnitum DEUM , üt au-

Md

thorem natura, ulterius impedimentum non

tini g

ponat, néillum quoqué àt remuneratorem

TT

bonorum fupernaturalium agnofcat,

At-

WMUORIOD.

que hocimpedimentum pofuerunt illi Gen-

( limen?

tiles , de quibus Apoftolus allegatus loqui-

. lil

tur, prout ex ultimis ejus verbis patet,

.

d

Objicies 2, Etfi ad falutem obtinendam

; lg

SOI

neceffaria fit adulto fides fupernaturalis ex-

E

guatt

plicita, & quidem determinaté iz re ,de DEO .

nenli, j

—

prout infinité bonoin fe ; nontamencidem

l qw. iïuw

quoqué neceffaria eft fides explicita, eadém-

—

—

gt

que iz re, de DEO, ütremuneratore , fiva

w

prout infinité bono €rga nos, Erso, Ant,

"

prob. Nam pralucente folà fide de DEO,

prout infinité bono in fe, poteft adultus;et(

,Hamiu'.-f

TT d

nunquam antcà juftificatus , elicere actum

i EW?

eharitatis theologice ; adeóque obtincte

[

Mm a

gra-

558 Tradatus YV. de Virtut, Tbeol,

pj

gratiam fan&ificantem in prefenti , & glo-

;mdfm lln [ Mc

riam in futuro, Sed hoc ipfo. Ergo, Maj.

qeginttit

um p

prob. Fides explicita de DEO , üt remune-

ratore , feu infinité bono erga nos, folüm

Ed

requiritur ad cliciendum a&um fpei, non au-

g, ff

tem charitatis theologice,

Ergo.

p d

- Mi

Confirm, Nam predictus actus charita-

tis theologice, contineret virtualiter , feu

ol p

eminenter , adeóque iz voto non tantüm

od

Ípem;,verüm etiam fidem expliciram de DEO,

vt ,

Sed hocipío ad falutem

üt remuneratore.

YO i

obtinendam fufficit fides explicita ; voto, de

y,afctit m

DEO ütremuneratore. Ergo, Maj. prob.ex

ul at

verbis Apoftoli , de charitate perfe&a dicen-

(g 4 (

tisl, ad Cor. XIII, 7,

Omnia credit , omnuia

mj

jþerat-

Ergo.

uf r

5

Refp. N.ant. Ad prob. D. maj, Prelu.

vtl bl

cente folà fide de DEO, proutinfinité bono

v ln

in fe , poteft adultus , nondum juftificatus,

clicere a&tum charitatis theologice , fpe&ta.

38 g

Mit, qiy

tá przcisé talisactüs effentid. C, maj. Spe-

Dl

&atá fimul lege modernz providentie. N.

maj. & fic dift, min, N. confeq;

Ratio eft:

"i

"tl

uód a&us charitatis theologice , fpectatà

EPITN

pracise fuà efferítià, quidem poffit ab adul-

to nondum juftificato elici, prelucente folá

"U vt

fide explicità de DEO, prout infinité bono

ln

Ut i

infe: attamen DEUS eidem in moderna pro.

videntia non conferat auxilium requifitum

"ii

ad talem atum , nifi anteá pracefferit , &

Vüniy W

i Mtö pnmu

qui-

|

ii

Difiut. V. Artic, VI.

^ hi,

. $39

quidem i» refides explicita, quoqué de DEO;

i N li

üt remuneratore,

Nam in adulto ad obti«

[ V.

lfgiïäj'um

nendam primam gratiam fanGiificantem , re;

Mu

quiri uttámque fidem explicitam , eámqué

In,

in re , fufficienter ex verbis Apoftoli, num.

49 4. allegatis patet.

lass

N

Ad confitm. D. maj. Factà fuppofitione;

quód a&us perfe&tze charitatis ia moderna

TU

u)

providentia poffet elici abadulto , nunquami

priüs juftificato , ante fidem explicitam de

T

tint t

DEO, üt remuneratore, C, maj. Secus. N.

maj. & fic dift. min, N,confeq. — Ratio patet

gt

us

ex refponfo preced.

Ogices 3, Quamvis Redem

ptor ipfe- 555

m

imet dixerit Joh. Ill. s. Nifi gui ve

natus fuerit

ex aqua & Spiritu Sanio, non polefl introire im

p ha

reguum DE! ; nihilóminüs defe&us Baptifmi

tht bon

flumints ab adulto , etiam in moderná provi-

jliücas

dentiá, fuppleri poteff per a&um charitatis

j pe

theologice , qui proptereà refpe&tu homi-

:: ml* SPF

nis, nondum baptizati, baptifmus flamina ,

jentie, N

haiocd

feu baptifmus iz voto appellatur. Ergo pa-

riter, ct(i Apoftolus allegatus dixerit : Acce-

: Wt&ü

fix b

dentem ad DEUM oportet credere , - - quód in-

quirentibus fe renumerator fit ; nihilóminüs de«

hd

fe&us hujus fidei explicite ab adulto , etiam

uf

in moderna previdentia foppleri poterit pet

modaií

a&um charitatistheologicz, tanquam fidea

ym "qlm

explicitam in voto. Anr.eftcertum, confeq.

P]Sjt

prob. ,Idcö prmum ;

quia catechumenus

,ü"";:'

m 3

a»dul.

trra&latus IV, de Vivtut. 'Tbeol,

pj

$49

adultus repentinó periculó mortis obrutus,

ao

& recipiendi baptiími f/umizrs occa(ione in-

PU

-;alc[cmvtïf"ï

culpabiliter deftitutus , alioquin non habe-

ret medium fufficiens confequendi falutem.

g d

Sed pariformiter catechumenus adultus , fo-

audi, p

làm de DEO; proutinfinité bono in fe, non-

im n2

dlenand.

dum autem ctíam de DEO , prout infinite

bono erga nos inftru&us, & repcntinó pe-

sprbund h

riculó mortisobrutus, non haberet medium

PIUI

unigt, t

fufficiens confequendi falutem, fipralucen-

te fide predictà non poffet elicere actum cha-

) du

ritatis theologice.

Ereo.

Adcníras D.

Confirm, Nam aliàs fequeretut : quód

at al

fides explicita de DEO , üt remuneratore ,

quilici

nontantüm ad primam , verüm etiam quam.

i DRQ,

vis fubfequam peccatoris adulti juftificatio-

ult, at

nem requiratur.

Sed hoccommuni Theo-

ayttt ln

logorum fententie repugnat, Ergo. Maj,

$ d i

prob, Nam quilibet peccator adultus per

tilisqyin

difpofitionem praviam fidei debet acccdere

ad DEUM , ut juftificationem rurfus obti-

tbl

neat.

Ereo,

Sit, d

LT.

Refp, N, confeq. Difparitas eft : quód

DO IN

go4'dc

fe&tus medii folüm externi, ad falutem re-

"tht g

quifiti, quale in lege nova eft baptifmus f/z-

"t ln

smini , abadulto quidem fuppleri poffit, per

r

a&um charitatis theologice , juxta illud ad

"alb

Rom. XIIl. 10. . PJezitudo legis efl dile&lio fe

"ts

cus autem defc&tus medii quoque interni, &

"ii

quidem ad hunc eundem a&um charitatis,

ab

A'**-LU d

Ubl

- Difputatlo V. Artic. VI.

34*

Wi

ab adulto nunquam antceà juftificato, elicien-

Miv

*

dum in moderna providentia prarequifiti,

i

quale femper fuit , etiam inlege veteri, fides

Ws

explicita de DEO , àt remuneratore fuper-

LT

naturali , prout ex verbis Apoftoli, hanc fi.

TM

p

dem neceffariam dcfinientis , num. 495.

oftenfum efl, Hinc in addu&to catechumeni

Til

moribundi cafu , DEUS inculpabilem exter-

Mp

ne infttuGtionis defectum per lumen inter-

pl

num fapplet , ut prelucente hác fide, per

tj

fpem & charitatem falvari poffit,

Ad confirm, D, maj, Sequeretur: quód

i.l

jn peccatore adulto , etiam ad quamvis (ub-

at

fequam juftificationem , requiratur fides ex-

iaqa

plicita de DEO , üt remuneratore, faltem

tlf

virtualiter , aut habitualiter talis,

C. maj,

at ht

Semper etiam formaliter , aut actu talis, N.

i. Mi

maj. Et ficdift. min. N. confeq. Ratio eftz

lls

quód fides explicita de DEO , üt remunera-

bt

tore , ab adultoptimitüs elicita, tam diu vir«

tüfis Q

tualiter , feu potiüs habitualiter perfeveret;

quamdiu eadem per oppofitum infidelitatis

diqii

peccatum non retraCtatur, Cüm igitur fide-

lum

lis adultus, prefertim nefcius, quód gravi-

lus

ter peccaverit, & gratiam juftificantem ami-

j ?Uülïta ,

fcrit , prelucente folà illuftratione de DEO,

mll

proutinfinité bono in fe, poffit elicere adtum

charitatis theologice , quemadmodum mul.

j iB

tis abexperientià notum eft ; hincad fübfe-

quas juftificationes non requiritur fides ex-

u a

l

:w

Mm*

pü-

$a

Tra&atus lV. de Virtut. Tl:eol.*

th

ol

X p"licitavdevDEO, ütremunerarore, formali-

jl

ter, five aCto talis.

güpion

595

Objicies ult. contra fecundam. Fidesex-

m

plicita de myfterio Trinitatis, & Incarnatio-

mäijicanäw

,

J

nis , cuilibet adulto in lege nova, faltem ad

d

primam juftificationem obtinendam , necef-

Md D.

fatia eft neceffitate medii, & quidem derer-

lho ia

minaté in re.

Sed hoc , ipfo defa&ó nulli

JltndO- C' M*

adulto fuüfficit horum myfteriorum fides ex-

a Viedai

plicita folüm in voto.

Ergo,

Min. patet.

aisl

Maj. prob.

Nam in lege veteri ,. cuilibet

vt

adulto , preter fidem explicitam in re de

d

DEO, üt remuneratore , aeceffaria fuit quo.

ieio; d

qué fides , (altem implicita, de Chrifto, vel.

al lpl

uti promiffo , & venturo Redemptore genc-

DTTTST

T

ris humani.

Ergo in lege nova,, utraque fi-

wlez lst

des explicita, & quidem determinaté in re,

yulguon, d

neceffaria eft ad falutem,

ia

Confirm. . Cuilibetadulto in leze novà,

MTUT

etfijam antcà juftificato, fimpliciter neceffa-

D

ria eft fides explicita de Chrifto, üt Redem-

[ T

ptore.

Sed hoc ipfo, & quidem àfortiori,

* tong f

liec eadem neceffaria eft ad primam juftifica-

L NT

tionern.

Ergo, Maj.prob. Quanmvis et-

Til

enim Corneliüs centuro fuerit, prout fusà

Mlb i

narratur in ACtis Apoftolorum, X, vir re-

Wt

lieiofus , ac timens DEUM , faciens eleemofynae

"tl

nmultas plebi , ér deprecans DEUM femper 5 ni-

hiiómipüs ad.eum , in fide Chrifli inftruen-

wükbzumi

!

"i. x

fium ; &baptizandum miffus à DEO fuit Pc-

trtus

LU

|

r

Difputatio V, Artic.'VI.

$43

*v

turus Apoftolus, Atque ideó D. Aug.Lib.de

l

Predeftinatione San&torum cap. 7.

$z pof-

j

1Mbtjy

Jet fme fide Chrifli Corneliue eff

falots , 2on ad

eum adificandum witteretur avchite&u A pofloe

IUH, .*:4

lus Petrus,

tl v

Ergo.

Refp

qmdtice:u

. D. maj, Hac fides explicita cuilibete o6

d

adulto , inlege nova, neceffaria eft per felo-

quendo. C.maj, Etiam peraccidens. N.

"u b

Mi pe.

maj. & fic dift. min. N.confeq. — Ratio cft :

quód fides explicita de DEO , àt remunera-

f tUf

tore fupernaturali , foerit etiam inlege vete-

Id

ti, & quidem determinaté in re , neceffaria

Ht

cuilibet adulto ; (imá!que fides explicita de

(b

Chriftro, fub ptedicato venturi Meffie con.

a

fufo, nontamen etiam aperto, àt Filii DEI,

T

prout hec fides explicita fub pradicato cla-

Vtl t

ro, in lege nova, & quidem per fe loquen-

do , requiritur ad falutem,

Quia tamen

Jetnor

etiam in lege nova, prefuppofità primá fide

ternece

i Reden-

deDEO,üt remuneratore füpernaturali;pot-

eft elici a&us charitatis theologice ; néque

Vifartior

per legem novam fit huic a&ui quidquam

jitic.

derogatum ; hinc etiam ad primam juftifi.

um t

cationem in leze nova non requiritur, per fe

w o

loquendo, fides explicita de myfterio Trini-

MU

tatis, & Incarnationis , determinaté in re,:

TU

fed fufficit eadem in voto, fiveprout inclufa

( [mpti!

in ipfo actu charitatis theologicz.

jb ul

Adconfirm. N. maj. Ad prob, N. con-

o

(

feq. Nam Coraclius centurio , €ó tempo-

n

m

I€;

p

544.

"rra&atus YV. de Virtut, Theol,

ze , quÓ a&u predicabatur per Apoftolos

g

mdm()düm

myfterium Trinitatis, & Incarnationis , de-

bebat etiam de his myfteriis inftrui , né illo-

2ig p

rum ignorantid culpabili laboraret ; queiae

gt

ss aol

ftructio peculiaris eidem à DEO , propter

gium n

pias eleemofynas , & orationes indulta eft.

Hinc patet : quód meritó per Ianocentium

b dugri

4

Papam XI. damnata fit fequens Propofitio

iqurd, Lt

enadddt

64.

Abfolutionis capax efl bouio , quantume

v3s laboret ignorantid vayfleriorum fidei , &

Cs . Q

etiam[; per negligentiam , etiam culpabilem , t«

tüflen p

etuonnlf

fciat

—

ylerium Trinitats , d& lm,'arnatiamk.

vicudredit

Ex his itáque

Conftat . Quód cuilibet adulto ratio«

tftte od

507

his compoti, prater fidem habitnalem infu.

EO um

famn , i& quà nec patvuli falvantur , neceffa-

trdin, eit

ria quoqué fit neceffitate medii, & quidem

IT

determinaté iz re, fides actualis fapernatue

tl p

ralis de reali exiftentia DEI, prout ex verbis

$ln

Apoftoli num. 494. allegatis certum eft,

! APOMI N

Hanc fiquidem exiftentiam , utpote ia facra

tht

Scriptura exprefsé revelatam , non folüm

4 n

offe , fed etiam debere credi per fidem (tri.

t d

&é talem, Difpur. II. Art. r. oftenfüm eft,

Uade fola cognitio naturalis, ctiam fcienti-

bqtitud'm

p d

fica, vi cujus ex creaturis demon(tratur rea-

"t

lis:exiftentia DE1, longé minüs autem fides

n

"d

Atl

meré humanz,feutantüm teftimonio huma-

N L N: u"

no innixa , eft fufficiens difpofitio ad obti-

Vülite

Qifi-

nendam juüiüca:ioncm-, fcu gratiam fan

can

E

iL

Difputatio V. Artic. VI.

545

dion

cantem in prafenti , & eloriam ia futuro,

X

quemadmodüm ex Propofitione damnata,

IN

num. 493. patet.

Quamyis igitur Apofto-

ht Vh

lus gentiles Philofophos , DELIM ex crea-

0Hj

! y-.::

turis agnofcentes arguat : quód illum fic

UT

agnitum non glorificaverint , non tamen

ts

iftud deglorificatione fupernaturali , fed me-

&tt P

I

ré naturali , nifi etiam fufficiens lumen fu-

! a

pernaturale habuerint, intelligendum eft.

wj

Conflat 2. Quód adulto rationis com-

5o8

'l?l?rh"if, h

poti,faltem ad primam juftificationem obti-

Mu

nendam nonfüfficiat folafides füpernaturalis

explicita de reali exiftentia DEI, fed infuper

"TirTO

neceffitate medii requiratur fides cxplicita

giim

de DEO, üt remuneratore bonoram füper.

at

Daturalium , eadémque determinaté s re,

j gt

ut defe&tus hujus fidei , per aliud medium

T

in prefenti providentia nequeat fuppleri.

TUS

Hujus fiquidem fidei neceffitas iterató ex

qua d

verbis Apoftoli, num. 494. & feq. paritér-

yxein at

que ex Propofitione damnatà , num. 496,

g lt

patet, Cüm etenim finis ultimus hominis,

yfin t

juxta leges modernz providentiz fit DEUS,

jiexn *

prout perbeatitudinem fupernaturalem pof.

« 6

fidendus ; hinc adulto viatori debet pralu-

NOUM

cere fides füpernaturalis, ut in hunc finem

j u

per fpem & charitatem theologicam tende-

þmümom'

re poffit, Néque obftat : quód ad elicien-

dam charitatem theologicá fufficere videatur

jl

j

(

fola fides de DEO , àt infinité bono in fe,

gumm

abs:

s

46

Trafatus 1Y, de Virtut. "Tbeol.

melüm

absque fide de DEO , àt remuneratore, feu

foilbus

infinité bono erga nos ; quia fcilicet iftud

gun fdt

quidem verum eft , fpe&atá folüm cflentià

;;ehsadukisz

charitatis theologice , non autem fpc&tatà

jgra d

fimullege moderna providentie,juxtaquam

yinum, t*

predi&a fides explicita requiritur,-tanquam

previa difpofitio ad primam juítificationem

iBl

t )

adulti. Nam poffe adultum , priüs juftifi-

catum , & pofteà lapfum , prelucente folà

xphciü!idccr:dn

fide de DEO, üt iofinité bono in fe ,. actum

perfe&te charitatis elicere , adeóque rurfus

DIDU

juftificari, experientià compertum eft.

Duy

509

Conftat 3. Quód cuilibet adulto, in le-

ge nova , fit etiam neceffaria fides explicita

Ym d

de myfterio Trinitatis , & Incarnationis , per

1f

fe loquendo , etíi per accidens contingere

Lavuon,

poffit, ut fufficiat utraque fides folüm iz vo-

m f

10 ad ptimam juftificationem cbtinendam.

inlntmu

Nam poteft contingere , ut adultus.in lege

i pl o

nova, prelucentc folá fide fupernarurali, de

V o

DEO, üt remuneratore, ac fimul ftante in-

culpabili ignorantia utriusque pradicti my-

t t d

Tl

fterii, eliciat actum charitatisperfecte, idcó-

que primitus juítificetur.

Sicut igitur talis

"dub

r! H!b' ;r;flmjm

a&us foret baptifmus fluminis , ceteroquin

ad primam juftificationem requifitus , /zvoto,

MLI

ita etiam foret z voto , fides explicita Trini-

L Wt

tatis, & Incarnationis.

Haud etenim per

L

lezem novam imminuta eft excellentia chari-

N

taus theologice , cui DEUS infeparabiliter

an-

il

Difputatio V. Artic, VI.

$47

mmr h

annexam voluit juftificationem viatoris adul-

Virid

t Exquibusdeducitur: quódaliorum mye

hii

fteriorum fides explicita , non requiratur in

Lv

fingulis adultis neceffitate medii ad falutem ;

lt

fed juxta diverfum ftatum , & capacitatem

fl s

homiuum , neceffitate folius precepti, pro-

Mi

ut in Epifcopis , Parochis, Doctoribus, aliís-

T.2

que patet, qui plura , quàm fideles cateri,

tutaril

explicità fide credere obligantur,

t

2 T

i,

DISPUTATIO VT.

A h

De Spe 7 Peologica.

lst

graoth t

Um alterum inter Virtutes Theologicas

locum Spes obtineat, juxta illud Apo-

TE (ULA

(l 9

ftoli oraculum , I, ad Cor. XIlI. 15.. Nusc

auten manent Fides, Spes, Charitas 5 tria bac:

d

ideÓ poft explanatam Fidem, nanc etiam de

ilüsin lt

ita, peculiariter oportet difputare.

Pet

u t

hanc etenim viator ad DEUM , tanquam

i ln

fuum finem ultimum, in aterna felicicate

idiny

poffidendum tendit, & quidem prziucente

ftäæu idw*

illa fide, de qua Paulus ad Hebr. XI. r. Ef

nngmr u

autem Fides [perandarum fubflantia verum,ar.

u

gumentum non apparentium, Et ibidem 6,

(s

Credere eniua oportet accedentem ad DEUM,

xphciuï:'f'

quia ej, &* inguirentilus fe remu-,

"T

nerater fit.

1 d

iulcpwï:

AR-

Tradlatus 1Y. de Virtut. Theol,

, ;

548

jgo r

Amnricurus I

.;,;g!(upi i

j non

ya t

M. objectum formale . Spei fit

DEUS, àt Remunerator, * Auxilia-

I

tor, f4a dona promittens ?

^

uetdi

Vum ln

510

Renetandum 1. Quód Spem a&ualem

in genere, prafcindendo videlicet ab

wf

illa, tanquam aCtu virtutis, D. Thom. l. 2.

f as

PT

q.40. att. 2. (ic definiat: Spes eff motus ape

nuem bo-

ydéoluts,

P

itiva potentie, confequens appreben[io

ao d

Wi,

futuri , ardui, po[fibilis adipifci. Hujus

porro definition

is fundamentum, q. cit. ar-

n nisy

Circa obje&lum Spei quatuor

lfiy vtl

tic, 1. pofuit.

n

conditiones attendantur.

Primo 9uidem,7uöd

fit £onum.

Non enim, proprie logueudo , ef

tie i

Spes, mifi de bono, — Et per poc differt Spes à ti-

d

snore, qui eft de malo. — Secundó , at fít fatu-

D]

fewgdn.

vum. Nonenim Spes efl de prafenti jam baPito.

Et per boc differt Spes à gaudio, quod efl de £o-

f r

30 prafenti.

Tertio, quód fit aliquid arduum

&ltus )

cum difficultate adipi[cibile, — Nom enim aliguis

nb

IT

dicitur fperare aliquid miniaum , quod flatim

eft in [ua poteflate, «t babeat. . Et. per. boc dif-

Mi

ert $pes à. de[iderio , vel cupiditate , qua eJi de

IOT

Bono futuro ab[oluth. ". Quartü , quod illad ar-

"uT

daum fit. poffi£ile adipi[ci. Nom enim aliguis

ii

fp

erat id, quod omnino adipifci mon potefi, Et

"i Mi

er boc differt Spes à de[peratione.

Etfi veró

lþïim: ['] n

Do&or Angelicus iftbic quoad tertiam con.-:

l

1

i

Ü

Dijþgatio /Vl. ertic, L.

549

ditíonem dix:rit; Per boc differt Sges d defide-

i

rio vel cupiditate, qua eft de £ono [uturo ab[o«

i

Iut? , Íeu nondum abfoluté obtento ; non

f

tamen defiderium ab a&u Spei excludit, fed

)

folummodó negat : quód merum boni fu-

turi, etfi ardui, defidcrium ad Spem fufficiat,

ia

Nam ipfemet priüs, q. 257 att, r. dixerat?

hr

Spes fupra defiderium addit quendam couatumz,

ATa

&* quandam elevationem animi, ad confequen-

IT

dum bonum arduum , five ad fuperandas il-

vinni

las difficultates, per quas arduum redditue

bonum defideratum,

i

(hys

Hinc itáque patet;

m

quód omnis Spes a&ualis fit formaie, aut

faltém virtuale boni futuri defiderium ; non

n Srl i

r

autem viciffim omne talis boni defiderium

fit etiam Spes acualis.

Atque ideó non-

lgt t

u il

nulli eandem breviüs ita definiunt : Defid4-

Tj füi*a

vimt fiduciale boni ardui expetlativum.

ii

Prenotandum 2, Quód proinde Spes

$11

"T

actualis Theologica, juxta breviorem hanc

dcfinitionem, fit Defideriuna fiduciale &oni ar«

" n

yitulii

dui, prout à DEO obtinendi expeGlativum 5 quia

Ícilicet talis actus habet pro fuo formali mo-

gb

TL

tivo, eóque principali, acimmediato DEUM,

ideóque eft a&us virtutis Theologice, Sic

i, qu"f'

etenim D. Thom. hic, feu II. 2. q.17. art. z.

u Pl

y vt

O5jedium Spei efl bonum, futurum arduum, po[-

4

n i

fibile baberi,

Poffi£ile autem efl mobis aliguid

unt

"

n

dupliciter: uno wmodo per mosmetipfos, alio ia«

j

de ptr alios, . lu quautiüma ergo [peramus ali«

dul

4uids

hij

«*«S9

Traclatus lV. de Virtut, "Tbeol.

unoqui 1

|

;;uid, at pojfidile no£is per Divinum auxilium,

vt

Spes nofira attingit ad ipfum. DEUM, cujus au-

xilio innititur.

Objedtum materiale prima-

s bibitu

gdanimus

rium hujus virtutis eft beatitudo eterna, fi-

um Donj

ve DEUS ipfemet, prout fruitione perpetuá

ao

poffidendus : quia fcilicet creatura rationa-

lis, in moderná providentià,bonum hác bea-

iatio nond

liteiDEO,!

titudine majus à DEO defiderare, & expe-

&are non poteft, juxta illum fermonem Do-

fj j

mini, magno Patriatche dicentis, Genef.

n D

XV. 1. Nolitimere Abram : Ego proteclor tuus

lii

Penpudum

Jum, &* smerces tua maagna nimis,

Obje&tum

vcró materiale fecandarium funt omnia bo-

gunatdà, )

na reliqua, tum corporalia, tum fpiritualia,

aurt peltt

DEO Largitore digna , que videlicet pro-

a,

ximé, aut remoté , ad obtinendam beatitu-

at

dinem conducunt, aut faltem illam nonime

LL lt

pediunt , prout ex oratione Dominica li.

t dl

quet, in qua etíam Panis quotidianus peti-

&t fl

tur. Hinc D.Thom. q. cit, art. 2. ad 2. re-

fpondet: Qaacómque alia £ona »ton debemus

UL

perere 4 DEO , nifi in ordine ad. beatitudinem.,

: Ufl/lmm'd,';

Unde Spes priucipaliter quidew re[picit eatitu-

"WM

dimem aternam 5 alia verü, qua petuutur à

at

DEO, re[picit fecundarid im ordine ad Ztatitu-

st

diuem., | Non tamen ad fupernaturale me-

NLLTUY

ritum illius orationis, quà bona meré natu«

TM

ralia petimus, requiritur intentio formalis, &

TM

explicita, fed fufficit virtualis,& implicita, imó.

eus

! i

Ntttp

hæab[;galis, & interpretativa, vi cujus: cad

j

bo-

E hmämï

lnl.*l, '

Difputatio fl. rtic. L.

$51

ïm/i,,,)

bona quoqué ad obtinendam beatitndinem

4 L

ordinentur,

Conífiftit autem predicta in-

TM

tentio habitualis , aut interpretiva in eo,

M

quód animus orantis ita fit difpofitus , ut tale

lr

bonum non peteret, fi hoc eterne beatitu-

Al

dini obeffet.

Seclusà veró hác intentione

Mitiy .

oratio non ctit virtuofa, fed vitiofa ; néque

Ils

aliter à DEO , nifi ad poenam orantis exau.

053)

dietur , juxta illud D. Auguít, Tra&, 75. in

li, Cl

Joh. DEUS guadam nepat propitim , qua cone

nidrlt

cedit iratus,

Qia

Prenotandum 5. Quód bona entitativé

i !

fupernaturalia, prefertim veró gratia fan&i.

$12

T

ficans in prafenti , eidémque cotrefpondens

t

gloria in fututo , omnem rationis naturalis

h t

captum trapfcendant; ideóque prelucente

4ptotit

folà fide fupernaturali nobis in Otefcant,

oinica

Sic de gratia dile&us Chrifti Difcipulus 1.

lus p

Joh. Il. 1. Videte , eualem charitatem dedit

1b

»10555 Pater , ut [ilii DEl nominenur , & fimu.

m i

|

De gloria veró Apoftolus I. ad Cor. II. 9. &

ii

feq. Oculu »02 vidit y uec auris audivit , nec

iib btl

in cor bominü a[cendit , qua praparavit DEUS

x i

ii , qui diligunt eum 5 mobn autem revelavit,

n

Hec autem dona , quantumvis fummé ar-

quudt ?

dua , utpotetotius nature vitibus fuperiora,

Tl

DEUS non folàm revelavit, ut eadem cre-

T

deremus ; fed etiam promifit, ut fiduciali-

ter illa peteremus , & expectaremus.

At-

d

que idcó facra Scriptura Divinis , prefertim

i fff:

n

L -

jij;ula

TraBatus TV, de Virtut, Tbeol,

35*

atl

g I*

vetó beatitudinis eterne , promiffionibus

& firmandam illiusacquiren-

£s t

ad erigendam,

Unde

de fpem noftram referriffima eft.

g

Paulusad Hcbr. X. 23. Tezeamus [pei noftra

jj

eonfe[fionem indeclinabilem ;5 fidelisenim efl, oui

in du

repromifit

Fc autem promiffa beatitudo,

sder

parvulis ante ufum rati

onis , cum gratiaju(ti-

gm[?m ä...'

ficante decedentibus , confertur à DEO fo-

RU

làm , üt hzreditas parerna filiis debita; quia

Lf i

l

fcilicet hzec gratia eft filiatio adopriva DEI ;

adultis veró etiam , tanquam corona , feu

v

j

merces laborum , & praemium meritorum ;

"l)

l,.A "j

juxta illud Pauli Ii. ad Timoth. IV. 6. & feq.

VU

(

!

"L

j

qTempus vefolutionis mee injlat..— Bonum certa-

quen certavi cur[um cou[ummnmvi , fidem [er-

:mg.'mj

vavi. . In reliquo repofita eff mibi corona jufli-

46

ji4, quam reddet mibi Domin

us in illa dies ju-

v

L.

fpe judex : mon folim autem mibi , fed. & i,

)

M II

ui diligunt adventum ejs.. Atque idcó DEUS

relatéad hanc coronam , fiaalicer perfeveran-

9 WW

"i

tibus promiffam , eft DEUS 7: Reuzunerator,

z

1

N

relate veró ad promiffa omnibus auxilia fuffi-

Zlïiïlmvi

A

cientia, finé quibus ifta merita exerceri non

Ht

Poflhnt, eft DEUS Zt Auxiliatore.

His fup-

[

at d

ofitis

ET

Dico 1. Obje&um formale primar

iun;

A'*[mwms

5135pei T heologica , prout hac defiderio bea-

titudinis obtinend« fuperaddit fiduciam,effe

"ii

tll

DEUM ütRemuneratorem, & Auxiliatorem

Itacum D. Thom,

Va

fua dona promittentem.

hic

|

*

J

Difputatio, VT. Atriic. L.

553

m

hic q. 17. art. 4. Vafquez , Amicus , Efparza,

alíque. Prob. Quainvis etenim motivum

Ht

U h

LU

fufficiens Spei Theologice, prout hec fo-

m

lummodoó importat defiderium beatitudinis,

fit ipfa bonitas objectiva beatitudinis non-

dum obtente ; nontamenhaeceadem boni-

W

I9!

tas cft quoqué motivum fufficiens, ad eri-

TEU

ll

gendum animum viatoris , ut illam à DEO

conferendam , cum fiduciá expectet,

Sed

T

hoc ipfo. Ergo. Maj. exinde patet ; quód

defiderium iftud etiam cum defperatione

nu,

componi poffit, prout ex dodrina D, Thom.

[

N

nuin, $ 16. allegatá conftat, Min, prob. Nam

motvum aliud , ídque magis primarium , ad

B:mff.

erigendum viatoris animum , ut beatitudi-

nem aternam , à DEO conferendam, cum

A

!

fiducià expc&tet , affignati non poteft , quàm

DELUS z/ Remunerator, $* Auxiliator , fua do-

rgk'h

na , vidclicet gloriam ; & auxilia promittens.

u

äsö

]

J

[ n

Ergo.

Mu m

- Confirm. Obje&um formale primatium

H!WMIW j

fidei Theologice , quà intelle&us viatoris$

14

auylalot

beatitudinem eternam , cum auxiliis ad il-

r

lam obtinendam requifitis, fibi divinitus pa-

h Hls J

ratam credit, eít DEUS, üt prima vetitas ,

eandem revelans.

Ergo etiam obje&tum

k pt'lmäï

formale primarium Spei Theologice , quà

d

voluntas viatoris eandem beatitudinem , per

hd

auxilia fupernaturalia obtinendam, fiducia-

T

liter expectat; eft DEUS, üt prima bonitas ,

u^

n 2

Calle

*

"

$54 Sralatus YT. de Virtut. Tbeol.

Dj

eandem promittens. Confeq.prob. Ideà

T

g hr

primum ; quia Scriptura pro motivo hujus

qrfnmtl

fidei affignat DEUM revelantem , prout ex

verbis Apoftoli , l, ad Cor. num, $12. alle-

Ti

dinaxont

atis patet.

Sed eadem pariformiter pro

motivo hujus fpei affignat DEUM promite

N

hii

tentem , prout rurfus ex verbis Apoftoli ad

Hebr. num. cit, recitatisliquet, Ergo. ln«

ld j

y /;JWAQ ;

de D. Auguft, Lib. X XII. de Civit cap.30,

Pramium virtuti erit ipfe , qui virtutem dedit,

vl t

[

vojmihdd

&* qui fe ip[um , quó melim & majus nibil pot-

eft effe , promifit.

litrámque veró vittutedi

"u ifm g

viatoris comparans D, Bonav. in III, Dift. 26.

fv f

Sicut fides ajJentit DEO , àt. diclanti vera: fie

At

[pes ei inmititur , Àit promittenti magna,

tll

515

Dico 2. Obje&um formale fecundarium

D7

fpei Theologice, ptout hec predictam fidu-

g lo

ciam importat , effe omnia illa media, qua

d

ad beatitudinem obtinendam funt divinitus

?h

ordinata,

lta cum D. Thom. hic q. 17.att,

"nf

4 Suatez Difp, l. de fpe Se&t. 5. aliorümque

LT

communisíententía, Prob. Hocipfo, quód

DLT

medium aliquod ad beatitudinem obtinen-

t ln

dàm ex divina ordinatione conducat ; eo-

DT

ipfo debitus ufus, & applicatio talis medii,

"Ltf

eít etiam motivum erigens voluntatem ad ex-

Vl

pe&andum , cum proportionata fiducia effe-

W Vg

&um ejusdem. ; Sed pr&tet interna gratize

aCtualis , tum excitantis , tum adjuvantis au.

T::"F LT

"?I. S

m

xiliay ad omne meritum fuüpernaturale cíTen-

tiae

f MH

l

[

M

Difjutatio VI. Artic, H.

T

nb

tialiter requifita, queimmediatéà folo DEO,

ex meritis Chrifti , üt Redemptoris , viato-

mïm T

Md

ri conferuntur , dantur quoqué alia media ,

qua& ad beatitudinem obtinendam ex divina

JRa

flfw N

Hleg

f

ordinatione conducunt, Ergo. Maj. patet.

Min, prob.

Imprimis etenim tale medium

1

Ef;:

l

!

j

|

:]

!

eft accurata obfervantia pr&ceptorum DEI ,

u

& Ecclefi , juxta illud Matth. XIX, :7, — Si

UET

vis ad vitam ingredi , férva mandata , uti&

'rr:!.*m&i**,

multiplicia virtotum opera , etíi non pra-

tlj

cepta , juxtaillud iI. Petr. I. 10,

st

Satagite , ut

per &oua opera certam ve[lram vocationem , r

uf

eleciionemz faciatis,

niwr

Pretereà pius , & fre.

quens Sacramentorum, prafertim Euchari-

t

fetudimt

ftize ufus ,juxta illud Joh VL $9. — Quiman-

ducat buno pauem , vivet in aternum. Mu-

TW

tug£ quoqué juftorum in terris degentium

u

preces , juxta illud Jacob. V. 16. — Orate pro

p drnt

invicem , ut (alvemini $. multüm enina valet

g

deprecatio jufli afidua. — Hinc iftudà fortiori,

Aliriaqi

deSan&orum in coelis, precipué veró Dei-

ij

pare , pro fnis cultoribus interceffione di-

m oioe

cendum, Ergo

li

.Confirm, authoritate,ac rationeD. Thom.

Ms n

q. & art, cit. de ultimo hoc motivo fic fta.

$16

t

tuentis : $pes refbicit Zeatitudinem aternam ,

uidic

ficut finem ultimum : Divinum autem auxi-

i

lium , ficut prinzam caufam inducentem in &ca-

titudinem.,

u

Sicut erpgo non licet Jperare &ouum

eliguod prater &atitudinem , tanquam ulti-

mtunï*ï-":

n iuvs

Nn3

f

" m

) 556 TraGlatus TV. de Virtut, "Tbeol.

g

vaum fnem , fed folunamaodo ficut id , quod eff ad

"U u

Beatitudini finem ordinatuma : ia etiam son li-

At

cet [perare de aliguo bomine , vel de aliqw crea«

(oiia. *

1074 , ficut de prima caufa movente in Bbeaiitudi-

j

nem. Licet autem [perave de aliquo bominie , vel

-'nmahxe.'l;ïä

N

n

de aliqua creatura , fieut de ageate fecunidario, &*

"

infirumentali , per quod aliquis adjuvatur ad

M

z

7uæcünqu

e bona confequenda , in deatitudineva

Dd

ordinata,

Et boc iodo ad Sancíos comvertiuurs

J

TU

& ab bominibus etiam aliqua petinus,

Singu-

g

bt

lariter veró de interceffione Sanctorum hic

.

skn d

83. art. 11. fic docentis : Cu oratío pro

alii faca ex charitate proveniat 5 quantó $an-

bho euti

&i , qui [unt in patria fanit pegr'"cäïiorzk charita-

iujiTy

RBIUCTUA

di , tanità magis orant pro viatoribus , qui ora«

tionibu juvari po[Junt . &v quantó [ant DEO

l ffama

coniun&liores , 1antà eorum orationes [unt ma-

[

Mi

K

l

J

gl efficaces.

Sedhoc ipfo inter motiva fccun-

a obtinendi

Rtïg.

ï;ia, l

daria fpei , pront hac eft fiduci

Ms

beatitudinem , eft etiam interceffio Sancto-

p

V

rum , prafertim Deipare ,

utpote in gloria

ia

3UUd t

ccelefti , tanquam Reging Sanctorum DEO

conjunctiffimz,

Ergo.

i, Va

Objicies 1. contra primam.

Objectum

BU

8175

teriale primarium fpei Thcologice , eft

ETU

beatitudo eterna , feu DEUS ipfemct , tan-

NU N

uam ultimus finis , perpetuà frnirionc ipfo

Sed hoc ipfo re-

'a::m&ia;;;nu

auxiliante poffidendus

Rbidts

im hu-

h

ugnat , ut objeCtum formale primarit

r&

Vg

jus fpei; fit DEUS tanquam Reunerato

1

PUS

|

NI

n

Difputatio Vl. Artic. l,

53'7

Auxiliator fua dona promittens, Ergo, Maj-

ll

patet ex num, 511. Min. prob. Repugnat

enim , ut idem fit objectum materiale fimul

& formale primarium ejusdem virtutis.Ergo.

Confirin.

Nam DELUS, 7 Remaunerator s

formaliter conftituitur, perillam ipfam ftui-

tionem, per quam poffidetur à bcaris: pari-

térque g Aaxiliator formaliter conftituitur,

perilla ipfagratiae , tum excitantis , tum ad-

L

juvantis auxilia , per qua viator tendit , ad

7] n

obrinendam 1illam fruitionem , feu beatitu-

dinem aternam.

Sed hoc ipfo DEUS, fub

eodem formali conceptu, ac reípectu foret

obje&um matceriale fimul & formale prima-

riumfpei Theologice. Ergo. Min. prob.

Objectum materiale fpei non folüm eft bea-

j n

J

]

titudo, fed etiam auxilia fupernaturalia , ad

p n m

cam obtinendam requifita , ex dictis num.

I1-

Eroo.

nomakcug

o t

Relp. N.min, Ad prob.D.ant. Repu-s18

sfio i

gnat , ut idem eodem modo fumptum ; fit

at g

objectum materiale fimul, & formale prima-

n )

rium ejusdem virtutis, C. ant. Diverlo mo-

Ratio di-

do fumptum. N. ant, & confeq,

GD]Q»'

ftin&ionis habeturà paritate idei Theologi-

,'co'majj:zz

ca,

Sicut enim non repugoat, ut intcllee

| 'l?[iï yty

Gus viatoris propter authoritatem , feu ve-

racitatem & fapientiam DEI rcvelantis; tàtl-

j fudi

q d

quam obje&tum formale primarium , €an-

ntiam , & veraci

[d» ld

m

em , tanquam

" ?('.0"1[*"

d,cm fapie

OoD-

Nna4

) y '

[

p;(;m

558

Tra&atü; IV. de Virt. Theol.

