Gf1354
author: Lendlmayr, Marian andPrevenhueber, Johann BaptistandGartner, Christoph

J

"

p

SÉi.

EC

L

EX

o

d

d

Y

"

—

—

aTM

-

—

TOU

——

J

"

Mi

$

UE

2

*

zi

A

a

E

M

x

zv

-HM

s

a

E

I*

É

1

st

-5

At

du

*

*

P

A

m

u T^

RUP

eu

hd

A

-

i

us

i

L

2

4

m

E

A

DC

4

E

À

bt

*

23

V

*

"n

T

—

"

d

n w

J

E

E

hRa

P

*

P

.

2

*

2

v?

i

je.:

T M

m

AA

3*

e

:

.

TW

*

Yec

n

zw

,

w

o

t

ii d

m i

L AUR

$ d ii

23

—

E

p:

h

"-

-

-

3

*

ia

——

—

*€

-—

-

m

[

J

E

N

t

^

iliqes

—

s

L

-—

:2

3

il

l

oo

il

n

H

l

Dl

|

C^

UB

«

T

n3

u

—

bingen

m

i

— áÓÓÀ

E

P

n

N

e

—

l

|

À

AR

BXUI

f&

TR ACTATUS.

,ï

**?

i

DF VIRTUTE

Ü

:

1

SACRAMENTO

POENITENTUE

'Cum Pmblcmatrbus ex icliquis Partibus uni«

vcrfæ Theologiz

tIEM

Sub Aufpiíciis (.clfïfs. ac Reverendifs,

S R.I. Principis ae. D. D. JOANNIS ER-

- 1- NESTI, Archi- -Epifcopi Salisburgen(isS. Sedis

3

Apo&olxcæ Legati nati Germaniz Primatis &c,

?

Iiz

&

I

Ima Archi- Epifcopali Uarver-

à

d JAver fitate Salisburgenfi,

PRJESIDE

s

. MARIANO LENDLMAVR

J

cncdn&mn Admontená SS.

ï

Thecol. Do&orc,

"& Profeffore Ordinario, Celfifs.

& Reverendils, Diiga.o

. o€ipis.& Archi- Epllcopn Salisburgenfi &

Confiliario Ecclcfiafhm

Poft abfolutum SS. Theslogxæ quadriengit

publica: Difpurationi expofuerunt

CHRISTOPHORUS

*RR PP;

th

LJOAN. BAPTISTA P

BA

EJUSdem Ordinis & Monafteri

(5 A À

TT

ï

Philofophiz

Die 3. Septembris

Ac

Typls Joanxis Baprisre MAxx , )

Lypograpna

Aulico - Academici

P m

——

AxLU TU PA w morur

eS x --j

—— 1

i I5 G2 C2

CELSISSIME && REVERENDISSME .

PRINCEPS

DOMINE, DOMINE

CLEMENIISSIME éy«..

355 Rétiffima illa neceffitudo;

*

quam Ecclefia noftra |Ad-

montenfis jam à fex & ul-

s

tra fzeculis Javavienfi Sedi

m in przefenti , Celfiffimz Per*

Íonz $zs4, utpote Glezentiffizo Domi«

40 DowinoOrdinario Noffro, prefitetus

fuaviffimanobis intulit viclentiam, ut

Thefes iftas'Theologicas neque mcli-

us alterius Nomini, neque dignius al-

terius Numini quam £xo Princeps

Celfiffime 1 infcriberemus.

Faïzi&ï

X

jam

W

jam quidem ante decennrum,& pulían-

tibus oratiarum T uarum fores clemen-

| d

D

tiffimé aperuifli, dum ad. perennaturz

Glorz Tuzanathemata iuipcndi paf-

li

fuses,levem brevemque de,Iunre & Ja-

d

fistia Yra&tatum, juratus Jufticize Zela-

k

tor;Princeps equiffimus, nunquam

li

non aíffuetus dare cuique íuum.