;'5W

Obje&dum materiale revelatum credat per

gt

a&um fidei Theologice , prout num. 105.

(s 2

Oftenfum eft : ita pariter non repugnat , ut

voluntas viatorispropter DEUM, ürRemu.

sots P;G

svl

neratorem & Auxiliatorem fua dona promit-

tentem , tanquam objeGum formale prima.

ass

NTL

rium , etiam DEUM ipfum , prout aterná

fruitione, auxiliante ipfo poffidendum, tan-

aol

'lif- n M 5]

quam objectum materiale fperet per adtum

Spei theologicz.,

P

g

Ad copfirm. D. maj

DEUS, àt Remu-

ag

nerator , & Auxiliator , in actu fecundo,five

T

de prafenti, conftituitur formaliter per ipíam

finio,

thimun,l

beatitudinem , & auxilia fupernaturalia, C.

maj. DEUS , üt Remunerator , & Auxilia-

UMT

toríolüm in a&tu primo, five de futuro, N.

du r

maj. Et fic dift. min. N. confeq. — Ratioeft,

af

quód obje&um materiale fpei non fit bo-

sj

num , prout aQtu prafezs , & obtentum, fed

d& f

folummodo prout futurum , & obtinendum,

[:17.

quemadmodum ex do&trina D. Thom, num.

wity

"H

110. allesatá certum eft.. Néque datur pro-

Atb

* s

ld. |

miífio ullius boni , prout a&u collati, fed fo-

TAU

làm prout conferendi , quemadmodüm ex

Aævm !

ipfo formali conceptu promiffionis patet.

V

Hinc DEUS folummodo , Z£ Remzunerator, &&

"t

Auxiliator , hec dona füpernaturalia pro-

NT

mittens , non autem üt illa quoqué de pre-

n

fenti eonfereus , eft objc&um formale fpei

':E;'iiq.lq.:

Theo-

"i j

N

Difputatio V. Arttc. T.

559

ET

Theologice, per quám hec dona promiffa,

M !

!

tanquam futuraexpeCtantur,

TM

Objicies 2.. Ad objectum formale Spei

519

iy

theologice, prout hec in aternam beatitu

dinem tendit , fufficit fola bonitas refpe&tiva

W.

ipfius beatitudinis.

Sedhoc ipfo DEUS, z

LE

Auxiliator , noneft objectum formale prima-

hia

rium fpei Theologica.

Ergo.

Min, patet,

! pl

Maj. prob. Nam Spesobtinende beatitudi-

nis non eft amoramicitiz , fed foliusconcu-

il |

pifcentie erga DEUM ; quia.nempe per il«

fs |

lam voluntas , DEUM fruitione perpetuá

inyia |

offidendum, non appetit prout in fe, five

i, C !

abfoluté bonum, fedfolummodó, prourre-

n k

Ípe&tive , five ipfi voluntati appetenti bo-

ao A

num. Sed hujus amoris concupiícentiz ob-

ld

je&um formale fufficiens eft fola bonitas re-

i fbv

fpe&iva ipfius beatitudinis. Ergo.

a, d

Confirm,

Nam DEUS folüm eátenus

Yiendu,

eft obje&tum formale Spei theologice , quá-

hon,nun.

tenus eft finis ultimus viatoris , fruitione per-

drpte

peuuá poffidendus, . Sed DEUS , z 4uxzlia-

l[i, [Cd[ü- !

tor , non eft finis ultimus viatoris.

E:go,

yoim d

Maj. patet. Min, prob, DEUS enim , zf

n pit

Auxiliator , non eftipfa beatitudo formalis,

feu aQualis fruitio , & poffeffio DEI, tan-

ii

gl

quam beatitudinis objeCtive ; fed folüm eft

gt

caufa cffectiva beatitudinis formalis, prout

D. Thom. híc q. 17. att. 4, docet : Bosum ,

lum*

M

quod aliquis (berat obtinendum , babet rationem

€ant-

Nn$

)y

560 N racatu 1Y. de Virtut. Z'Tl;eol.

casifa finals 5 auxilium autem , per quod ali-

j

quis [perat illud bonum obtincre , badet rationena

j

j

cau[a eficienti.

Ergo.

MOTUL

Refp. .D. rhaj. Ad obje&um fortnale fpei

at

S2?Theologice, pront hec folummodó defi-

i

*;Jm"", U'

n

derium . obtinendz beattudinis importat,

1

[

"

Íufficit fola bonitas refpectiva ejusdem.

C.

maj, Prout hac preter defiderium , quoqué

j

beatitudinis obtinende fiduciam importat,

gintul

E;r:;r

N,maj. Etfic D. min, N.confeq, Ratio cft:

mj

quód fola bonitas refpectiva beatitudinis fit

y iduni

quidem motivum fufficiens, ad amorem con-

diati d

cupifcentiz , feu defiderium illam obtinen-

di: nontamen (it etiam motivum fufficiens

A t

z)

ad (pem 'Theologicam , qua prater defide-

punoint.

TT

rium effentialiter impostat iliius obtinendee

i ï:i':vz:m [

fiduciam , & auidem in divina erga nos via-

toresbonitate tündatam.. Cüm igitur DEUS

fit cátenus pracipué bonus erga nos , quátc-

nus beatitudinem ipfam , 2t Regaunerator ,

media adillam obtinendam requifita , z2 42-

;

N

l

xiliator promittit ; hinc DEUS fub uttóque

hoc predicato eft obje&um formale hujus

CT

fiducie , quam fpes beatitudinis importat,

i, Wa

li ac

Ad confirm, D.maj. Prout fpesin beati-

tudiaem teodit folummodó tanquam bo-

It Q

D

nam. C, maj. Tanquam ctiam poffibilem

!

W

L

Ó

adipífci, IN. maj. & C. min, pariter D. confe-

quens.

Ratio patet cx imodó diclis,

Hinc

IT

|

ipfcmet D. Thom, textui alicgato hac verba

':

[

)

pfæ-,

Qu

Ü

Tm

MMLI/

Difputatio VI. Art. l,

S6r

JH

.premifit ? Spes duo refpicit , fcilicet bonum ,

uod obtinere intendit , & auxilium , per quod

illud £ouum obtinetur, Et q. cit, art, 6 ad 3.

J

rcfpondet : Spes facit tendere in DEUM , ficut

dj

MM

in bonum finale adipi[cendum , & ficut in adju-

L0

torium efficax ad [ubvenicndum. Exrurfus art.

LT Qw |

g. Objetlum antem [bei eff suo modo beatitudo

M

aterna , & aliomodo divinum auxilium. 'SiC-

"p

hi

ut igitur non repugnat , ut illius fpei , quà

V MÁI

ti-

egrotus fperat fanitatem , üt poffibilem ob

neri, objc&tum formale (it peritia medici, &

ML

Q

d |

praftantia medicing , etfi utraque fit caufa

ANUD O

effectiva fanitatis ; ita ifthic dilcurzendutm.

Quinimo bonum arduum , quod eft objc-

li ola'nagw

&um materiale fpei, non aliter, quam per

us

ipfam virtutem effe&ivam talis boni , reddi-

iptu t

tur poffibileadipifci ; adeóque haceft obje-

&um formale fpei.

um q

Oa

Objiciesa. Hincfequeretur: quód DEUSz» 1

folüm 2£ Auxiliator , non veró etiam z Resa-

üjti ib

nerator fit objectum formale fpei Theologi-

fiburiq

yude uj

x , prout hec adobtinendam beatitudinem

tendit.

Sed hoc nón admittitur.

Ergo.

j; n

Maj. prob.

Nam objectum formale fpci,

(yasmbc:»

um

prout hec eft amor concupifcentia , five de-

fiderium , eft ipfa bonitas refpectiva beatitu-

inyb

dinis , five DEUS , nt fruitione perpetuá

124

poffidendus ; & objectum formale hujus

us ?

fpei, prout cadem cum fiducia in beatitndi-

j

idque

g w

l

)

nem , tanquam bonum atduum , illi

poft-

62

fj

Tra&latus IV. de Virtut, 'Tbeol.

daoet

poffibile adipifci tendit, eft DEUS , Zt 4z.

jl t

xiliator. Sed hocipfo. Ergo, Maj patet ex

gd^ q

refpoofisnum, preced, Min, ptob. Quam-

ii i

vis etenim DEUS reipfa fit Remunerator , nis

TL

bilominüs per folum predicatum 4uxiliato-

ri beatitudo redditur, üt obtentu poffibilis ;

s Qonit

at

ideóque etiam Do&or Angelicus folummo.

m

do iftud , non autem Remuneratoris , pro

ag

motivo fpei affignat ; prout ex verbis ejus«

L Uf!nhüi

dem num, preced, allegatis patet,

Ergo,

Confirm.

Saltem ipía promiffio divina

zïis(msLuchVf

non requiritur tauquam partiale motivum il,

ii ii

lius fiducie , quam fpes obtinendz beatitu.

ialb

l

0U i

dinis , & auxilii ad eam conducentis impor-

tat. Ergo, Ant.prob. Nam etiam feclusá

ii

omni promiffione , fufficiens motivum hu-

d r

vtlb

jus fiducie habetur per ipfam bonitatem ,

potentiam , mifericordiam, liberalitatem,

du d

clementiam , & juftitiam remuneratoriam ,

duf

aliásque ejusmodiperfeGiones divinas; pro-

tjtlay

ut idipfum à paritate in humanis patet, At-

fult wf

que ideó etiam D, Thom, hic q. 18. art. 4,

'itris

ad 2. refpondet : Spes inuititur. principaliter

& ligy

divina omnipotentia , & mifericordia , per

??Fl',m T

quam etiam , qui gratiam 2on ba£el , eaum con-

RTT

Jequi potefl , ut fic ad vitam aternam perveniate

D Wm

Sed hoc ipfo.

Erpo,

*U*"*W

lt

Refp. D. ult. antec.

Pec folum predica-

53

Wum

Y

tum Zuxiliators beatitudo redditur , üt ob-

"

Q

tentu poffibilistantüm, C. ant, (It prafup-

ïnl

"Y

Mw

po.

Vs

Difputatio VL Artic. L.

563

Q

il

pofitá cum meritis,finali perfeverantis,etiam

i

tl 'X

U

infallibiliter obtinenda. N. ant. & confeq.

atio eft : quód DEUS omnia illa merita,

dl

dj

& obfequia viatoris , ad qu& ponenda con-

fert auxilia füpernaturalia, tanquatm fupre-

i

mus Dominus potuiffet exigete, quin eadem

N !

beatitudine fapernaturali , tanquam premio

sU

remuneraret ; quia fcilicecfumus meta illius

TIsts

mancipia, & noftris obíequiis nullátenus ine

l ln

diget, Atque in hoc fenfu Redemptor Difci-

SMTYON

pulis fuis Luce XVII16.. Cv feceritii omnia,

htinei,

qua pracepta funt vobit y dicite ? Seroi inuti-

hiih,

les [umw ? quod debuiraus facere, fecimus,

ia

|

N

IT

veró DELIS in moderna providentia jufto.

Tl

rum finaliter perfeverantium metita coelefti

patma h

beatitudine praemiat : hinc DEUS 4? A4uxl-

duratt,

liator teddit beatitudinem per merita noftra,

Yodituen,

qu& (iné auxilio divino poni nullátenus pof-

DMUOIHE,

funt, obtentu poffibilem ; atque 22 Remune-

r

rator , perfuam promiffionem reddit eandem

p h

beatitudinem , prefuppofitis cum finali per-

jan )

feverantia meritis , quoque infallibiliter obti-

nendam.

Hinc Do&or Angclicus in textie

m'ncipa!ifu

lh r

bus allegatis num. 520. affignans DEUm üàt

, um

Auxiliatorem , non vetóetiam , üt Remune-

n

ratotem, loguitur de motivo fpei, prout illa

tendit in beatitudinem folummodo, üt poffi.

bilem adipifci,

inimo per DEUM Auxi-

i

"1

TA

liatorem , quoqu

intelligit Remunerato-

rea , D. Thom. bic q. 17. art, 7.

Per fidem

50«

a pwJ

l

564 'Tfaüah?s IV.de V-irtuf. Tbtol.

i

nobi innotefcit , quód ad vitam «teruam pola-

j

mus pervenire , & quàd ad boc paratum ejt no-

yarià v

Ài divinum auxilium , fecundima. illud ad

;:Dfltl. «

Hebr. 11.. Accedentem ad DEUM oportet crede-

l j D

ye-

a nerid

guia tf ; &- inquirentizus. fe remunera-

tor fit.

dtoy

Ad conf, N.ant.

Ad prob. D. maj. Etiam

"T.

feclusá omni promiffione divinà , tufficieus

m

motivum fiducie adeó firme , quam fpes

i i'l

n ?-u

beatitudinis importare debet , haberi poteft,

j o

N, maj.

Fiducie minüs firme, quam fpes

Mi i

aliorum objed

orum fubinde importar.

C.

(nim N

iDaj.

Et fic D. min.

N. confeq... Ratio eít :

titmdts v

dinis fummé certa, & fit-4

quód fpes beatitu

qoraddettud

ma effe debeat , proutifthi

c ex dicendis fup-

FTT

onitur, Atqueideoa

derigendam , & fir-

t

mandam banc fpem,

Scriptura facra divinis

vebenit

romiffionibus , ex dictis num, 512. eft re-

]

vtf

iones forent fu«

fertiflima, quz fané promiff

fietiam fine illis tanta fiducia haberi

::g.g;.i:vufpcm

4

perflua ,

offet.

Re-

J

Obiicies ultimó contra fecundam.

OT

324 pugna

t, ütfpes Theologica, prout haecfidu-

/

ciam obtinenda beatitudinis importat , pr&«

1

d

n

M

ter DEUM , üt Remuneratorem , & Auxilia-

DT

torem fua dona promittentem , tanquam ob-

d

male primarium , ullum aliud ob-

&li. E'",;-'.»

L

jedtum for

Va

jc&tum for

male fecundarium , prafertim ve-

n

fius viatoris fperantis merita ha-

LJJL

ln

ró propria ip

prob. . Nam fiducia beati-

T

beat. Ergo. Ánt.

tu-

f«M

Difputatio VI. Artic. T.

565

WEM,H A

Vi

tudinis per merita propria obtinende , reipsá

-'M»'.'d

eft temeraria prefumptio ; fpei Theologicee

Mi

oppofita, "Sedhocipfo. Ergo. Min. patet,

À A'ï 7:,7.1.

Maj.prob. Hancíiquidem fidüciam in pro.

priis meritis fundatam , damnavit quoque

Datis

l

Redemptor , dum Luc. XVIII. & feqq.

Dixit ad quosdam , qui in fe confidebant , tan-

li, ln

l] GJIZ r;f', '

quam ju[li , & ajperzabantur cateros, parabo-

i

l

lam iflam , que videlicet de Pharifzo & Pn-

Mv

hUO

1

blicano , in templo fimul orantibus, ibidem

detcribitur.

Ergo.

bt (

Confirm, | Nam ipfimet fupernaturalium

u

TO

virtutum aGtus, prafertim heroici, per quos

al

viator ad beatitudinem obtinendam tendit,

lo t

funt obje&um materiale fpei Theolocicz.

Sed hocipfo non poffunt fimuleffe obje&tum

if d

formale hujus vittutis.

Ergo.

Maj. prob.

gudt

authoritate ac ratione D. Thom.I. 2.9. 42.

"AU

glcatuf

art, 3.ad 5. ficrefpondentis: $pes e/? deZono,

quod quis poteft adipi[ci.

Potef] auten áliguis

adipifci bonum , vel per fé, vel per alium , &

un. ^

ideo [bes poteft e]fe de aciu virtutis , qui eflim po-

ytucdd

seflate n0flva coniflitutur,

Ergo.

Qu

Refp. N,ant, Adprob. D. maj. Fiducia,

J

4

,UA

bcatitudinis obtinendg per merita propria,

u

meré naturalia , vel etiam fupernaturalia in

T

ftatu peccati mortalis pofita , vel fuperbo

Mi

affettu nimiüm eftimata, reipsà eft temera-

gt

ria przfumptio, C. maj. Fiducia beatitudi.

nuüdu:üï':'

uis obtinendz per merita propria, eadém-

que

Y

&'raä;ttur IV, de Virtu;. Theol, |

p

566

jígebona

que fapernaturalia, in ftatu gratie fau&tifi-

gomlto d

cantis pofita , nec fuperbo affe&u nimiüm

iguintg |

&ftimata , reipsà eft temeraria prefumptio,

N. maj. & (icdift. min. N, confeq. Ratio eft :

cipinibus,

?

M

quód viator juftus per omne opus fuperna-

turale mereatur de condigno vitam zter-

.52

id cnit

nam , adeóque fiducia his meritis innixa, fe-

clusó affz&u vitiosó , nullátenus fit temera-

ERTTUT

ria prefumptio , Spei theologice oppofita.

diedhgiz,

Sicetenim Trid, Concil. Seff. VI. cap. 16.do-

Vaj Ti

fpo i,

Cet : Nibil ipfis jnflificatis dee[fe credendum eft,

xiq Md

uà minis plent , ills quidem operibut , qua in

DEO funt fadla , diviua legi pro bujm vita flatu

ihgia n

[ENUT

Jatifeciffe , &* vitam aternam [uo etiam tempore,

Jitamen in gratia dece[Jerint , confeguendam vt-

u v

yé promerui[fe cenfeantur. Pofteà veró ad ex-

i fitini

cludendam omnem fuperbiam , quà Phari-

inDinaoefen

Banueaí

fzus in allegatà fuperiüs Parabolà femet-

ipfum laudabat , ita fubjungit s 42f tamen,

i, [

ut Cbriflianus bomo in fe ipfo vel confidat ; vel glo-

s od u

vietay , & non in Domino $ cujur tauta eft erpa

litjg

onanes boraines bonitas , ut eorum vvelit e[fe me«

Ut

rita , qua funt ipfm dona, . Hoc autem non

L TM

folüm exinde patet : quód nullum meritum

T

fupernaturale finé dono gratie fupetBatura-

T

lis , tam prevenientis , tum adjuvantis poffit

P lml,iï( Dü "

elici, prout contra Hare(im Pelagianam cer-

n !lv;æm

]

tum eft ; fedetiam exinde : quód DEUSex

"g

folà bonitate fuà nobis potiüsauxilia previ-

IU

raty

fa cHica:ïia , quàm meré fufficientia confe

ad.-

MT

37] ,

D;'/þmatia VI, Artic. I.

$6

d

adcóque bona opera magis DEO , quàm ar-

MT

bitrio noflro fint adícribenda.

h

Atque hoc

eft zenuinum illud verz humilitatis ; edam

LE

in hominibus , fan&é viventibus ;fundamen-

VO fs

tümD , quod pariter per verba Redemptoris

num. 522, allegata exprimitur,

t |

^

Ád confitm, D. maj.

Ws

Supetnaturalium

virtutum aCtus funt objectum materiale Spei

f

theologice , tanquam hujus finis ultimus,

lan f

N, maj. Tanquam medium conducens ad

iiv

finem ultimum, C. maj. & fic D. min. N

.

|

n at

confeq. Ratio eft : quód omnis aCtus Spei

IT

theologice auxilio. Divino. debeac inniti;

p

prout ex hucásque didtispatet. Hinca&tus

tss

fupernaturales virtutum , non tantüm hc-

hii

Ioici, fed etiam quicünque alii , utpote au-

, qihu

xilio Divino effentialiter indigentes, funt ob.

od p

jectum materiale fpei , non tamen tanquam

Bj

finis ultimus , five ipfa beatitudo ; fed can-

nvl

quam medium viatori conducens ad illam

obtinendaum.

TT

um

Conílat t. Quódobje&um formale pri-

525

um n0l

marium Spei theologice, prout bec in via.

gt

tore de(iderium eterng beatitudinis impor-

(j

tat ; fitquidem fola bonitas refpetiva beati-

i mli Pf'

tudinis , five ipfi viatori bong ; prout verà

Spes theologica prater iftud defiderium,

hao

ii

quoqué fiduciani obtinenda beatitudinis im-

portat, fit DEUS, üàt Remunerator , & Au«

1 luxüil Prf'

xiliator fua dona fupernaturalia , videlicet

gt

]

Q o

iplam

"

568

Tra&tatus V. de Virvtut. Theot.

iþfani beatitudinem , velut coronam, & fimul

ii

auxilia, ad illam per merita obtinendam re«

g o

quifitapromittens, Namadhoc, ut viator

«ueyony

beatitadinem eternam , non folüm defide-

smutoteot

rare , fed etiam cumffiducià illam , velut pre-

r u

g; Itl

mium futurum expeGaare poffit ; non fuffi-

cit, quód eidem beatitudo folüm tanquam

isobinad

bonum futurum , ídque arduum reprzfente-

:aSpcsindud::(

tur 5 fedinfuper requiritur, utillatanquam

ajDfS n

bonum per merita obtentu poffibile ; atque

p taót

his cum finali perfevetantia prefuppofitis ,

vaftoud

etiam obtinendum proponatur ; quia fcili-

syrlnni

cet merum beatitudinis defiderium , etiam

,a

cum defperatione illius obtinende componi

ttumunli

du a

poteft. Hujusautem fiducie motivum aliud

primarium , ídque divinum , utpote ad om-

spdri

nem virtutem theologicam effentialiter. re-

if

uifitum , affignari non poteft , quàm DELUS,

t tin

üt prima bonitas erga homines viatores, five

NT

tanquam Remunerator , & Auxiliator fua

"Wt

dona promittens:; ficut motivum aliud pri-

i

marium affienari non poteft refpe&tu fidei

3 i

"

theologice ; quàm DEUS , üt prima veritas,

/

u

iil

v

VTE

fua myfteria revelans.

* u

Conftat 2. Quód etiam promiffio divi-

526

na, tum interna, tum externa, fit partiale

1l

1"«4

fillrm

motivum fpei theologice, prout pariformi-

ter deRevelatione Divina, tanquam partiali

Büpeu

1inotivo fidei theologice , num. r90. &feq.

vmþkm ü

MT

di&umeft, Sicut enim hzc dona fuperna-

tü.

"t

|

IIW

Difputatio VI, 4rtic, I.

569

q

v

j

turalia finé revelatione diviná certó cogno-

:N

"ä [:l

fcere 5 ita finé promiffione diviná firmiter

A

!

IQ!

fperare non poffemus.

Namaliàs fuperfluze

hmn.r

forent toties repetita in facris Litteris ,& in-

w

fuper reflexà commendate promiffiones di-

n

ving'; fi etiam ábsque illis, tanta bearitudi-

ln l:a:;;;

Q

1

nis obtinende fiducia , quantam Theologi-

il

Q]

caSpes includere debet, haberi poffer, Quin-

'1 ;

imó DEUS, haud fimplici tantorum bono-

li a

rum promiffione contentus , eandem infu.

d

j

perad roborandam magis fpem noftram ad-

jc&o perfemetiplum , càm peraltiorem non

t n

poffet , juramento firmavit : noftre videli-

&i

"

M

cet , tanquam fubditorum , & mancipiorum

Doipil

imbecillitati fe accommodans , apud quos

TY

plus ponderis haberc folet promiffio Princi-

ttiitt t

pis; peripfam illius majeftatemjurata. Hinc

hia

promiffionem olim fa&am Abrahe de terra

itsyt

fancta, per ejusdem pofteros poffidenda,

r

transferensad promiffam beatitudinem eter-

pdudy

nam, Apoftolus fcribit ad Hebr. VI, 17..&

p fi

at

feqq.. AZundantiiis volens DEUS oflendere pol-

licitationts baredibus iummaobilitatema confilii fui,

inter po[uit jusjurandums: ut per duasves immo-

Biles , quibus impojfibile ef mentiri DEUM,

; I P'F

fortilfimum [olatium ba&eamus , qui confugiuzus

upd

ad tenendam propofitam [jema , quam Jicut an-

a uamp:i»'

choraus babemus anime tutam 5 ac firmam.

p^

Hinc itáque patet : quód promiffio Divina,

W

j

prefertim veró jurata, fit partiale totivurii,

Qo2a

st

Tra&atus IV. de Virtu;. 'Theol.

Dijþm

379

qeltico

3 quod fpei theologice , prouthec fiduciam

obtinendz beztitudinis importat ; etfitrans-

ziül!m "n

g, 1

mittatur , quód alia dona , precipué autem

merée temporalia , prelucente folá cognitioa

j pdisb

ne fupernaturali, de fummá DEI bonitate,

sem,

liberalitate , ac mifericordià, etiam feclusá

glroettt

promiffione divináà , per aCtum fpei theolo-

gbod J

yisoand

gice peti , ac expcétari poffint,

Conflat 3. Quód motivum fecundarium

ytipt "i

IU

n

52

7 pei theologice, prout hec obtinenda bea-

afintt

titudinis ecerng fiduciam importat , fins

m

omnia illa media, quz adhanc obtinendam

igrintà

divinitus funt ordinata , vidclicet accuratà

preceptorum omnium obfervantia; pius Sa-

I

cramentorum ufus ; Deipare , aliorüámque

Sanctorum conítans invocatio , & cultus,

prefertim autem fuperogatoria Chriítiange

E/(ZwS/a'

virtutis opera , per orationem , jejunium , &

Wif

eleemofynam frequenter exercita,

Ratio

Jantin

eft : quód hecomnia fint media falutis , id-

L

eóque horum ufus, & applicatio, quoqué

Hinc illa

t i

ad illam obtinendam conducat,

Ht

fpes, quz propriis meritis , canquam pro-

ETO

priàvirtute potiüs , quàm auxilio fupernatu.

Ritrid

rali exercitis innititur , quidem eft vitiofa,

!

utpote ad here(im Pelagianam pertinens:

i

Titi,

J

nontamen vitiofa, fed theologica e(t illa bea-

DLT

titudinis obrinende fiducia , que propriis

1

hr

meritis, tanquam ex folà gratuità DEI pre-

venientis , & imbecillitatem noftram adju-

,.l' W

UET

"';"M. Hluc

van-

|

Ls

Difutatio VL Artic. l,

571

"d

MTITTN

vantis mifericordiá exercitiseft innixa. Nam

tte

hec omnia merita noftra numerari reipsá

MLTY

debent, inter dona divina ; quia fcilicec

illa, potiüs DEO , gratiam non folüm fuffi-

i DEu'm:I

cientem , fed etiam previfam cfficacem no-

5 J Cfiiüü

bis largienti ; quàm noftre volunrati funtad-

|

ii

fcribenda,

Atque idcó temeraria beatitu-

|

l

dinis obtinende prefumptio , neutiquam in

bl

meritisper anxilium fupernaturale factis ;

utndehs

fedin eo confiftit , juxta D. Thom. hicq, 1.

u f

NT

art. t..— C aliqur: fperat , fe veniauz obtinere,

Jiné panitentia , vel gloriam frut meritis.

RUL

f

D

z, d

ARricurus Il

l

j, Lal

du Chrn

"n As Spei T Leologice fit funn-

jj

ené certus , e infruffrabilis ?

Qu, M

Renotandum r. Quód certitudo qui.

f bt

528

dem, proprié loquendo , folis a&ibus

io, quoq

intelle&üs conveniat: nihilominüs perquan-

, Hicl

dam participationem , quoqué illis a&tibus

a

voluntatis attribui foleat , qui prelucente

ol

cognitione certá eliciuntur,

Sic etenim D.

n dii

Thom. hicq. 18. art.4. — Certitudoinveritur

] ?cniu*ï

iz aliquo dupliciter , fcilicet eJentialiter, &r par-

T

ticipativé.

Effentialiter quidem invenitur in

,U P[l"u"

vicopnofcitiud 5 pavticipativà autem in omnico,

m

quod à vi cognofcitioft movetur infallibiliter ad

nuoftnm'ij

finmem fumn, Hincitaqué patet; quód fpei,

W

93

tafie

fij

Tra&atus lV. de Vivtut. 'Tbeol,

372

EY

certitü-

tanquam actui voluntatis , folüm illa

«

do convenire poffit, quam przelucens cogni-

jiumerm.

tio , debono futuro, & arduo, non folüm

st U

prout obtentu poffibili , fed etiam reipsà ob-

Deducitut exinde ulte-

h Qumiü

tinendo continet,

riàs, primó : quódíi cognitio voluntatem

vt

gptcptt

ad cxpe&andum bonum defideratum diri-

ii a

gens, certitudinem noncontineat; neccan-

p v2

dem fübfequus a&us fpei continere poflit,

wondir d

Deducitur fecundó : quód juxta majorem,

minorémve cognitionis prvie , de obtinen-

ynüiagott

ia DEU won

do bono defiderato certitudinem , aut pro-

xfisedtnilt

babilitatem , eti

, prout hzc animi

od q

fiduciam includi

ere , aut decreícere

foleat.

ETRT

Dedacitur tertió : quód actus fpei.

tOsenttaA

folüm eátenus poffit fumme certus effe ; quà-

dl k

tenus eidem cognitio fummé certa prelucet,

"

Prenotandum 2, Quódomnis promiffio

2

n

3294

vina , fit effentialiter infruftrabilis ; ficut

f

omnis locutio divina effentialiter eft infallibi.

gt L

lis. Imprimis etenim promilfio externa DEI,

Vi

effentialiter eft conformisinterng menti pro-

"t la

mittentis ; nam aliàs promiffio externa fo-

Animi

ret formale mendacium , quod fumme ve-

Al

Secundó :

"u

racitati effentialiter repugnat.

romiffio interna , feu decretum DEI (ta-

M

tuentis donum aliquod conferre creaturg,

D ;gg:s) &

dirigiturà fcientia infallibili, per quam DEUS

Mi

^ "cognofcit donum iftud effe in fuà poteftate ;

ä'mu Wy

nam aliàs DEUS poffet decernere aliquid im-

"Ui

poffi.

I

Difputatio VI. 4rtic. 1I.

575

ü !

poflibile , quod fummz fapientie effentiali-

Vitgtn,

ter repugnat.

Tertió : hzc eadem pro-

ag

mifíio interna, ficat omnealiud decretum, eft

N

àvoluntate divináitrevocabilis , íeu immuta-

U i.

bilis,

Quinimo, fi DEUSillam perimpoffi-

TR

bile revocaret, aut mutaret, etíi poffet ad-

lh

implere promiffionem fuam ; tuncforet in-

L

fidelis , quod fummoee fidelitati effentialiter

Nittyi

repugnat,

Deimum hocidem decretum DET

t at

]

promifforium , non poteft in executione fua

i

M

L

3

MU

er ullam potentiam creatam impediri ; nam

t

alias DEUS non foret omnipotens ; quod

"UR

rurfus effentialiter repugnat.

Hinc itaque

ub

dnn

MW

concluditur : quód omnis externa promi(fio

quöda&mrv.

divina 6t effentialiter infruftrabilis ; ficut

omnis externa locutio divina effantialiter eft

tb

tuyttt

infallibilis , juxta illud Numer. XXIll. 19.

mspromiü:

Non ef DEUS , quaft bouzo , ut maentiatur , nec

jiis t

( flim bomina , ut mutetur,

Dixit ergo, &

rl

non faciet ? Locutusefl , & nomimplebit?: At-

um

que huc illa quoquépertinent , qua de vera-

pnatip

citate , ac fapientia, fidelitate , ac potentia

DEI promittentis fuperiüs Difp. II. art. 2. fu-

em a

um

fiüs expofita habentur.

Prenotandum

?^

fequt

5*

Quód DELIS, àr 4u.

xiliator , in moderna providentia fingulis via-

vun U

n at

toribus adultis , & quidem abíoluté, pro.

miferit auxilia fupernaturalia , cadémque

e[qüllll ]

fufficientia , ut per ifta gratiam fanctifican-

Yi

tem in przfenti, & gloriam in futuro poflint,

I

dua-

Oo4

Tra&latus lV, de Virtnt, Theol".

n

374

dummodó velint , obtinere,

Nam DEUS,

g

znbt!

joxra illud Apoftoli J, ad Tim. l, 4..— Vaf

PU

ownes bouiines falvos fieri , & ad agnitionem ve-

ritat venire ; uti etiam Apoftolorum Prin-

VAUTS |

e i

cipis II. Petr, Hl. o.. Domzinus patienter agit pro-

C ger vos, solens aliquem perire , fed omnues «d

i

lins; i

panitentiam reverti ; ideÓque defadto cuivis

adulto viatori auxilia fna confert , prout

UT

num. $00, oftenfum eft, — Hiac reprobi fibi-

i d

vidungt

metipfis eterne falutis jacturam adícribere

debent 5 quia fcilicet internis illuftrationi-

y Ht

bus , & infpirationibus divinis non funtob-

ii

fecuti , juixta illud Ofez XIIL. 9.

Perditio

lo K

124 lfrael , tantummodó in me auxilium tuum,

vihnte; p

sineode li

Econtra DEUS, 21 Rezzuzerator fingulis via-

toribus adultis, quidem etiam gloriamn; üt co-

atl

ronam, non tamen abíoluté , fed tantüm

i, d d

conditionaté obtiaendam promifit , videlicet

ET

fub conditione finalis perfeverantiz , juxta

uml

Mi

illud Matth. X. 22. Qzi perfeveraverit in finem,

Bic falous erit.

Hec porró finalis perfeveran-

tired O

tia formaliter confiftit in eo, quód viator in

tefriu d

ftatu gratie fanctificantis ex hac vita morta-

I st

]i decedat.

Quamvis autem. DEUS nullí

AO udy

peccatori adu!ro per fupernaturales virtu-

J

UWT

tum actus ad recipiendam gratiam fanGifi-

(l

NT

cantem fe proximé difponenti eam deneget:

"N

nüml[

!

necillam ullijuftificato, nifi eraviter peccanti

1

f

LUA

.:')

iptr

tollat , juxta illud ad Rom. X. 29. 577 pazi-

pentiá [4u1 doua , 6 vocatio DEI ; nemotamen.

fïaï'lfmlipxin

DT

fi-

|

l W

Difputatio VL Artie, l.

575

L

a

fin& fpeciali revelatione infallibilem certitu-

l

l

dinem habere poteft , quód a&u fit in ftatu

gratie fanctificantis , dicente Apoftolo I.

!

fo

Cor.lV. 4.

Nibil mibi cou[cius fum , féd non

iz boc juflificatus [uua : Qui autem judicat me,

5 m

Loneé minüs autem viator

d'l'dJU j

Dominu eff.

adultus; etfi metaphyfice foretcertus, quód

ff

actu fit juftus, finealiá rurfus revelatioue di-

pb

vináà poteft habere certitudinem iofallibilem,

Tiftia

'

l

i

quód hanc gratiam non fit dcinceps amiffu.

!

iU

T

rus , fed inillafinaliter perfeveraturus. His

Ll

WW

v

igitur prefuppofiris

l i

Dico 1.

AGQum fupernaturalem

M Ut

fpeisg;

theologice , prout hzc abfolutam fiduc

iam

ritgim

Obtinende beatitudinis importat, quantüm

iij

eft ex parte DEI fua dona promittentis, füm-

f untüt

mé certum , & effentialiter infruftrabilem

lt

effe,

Ita cum D. Thom. hic q. 18. att. 4.

tj2 u

communis & certa Theologorum fententia.

niinim,

Prob. Obje&um formale primarium fpei

pfrffrcrsn-

theologice eft DEUS , Zt Auxiliator , & Re-

(iori

munerator [ua dona promittens.

Ergo, Ant.

d o

patet ex didis num. $13, ^ Confeq. prob.

RUs d

Nam DEUS, fua dona promittens, voluntati

nj vt

viatoris proponitur per fidem fnpernatura«

n t

lem , quá intellectus credit , quód DEUS hec

andar

eadem dona promiferit.

Sed hoc ipfo füb-

at

fequus adtus fupernaturalis fpei, prout huic

0. 5,:]::;!*1"

obje&o formali primario ianixus , eft fummé

certus , & cfentialiter inftuftrabilis Ergo,

', MMHT-'

Oos

Maj.

pl

$76

Traclatus IV. de Virtut. Tbeol.

"

Maj.iterató patet, ex num, cit,

Min, prob.

A&usenim fupernaturalis fpei, eatenus eft

g.

W]FM ) wl

fummeé certus , & effcarialiter infruftrabilis,

uátenus eidem cognitio fummé certa , &

Ij Pmmiflih

m

effentialiter infallibilis pralucet , ex dictis

num. $28. . Sed a&tus fnpernaturalis fidei,

iil qm! [

quó DEUS fua dona promittens voluntati

;.*rhf:?'*"')fæ

viatoris proponitur , eft fummé certus , &

Din d

effentialirer infallibilis , prout num, 433. &

hr pmnth

idsiupat

feq. oftenfumneft, Ergo

Confirm.

Sietenim a&us fupernaturalis

vrrindfl

slevdatone

gngpei theolo

gice , prout hic fiduciam obti-

nenda beatitudinis importat , non forct ex

Vafrirditn

parte DEL, £t Auxiliatoris , &* Remuneratoris

Vg

faa dona promittentz , cíTentialiter certus , &

Mymaf

infruftrabilis ; tunc DEUS ipfemet promiffio-

tduclr ol

nem fuam fruftrace poflet.

Sed hoc DEO

wtoitit d

promittenti effentialiter repugnat.

Ergo.

virdagnt

Maj.exipfisterminiseftevidens, Min, prob,

&i fl

Nam DEO promittenti effentialiter repu-

tinz

gnat, ut in fervanda , feu adimplenda pro-

ifto f

miffione fnáfitinfidelis. Sed DEUSpromit-

*

E

tens effet infidelis , fi promiffionem fuam ,

UT

viatori factam non adimpleret, Ergo, Maj.

gl

rurfus eft certa ex didis num. 115. & num.

Mi

512, Min.prob, Infidclitasenim,prout hec

A du c

fidelitati promifforie formaliter opponitur,

N

confiftit in co, quód promittens, ftante ob-

P

ligatione promifforià, fuam voluntatem mu-

*ü Ml

tet ; ideóque promiffionem non impleat,

po-

li

Difputatio VI, Artic, 11,

377

i

(f]

m

TW

Ti

prout cit, num, 115. dictum eft, & D. Thom.

Wv

hic q. 110. art. 3. ad $. refpondet : IZe, 2ui

l

4

t

J[M*w] "

aliquid promittit , fi babet auimuma faciendi ,

quod protmittit , mon mentitur 5 2uia non logui-

R

Siverà z0n

tur contra id ,quod gerit in mente.

'mmmï;j,

fáciat , quod. promifit , videtur infideliter agere

ATj Yi

per boc , quüd animum mutat,

Ergo.

D]

^ Dico2. A&um fupernaturalem fpei theo-

$533

1b4s i

logice, prout hec fiduciam obtinendz bea-

titudinis importat, quantüm eftex parte via-

J

torisillam abfoluté expectantis , feclusá fpe-

D

ciali revelatione diviná , infallibiliter certum,

W

& infruftrabilem non effe.

Ita rurfus cum

IOT

D. Thom. q. & art. cit. communis, & certa

Theologorum fententia, Prob. Etfi DEUS,

g n

àt Auxiliator, cuilibet viatori auxilia fufficien-

dOR

tia promiferit abfoluté ; attamen 4 Remaz-

u n

nerator eidem gratiam fandtificantem in pra-

Aing

fenti , folummodó fub conditione diípofr-

lt 19

tionis proxime , & correfpondentem illiglo-

p p

riam infüturo , folummodó fub conditione

]Ifpont

finalis perfeverantige promifit. Sed hoc ipfo,

nua (ut,

Ergo. Maj.patet ex num. $30. Min. prob.

i Yi

Promiflio conditionata gratie in prefenti , &

j

glorie in futuro , non eft refpe&tu viatoris

m,gwu:b

adulti, abfolutá certitudine illativa utriüs-

o

quc doni conditionaté promiffi ; nifi eidem

fs üami'

quoqué infallibiliter certa fit purificatio con-

ditionis,

Jundt

Sed hec eidem , feclusá fpeciali

I€»

n w

578

rra&iatus IV.de Virtzt, 'TTheol,

f

revelatione diviná , non eft infallibiliter cer-

PL

;;gf.'f;fi st

ta, proutrurfusex num. cit.patet. Ergo.

dicip

Confirmatur fimul utraque conclufio au-

534horitate Concil, Trid. Seff, VI. cap« 9. fic do-

g D

s

centis : Sicut ztemo pius de DEI mifericordia ,

de Chrilli merito , dégue Sacramentorum virtu-

wtus, du

n i

16 , & efficacia duitare debet : ftc quilizet, duma

woualtd

j

fé ipfum , fuámque propriam infirmitatem , &

(

M

yi

"J

indijboftionem ve[picit , de [ua gratia formidare,

l

Vr

actimere poteff 5 cima nulli fcire valeat , certi-

tudine fidei , cui non poteft fubeffe falfuua , fe gra-

yasídtanm

tiam DEI effe confecutum.

Dein Seff. cit,cap.

ubl

12.

Nemo quogué , quamdiu in-bac moriali-

1rifa k

tate vivitur , de arcano Diviua Pradefimatio-

wdtnuud

vt

ni myflerio , uf2ue adeó prafumere debet , uti

eertó flatuat , fe omnino e[fe in mumero pradejii-

Xits A

zatorum,

Nam ,uifi ex (pecialirevelatione, [ct-

p f

vj 20on potef , quos DEUS fihi e!egerit.

Et cap.

12 n

13.

Similiter de perfeverantia muuere , quod

FH Of

dit dl

quidem aliunde baberi non potefl , nifiabeo , qui

potens efl eum , qui flat , latuere , ut perfeveran-

J

ter flet , & eum , qui cadit , veflituere 5 nemo

1f:nfn:ftmpc:

fili certi aliguid , certitudine abfolutá pollicea-

ff

fur : tamet[i inDEl auxilio firmi[fwam [pem col-

UT

locare , & reponere ouines debent, DEUS eniu,

TR j

'

nifi ibf Iim pratia defuerint , fcut capit opw bo-

DEUSVM

W

zum , ita perficiet , operans velle, & perficere,

'0 fi.::rg;:i

Mi

Contrariam veró huic poftrema doctrinae

Mu

harefim damnat Canon. 16.. Sigusmagnum

'.üliülïiltï to

ilud perfeverantia donum , fé certó babiturum ,

ET

AU2

W')

Dz'./þuldtz'o VL Zrtic. 1f,

n

579

Àiv

a£folutd , &v infalliLili certitudine dixtrit , nifc

Dlv, E"

boc [beciali revelatioze didicert.

H

H

I

5

anatbema fit.

L H'

Sed hoc ipío a&tus fupernaturalis fpei theo-

H.uy M.

Bs

logice , prout hec fiduciam obtinende bea-

titudinis importat , effentialiter eft fümme

hts

certus, & inftuftrabilisex parte DEI promit-

,

tenus $ fecusautem ex parte viatoris illam,

Fr;nirn.

L

prout abfoluté futuram expe&tantis, K Ergo,

lii

Objicies r. contra primam. — Etfi DELIS

E

535

27

at Auxiliator cuilibet viatori adulto abtolut

e

promiferit auxilia fufficientia , per qua bea-

l Y

titudo poteft obtineri ; attamen £ Remuue-

m'u:;mxi-

z4tor ipfam beatitudinem promitit folimn

»

H

^

conditionaté , videlicet fub conditione fina-

7 M', i

lis perfeverantim. — Sed hoc ipfo. a&tus fpei

fupernaturalis , prout hzc fiduciam beatitus

^A

"

dinis reipsá ; fivé abfoluté obtinende im-

j

(iw

portat, quantüm eft ex parte DEI fua dona

i, a

promittentis, non eft fummécertus , & effen-

tialiter infruftrabilis. Ergo. —Maj. patet ex

inind

/ ,mfw.'m.

num $230,

Min. prob. . Nam DEUS hanc

uj n

candem finalem perfeverantiam cuivis viato-

jj pl

riadulto abfoluté non promifit, Ergo. Ant.

Wm(,]jþ-.mcd-X

ex do&trina Concilii Trid, num. preced. alle-

DRpus

eatá patet, Confeq. prob. Hocipfo, quód

mpiro;lf

DEUS finalem perfeverantiam , finé quá ne..

mo falvatur , abfolut? non promiferit ; eo.

"Ts

ng dQ

ipío conditionata promiffio beatitudinis non

eft iofallibiliter connexa cum illà, prout ab-

j

folutéfuturà, Sedhocipfo. Ergo.

.-(5!:455:rif

,

)

On-

Jj

Traclatus IV, de Virtut. Tbeol,

530

a, if

Confirm.

Repugnat , ut viator abfolu-

, ktusat

tam obtinende beatitudipis fiduciam, in pro-

ii pro

miffione illiis conditionatà fundatam ha-

a prom

:

beat ; nifi eidem quoqué perfeverantia fina-

soram tv

lis, finé qua falvari non poteft, proponatur

, u

tanquam abfoluté futura.

Sed hac viatori,

vidsquf

tanquam abíoluté futura proponi non pot-

endun.

eft , ábsque illius promiffione diviná, & qui-

Adt

Md

"

E

dem abíolutá, Ergo. Maj. patet. Min. prob,

iptínuti |

Si etenim hzc perfeverantia finalis absque

Mautamu,

promiffione illius divinà, & quidem abfolu-

suddicam t

tá viatori proponatur 5. tunc fiducia obti-

sifihto hu

nende beatitudinis abfoluta , ex parte DEI

i btl

promittentis , non erit fummécerta, & eífen-

DEU

tialiter infruftrabilis,

Ergo.

B

Refp. D. ult. maj. Hocipfo,quód DEUS

trtddat

5 365,,

alein perfeverantiam non promiferit abfo-

n

luté; co ipfo conditionata promiffio beati-

tudinis , feclusá finali perfeverantià, non eft

at

infallibiliter connexa cum illa prout abífolu-

tl

téfuturà, C,maj. Suppofitáfinali perfeve-

Alld d

rantià.

N. maj. & (ic D. min. N. confeq.

1N* Dd g

Ratio eft: quód fidelitas DEI, beatitudinem

t

k'.,v:mwt.

viatori, folàm fub conditione finalis perfe-

verantig promittentis , effentialiter quidem

(),: M

exigat, ut bácfuppofità viatori ; neutiquam

Tiv

veró , ut etiam hác feclusá , beatitudinem

ofe.cummdat

]

conditionaté promiffam illi abfoluté confe-

Wf LT

rat, ' Sicut enim in humanis Princeps militi

Vi

fuo premium , fab conditione victoriz pro»

] E chuit

mit-

*

i

Ü

Difputatio VI. Artic. II.

58t

Vrj

mittens , infidclis non effet, fi eidem militi

li

l,l

li.

vi&to , fecusautem, fi vi&tori premium con-

i"

ditionaté promiffum denegaret ;

quia fci-

tht

licet proauiffio illa

conditionata , pet ipfam

m

victoriam evafit abíoluta :

ita pariter de

DEO

Mil

j

» viatori beatitudinem , fub conditio-

ne finalis

Wa

rendum,

perfcverantie promittente ::iifcur-

il

Ad confirm. D. maj. Nifi quoqué viato-

dT

)

"T

»FCï

ri perfeverantia finalis proponatur tanquam

[

l

(

abfoluté futura , cognitione ad abfolutam

n oM

hancfiduciam requifità. C, maj.. Cognitio-

ne abfolutam hanc fiduciam excédente. N.

uml

RTM

maj. Et ficdi(t. min, N. coníeq. Ratio eft ;

quód a&us fupernaturalis fpei, quidem ab.

ii

folutam obtinenda beatitudinis fiduciam im-

ouíett

portare debeat , non tamen fimpliciter, feu

yilo ld

omnimodeé certam , & effentialiter infruflra-

bilem ex parte viatoris, qu2 certitudo finé

iià, t

r

fpeciali revelatione diviná haberinon poteft;

fed folummodo effentialiter infruftrabilem

lp

N

ex parte .DEI beatitudinem promittentis,

vt

prout ex doctrinà Concil, Trid. nnm. 534,

fniisyt

allegatà patet.

Objicies 2. Hincfequeretur : quód hzc ,

j quid:

eadem perfeverantia finalis, ad beatitudinem? 27

j p

abfoluté obtinendam effentialiter requifita ,

| r

aon minüs foret obje&um materiale fpci

at

theologice ; quàm ipfamet beatitudo, Sed

ll

hoc admitti nequit, Ergo. Maj, pat. Min.

u 1iüom!;

y

prqb.

.

J

fj

582

tfraclatus V. de Virtut, Tbeol,

prob. Quamvis enim DEUS cuilibet viato.

gv

s a

riadulto beatitudinem conditionaté promi-

ferit , non tamen eidem quoqué conditio-

dfcem

j av

naté promifit ipfam perfeverantiam finalem.,

eldind

Sedhocipío. Ergo. Min, patet. Maj. prob,

Nam perfeverantia finalis eft donum DEI

v2 t

^

wum, t d

meré gratuitum ; quia fcilicet a//uzde baZerz

non potefl , uifi ab eo , qui potens efl eum , qui

ls f

t2 À

Jflat , flatuere , ut. per[everanter ftet &* eum ,

ui cadit , veflituere , prout ex verbis Concil.

iil

Ttid, Seíf. VI. cap. 13. fuperiüs num, 534«

w liab

ml

recitatis patet.

Ergo.

Confirm, Quamvis ipfa beatitudo cadat

ir. hit

füb meritum condignum jufli ; non tamen

niti: p

fuüb idem meritum , juxta leges moderne

od

providentiz,cadit donum perfeverautiz fina-

t

lis, pront communis , & certa Theologo-

gt

rum fententia docct cum D, Thom. I, 2. q.

iMyoyren

114. ait. 9. fic concludente : Perfeverantia

ho

via z0n cadit ub merito 5 quia dependet folim

992 t

ex imotione divind y qua efl principium omuts

ia )

meriti : féd DEUS gratis perfeverantia donum

intntuig

largitur , cuicttmque illud largitur.

Ergo.

ii

Perfeverantia fina-

Refp. D. ult. antec.

W'gmjuü

S'3811'5

eít donum DEI meré gratuitum ; ídque

, d

fub nullà penitus conditione viatori promil-

N

"t

füm. N.ant. Subaliquá tamen conditione,

;

* li

etfi haud infallibiliter illius illativà , viatori

Ti

"i

promiffum. C.ant. & N. confeq. Ratio eft:

i Eþlm u (

quia perfeverantie donum confi

ftit in eo,

LT

i

quód

UW

Difput. VI. Artic, II.

583

l

s

Iv

quód DEUS viatorijufto ad confervandam;

i

I

peccatori autem ad recuperandam gratiam

A

fan&ificantem conferat poriüs auxilium fi-

)

d

nale previfum efficax ; quàm inefficax , ut

düny

per illud in ftatu confervata , aut recupera-

te gratie ex hac vita decedat.

Hoc autem

Qu

donum , etfi ultimató in folum DEI bene-

TT

placitum fit refundendum , juxta illud ad

ffVJ'ï.fu'nfv"i

Rom.IX., 164

Non volentü , négue currentis

s Co

fed miferentis ef DEI 5 attamen iftud piis pre-

d

cibus, aliísque bonis operibus impetrari pot-

eft, juxtaillud Salvatoris promiffum, Matth,

abl

VE .

Petite, & dabitur vobh : quarite, &*

d m

invenieti: pul[ate , & aperietur vobis, Atque

'-gfs ni

idcÓ ctiam donum perfeverantie fipalis, etfi

denttizt

per meritum condignum jufti , prout novum

v Ti

augmcntumgratig, ac correfpondentis glo-

f

ri2 ,tanquam premium, non poffit obtineri ;

ln

poteft tamen obtineti per fupplicem illius pe-

jpitjt

titionem , quemadmodüm mox exponetur,

m

?":,',«jm o

Ad confirm. D, confeq.

Ergo donum

vt dnmt

finalis perféverantie non eft à DEO condi-

, I

tionaté promiffum , tanquam premiom, ullo

:smnm/ l

merito condigno jufti obtinendum. C con-

jiun ; &

feq.

Tanquam donum , petitione humili;

ii

nec quidem à peccatoreimpetrandum. N.

confeq. Ratio diftin&ionis habetur , ex do-

« u

il

&rina D. Thom.q. & art. cit, ad r. refpon-

yia M

dentis : Etiam ea , qua non meremur , orando

hnpetramus 5 nam &* peccatores DEUS audit ;

m (

Pp

[tc-

584

Tracatus 1F , de Virtut. Theol.

hi

iaf

peceatorum veniam petentes , quam n mertiia

íiur.

Et fimiliter per[ecoerautia donum aligut

! w L.

flganerty

etendo à DEO impetvat fibi , vel alii , quamrvis

[uà wmerito 0m cadat,

Unde patet ; quód

jm :

perfeverantia finalis fit obje&tum materiale

:iprum !fi -'4

fpci theologice ; et(inon cadat fub meritum

"MU

condignum jufti , prout fub illud cadit bea«

Mp

titudo.

«lvl

Objicies 3. Donum iftud finalis perfeve-

vsigptnn

539

rantie, nec quidem à jufto , minüs autem à

wniuie u

peccetore , ullis precibus impetrari poreft,

hutd : u

Ergo. Ant prob. Nam donum iftud DEUS

i, r

confert folüm illi viatori, quem predeftina-

ltndun,

vit ab zterno, ad gloriam in altera vita obti-

Mbt Qd

nendam.

Sed hoc ipfo.

Ergo.

Maj. ex-

um

inde patet : quód nemo fine perfeverantiá

i Amedon

finalitalvetur, & folummodoó falventur illi

Viptdngd

quos DEUSab eterno felegit , & predeftina-

A DNQ

vit , ut falutem confequantur.

Min, autem

n

prob.

Pradeftinatio , utpote independeus

mFïï)if'»i;!ümd

ab omni opere predeftinati , nullis ab illo

Wtl

precibus impetrári porcft.

Ergo.

Confirm.

4Nt, HM,

Pradeftinatio folummodóin

MT

abyffum judiciorum DEI, pro fuo benepla-

NT

n

cito hunc potiüs , quàm illum ; ad eternam

:fï]'l( N

W

lj

beatitudinem eligentis , ultimató rcfundi de-

bet.

Sed hoc ipío eadem à viatore precibus

N

Ui

lr

impetrari non poteít. — Ergo.

Min. patet,

u

Maj. prob. verbis Apoftoli de gemellis fratri-

0277

B)

, Dy

,

E

g

þuä Ícribentisad Rom. IX, r 1. & (eqq.

2201*

"

Difgutatio VI, drtic. H.

585

Mp

L

vondum uati fuilfent , aut aliguid £oni egiffent,

ïhi*mi':"

aut mali , ut fecundias elelionena fropofituma

)

DEl maneret , nou ex operidw , fed ex vocaute

M

diclum ef ei : quia major (eroiet minori $. ficut

l ;I»;.

Jertptum.eft : Jacob dilexi ,

ïilfmau

/Eþzu auten odio ba-

77

Ergo,

lls

Refp. D. ult. antec.

Predeftinatio fub.-

je&tivé fumpta , nullis à predeftinato preci.549

ïmh'spc*'n.

bus impetrari poteft. C. ant. Predceftinatio

TT

terminativé fumpta.

N, antec. & confeq,

Murptd

Ratio eft : quód pradeftinatio , fubjc&iva

j

fumpta, fit formaliter illud ipfum decretum

A

À

A

N

t

DEI beneficum, vi cujus potiüs ifle, quàm

NU

alter à DEO clectus e(t adgloriam, & quidem

m N

refpe&tu viatoris adulti , poffidendam üt co-

At

roná, Atque hoc decretum beneficum, utpo-

ln i

te independens ab omni bono viatoris opes

&prædeümz

re folíque DEO liberum, nullátenusimpetra-

Mi at

ri pote(t.

Predeftinatio autem terminativà

iil

fumpta, e(t ipfum donum perfeverantia fina-

nlsài

lis, prout fubfequa beatitudinis infallibilitee

",

illativum,

Hoc veró donum fupplicibus à

i

viatore ptecibus, juxta doctrinam D. Thom.

( bart

num. 538. allegatam , impe:rari poteft) &

lat

reipsá impetratur ab illo

; quem DEUS,pre-

d

lucente fcientià mediá de his precibus coadi-

r

tionaté futuris, predeftinavit ad gloriam , üc

coronatn.

) yn ^

Ad conf. D. maj.

Predeftinatio debee

;ucmtuii'/;'

ultimó refundiin abyffum judiciorum DEI;

LIDW':

$

Ppa

586

Tra&fatuslV. de Virtut. 'Tbeol,

D

fic tamen , ut eadem fa&a fit prelucente

ais fifi

fcientià medià de bonis operibus conditio-

jlb

haté futuris, C. maj,

Absque prelucente

shutiudi

hác fcientià mediá.

N.maj. & fic dift, min.,

i tnc g

N.confeq. Ratioeft : quód predeftinatio

avlinis d

San&orum ad gloriam , ütcoronam, quidem

at fisi

ultimató refundi debeat , in abyffum judi-

dtione t

ciorum DEI, prout Apoftolusdocet ; atque

C )

hgc eadem probabiliüs fa&a fit independen-

Mictosd m

ter ab omni opere bono ipfius predeftinati ;

fuil

abfoluté przvifo : attamen eadem facta non

wfltood d

fit, etiam independenter ab omni operebo-

xf u

no conditionato per fcientiam mediam pra-

qpitrit

vifo , prout fufiüsin Tra&t. J. de DEO. Difp.

&i d f

]V.art. 4.expofitum habetur.

"

Objicies ult, contrafecandam. A&usfu-

M Dl

54'Ipcrn'aturalis fpei theologice , prout hzc ab.

tl

íolutam obtioende beatitudinis fiduciam im-

zi

portat ; eft íummé certus, & infruftrabilis,

Vg

quantüm eft ex parte DEi fua dona promit-

tentis.

pf

Sed hoc ipfo quoqué fumumé cer-

u

I

[

tus$ , & infruftrabilis eft, etiam feclosá fpe-

'.:mvrtï:nua!aml

ciáli revelatione , quantüm eft ex parte via-

toris eandem beatitudinem , divinitus pro-

"R, Q r

Min,

ankq

tiffam , abfoluté fperantis,

Ergo.

rob,

Ideó primum, quia huic fpei prelu-

WO

"T

r

n

L)

^

T

cet fides infallibilis de DEO fua dona , vide-

3

licet auxilia fufficientia quidem abfolute ,

!

Md

beatitudinem veró ipfam fub conditione per-

) Ài

il

C ea^

fevetantia finalis pfomitccntc. Sedhe

le' ! L[n .2:

^

dem

m'ql

|

» M

Difputatio VI, Artic, IT.

i

l

597

dem fides fufficit,ut actus fidei fit fufne certus

J

& infruflrabilis , quantum eftex parte viato-

ris beatitudinem fperantis. Ergo. Min. prob,

Ac hanc fiquidem fiduciam obtinenda bea-

Pl?—.J]

QU

titudinis abfolutam , non requiritur etiami

t

previa fides infallibilis de adimplendá con-

i

j

L

Ó

W j

VIETI

ditione, fen futuráperfeverantiá finali, Ergos

]

Confirin.

Nai actus fupernaturalis fpeiy

[

Yeil

clicitus à viatore predeftinato, etfi prede-

ftinationis fue , ac finalis perfeverantig ignas

UT

j

m

.

IO, e(t fumme certas, & infruftrabilis. Sed

N

hoc ipfo ad hanc certitudinem , quantum eft

ag

€x patte viatoris, non requiritur przvia fides

T

iufallibilis de futurá perfeverantid finali,

Ergo.,

&1. [7]

( leca

Refp. Dift.ult,antec, Adhancfiduciam

2b

obtinendz beatitudinis abfolutam , cámque

flamit

TRU

fimul effentialiter abfoluté certám , & infrn-

ftrabilem , non requiritur pravia fides infalli-

hn t

bilis de futura perfeverantia finali, N.antec,

fimpé t

Ad hanc fiduciam abfolutam , non tamen

df

ctiam effentialiter abfolnté certam , &infru-

ypit jl

firabilem , non requiritur predicla fides. C.

inius o

ant, & N. confeg

Ratio eft : quódabfo-

m !

luta beatitudinis obtinenda fiducia, quam

d

Ípes theologica importat, noa poffit effe ma-

donu,

eis certa , & infruftrabilis, quàm certa , & ín-

n df

fallibilis t cognitio huic fiducie prelucens,

m

Hinc ad abfolutam

ex didis num. 528.

, u

hanc fiduciam , quantum eft cx parte DEI

[

bea-

Pp3

f

598

Tra&atus YP de Virizt, 'Tbeol,

) (d

bestitudinem promittentis, effentialiter ab.

g

folut infruftrabilem, quidem fufficit fola fi-

ss

des infallibilis , quód DFUS fuppofità finali

erfeveraetiá fit etiam abfoluté collaturus

(onfat

bitheog

beatitudinem promiffam 5 non tamen hec

wifecunt

fola fides fufficit, fed etiam requiritur fides

tinepdzbat

de fotura perfeverantia finali , ut predicta

efeniltel

fiducia fit etiam abíoluté ipfruftrabilis , ex

lin-

untia d

parte viatoris beatitadinem fperantis.

unde t

de D, Thom. hic q. 18. art. 4. ad 3. refpon-

liil

det : Quid aligui babentes (em deficiant d cone

iitrunod

fecutione Beatitudinm , contingit ex defetiu libe-

TElb

ri arbitrii poneutis obflaculum peccati s mon att-

bt

gew ex defetiu divina potentia , vel mifericor-

finen d

dia , cui []es innititur,

Unde boc non prajadi-

Ex hac do&tina ruríus

tl at

cat certitudini J.

L

patet

*

quód ípes beatitudinis fruflrari ne-

st n

trdthn t

queat ex parte DEI promittentis , fecus au-

tem cex parte viatoris illam fperantis,

um

ieidnr i

Ad conf. D. maj. Talisa&us fpei eft fum-

j

mé certus , &infruftrabilis ab intrinfeco, feu

g

fpeCtatà enritate fuá.

N. maj.

Solüm ab

tairigo

T

extrinfeco, feu fpectatà predeftinatione di-

viná. C. maj. & fic dilt, min. N. confeq, Nam

RLT

actus fpei elicitusà viatore predeftinato , fed

MT

fuz pred:flinatiogis ignaro , eft quidem in-

lüm&':q-[j

fruflrabilis quoad beatitudinem abfoluté ob.

I ".nm i

Iüdmfm(m

tinendam fed folüm ab extrinfeco,fen fpeCta-

[

tá predeftinatione divinà; rionautem abin-

Ual

n

L

(

ttinícco, feu fpetatá perfeGione fuá entita-

A

t*

dl

Difgutatto VI. 4rtic. II.

589

L

^

tivà , quia fcilicet cidem fides infallibilis de

FO

"i

1

'..

rzedeftinatione divinà non pralucet.

l

iil

^

hucüsque di&is

:

MUZC M

Conílat 1. Quód a&us fupernaturalis

543

Dt ts

fpei theologice ; prouthec , quoad fuum in-

Ms

trinfecum tendendi modum , abfolutam ob-

l, t

tinenda beatitudinis Gidnciam importat , fit

e(fentialiter Ínrumé certus , & infruftrabilis ,

frrdine

us b

quantüm eft ex parte DEI Kemuneratoris ,

candem beatitudinem promittentis,

Nam

ij t

1)]'

[ ]

huic fpei przclucet fides fupernaturalis, effen-

T

9ialiter fummé certa , & infallibilis , quód

DL

DEUScuilibet viatori adulto abfoluté con-

li,

m,

ferat auxilia fufficientia , quibus gratiam fan-

&ificantem obtinere , ac confervare , aut

r

dháti

amiffam recuperare poffir , fimülque cuilibet

ial t

finaliter perfeveranti abfoluté conferat bea.

titudinem zternam.

Cüm igitur vi hujus

i, us

tut

fidei fopernaturalis fit füummà certum , & ef-

fentialiter infallibile ,

uód nullus fit un-

af

quam futurus defe&us ex parte DEI, quo-

intitbaty

minüs viator adultus, dummodoó velit , poffit

j Mind

confequi beatirudinem eternam 5 hinc etiam

dj

fubfequus a&us fnpernaturalis fpei eft fum-

t V

mé certus, & effentialiter infruftrabilis, quan-

lia

tüm eft ex parteDE! promittentis cuilibet via,

,tü Q yJ

tori , finaliter perfeveranti , eandem beati.

v

tudinem aterpam.

Hac fiquidem folüm

mltC(HW?fï

tuncex parte DEIforet fruftrabilis , fj viatori

nonzulfï"

non daret auxilia fufficientia , vel cidem per

&c

:dioucfuaïr":

Pp4

W9o Tralaturl V.(Je Virtut, Tbeol,

i

hec auxilia fe proxime difponenti non da-

, Wi

g num.

ret gratiam fanctificantem , vel datam gra-

tiam illi, quamvis mortaliter non. peccanti

gniptc

toileret , vel demum eidem , etfi finaliter

ydt, prit

od pit

perfeveranti gloriam denegaret, qu& omnia

DEO effentaliter repugnant.

linde Apo-

b ld i

d n

ftoluslI. ad Tim.1. 12.

$cio , cui credidi , &

certut [ , quia poteus efl , depofitum meum

(rinicudh

fervare in lum diena.

"

nideiua

hs DEU

Conítat 2. Q:ód nullátenus ad adum

544(upcmaturalem Ípei , prout hec abfolutam

sthotpt

obtineada& beatitudinis fiduciam importat,

v dytpdto

neceffaria fic cognitio effentialiter certa , &

rs fdei

infallibilis de perfeverantià finali abfoluté fu-

& 1080d

turá ; nam prelucente talicognitione foret

inleprs

etiam a&us fpeieffentialiter certus. & (impli-

vuyd t

citer infrn(trabilis de beatitudine abíolute

tf

Obtinendà ; utpotecum finali perfeverantià

xbyld

infallibiliter connexá.

Hoc autem admitti

NU

nequit ; cüm non folüm viator predeftina-

M o

tus , led etiam reprobus fupernaturales atus

A

fpei elicere poffir, & deb«at,

Sufficit pro-

m

inde coguitio previa ,cadémque faltem pro-

ts

babilis de abtoluté futurá perfeverantiá fina.

Vi

li potiüs, quàm non futurá.

Hinc ifta per-

gmdmt*&nna*«utr

feverantia finalis eft etiam objectum mate-

lu

riale fpei theologice , ficut ipfamet beatitu-

tj

l

do : attamen cum hoc difcrimine ; quód

':mä,c

UT

beatitudo cadat fub meritum condigoum ju-

fti , Ííccus autem perfeverautie finalis do.

zf d!um,

"i Wtunu:

nun.

P

"

"

Difputatio VI. Artic. l.^

591

W[ïï

num,

h

Verüm iftud difcrimen non obftat ;

xd L

quia denum iftud, non folüm à jufto, fed

t

"Q

euam à peccatore, fuüpplici prece impetrari

li

j*

po:ctt, proutex do&rinà D. Thom. 538- re-

L

Citatá patet,

Quinimo viator, nontantüm

! U

fibi, fcd etiam alteri, fuis precibus fubinde

u

i(tud donum impetrat , prout ex eadem do.

QT

Griná citatá liquet ; quod proinde à fortio-

n

:l

11 de interceflione San&orum in coelis, pre-

T

fecim DEI Genitricis, eft dicendum,

At-

que hoc reipsá toties contineit , quotiesali-

I

quis dependenter ab his precibus, feu pro-

pris,feualienis, perícientiam mediam prz-

vifis, à DEO eft predeftimawus, — Tunc et-

h,

m

enim he preces conditionate quoqué crans-

h

ferunturad ftatum abfolutum, & infàllibili-

j

c :tïo;:c'

ter inferant beatitudinem abfoluté futuram :

vt

ficu: de predeftinanione ad gloriam , üt co-

t xdoi

ronam , praelucente folá fcientiá medià de

vedtlus

meritis conditionaté foturis , in Tra&, I,

yuesid

Diífp. IV.art, 4. di£ftumeft, :

uf pró

Conflat 3.

Quód a&us fupernaturalis

5

m

fpei theologice, prout hec abíolutam bea.

T

titodinis obtinende fiduciam importat , fit

g

quidem effentialiter certus, & infruftrabilis,

& 0*

ex parte DEI 1ua dona promittentis ; non

ge t

tamen etiam, feclusà fpeciali revelatione di-

j

vinà, ex parte viatoris promiífam beatitudi-

v

nem defiderantis , & expectantis.

Quam-

?

vis enim fide certum, & infallibilefit, quód

p9

p»

Pps5

DEUS

"Trafatm YV. de Virtut, TLeol,

b

592

DEUS promiffiones fuas fruftrare non poffit;

igo *

adeóque nullus unquam futurus fit defetctus

qui; U?

ex parte DEL, quó minüs viator beatitudi-

jei Dorm

nem , fivelit, reipsáobtineat; attamen fine

fW wö n

fpeciali revelatione , ipfi víatori certum, &

infallibilenon eft , quód etiam ex parte fua

u

nullus unquam futurus fit defc&tus, vi cujus

abillà obtinendáitnpediatur. Haud etenim,

h

feclusà fpeciali revelatione , infallibiliter et

L

certum effe poteft, qnód gratiam fanGiifican-

tem obtinuerit, quód obtentam non firamif-

femunda

furus, aut amifíam recuperaturus, &in illa

ttaudi

quoqué finaliter perfeveraturus ; prout hec

AUAT

omnia ex doctrinà Conc, Trid. nüm. $54.

|

s u

addu&á patent,

Hincille a&us fupernatu-

hf

ralis fpei, quem viator reipsá praedeftinatus,

tt i

f

fed fue predcftinationis ignarus elicit , qno-

Ó i

n

T

l

ad fuam entitatem , ac perfectionem non

hdu lefuex

differt ab a&u fpei, quem alter viator reip:à

Ptl d

non predeftinatus , fed reprobuselicit ; quia

f

fcilicet prior aCtus fpei, folüm ab extrinfeco,

! Mil

feu materialiter, nempe ipsáà przdeflinatione,

r vj

nonautem ab intrinfeco, fen formaliter cft

ii

infru(trabilis ; cüm eidem fides fupernatu-

ü! h

M

9

p

ralis de hác predeftinatione non preluceat.

Unt

Nam ifthic folàm quaritur de certitudine fa»

P

]utis, prout fe tenente ex patte viatoris fpe-

"M

rantis , de quà Princeps Apoftolorum 1l

! L

l

Petr. I. 10,

Satagite , ut per boua opera certava

LT

vejiram vocatioueu y & eletlionema faciats : ne-

in

nti

uf

l

Difputatio YT. Artic, 1T,

593

uf

1

ütiquam fané certam DEO vocanti , & eli-

lr

genii ; nam aliunde , ütin eádem Epift. V. 9,

Z

Novit Douiinm pios de tentatione eripere , ini-

PUTM

quos verà in diem judicii refervare cruciandos,

ts

1

;

1

Anricurus lil.

l

if

ln athus Spei T Feologic

«

"l

^

famme firmus ?

Renotandum z. Qnód fpem, & timo-

"

M

546

N

rem ad invicem ita comparet D. Thom.

m

l. 2. q. 41. art. 2.

Timor babet fpeciale o5je«

Ti

Gum , ficut & fjes, — Sicut emim ocjeGum [pei

j

efl bonum , fturum, arduum , poJfieile adi-

p

piíci: itaoBje&lum timors eff imalum , futurum,

t qu

difficile , cui vefiflà nom poteft.

Non tamen

Along n

iftud in fenfu exclufivo intelligendum , acfi

niagm Itj

folummodó illud malum , quod nullátenus

j

evirari poteft, fit obje&tum materiale timo-

ris.

Nam ipfemet art, cit. ad 3. refpondet:

"Tin;or 07 re[picit malum a[oluit? , fed cum

mdliez d

quadam difficultate , vel arduitate conjandum ,

s [uwm'.f

ut ei vefifli vix poffit.

His itaqué de fpe , ac

w at

timore, meré naturali diCtis , ulteriüs etiam

od

fpem, & timorem fupernaturalem expendit

at

li. 2. q, 19.art. 1.

Sicaut [bes badet duplex ob-

gedium , quorum unum eft tpfuya bonum futu-

Poüo"ou' |

"i

u

!

"

TMUE , CH]us adeptionema aliguz expeciat 5 aliud

1

auteu auxilium illim, per queua expetiat, fe adi-

i ;']t::.rbl

FUL

594

Tradlatus 1V.de Virtut. Tbeol,

i

u

W

j

Pifci y quod [erat z. ita ctiam timor duplex oBje-

il in[urï

um babere potefl, quorum unum efh ipfuma ma-

;;g:r;ks vtti

lum , quod bouzo refugit , aliud auteuz, d 2ua

yaaluu provenire potefl. — Exinde ita conclu.

qi, Tk

næf!rvilüdk

dit : Prinzo ergo modo DEUS , qui efl ipfa 5o-

fiil,qii

anitas , objebum timoris e[fe wom potefl s. fed fe-

flonedb

cundo modo potefl elfe objetluua timori : im

At

quantum [cilizet ab ipfo , vel per comsparatio-

nem ad ip[um , nobis potefl aliguod maluva ina-

inora] [

miuere,

li, usl

Expofitá peftmodüm differentiá

inter malum culpe, cujus DEUS author cffe

g, d DEU

non poteft, ac malum peena correfpoadens

:':'Ju]f,iüäz.'m w

ni, P nun

tis huicculpa , cujus author DEUIS eft, ul.

timató fic flatuit : E£ per bunc modum DEUS

riiti Hl

potefl , ac de£et timeri,

Y , /yni

Prenotandum 2, Quód proinde DEUS

trlia)

547ut

z

4 n

pote ipía bonitas , non fit , nec effe poffit

El

dl nmbü

obje&um materiale timoris fupernaturalis ,

per quem viator metu poenes, à peccatis com-

Tuo,n j

mittendis coércetur , velad pcenitentiam de

EY CX'S

ilis commiffis agpendam impellitur : fit ta-

trDoij

men , t judex , & vindex peccatorum , ti-

]

moris hujus obje&tum formale : quemad-

]

modüm, üt auxiliator , & remunerator bo-

ftgie

norum eft objedtum formale fpei theologi-

Iwæmugml i

ce. Sicetenim D. Thom. q. & art. cit,ad 2.

ts

il

refpondet : z DEO eff confiderare juflitiau ,

?h"h.xij?l |

LU

ftcundim quam peccantes punit ,. &v mifericor-

II

diam , fecundüm quaueos liberat, Secundim

W

IW" [

ergo conjiderationem juflitig , infurgit in nobis

ii

Ti

f«

l

Difputatio VI. Artic, III.

595

H

iimor 5 fecunilàóm autem confiderationem mife.

u

vicordia in[urpit in'aobis fbes. — Et ita fecundóm

dl

diver[as rationes DEUS efl obje&lum Jpei, & ti-

ii

:$orü. Hic porró fupernatyralis timor poe-

r

n& fervili dicitur , utpote diftin&usà timore

filiali , qui etiam caffw appellatur , compara-

! :

tione ab uxore dedu&tá,

u& adulterium ob

2 (

imnaritum teneré amatum ugit.

Utrümque

n

timorem D. Thom, cit. q. 19.art. 2. expo-

[

nit. Qaanzdógue bomo propter imala , qua ti«

"

j*

met , ad DEUM convertitur , & ei inbaret s

MW

quod guidem walum duplex efl , fcilicet malum

Y

lh

peua , & malum culpa,

NY

$i ergo aliquis con-

l

TRATUL

vertatur ad DEUM , & ei inbareat , propter ti-

nrorem pona , erit timor [ervilis. $i autena pro-

TL

pter timzoren culpa, evit timor filialis 5 nam filio-

o

ram eft timere offen[ima patris.

Utríque huic

m

f

fuperaddit timorem ex utriásque motivo

pcccms:os.-

mixtum , quem »itiafzz nuncupat , juxra

QREU

illud Pfalm, CX. 9.

Initiuu [apieutia , ti-

]u ftt

nor Domini : intellelus &ouus omuibus facieu-

tibuc euma,

at ,

Prenotandum 3. Quód obje&um ma-

I qucm&-

€48

i

teriale primarium timoris fervilis fit damna.

p

tio &terna, joxta illud Redemptoris, Difci-

pulosad tolerandas perfecutiónes hortantis,

TO

nb

Mattb, X, 28.

Nolite timere eo$ , qui occi-

1 Ü W,:F;'"

dunt corpus ; animuam autem non polfunt occi-

dere : féd timete eum , qui poteft & animam,

"

& corpus perdere in gebennai,

Sic objectum

d f'*'*ï

ma-

tTra&tatus 1V. de Vivtut. Tbeol,

|

596

materíale primarium fpei theologice eft bea«

W,imp'ms;

titudo etcrna, juxta illad Salvatoris Diíci«

vtf

dibus

pulosà nimià temporalium bonorum folici-

tudine revocantis ; Matth. VI. 35.

eri.

gl t

il

t ergo prizaim Wegnum DEI , & jufiitiam ejut,

d bac omnia adjicientur vobz.

Objectum

tíerln

veró materiale fecundarium timoris pradi-

ja m

&i, funt omnia illa , quz ad incurrendam

fumnetti

damnationem eternam , prefertim pofirivé

di;dtas

deducunt : ficut omnia illa fünt objectum

Dion 4

materiale fecundarium fpeitheologicz , qu&

lp d

adobtinendam beatitudinem , prefertim po-

nl

fitivé conducunt,

Quemadmodüm ergo il-

t r

a D. Thon.

la, que funt obje&um materiale fecunda.

fium fpei ; funt etiam fub diverfo refpectu

Lem Tho

obje&tum formale fecundarium ejusdem vir-

Mif

tutis : ita & ifthic de objecto mareriali, &

At ontey

formali fecundario refpe&tu timoris fervilis

ifttoimng

difcurrendum.

Sidut 1v

o

itur objeQum for-

ij o

male fecundarium (

", funt omnia illa me«

1 [;go,

dia , quz ad beatitudinem obtinendam funt

ld

divinitus ordinata , videlicet conftans ob-

&i fpn

fetrvantia mandatorum DEi , & Ecclefie,

Ut t

aliáque pia opera, etíi noa precepta ; fre-

M r

quens, & pius ufus Sacramentorum ; uti

Uiämm]ud

etiam preces, & interceífiones , precipué

Itly

ER

San&orum in coelis degentium

*

*

ita obje«

fbl

T

&um formale (ecundarium hnjus timoris fer-

lii

i

|

vilis funt frequens transgreffio preceptorum

'XPWUE

lnl

DEI, & Ecclefig , neglc&tus bonorum ope-

W

r

tum,»

il

"L

M

Difputatio VI, Artic, HL

lX

Mil

$97

h

rum ,impius , aut perquàm rarus ufusSacra-

| d

Iq«,

mentorum , acipfaimbecillitas humana ,tot

paffionibus , precipué autem effrznatis, &

Y

I

fimul perpetuis demonum in(diis obnoxia,

lujl 1

MU

Invcftigandum itáque reftat : an hoc timo-

rc fervili non obftante, fpes a&tualis theolo-

li

(

gica beatitudinis obtinendz , non tantüm (ic

]

fummé certa , prout art, preced, diícuffum

dtin pb

Jj

eft ; fed etiam fit fummé firma ?

fatoyta

Dico r. A&umfüpernaturalem fpeitheo-

IT

549

logice , quoad beatitudinis obtinende fidu-

v

ii

ciam , proutfuo motivo formali primario in-

l

nixam , effentialiter fümme firmum effe, Ita

U

D

N

i

À

cum D. Thom. hic q. 17, art, 4. communis ,

dfmio 1; "

& certa. Theologorum fententia,

P[Oba

ia

Nam aCtus fpei theologice , prout DEO fua

t

dona promittenti , tanquam objecto forma«

r r

li primario innixus, tum adhafione affc&i-

ia t

và , tum appretiativá effentialiter eft fümm

yni d

firmus,

Ergo, Ant.prob.

Imprimisete-

inendn

nim hic a&us eft fummé firmus, adhafione

ub

affectivàad DEUM fua dona promittentem,

&t

ut effentialiter omnem formidinem , faltem

MW j ï((

deliberatam , de adimplendis promiffioni-

o ;!

bus divinis excludat.

Sed etiam cít íummé

& pläüi

firmus adhafione appretiativà, Ergo, Maj.

n " illï

exinde patet : quód huic fpei fides faperaa-

nvjuSde[ü'

turalis , de promiffionibus divinis , nunquam

TM

ex parte DEI fruftrandis preluceat ; eadém-

que fides effentialiter omnem formidinem,

ibguü[w;

Íale

Vratlatus IV, de Virtut. Tbeol,

D

598

faltem deliberatam , de oppofiro exclu.

s

FTL

dat , prout num, 282. didium eft, Min.

autem prob.

Nam ad aGum fpei ,. tan-

d

s DO

quam theologice virtutis effenvaliter requi-

ritur, ut divinam erga nos boritatem , cui-

riycipium t

vis alteri motivo inferiori , non folüm quo-

PUTTEUT

ad beatitudinem , fed etiam quecunque aiia

jo urfa

bona, pronut à DEO largitore obunenda,

j i

B

preferat : ne aliàs w probá fpe fibi malum

db

accerfat , juxta illud Jerem, X Vil. s. Hac

dicit Dominu : Malediilw bomos qui confidit

yptit

Adeluom

in bomine , &* ponit carnem brachium [uum ;

&* à Domino recedit cor eju.