t

Nec modo dubitare patitur. nata

q

'Tecum, omnibüsque nota Clementia

W

d4a,quin clementiffime dignaberis etiá

m

Præfcntia erotemata de Virtase Q9* Sa-

u 1

cramento Ponitentia in gratiis acceptare,

ln

cujusinftantilfimà vigilantiá& paltorali

:tql

follicitudine pertotam | ampliíffimam

üt

Archi- Dioscefin facra tribunalia adeó

It

bené per idoneos miniftros funt pro-

Ádi

vifa, ut Sacramentum Ponitentie , in ma-

m

ximam DEI Gloiiam ,uberrimumani-

;

marum lucrum. folerciflimé admini-

$

flretur, Erexitti ad hunc . finem pul-

i

cherrimum recenter Collegium Álum-

norum

*

:

L

.A

noram in celeberrimá Metr

O

.

þoli Tua

ubi pro addiícenda animarum curà ze-

]

lofiPzinitentiarii, folliciti Paftores infor:

máàrentur, qui commifis ovibus fao

^

h i

tempore Baprifmum Poenitentiz prz-

"

dicent ; ut digaos fructus Poenitentize

faciendo , in cceiefte tandem ovile de-

!

ducantur,

Juífiftiad hunc finem fo.

lerter excubare. Archidiaconós Tuos,

d

quorum numero,Gloriofiffimo Ante-

ld

á

cefforum Tuorum exem plo,etiam Ab.

bates. Admonten(es foles adícribere,

Z

ut per valem Anafi vicarià operà con-

flanter excubent , nein divinz Gloriz,

ji

atqueanimarnm falutisdi(pendium, fi-

ant opera panitenda . nonni(i per Sacra*

!co

Q«

imnentum Ponitentie , dcinceps cluenda.

Adeó tibi curz eft,hoc tam neceffari-

l

um,quam Sanctiffimum Penzitentie

lg

AC AHIEHIMH.,

!

Sed nec alii , iique plurimitituli de-

J

fuerant , ut prae aliis, Cfiffao Nomini

31-

X 4

Y 40

—

Tuo-preíentes "Thefes infcriberentur.

Nam fivead primam Monafterii fun-

i

dationem , five ad continuatam ejus-

dem confervationem ,

(

aliosque dein-

cepsfavores , parum per reflectamus ,

)

fateri dcnxquc debemus , Jurvavienfi Se-

V

di originem noftram deberi ; Salisbur-

l

genfium Principum Gratiis , ad - hacc

ufque tempora nos enutritos crevifse ,

[

adoleviffe,

Jaceret profe&tó. etiam-

n

numinculta Monzism lolitudo, fais de-

k

füitutacolonis eremus, nifi B. Gebhar-

K

di Archi - Pyzfulis Salisburgenfis bene-

ficentià, primusextruendo Mona(lerio

lapis fuiffet jactusinter invia Montium

d

tesqua;non fine grandi adípirantis Nu-

K

minis Miraculo , dum mutus quidam,

(

Íoluto mxrabdltcr oris repagulo hzfi-

Q

tanti locum demenflravit , & ut ftre-

DN

nué ibifanctum opusinchoaret, Deum

ü

fcliciter confüummaturum , divinitus

!

commonefecit.

Sed parum fibi vide-

batur

"

Bätut contulifïcr libcralimdi;ïede: ?

n-

vavienfis exxruendo per B, Gebhardum

$

Monafterium, totámque fabricam Ec.

(s

clefize, nifi eandem füccedentium tem-

L

porum iniquitate collapfam, glifcente

Sel

inter Regnum & Sacerdotiü &edo fchif-

[«

mate, pené dirutam , Conradus primus

K

Archi-Antiiles, ex profufa in Admon-

h

teníes, munificentia , magnificé iterum

1]«

reftauráffet. , largiffimis donationibus

"

dotaffet, luculentó fané teftimonió ve-

i

ré paterni in fubjectiffimam filiam . a-

"

moris.