Ergo.

i Cnnd]

Confirm.

A&us fidei fupernaturalis ,

Dito2 Md

ssoptout innixus DEO , tanquam primz verita-

a, qudil

ti, fua myfteria nobis loquenti, effeotiahiter

atf

eft fummé firmusadhafione, tum affecivá ,

ao

tumappretiativà, Sedhocipfo etiam actus

1atcudef

fupernaturalis fpei , prout innixus DEO, taa-

"t lgt f

quam prime bonitati, fua dona nobis pro-

LU

mittenti , utráqueadhafione pradictà, effen-

m

tialitereft fammé firmus, Frgo. Maj. patet

"a tj

ex dictis num. 453. &(eq. Min. prob, Idcó

30 df

primum

LI

5

quia fides, tanquam virtus theo-

logica , debet DEO adharere fuper omnia.

u an, |

Sed hoc ipfo etiam fpes , tanquam virtus

m!il Mdmm

theologica DFO fuper omnia debet adhere-

Ergo.

" )(1& W !

rc.

Hinc fidem , & fpem ita com-

T

parat D. Thom. hic q. 17. art. 9. Spe

& fides

Vb

nidam

Jaciunt bowiaem adbartre DEO , ficut c

ngsmma

prin«

UM

Difputatio W Artic. l.

$99

Nont

l'ji

principio , ex quo aligua nobi proveniunt. De

L

DEO autem nobis provenit , & cognitio veritatis,

W g,

c adeptio perfecka &onitatzn — Fides ergofacit bo-

rl

M

minem DEO adbarere , im quautum eft nobis

principium cognofcendi veritaten.,

Credinaus

Virlios

enim ea vera effe, qua nobis à DEO dicuntur.

(

!

Spes auteua facit DEO adbarere , prout ia nobis

Yt at

TM

eff priucipiuva perfecla &onitatis , in guautum

fcilicet per [pem divino auxilio inuitiuzur ad &ea.

W, j4 lt

titudinem obtinendam, — Atque ideà adhaefio

T

appretiativa fpei ad DEUIM promittentem ,

AR N

dcbet effe fummé firma , prout ex verbis ejus-

i.

dem Concil. num, 516, recitatis patet.

iptum

Dico 2. A&um fupernaturalem fpei theo.

nv

logice , quoad abfolutam beatitudinis obti.

551

t i

nende fiduciam, prout füo motivo formali.

m t

fecundario innixam , feclusá fpeciali revela-

yttio du

tionc , nec adhafione affe&tivá , nec appre-

OE

tiativà füummé firmum effe,

Ita cüm D.

y o

Thom. hic q, 17. art. 4. communis, & certa

st

Theologorum fententia.

Prob. Namob.

Mi pt

je&um formale fecundarium fpei theologi.

mb, ldf("

c& , prout abfolutam obtinenda beatitudi-

qtus t

nis fiduciam importantis , funt motiva pre-

i o

cipué fequentia , videlicet accurata obfer-

vantia mandatorum DEI , & infuper alia pia

w

ii

i

Operà , etfi non precepta.

Pretereà pius,

& frequens Sacramentorum ufus , prefer-

ao

tim Euchariftiz, Demum Sanctoruminter-

[ À

od

tis , magis autem in coelis, pro falute noftrá

q

iü-

b;[pw

600

&'ra&atus IV, de Virtut. Tbeol,

a l

intercedentium preces, Sedhocipfo. Et»

gt

Maj, patetex dictis num. 5:15, Min.

£9

Corita.

prob.

Imprimis etenim fpes , prout hifce

yoda l

morivis innixa ,

(eclusà fpeciali revelatione,

m fj

non eft infallibiliter illatiea falutis , prout

abfoluté future ; adeóque adhatione affe-

ione, f

al

&ivà fummé firma, ut omnem de oppofito

formidinem excludar.

Sed etiam fpes,

iont; 44

locif

prout hifcé motivis fecundariis innixa , ad-

wimdg

hafione appretiativà non eít fumné firma,

Mi t J

Ergo. Maj, exinde patet : quód hec omnia

Ts TL

fint quidem media, divinitus ad obtinendam

H

falut£ordinata ; non tamen ul

lus yiator adul-

iluririm

ilb nl

tus, feclusá revelatione fpeciali, poffit infalli-

biliter effe certus, quód hec eadem media,

1n, t

yu lls

cum effc&tu gratie fan&ificantis in prefenti,

rit,vel adhibiturus

sf at

& glorizia futuro adhibue

LUPT

fit,

Min. autem prob.

Nullum fiquidem

ecternam falutem fperandi motivum, prout

lr i

TT

à DEO Remuneratore fimul & Auxiliatore

diftin&um , eidem praferri poteft.

Sicut

hg )

etenim a&us ille non foret fidei theologica,

;':m) ö' mäl"l

ui hunc modum tendendi contineret ; Credo

R plin

exiflentiam DEI , ob autboritaiem ipfius revelau-

?mlüb(ïï )in 7]1

UT

tis, non tatmen crediturm s. "if naturalem fimud

?

de illa demonlrationem baerem , prout num.

, illlïïm., 7

458. ditum eft : ita ctiam non foret ifte

T 'u'iïll:] dT

a&us fpei theologice : Spero me falvandums

Ifllvi, "ii :

ob Bonitatemi DEI fua dona prowittentis 5 05

mni;kf,m !

fperaturim , nifi etiamm. bona opera , piimque $a-

Ti f

erá-

u

601

Di)þutat:'o VI. Artic. IIT,

T

li

eramentorum . ufum , & interce[Jioneua Sancioé

il

yuu baberem,

Etvo.

m

Confirm.

Nam fpes theologica obti-

ng«æ

nenda falutis eterne , non folüm poteft ,

552

1 (luü x

verüm fep? debet, feclusà fpeciali revela-

lii

tionc, fimul componi cum timore fuperna.

TT

|

turali , eóque fervili , deincurrenda damna-

M t

tione ; adeóque non obtinendalfalute, Sed

TTo

hoc ipío fpesifta , noncft íummé firma, pro-

inad n

ut innixa objecto formalifecundario, Ergo,

ltecaet

Min. patet. Mai, prob. authoritate Concil..

fäæïm

Ya

i

"Trid. Seff, VI. falutarem hunc metum, non

l

j

obftante fpe firmiffimá, cuilibet viatori, etiam

:Lil*qwlä

M

jufto, inculcantis, prout ex ejusdem verbis

um n

num. $34. recitatisliquet , fimálque ulteriüs

gyi p

cap. 13. fubjungentis: VFeraztamen , qui f&

lii

exifiimant flare , videant , nà cadant , & cums

timore , ac treuore falutem [uana operentur , im

lum áil

Ql p

la&oribus , in vigilit , in eleemo[yni , im oratio-

nibu , d» oblationibu , in jejunits , & caffitate,

K n

Foruidareenima deZent , fcientes : quód in []em

palclï. Y

iieogs

gloria , &* nondum in gloriam: renati [unt , de

puená , qua fuperefl cum carney cum mundo ,

gt C

, W m

cum Jiabolo , ia qua vilores e[e non po[Junt, nifi

cum . DEU gratia obteupereut Apojiolo dicentis

naturnlzm;&

Deéitores [umus , non carni , ut fecuudüm car-

fl Pwm j

nem vivamts s fi enim fecundim carnem vixt-

j f

.

riti , uoriemini

.

fi autems. [piritu fa&a carnts

nim W

ami!lm"*

anortificaverits , viveta.

Etcap. 16.— Quia

án uoultis ogendiums ommes , uuus

quisque Jrcut

[74 d

Qqa2

602

Traä?atm IV. de Virtut, "Theol,

Dj

niifericordiam , & bonitatem divinam : . ita fs.

ol

veritatemr , & judicium ante oculos babere. de-

.'Ilfty f]m(lh

Àet 5 méque fe ipfum altquis , etiam[i mibil fizi

eit; t

confcius fuerit y judicare 5 quoniam omnis bo-

juam, t

minum vita, non bumano judicio examinanda,

sf

& judicanda efl, fed DEI , qui illuminadit a£f-

gmedidtt

eondita tenebrarum , &* manifeflabit confilia

Mj V

eordium , qug do&trina confonat verbis Apo-

Meedidt

ftoli ad Cor, fuperiüs num. 530, allegatis.

vuditnora

Ergo.

nuittts C

Objicies r. contraprimam. — Etfifpes ob.

v n n

553

tinenda beatitudinis, prout innixa DEO Re-

aticoni

muneratori , & Auxiliatori fua dona pro-

sls ob

mittenti , appretiativé fit e(fentialiter füumme

PT

firma ; repugnat tamen , ut etiarn affeQivé

Ant.prob. Ad

velnp

fit fummé firma,

Ergo,

sthtrerdi

hoc, ut fpes etiam affcGivé fit fummé firma,

idrude

debet eadem excludere omnem formidinem,

Ertondian

faltem deliberatam , de oppofito, videlicet

de non obtinendà beatitudine,

aitth; i

Sed fpes

od i

omnem formidinem de oppofito effentiali.

Mtlri n

ternonexcludit. Ergo. Maj.patet. Min.

tUt v

prob. Nam aliàsfpes fupernaturalis, de ob.

: i

tinendá beatitudine , nunquam poffet com-

*tttlnis

poni cum timore fervili , cóque fupernatu-

Sed

m d

rali , de beatitudine non obtinendá,

hocadmitti neqüit, prout ex dotrina Con-

IT

1

TM

cil, Trid. num, preced,allegatáliquet. Ergo.

Confitm,

Etfi timor fervilis, idémque

Ut

Out

: [

t ts

fupernaturalis ütappr;tiative [ummus; pr

ex

PU r

-

!

J

üawa

Difjutatio VI. Artic. llI,

603

LO

ex verbis Redemptoris , num. 547. addu&is

mæw

patet, fimáülque voluntas per illum DEO ad-

AL T "

hareat , juxta do&trinam D, Thom., num. cit.

Ls

allatam ; nontamen hictimoreft etiam fum-

fus affective,

Ergo idipfum de fpe fapere

Vl

j

naturalidicendam,

Ms

Refp. N.ant. Adprob.D, maj. Spes

debetexcludere omnem formidinem de bea.554

od

.

titudine non obtinendá, ex defectu DEleam

promittentis, C. maj. Etiam ex defectu via-

m

toris divino auxilio non cooperantis,

N.

n

[YTS

maj. & fic D. min, N, confeq.

Ratio eft ;

bt

quód fpes obtinendz beatitudinis folüm eá-

tenus fit fummé firma , etiam affe&tivé ; quá-

uda

hus d

tenus eidem prelucet fides fupernaturalis,

ftigs hs

effentialiter exclufiva omnis formidinis , fal-

tem deliberate de oppofito , videlicet beati

ag

tudine non obtinendá ex defectu DEI, eam

vin i

promittentis ; ideóque anxilia peccatori ad

h Mi

acquirendam , jufto ad confervandam gra-

ifto d

tiam, neceffaria denegantis , & proinde viato«

t Ma

tur.

rem dcferentis , priusquámi ab ifto defera-

hu

Atque fab hac ratione fpes falutis,

pf

prout in auxilio divino fundata dcbet effe fir-

y t

miffima, juxta do&rinam Concil. Trid. Seff,

i ?

Vl. cap. 13. de finali perfeverantiá , fuperiüs

dodno

num,5354, verbótenusrecitatam. Hecautem

d.

fpes fitmiffima non folüm poteft , fed etiam

d

feclusáà fpeciali revelatione , debet fubinde

componi cam formidiae, quoqué delibera-

elummuapï

3.2

t

D

TraSatus V. de Virtut, 'Tbeol,

604

jad

tá cujuslibet viatoris ; ne ille fots auxilio di-

egin o

vino non cooperetar , adeóque fuà culpá

n nont j

beatitudinem non obtineat, prout ex ejus-

Confrt

dem Concil.Trid.verbis num. 552. addu&is,

x!mluod (

manifeftum eft.

goreilil

' Adconfirm. N. confeq.

Difparitas eft ;

norectit

quia voluntas pertimorem fervilem , tugien-

ycitlt

do paenam eternam, proprié loquendo, non

ine, L

1

, adharet DEO affe&ivé, fed folüm effe&tive,

j ag

videlicet eátenus, quárenus hác formidine ,

jj

vel à peccatis committendis retrahitur , vel

ngduid

ad paenitentiam de commi(fis agendam im-

pellltur.

Hinc timor fervilis , idémque fu-

em, ia

u augmenmt j

* pernaturalis, eft quidem appretiativé , non

autem etiam affectivé fummus,, prout firma

m

iptiatág

eft (pes fupernaturalis.

al

Objicies 2. Hoc ipfo, quód fpes fuper-

M a

ss;namrahs obtinendaz beatitudinis , appretia-

tivé fumma, poffit componi , cum timore

Em

t

fervili, pariter fupernaturali , & appretiativé

TT

fummo ; eo ipío

ees:ü

anon poteft effe affc-

éhvé fumma.,

Ergo,

Ant, prob.

Quam-

atmn

visetenim voluntas viatoris per hunc timo-

m

rem fetvilem , proprié loquendo, adhareat

UM

DEO folüm effe&ivé, non autem affcctive,

ii

u:rmämn

prout modó refponfum eíft : attamen per

hunc timorem effentialiter impeditur adha-

"o

Sed hoc

V

fio fpei affe&iva , fümmé firma.

ipfo. Ergo. Min.patet. Maj.prob. Nam

As

ffen-

fpes obtiaenda bcautudinis firmiffima, e

tia-

I'lïnm[zlus 1

A^

Difputatio V, Artic. lll.

6o$

ïä'»t'mh

i"

tialiter excludit omnem timorem de beatitue

l'f'?ïïü!,»ä

dine non obtinendá ; eoquód aliàs firmiffie

! F-O'.'.ï.g

ma non cílet,

Ergo.

Ls

Confirm. Nam fpes obtinendi bonum

aliquod defideratum cicfcit ; decrefcente ti-

1

more illud non obtinendi , & viciffim hoc ti-

[ AT

more creícente , decrefcit etiam fpes.

Sed

loqarnjc'o?f;: |

hoc ipfo fpes firmiffima , cum nollo penitus

lnb

timore, de bono defiderato, non obtinen-

Ltaih

do, componi potett,

Ergo.

Min. patet.

Maj. prob, authoritate D. Thom. l. 2. q. 42.

tiütr d

n

art. s. ad r, refpondentis : OZjelium [pei eff

Et ideó ea,

j w

bonum , quod quis poteft adipifci.

J L

qua augmentant potejlatem bomini , nata [ant

eugere [eua , & diminuere timorem.

idiplum

Ti

ab experientid quotidiand, in egroto fanita-

tem defiderante, patet.. Ergo.

illnt

lls QWCDR

Refp. D. ult; ant, Spes obtinende beati-

tudinis firmiffima , fipliciter , & az[olute ta-

5

Sf

, n int

t

lis , effentialiter excludit omnem timorem

de illà non obtinendá,

C. ant.

Spes fir-

od d

9j Qu

mi(fima folummodoó fecandzim quid , & refpt-

&mr? talis.

N.ant. & confeq. — Kaiio eft:

x huncut

quOd fpes obtinendz beatitudinis firmiffima,

ldüs 1&[333

fimpliciter , & abfolut? ralis , quidem effentia.

u d

qu

liter excludat omnem timorem , ex quocün-

que tandem motivo provenientem , de illa

upcd

It

non obtinenda: hactamen fpes ab illo fo-

Qf

lüm viatore haberi poffit , cui fua predetti-

yi r

]

natio , aut falus atcrna , prout abfoluté ob.

fum.W

T4

tl«

| D

606

TraGatus YV , de Virtut, Tbeol, :

um

tinenda, eft divinitus revelata,

Hác autem

vevelatione feclusà ; viator non poteft ha.

rf

n

bere fpem beatitudinis firmiffimam frzplici-

bj

ter , & alfolut? , fed folummodó fecuzdàma

quid , feu refpe&vé talem , videlicet quantum

vyndst

jjolim

eft ex parte DEI auxiliatoris , qui ueminem

deferit , nifi priüs ipfe deferatur. Atque adcó

vll

Mietnd

fpesifta poteft , & debet componicum timo-

re fervili fnndato in divinajuftitia, prout mo-

ii

TT

tivo primario , & in proprià imbecillitate , cz-

terísque motivis fecundariis , num. $48. ad-

sujpat.|

Caua

du&is , juxtaillud ad Philipp. II. t2.

T

suetu , & tremore falutem vefiram operamini,

180, t

Ad confirm. D, maj, Spesobtinendi bo-

1 fdpiah

num defideratum creícit , decrefcente timo-

n

re illud non obtinendi, foliim in eálineá, in

tiy t

quàá fpes crefcere poreft, C.maj. Etiam in

h

vttéaneld

cá lineá, in quà creícere non poteft, — N.

W

datiiDt]

Ratio

maj. & fic diftindà Min. N. confeq.

a W

eít : quód fpes füpernaturalis , obtinendze

li

E

beatitudinis , quidem crefcere , aut decre-

ln

fcere poffit juxta incrementum , aut decre-

L

mentum , objei fai formalis fecundarii, vi-

"u

Z

delicet quoad pium ufum Sacramentorum,

M(

5800, QU

& alia motiva, num, $15. adducta ; fecus au-

tem quoad obje&um fuum formale prima-

x|

A

rium.

Nam illa motiva fecundaria, quidem

(dl Am

L

creícere , vel decrefcere poffuat ; fecusau-

"

Aäuhmp

j

tem motivum primarium fpeitheolog'cz, cui

Wtl

femper fpes, prout firmiffima innititur ; etfi,

3

t

ábs.

i

L

Di]þut'atio VI Zdrtic. HI.

607

l Bingä |

ábsque revelatione particulari , non poffit

! w

effe firmiffima

5.

, prout motivis fccundariis

n

innixa,

Dijo,

Objicies 3. contra fecundam. . Spes fu.

lt

557

t

pernaturalis obtinende beatitudinis, prout

Obje&Qo formali primario innixa, effentiali-

L

ter eft fümmé firma, ut omnem formidinem

TM

deliberatam deillà non obtinendá excludat,

)u

Sed hoc ipfo etiam prout obje&to fecunda-

"ltno

rio innixa effendialitereft fümmé firma, | Er«

AE

l t

£o. Maj.pater. Min.prob. ldeó primum ;

iC fpei praelucet fides fo

pernaturalis

M a,

2:;3

:V :l«:.;'

d

» prout fuadona promittente. Sed

Jnand

euiam fides przelucet fpei, prout obje&to for-

vtl

malifecundarioinnixe ; quemadmodüm ex

Beltd,i

textibus Scripture num. $15. addu&is pa.

j ln

tet ; eadémque falutis obtinenda media pa-

u N

riter func dona DEI.

Érgo,

Confirm.

i Mi

Nam fide certum eft : quód

Oa

DEUIS cuilibet viatori , Sacramenta novzle.-

D

gis, rité fufcipienti promiferit gratiam fancii.

d

ficantem , cámque ex opere operato infalli.

lii V

biliter obtinendam , & quidem etiam à pec.

QR

catore adulto, qui primitus baptifmi , aut

; lu

pofteà relapfus , Pceniteatie Sacramentum

recipit.

Etgo.

mit p

a

Refp. N.min. Ad prob.C, maj. D. min.

5$8

T

Sed etiam huic fpei pralucet fides, de hifce

mediis , prout folüm aecefífariis, aut condu-

x

centibus ad beatirudinem obtiüendam.

C,

millis f

[

Qq45

min.

)

608

Tratflatus TY. de Virtut, Theol,

MU

min, Etiam fides, feclusáfpeciali revelatio.

ne , de hifce mediis rite applicitis, aut appli-

:mil;ämw

ad um

candis, N:min &confeq, R.stio eft: quód

glb

obje&tum formgle fecundarium fpei theolo-

qomentum ;

gice quidem ilia media contineat , que ad

l] pamrrnll

gratiamhabitna!em acquírendam , ant con.

fervandam in preíenti, & gloriam obtinen-

Hb d

r

dam in faturo faünt divinitus ordinata, ideó-

Jato pitt

que inter dona DC debearít numerari ; non

tamen fpes hifcé mediis innixa , feclusá fpe-

fopo at

(ats a

cialirevelatione poffit effe firmiffima, ut om-

d d

pem formidinem , de beatitndine fors non

Nam finé revelatione

hia

Obtinendá, excludat.

divinà nullus viator certitudinem infallibi.

pecut

lem habere poteft : quód gratiam fanaifi-

hitamadus

cantem obtinuerit , vel a&u habeat, vel re-

g,

tenturüs , aut amiffam recuperaturus fit :

wptelid

uód merita fupernaturalia , eadémque re-«

tapis un

ipsá, & non folüm apparenter talia elicuerit,

CTUT

aut deinceps eliciturus fit : quód proptiis,

u h

aut alienis precibus; perfeverantiam finalem

LT

jam impetraverit, aut impetraturus fit.. Cüm

tlfb

veró hifcé beatitudinis obtinenda mediis in-

d

fuper opponanturilla, qua fupecnaturalis ti-

tt i

mor beatitudinis non obtinende, fed incur-

Valig, tf

renda gehenng , tanquam objectum forma-

t V

le fecundarium, ex di&tis num, 548. impor-

" g

tat? hinc abundé patet : quód fpes falutis;

Rf

prout obje&to fuo formali lecundario innixa;

!m; Cüm [

necquidem in viatore jufto , fen pie vivente ,

ln

On«

'

uiri

609

Difpatatio VI, Artic, 11I.

d.

,

omnem formidinem excludere poffit , fed

Jl

h;

cumiliácomponi debear,

'4

Ad confirm, D. antec,. Et fimul viatori

il n

cuilibet fide.certum eft , quód primitus Sa-

i v

cramentum bapnimr auttelapfusSacramen-

ln

tum pcenitentig , rite fufceperit,

N. antec.

las

Et hoc cidem , feclusá fpeciali revelatione,

[7Y.

fide certum non eft. . C. ant. & N. confeq.

DUDA

Ratio patet ex do&trina Concil. Trid, Seff.

t d

V. cap. 9.que num, 534. habetur,

Vs t

O'jicies 4. — Si fpes beatitudinis, proutaso

hu t

objc&o formali fecundario innixa , feclusà

Vab

fpeciali revelatione , in viatore jufto, fcu nul-

gl

lius peccari lethalis fibiconfcio, formidinem

*gnmmfm&i

de incurrenda gchenna non excludit ; tunc

Mrt, lt

viator iniquus , qui amiffz per lerhale pecca-

lyff!lll(lli il

tum gratia fibi certó confcius eft, non pof- i

fet ampliüs tam firmiter fperare falutem,

ul t

nl i

quam antceà fperabat.

Sed hoc admitti ne-

d

quit Ergo. Min. patet, Maj. prob. 1deó

ptan ii

primum 5 quia viator , etfi nullius peccati

g. Q

mortalis fibi confcius , non támen propter-

deucdist

cà joftificatus eft , ut infallibilem de ftatu gra-

ctmwtfï"ïï

tig , feclusáà [peciali revelatione , certitudi-

ip, d

nem babeat, etfi prudenter de hoc prefume-

re poffit,

Sed hocipío. Ergo. . Maj. patet,

TR

nj

iw*

Min,prob. Nam talis viator nullátenus pru.

denter prefumere poteft, quód fit in ftátu

n

D

at

P

gratiae

3

cüm oppofitam certitudinem ha-

»

beat.

Ergo,

la

Ple [

Coa-

| pj

610

ÜTra&latus IV. de Virtut. 'Tbeol,

; frto

Confirm, Nam viator fibi certó confcius;

gucatiute

quód a&u (it in ftatu peccari mortalis ; etiam

Adctrm

fibicertó confcius eft, quód a&u fit rens fub-

Afio6nonta

eundegehennz,

Sedhocipfo non ampliüs

dicils r

oteft ram firmiter fperare falutem , quàm

if

anteà fperabat,

Ergo,

Maj. patet.

Min,

ndm ib

rob. Ptelucente fiquidem hác certá noti-

hd ia

tid, dereatu (ubeunde gehenna , crefcit for.

indhedii

mido priftina beatitudinem non obtinendi,

wud, l

Sed creícente hác formidine neceffarió de-

tD T

crefcit fpes priftina obtinendi beatitudinem,

annjordt

Ergo.

D, maj.

Talis viator non poffet

st m

Refp,

ienijrimd

561

ampliüs tam ficmiter fperare falutem , quàm

anteà fperabat, ex codem motivo fecunda.

ii

rio. C. maj Ex alio motivo fecundario ,

Avirma:mml

N. maj, & fic dift.

ii Dd d

: quod fuccedit priftino,

min. N. confeq.

Ratio eft ; quód viator

n fon

amiffe per lethale peccatum gratiz fibi certó

Ms j

confcius, ex eodem motivo fecundario, de

pl

1

quo Apoftolus ad Hebr. XIII, g. — Cozfidi-

ttglny

saus enim , quia &onam con[cientiams baeuzut ,

LhanWT

in omaibui ben? volenies convtr[ari, non poffit

t

quidem ampliüs tam firmiter fperare falu«

A

tem , quàm illam anteà fperaverat ; attamen

u

huic motivum fuccedere poffit aliud, vi cu«

Wi

jus recuperandam falubri poenitentià pra-

meïïllüeml h

]

tiam , & hác mediante obtinendam beatitu-

i

Atf

an«

dinem tam ü;miccr fperet , quàm firmiter

LT

teà,

"IIFUIIIUJS.Q

»

W)

Di/]:;;tatio VI. Artíc, PT

*

61;

Mräï*er,

teà, fretus boná conífcienriá ,immedi

t

até [pe-

raverat falucem

dl&m.

Adconfirm. C.ma

W

"

j. D. min. juxta datam

diftia&ionem , & N.

confeq.

Quinimo,

D

S ex moti-

h[ J

etfi talis viator non poffet ampliü

vis fecundariis tam firmiter fperare falutem ,

bl

quàm illam antcà fperaverat , non tamen

102 j

iftud prejudicat fpei theologice , qua fo.

007 QUs

lüm debet effe firmiffima ; prout obje&o fuo

Ts

ormali, feu motivo primario innixa, Sic

TT

etenim D. Thom. hic q. 18. art. 4. ad fecun.

um refpondet : Spes 0 innititur principa.

um

liter gratia jam badita , fed divina onznipoteme

i

ta & mifericordia , per quam etiana ille , aui

Til

gratiam z0n babet , eaua conféqui potefl , ut [ic

V hm

ad vitam aternam perveniat.

De omnipoten.

t sutema DELl, & mifericordid

4j Mct

6jus ceftw eft,

uilrit

quicitique fidem ba£t.

ii u

Objicies ult. — Saltem ille viator iniquuszG

aniroy d

non poteft habere fpem beatitudinis firmiffi-

if n

mam , necquidem prout objecto for mali pri-

ia

mario innixam , qui gratiam fanctificantem

nunquam habuit , aut eam in primo rationis

t

jv

ufu , per grave peccatum amifit , & hucásque

femper fceleraté vixit.

Ergo.

Ant. prob.

j du

ahud, LU

Nam talis viator, nullum hucüsque adum

fupernataralem , faltem de condigno, bea-

ii f

nl -

titudinis meritorium , pofüit 5 utpote à pri-

mo ftatim ufu rationis per grave peccatum

píintt -

gratiá fpoliatus , etfi priüs in etate infantili

eam

?

m[?au

612

"Traclatus IV.de -Virtut. Theol,

;mhi&D-ü

eam per baptifmum recepiffet. Sed hocipfo.

"ou

Ergo. Moj.patet, Mia. prob. Hic enim via-

gpit ;

tor Ípcrando falutem temerarié prefomeret 5

g vtl

quia fcilicet nullus adultus , ufu rationis pra-

smo lu

ditas , juxta leges moderne providentig ,

oteft aliter obtinere beatitudinem , nifi üt

jj

corónam ameritorum.

Sed przdi&tes viator

kincgr

gt li

effet hucásque deftitutus omni merito , fal-

Erego.

qitr gt

í

tem condigno.

ET

Confirm.

Nam in hujos viatoris animo

adenddttt

juítitia divina, tanquam motivum principale

timoris fervilis, copjun&ta cum omnibus mO-

ii dul

du b

tivis fecundariis, num. 548. addu&tis, nc-

ceffarió preponderabit bonitati diviug , tan-

Imliof

quam motivo princi

palifpei , attamen omni

Mp jn

motivo fecundario deftitutg.

Sed hocipfo

, t

talis viator , non poffet habere fpem firmitfi-

nf iirat,

mam falutis, nec quided , prout fuo moti-

t rj

vo primario innixam.

Ergo.

4 3015;

Refp.

D. ult, maj.

Hic viator fperando

znnitü] [ m]

falutem finé meritis, hucüsque nondum po-

ïia

äiim::ul..

fitis , nec etiam deinceps ponendis, teme-

a

^i !l

C. maj.

Sperando fa-

D]

rarié prefumeret.

lutem finé meritis , nondnm quidem hucüs-

EU

1]

Jf

que pofitis ; attamen deinceps ponendis,

Wt

N, maj &fic D. mia, N, confeq. — Rauo ett:

msï[mi?D m

quód folàm illa fpes reipsá (it temeraria prz-

Pkflïtliïduäin;

fumptio, per quam viatoriniquus fperat ob«

Utj

tinere veniam peccatorum fine oinni poeni-

] ri:ïfmqu; N

tentia , vel glotiam finé omni merito; prQut

'«'immam,&i

ex

Jl

D-i]þaütia V1, Artz'c.'III. j

n

öxä

:

ex verbis D. Thom, num. 527. adduGtis pa-

T

"]

fb

tet, Econtra illa fpes non eft temeraria pre-

fumptio, fed a&us virtutistheologice, pet

)

l

"

quam viator iniquus, etfi omni merito con-

J

H

digno hucüsque deflitutus ; attamen divinze

Y

T

bonitati foper omnia innixus,proponit agere

pl

dcinceps falutarem poenitentiam , ut obti-

TT

neat veniam , & ponere merita , ut confe-

uatur gloriam aternam : licét talis actus

VTT

nondum fit fpei formate;, fcu perfe&e, con-

M

jun&e videlicet cum gratia, & charitate ha-

TM

bituali, fed adhucinformis, & imperfe&te ,

s Y

|

feu charitate habituali deftitute,

Unde D.

IN V

'Thom. 1, 2. q. 63. art. 4. ad 2. refpondet:

T

Potefl aliquis []erare, antequam babeat cbarita-

| d

dena, v0n ex meritis , qua jam ba£et , féd que

':[;emärm;

[perat fe baPiturum.

Et q. 65. art. 4, fic fta-

Qu o o

tuit : hus [pei efl expeciare futuram Zeatitudi-

ntm à DEO , qui atius quideua perfeclu efl , fifiat

MT

ex ineriti qua quis baóet , quod non potefi e[fe

T

Jmi? charitate.

Si autem ex meritt ; qua uon-

nmd]j, [

dum hba£et , fed proponit in futurum ac

gf:irere ,

$gt !3

erit achus imperfeclu..

ia

Ad confirm, D. mai. In hujus viatoris ani.

mo juflitia divina, cum fuis motivisfecunda-

g

J

u

riis neceffarió praponderabitbonitati , feu

woeti)

mifericordiz diving ; fi viatoris hujus animo

iil

fimul non reprafentetur fpcs veniz obtinen-

da , eadéinque neceffaria , ut effugiat poe-

p

mmt['lw;f

nam &ternai ; & affequatur falutem, Tranf.

maj.

y

6 14 — WraChatus V. e Virtut. Theol.

moj. Secüs, N. maj. & (icD. min, N, confeq,

n

a pl t

Ratio eft : quód ipfa fpes obtinende pecca-

torum veniz fitin peccatore neceffarium me.

m

dtucrendm

dium ad obtinendam gratiam , & evitandam

gehennam ; ut proinde hujus timor fervilis

atvéfuat,

feiont r

animum peccatoris ftimulet ad hanc fpem

eliciendam , fi iftius , prout neceffarie, fides

vols a

wn, o

eidem praluccat.

Ex hucüsque dictis

Conftat r. Quód fpes fupernaturalis ,

irini a

out hzc obtinenda falutis fiduciam , eám-

563,;

wpitdd

ueabfolutam importat , fit effentialiter fi-

iribx lu

D]

miffima , tum adhafione apprctiativà , tum

affe&tivà , prout formali obje&to primario,

4 mgrim

fcilicet DEO Remuneratori , & Auxiliatori, do-

u)

na fua promittenti , innixa. — Imprimisetenim

Conht 1 (

debet effe zppretiativ? fumma ; quia nullum

wprorlasao

motivum fecundarium , feu creatum ; divi-

atàtii, qu

nà bonitate inferius , DEO promittenti fua

tf

: dona, praferri poteft , nec quidem in aliis,

It t

et(i meré temporalibus bonis obtinendis;

i

eoquóàd talis fpes non effet a&tus. virtutis

Ml d

theologice , ad quam effentialiter pertinet,

bl g

ut DEO appretiative fuper omnia adhareat,

d f

Hinc illa fpes beatitudinis effet vitiofa, per

Vl

quam viator beatitudinem , potiüs per fua

ii

merita, piimque Sacramentorum ufum , &

"t

interceffionem San&torum, etiam ipfius Dei-

W ts t

pare , quàm per infinitam DEI, erga homi-

nes bonitatem , fperaret obtinendam, Sicut

LL ON

etenim fidesilla non foret a&us virtutis theo-

Nj

-

lo-

dl

huj

Difut. VI. Artic, HI.

615 -

i

(

u

logicz , per quam viator veritatem revela-

Md w

tam potiüs crederet , ob authoritatem hu-

manam , quàm divinam

Dd

il

; ita etiam de fpe

It

i

diícurrendum.

Hac autem ad

hafioappre-

tiativé fumma , debet fimulc

Hdhlm;

hefi

onjupgicum ad-

one patiter affeCtivé fümma

» Per quam

lia :'

voluntas przlucente fide omne

u

m formidi-

nem , faltem deliberatam

de adim plendis

ht

divinis promiffionibus exc

ludat

dyin,n

; exemplo

maeni credentium Patris Abrahz

; qui tefte

btj

Apoftolo ad Rom. IV. 20.

n

In repromilfione

DElnon bafitavit diffidentid ,

Jéd confortatus of

Yhguun,

fide, dansgloriam DEO

bt

» pleniffiuas fciens , quia

quacimque prouifit , p

otens e[l &» fácere,

latl

Conítat 2. Quód fpes ifta fupernatura-

; quudà

lis, proutfuis

motivis fecundariis innixa, nec

&

vt v

appretiativé , quemadmodüm di

ulteri

&um eft,

nec affedive fit fummé firma ;

fed cum ti«.

ii

more fervili , eóque füpernaturali , nifi via-

T

tor fpecialem de fuá predeftinatione revela.

qus r

tionem habear, de bearitudine fofts non ob.

jeprit

tinenda poffit ,

quinimo debeat componi,

j

juxta Concil. Trid. doctrinam num.

534. &

i Y

552.addu&am.

Quamvis etenim fide cer-

g vtl

tum fit , quód nullusunquam futurus fit de-

um i

fe&us ex parte DEI fua dona promittentis ,

inini

)

quó minis viator beatitudinem confequa.

i,

lt

tur : non tamen , feclusà fpeciali revelatio,

ne, pariter fidecertum eft, quéd nullusun-

mcndm Y

quam futurus fit defe&tus etiam ex parte via-

msvinun;:.ï

r

to-

61,6 Tra&atu& IV. de Virtut. 'Tbeol.

b

toris, vi cujusà beatitate obtinendá impedia-

)l q

f agrti

tur.

Nam quilibet viator ; etfi juftus, feu

ié vivens, de fuà imbecillitate , formidare

O

ul feud

poteft, ac debet , nétentationibus, qu

& par.

gotiva

tim ex paffionibus nature humane propriis,

offm. 4

'partim ,ex demonum perpetuis infidiis

oj

oriuntur , fors aliquando fuccumbat , & in

ftatu peccati mortalis ex hác vità decedat,

tss r

nistts

ideóque in zternum pereat. Sic tamen for-

midare debet, ut in auxilio divino (imul fpem

menit t

po, ia

appretiativé , & affedtive firmiffimam collo-

cet, utpote certus, quód non fit deferen-

fituda d

ho m d

dus à DEO, nifi DEUM ipfemet peccando

deferat,

;

ysict.

mäturalis ob.

Conftat 5. Quódfpes fupe

ia du

5 Su

nende beatitudinis , prout obje&to fuo for-

ETV

mali primario , videlicet divinz bonitati fua

vun d

a d T

dona promittenti eít innixa , crefcere

*

aut decrefcere non poflit

*

quia fcilicet

titidntig

uà talis femper debet effe firmiffima, feu

dl

omnis formidinis deliberatz de adimpleudis

1 f,.it'.".iï( u

romiílionibus divinis exclufiva. Poffit ta.

Ptl

men creícere , aut decrefcere , prout obje-

D

Bl

&o fuo tormali fecundario innixa

P)

quia fci-

i*

licet ipfa motiva fecundaria fperandi beatitu-

Sic

dinem crefcere , ac decre(cere poffant.

ATIC

etiam timor fervilis, idémque fupernatura-

lisprout innixus obje&o formali primario;vi»

MM li

delicet divinz juftitie gehennam peccatori.

Wm à

bus coniminanti, crefcere ; ac decreícere non

"um

PO[.

E [llþcm;

v

Difputatio VI. Art;c. III,

61

Is

)Uïif(h»u

poteft ; quia fcilicet quà talis femper debet

effc appretiative fammus : poffittamen cre-

Ut

fcere , ac décrefcere, prout obje&o fuo for-

)l]lbüircj-ä "

mali fecundario innixus ; quia fcilicet ipfa

Ditr

motiva fecundaria crefcere , ac decteícere

Mi d

|

poffunt. Atque idcó unus viatorpra alte-

W

ro majorem ex hifce motivis obtinendz bea..

d

titudínis fpem ,"aut incurrende damnatio-

Vett

nis metum, habere poteft,

Nunquam ta-

Vi

men in viatoris, quantumvis fcelerati anie

itut d

mo , juftitia divina preponderare debet mi-

T

fericordie diving : quinimo ipfe metus ge-

ia

henne illum ad concipiendam fpem veniz

potiàs incitare debet ; quia nempe hzc ea.

ii

dem fpes eft medium neceffarium ad obti.

Bob

nendam remiffionem peccatorum, ideóque

: ltl

evitandam damnationem zternam.

Sicet-

i, t

enim Concil, Trident. Seff, VI. de pecca-

--

qi (di

toribus ad gratiam recipiendam in baptifmo

nfin, f

e difponentibus,cap. 6. Peccatoresf6 effe intelli«

T

gentes , d divina juflitiatimore , quo utiliter con-

j [ Ur

cutiuntur,ad confiderandam DElmaifericordiana

Jé convertenda,in [em eriguntur fidentes DEUM

nl

Ó qum

fibi. propter Cbriflum fore propitium,

gtl

RTICULUS ÍV,

füm

;IC?

J

p

hn Spes Beatttudzais cum certi-

gipo

.....

tudine futura damnationá componi po[Jit ?

mam WL*

Renotandum r, Quód ad eliciendam

g

on

66

Ífpem fupcmaturalc;n beatitudinis n

fe-

j

618

Tra&atus IV, de Viztut. 'Theol.

requiratut. judicium abfolutum , illádque

g pl

iqu d

metaphyficà certum , & infallibile de beati-

tudine reipsà obtinendá ; quia fcilicet tale

o at

uis, V p

judicium folus ille viator habere poteft , cui

fua predeltinatio eft divinitus revelata, pro-

gotiris t

ble foe

ut ex doctrina Concil. Trid, num. 534. ad-

du&ià patet,

Requiritar tamen judicium

piunealtt

abfolutum , faltem probabile de obtinendá

forgteidl

beatitudine, uc illam viator fperare poffit

rimor li

ciim judicium aliquod abíolutam , de obti-

p

nendo bono defiderato ; ad omnem adium

anpundug

Ípei , etfi meré naturalem ; attamen pruden-

t a o

"

tem, fit neceffarium,

Sic egrotus , fanita-

vbbile ld

tem defiderans , eandem prudenter fperare

obunendo

nor poteft, nifi voluntati per judicium pra-

trirtgo

vium , ídque abfolutum, dcfiderata fanitas ,

wie, du

faltem üt probabiliter recuperanda, propo-

tütia,

natur.