0

Ampliora funt reiquorum | fucce-

f(l

dentiumfibi Archi-Przefülum Salisbur-

i

genfium in. Admontenfes beneficia ,

1

collata privilepia ,infignes donationes

Gll

quam utin przcfentis pagellae angufli-

(

as coarctentur,

In quorum Gloriam

m

uti& fedem

uemadmodum **quis

U

paflibus, Zz Cel/ifInne Priuceps , Domine

t

Domine Qrdinarie Glenenti[fne , diguif-

fimé

Jj

X3

fime fuccpfüüu , ita heereditario amore :

4

Admonteníes 'Tuos foverc protcgerc

ü

& favere cæpz&x, atque fic antiquis plaü-

W

[

rimis gratiis etiam novasadj ecifti. Re-

centi adhuc viget in memorxa, quam

Q

ft

clementiffimo finu , ani: mque fatisfa*

&tione

'tetroactó annÓ Reverendifi-

[

inum Prefülem noítram exceperis,

l

dum ad Te ClementilBpyaum Ordinarium

T

]

Jést5 confügiendo, publicé in Ecclefià

"l'üa Cath»dran ípectante univeríó'po-

j

| puïo recens inauguratus & Abbatlah

i

10itrà fuit dewratus.

Tantis. gretiis

& beneficiis cumulati , neque deinceps

varias inter fi m?:rorum eventuum tem-

peltates, aliquid timebimus , quos fub

umbtaalarum fuarum 9 banenfis dquila

Reverendiílima Celfitudo Veftra cle-

menulume tuetur,

Poft

emum totius Famili: Admon-

t£nis vo

cít. ut divinabonitas, Te

Princeps

ä/ fr;:r,,lg

[v* , inbonumtodus

am

-at*c-)pl—i.mmæ -Ar&hidiæccfi;.; in publi-

cam rei Ecclefüafticz dignitatem omni-

áimque fubditorum folatium , & felici-

tatem, diutiffimà fervet incolumem,

Quzdum demififfimo venerationisat

ll

fc&a, lunato popliteadvovemus, facris

pedibus T'uis hoc levidenfe folium füb-

3

fternimus ; atqué. Tua imprimis Cle-

j

mentiffimà licentià , tum noftrorum

L

Superiorum, arenam fübimus Theolo-

)q

gicam, Tuis utique Clementiffimis füb

l

Auípiciis victores inde redituri,

H

Keverendiffimz Celfitudinis tux

$

]n

y

z

i

Minsnillini a& devotiffimi Clientes

.

PP. Chriftophorus Gartner &

z

Joannes Baptifta Prevenhue-

h

ber, Profeffi Admonteníes.

u

eip

é

E

6;»5*52

4?3 '*,s

-a/&oæa

Qeuerqe

*3** *i üü**s&

!*ä*

s&xïfs*æ

fs

-)Läw a

.4,,:-;

G

Vi

MU yt :3'3'

d)

g

E.

APPROBATIO

S8. Facultatis Th.ologlæ.

3* Egi prz(entem Tra&atum De Vir-

tuie & Sacramento pcenitentiz , &

in co non folàüm ihil fidei Ortho-

d( ;xr , nihil probis moribus adverfam , fed

multa utilia & folidà/ dedu&a inveni :

1dco

cuin publico przlo & pralio digniflimum cen-

íco

[.À

P. CAROLUS SCHRENCKH

Ord. S. Bened, ex Antiquiffimo Mona-

fterío S. Petri Salisburgi, SS. Theologia

Doctor, & Profeffor Ord, ejusdémque

Facultatis p. t. Decanus. Celfiffimi ac Re-

verendiffimi Principis & Archi- Epifcopi

Salisburgenfis &c. &c. Confiliarius Ec-

clefiaíticus,

:

cL]

RR.PPDEFENDEN

44

U.

2774

D

Vsl

J5 T crebris vepribus rubisque feptum,

E7

ä

Ü

N

Et duris male contitum lapilüs,

X IZSA

$ Ut Sparfo tepidum recens cruore

Calcandum (uperett iter , beatas

Ut pandat Metanza Honons JEdes.

fNon eít laclea , candidtísve fignis,

Quz vobis via fternitur , notanda.

In quasire juvat , calent arenz ,

Il*

Ac fide Lybig forent. petite

Ufto littore , torridísque plagis:

"u

Horrent fentibus atque acuminofis

Di&is, que cumulabit arguentüm

d

Urgentümque Sophum mirax caterva.

t

Sed poft afpera vos manet "Triumphus,

[

Dumjam fe:ta parat , finíimque Pallas

Vebis explicat. O finum beatum!