Hujusmodi porto judicium abfolu-

ia r

tum , ad fpem prudentem requifitum, fem-

sj t

per fundaii debet in poffibilitate boni defi-

d ag |

derati , non quidem meré pa(fivà , & intrin-

& o u

fecà ; fed a&ivà , & extrinfecà, per quam

ETA

illud formaliter obtentu poffibile redditur,

"ll

Hac fiquidem eft motivum erigens animum

ad expedtandum tale bonum ; cüm écontra

"t

arduitas, ac difficultas illud obtinendi, nul-

Süu t

látenus erigat , fed potiüs deprimatanimum ;

adeóque non fit motivum fpei , fed timoris ;

MM

né oppofitum eveniat , & bonum defidera-

tum non obtincatur.

Atque idcó neuti-

"A g

ATT

^

quam

UM !

Difutatio VI, drtic.IV.

619

*IWE, ä*ä

/

|

lu,.

d

[3

quam prudens, fcd temeraria foret fpes illa,

n

per quam zgrotus fanitatem priftinam, ite-

lt

TatÓ recuperandarm , expe&taret ; fi con(ide-

Qf

ratis, & ponderatis, in utrámque partem ;

motivis occurrentibus , judicium faltem pro«

L

Id nb

babile formare non poffet , quód reip:á fa-

nitatem fit recuperaturus,

Hec igitur pari-

(b

formiter ad fpem illam füpernaturalem, quà

Bl |

10f |

viator beatitudinem futuram expe&tat , funt

applicanda.

f

Mr&!ml L

Qf

Prenotandum: 2. Quód magnum fit dis- 567

crimen inter judicium abfolutum , ídque

zgax-: m |

'

n

i

MM

iy]

probabile dire&tum , & probabile reflexum,

dc obtinendo bono aliquo defiderato ; pro-

rl

utrurfus inzgroto, fanitatem priftinam fpe-

dul

rante , declaratur,

Nam judicium probabi-

d p

le dire&um, ídque abfolutum , egroto fa-

K

nitatem fperanti przluceas, bunc modum

ii

fimplicem tendendi continet : Ego fagaZor,

gt bon d

Econtra judicium probabile reflexum in co-

r

dem egroto hunc modum tendendi conti.

j gt

net : Ero proéaéiliter fanador , vel: Mibi eft

jl

procalile , quod fauabor.

Prima igitur pro-

«

pofitio, qua futuram fanitatem directe «ffir-

at

mat, utpote categorica, rcipsá eft falfa , fi

ii

2grotus non convalefcat, .Altera, que& di-

iaf

càé folam futura fanitatis probabilitatem

j iduri

afürmat , utpote modalis, reipsá eft vera,

T

dummodó motivum probabile adfit , etíi

&grotus non convaleícat,

LUlteriüs de-.

i"* ldibïz

Krt5

du.

D

620

Traclatus YV. de Virt. 'Tbeol.

g p

ducitur : quód pariformiter judicium pro-

babile directum de füturá falute in folo via-

mmm[

ia bt

tore przdeítinato fit verum , falíum autem

y, Ql

in reprobo ; adeóque in illo, fecus autem

indi

inifto, poflit effe aCtus fupernaturalis. Econ-

fütyz d

tta judicium probabile reflexum in utróque

mWW

viatore poffit effe verum 5 adeóque hic a&tus

wotà

fupernaturalis , prelucens voluntati , ad cli-

epienidt

ciendam fpem fupernaturalem obtinende

falutis eternz, fit fufficiens.

vipdt d

r Ti

Prenotandum 35, Quód fpes obtinende

-q68b€

sl

atitudinis , prout innixa DEO fua dona

promittenti, tanquam obje&to formali pri-

Ll

. p

mario, fit quidem effentialiter adus fum-

mé certus, &firmus ; non tamen feclusá

Tun as

fpeciali revelatione, omnem formidinem de-

às, Gov

liberatam de oppofito excludat ; íed cum

at T

timore fupernaturali, de incurrendá gehen-

iit; gt

nà , inviatoris animo componi poffit quem-

i od

admodüm ex do&rinà Concil. Trid. prece-

Ms

dente art. oftenfüum eft.— Hincfpes predicta

1 ( dN

longé minüs exclüdit certitudinem: meré

RTT

conditionatam de futuráà damnatione zter-

f r

nà, quam hujusmodi propofitiones impor-

firds,

tant : Certó damna£or , fi non [um pradefliua-

Doy

d

ts : fifinaliter mon per(eotrabo : fi cuma reatu

culpa uortalá ex bac vita decedagz ; quia fci-

Vil

licetidipfum fides Chriftiana doccet.

Atque

t pn

ideo hzc certitudo conditionata , etiam cum

"-

cettitudine abfolutà de oppofito, in illo via-

to-

Wtl

L

621

Difputatio Vi. /tirtic. IV.

n

toreé componi poffet , cui fua predeftina-

l

i

tio , feu futura perfeverantia finalis , & fub-

läl'w

J

fequa beatitudo eterna forct divinitus reve.

!f»"vp

lata,

Conttoverfiaigitur reftat, de folà cer-

Is

titudine abíolutá , cádémque metaphyficá

*

TT

futurz damnationis zterna

D

an videlicet

li

cum illa fpes beatitadinis , aut faltem po-

"r

tentia proxima eam fperandi , & quidem pro

! ii

eodem inftanti realitemporis in viatore com-

oni poffit ?

In hác porro controverfià tri-

Prima

tünd

plex eft Theologorum fententia,

!

.Q h ml

iftud univerfaliter negat , quam Suarez Difp.

ii

II. deSpe, fe&. 2, Amicus,Haunoldus, Efpar-

rdutt

za, plurésque alii propugnant, Altera id.

hts

ipfum univerfaliter affirmat , quam Grana-

tind.

dus , Controverf. II. Tra&t, III. Difput. IV.

a

ample&titur.

Tertia inter utrámque media

docet : quód fpes, aut faltem potentia pro-

n

w

xima fperandi falutem , cum certitudine

Ti p

fubfequente damnationis eternz, fecus au-

j

l

tem cum antecedente, ipfum actum fpei,

1

;;/zdiäz

j at

aut illius omiffionem liberam ; componi pof-

fit, quam Oviedus Controverf, VI. de Spe,

j at

yrs r

Hurtadus, Gormaz, aliíque ample&tuntur.

Dico r, Potentiam proximam fperandi

Ts

v

69

IT

beatitudinem non polfle componi cum prez-

viáà certitudine abfolntá futurze damnationis

-

TT

&terna.

p !

Ita cum D. Thom. hic q. 18. art. 3.

communior Theologorum fententia, Prob.

u P

Ad potentiam proximam fperandi beatitu.

Rr4

l«

üm,iW;

"

y

622

Traclatus 1Y. de i'irtu!. ITbeof,

duf

dinem , requiritur judicium fupernaturale

przvium abfolutum , faltem probabile refle-

g, 900

m

xum, de obtinenda beatitudine.

Sed cer.

titudo previa , eadémque abfoluta de futu-

iBhum 09

1à damnatione zterná effentialiter excludit

n n

boc judicium. Ergo. Maj, patet ex di&lis

gorem 454

num. $66. &feq. Min. prob, Si etenim hec

son exddt

certitudo pravia eflentialiter non excluderet

!

vt hs

predictum judicinm ; tuncetiam damnatus,

d

non obftante certitadine ,. de perpctuitate

gl &t

damnationis fuz,

poffet habere judicium pro-

t p

babile oppofitum de his poenis aliquando

hz goitri

finiendis , adeóque hunc finem fperare, Sed

od

hocadmittinequit. Ergo, Maj. patetà pari-

wÓnits r

tate utriisque certitudinis , & judicii proba-

tri, Ddl

bilis oppofiui,

Min. prob. authoritate , ac

r n

ratione D. Thom. q. & art. cit. fic docentis:

sst

44d conditioueus miferia damnatorum pertinet,

n D

st ipfi [ciant : quàd nullo modo poffuit dauna-

atvb

1ionem evadere , & ad beatitudinen pervenire,

Vr wf

Unde patet : quod non po[unt apprebendere bea-

N

L !]

titudinem , dt bonum po[fi£ile 5 fieut nec Beati,

1 ini

2t bonum futurum.

Et ided néque in beatis ,

v g

néque in damuatis eft (pes.

Confirm.

Etfi timor füpernaturalis in-

T

579;

Juslmu l

arrendz gehennze dati poffit in viatore pra-

Wüttine

dcítinato, fed fuz predeftianationis ignaros

W u

non tamen hic timor dari quoqué poterit in

DA

illo viatore predeftinato , qui certitudinem

M

fupernaturalem de fua beatitgdine , prout

ab-

TVX'

Difputatio VI. Arh'c.il F.

625

hwr.w

abfo!uté futura habet,

Ergo pariter. Ant.

n

ht

prob.

Si etenim certitudo de beatitudine ,

[

prout abfoluté futurá, in tali viatore, pra-

i

Ut

didum timorem effentialiter non exclude-

ret ; tunc ifta certitudo , etiam in beato, ti-

[

r

It

morem amittenda beatitudinis effentialiter

non excladeret ; adeóqne cum illo componi

iil

]i

poffet. Sed hoc repugnat. Ergo, Maj.à pa-

Pa

ritate utriásque judicii certi patet , quod via-

UF QUl

tor quidem de obtinendá, beatus autem de

p

rctinendá in perpetuum beatitudine habet.

l W&M

w

Min. probatur authoritate , ac ratione D.

M

WV

Thom. hic q. t9. art, 11, fic ftatuentis ?. Ti-

t

snor [ervilis , frve timor pena nullo modo erit in

hn

puria,

Excluditur enim talis tiuzor , per fecu-

hat

vritatem aterua bcatitudius ,. qua eft de ipftu

du

£eatitudinis vatioue , ficut [upra dicium eft, Di-

a n

xerat autem Doctor Angelicus fupra, vide-

" Jamm

licet ante verba num. preced. adducia. Re-

] ;mmm

quiritur ad perfelam , & veram &eatitudinem,

H

//4d

,

hii

ut aliguis certus [it de[ua Deatitudinzs perpetui-

T

Jute 5 alioguin voluntas uon quietaretur, — At-

!t &m&,.

que ideó Concil. Trid, timorem fervilem,

í

cümque fupernaturalem , folüm illis viatori-

ul

bus inculcat , qui fpecialem revelationem ,

il

aut certitudinem abfolutam, de fua przede-

Qs

ftinatione non habent , pront ejus do&tri.

nam , num.

ti

u poxcri*;.

534 allegataq ; confideran

——

st

liquer.

i, Pü

Dico 2. Potentiam proximam fperand

"s7r»'

L

;*

Rr5

T

*

h

624.

TraSatus IV. de Virtut. Theol.

jf t

beatitudinem , nec quidem cum fubfequá,

eàdémque abfolutá certitudine damnationis

um uX

omiftno

future, pro eodem inítanti reali temporis;

; um

poffe componi. Prob. Adpotentiam pro-

gnpenun

ximam fperandi falutem , requiritur judicium

gerdustt

probabile abfolutum , ídque faltem reflexum,

five fignatum , hunc modum tendendi con-

pateilted

Sed cer-

yoihidi

tinens ; Eo proZadiliter (alva£or.

titudo abfoluta , eadémque pariter reflexa,

jf

yunn, p

de futurà damnatione eterná , non pote

in codem inftanti realitemporis , nec quidem

i, um

yottt ul

pro diverfis fignis nature , componi cum ju-

dicio probabili predicto.

Ereo. Mai. pat,

ntinp

ex num., 566. &feq. Min.prob. Certitudo

st r

vsctntad

abíoluta, eadémque reflexa , feu fignata, fu-

ture damnationis zterna , formaliter in hoc

ind'niji

judicio viatoris confiftit : Ego certà damnua-

Minent f

Zor.

Sed hoc judicium , pro eodem inftan-

hp M

ti reali temporis non poteft componi cum

Wt

judicio probabilipredi&to. Ergo. Maj.pa-

tivi, t

E

tet. Min prob. Repugnat enim , ut in co-

dem intelle&tu, pro eodem inftanti reali tem-

20; l

poris,componantur duo judicia contradi&to-

hod

ria.

Sed hzec judicia funt contradi&toria :

L m

Ego probabiliter falvabor : Epocertà uon falva-

p

Zor , féd damnazor ; quia fcilicet per certitu-

V

dinem damnationis negatur probabilitas fa-

m

lutis , & viciffim,

Ergo.

1 Obüdü ll t!

Confirmn.

Quamvis enim duz propofi-

t r

57

tiones contradi&torie poffint fimul cffc pro-

iftyi

a

M

Däþu:ano VI, Artic, lV.

625

taj

M

t.dl

babiles, prout in plurimis, tum Philofophi-

i.

cis, tum Theologicis fententiis , praefertim

timim;»ï '

Thomiftarum , & Scotiftarum , etfi oppofi-

Ü

tis, attamen utrinque probabilibus abundé

tj

compertum eft ; repugnat nihilóminüs, ut

Ut

inter duas contradi&orias , una fit certà vera;

[: .

& altera (it etiam proZaZiliter vera.

Sed hoc

b Y

ipfo iftajudicia contradi&oria: Ero falvazor :

(lb t

Ego non falvabor , prout diverfis utrinque mo.

,

tivis innixa , poffunt quidem fimul eíTe pro-

TT

]

babilia, etiam fignaté, aut reflexà; nonta-

ii

men poterit unum effe certó verzm , & alte-

i

rum etiam proZadiliter verum, Ergo. Min.

) i

patet. Maj. prob. Hoc ipfo ; quód una ex

hínii

duabus contradi&oriis fit certó vera; eo ipfo

m

altera eft certofalfa,

Sed repugnat , ut pro-

iil m

pofitio certà falfa fit proZa£iliter vera, Ergo.

vbm al

Min. patet. Maj. prob. Si etenim non re-

i d

pugnat, utuna ex duabus contradiGoriis fit

certà vera , & altera fimul proZaZiliter vera

g hi

n rid-

tunc etiam ftante hoc principio lumine natu-

re noto : Implicat , idem fmmul e[fe, &* 0

mn'mli;cm

u

effe , poteriteffe probabilis hec contradi&to-

TU

ria : Noz implicat , idem famule[fe , &* non

m

e[fe ; átque ideó etiam ob hujus probabili-

tatem , poterit negari principium prafatum,

Ergo.

;xobabwliw

Objicies z. contra primam.

Ad poten.

573

y d P"?ä

tiam proximam fperandi beatitudinem , non

requiritur in viatore judicium probabile, nec

qui-

y

626 Tmþä?am: IV de Virtut, Theol,

m pxoxï

quidem reflexum , de illa, prouc abfoluté fu-

tura, Sed hoc ipfo certitudo abfoluta, ea.

&io V

yiam ls

démque previa , faturz damnationis eter-

na,componi poteít cum potentia proxima

[ primariul

fperandi falutem. Ergo. Min.patet. Maj.

yuvo f

jl.min N

prob.

Ad potentiam proximam fperandi

fheohoa!

fufficiunt hzc judicia , prout fundata in re-

velatione Divinà : Sa/vador, guantim eff ex

T

atl

parte DEI fua dona promittentis : Habebo auxi-

lia [ufficientia obtinenda falutis : Poffum DEO

gt

adjuvante falvari. Sed hocipfo. Ergo. Maj.

spd hi

ticeni u

tob. Sietenim hzc judicia , prout fundata

TET

1n revelatione Divina, non fufficerent ad po.

tentiam proximam fperandi falutem ; tunc

TOU

ROT

fola fides Theologica non effet fufficiens

d d.

fundamentum fpei Theologica,

Sed hoc

adinitti neqüit , utpore repugnans illis ver-

3 t

bis Apoftoli ad Hebr. XL. 1. « Efl autew fides

ml

fperaudarum. [uPflantia rerum ,. argumentum

A qutu

20n apparentium. — Ergo.

r

Confirm.

Nam hzc propofitio abfolu.

"pb or

ta: ProZa&iliter [alva£or , non cíl cuilibet via-

t a

tori, etfi Chriftiano , divinitus revelata, Sed

uT

boc ipfo tale judicium abfolutum non requi-

At

ritur ad potentiam proximam fperandi. Er-

:ldinedmmg

1

go. Min. prob. Hoc ipfo, quód predicta

nl w

propofitio non fit divinitus revelata , eoipfo

rt lr

conforme illi judicium non eft a&tus fuper-

Wi

naturalis , fed meré naturalis.

Ergo.

$74. Refp. N.min. Ad prob. D maj.. Ad po-

ln

tén-

*

d

Difputatio RVI; Artic. IV. |

627

Pl

tentiam proximam fperandi beatitudinem

t

fufficiunt judicia predicta , prout fpes fi-

iimnmgf' |

duciam illius obrinenda abfolutam, foli no-

UT

tivo primario iiixam importat. C, Maj. Etiam

li

motivo fecuzdario innixam.

N. maj. & fic

AT (W'ï

dift. min, N, confeq. Ratio eft : quód fpes

lts

TTheolozica beatitudinis abfolutum quen-

dam deilla obtinenda modum tendendi con-

fu.

D7

tinere debear, quemadmodüm omnes Theo-

Hic autem modustendendi

lfj

logi fatentur.

lnl

non poteft haberi, nifi conformis , judicio

AT

prelucenti , cuiactus voluntatis, bonum ali-

m

quot defideratum expcctantis , juxta motiva

li

reprafentata , innititur : prout à paritate

d ii

e&groti fanitatem fperantis , num. 566,. & feq.

2 M

declaratum cft.

Hinc judicia predi&ta , in

stb

Divina revelatione fundata , folàüm eátenus

T

fufficiunt, ad potentiam proximam fperaudi

ngummm

falutem, quátenus actus fpei fuo motivo pri-

mario innititur, átque fub hác rationc fimul

frio o

e(t fümmé certus, & firmus; nonveró etiam

Vil

eàtenus , quátenus motivo fecundario inni-

adin,

titur ; quia fcilicet fub hac ratione non eít

actus fummé certus , & firmus, fed cum for-

t

v !

midine de oppofito componi poteft , quem-

admodüm utróque art. preced. oftenfum

u

vuu, t

eft, — Atque idcófpei, prout motivo fecun-

dario innixe , feclusá fpeciali revelatione,

nl

folummodó judicinm probabile, de obti-

D

l

y, !

"

nenda beatitudine pralucere poteft,

[

)

Ad

Traclatus IV« de Virtut, Tbeol,

j p

628

Adconf, N, min. Ad prob. N. ant, Haud

n Mm' Pl

,pant

etenim ad omnem a&um fupernaturalem in-

qenti D

telle&üs requiritur , ut fit a&us fidei Theo-

Jis füfct

logica , feu revelationi Divinz , tanquam fuo

motivo adaquato , immediatéinnixus, Nàm

g rl

Confit.

aliàs omne judicium credibilitatis fupernatu-

jrig as

rale , de credendis articulis divinitus revela-

vni aof

tis , deberet effe a&us fidei Theologice;

vriten It

uod omnium fententiz repugnat.

iolshet

Objicies 2. Percertitudinem abfolutam

ggan ,

57561

turz damnationis eterne , quamvis pra«

dinmnistia

viam ad ipfum a&um fpei , aut illiusomiffio-

nem , non tollitur poffibilitas obtinenda fa-

driud,

lutis &tern&.

Sed hoc ipfo judicia num.

n VMth, C

yimdiji

$73. addu&ta , prout in Divina revelatione

fundata , fufficiunt ad potentiam proximam

n

Mj D

fperndi falutem , finé ullo judicio probabili

reflexo, &abfoluto, de hac obtinenda.. Ere

PU

Itvf

o. Min.exinde patet : quód poffibilitas

obtinende beatitudinis fit motivum fuffi-

hz d

li, wl

ciens ad illam fperandam , prout num. 566.

à paritate egroti declaratum eft,, Maj. prob.

tb fermg

Ya Cuj

Imprimis etenim certitudo abfoluta futurz

damnationis eternge non tollit poffibilita-

lütïüä(?(iwgl

tem intrinfecam , & paffivam falutis &terna ;

m»äli g[(

quia fcilicet beatitudo femper manet paffive

m i

poffibilis , néque per iftam certitudinem fit

V ejiog

impoffibilis, autchimara. Sed néquepre-

LT Jm ;

di&a certitudo tollit poffibilitatem extrinfe-

?Jlmcs, "

cam , & a&ivam falutis &terng, Ergo.

Maj.

5 ET

|

per

m.M

Difputatio, VI. Artic. TV.

629

J

|

i

patet. Min. prob. Nam hac poffibilitas aGti-

va, & extrinfeca confiftit primarió in omni-

d

potentia Divina , fecundarió in promiffis au.

It ML j

xiliis fufficientibus ad obtinendam falutem,

ii

"

Scd predi&a certitudo hec non tollit. Ergo.

lii

Confirm.

Abfoluta certitudo futura fa-

M

lutis eterne , quamvis previa , poteft com-

Ti

poni cum fübfequo timore gehenne. Ergo

um

pariter, Ant, prob, Quamvis Paulus Apo-

tl

ftolushabueritabfolutam certitudinem,eám-

quns

que previam , de obünenda falute eterna,

MM

pihilomniüs tiimebat gehennam ; àt patetex

ii

verbis ejusdem , L ad Cor, IX. 27. — Caffig

um

corpus uteum y &* in fervitutena vedigo 5 u for-

La

15 cima aliis pradicaverim , ipfe reprobm efficiar,

MUg

Erego.

d

Kefp, D, maj, Per hanc certitudinem fu-

576

jvl

ture damnationis eterna,

quamvis praviam,

i pl

non tollitur poffibilitas , feu paffiva, & in-

potnuo (

trinfeca, feuactiva & extrinfeca , obtinendae

TOU

falutis , prout hec poffibilitas cft obje&tum

f Mp

formale; feu motivum fpei, folummodó re-

(bf

motum. C. maj. Prout hec poffibilitas eft

motivum fpeiproximum, N.maj, £: fic dift.

T

lutsett

min.N,confeq. Ratio eft ; quia ffes , fupra

defiderium , addit quendam conatum , &* quan-

at

ytinltt

dam elevationens animi , ad con[eguendum 5o-

zum arduum ,

ve ad füperandas illas diffi-

i

cultates , per q

sarduum redditur bonum

j

dcfideratum , prour ex doctrina D. Thom.

u-

" Bgv.

D

620 ' tTradatus IV. de Virtut. Theol.

fuperiüs num. 10. di&um, & exinde cone

r

gdi iuter

clufum eft: quód fpes in genere, fit defide.

riug fiduciale boni ardui exptclativum.,

Cüm

)d cutit

qdem

igitur effentialiter repugnet , ut voluntas de-

fiderium , Boni ardmi expetlativum eliciat ,

um eit

ionis t

quando eidem per judicium previum intel-

le&às proponitur tale bonum defideratum ,

jebitubo

foalit, Mi

pront quidem paffivà , fimul & a&tivé poffi-

bile, nunquam tamen reipsá futurum , feu

t ertitd

obtinendum ; hinc etiam effentialiter repu-

i p gt

gnat, ut eliciatur à voluntate actus fpei de

1t1, t

Obtinenda beatitudine , quando eidem cer-

i

titudo abfoluta de hác nunquam obtinendà

tidtteutj

pralucet.

attla tj

Ad conf. N, ant, — Ad prob. N, confeq,

huta, at

Nam ithic per vocem reproZw , non intelli-

p

gitur ille , qui reipsà damnabitur , fed iz-

IT

proäus

3

qui peccato imortali reatum gehenng

ha N

contra

hit ; licét reipsà fit predeftinatus.

ith D

Quinimo, et( Paulus jam fciviffet fe con-

LT.

firmatum in gratia,né deiaceps peccaret mor-

i, dj

taliter fcicbat tamen hancinbono perfeve-

(ním, A

rantiam fpontanez corporis caftigationi effe

It g

annexam , juxta illud ad Rom. VIII. 17.. He-

Jv

redes quidem DEI , coberedes auteu Chrifi 5 [

Ht u

1amen couzpatimur , ut &* conglorificemur.

MT

Objicies 3. Hoc judicium complexum?

Vl

, 5772Wm falvari , dummaodà [erigvelim , attamen

MP, NUU]

certà 1207 falva£or , neutiq

tollit poten.

MT

dhoc

tiam proxi'mam obtinendifalutem. Se

g,

ipfo

Ml

Difutatio VI. 4rt. iV.

"

ipfo néque tollit potentiam proximam fpe-

'WJ,,

randi falutem;

"a:m

Ergo. Maj. exinde patet:

j g

quód certitudo futurz damnationis , nec

V

quidem peccatori , tollat potentiam proxi.-

Hpu

mlþ

mam cliciendi a&um charitatis, feu contri-

tionis perfe&e ; ideóque obtinendigratiam

i

habitualem , & in hác obtent perfeverandi

hii

finaliter. Min. autem prob, Hocipfo, quód

Áitm )

cum certitudine future damnationis com.

Yl

poni poffit potentia proxima obtinendi fa.

rf

lutem ; eoipfo voluntas non obftante hac

lne.

certitudine poteft illam quoqué ferió velle,

al

ac defiderare ; ideóque in fiunc finem appli.

care inedia requifita, prefertim veró a&tum

Y t

'»

charitatis , aut contritionis perfe&te, — Sed

f Mi

hoc ipfo poteft etiam falutem ,. pront per

f d

media requifita obtinendam, fperare, Ergo.

o

Min. prob, Nam bonumdefideratum , quod

relelium

viator, prout Divino auxilio fuffultus , cog.

if t

nofcit , per fuum liberum arbitrium obtine-

|

p

ri poffe , illud etiam poteft fperare. Ergo,

t

Confirm, Ad potentiam proximam ti-

f d

mendi gehennam, non requiritur hoc judi-

Tll.y, P

cium probabile, nec quidem reflexum: Pro-

T

Zaliliter damna£or : íed fufficit, quód non

d

adfit certitudo faturze falutis eterng, Ergo

pariter.

4

V

T

»imlim

Refp. N.min. Ad prob. D. ma

voluntas non obftante certitudine futurz

j. Eoipfos7

';

li

damnationis eterng , falutem potcft ferió

N Sd

$

vel-

Dj

632 Tra&ates TT. de Virtut. Theol.

gindit

derare tant2m. C.maj. Etiam

velle, ac defi

F gl

ferió , tanquam futu

ram , fiducialiter ex-

gdidu t

e&are, N. maj. Et fic dift. min.

N, confeq.

h, Ma

Ratio habetur ex refponfo preced. ubi di-

viaduly

&um eft : quód fpes fit

defiderium fiduciale

yn , tj

ftad. veró prelu-

&oni ardui exptlativum ,. À

fure at

cente abfolutá certitudine , de illo nunquam

um

obtinendo , à voluntate non poffit elici ;

educem valitudinem ,

pfo, gt

prout in &groto ; T

ipude

ftante certitudine de h

ác non ampliüs recu-

v

erandá, patet.

Hic etenim eandem ferió

ac defiderare ; non tamen

yi t n

quidem velle ,

ais f

etiam , per quecánque

tandem media , redi-

Conftm, )

turam expe&tare poteft.

teldlun

Ad conf. N. confeq.

Difparitas eft : quód

dub

judicium iftud abfolutum :

Prodabiliter da-

u2 panft

»iuabor, preefertim pluribus motivis pofitivis

LL

innixum, potiüs ad defperationem , fpei op-

m ; quàm ad falutarem gehenne me-

Yi h, !

pofita

b xj r

tum ,

cum actuali fpe beatitudinis, compof-

ht r

fibilem conducat, Quinimà, addu&a pari-

Nam , ad potentíam pro-

gxndä lt |

tas rctmquctur.

favitot

ximam timéndi gehennam , requiritur caren-

tia.certitudinis previe de obtinenda falute,

LU.

Ergo patiter, ad potentiam proximam fpe-

VR

randi falutem requiritur carentia certitudi-

Yi

nis previz,

de futura damnatione eterna.

Wt g

Etfi actua-

LT

Objicies 4. contra fecundam.

379lis fpes falutis , aut potentia proxima illam

t (

componi non poflit ; cum pravià

M

fperandi ,

cer-

L.

: 633

Gj

u

certitudine abfolutà fature damnati

onis ;

poteít.nihilóminüs eadem componi cum

LP

pradicta certitudine fübfequà. Ergo. Ant.

]

hi

prob. Nam poteft Deus peccatori reprobo,

rä'/qu

et(i adu fperanti falutem, feu per revelatio-

i laöæ;

nem , feu per fcientiam impreffam , mani-

du

feftare hanc veritatem : T« guideg acfu fpe-

pe t -

vas [aluteus $. fed certó damamaderis,

Sed hoc

D)

ipfo. Ergo. Min. patet. Maj. prob. Nulla

ylic

fiquidem repugnantia , in veritate hac mae

ts

nifeftanda, ideóque necinter previumactum

LT

Ípei, & fübfequam hanc certitudinem da.

: UY

mnationis futare , poteftaffignati, Ergo,

Confirm, Non repugnat, ut DEUIS jufto

predeftinato , timenti gehennam, in eodem

ii

vidir i

inftanti reali temporis , pro figno fuübfequo

il

naturz , manifeítet hanc veritatem : Tz £z

MW y

pramium bujm timoris certó falvaderis, Etgo

gchmuw

pariter, Ant, prob. — Ad potentiam proxi-

mam timendi gehennam , folummodó re-

yi, t

ipt

quiritur carentia certitudinis previe , de ob-

n

tinendá falute ; non autem fubfequa , ad

a&ualem timorem.

Sed hoc ipfo.

miu rl

Ergo,

ylh

. Refp. D.antec, Poteft nihilóminüs aCtua.

580

ima/

lis fpes, aut potentia fperandi falutem, com-

poni cum fuübfequa certitudine damnatio-

"Ts

T

nis future , pro eodem inítanti reali tem-

poris, N. antec, Pro fubfequo inftanti reali

, Mir

u

temporis, C.ant. & N.confeq. Ratio eft:

quód duo judicia contradi&toria , in codem

,,cumf*j

$3

An-

J

654 Traäatus IV. de Virtut. Theol.

j u

intelle&u , nunquam poffiat pro eodem in-

;ï[iS ) K

ftanti reali temporis componi ; fed neceífa-

vió faltem duo inflantia realia exigantur, Nam

M,a

P

rincipium lumine naturz notíi eft ; Repugzat;

j fclt

2

*

d

il f

em fimul efe , & oneffe.. Hocautem prin-

i, didu

cipium , de fola fimultate temporis, five uno,

Quj

eodémque inftauti reali intelligi debet , ideó-

ue duo judicia contradi&toria , 'in eodem

gt ii

intelle&u , faltem duo inftantia , realiter di-

pponttr

flin&a, exigunt. Cüm igitur hoc judicium :

aof

Proaliliter falvabor , (it contradi&torié op-

t r

al

pofitum huic: Cerzó dammaor : hinc repu-

stl d

güat, ut DEUS pro eodem reali temporis

inftanti , ulli viatori reprobo , fed actu falu-

il plctm

tem fperanti, hanc veritatem manifeftet :

i loqen

Tu quidem fjerae falutem 5 fed certà damua£e-

al

r& ; adeóque hanc certitudinem foliim pro

)! p y

inftanti fubfequo poterit manifeftare,

ts fs

Ad confirm. N, antec, — Ad prob. D. maj.

icm ii

Ad potentiam proximam timendi gehen-

* ii

nam , requiritur carentia folius certitudinis

AL Wir

previe , quoad fignum natura , five prout pre-

At o

lucentis voluntati , hunc timorem elicienti.

Atüm,

Carentia certitudinis etiam fubfe-

N, maj.

TT

ue , quoad idem inflans reale temporis.

C,

dl

inaj, & fic dift. min, N. confeq. Hoc ipfo

tll j ?gzk

enim , quód potentia proxima timendi ge-

Wi

hennam effentialiter exigat carentiam certi-

g

tudinis przvie de obtinendá falute, eo ipfo

"l

p*

| i/if:rj,m

hon poteít , in codenvx inftanti reali tem

ris,

i

VD:'jþutatz'o VI. Zriic, 1Y.

6s

:mm

ris , dari certitudo fübíequa obtinende fa.

'OMIHB,

lutis ,. nec quidem pro figno pofteriori na-

'lmgm

ture , ad a&ualem timorem predi&um ;

LT

J

quia fcilicet metaphyficé repugnat : Iem

Tittg

fimul effe , & non effe , prout refponfo pr&-

Wi

ced. di&tum eft.

p

Objicies s. Si hoc judicium previum,

1 t

(

58r

ídque abfolutum : ProZaZiliter falva£or , non

4 IMdti

|

opponitur contradictorié huic judicio abfo.

d

.

.

luto fubfequo

Certà damnaor ; tunc po-

TT

tentia proxima fperandi falutem , poteft in

m |

eodem inftanti reali temporis componi cum

Mi

certitudine fubíequá future damnationis,

H k&ml'; |

Sed judicium illud previum , faltem regula-

"[

riter loquendo, non femper opponitur con-

mim

tradictorié judicio predi&to fubfequo. Ergo.

lg

Maj. patet, Min. prob. Ad potentiam pro-

tht

ximam fperandi falutem , non requiritur , ut

ïplüb.D-W

judicium iftud previum ?. ProZaZiliter falva-

i gt

Zor , fit fimpliciter , feu undequáque abífo-

y tiuit

lutum $ verüm fufficit , quód illud fit abfo-

at

lutum , prout motivis fuis , adtu occurren-

r ditt

tibus innixum.

Sed hocipfo. Ergo. Maj,

n

exinde patet : quód nullum judicium pru-

dens , ídque abfolutum , etíi tantüm pro-

umpori |

(

babile , prafertim veró de rebus futurus,

y d

ultrà motiva intelle&ui occutrentia poffit ex-

:qm]lilüv'

tendi ; nam aliàs coipfo temerarium foret.

Min. prob. Hoc fiquidem judicium ; Pre-

L

" 5

ZaL iliter [alvalor , prout ad praíentia motiva

j

$s 3

rC«

fi

636

WTra&latus 1Y. de Virtut. 'Tbeol.

reftti&um , non opponitur contradi&orid

A K

u (ci

huic : Certà damnaor,

Ergo.

pvea

Gonfirm, Ad potentiam proximam fpe-

Aden

randi falutem , fufficit hoc judicium condi-

vonditio

tionatum : Corfideratis omnibus vactivis, de-

gt CorjUa

faclo mibi occurreutióus, pro£abiliter [alvador.3

tficund

xifi mibi (uperveniat certitudo a&foluta futura

dauanatiouis eterua,

Sed hoc judicium con-

tertidot

fc d od

ditionatum non opponitur contradi&dtorié

füpervenienti certitudini abfolute damna-

nltu d

tionis future. Ergo

dj at

&f t

582 Refp. N. ult. antec.. Ratio eft : quód

ftante certitudine abfolutà, unius propofitio-

d peund

nis, non pollit contradictoría cjusdem, quie

ynpptt

tn pbl

buscünque tandem motivis innixa, fano in-

telle&ui, pro eodem inftanti reali temporis,

tptatn

effe probabilis.

Nam aliàs Philofophus

n ii

Chriftianus, fide fupernaturali credens,quód

ln

mundus à DEO fit conditus in tempore,

hjl

poffct in eodem inftanti reali, five pro figno

TT

previo, five pro figno fubfequo, babere hoc

ïhtülogia, :

judicium : ProZaéiliter mundus , [peHatá au-

o

tboritate Arillotelis, extitit ab eterno. Hoc ete-

tl tj

nim judicium, cum predictá fide fupernatu-

Mi t

*ali; pro eodem inftanti reali temporis, ef-

d M[

fentialiter eft incompoffibile, utpote fum-

p d

ma fidei certitudiai repugnans.

Sic etiam

Q c

complures Theologorum Sententiz, quon-

N

dam videbantur probabiles; fed, poftquàm

LU SPu'

à Sedc Apoftolica tanquam falfz funt con-

MT

dcmg

l

Difputatio VI. Ariic, 1 V.

637

*Wæ

demnate, non ampliüs mauent probabiles»

quia fcilicet earum contradictoriz funt cer-

m

tÓ vere, prout num. 234. refponfum eft.

li

Ad conf, D. maj. Predictum judiciut

7

conditionatum fufficit,fe folo, N. maj. Pró-

"

M

ut conjunctum cum judicio probabili de pu-

[

Á

5/1!4';':;;

rificandà conditione, feu non fuperventurá

UM

certitudine dampationis eternze, C. maj. &

Md

fic dift, min: N, confeq. Ratio eft: quód .

t

nullum judicium, de obtinendo bono defi-

derato, mieré conditionatum, etfi metaphy-

b

ficé foret certum, ad potentiam proximam

illud fperandi fufficiat; nifi voluntati fimul

i

m

proponatur, quód hec eadem conditio, fal-

"T

tem probabiliter fit purificanda.

Nam aliàs

ad fperandam falutem fufficeret folum hoc

ij g

P

judicium, in revelatione Divina fundatum ;

t

Salvabor, fi non Datanabor.

a

Objicies ult.. Non repugnat, ut peccatums 9^

finale viatoris reprobi, fit omiffio libera Spei

n

Y

"Theologice , graviter precepte. Sed hoc

| 3'..54111 [

iplo potentia proxima fperandi falutem non

; lt

excludit certitudinem abfolutam damnatio-

nis future, Ergo, Maj. patet. Mip. prob.

egti

gmpoüs;l !

Nam poteft DEUIS hoc peccatum finale;

prout abfoluté fututum , cum fubfequá da-

: mpo&c'!

mnatione, quoqué manifeftare ipfi viatori

j

reprobo , falvá ejus libertate, ad eliciendum

ia d

[Cd; W

actum Spei Theologice graviter precepta.

Sed hoc ipfo, Ergo. — Min. exinde patet :

$54

quà

il fut&

658 Traäalu's IV. de Vz'riut. Tbeol.

j

quód libera omiffio fpei, effentialiter pre-

C

fupponat, & quidem pro eodem inftanti,

yn f

1

potentiam proximam fperandi ; nam aliàs

folotg «

hzec omiffio non effet libera.

Maj. autem

prob. Poteít DELIS, faltem de potentia ab.

Vaj |

folutá; prout ex dicendis art. feq. fupponi-

abfolute

tur, viatori reprobo manifeftare peccatum

i M

finale blasphemiz, cum fuübfequà damnatio-

o

nc, falvà illius libertate ad evitandam blas.

pl

phemiam; quia fcilicet hec manifeftatio eft

n lt

ii

Ífolüm tempore, non autem naturá prior,

fed pofterior hoc peccato finali. Ergo pa-

foeny um

riter.

l quidtm f

Confirm, Saltem non repugnat,ut DEUS

AAs t

viatori reprobo fub^conditione manifeftet

jf

fuam damnationem aeternam , & quidem

tbra v

hóc modó: Damnazeris certo, fi liber? omife-

ln p

vis a&una Spei, pro craflino inflauti 4. — Sed

*b df

hoc ipfo. Ergo. Maj. eft certa. Min. prob.

TTR

Nam viator iíte, pro fino priori nature,

i n

proximé poteft elicere fpem,; cámque pro

Yij

figno pofíteriori oinittens, poteft quoqué

Vnfof

m

reflexé cognoícere, quód in hoc inftanti A,

B

liberé omifetit atum Spei.

Sed hoc ipfo,

ubl

1

ctiam in eodeg inítanti A. pro figno pofte-

m

riori naturz , ad porentiam proximam fpe-

ii

randi poteft habere certitudinem abíolu-

Uil

tam, ob purificatam conditionem, de futura

Qs

damnatione. Ergo

T

Refp,

Wmmh

Y

"1

Difputatio Vl, Artic, IY.

639

l

T

Refp. D.maj, Non repugnat, ut pecca-584

tum finale viatoris reprobi, fit omiffio libe-

WT

U Mj

ra Spei precepte, pro fenfu compofito, ab-

folute certitudinis de futura damnatione.

tpo:ru

H

N.maj. Pro fenfu divifo hujus certitudinis

hi

abfolute. C.maj. Et fic dift. min, N. con-

U M

feq.

A (it

Ratio eft : quód imprimis quidem

non repugaet, ut. peccatum finale, viatoris

al

(rliyt

reprobi, fit omiffio libera fpei, graviter pre-

cepte, & non repugnet,ut DEUS manifeftec

ii

huic viatori, futuram abfoluté hanc omif-

h [.l;ü El.

fionem, cum fubfequá damnatione eterná,

& quidem falvà libertate, hujus omiffionis

--

zM

future: repugnet nibilóminüs, ut hzc omif-

"d

a.

j

fio fpei, pro eodem inftanti reali temporis

1 -

fit libera, pro quo fimul adeft, etfi pro figno

iij

folàm pofteriori naturz fingatur adefle, cer.

il M

titudo abfoluta future damnationis eterna,

L

Hinc ifta certitudo, folàm pro inftanti pra-

Q1 D

vio, vel pro inftanti fubfequo; non autem

tagoy

pro eodem inftanti reali temporis, quo libe-

dqu

ra omiffio fpei exiftit; haberi poteft. LInde

aant

pstet difparitas inter futurum peccatum fi-

hi

nale blasphemiz, & omiffionis Spei Theolo-

gice.

Nam per illius, & fubfeque damna-

»ügno PQ

ommi)

tionis future abfolutam certitudinem , na«

um d

ä

turá pofteriorem,non tollitur judicium re-

W)dc

quifitum ad liberam illius omiffionem. FHec

fiquidem judicia non funt contradictoria ;

b

PojJuuz ouittere peccatum Blasphemia, &v evi-

9s 5

?are

Wvatlatm VI. de Vivtut, oTheol,

y

640

tare damnatiouems &teruam s Certó mon omitto

m

m d

peotum finale Blaspheniia , wec evito damndás

dionem aternam ; adcóque in codem inftane

d

ti reali hec eadem componi poffunr.

ptte; qu

fkontm i

Ad conf. C. maj. N. min, . Ad prob. D.

maj. Viator ifte poteft pro figno pofteriori

tr d p

us (inn

ejusdem inftantis A. reflexé cognofcere li.

beram omiffionem fpei, prout precisé quà

notin o

talem. C. maj. Prout etiam illativam certi-

la p

tudinis abíolutz de futnrà damnatione, N.

urir

maj. & (ic dift. min, N.confeg. Nam aliàs

üniüm

pro figno pofteriori natura inftantis A. ei-

0 tnen T

dem viatori quoque infligi poffet actualis

E

poena, eternüm duratura, qua potentiam

gt

Mepents

proximam fperandi falutem effentialiter ex-

,

cludit.

Hinc igitur

tupadi

585 Conftatl. Quod fpes a&ualis obtinende

t t af

falutis, in viatore componi non poffit; pro

M dinni

codem inftanti reali temporis , cum a&uali

tl

certitudine abfíolatà future damnationis

tten ff

eterna.

Nam , ad potentiam proximam

hd

fperandi falutem , requititur judicium pra-

"n

vium, ídque abfolutam, & probabile, faltem

RUT

fignaté, feu reflexé tale, de obtinenda falu-

DT

te; prout tale judicium ad quemvis a&tum

Wütgdg

fpei prudentem, etfi meré naturalem, necef-

(

farium eft.

Hujusmodi autem judicium ef-

QU u

fentialiter excluditur per abíolutam certi«

L

tudinem, prafertim praeviam , de futura da-

[T- !

mnatione ; eó quódaliàs quoqué damnatus,

et

f i,

"

Difputatio VI. Artic. I F.

641

LT

etfi metaphyficé certus, de fua pcena eter-

ii

li,

|

nüm duratura, poffet fperare hujus finem;

l

& fimiliter beatus finem fue beatitudinis ti«

»

!

à

mere; quod omniumTheologorum Catho-

lls

licorum fententie repugnat, — Quamvis igi-

Uj

tur ad fpem beatitudinis , prout hac eít

nl

actus fummé certus, & fummé firmus, fuo

Yi

Wib 5

motivo primario innixus, fufficiant hzc ju-

dicia previa, fide fupernaturali certa : 'Sa/-

Wone

vaéor certdy quantum eft ex parte DEl, auxilia

d

Jufficientia promittentis: aliáque hujusmodi;

A

non tamen hec fola fufficiunt, ad actum

d

fpei, prout füis motivis fecundariis innixum ;

gyt

quibus tamen inniti debet, nà imprudens,

fnit

& temerarius evadat.

Quinimó, etfi judi-

cium pradittum, fide certum, prout conjun-

st

&um cum carentia certitudinis praviz de

j POüh !

futura damnatione , íiné ullo motivo fe-

d

;

cundario fufficeret ad fpem falutis,nunquam

duonui

tamen fufficere poteritftante fimul certitu-

p p

dine abíolutá future damnationis eterne :

dicum pt

ficut ftante certitndine abfolutáà obtinenda

gb t

beatitudinis eternz fufficiens motivum da-

mwä

ti nequit, ut viator predeítinatus prudenter

UIS

metuat, né gehennam incurrat,

yimt

Conftat l. Quód certitudo abfoluta fu-586

mwm

turz damnationis eterne, cum praviá po-

tentià fperandi falutem, in eodem inftanti

(oun

A

reali temporis nequeat componi.

Repu-

guat enim ; ut intelledus in codem inftanti

)quW

ICae

f

642

Tra&latus V, de Virtut. 'Theol,

L

reali, etiam pro diverfis nature fignis, cli-

ia

ciat duo judicia centradi&oria,ideOque pro

1

i

bm ini

figoo priori nature hoc judicium abfolu-

Monitat

tum habeat: ProZa£iliter falvalcr, pro figno

jam gt

eutem pofleriore iftud : Certo damma^or,

de ao

Nam per cettitndinem abfolutam damna.

tiam pl

tionis negatur abfoluta probabilitas falutis,

& viciffim ;adeóque hec judicia,utpote con-

fübequm

dummdti

tradictoria, quibuscünque tandem motivis

Bincdtt

innixa, in eodem inftanti reali temporis, ne-

queunt componi ; ficut juxta communem

Aguoond

Áem ifant

Philofophorum, in eodem intellectu, com-

poni non poteft fcientia & opinio a&u for-

w ii

midans, ob hacjudicia contradictoria : 02-

f duntut

fsf

je&um non potefl aliter fé ba£ere : Objedtum fors

aliter f& babet, et(i diverfis mótivis innixa.

tul vt p

tnconif

Quinimo aliàs fequeretur : quód complu-

res Theologorum Sententie, quondam in

Vaneinni,

Scholis Catholicis probabiles, fed pofteà per

if

Sedem Apoftolicam condemnate, poffent

( ptn

etiamnum , ob fuas rationes priftinas de-

pen]

fendi tanquam probabiles,quamvis tanquam

n

certó falíe fint rejiciende,

Conftat llI, Quód proinde viatori, actum

LU ?ppn

587fp

ei liberé omittenti, nec quidem pro figno

At

pofteriore naturz , in eodem inftanti reali,

offit à DEO manifeftari , abfolutà certitu-

hi u

lt

dine, futura damnatio zterna ; fed iftud fo-

lüm, pro fubfequo inftanti reali temporis,

J

fieriqueat, Sicut enim repugnar, ut DEU

1

;

ïldmu

i

Dijþu?atz'a VI. Art;ä. IV.

643

i

in pcenami liberé omiffi atüs charitatisTheo-

ämv;

hi

logicz, pro figno pofteriore naturz in eo-

|

dem inítanti deftruat cognitionem Divine

h

bonitatis, effentialiter requifitam, ad poten-

Tl s

tiam proximam amandi DEUM ; |ita ifthic

d

de judicio effentialiter requifito ad poten-

')jmj [Mf.

tiam proximam fperandi falutem , quod per

i

fubfequam certitudinem abfolutam future

tf

damnationis deftruitur, difcurrendum eft,

"m

Hincifta certitudo, folüm pro inftanti füb-

1004

fequo, non áutem pro figno pofteriori ejus-

dem inftantis eft poflibilis. | Atque ideó;

TA

ino*y.

nec quidem comminatio conditionata fu-

ii

ture damnationis fieri poteft, fub hac con-

u

ditione, fi liberé omiferit a&um fpei, ut fi-

p

mul viator pro figno pofteriori cognofcat,

f u

hanc omiffionem, prout abfoluté illativam

*,uoudam 1

damnationis, quamvis illam, folummodó,

fpecificativé fumptam cognofcere queat.

il y

i p

Unde patet tagna difparitas, inter omiffio-

al d

nem liberam fpei, & alia peccata finalia, quae

ii

judicio previo, ad illorum libertatem requi-

fito, non opponuntur.

ii

Amnricurus V.

n [

pienit

jui t

Zn Certitudo. abfoluta future

damnationis repugnuet, viatori ?

1

| [Cd i

Renotanduml, Quódin moderna pro-59g

Jl ltN?&';

p

videntia cuilibet viatori ad obtinendam

2f

fal u-

64.4 þïra&atus IV. de Vrirmt.'Tlneol..

Dj

falutem fimpliciter neceffaria fit Spes habie

"T

tualis Theologica; prout pariter de neceffi-

"DT

tate Fidei. habitualis num. 492- dictum eft.

gquit

Adulto autern viatóri, preter fpem habitua-

Prentt

lem quoqué fimpliciter neceffaria eft fpes

vt

a&Qualis,

üm etenim eidem neceffaria fit

qundo N

neceffitate medii, & quidem determinaté in

duym, d

re, fides explicita de DEO, 2t Remuneratore

tyr, t

bonorum fupernaturalium, adeóque beati-

li. 0i

tüdinis eterng, prout num. 495. & feq.

&ahrynämv

oftenfum eft: DEUS autem 7 Remanerator,

du p

fit obje&um formale primarium Spei Theo-

dj

ice, ex di&tis num, 513. hinc re&té con-

dm: ff

log

^

cluditur: quó

d viatori adulto, quoqué ne-

sp[hut

ceffitate medii, & quidem determinaté in

T

re neceffaria fit fpes actualis de obtinenda

Mi w

beatitudine.

Sicut igitur in moderna pro-

r hratity

videntia viatori adulto, etfi habenti fidem

& f

aQualem de DEO, ut infinité bono in fe,

V: qii d

feclusà fide a&uali de DEO, üt Remunera-

tene h

tore, faltem primitus, nunquam confertur

TT

auxilium efficax , ad eliciendum a&tum chá-

Ts qn.

ritatis Theologice;prout num, 502. refpon-

tübty m

fum eft: ita ctiam nulli confertur auxilium

WHH WJ

efficax, faltem ad primum a&um charitatis;

Pf i

nifi precefferit a&tus fpciTheologice. Ex

Mi

quo ulteriüs deducitur : quód juxta legem

ordinariam moderna providentig, non pof-

tDeuij

includnl "

fit DELIS viatori manifeftare certitudine ab-

A T

Íolutà futuram damnationem eternam, ut-

pote

; nim,jr

L.

: büutd!io Vl Arti;r.

F.

645

L.ä;;ïä |

Mi

pote obligato ad fpem future falutis, cum

quà talis certitudo, ex di&is Art, preced.

d

nequit componi,

-

n

,'tgif'ü ü

Prenot. 2. Quód De

fperatio; dire&e op- ä89

pofita fpei, fit receffus volunratis à profe-

ts

quendo bono defiderato, quod nimis ar-

Mnir;

[

duum, adeóque obtentu impoffibile judica-

tur

Sic etenim D Thom. r. 2.q. 40. ar-

i:o'quc'vfz

tic. 4. OZjeGlum [pei, quod efl bonum avduumy

l

;

fj t

myrit

babet quidem ratiouem attra&ivi , prout coufi-

deratur cum po[fibilitate adipifcendi, & fic 1en-

T.

j

i

dit in ipfura [pes , qua importat guendam ac«

Y

-

a

ht

ceffum : fed fecundim uod confideratur cuva

Mul

impofJibilitate obtinendi babet. vationem repul-

fivi, & fic ve[bicit boc objeclum dejperatio : un«

dul

g o

de importat motum cujusdana rece(525, & pro-

pter. boc contrariatur fpei $ ficut veceffus accef-

at

jui. Primó igitur ex hac do&rina colligi-

wl

tur: quód defperatio obtinende falutis

y hen

eterna fit a&tus pofitivus, per quem volun-

i u

tas ab illa profequenda defiftit, Nam, üt

Ti

D. Thom. art. cit, ad 3. refpondet : Defpe-

«t

ratio 10n importat folauz privationem [pei ; (id

nrait

importat quendams recefJum 4 ve defiderata ,

n dui?

propter aflimatam impo|Ji£ilitatem adipifcendi.

Secundó : quód non tantüm fpes, fed etiam

dj "

T

defperatio falutis, ejus obtinenda deliderium

1rg

includat, aut prefupponat.

Nam , üt D.

ii

Thom. cit. fübjungit: Dejfferatio prafupponit

70.

defiderium ; /ifu: Ó* [pe, — De eo euim, 2

nw

9

Tra&atus 1V. de firtut. Theol.

]

646

sefit

fab defiderio noffro non cadit, ntque [pem, u-

sad D

que de[perationem: babemus.

Tertió : quód

obje&um formale, feu motivum defperandi

us t

iv o

falutem fit impoflibilitas illius, non quidem

paffiva, & intrinfeca , fed extrinfeca 5 prout

f

écontra fpei obje&um formale , ex di&iis

n ilid

f lunt J

num. 566. eft extrinfeca; & ativa poffibili-

tas falutis, Demum : quód defperatio fa-

l t

hu

lutis, non fit contemptus, aut odium ipfius

beatitudinis, utpote defiderate, tanquam

fjnn. À

bonz, fed folius impoffibilitatis, aut nimize

gui:l: L

1

arduitatis, difplicentiam importare foleat,

p qu

licéc interdum quoqué ipfius falutis , antea

i w

defiderate, contemptus fequatur,

TT

599 Prenotandum 3. Quód viatori de falute

tit m

obtinenda defperanti , hujusmodi judicia,

BTOT

eadémque abíoluta preluceant: Certó, aut

?0 rl

Prodabiliter 202 faloador. Vix perfeverabo fina-

t

liter,

DEUS me deferet.

Noz agam [alnta-

TY

Moriar im flatu. a&iualis

rena pænitmtiam.

W Nm MM

peccati gravis , aliáque his aquivalentia.

Qul Jl

Quódíi porró tale judicium previum, alicui

H n

do&rine fidei repugnet , ídeóque fit here-

" Uf

ticum,tuncillud peccatum infidelitatis con-

tinebit. Sic judicia ifta forent impia: Nos

i f d

1 1 d

falvalor3 quia DEUS me falvare mon poteft.

Pt

Moriar 1 flatu a&ualis peccati 5 guia non ba-

debo auxilium fufficiens illud evitaudi.

Noz

IT

uT

obtintéo veniim deli&orum $. quia bac tranf-

eendant suifericordiams DBI, | Ex tali judicio

LT

pro-

Difputatio VI. 4rt. IV.

647

hu

proceffit defperatio fratricide Cain, dicen-

hi

tis.ad Dominum Genef. v, 13. Major efà

i [

iniquitas meayquàm ut veniam merear. Quód.-

fi veró judicium , przlucens voluntati de-

li

fperanti , nulli do&rine fidei repugnet,

A:

tunc illud infidelitatem non continebit, Ta-

i

TO

lia funt hac judicia : Noz falva£or , quia ul-

z

lam falutis curam . babeo.

Moriar in flatm

d

hn

1

AA

aciualis la|pbemia , quia nimizm affuevi Bla-

Jphemare.

Non agam . finalem | pouitentiam j

D

J

ts

quia de peccatis meis ploriari foleo, Hinc ita-

que patet , quod juxta do&rinam D, Thom.

i

,

hic q. 20. art, 2. Per Zuac modum poteft e[-

fe defberatio finà. infidelitate 5 ficut & alia peo-

35

cata mortalia,

Atque iítad toties contine

u a,

git , quoties intelle£tus, permanente mo-

^ r

tivo principali Spei , motivis Secundariis ,

'frmh j

num. $15.affienatis, deftitutus, quoad fuum

i W.

particulare individuum , hoc judicium for-

"T

mat : Noz [falvabor. Unde D, Thom, art.*

sU

cit, ad 1. Motus Spei auferri potefl ,mon folim

pim

oblatà umiver[ali exifiimatioue fidei , qu& efi

d det

ficut. caufa prima exiflimata certitudinis ffeig

hus

Jéd etiam fublatá exiflimatione particulari, qua

t

eff fieut. fecunda cauja. — Quasftio igitur du-

g n

plex refolvenda fupereft, Prima: An cet-

j

titudo abfoluta futute damnationis repu-

v :'

gnet viatori, & quidem metaphyfice , ut

"L

viator cfíe definat, qui hanc certitudirem

L

habet?

Exuïiäï

J

648 WraShatos IV, de Virtt?r. qheol. .

habet? Secunda : An talis viator de falute

giplty

&O8

obtinenda , licité defperet?

Dico 1. Certitndinem abfolutam futu-

$d pttà

591

tüm , tgf

rz dampationis effentialiter non. repugna-

re viatori, Itacum D. Thom, q. 27. de Ve-

anectdn

rit:te. art, 3. Suarez difp. I!, de Spc fe& 2.

lbem,

ef In

Amicus difp. 23. Granadus , Oviedus; Ri-

Corís

palda, & pleríque contra E

fparzam, Hau-

Prob, Ad ef-

fiuisur

noldum , paucósque alios,

fentiam viatoris, quà talis, feclufis legibus

h, d t

tigtd; v

moderne providentie , non requiritur Ípcs

aGualis obtinende falutis ; verüm fufhcit

IIb o (

gt ol

potentia antecedeas evitandi damnationem

aternam , adeóque proveniendi ad falutem,

Q Cog

d o

Sed huic potentie non repugnat effentiali-

ter certitudo abfoluta future damnationis,

T

Ergo. Maj. patet ex conceptu viatoris, quà

t

talis; Min. prob. Nam certitudo abfoluta

LT

futurz damnationis , alicui reprobo divini-

ET

tus impreífa, foret quidem tempore , non

LI um

tamen naturà prior peccato finali, & fub-

Wütris

fequá damnatione eternà.

Sed hoc ipfo

At

talis certitudo non repugnat potentie an-

a»züm,m

tecedenti, vi cujus reprobus pote(t evitare

8 r

damnationem , & pervenire ad falutem.

MT

Ergo, Min. patet. Maj. prob. Hac etenim

M'I d!qml

certitudo divinitus impreffa , fundatur in

( d |

fcientia vifionis, quà DEUS przevidet pec-

n

catum finale abfoluté futnrum ; quinim

«tj

WL

hanc eandem fcientiam vifionis prafuppo

ni

t

KL

--

k

Difputatio VL 4trt. lF.

649

1b

uit ipfa reprobatio pofitiva , prout in Traa. I*

l'(xm;

de DEO, difp, IV. num. 489. di&tum eft-

Sed peccatum finale, prout abfoluté futu-

0

) u

tum , effentialiter prefüpponit potentiam

antecedentem iliud evitandi ; eo quód aliàs

Ed

liberum , adeóque formale peccatum non

Ont)

€(let, Ergo,

hl

Confirm, Etfi certitudo abfoluta futurze

592

1 Md

falutis aeterne alicui jufto divinitus impref-

..l;

Ía, eidem tolleret potentiam proximam

551 :'g

n

V at

timendi ; né incurrat gehennam , prout

num, 570, di&um eft ; non tamen cidem

]

T

quóque tolleret ftatum viatoris, Ergo pa-

l

titer, — Coníeq. prob. idcó primum:quia

T

predicta certitudo non tolleret jufto, ut»

agf )

pote natntá pofterior ejusdem merito fina«

n

li, potentiam antecedentem peccandi fina-

o

liter ; & incurrendi damnatiónem eter-

s

nam. Sed patiter certitndo abíoluta futu-

cmpmt )

f& damnationis non tolleret reprobo , ut-

hi

pote naturá pofterior illius peccato finali ,

guhr

!

potentiam antecedentem perfeverandi fi-

!

g ïï

naliter, & obtinendi falutem eternam. Er«

vt

!

PORER

|

g9. At(jue ideó D. Thom. r. q. 23. art. 3.

i gd D

ad 3. refpondet : ReproZatio D E non fa5-

, n

srabit 4liguid de potentia reprobati, Unde ,

, i

cnm dicitur , qudd. rejroBatus uou potefl gra«

éjam ) adipifci, wom efl boc. intelligendum , fe-

j

euudim impo[Jibilitateua a[olutam y fed fecume

dim impolfibilitatem conditionatam 5 ficut fu-

j Prlf;

t2

£rá

6g0 Tra&atus 1 V. de Virtut, "Theol,

;

prà dilum efl , quàd pradeflinatum nece[fe efi

ofte

Ás vt

falvari , nece[fitate conditionata , qua mon tol-:

lit libertatem árbitrii, Unde lictt aliquis non

slhut o

portdlt

polfit gratiam . adipifci , qui reprobatur à DEO;

4amen , quàÀ im. boc peccatum , vel illud laba-

gt qu

jur, ex eju libero arbitrio contingit, Unde

licer hbt

&* merità fibi imputatur ad culpam, — Ex his

wdi; tl

cum eodem Doc&tore, de Verit. q. & art.

flten, !

Conin.

fuperiüs cit. concluditur : Quamv?s de poten-

tia ajfoluta DEUS po[fit. vevelare [uam. dam-

aol et

aationem alicui

.

.

non tamen boc potefi de po-

-

wf lb

zentia ordinaria,

fhir al

ddotiie

593 Dico 2. Viatorem, ftante certitudine ab-

folut future damnationis , pofle licité de-

It d

fperare negatíivé; fecus autem pofitivé, Ita

DLT

cum Suarcz , Amico , aliísque fuperiüs cit,

stb

communior féntentia. Prob. Quamvis enim

vt p

viator, ftante certitudine abíolutá futura

i d

damnationis, non poffet fperare falutem,

t l

aut etiam cogeretur de hujus ja&turá, cer-

u du

tó precognitá triftari , ade óque in hoc fen-

[

fu defperare negativé ; non tamen poffet

ET.

licité defperare pofitivé. — Ergo. Ant. prob,

TWiteid

Hac fiquidem defperatio pofitiva confifte-

EU

ret in atu voluntatis , per quam talis via-

AX

tor non vellet ampliüs adhibere ullum me-

DEUM, id

dium conducens ad"evitandam damnatio:

Vr þ |

nem , & obrinendam falutem,

Sed talis

qpiritm P

actus foret illicitus,

Ergo. Maj. patet ex

ipfo conceptu pofitive defperationis op

as

"i Di

po

:.

H'

Difutatio VI. artic. IV,. 651

nj

u

Oppofite num. $89. Min. prob, Nam ta-

!s viator , non obftante hác certitudine;

m,

lti

adhuc obligaretur vitare omne peccatum

mortale ; przfertim veró illud finale , pro.

t

Wi

pter quod &ternüm damnabitur , quia fci-

licet habet auxilium fufficiens eadem evi-

T

tandi; etíi non habeat auxiliu

[

m fperandi

falutem. Ergo.

D |

Confirm. Quamvis , ftante certitudine 594

m

abfoluta certe damnationis , viator non

L

poffet habere hoc judicium : ProZadiliter

f4l'vazor , ad potentiam proximam fperandi

?Ms

T

effentialiter requifitum ; adeóque non ob-

ligaretur ad fpem falutis, ceteroquin adul-

1

Yi

to cuivis graviter preceptum : obligaretur

i d

i

preit

nihilominüs ad aliarum virtutum: aCtus gra-

viter preceptos, eósque ad fpem obtinen-

u v

de venie, aut finalis gratie haud requifi-

vt

tos, Sed hoc ipfo viator ifte non

offet

r t

licité defperare pofitivé, feu nolle obfer-

il

vare pracepta rcliqua. Ergo. maj. prob.

n

poEc

Nam hoc judicium : ProZaZiliter falvaor ,

hg

0&

non requiritur ad fidemTheologicam , eám-

u an*j

que explicitam , per quam juxta illud ad

inu

Y

Hebr. XI. 6. Credere oportet accedeztema ad

TL

DEUM ; quia efl, & inguirentidus fe remu-

i

j.

nl

zerator fit,. Néque judicium predictum re-

D.S

"

quiritur -ad Charitatem Theologicam om-

Mal. Pi,

nibus preceptum,juxta illud Math.XXII. 37.

pcmm

& feq. Dilises Dominum DE UM tuum ex

Tt3

1010

]

Tractatus YV. de Viviut. Tbeol.

652

ii

joto corde tuo. Hoc efl. maximum , &

ii (

um wandatum,

Long? minüs autem re-

inficts

quiritur illud judiciunt ad vitandum forma-

sttrnzy

le odium DEI, aut aliud peccatum finale ,

fitutur p

ab omiífione liberà fpci diltin&um. Ergo,

onis d

59

Objicies r. contra primam. Certitudo

'

b at

abfoluta damnationis zterne confítitueret

vonfittt

peccatorem in ftatu damnationis eterna ,

idnta (

:

íalem quoad peenam damni, fed hoc

[

ml

i

du

ipfo componi nequit cum (tatu viatoris..

li ln

Érgo. Minor patet, majot probatur : nàm

vdnis, Hn

ftatus eterne damnationis quoad poenam

FTU

damni confiftit ia. eteraa privatioune vifio-

* u

nis beatificie iotimata per fententiam con-

aun,

demnatoriam füpremi jadicis , fed haec pri-

vatio hóc modó haberetar. per certitudi-

F UDXD 4

nem abfolutam damnationis eterne. Ergo.

teptn

Confirm, Status damnationis azterna

t

quoad poenam damni, formallier conti-

iaj t

TT

tuitur partim per ipfam privationem eter-

nam vi(ionis beatifice , partim per certitu-

Lt

ii if

dinem abíolutam hujus eteraitatis , ficuti

ftatus beatitudínis eternae formaliter con-

itüg d

"tl

ftituitur partim per vifionem zternam, par-

tin per certitudinem abfolutam hujus

Fa

eternitatis. Erco,

ETU

Refp. D. maj. Certitudo abfoluta dam-

Ti d

nationis zeternz excludens potentiam etiam

V d

antecedentem merendi impofterum beati-

T

tudinem eternam , &c,

C. maj, Non ex-

Wg.

cludeis

,

j

Difutatie fl. t 1.

655

J

cludens hanc potentiam.

N. maj, & fic

T

ditin&a minori,

N. confeq,

Ratio di-

hi

ftn&ionis eft , quód ftatus damnationis

ln

&terna , quoad pornam damni, non con-

ab

ftituatur per quamcunque privationem vi»

(ris

fionis beatifice , & certitudinem abfolutam

ii

Wl

—

de &ternitate hujus privationis, fed folüm

]

T

ii

coníütuatur per illam privationem , & cer«

kl

titudinem , qua tollit potenriam etiam an-

Ti

tecedentem impofterum obtioendi beatitu-

ld

dinem , & evitandi hanc privationem bea-

n

titudinis, Hinc licét ille peccator non am -

u

pliüs effet in ftatu viatoris, qui- fimul ha-

t

beret certitudinem abíolutam damnatio-

d

nis eterne, & pratereà non ampliüs ha-

qttitd

beret unam auxilium fufficiens ad cvitan-

g.

dum peccatum, vel agendam poenitentiam

y at

de peccato praterito, in quali ftztu. funt

"T

damnati, contrarium tamen dicendum eft

de illo peccatore, cui DELIS non obftan«

yua at

"T

te certitudine pradicta adhuc fuppeditat

auxilia fufficienria, vel ad agendam poe-

g5 t

At (

nitentiam de peccato necdum remiffo, vel

ad evitandum peccatum illud futurum proe

Lemm?,

pter quod aternüm damnabitur,

Ex quis

us 5

bus patet refponfio ad confirmationem ,

nam fimiliter diftin&o antecedente. nega-

you

tur confequentia,

d

Objicies 2. Si quis haberet certitudinem 596

J

M

abíolutam damnationis aterne, propter

! ml]l

t4

pec-

i

fi

654 "TraBatus V. de Firtut, Tbeol.

catum aliquod futurum, talis non haberet

PT Xïï

Dur

potentiam antecedentem evitandi peccatum

futurum , adeóque ipfam damnationem

l7) qüä

eternam , fed hoc ipfo, ergo. Minor pa-

| pCCüIUU

tet, major probatur ? nam ftante hác cer-

hn

Slonini

titudine non poffet voluntas concipere fe.

rium propofitum evitandi peccatum , & ap-

ierhci

s if

plicandi media ad precavendam damnatio-

nem, qui enim certó previdet hec media

somatd

M cofa

fore inutilia , nequit ferió intendere appli-

cationem illorum.

s p

Confirm, Si voluntas Gante certitudine

v n

abfolutá de futuro peccato, & damnetio-

1 d

sst d

ne eterna conciperet ex parte fua ferium

propofitum vitandi peccatum , & damna-

y, s

tionem eternam , tunc có ipfo per tale

t y

propofitum defideraret falfificari fcientiam,

i, d

aut revelationem Divinam de peccato , &

at o

damnatione ererna, fed tale defiderium

t Va

effet temerarium , quin imó impium , ergo,

1 Crt

Refp. D. maj. Si predi&a certitudo ab-

ET

foluta effet non folüm tempore, fed etiam

* lg d

maturá prior peccato abfoluté futuro. C.

ER

m3j. Si folüm tempore effet prior, fed na-

EM

turá pofterior. N. maj, & fic diftin&ta mi-

Oif

nori. N,confeq. Katio di&ináionis con-

lbf

ftat ex diclis fuperiüs n. 452. & declara-

At Y

tur à paritate Chrifti Domini, qui primo

* i n

inftanti conceptionis per vifionem beatifi-

"t ii

cam , & fcientiam infufam pravidit omnes

fuos

l mwüp

-

!

)l

Difputatio VI, At 1 V

655

h

fuos a&us liberos abfoluté futuros, patet

hml

id ipfum à paritate pradefinitionis Divi-

l

L

ng, quà DEUS juxta plures Theologos an-

te peccatum Ade abíoluté previfum pre-

J

d

definivit Chriftum üt Redemptorem, & ni«

b

hilominüs contulit Adamo auxilia fofficien«

'"Ny B

"

TM

tia ex hac intentione feria quamvis térmi-

nativé inefficaci, ut ádamus per hzc auxi-

a

lia obfervando preceptum evitet peccatum.

j

,:)

Ad confirm, D, maj. Si conciperet fe.

rium propofitum conjungendi carentiam

v*uJ f

peccati , & damnationis eternz, cum fcien-

It

tia , aut revelatione Divina de peccato , &

AR

damnatione eterna, tunc eó ipfo &c. C

.

T

ALe

maj, Si conciperet ferium " propofitum per

DT

omiffionem peccati folummodó impedien-

$t

di fcientiam, aut revelationem naturá po-

D

o

fteriorem ipfo peccato , & damnatione

(

eterna. N. maj. & fic diftin&a minori, N.

"m

confeg. Ceterüm totum hoc argumentum

iudo d

cadit, i quis fupponat conclufionem no-

bden

ftram loqui de certitudine abfíoluta dam-

yo 1

nationis zternz , quz haberetur de pecca;

M

to praterito , non autem futuro,

K

Objicies 3, Illud ipfum peccatnm finale

$97

ions t

abfoluté futurum, propter quod infligen-

T

da erit poena eterna , poteft effe depen.

dens à certitudine abíoluta damnationis

g

"14

eterne , fed hoc ipfo predi&ta certitudo

effet paturá prior ipfo peccato abfoluté fu-

i

j

1

[

t5

xqm,

|

6;6 WTraClatus IV. de Virtut, (Yheol,

turo, ergo. Minor patet , major probatur;

ia

nam propter hanc certitudinem abfolutam

g gt

damnationis poffet voluntas liberé deípe-

Qs

rar e, & quidem pofitivé de obtinenda bea.

f d

titudine , ergo.

qedat

Confirm. . Si quis habetet. certitudinem

z Mj

abfolutam damnationis propter foturam

dtm ctdt

impcenitentiam finalem d« peccatis antece-

ln fl t

denter eommiffis, poffet ob hanc eandem

PT

certitudinem liberé nolle pcznitentiam fi-

guni n

nalem , fed hoc ipfo, ergo,

iím vt

Refp. N, maj. cum fua probatione. Rae

atitrà,

tio negandi eft, eó quód aliàs fequeretur

Contm,

mürua p-riori,ïs nature, & quidem in eo-

vümvon

dem genere intec cerütadipem . abfolutam

ii Til

de peccato finali, & damnatione aterna ,

ia

& ipfum peccatum fiaale, ac damnationem

A ptt

aternam , cüm enim reprobatio pofitiva ;

aytio f

üt ex fuperiüs diGis hic fupponitur , pro-

&t n

babiliàs fit fa&a poft demcrita abíoluté

t

previfa, adeóque reprobstio fit naturá po.

DEU

Íterior peccato finali abíoluté futuro, hinc

R(fþ. C. l

ctiam certitudo abfoluta damnationis, &

Laj

peccati finalis , utpote naturá pofterior re-

b Ü

probatione pófitiva,eft etiam poflerior pec-

MU

cato finali abfoluté futuro, & confequene

At t

ter repugnat, ut eadem certitudo abfoluta

d

fit naturá prior defperatione finali pecca-

ho

minofa , propter quam

] infligenda erit poe-

i N

na &terna.

UI

Ad

3

Difputatio VI, 4rt. IV.

357

L

l

Ad confirm, fimiliter N, maj. Ratio ne-

[

M

gandi patet ex modó di&is.

Objicies 4. Si vistori. poffet. revelar

li ab-

598

i.

foluté damnatio aterna, poffit hic eandem

credcre fideTheologica, fed hoc repugnat;

d

la

"

!

ergo. Major patct , minor probatut : fi eau-

l

Í

4

!

dem crederet fide Theologica, deberet ea«

Wa

dem fides e(fe meritoria vitze eterue, fed

[ri

talis fides, utpote effentialiter connexa cum

T

.&terna damnatione , adeóque «flentialiter

3

- xclufiva vite eterne non poffet effe illiug

»

- mctitoria, ergo,

:

«

w

le .imi

Confirm., Saltem illud fupernatura

hi

perium voluntatis, ex quo procederet adtus

ii

fidei Theologicwe deberet effe meritorium ,

L A (

vite eterng fed hoc admitti nequit, ergo,

ontn |

Major patet, minor probatur : nam iliud

lt

imperium füpernaturale voluntatis connc-

m

&teretur cum revelatione damnationis ztere

T

ng , qu2 revelatio effentialiter excludit vi-

T

4

tam eternam. Ereo,

[2

TU

Refp. C. maj. N, min, ad probationem

jbis, *

D, maj. Deberet eadem fides effe merito-

frett

ria folüm ab extrinfeco vite aterne tran-

wüclw F'

feat major , ab intriofeco N. maj, & fic di-

ftin&ta minori.

quiaé

N, confeq. Ratio diflin-

T

Gionis eft : quód a&us fupernaturalis fi-

f

dei non fit ab intrinfeco meritorius, fed fo-

làm per denominationem extrinfecam à li-

i

bero imperio voluntatis formaliter meri-

torio,

]

658 '"TraBatus IV, de Virtut. Theol,

(onim

torio , adeóque licét a&tus fupernaturalis fi-

j aE

dei effentialiter connexus cum damnatione

eterna eífentialiter excluderet vitam eter-

[beoln

fbils,

nam , non tamen íllud imperium volunta-

hor ; d

tis , ex quo cadem fides procedit , effentia-

of d

liter conne&itur cum damnatione £terna ,

(e Gu

eó quód hoc imperium poffit elici etiam

circa articulum falfum propofitum, üt evi-

jio f&

denter credibilem.,

Corfrn

Ex auibus patet re-

d

fponfio ad confirmationem : nam concefía

aoj p

majori N, min. ad cujus probationem N

*

*

hat d

maj, Ratio negandi patet ex modo diclis.

*

tides

Ceterüm etíi totum argumentum trans-

w u

mitteretur , nil iftud obftaret noftrz con-

&OU

clufioni, quia fcilicét adhuc poffet haberi

certitudo abíoluta damnationis eternz fal.

w atj

CHX

vo ftatu viatoris , vel per fcientiam infufam,

vel per fidem neceffariam , etiamfi fuppo-

tdrim

(

Wirg,

neretur , revelationem non poffe credi fide :

fupernaturali , nec quidem extrinfecé meri-

at y

toria,

0

Objicies ultimó contra z. conclufionem:

(titn,

599 a

nte certitudine abíoluta damnationis

us pl

«terne effet viatori impoffibilis falus eter-

ttün (

"

na , fed hoc ipfo nolitio beatitudinis , & ap-

plicationis mediorum effet eidem licita, er-

Ls

go. Major patet, minor probatur : dam-

N

nati licité defperant pofitivé nolendo ap-

Qul

plicare media , quia falus eterna cft iis im-

'*Fümq

poffibilis , ergo fimiliter.

Con-

[&1

]

Difjutatio VI. drtic. IV;

659

n

Confirm. 1. Stante certitudine damnatio-

At

nis eterne licita effet viatori omiffio fpei

i

]

T hcologica , quia fpes effet eidem impof-

LT*

fibilis, ergo fimiliter, Confequentia pro-

batur: nam medium unicum ad falutem

T

O d

poffet efe a&us fpei Theologice,fed ftan-

te certitudine damnationis licita effet no-

n |

*Jm, : [

litio fpei. Ergo.

Confirm, 2, Certus de peccato mortali

p

M

(.'.

antecedenter commifIo , & non ampliüs re-

1

mittendo, poffet licité omittere media con-

u)

x

j

ducentia ad illius remiffionem , ergo, An-

m

tecedens probatur ; nam talis licité omit-

unw.

teret Sacramentum Poaenitentie , quin imó

U&[ bibu ]

icité non poffet illud fufcipere, utpote cer-

V

tus dc indifpofitione ad obtinendum effe-

ifun,

&um Sacramenti ,fed medium unicum pof-

Íet effe idem Sacramentum.

j

u

Confirm. 3. juftus licité. defperat de

f ot

unione Hypoftatica , quia certus cft, fe il-

lam obtinere non poffe. Ergo

Confirm, 4. Non eft peccatum nolle fa-

díone.

antlod

lutem, poftquam fcimus , D EUM nolle

candem falutem ; ergo. .Antecedens pro-

s 4*

jns

batur ; hac fiquidem nolitio eflet confor-

mitas noftre voluntatis cum Divina ; fed

y ia

quie

hoc ipfo, Ergo.

Confirm. 5, Authoritate D. Thoma al-

o

Jdii

legata n, 451,

(

Kefp.

]

660 Trnt?;lm IV, de Virtut. T beol.

TU

Refp. D. maj. Effet impollibilis falus

m

eterna impoffibilitate antecedente N. maj,

facoc Yf

impoffibilitate folüm confequente C. maj.

& fic ditin&a minori N, confeq. Ad pro-

ibinttd

At du

bationem minoris fimiliter D. antecedens,

& N. coníeq. Ratio diftin&tionis conítat

i D, at

gdpudt

ex articulo precedente, ex quo ipío habe-

(, zi

tur difparitas inter damnatum , & viato-

rem , quia pro ftatu damnationis eft impof-

ag H

s u

fibilis falus eterna non folüm impolflibili-

tate confequente, fed etiam antecedcnte,

tl y

as

quia pro illo flatu non dantur media ad

obtinendam falutem , contrarium dicendum

ino, qi

eít de viatore.

Ad conficm. 1. D. antece-

stjilne:

f li v

dens : quia fpes Theologica cflet impoffibi-

lis etiam antecedenter C, antecedcns , fo-

t g

lüm confequenter N. antecedens , & con-

m

feq. Adcujus probationem D. maj. mcdium

ml Su RQIF

nn df

unicum poffet effe fpes Theologica feclufa

pro eodem inftanti certitudine abfoluta

ids

dainnationis eternz. C, maj. hac fuppofita,

!

lat

N. maj. & C. min. N.confeq. Ratio pa.

Á

tet ex di&is. Ad confirm, 2. D. antece.

"D Ya

dens: poffet licité omitrere media, quae

&tn d

abíque novo peccato applicari non poffunt,

fittüg.

C. antecedens, fecüs N. antecedens, &

ltl

confeq. Ad probationem antecedentis, C,

KO otty

maj. D. min. Medium unicum poffet effe

0 Nn j

Sacramentum Peoenitentie ftante praedi&a

T

certitudine abfoluta. N, min, hac feclufa,

S

C, min,

i

/Dzl&u!at:'a VL Avtic. F.

661

Wï[&; !