Stipatum Violísque Liliísqne,

Plenum nedtare , Glorizque Lauris,

Atque hinc ma&té animis : timere neícit ,

Siquem Thelologia; gnara pugnz ,

Circum psCtora triplice ere munit.

Immo vos facilis manettriumphus :

j

Thunenfes Aquilz fuis fuavé

1]

Vos ad tecta ferent honoris Alis.

y

'Le"

Ita [pecialis affeidós ergó accinuit

jl

j*

P, Anfelmus Bender Pro&(ffus

Gengenbacenfis SS, T heo-

legiz Studiofus.

RR. PP. DEFENDENTIBUS.

|

i

'T Pallas fua Ca(tra locat , fua Caflra

Sophia,

$

i

Nomen ab- objelo cui DEus ipfe

-

dedit.

Lingues Libri, Calami, Cettaminis apta. fupeliex,

Hoc Bellatores inftruit esfe fuos,

Vos modo Pa/ladiá confiftere juffit arezá ,

Atque artis fpecimen prodete quemque fuge,

State Viri : defer[a latus Metanza [ccumdat,

YIt non poniteat belligezátfe , dabit.

Namque Posis avibus doCtam fubiiflis arenam,

Nil penitus porzó , quód timeaüs, erit.

Thunenfes. Aquile (| fuperis renerabile Nomen : )

Alarum grato tegmine quemque fovet.

Hisce /»b. Aufpiciis acie confligite mentis ,

Hisce fub Aufpiciis Gloria «erta manet

lt

Qenfratesgi. anaris gratió eecinit

Ài

F. Godefridus Auet ejusdem

Ordinis & Monaíterii

Á

Profeffus,

] N.

'DN

F

.

ääe mä i5

3f

gfïw IT ä

ii

(j

ä

aeï

ä

;

ü?ä*ä

äääfä

*ïää

:*)

Va

lt

n

INIDEX

r

DISPUTATIONUM & AR.

TICULORUM

h

Ex Parte I

D« Fonitentia ut efl Sacramentum,

DISPUTATIO I

De natura C ebjeifo formali virtutis Pesitey-

fie 4 n. 5.

ARTICULUS 1

n C^ Penitentiafit virtus, àm. 6.

At a, Utrgm Peustentia fit vitus [ecialis àg,

m

u

7

D. 3. Refobuuntur Argumenta comtraria s.

55.

DISPUTATIO IL

,

De objeífo materiali & [ubjeéTe virtwtis pnitts-

3i4 4 s. 71.

AÁrt,

—

Att, 1. Ap mattriale aöje&um Pepittntia f ] ]b-

lm peccatum à n. 78.

M

Att, 2. Ap omte peccasum fí fít objeéfum nuteru—

li

le penitentis. à z. 98.

Att, 3. De [nbjecfo virtutis pepitentia. à n.

112

ht

DISPUTATIO IIL

De remi[fone peccatorum mortalium à n.Y24;

ht

A. 1. Urrwon oyania peccata tolli pofmt per Pee-

nitentiam 48. 13 .

h,

Ait. 2. Usrum peccatum mortale [ecundum

(2

DEI ordinariamremittipo[ft fine Peni-

k

fentía ^ n. 150.

Ait. . 3. 4 per ab[olutam DEI potentiam adulto

renitti poffmt peccaía per[omalia fimt

ullo ilijus A/Tu, com[equenter fine Panio,

aT

sentia Mlies, 4m. 165.

Att. . 4. n ts peccatum m ortale pol[jt remit-

lt

tinon remifzo altero À z. 171.

Ait, $.H2 defaéfo remif/a culpa mortali maneat

lrt. 1

reatus pana , "vel [altem temporalis, 4.

2,171.

d

Art. 6. At per abfolutam DEI potentiam po[' ?

DEnt remittere culpam mor:alem nom

remiffo reatu pena eterna a n. 1 87-

lu

Att, 7, An peccatum remitti po[fit pro inflanti,

:

480 copmittitur à z. 196.