C. min. & confeq,;. Ad confirm. 3. C.an-

w

tecedens. N. confeq. Difparitas eít : quia

m

viator non obligatur, ut ponat media ad

T

obinendam unionem hypof(taticam , obli-

At

gatur autem ad media falutis. Ad confirm,

DTE

4. D. antecedens: $i DEUS nollet falutem

TU

independetker à nofttis peccatis pr&vifis,

, h

C. antecedens , fecüs N, antecedens , &

D

confeq, Ad probationem antecedentis. fi»

tl

militer D. maj, & min, ac N. confeq. Un.

ttlat

dein cafu predi&o folüm effet licita vo-

Wi

luntas confequens omiffionem liberam me-

ia

diorum , qua aliquis vellet precise (atisfa-

1,W.;w

cere juftitie vindicative DEL, non autem

Tl

eflet licita voluntas antecedens omittendi

nb i

media, que DEUIS à nobis vult adhiberi

j Lt

fub comipinatione poeng eteroz, Ad cone

j at

firm, $. Refp. textum D, Thomz intelli-

jl

gendum effe de fola defperauone negativa,

T

Ex ha&tenus di&is,

T

Conftat r, Quód certitudo abfolutg 000

OE

damnationis eterne poffit componi cum

NGG

flatu viatoris confiderato quoad fuum pra-

x

dicatum effentiale, & primarium , fcilicet

potentiam antecedentem adhuc obtinendi

o poüm*

beatitudinem , & evitandi ipfam damnatio-

«

d

nem &ternam , eó quód predi&a certitu-

do non fit naturá prior fed pofterior po-

mPOkm

rentiá vel agendi poenitentiam falutarem

n

| M p

dc peccato praterito , vel przcavendi pece

€catum

j^

[

962

Tra&latm 1V. de Virtut. TEeol.

hf

catum futurum, à quo dependet damna-

tio, contrarium dicendum cffet , (i DELIS

kcenuu

g, qul

fuppofità hac certitudine, fimul impofte-

rum denegaret omnia auxilia fufficientia

v bb

jls p

ad cvitandam damnationem , pretereà,quód

certitudo abfoluta damnationis eterne ob

DAT

Álet ceti

peecatum aliquod futurum non poffit effc

prior naturá tali peccato, üt hoc à predi-

J at

m d y

&a certitudine dependeat , cujusmodi effet

defperatio ;aut impoenitentia finalis elicita

ttitit g

ex motivo ipfians certitudinis/de eterna

PT

damnatione , eó quód aliàs fequeretur mu-

(adht

he aol

tua prioritas nature inter hoc peccatum ,

& certitudinem damnationis , hec enim

f d

fupponit reprobationem pofitivat , & ipfa

i Omito

reprobatio prefupponit peccatum üt abfo.

v w

luté futurum.

wübline

1 ld d

Conftat 2. Quód abfoluta revelatio dam-

nationis eterne poffit credi à viatore per

*ih bt

aQum fupernaturalem fidei Theologice ,

i)rum ul

& hec eadem fides quantumvis eflentiali-

Ü v

ter excluderet eternam falutem , poffit effe

n il

nihilominüs meritoria falutis ab extrinfeco,

"t

fcilicet ex libero , eodémque fupernaturali

ioydler

imperio voluntatis , quod imperium ab in-

LT

trinfeco non excludit falutem eternam;

".

adeóque poteft illius effe meritorium quan-

"ll

tum eít ex parte fua.

Caterüm aliqui id*

"It

ipfum negant, quo negato adhuc ftat no*

Al (

ftra conclufio.

Ha&e-

b N

à

Diffutatio VL Art. YV. : 665

] U

1)5.']5

Ha£tenus autem dicta intelligenda fuat

de certitudine abfoluta damnationis eter-

j L'l?u

n& qua DEUS hanc peccatori vel a&uali,

]:3

u

vel habituali mauifeftat, eó quód probabi.

?lfl&q;;;

liüs repugaare videatut bonitati Divine, ut

[:5]]

DEU juíto utpote actuali amico manife-

ia

Ílet certitudine abfolutà fuam damnatio-

1173

nem aternam , quia licét hec certitudo

T

non effet poena ftri&té talis , effet tamen

b di

torineutum graviffimum inflidtum adhuc ju-

Lf

fto, & nondum reo peccati,

«

Conftat 3. Quód viator flante certiru. OX

Ka.

dine abfoluta :damnationis :terna licità

uw

poffit defperare deíperatione negativá, fci-

j

licet omittendo fpem Theologicam , ceó

nb

|

quód fpes eidem foret impoffibilis , etiam

impofífibilitate antecedente , non tamea

"T

poffet licité defperare pofiriv, fcilicet no-

at

lendo beatitudinem , & applicationem me-

wo

diorum ad hanc obtinendam, que media

d

adhuc manerent poffibilia, et(i non poffit

pid

adhibere illa media , que fuppofita di&ta

rl

certitudiae , aut. phyficé impoffibilia effent,

"

aut moraliter , eó quód finé novo peccato

ial

applicari non poffint. Hinc certus de pec-

j at

cato futuro, & damnatione aterna tenc-

Yi

tctur adhibere media ad illud evitandum ,

]

"T

cooperando fcilicet auxiliis fufficientibus , .

li

nam aliàs fimul peccaret , àt fupponitur ,

& non peccaret ; utpot

e non obligatus ad

u

appli.

664 | Traclatus 17. de Virtut. Tbeoí.

o 1

applicanda media , per que peccatum evi-

tari poteít : fimiliter certus de peccato mor-

geil

fputtil

tali praterito non ampliiis remittendo, te-

neretur cooperari auxilis fufficienribus ,

que DEUS illi conferret ad elicienidum

sctum chartitatis, aut contritionis pcrfcete,

|

et(i non poffet prelucente hác certitodine

liciré adhibere Sacramenta , utpote certus

Q/,wfï»

de infufficienti difpofitione ad eadem re«

ETU

cipienda , neque poffet orando petere fa-

lutem , fcilicet oratione rali, qua efTentia-

|

cunid

fetif

liter includeret , aut füpponeret fpemTheo-

logicam de obtinenda falute, atque in hoc

muista)

fenfuü videtur locutus D. Aug. lib. 2r. de

£ade atrb

du

Civit. Dei cap. 24. dicens : fi Éccl«fia certó

fciret , qui- int reprobi, & damnandi , tam

t nofts d

ro iis non Oraret, quàm non orat pto

tlj

Diabolo.

V tinium

Nitadin

DISPUTATIO ULTIMA.

iil (

Füüdiis lr

De Charitate 1 beologica.

;N, (ö qm

Tfi nomine Charitatis fzpiüs intelliga*

L

E

tut DEUS ipfemer , juxra illad 1. Jo*

LT

an. cap. 4. DEUS charitas cft, & qui ma-

w

net in charitate, in DEO manet &c. Hic

RD

tamen per charitatem intellieitur. virtu$

uüïü[(m'

'Theologica, de qua Apoftolus 1. ad Co*

'ot,

rinth. 13. loquitur: nunc autem manen

';Mtt Imm

fides, fpes, charitas, tria hec , major au*

hn

tem

Difut. ult, 4rt. l,

665

d.

A

0

tem horum eft charitas,

De hac breviter

agendum reftat , eó quó! pleraque in di-

l:

fputatione 1. Jam fint expofita,

AnTicurus I.

MTA

—

K (

Quodnam fit objettum formahe,

"T

& materiale Charitatis Theologica ?

u

QRanotandum l, Quód duplex in DEO o2

fni

Te.

confidecetur bonitas , alia fcilicet, quá

fibimetipfi, alia quà nobis bonus e(t : per

w

bonitatem primam iatelligunt nonnulli fpe-

bl

ciale attributum à reliquis Divinis perfe»

] li (

Gionibus , non quidem realiter, fed ratio-

jj )

ne noftra diftin&um, plerique tamen no-

"T

mine hujus bonitatis iutelligant fummam ,

& infinitam DEI perfc&ionem , prout hec

non tantim continetomnia predicataLEO

À

intrinfeca: collectivé. fumpta , fed etiam

Ils

quodvis predicatum effcntiale in particu-

lari; eó quód fingula ex his fiat infinité

perfe&a , üc infinita fapientia, infinita om-

W aultt

m& Y )0 "

nipotentia &c. écontra per bonitatem il-

lam, quà DEUS nobis bonus cft , intelli-

j g

T.

gitur DEUS, prout nobis affert aliquain

utilitatem,

l L

40

Prenot. 2. Quód magnum fit difcrimen

inter amorem concupifcentie, & amorem

«

benevolentig, ac amicitiz ; nam per amo-

;,mi$0';

ua

rem

,

666 Tra&atm IV. de Virtut. Theol,

g. o

rem benevolentiz, nam per amorem con-

i, At

cupifcentie amamus alterum , üt nobis bo-

ohrinet

num, ideóque hic amor refpicit pro fine

gt

cui , ipfum amantem , quemadmodüm con-

ns,qi

tingit, fi fervus amet Dominum , e€ó quód

tiudis

ab illo recipiat ftipendium , vidtum , &c.

D 1

écontra per amorem bcnevolentig ama-

Ticahga

mus alterum üt in fe bonum , ideóque hic

DEUl

amor pro fine cui, refpicit perfonam ama-

VTb

tam quemadmodam contingeret, £ fervus

Ts

preftaret obíequia Domino ex hoc moti-

vo, quia hic obfequiis dignus eft ; aut ipfe-

lg o

TE d

met per ifta cupit placere Domino &c. Dc-

du

nique amor.amicitie in eo difcrepat ab

amore benevolentie , quód includat amo-

u

(onfr,

rem reciprocum ,üt D. Thomas 2. 2.quaft,

23. att. 2, verbis fequentibus. docet: fed

f dbnd

& hg

neque benevolentia fufficit ad- rationem

amicitie , fed requiritur mutua quedam

àqicle

Yi o

amatio, quia amicus eft amico amicus, &c.

Prenotandum 3. Quód charitas Thec-

f d D

te rj

logica juxta receptam dcfinitionem fit vir-

tus, quà DEUS diligitur propter fe, proxi-

tii, t

mus autem propter DELIM, Circa hanc

ïtblOgi(æ (

definitionem pleríque obíervant nomine

flaclo

proximi intélligi omnem creaturam ratio-

9 yat

nalem beatitudinis capacem , eó quód fci-

"ii

licet bonum illud precipuum, quod proxi-

"u ls

Mi

mo diligimus, fit cjusdem beatitudo eter:

f'.

na, Hinc fub praedi&ta confideratione no-

LU

mine

!!l.

Difputatio ult.. Art, 1.

667

TMty

mine proximi intelligi non poffunt damna-

[

ti, hi fiquidem fimpliciter funt beatitudinis

I

obtinende incapaces , écontra intelligun-

peccatores etiam reprobi, fed adhuc yiato-

odämi

n

res ,quia tales (unt capaces obtinenda bea-

in,i

titudinis, His pteemifsis

T !

Dico 1. Objc&um formale chatitatis 603

Ü

Theologice effe bonitatem Divinam , quà

DEUS iafebonuse(t. Ita communis, & cer-

m

40 4 |

ta Theologorum fententia. Probatur: nam

Dith

charitás Theologica eft virtus, quà DEUS

t

diligitur propter fe, & proximus proptet

A |

DEUM, fed hoc ipfo motivum charitatis

m

eft bonitas illa , quà DEUS in fe bonus eft.

"TM

Ergo,

Confirm. Nam actus charitatis Theolo-

T

v

gice debet diflingui ab a&u Spei Theologi.

AR

c& , Íed hoc ipfo, ergo. Major eft certa,

qu:dm

eó quód he virtutes fint diftinde, minor

probatur : obje&um formale fpei Theolo-

g

y T

gice eft DEUl , üt nobis bonus, quemad.

i f

modum conftat ex didlis difputatione pra-

cedenti, ergo obje&tum formale charitatis

g,pïü&i- l

ia

Theologice eft DEUS, àt bonus in fe ; cüm

2

igitur hec bonitas in fe habeatur per quod-

libet predicatum effentiale DEI, vi cujus

uamjï"f'

eft infinité perfe&os , hinc fequitur non

g

;uodpïüï

tantüm bonitatem, prout hac juxta aliquos

w

eft fpeciale attributum , fcd ctiam quodvis

aliud pr&dicatum üt fummam fapientiam ,

i

Uu 3

j

: fum-

668

"Tractatus IV. de Virvt. Tbeol,

fummam jutlitiam , &c. effe motivum fuffi-

jcenn

gpicit

cieus charitatis Theologice. Hoc ipium de

du d

predicotis relativis, fcilicet. paternitate ; h-

, 6

listione, fpiratione tum a&tiva , tum petli-

fen uf

va. intell'gendum e(t, faéta fuppofitione ;

es, d

quód hec predicata in füo formait con-

fs n

cepru proüt diffioda à pradicaus ablolu-

tis includant perfe&ionem 10fiuitam, Con-

& eetiti

(lie. At

tririum nonnulli íeniiunt , qui ex tradtatu

E

de DEO fapponunt hac pradicara n for.

At J

mali conceptu noa includere pc:fcötioncm

tntsTh

finpliciter (implicem , nonnollr ramen euiam

hoc non obitante affirmant fufficere haec

ii

jüm v

predicata, eó quód propter idenutatem

cum nátura Divioa. conftituant. motivum

Wt

fuffi-iens charitatis Theolooica.

wout la

t

604 Dico 2. Charitatis Theolosicz objectum

materiale primarium effe DEUM ; fecunda-

UE

EPT

rium veró proximum, feu quamlibet crca-

(b

turam rationalem beatitudiis etetn& ca-

pacem. lta communis & certa Theologo-

ha, ld

rum fententia. Probatur authoritate ícri-

ttde d

prure : nam Matth. 22, habetur:; Diliges

* p

Dominum DEUM tuum extoto corde tuo;

N

& in tota anima tua, & in tota mente tuà;

liün (

hoc eft maximum, & primum mandatum;

Hilar !

fecundum autem eft fimile huic, &c. Ergo.

i wdy

Confitm, Ooj &u n materiale charitatis

1

NT

Theolosice ett illud , quod diligi poteft;

Wm W

& dcbct amore aiicitie , fed íolus DEUS;

n ] li

& cica-

Difputatio uff. 4rt, 1.

669

LT

& creatura rationalis poteft diligi amore

amicitie, Ergo, Major patet, eó quo

a&us charitaus de íe pertineat ad amici-

lt j

tlài , confiitentem 1n benevolentia mutud,

V

feu reciproca unione affcctiva inter aman-

U (

tes, üt ex D. Thoma Íuperiüs citato con»

u

ftat : minor etiam potet, nam folus DEUS,

Q

—

& crcatüra rationalis eft capax amoris ami-

Idl

citie. Atque hínc Doctor Angelicus 1, 2.

It

quaft. 25, art. 3. concludit ; nullam crea-

D]

turam iriationalem pertinere ad objcdum

i

chariatis Theologice, fi nomine hujus ob-

jecti intelligatur id , cui reciproco affetu

h

u

bonum volumus, etfi in alio. fenfu lauiori

.mol!'r-'ui

pertioerc poffit ad objeQàum materiale ,

prout fcilicet eff bonum illud , quod alteríi

du

ex charitate volumus , qua ratione volu-

(l

mus DEO gloriam exrrinfecam , exaltatio-

u

nem nominis, creaturarum exiítentiam,

60$

g d

Objicies . Non tantüm bonitas DEl ab-

ho

foluta, fed etiam refpe&iva cít objectum

u

formale charitaris Theologice, ergo. An-

: piet

tec, probatur : nam plura predicata DEO

od

intrinfeca , üt mifericordia, liberalitas , funt

objc&tum formale chariratis Theologice,

w

n

fed hec predicata. confütuunt bonitatem

m

DEI! iefpectivam. . Ergo.

Confirm. Nam per charitatem Theolo-

T 4

gicam poffumus amare beatitudinem &ter-

ii pO

nam , led hoc ipfo, ergo. Major probatur

Jit

autho-

P

]

Uuq..

|

670

kTraä».;!u; IV. de Viriut, Theol.

i

authoritate S. Auguftini lib. 1. foliloq, c. 6-

dicentis : nos per chsritatem defiderare

gpdin

qos bec !

DE! coafpe&um , ideóque etiam S. Thom,

1. 2. quzfl. 25.art, 4. ait : bonum divinum,

p(*MJI d

loran Dl

prout hoc «ft obje&um beatitudinis effe ob.

je&um charitatis Theologice. Ergo.

anors t

Confirm, 3. 'Charitas Tbeologica, prout

d d

importat amorem amicitie , erea DEUM

tia oU

fundatur in mutua bonorum communica-

vecié d

vl oa

tione, quà (cilicet nos DEO, & DEUS fe

nobis communicat, üt S. Thomas fupra ci-

s N«

tatus art. 2. docet, fed hoc ipfo, Ergo.

(bydtst

Refp. D. antecedens : bonitas refpc&tiva

& oydu

fpecificativé fumpta, C. antecedens, redu-

g ln

plicativé fumpta. N. antecedens & confeq,

vt dlgtt

Ratio diftinctionis: quia licet plura predi.

w no

cata DEO intrinfeca exprimant boniratem

&tb

illius refpe&tivam , quia tamen hzc eadem

"pltt i

predicata, prout funt perfedtiones Divinge

itictydu

conftituunt DEUM in fe infinité bonum,

i,

ideó fub hoc conceptu pertinent ad chari.

tf

tatem Theologicam , fecüs autem fub alte-

1 (j

fO conceptu , prout fcilicet mifericordia,

(frm

& liberalitas. Divina remittendo peccata ,

MITT

conferendo beatitudinem nobis bona eft,

T.

Ad confirm, 1. D. maj. per charitatem

"iT

Theologicam poffumus amare beatitudi-

(tnfr

nem zternam , prout precisé nobis bonam.

"g

N. maj. prout bonam ipfi DEO, C, maj. &

m ,Lugg

fic diinda minori. N. confeq. Nam per

At (;

acum

J

HEST

Difputatio ult. Art, l.

671

^f

[:^

a&um chariratis Theologice eatenus ama.

re poffuuus nofttam beatitudinem , quate-

4

LT

nus hec eadem beatitudo, prout à nobis

pcfleffa, cít bonum aliquod redundans. in

It

,

gloriam DEI, ita vt ultimus finis cui, hujus

ainoris fir DEUS ipíemet,

)k ], lcl

Ad coufirm. 2.. D. maj. fundatur in mu-

i

Ti

Ü

tua commuricatione bonorum, prout hec

D

precise eft bona ipfi amanti. N. maj. pro-

?£US£'

ut eft bona amato. C. maj, & fic diftin&a

N

minori, N. confeq.

M

Objicies 2, fi fola bonitas DEI abfoluta 606

*lfæä*n

effet obje&um formale charitatis Theolo-

d

gic& , fequeretur, quód DEUM non poffi-

T3

mus diligere charitate Theologicá propter

1j

bepceficia nobis collata , & diligentibus pro-

X

miffa, fed hoc admitti nequit. £rgo. Ma-

at

jor patet , minor probatur:nam plerumque

jDrit

ad eliciendum aétum charitatis Theologi-

bontt

c& excitatur, & movetur voluntas noftra,

r

confideratis bencficiis à DEO collatis fci-

fj ii

licet creatione, redemptione, &c. Ergo.

TOU

Confirm. 1. DEUS ipfemet vult & pre-

Wu

Cipit fe amari propter beneficia nobis col-

d

lata, & quidem amore fuper omnia , fcu

huntt

charitatis Theologice. Ergo.

ett

Confirm. 9. DEUS , üt author bono-

js

rum fupernaturalium , quin imó juxta Sco-

(,ni;

tum , Lugonem , Ripaldam , plurésque alios-

M

contra Cajetanum , ctiam üt author bono-

[fxl

uu $

rum

l

672 L tTradatus YV. de Virtut. 'Tbeol.

rum naturalium poteft effe objectam cha-

TT

, dids

ritatis Theologice , dummodo praluceat

cognitio — fupernaturalis ,

repraíentans

M

jonorum

DELUM tanquam authorem bonorum na-

turalium , fed hoc ipfo. Ergo.

v d'

Refp. D. maj, Propter bencficia nobis

g, qu

collata tanquam motivum intrinfecum ip(ius

matens (

ifindi m

charitatis Theologicz.

C. maj. tanquam

motivum extrinfecum. N, maj. & fic di-

d 7

flincta minori, N. coníeq. Ratio diftin-

(yas,

&ionis eít: quód ille amor, quó DEUM

ïig;ll[ 400

dilisimus propter beneficia nobis collata,

myap

a pobt

aut promiffa, ranquam motivum intrinfe-

cum non fit a&us charitatis 'Theologice,

fint Q

AILOIOD DL

fcd. pertineat ad fpem , vel gratitodinem ,

per huac tamen a&um ulteriüs difponitue

Coftg, |

voluntas ad eliciendum a&um charitatis

w dii

Theologice , quo DELIM amamus propter

n nat

fe , üt conftat à paritate in humanis, quan«

EM W

do fcilicet poft accepta ab altero benefi-

tttdni

cia, eundem primó diligimus amore con-

z.:n:ucm T

cupifcentie , fed poftmodum confiderata

v ndinty

z

ex his ipfis beneficiis ejusdem bonitate ab-

!1"0.3

foluta, eundem diligimus amore amicitiz,

Abf

Ad confirm. 1. D. antecedens : DEUS fe

Itl li

vult diligi propter beneficia per a&tum cha.

ucelty,

ritatis Theologice , ita nt hzc bencficia fint

NT

motivum intrinfecum ipfius charitatis,quà

Vg N

talis N. antecedens, ita ut hac beneficia

idt t

fiat motivum extrinfecum, C, antecedens,

LT

& N.

L

' Difputatio ult. 4rt. T.

673

N

T

& N. confeq. Ratio diftinGionis conflat

ex dictis,

w(,')

OA

Ad confirm, 2. D. maj. DEUS, üt author

bonorum fupernaturalium , & naturalium

poteft cffe objedtum charitatis Theologi.

V t

ce , quatenus eft nobis bonus.

N. maj,

Áj

quatenus eft ia fe bonus.

C, mai, & fic

| t

difin&ta minori, IN. confeg. Ratio diftin-

',&W

6; i

Gionis conftat ex numero pracedenti,

0 C

07

Objicies 3. contra 2, conclufionem, Re-

)

pugaat amicitia inter DEUM , & creatu.

AH

r

1am,ergo. Conlequentia patet , antece-

m:

dens probator: nam amicitia non datur,

M

nifi inter xquales, fed inter DEUM, &

ul

creaturam nulla eft equalitas. Ergo.

djnin

Confic, Poffüumus nosmetipíos dilige-

du

re per charitatem Theologicam, ergo ob.

i p

[

je&um materiale charitatis non eft folus

d

DEUS,; & proximus. Confequentia patet,

0 t

antecedens probatur: nam obligamur ad

n at

charitatem Theologicam , quà nobismet-

i

!

ipfis velimus beetitudinem aternam. Ergo.

o

Refp. D. antecedens.. Repugnat amici-

T

tia vulgaris,feu fodalitatis.. C, antecedens,

: DU—

amicitia dignationis, & fupereminentiz. N.

du

antecedens, & coníeq. Ad probationem

u

antccedentis fimiliter diftinda majori , &

minori, N, confeq,. Ratio hujus eft : quia

hutd

j r

licet inter DEUM , & creaturam dari non

pre.

! antfü?ï

poflit amicitia vglgan's, Ícu fodalitáus

fup-

]

674 Traä?atLu.: lV. de I;ir*ut. Theof,

-,mximüï 1(!

fupponens aqualitatem — perfe&tam | inter

[

amicos , poteft tamen dari amicitia dipna.

qIIO

Q

v f

tionis, & fupereminentie , que predicam

aqualitatem non fupponit, cujusmodi ami.

deóqu d

citia etiam in humanis dari poteft inter

Áinis i

Patrem , & filium ; Dominum,& fervum &c,

faritt

ia ij

Plura que ifthic opponi folent ; refoluta

funt in tra&, ,de gratia, ubi oftenfum eft,

, pl

v d

gratiam habitualem effe formalem amici-

uam inter DEUM , & creaturam.

vflan a

Ad confirm. C, snt.. N. confeq,. Ratio

sidind

hujus eft : quia licét non poffit aliquis ama-

nitiltic

re femetipfum amore amicitie ftri&te tali,

i, 5

adeoque hoc fenfu habere charitatem ad

&t ipts

femetipfum , üt cum D. Gregorio hom. 17.

t

in Evangelia obíervat S. Thomas, fuperiüs

bad ch

citatus, habet nihilominüs homo charita-

telca

tem erga femctipfum, quatenus fibi amat

*in ff

beatitadinem, hanc eandem ultimó refe-

MT

rendo in DEUM , ita ut talis aCtus includat

ET UMT

amorem benevolentig, Exhuc ufque dictis.

i dty:

608 Conílat 1. Quód charitas Theologica

IT

habeat pro objecto formali intrinfeco bo.

od

nitatem D El abfolutam , non folüm prout

f;'xha'c'ïls lj

hzc importat, vel attributum aliquod fpe-

ET

ciale, vel colle&tionem ex omnibus attribu-

RT

tis, fed etiam prout importat quamcunque

"

perfe&ionem DEI neceffariam.

2. Quód

At

obje&um materiale primarium charitatis

"n

"Theologice fit DEUS, fecundarium autem

t W

proxi-

."

,

W, ' |

II

j

Difputatio ult. Art.

675

i

àij,

|

proximus , fpectató. fcilicet bonó primarió,

quod DEO, aut proximo volumus tan-

hm l

Autyj

quam fini cui, fcilicet beatitudine eterna ,

adcóque creatura rationalis hujus beatitu-

ïpWi:;'

m

dinis incapax non eft objc&tum materiole

charitatis Th

ogice, etfi eandem fub alia

WU

X

hn d

ratione refpi

*e poffit charitas Theologi-

ca, prout fcilicet eidem volumus bona ,

ht ii

quorum eít capax, ut exiftentiam realem

perfectiones naturales, &c, hec tamen ul-

1

timó referendo in DEUM , üt finem cui,

t

prout ifthic'S. Thomas quafl. 25. art. 11.

mtidi

obíervat.

3. Quód DEUS non folüm àt

I

author füpernaturalium , fed ctiam üt au-

ün

thor nature poffit effe objc&tum materiale,

T

& formale charitatis Theologice , dummo-

) d

do przluceat eognitio fupernaturalis, hac

TU

etenim feclufa talis amor folummodo effet

ii

naturalis,

Atque in hoc fcnífo intelligen-

"T

dus eft S,'Thomas parte r. queft. 6 art. 4,

yfqucdiäa

ad 4. dicens : DELIM tanquam authorem

Teolgt

nature diligi amore naturali. Neque fen-

af« Y

tentiz predicte obftat; quód damnata fit

jin y

Y

Michaélis Baji fequens propofitio 2«. di.

u

j

ftin&io illa amoris naturalis , quo DEUS

Is 1

amatur , üt author naturz ; & eratniti, quo

u

um

DEUS amatur , üt glorificator, vana eft, &

d

commentitia ; haec fiquidem propofitio

n

u

neutiquam ideó damnata eft , quód Bajus

hrun

dixerit poffe dari fupernaturalem amorem

DEI,

| Tratlatus YV. de Virt. Theol.

]

676 |

DEI, üit authoris nature , fed ideÓ, quia

yiic

negavit pcfle DELIM, àt authorcm naturee

t

Conr

diligi dile&ione naturali, cujus oppofitum

ex allegata S. Thoma dottrina couftat,

g!&itur [

11 al

definitum

Anricurus lf.

de hu

ub

r du

Expediunt

ur rcliqua de chari-

tate Tbeologica.

fregudit

Uzres 1. Àn habitus charitatis Theo-

hi, B

609

logice diftinguatur realiter à gratia

RTT

vt du

fandlificante ? Refp. affirmativé cum S. Th.

0O 0C

1, 2. quaft, 110. & communi Theologorum

fententia, Probatur; quamvis etenim una ,

TY

eadémque realiter indivifibilis qualitas pof-

inoti 5f

lu a

fit effe gratia fanQificans, & habitus cha.

ritatis , nihilominus probabilius eft, quód

NT

redicte qualitates fint realiter diftindte;

t ltor

€ó , quód de illis Scriptura & Concilia tan-

ET

quam de donis diftin&is loquantur, üt col-

tgig,

ligitur ex verbis Apoftoli 1 ad Corinth, 13.

LUM

Gratia Domini noftri JEfu Chrifti, & Cha-

"httty

rifás.DEI, &c, Et Concilio Trid, feff, 6.

t v

cap. 1. fic loquentis : juftificatio non eft fo-

, (

la peccatorum remiffio, fed & fanctificatio,

At d

& renovatio interioris hominis per volun-

&t

tariam fufceptionem gratig , & donorum,

Qntefoy

de quibus donis poftmodum fubjungit : ia

Wtiy

ipía juftificatione hac omnia fimul infuía

accie

Amhoxim

"

bf'j]zutah'a ul!v./ 4t. H

677

h W

accipit homo, fidem, fpea;, & chatitatcm'.'

"

E:rgo,

J;Jl!c?p[.']

Confirmatur : Nam habitus fpei diftin-

l

g^itur rcaliter à gratia firéificante , pront

ipfi adverfarii fatentor idque à Tridentino

definitum eft, ergo idipium dicendum -ft

|

[

de habitu cbaritatis, ür oftenditer à pari-

Hs

tate ; fi enim intelle&tus diflingueretur rea.

liter ab anima raticnali, tunc. id ipfum à

fortiori dicendum effet de voluntate, ergo

liT

fimilicer,

Ex quo ipfo habetur difparitas ,

d

& fimul retorquetur argumentum, fi ad-

«

veríarii dicant , defa&tó intelle&um , & vo-

n

luntatem non effe potentias realiter diftin-

R À

Gas ab anima rationali. Neque obftant te-

u p

ftimonia SS. Patrum ,quibus charitas fiepiüs

jins du

appellatur amicitia, aut eidem tribuitur ju-

r

ftificatio , hec fiquidem intelligenda funt in

x ll

Íeníu latiori ob illam connexionem mu-

Cv

tuam , quà juxta leges moderna providen-

aunit

tiz charitas, & gratia nunquam ab invicem

(nrtd

feparantur, & hec eadem aliis teftimoniis

lliniu &t

retorquentur , quibus interdum fidei tri-

buitur juftificatio , üt fzpiüs Apoftolus.te-

p

ftatur, Cetera , quz opponi poflunt, fol-

T

vuntur ex didis difp. z. n, 17. &c.,

jj "

Queres 2, An habitus charitatis Theo. 610

iA

logice formaliter juftificet, faltem tanquam

forma partialis? Refp. negativé, Probatur

j [ubi'lfäï

authoritate Tridentini fcl. 6. cap. 7. dicen-

" '

ts

678 Traäïa;æ lV.. de Virtuf.r Tl;;;)l.

tis: unica formalis caufa , fcilicet juftifica-

gt

Talis|

tionis impii, eft juftitia DEI, non quá ipfe

juftus eft, fed auá nos juítos facit , quà vi-

ugp

delicetab eo donati renovarmur fpicitu men-

tét n

tis noftre, & non modó reputamur ; fed

pmvid-

veré jufti nominamur & fumus , juítitiam

tinend

N

in nobis recipientes, &c, Ergo cüm juxta

Tridentinum unica caufa formalis juftifica-

Thcoh

deaut

tionis fic juftitia infufa, feu gratia fanctifi-

cans , fequitur ; quód habitus charitatis di-

digii

tl

ftin&us realiter à gratia fan&ificeate non

fit forma partialiter ju(tificans. Neque ob.-

fiícus :

n

ftat , quód ifthic Tridentinum dicat unicam

caufam formalem effe juftitiam , quá reno.

li hii

quiaa

vamur , & prateréa fuperiüs affirmet hanc

renovationem fierí per voluntariam fuíce-

M:

ptionem gratiz , & donorum , üt ex verbis

t hn

numero precedenti addu&tis con(tat , nam

t

aliàs fequeretur , quod etiam habitus infu-

dv

fus fidei Theologice fit forma parcialiter

a(

juftificans , quód adverfarii non admittunt,

b

Solüm igitur hec intelligi poffunt de juftifi-

t

catione in fenfu latiori fumpta, quatenüs

nyj)

hec, prater formam ftricté juftificantem ,

m

fcilicet gratiam habitualem , importat plc-

lU of

nam renovationem mentis, per dona con-

m

61

comitantia gratiam fan&tificantem.

Rs

Queres 3, An aGus charitatis Theoloe

8 g

gice formaliter ju(tificet peccatorem ? Refp.

Vb f

nutmn

negativé, Probatur ; nam juxta Tridenti

alice

: )Diuffuta'tio ult. ärt; It

679

lr

allegatum N, pracedenti unica caufa for-

ml

! |

malis jüftificationis eft gratia habitualis ,

S 'hqt. |

ergo actus chariratis Theologice formali-

1]

ter non juftificat, et(i juxta leges moderna

p |

providentiz fit difpofitio infallibilis ad ob-

X ia

tinendam gratiam habitnalem.

9 d ja

Neque obflat 1. Quód a&us charitatis

ii ;püni;,

Theologicz ex fuo conceptu effentiali vi-

il l

deatur eífe amor amicitie , contra enim

T

e[t , quód a&us charitatis fit quidem effen-

lt D

tialiter amor benevolentig , adeoque de fa

Mb

fofficiens ad. amicitiam, non tamen fit cf.

kiwa

fentialiter amor amicitiz , nifi fuppofità gra-

MW

tià habituali, tanquam formali amicitid, üt

r

conftat ex dictis n. 20.

"p

Neque 2. Quód poffibilis fit a&us cha-

d

ritatis Theologice ab intrinfeco connexus

ul

cílentialiter cum gratia fanctificante , vel

MT

decreto DEI promittentis gratiam fan&ifi-

g pl

cantem. Contca enim eft, quód hoc trans-

] adantt

miffo nullatenüs fequatur ipfum actum

j 4j

charitatis effz formam juftificantem , fed

u t

folummodó fequatur illum effe connexum

ficoti decretum

gt

cum forma juftificante ,

DEI conferentis gratiam habitualem eft

i

T

pv

quidem effentialiter connexum cum forma

ümtm'

juftificante ; non tamen formaliter juftifi.

cat peccatorem , quod ipfum ab aliis pari-

ginli

M

tatibus facilé oftenditur, Catera, que op-

mtOIClD

X

poni

680

Tra&latus 1F. de Vivt. Theol,

ftum Ht

oni poffunt, folvuntur ex didtis in tra&.

[

de Gratia n. 205.

61

Queres 4, An , & quomodo a&us cha.

otuD.

ritatis Theologice appretiativé fuper om-

cujsix

nia tendat in DEUM ? Refp. Charitatem

Ut cont

H di

'Theologicam eatenüs appretiativé tendere

in DEUM fuper omnia, quatenüs voluntas

foll, «

per talem actum fic DEO adhzret tanquam

amit,

fini cui , ut illum praeferat omnibus bonis

pe t

m

creatis, que cum hac adhafione componi

lt dinis

non poflunt,

Hinc triplex gradus adha-

fionis appretiative affignatur in charitate

Mf

Theologiéa : primus eft, quo DEUS diligi-

Jratà, |

purelad

tur fuper omnia bona eidem graviter di-

fplicentia , ideóque talis amor includit vir-

Uil

tuale propofitum fervandi omnia precepta

tADfa,

graviter obligantia, & virtualem detefta-

Tl dongt

tionem cujuslibet peccati mortalis, atque

FTT

Ti d

hic idem actus charitatis cft graviter pra-

ceptus, & preterea neceffarius ad obtinen-

DT

dam juflificationem peccatoris extra Sacra-

Ut t

mentutmne

Alter gradus eft, quo DEUS

t d

diligitur fuper omnia, eidem quoque levi-

t

ter difplicentia , ideóque talis a&tus eft

My dj

propofitum virtuale cavendi pofthac om-

il

nia peccata, ctiam venialia, eorümque

LT d

eft virtualis deteftatio, Tertius gradus eft,

lul ln

quo DEUS diligitur fuper omnia , que ci-

t

dem pofitivé non placent ,etfi pofitivé non

" d.

difpliceant ; ideóque includit virtuale propo-

Woilhg

fitnm

D Nllquip

Difputatio V T, Art, H

681

LT

fitum femper agendi illud, quod DEO po-

finvé , aut etiam magis placet, quàm op-

T

pofitum , & fimul eft virtualis deteftatio

T

cujuslibet ic;perfectionis deliberate , pro.

um

ut contradiftinctae à peccato etiam veniali,

[

Hanc charitatem . exigit $. Auguft. dum in

i

foliloq. cap. 19, ait : mínüs te Domine

ia

]7

|

amat , qui tecum aliquid amat , quod pro-

Ptgl té non amat.

"

Queres 5, An detur preceptum fpecia-

613

(l

I

le charitatis Theelogice ergza DEUM?

Q

Refp. Affirmativé cum certa Theologoium

V

Íententia,

Ratio defumitur ex verbis Scri-

a

turg Matth. 22. fuperiüs n, 474. addn&is,

t

ubi iftud appellatur primum & maximum

T

mandatum, Hinc etiam per Alexandrum

ii

V. demnata eft: feqnens propcfitio : Ho.

a

mo nullo unquam vi:e fug tempore tenes

j p

tur elicere actum fidgi, fpei, & charifatis, !

79

ex vi divinorum praceptorum ad eas vir-

Qu

tures pertinentium. Unde infertur à con-

jD:

trario dari fpeciale preceptum pettinens

ul

ad virtutem charitatis Theologice.

Neque obítat , quod preceptum iftud

u

j d

fpeciale non exprimatur in Decalogo , con-

tra enim eft, quód fufficiat illud exprimi

!

as

in eliis (cripture locis, tanguam primum ,

1 grldasï

& maxinum mandatum , à quo univerfa

"m

lex pendet,

uia fcilicer hac dilectio eft

!?ghxisfï«

propofitum faltem virtuale obfervandi ome«

'iumltrg

nia reliqua przcepta.

Ne-

682

YraSatus 1V.. de Virtut. Theol.

Quod precepto dilisendi

fdni

Neque 2.

DEUM videatur fatisfieri per obfervantiam

ta eitt

Decalogi, aliorümque preceptorum , juxta

robub

illud Joan. 14. qui habet mandata mca , &

ünde

quitq

fervat ea, ille eft, qui diligit me.

chanidt

S, Aug. ferm, 17. de terhpore ait: DEI di-

p u

le&io in obfervatione mandatorum ejus to-

Tobemy

ta confi(lit.

Contra enim eft, quód ob-

pnfümu&

fervantia reliquorum przceptorum fit dile-

dip d

&io DEI cffe&iva, quatenus eadem proce-

hii

dit ex formali dilectione D EI, cum qua

gt

transgreffio mandatorum graviter obligan-

tline D

tium iocompoffibilis eft , non tamen haec

& ine d

Obíervantia mandatorum , que non procee

fiots, )

dit ex motivo charitatis Theologice cít di-

Br r

le&io DEI formaliter talis, fcu a&tus cha-

ii

ritatis Thcologice ,üt $. Thomas quaftione

Accedit,

s. q

1oO0. art, 1. aliíque obfervant.

én ii

uód Cornelius à Lapide aliíque allegata

verba Chrifti Domini affirment , intelligen-

þ»l, h

Atottia

da effe de obfervantia mandatorum , qua

RTT

]

pro morivo habent bonitatem Divinam,

TT

ideóque eft actus charitatis Theologice. .

T g

614 Quares 6. Quando per fe obliget pra-

MLUT

ceptum charitaus erga DEUM ? Refp, cer-

Vi lt

tum effe, qnód preceptum iítud per fe ob-

fürtit u

liset , quemlibet adultum fepiüs in decur-

n

fu vite, ut ex tribus propofitionibus fe-

wæm;

quentibus per Innocentium XI. damnatis

eonftat, (cilicet $. an peccet mortaliter, qui

Wt w

acrium

hl

|

Difputatio ult, Art. If.

683

FW

a&um dile&ctionis DEI femel tantüm in vi-

Y

ta cliceret, condemnare non audemus. 6.

u

lii

probabile eft , ne fingulis quidem rigorosé

quinquenniis, per fe obligare preceprum

.

charitatis erga DFUM, 7. tunc folüm obli-

Wt

gat, quando tenemur juftificari, & non

ht

habemus aliam viam ab ea, quà juftificari

TT

-

poffimus. Hinc itaque conclud't Gormaz

i

dilp. 2, de charit. fe&t, r. quód . preceprum

T0

iftud per fe obliget imprimis quidem poft

n

obtentum ufum rationis, & fufficientem no-

l

titiam dce DEO tanquam primo ptincipio,

& finc ultimo.

Pariformiter in articulo

m

mortis , có ,quód convenientiffimum ffit, ut

712

creatura rstionaslis DEUM agnofcens, eune-

t

dem fuper omnia diligat, faltem tempore

st

predido , quoad tempus autem interme.

od

dium illud per fe obligare fingulis menfi-

A

bus, etfi fateatur. plerósqoe excufari ob

qug

ignorantiam inculpabilem , fimul taman ob.

hn qü'l

fervat paucos effe timorate confcientie fi-

Jumity

deles, qui a&tum charitatis frequentiffime

g.

non cliciant, üt contingit, fi occurrente

m m

tentatione vitent peccarum ex hoc moti«

vo, quia DEO difplicet , aut opus bonum

i

p

exerceant ex hoc motivo, quia illud DEG

ynos

lacet.

618

pnon "

Queres 7. An, & quomodo prieceprum

charitatis erga proximam fingulos obliget ?

j us

M

qu

"

Relp, Praceptum charitatis erga proximum

x5

Obli«

694 &'mäatw IV, de Virtut. 'Theol.