DIS-

u

DISPUTATIO IV.

l«

2e vemiffone peccaterum venialium à. n. 2 1.

Ait, 1.42 ad remiffonemvenialium extraSacra-

anentum [ufficiat quod'vis opus onerita-

T

um /ilpemat'urale À. 212.

Art. 2; quenam penitentia fit nece[faria , «vel

fnffictat, ut remittatur peccaz,um veniale

L

dutrayvel extra SacrAmentum. d n, 222

L

Art. 3. Statuttur , quid de. pradictis /ämmtzif

eutiendum; 9. 221.

ai-

Art. 4 Urrom ad remiffionem venialiumveg

"

rAIUT gTAIÍA À 9. 2$5

li

Aat. f, D uomodo veniale remittatur im alierá

Vila 49, 164.

"

DISPUTATIO V.

/n

7

De reditu. peccatorum per panitentiam vtmiffo-

FUm, 4 2,274.

j

?dez:r;-t p

Btt, x. p peccata vemiffa defifo

ub[equens ptccatum a, 7.275»

ul

Art, 3, Solvuztur objtéfiones. d 2.288. "

Á

Ait, 3. p peccata fewiel dimifía de potentia DEI

abfoluta redire po[fist. à. 2,2.96.

"

j

DISPUTATIO. VI.

L

JDe revivifcentia me

jh

vitorum per peniteutiam-

J

À 3. 306.

)N

Aitt,

Aat. 1. Ütrum per Penitentiam rwz-w]&.mt mé

vitaper peccata mortifcata, àm. 307.-

Árt, a. Referuntur varia fententia, in qua pro:

pertione snertta mortz]fmta per peni

D.

tentiam reuiui[cabt. & n 321,

Àrtt. 3. Sratuitur quanam ex. precitatis opinie-

»,

gibus fft prabaäzlzar & folvuntur ob-

jediones 4.m. 332,

E

DISPUTATIO

Vil

ltt, )

De Alfibus Penitentia.a a. 34

Art. 1. .Quid fet coutritio perfecta « ;g 3MJ7.

Atrt. a, D nanta debeat e/]z rm::fztzu 4 2.36 1.

Àrt. 3. Utrim. per[ecia cont mza equaliter de-

tefletur ogine peccatum. à n ;, 9.

EM

Att, 4« A5 coptritio Prrfeäa debeat e[fe de amni-

bus peccatis , er um d:/f'mä?a recordas |

ln

tone [5 ngulomm A2. 391,

Art. j

Art. $. Quomodo ad verams contritionem requi-

Yatur yrap:f atum vitandi peccala i fu

!A!taf,

£HFusA. d B. 404.

At. 6. Ip quo genere cau[a con frmn concurrat ad |

remi|onem petcatrum à n. 416,

Ait. 7. De pracepte contr istomis 4g. 428.

D!E/

Art, ult. De artririone feuconiritione imperfettA | L*

ano 441'1

f*W 4

IN

ni w

INDEX

07

Ex pari& II.

Apro

peui

D« Penitentia , ut efl. Sacramentum,

j

DISPUIAIID I

4

De Exiflentia Sacramenti Penitentie, à g. ?

ARTICULUS I

du detur. Sacramentum. Panitentia ? à g, d

Art, 2, à quo , G quando fuerit inflitutum Sacrae

b

meutum Pomnitentia? an, KE,

g

;65'2

DISPUTATIO II.

"7

De nece[itate Penitentie, à n. 21,

|

Art. 1. Quomodo boc. Sacramentum fit nece[farium

"W]])[i-

4n, 33.

4l«

. tt. 2. Quos & quando obliget Preceptum divinum

confe[fionis facramentalis? à w. 39.

Art. 5. De neceffitate Panitentiaex

reqvi'

precepto Ecclef

fiaflico ? à n. 64.

4» DDe precepto Ecclefiaflico Ponitentie Sacerda-

mfu; Aft-

tibusimpofitot àn, 96

T

"DISPUTATIO IlII.

De Effentia. Sacramenti Penitentie, À p. I04,

rfgm

Att. 1. Urrgoa abfolutio fit pars buius Sacramentit

än- IO)'-

Art, 2. Urrum atius penitentis [int pors bujns $45

r Apitnfidhà n. 110.

N

Art.,

Ait. 3. Statuitur ex premiffis effentia. Saeramenti

P.

4 2,12$8

DISPUTATIO

IV.

Ee forma Sacramenti Pæmtentz.z , feu de 45/3-

Íutione ? 4 a. 132.

Att. 1. anbm verbis c[kntzalner conflet forma ab-

olutionis ?. 4 n. 13

D:/

Art. 2. Quem fmjmn babeant 'ueräa forma bujus Sa-

cramenti?

4it,

dn. lf4-o

Art. 5. An aliquamutatto ia verbis formefieri pofi?

PET 176.

Art. 4. n Sacramentalis: abfolutio zmpmd: poffit

4

abfenti 5 a. 197.

Art.. g. d 4!7]olmza valide ixy»pendatur moribundo

4t,

qui tantum . dedit frgna doloris vel facienda

confeffionis im abjentia Confþru ?asn

204.

DISPUTATIO V.

ï

De dolore ad. Satramentum panitentia requifit

4

AH. 218.

4n

Art.. p, daattritio fet fuffctens dz/j)r/'no 44 ju[ifi-

cationem extra Sacramentum à u, 219.

Art. 2. a attritio juflificans cumSacramento . de-

beat putayi effecontritio, a2 33

Á

Att, 3, Qnalis artririo reguiratur ad Satramena-

tum þJrjïzj( ipiéndum: An. 232.

Att, 4« adn ad valorem : Sacramenti requirátur dos

4

lor usiverfAlis ? a m, J.y 42..

Art fs

-

4

adrt, V. nin confe(fioue venialinm dolor ad omnia

venialia [altem confe[[A ft extendere debeatt

An Lfi.

ert. VI, Exponuntur veliqua conditiones ad bec,

s

ut dolor fit pars bujus Sacramenti. a n. 17;

DISPUTATIO vVI

7!

De propofito ad Sacramentum requ £0.4H. 289

Y

ddrt, D n * quale vequiratur propofitum nt vir-

n

tute Sacramenti Panitentià vremittautur

j

€ccata? a n. 388.

Vjit

"drt. T,. De propofito vequifito ad confe[fi e[fionem venia-

lium? 4n,399.

d

"rt, LT. Quando defettu propofiti poffit panitenti ue-

gari abfolutiot an.302-

7

Ah

DISPUTATIO VII

De confesfione. À n. 310.

]

"

"riiculus 1. Defidelitateet qmb,tsdam alijs condi-

tionibus confe[fTonis, À n- 432*

rt. II De mregrztnte confeffioniset incidenter de ex-

L

)

amine con(cientia adconfe, Jzouem prarequie

fíto , ac canfis ab bac integrirate excn[anti-

2

éns, & n.

4-

4rt. Il n ad integritatem (a»,f",]'owu requira«

t

U diflinile exprimere omnia peccata qua

adflvccztm Q amnmeram) Aamif2

de:

.Art. IV. n civeumfLintia folim scaravantesfimt em

ebligatione sonfiendaà a 2. 361.

i

Art.

—

As

Mart, V. n peccata dubia jint matevia nece[faria cone

feffionis? à n.373.

i

DISPUTATIO VIII.

De fatisfattione, à s. 402.

:

Artichlus unicus de ijs , qua pertinent ad fatisfathiov

nem facramentalem ? à n. 403*

DISPUTATIO IX.

De miniftra Sacsamenti Panitentie. À J.414,

Ht K, De Surisditlione miniflri. à n. 425*

Art, I De approbatione confefarij. An. 441«

Art, HI. De miniflroreferoatorum. A n-4$3-

;

fubv

Art, 1F. . De proþimte, fcientia , & pradentia con-

feffarij 4 ». 468.