T

obligare ad a&um internum dilectionis; üt

ts iil

cum S, Thoma 2 2. queft. 44. art. 7. com-

eft d

munis & certa Theologorum fenteotia do.

at

cet, Ratio defumitur «x verbis Matth.22.

p

& foaun. 13. Hoc e(t preceptum meum,

ylino1

ut diligatis invicem , ficut diexi vos.. Hinc

etiam ab Innocentio XI. damnata funt fe-

Qu

quii b

queates propofitiones fcilicet 10 non re-

pl[!lly (

nemur diligere proximum a&u interno, &

qui hh

formali. 11. precepro proximum diligendi

p

fatisfecere poffumus per folos a&us exter-

Tij u

nos. E&quibus deducitur, quàd hutc pra-

xpus

cepto non farisfaciant , qui 1nimico folüm

loAl

figna externa benevolentie exhibent, fcd

L

eum interné odio habent.

du

. 616

Queres g. àn ex codem habitu chari.

Tib

tatis Theologice diligatur DEUS , & pro-

NT

ximus ? Refp. Affirmative, fadtà fuppo(itio-

tibày

ne, quód proximo diligamus bona , rcfe-

p

rendo eadem ult!mó in DEUM tanquam

t Th

finem cui , fecüs aurem, (i hec eadem bo.

ET

pa non referantur ultimó i0 DEUM. &a.

tio defümitur ex conceptu charitatisTheo-

Mi

M at

logice, Confirm. idipfam authoritate .

Thome 2. 2. queft. 103. art. 3. ad 2. di-

fqumh&ql

U.

Éentis : Ratio diligendi proximum cft DEUS,

Wt t

pon enim per charitatem diligimus in pro-

QR

ximo , nifi DEUM , & ideo eadem charitas

Vnd

eít , qua diligitur OEUS, & proximus, funt

tamen differentes alig amicitig à charita-

ETA

te

!

Difputatio uit. Artic. IT.

685

n

te fecundüm alias rationes , quibus homi.

134

nes amantur.

Ex quo concluditur, non

effe a&um charitatis Theologice , fi quis

M

lt

amet proximo: bona , propter illius San&tie

,

tatem , quà talibus bonis digaus eít, fi hec

"n

ultimó non referantur in DEUM.

716

11]

Quares ultimó. An charitas Theologica,

m i

quam habet comprehenfor , feu beatus in

")!

pattia , differat fpecie ab illa charitate;

quam habuit in via? Kefp. Certum efle im-

ltl

qu

primis, quód idem entitativà habitus chae

ritatis maneat in patria, qui eft in via, quód

d

a

complures fide certum effe afferunt, ex il-

lo Apoft. 1. ad Corinth. 13. Charitas au-

b t

I

tem nunquam excidit, Quod veró concer-

nit a&um charitatis Theologice, diverfa eft

i dih

*;W

Theologorum fententia: negatSuarezactum

charitatis in patria fpecie differre à chatitae

i

TM

te in via, quod omninó certum eft, fpe-

&ato precisé predicató effentiali ipfius cha-

|ungit

lo o

ritatis Theolosice,cÓ , qnód Beatus dili-

gat DEIIM fuüper omnia , ex motivo ipfius

( V

bonitatis abfolute , quam charitatem pari-

gT

tef exercemus in via. Affirmat econtrà Vae

d

fquez aliíque, a&um charitatis , quetm clicit

!

; gl

Beatus, differre fpecie ab a&u viatoris ,etfi

"

non omnes in affignanda hac differentia

ynut

conveniant , inprimis enim aliqui dicunt

df

actum charitatis in patria effe intenfiorem

a

a&u viatoris refpc&tu ejusdem fubjei , eó

quód

iiv

XXxA4

r

)

696

radatas 1F, de Virt. T£eol,

vitort

quód viator eliciens a&tum charitatis accipi-

at in proemium augmentum charitatis, ideo-

eddtt

que cám poftmodüm in patria diligat DE-

df

UM juxta intenfionem habitüs , hinc fequi-

churt

vifonc

tur adum illius intenfiorem cffe in patria,

quolibet a&tu , quem clicuit in via, contra

fs d

tamen opponitur , quód viator poffit elice-

durin

ze adjutus auxilio tranfeunte fupernaturali

ontina

aQum charitatis intenfiorem fuo habitu,

oppoüwmü

idcoque licét in eodem inftanti accipiat in

t ii

premium novum augmentum charitatis ,

fe L

non fequitur, quód cliciat poftmodum

Mu &

aQum inten(iorem in patria , eó quód tunc,

ln

juxta communiorem fententiam ,a&tus nun-

pil

Alii

quam excedat intenfionem habitüs.

pro. differentia affienant , quód a&tus cha-

(

ritatis in patria fit neceffarius, cüm econ-

tra a&tus cliaritatis in via . fir liber,fed huic

opponitur, quód quidem factus charitatis

aliquis, non tamen omnis fit neceffarius in

patria , eó quód Beati preeter amorem bea-

tificum necífarium , poffint elicere alium

actum charitatis liberum , ut conftat à pa-

ritate in Chrifto Domino; qui non obftan-

te vifione beatifica, quam femper habuit, li-

beré elicuit actus charitatis Theologica.

Alii affignant majorem perfe&tionem, vi

cujus Beatus DELIM appretiat füper omnia

juxta tertium gradum perfedtionis fuperiüs

affiznatum ; fed his opponitur, quód

etiam

viato-

L

Difpatatio nlt.. Art. II,

687

T

viatores infigni San&itate prediti ejusdem

M

perfe&ionis actus eliciant,

Alii denique

i

differentiam collocant in eo, quód a&us

uc[t;;

charitatis in patria, effentialirer pendeat d

HP?'l

vifione bestifica, adeoque fub hac ratione

J

fpecies differat ab a&u charitatis, qui eli-

T

citur in via , atque bec videtur omnium

T

optima differentia, qui tamen defendunt

i

oppofitum , negant a&um charitatis entita-

ii

tivé effentialitet effe connexum cum illa vi-

fione, & folüm id admittunt de amore

i

beatifico reduplicativé fumpto.

Atque

w

hac de Virtutibus Theologicis pro tem-

poris brevitate dicta fufficiant,

H

Bïm

T

Ou Ao Mo Do G.

«

ii

t

ep

hi

j u

p

[j

j

Ti

b

d

n

a

Mi

poit

um

p

IN-

JdUa

quödä

[

€X2(o)8€&

flotem L

L)ban2 pl

mantur t

q at

t if

50 ( 49 08 828 48 4b D

Qnulum '

tors bt

cà adfdo

INDEX RERUM

u r

ii i

Juxta Numeros

marginales,

Certitudine adhafionis af*

fníed

A.

U

fe&ivae & appretiativae fur"

joecda

A

Ctus Fidei Theologicz |mior eft quovis a&u natura

iro bnira

eft affenfus ab intelle-|li, 443. modo is non fit fide!

qur, d

Qu veritati divinitüs reve- exiftimata , feu apparenter

latz przítitus. 94. — Omnis 'talis 455. Refolvi nequit ul-

fmw d

a&tus fidei ftridie talis eft af-|timó in authoritatem & te-

ii

IU

fenfus mediatus. 472 Elt vit- |ftimonium - mere hunianum

hp i,

tualiter difcurfivus 391.405.,tanquam motivum fuum in-

hd f

elici etiam poteft per difcur-|trinfecum ídque remotum.

fum formalem , 393. 406.|475. 489. Neque in motiva

Y ld |

t u

Componi poteft cum evi- credibilitatis przcise quà ta-

lii w d

dentia in atteftante 411.427.,lia, feu prout ab omfti re-

imó & cum evidentia in at-| velatione diviná etiam refle-

n

teítato 413. 4.29.

xà realiter , aut formaliter

A&us Uui;

AGus quivis fupernaturalis| diftin&a. 475. 490. Sed ulti-

t d

Ftta

Fidei Theolopica certitudi- , mà refolvitur in authorita«

L L

ne infillibilitatis abfoluta five|tem & revelationem divinam

L ïnüïnlm

quoad fe certior eft quociín- ! tanquam fuum motivum in-

que affenfü naturali etiam|trinfecum Zf quod per illu-

DT

metaphyfice evidente 433./ftrationem fuafivam imme-

h

IW[ [

447. Seclusá tamen eviden-|diatam Spiritüs SanGi tan-

ntvo*.em)

tià in atteftante vel atteftato| quam motivam Z£ 4uo intel-

fmt! bü.

certitudine infallibilitatis re-|le&ui credentis propofitum.

fpe&tivá, feu quoad nos, cer- |477. 491.

t

tior non eft affenfu naturali

AQus Spei Theologiez

fl v

fVenfy

mietaphyfice evidenti 448.!fupernaturalis prout hzc ab-

OF-

| Mt? ]

Index Rer.'um.

i

folutam fiduciam importat ,|reftritione purt mentali

:

quantum ex parte DEI, fum-|conjuné&tam Chriftus Incarna-

T certus eft, & efientiali-|ta Veritas nunquam adhibuit

j

ter infruftrabilis. $31. 543.| 148. Secüs de amphibologia

Quantum veró ex parte via- cumreftri&ione externa con-

toris Beatitudinem cum fidu-|jun&a dicendum 136. 159.

If

Cia abfolut& expe&antis , fe-

I141.

clu:á fpeciali revelatione di-

Apprehenfio alia neutra,

V

vinà infallibiliter certus, &

alia fua(iva. 94. Suafiva fu-

infruftrabilis non eft. ;55

ad

Áit (

pernaturalis -requiritur

"774

545« Quoad beatitudinis ob-

a&um Fidei , inclinat ictelle-

du

tinenda fiduciam, proutmo-|ftum ad affenfum , non ta*

tivo fuüo formali primario in- men necelfitat: ratio hujus.

nixam , efleotialiter fumm6&9s.

firmus eft , tum. adhzfione!

Affen

fus alius mediatus ,

appretíativà , cum affectiva, |alius immediatus eft. 470.

J!H!l

?

$49. 563. Quoad eandem fi-:

Alfenfus formalis przmif-

[ uf

duciam veró , prout motivo fis, authoritatem & revela-

fuo formali fecundarie inni- tionem divinam explicit& im-

T

d

xam , feclusá ipeciali revela-' portantibus , praftitus, non

J

ql]

tione , nec adhaefione appre ,eft partiale motivum Zf 4uod

tiativà, nec affe&ivà fummt,przftandi affenfum conclu-

ij od

firmus eft. $ 51. 564.

fioni, feu myfterio revelato,

T

AGus CharitatisTheologi- |(ed folàm conditio, fize q««

jf

cx non juftificat formaliter,zoz feu applicatio, aut mo-

Ts

peccatorem. 6r i.

tivum Z£ qUo. 407*

; t

Autheritas DEI

loq uentis

n &W' !

A&us vitii componi poteft

ab intrinfeco realiter cum,;eft obje&um formale pri-

st

habitu virtutis per fe infufz ,mum, & immediarum Fidei

al Y

49

Theologicz. 96. Conftitui-

m P

Amor concupifcentiz, be- |tur per folam veracitatem &

T.

nevolentiz , & amicitiz quid |fapientiam. 98. 111.

"Ti

fint? 602.

^

B.

i g

Amphibologia quid fit 13:

quot modis ad verum lo-

Enevolentie amor quid

"

quentis fenfum determinari

fit ? 602. Bomias in

L"b

TU

poffit ? 132. 133. «am cum! DEO duplex. ibid.

Cana-

Tudex Revam.

2

t

C

genda poteftatem contulit

222.

I o

^Anonizationum decreta

Contt?

Cognitio fupernaturalis

iutbur T

funt revelationes divi-|nulla poteft effe fala. 195.

na mediata. 258. 239.

» . Coguitio effentialiter certa

reipr d

Certitudo cognitionis , in & infallibilis de perfeveran-

Conen

quo confiftat ? 409.'

tia finali abfolut& futura non

l condia

Certitudo

infallibilitatis requiritur ad a&um füper-

,äaumb .'

generice fumpta quid fit2450. |naturalem fpei , prout hec

quotuplex fit? 430. 43 t.

obfolutam obtinendz beati-

ii 1 i

gl't mäü*!if

Certitudo fubjediva quo-|tudinis fiduciam impórtat.

(lp n

ad fe, & quoad nos quid fit! $44.

(kmi

432. alia eft adhaefionis me-

i

Comminatoria locutio. vi«

re intelle&ualis, feu necef.

l

de Jocutio-

li o

"ETU

faria alia adhaefionis affc&i-f Concilium Oecumenicumg

fnn vt

v& , feu libera. 452.

l

feu generale quid fit?. quid

Certitudo a&tüs Spei un-

!

item Provinciale , feu Natio-

diny i t

de de(umenda ? 523.

nale 223. Oecumenico fem-

trdur hum

Á

Certitudo abfoluta faturz per adeft infallibilis Divini

amnationis non repugnat ef- ;Spititüs affiftentia. ibidem.

'l.l:x:d:bihuc'sm

fentialiter viatori, 591. 6oo.äEius diffinitio in fidci , mo-

]

nequit tamen componi cum|nímque controverfiis eft rt-

[

potentia proxima fperandi velatio divina mediata. 226.

g,

beatitudinem. 560. s85.

1040.

Charitas per quodvis pec-| — Conclufio Theologica quid

l

catum mortale amittitur 20. fit ? 256.

25*

|

Bbting

!

Conclufio ex duabus prz-

M

Charitas infufa eft amici-

miffis . formalitet

revelatis

hoe i

tia mer& potentialis creatu- dedu&ta, eáque fpecificativé

U

TX erga DEUM. 25.

'fumpta eft de Fide. 245.

UT

Charitas Theologica quid;257. dedu&ta tamen ex prz-

Wt d

fit? 602

tiffa particulari

formaliter

t

Chriftu^ non tantüm Pe-!revelata, & altera univerfa-

u

tro , fed in illo omnibus ejus li, folitm naturaliter eviden-

M"&O W

in Sede Romana Apoftolica te, non eft de Fide. 247

äüum 'fmn

Succefforibus , , vicariam Ec-

LT

clefiz univerías in terris re-

l258.

Cong

dndex Rerum.

1

u

Concupifcentiz amor quid

DFIUIS, quo fenfu fit pri-

fit? 6o2.

ma veritas ? I02, revelat non

u

Connexio gratiz: cuin vir- |tantüm veritate» abfconditas

lj

tutibus Theblogicis uon eft (eu myfteria divina, fed etiam

lr

rcciproca. 34.

veritates ratione naturali de-

|

feis

Connexio inter praemiffas

monftrabiles, 410 non po-

n

& conclufionem quotupiex ?,teft loqui per amph:bolo-

U. p

339

giam cum refítridione pur&

10 i

Connexio formalis prz-|mentali conjun&am.

134.

WM

Miciiuin , du MNNSE

miffarum in a&u fidei non!146. poteft tamen per am-

DX

eít motivum Z£ quod refpe- |phibologiam conjun&tam cnm

&u conclufionis. 406

reftridione folim externa.

l

Creatura rationalis in mo-

126. 147. nequit patrare mi-

derna providentia , ordina

raculum verum pro iis cir-

ta eft ad DFUM , tanquam

cumítantiis, in quibus alius

finem ultimum confequen-

miraculi finis, quàm confit-

dum, qui finis folis naturze

matio do&rinz falfz colligi

viribus obtineri non poteft.

non poteít. 152.

164. nec

4 UVl

96.

ulli creaturac poteftatem pro

[

Credibilitatis motiva.500.

di&is circumftantiis miracu-

»

$13

lum verum patrandi confet«

a

Credulitatis pius affeCtus

re ibidem. Poteft tamen vel

«nid fit ? 283

per femetipfum, vel percrea-

t

turam facere verum miracu-

D.

lum in iis circumftantiis, in

J SW]

DE

fperatio quid fit ? 529.| quibus alius finis, quàm fal-

ht

Defperare ftante certi- | f2e doGtrinze confirmatio pru-

tudine abfolutá futurz dam- ; denter colligi poteft 154.

mzls

TRU

nationis poteft licite viator,[166. non folàm üt author

f 9

defperatione negativá , fecüs fupematurahum , fed etiam

«utem pofitivá. $93. 6ort.

üt author naturz poteft ef-

mwüh

Deitas prout hec eft ef-ife objet&tum materiale , &

: t«m

fentia DEI metaphyfica in;formale charitatis Theologl-

v,en yr

abítra&to fumpta non eft ob- |cz. 609.

mþlgï q

je&um formale fidei The

i

Diffinitio Sedis Apoftoli-

"d

logicz. xi2.

€& , feu Ikomani Pontificis in

TE

fidei,

L

-

Index .Rerunl.

fideid

fdei , morímque controver- fpecialis intelle&ui cteato im-

fiis eft revelatio divina me- ; primere. 170. 194. nec ha-

jEO,2

gorun ij

diata. 224. uti &ConciliiGe-|bitam erroneum infundere,

ye t t

neralis in eadem materia. 226. | 172.

cefara d

Difcernicula fupernaturalia

Evidentía ftri&a, & mi-

rejiciuntur. 340. 349.

nüàs ftri&a quid fit? 315.40g.

ad fu.

Evidentia credibilitatis alia

geEvmgeh'::

Difcurfus formalis quid fit,

necellutt

& quot ejus a&tus ? 588.

eft abíoluta , refpeGiva alia,

to ef at

Difcurfus, per quem habe-

3235. alia item eít in atte-

tur evidens judicium de pru-

Íftante , & alia in atteftato,

feri anf:i:

denti credibilitate ,

& de

410.

fioni il

prido

obligatione credendi qualis

Evidentia opponitur ob-

DT

fit? 356.

fcuritati non item certitudi-

Dogma falfum non poteft

nicognitionis. 498.

flin v00:

Eviden: judicium pruden-

fl

proponi privato homini , üt

evidenter credibile evidentiá

Mp d

tis credibilitatis , & obliga-

abfolutá.327 347. poteft ta-

tionis credendi myfteria fi-

flitm dàn

fiyit v

pmenüt evdenter credibile

de firmiffimá tanquam à DEO

proponi evidentià refpe&tivá. ;

revelata Idiota obtinere po-

fin ntóng

teft. 336. vide plura judicium.

]^

339-148-

Vl

*

Evidenter credibile , evi-

dentiá abfolntá dogma fal.

TT

Cclefia Catholica quid |fum proponinon poteft. 537.

bitoit

E

fit? 221. reprafentatur'poteft tamen fic proponi

1&uæk'siä;m

lr

per concilium generale , ha-|evidentiá refpe&tivá. 359.

bétque infallibilem affiften-

F.

[Toum

tiam Spiritüs San&i, 223.

d

etiam in acceptando Roma-

des eft virtus intelle-

t w

no Pontifice. 279

F'

Gualis. 94. ejus varia fi-

Tf

Ecclefis Catholicas prz-|gnificatio 93. perfeverat in

zogativa. 200. 288.

eccatore fine gratia , ejus

Error mentalis quid fit 21 obje&um formale primarium

LY

& immediatum. 96.

þnül T

167.

Fidei a&us fubjeGive , &

Erroneus a&us in quot

gentà

*

claffes dividatur? 168.

ob;eüivs talis quid fit ?

Et')at i

Erroneum a&um non po-j216.

b m)üll

teft DEUS tanquam caufa

Yides

U6, ml

Iudex Rerum.

ä

w N

Fides a&ualis explicita de

Fidelitati non obftat ca-

V I

DEO,üt Remuneratore bo- |rentia rei promiffz , fi hzc

m

norum füpernaturalium, eà- |fit impoffibilis. 114.

que in re , cuivis adulto ne-.

Finis veri miraculi quis fit

hi,

II

ceffaria eft neceffitate medii ( 151.1

il

H

Firmitas fidei , in quo cone

W

ad fulutem. 495. 508. In le-

geEvangelica neceffaria etiam |fiftat ? 282.

J

WM

neceffitate medii cuivis adul-

Fuga aQus, qua ratione

f'fn«u

to eft fides explicita de my-

pertineant ad Virtutes Theo«

T

fterio Triritatis , & Incarna-

logicas? 13.

tionis per fe loquendo , etfi

p d

per accidens contingere pof-

G.

fua,v;l

fit, ut fufficiat utraque fides

G

Ratia fanGificans qvid

folüm in voto ad primam ju-

fit ? 19. Cum nulla vir-

ftificationem

obtipendam.

tute Theologica conne&itur

i

497. $09. Infufa habitnalis

metaphyfice 22, nec phyfice

Bria

finpliciter neceffaria eft ad

23. augetur per a&us fuper-

!)

falutem etiam parvulis ante

naturales, 76. non minuitur

ufum rationis decedentibus.

in moderna providentia per

nj

492. prater babitualem in-|peccata venialia. 89.

Bs U

fufam adultis neceffaria etiam

neceffitate medii, & quidem

H.

ágii

ipad g

determinatt in re, cít fides

Abitus fpei, & fidei in-

3

a&ualis fupernaturalis de rea-

funduntur fueceffive ag-

li exiftentia DEI. 507.

te gratiam. 29.

d g

Fide Theologica fuperna-

Habitum erronenm nequit

»

turali poteft viator credere| DEUS intelle&ui creato in»

abfolutam revelationem da- |fundere. 172. 186.

it il

mnationis e&&ernae, 600.

Habitus Charitatis Theolo-

g

T d

Fidelitas promifforia quid|gicae realiter à gratia fandi-

fit? 114. an cum Omnipo- |ficante diftinguitur 609. for-

g

tentia , & veracitate con- maliter non juftificat, nequi-

n g(lx

jun&a , feclusá tamen ía-,dem tanquam caufa partialis,

pientiá DEI promittentis fuf- | 6ro. eft proprietas principa-

p il

ficiat ad credendam rem pro-|lis gratize in fenfü morali ,

"T4

miffam , üt abfolut*? futuram|non phyfico. 81. non mi-

j

116, 12$.

nuitur

Index Rerum,

muitur per peccata venia-

Imperium voluntatis enti-

j m

lia. 890

tativ& fupernaturale requiri-

j dit

lo Q*

Habitus vitii poteft ab in-

tur przccis: ad omnem actum

trinfeco realiter

componi

fidei Theologica. 35 1.

w I

Impoffibilitas rei promiffae

vintistu

cum virtute oppofita per fe

infufa. 38.

ignorara non obftat fidalitati

j

Hoftiam quamcánque in par-

promifforiz. 114.

T

Infufa virtus, vide Virtus.

finti r

ticulari confecratam effe an

conítet. I81. 278.

Infufus habitus. vide Ha-

1n g

bifus.

d T

I.

Judicium credibilitatis quid

temma'mï

Anfenii pfopofitio 3o. cir-

fit? 282. Haberi poteft judi-

Dd

cium hoc fupernaturale cre-

d

ca do&rinam Auguftini

dibilitatis de revelatione di-

hw

!

a

mnata. 224.

vina , etiam praeterità peril-

ab i

Ignorantia quid fit? 167.

luftrationem immediate fua-

ab

votuplex fit? 268.

lllutratio fuafiva prout ab

fivam. 373. diverfum eft fs-

g m

emni revelatione divinà rea-

cundüm diverfitatein motivi

ib

cui innititur. 22r. aliud eft

liter aut formaliter diftin&a,

péa

mon eít partiale motivum;

Ipra&icum , aliud eft fpecula-

vtl

jtivum, 352.

Pra&icum eft

hä]-'»«i El[

üt quod fideiTheologice 192.

a&tus

intelle&üs entitative

eft tamen motivum 27 quo

p

fapernaturalis 553. 367. uti

Tord ls

ejusdem fidei. ibidem. Nulla

& evidens judicium credibili-

fupernaturalis poteft effe

i |

fala 185. ad omnem a&um

tatis fpeculativum, 355. 368.

Tf lil

formalem fidei eft. effentia-

imó non tantüm utrümque

3 lg

liter re

q

uifita. 202.

hoc judicium credibilitatis ,

W "*'f'fwm

Illftratio interna fuper-

fed etiam omnes a&us pra-

f

cedentes , tum intelle&tüs ,

naturalis, quo fenfu revela-

f

tio appelletur ? 219.

tam voluntatis ad fidem fa-

llluftrationes fuafivae im-

lutarem obtinendam condu-

centes funt entitative fuper«

mediate de praterita reve-

Ihn Sm

latione divina defa&o dan-

'naturales. 369.

Wg.

nte pri-

Judicium evidens de pru-

IATOI

tur , etfi regulariter a

mum judicium credi

bilitatis

denti, eadémque firmiffima

l H(

Y qui

à DEO non infundantur,

375icredibilitate myfterii revelas

j

n

! lhi

p]

1[3

n

Index Rerum.

ts

ltm

ti, non poteft componi cum|tur vera, cum proportióne

judicio dire&o etfi probabi-

|loquendo , per ea, per qua

Vg

i

liori, quo intelle&us affir-

promifforia. 130. Sumitur

met, hoc myfterium effe di-

pro revelatione. 187, Exter-

l r

u

vinitüs fevelatum. 297.

m?h ü

na eft quid moraliter divi*

Judicium pravium evidens,

num. 201. Quz ad locutio-

ídque dire&tum de reili exi-

nem , naturz intelle&uali ,

al

"]

f

d

Ítentia. revelationis divinz,

quà tali convenientem re-

non requiritur ad «reden-

quirantur? 187.

dam fide Theolopica verita-

Loqui DEUS hominibus

tem revelatam 283. 295. re-|poteft dupliciter. 203.

quiritur tamen judicium prac-

[

.

vium illídque evidens, quód

hzc veritas fit prudenter

iIraculum. quid fit, &

credibilis fide firmitfimá, feu

M

quotuplex ? 149. 150.

authoritati divinz innixá 285

quis ejus finis? 151. Verum

296. per quem difcurfum

miraculum DEUS facere non

"Ul

habeatur? 336.

poteft, in circumftantiis , in

d

Judicium abfolutum,ilhíd-

quibus

nullus alius. finis,

&f;mh

ue metaphyfice certum , &

quam falfz do&rinz confir-

dn t

infallibile , de Beatitudine re-

matio prudenter colligi pof-

qui

ipsá obtinenda , non requi-

fet. 152. poteft tamen vel

W

ritur ad eliciendam fpem fu-

per femetipfum , vel per

creaturam

Jmïtïbzï

st

pernaturalem — Beatitudinis.

aliquam . verum

566. Requiritur. tamen ab-

patrare miraculum in cir-

ilolutum faltem — probabile , |cumftantiis, in quibus alius,

]

ut viator fperare poífit, ibid.|finis., quàm falfi dogmatis

d

]udjcia peccatori defpc- confirmatio prudenter colli-

wdtl

ranti. praclucentia. $9o.

gi poteft. : 54. Miracula gen-

Ü Mf

tilium nulla, uti & hzreti-

a t

L.

corum , aut folim ad con-

ii

LI

bri Sacrz Scripturz Ca-

firmanda vera, & cum Ca-

nonici. 219.

tholicis communia dogmata,

Locutio divina in commu-

fa&ta. 315.

nl

"T d

nï,.quid fit ? 1397. alia affer-

Motiva credibilitatis. 300.

toria, alià promifforia eft.|312.

d

it5;

Comminatoria reddi- |

Mo-

Yy

ludex Revum.

Motivum fidei Theologi-

O.

€x eít authoritas DEI fum:

Bje&iva connexio €osme

j

m fapientis , & veracis. 98.

.0

?

u

Myfteria Catholicas Reli- |

clufionis cum praemiffie

ionis omnia evidenter funt;

1

quid fità 389.-

qeii D

credibilia fide prudenti , eà-|

Obje&um fortnale & adz«

fipicta

ffimá301.3 1 1.etiam | quatum fidei Theologica ia

tj fzpj

que firmi

.

comparati

v& ad quamvis ali-| quo confiftat ? 370. quotu

prow

am íeGam, illi oppofitam,

plex fit? $32..

f

ità quidem, tit nulla earum

je&um fpei quas con-«

gj d

fit credibilis fide firmiffimá

ditiones habere debeat ? $ 10.

eh od

/ Obje&um fpei materiale

pb

tanquam divinitis inftituta.

303. 313. Non omuia Reli-

ibidem.

primariüm. 1 1 1 - fecundariurí

J Mj

gionis Catholice mylfteria

ia

(unt evidenter vera , feu di-

Obje&um formale prima-

quin d)

winitüs revelata, & quidem

tium fpei Theologicz quale

i,

fit? $12. 525. fecundarium,

evidentiá ftrict& fumptá , feu

F

ff

metaphyficá. 317.321. Evi-

$151 $27»

fl

dens tamen eít , evidentiá

Obje&um formale defpee

pit,q

morali abfolutá ea ommia ;

! rationis 589.

hnedal

Obje&em formale chari-

etiam fupernaturalia, effe di-

lm

vinitüs revelata , ideóque ve-

tatis Theologicz. 603. 6085

TE

12.519.532«

ejusdem materiale obje&um,

Woum

tam primarium , quam fecur-

IT

[j]

darium. 604.608.

Obfcuritas cur regulariter

DT

Eceffitas medii, & pr;'æ-

GT

cepti quid fit?. 494. ne-

liabeatur in a&u fidei. 409«

L I

eeffatia alia funt neceflitate

Oecumenicum Cpnciliuma

ET

vide Cozcilium.

precepti , alia neceffitate

Omnipotentia & Fidelitaé

t T

medii ftri&e i» ve; alia z vo-

KT

$0. ibidem, Quanam iila ? vi-

D EI promittentis , fcclusé

t

de Fide:.

vetacitate , & fapientià nofi

Pt

Nova revelatio , ut dici'fufficit ad credendám rem

[

poffit ,

quid requiratur ? promiffam , üt abfolutt futue

xam, 1 (6, 119. 128-

p

239.

DT

Patt«

& fj

x

Iadex Rerum.

l

; P.

foluta certitudine damnatio-

nis futurz ,'pro eodem in«

Aralogismus nullus fequi- ftanti reali temporis. 5 71.

WF&

tur ex aQu, quo quis

Prarogativa Ecclefia: Cas

WMn

eredit DEUM veracem , &|tholicz. 288.

fapieótem propter -veracita-

Principiis lumine naturae

MOKEH

tem, & fapientiam , reflexe à

notis prafertur revelatio di-

D u &

DEO revelatas. 105.

vina, in a&u fidei. 468.

Parvulis ante ufum ratio-

Promiffio divina tum in-

LE

nis decedentibus fimpliciter

terna, tum externa eft par*

u

eft neceffaria fides infufa ha-

tiale motivum fpei Theolo-

Dd |

wim!

bitualis entitative fupernatu-

gica. 526. eadémque effen*

ralis. 492. 493.

tialiter infruftrabilis. 529.

Perfeverantia finalis eft| Propofitio fide pruden-

m

conditio obtinenda gloriz , ti credibilis quae fit ? 280.alia

ny

i

üt corons., 530.

vera quoad fe, alia quoad

Pontifex Romanus in dif-|nos. 214. alia evidens , alia

!

finiendo fidei morímque do- probabilis, item certó pro*

I

gmate , quod omnibus fideli- ' babilis , & alia evidenter pro»

j

bus credendum , obfervan- babilis. 215.

dímque proponit , errare

u

non poteít. 225. Ejus diffi-

R.

edi

nitio in praefata materia eft

Eflexi

aQus

virtutum

revelatio divina mediata.225.

ïm kh

Theologicarum non funt

239. Rite eledum , & ab Ec- |ftri&& a&tus. earundem vir-

u 1

€lefia Catholica , aut faltem tutum. 11. 17.

j wg l

Religio qualis virtus fit ?

gl

majore ejus parte accepta-

tum, effe fummum Chrifti in|18. ReligionisCatholicz my*

terris Vicarium credi poteft |fteria. vide syfferia.

A Te

ïf

fide Theologicá fine ulla fpe-

Refolutio a&ás fidei quid

NT

ciali revelatione. 265. 279. |fit? 471. ea ultimó non po-

yl

Potentia proxima fperan- |teft feriin motivum aliquod

ii

di Beatitudinem, nequit com- |folàm extrinfecum , nec fieri

Ü

Qd

poni cum przvia certitudine , po

teft per paralogismum , ib.

abfoluta futurae damnationis

Reftridio pur& mentalis

jb

s&ternz. $69. 486. imo nec |illicita, 146, nop iteu exter-

eum fübfequa eadémque ab-] V y 2

i,

Index Rertüm:

n2, quz per Circumftantias |thoritatem DEI loquentis ,

eenit

at o

ad verum loquentis fenfum!prout hac eft motivum for.

hs

determinari poteft. 147.

male fidei. 98.

Sapientia

Revelatio quale obje&um

DEI promittentis ad cre-

aol

habeat ? 187. in revelatione

dendam rem promiffam, àt

eit e!ïu.w

f vl

divina, ad. locutionem, na-

abíolute futuram, eft necef-

turz intelleduali , quà tali

faria, 118. 130.

edirid

Cconvenientem , qua requi-

Scripturz totius le&io non

T.

$i Ti

yantur. 188, Externa,in quo

eft omnibus promiícu& per-

confitat? 199. eft partiale

miffa, 205.qui & quot ejus

nlt W!F

motivum , &£ quod , idque fe-

libri fint Canonici? 219.

hUT

Sedes Apoftolica quioad

f Q

cundarium fidei Theologica.

gl d

19o. 200. alia mediata, alia

veram Chriftianz fidei, mo-

imntediata, 203. alia publica,

rímque do&rinám nequit de-

w ht

feu communis, alia privata ,

ficere. 223.

hu

2o5;. utraque eft motivum

Series aCtionum , ex qua

pl'(:üï&'li

fufficiens fidei' Theologicz.

primus aflenfus fidei fuper-

fetits

20. 220. Revelatio divina ,

naturalis regulariter loquen-

fl vt

do procedit. 5 $ 2.

TT

etfi.mediata tantàm , fuffi-

ciens

eft motivum

fidei

$pecies a&tuum . & habi-

Theologice 206.218. Vir-

tuum virtutum "Theologica-

tualis,in quo confiftat? quid

rum defumitur ab objedo

hi

formali motivo. 3

ftem' formalis. 242. An vir-

Species

Gs

tualis fit motivuni fufficiens

fenfibiles à D E O non ordi-

Ttee.gc

fidei Theologica ? »47. Re-

nantur ad decipiendum , nec

Ti

de fe fic funt ordinatz , fed

velationis univerfalis duplex

ordinantur ad declarandam

m

finis. 260. an hac fit fufficiens

Fa

motivum credendi fingularia

per figuras, & fymbola ve-

evidenter contenta? 263.277

ritatem. 196.

Tfä.jy

Revelatio univer(alis comple-

Spes a&ualis in genere

lts

Xa,an fit motivum fufficiens

quid fit? 510. Theologica

UT

credendi fingularia contenta?

a&ualis quid? 511. Spes fu-

278.

pernaturalis obtinendae Bea-

S.

titudinis an crefcere vel de-

u

crefcere pollfit, $65.an fe-

Apientia fumma in co-

clusá revelatione excludat

mles

S

;guofcendo conftituit au-

om-

&

Ikdex Rerum.

l

omnmem formidinem delibe-

ipfo revelatum effet myfte-

Awm

ratam de oppofito. 568.

rium Trinitatis, 254.258.

habitualis cuilibet viatori ad

Univerfalis revelatio , vide

"0

obtinendam falutem fimpli-

Revelatio,

T

citer eft neceffaria. ; 88. adul-

T

T.

tis veró fimpliciter etiam ne-

ceffaria eft a&ualis. ibidem.

: Enialia non minuunt ha.

Immw

ejus obje&um. vide oDjecum

bitus virtutum & gra-

b v4]

tiarum. $9.

Spei Theologicz fupernatu-

mr;

ralis a&tus , prout importan-

Veracitas fumma in lo-

v

tis fiduciam obtinende Bea-

quendo conftituit authorita-

d ;]:;

tem DEI, prout hzc eft mo-

titudinis , quantum eít ex

parte DEI , eít fumme cer-

tivum formale fidei. 98.' ve-

.....

tus , & effentialiter infruftra-

racitas DEI promittentis ad

bilis. $31. quantum veró ex

credendam rem promiffam ,

"

parte viatoris eft ,. feclusá

üt abfolut& fututam , necef-

fpeciali revelatione diviná in-

faria. 118. 120. 130.

r

fallibiliter certus , & infru-

VerbumDEI quotuplex fit

ftrabilis non eft. 535,

b

in Ecclefia Catholica ? 204.

fcriptum eft motivum fuffi-

R

T.

ciensad fidem Theologicam,

us

219. uti & traditum, ibid.

T

Ertulliani de Religione

v

Catholica fenfüs. 333.

Veritas unius propofitionis

Theologica virtus , vide

nondum revelata formaliter,

Firtus

ex veritare alterius propofi-

|:

Timoris fervilis obje&um

tionis , quz jdm formaliter

TE

primarium , & fecundarium.

revelata eít dupliciter inferri

»)mwx L

543.

poteft. 243. Veritas quotu-

Traditiones, feu verbum

plex ? 314.

IT-

DEI traditum , funt revelatio

Virtus in genere quid? r.

Tuts

divina mediata. 204. 319.

quotuplex. 2. Specificatur ab

obje&o formali motivo. 3.

n $t

U.

yonial

Virtus Theologica quid fit ?

d

Nitas DEI revelata fuit 4. Convenit cum morali in

[!L 5[,3.1'!

in lege veteri , quin hoc effe habitàs fupernaturalis

RA

Vysu

per

Ipdex Rerun.

t fe infufi, differt penes

fafi, 34. Virtus Theologict ;

obje&um formale 17. Virtu-

alia per fe infufa, alia aquifi-

tes Theologicz quot fint ?

ta eft, 55. Per quid virtus

$. Ex femper cum gratia

"Theologica aquifita augea-

fan&ificante

infunduntur ,

tur?ibidem. Virtus Theolo-

amifià tamen per peccatum

gica per fe infufa ab intrin-

mortale fan&ificante gratiá

feco realiter componi poteft

non amittitur habitus fidei,

cum abitu vitii contrarií,

38. Imó etiam cum a&u vi-

nec fpei, nifi per infidelita-

tii contrarii.

40. ln quos

tem, aut defperationem po-

a&us influat ? an etiam in-

fitivam.

20.

Nulla virtus

'Theologica metaphyfict ab fluat in fuos a&us pro in-

intrinfeco cum gratia fan&ti- | ftanti urgentis praccepti? 56.

ficante conne&itur. 22. Nec,58. 70. Per quid virtus

uidem phyfice. 25. Virtutes 'Theologica infufa augeatur ,

non funt nierz potentize gra- | & quomodo? 35. 76. 90. An

tix fan&tificantis , fed reipfa|hzec eadem diminuatur per

z fupernaturales |a&um fibi oppofitum ? 78.

funt potenti

a&ivx. 33.

Exiguntur àgra-|92. Virtutes omnes infufze

tia folüm in fenfu morali,|Theologice funt in juíto

uatenus ordini fupernatura- |zequales , fecus aquifitz. or.

em illa conftituit, com-

Vitium prout virtuti ope

li,qu

habitus virtutum in- | ponitur , quid fit? 56. 57.

petunt

O. A- MO D. G.

n

€y

[sy

ij

[

E

À

IV

j

^

LT

hk Q

*H»g

[/

Tij

l

I )

):

T

^ [

à k

I nl

"T

j f.".!Jïj

J

m

Í

li

PL

j]

jft

h

D

ju

N

m

u

T

J

!

——

xäwn

?

m

Á

-R a.

AUWT TET

—

ATE

CEURIMDEZT TT

z

m

J

Ua tRO RY d Rn Pt gt n n

[

^

Ü

-a ecme

1

[

Í

r4

g

Y

X

E

W

D

19

&

18

—

VierFarbSelector Standard"* - E! kala Offset

—

17

THFOLOGU

8

SPECULATIV/E-

-

ä

16

H

H

.....

15

TRACTATUS IV*

CENN

12

11

m

FIDE SP

N

10

m

CHAR!TATE

METHODO SCHOLASTIC

e

ELUCUBR ATUS,

8

|

REVERENDUA PATREM

PER

HHHIII'III !IIHWIIIIHI!IIIIUIII!IIT! IH,H

8

SIGISMUNDUM PUSCP—

"U

é SOCIETATE JESU,

«

T

SS, Theologie Do&totem, ejusdémque —

Alma, ac Celeberrima lniverfitate Grecent—

6

Profefïorem Ementum j

5

CANCELLARIUM

j

ä

—

ä

Impenfis Philippi Veith , Bibliop. Aulici-

w

A

I

l

4

Cum Licestià Süperiorum , && Priwilegio Cafareos — —

3

L

gt d d —

eGRZRCII, Typls deanftadmnn, Anno &luti— - N

-

äï

HIll'HHIIIIWIIHIIHI»IIIHIHIKIIIHIIH

TT

HIHIIII'lllllIIIIWIIIIHIKIIIWIIW

4

5

6