VW

d

DISPUTATIO X

j dme

T

De Sigillo. à n.479-

Af

Art nnicus, De bis que pertinent ad. figillum $a

,

eramentales

if

Ug

fit

1] Ri

Quoj

LT

m

9

TRA-

Tutün

Qu

(o

*

2

i

W

Ws

Méueu

ä

W

[

TRACTATUS

h

P OE NITENTIA

C )

Uplex eft Ponitentia, una, quae ad genus

ed*

.3

239 Jrvirtutis, altera, qua ad genus Sacramen-

(9 »:

tifpectat,| Utraque prafenti difcuffioni

t

fub;c&a, quia adeó inter fe mutuó connexa;,utnec

Virtus Pocnitentiz ad finem abolendi peccata pro-

deffe valeat fine Sacramento, aut ahquo faltem or«

dine ad i(lud ; nec (ine Virtute Pæmtenuæ Sacrae

mentm ; cüm hoc tanquam propriam & intrine

fecam matériam inclidat quosdam. peccátoris qe

&us, qui femper àd illius juftificationem accomo-

i

datifuerunt ; & ad hunc finem ufürpati ; perti«

nentque àd virtutem ; quam Peenitentiam nuncu-

pamus, vel ut aCtusab illa ehcm, velut faltem im-

peratl.

Ethinc fa&umn eft, ut Sacramentum hoc;

quod ad hominem DEO reconciliandum à Chri-

Íto inftitutum fuit , communiter Posnitentia dicá

confueverlt

üt obfervat S. D. 554. difl. 16.4. 1-

art. i. eo quud omnes illius partes, contritio ni4

mnrum, Confeífio; & Satisfattio poenalltatem all-

!

quam feulabgrem & confghonem adferank ,.

Avaltatus

z

P

,Dehac duplici Pocnitentia agit S.D.zz 3. p. inz-

cipiendo 4 4, 84. ufque ad 90. inclu(ivé, ubi felici

if

: t

morte prævzni*us, q':ia toram materiam fpectan-

tem ad Poenitentiam ab(olvere non potuit, ideo ex

u

f,

ejus fcriptis £z 4

*J

ententiaram , ea , qug deerant ;

fuppleta fuerünt in alio Tomo, cui utulus Supples

D

s€iutn, in quo 4 . x, ufque d.2 8. de ea materia

agimr.

Circa ordinem obfervandum in hoc Tra&atu

E

lus

multi inutiliter difpctant, uttüm inchoari debeat

Rüamu

à Sacramento , vel potiüsà Virtute ? Nam ex una

tm

parte praemittendam effe doCtrinam de Sacramen-

wígl

to, fuadet exemplum S. Doótotis , qui in 4. 84.

lifié

z. partis incipit materiam de Sacracento Poeni-

lii

tentiz imrmediaté poft do&trinam de Sacramento

fv

Euchariítiz :. Ex altera veró parte reclamat com-

N

munis fenfus Philofophorum docentium, ab uni-

l4

verfalioribus, & prioribus incipiendum effe in

Mitge

tradenda docltina : actus auiem Virtutis Panie

"

tentiz prior & univerfalior eft Poenitentiz Sacra-

fítgd

mentó , quandoquidem reperiri poteft fine Sacra-

du

mento,;fed non econtraSaccatnentuin fine Virtute,

lurg

Verüm queílio eft parvi momenti.

Nos com-

Witr 1

muniori methodo ináftemus, acturi priüs dePos-

admi:m

nitentia, prout cft Virtus, deinde prout eítSacra-

| Ht

mentüm. .. INec videtor obftare exemplum S. D,

bt

quia ibi S.D.non egicde Virtutibus , fed de Sacra-

lelnfuu [

Tsentis,neque aliterde Virtute Paenitentiz difpu-

tavit, nif: quatenus erat pars Sacramenti Pzeniten-

UM

"rv

tig.: quare meritó premifit aliquid de Sacramen»

fifm;,

ue

t?,ï 84« ut poítea a. 8 )' ageret de Viriute ufq

b

ed

WAM)I

m

D)

*De Pienitesiiá;

lk

4

äd 7*89. poft qu

dic

diit,.

àm iterum ad Sacramentum te«

m

Q

illy

Dans L.

pvle-

U

De Firiute Peenitentie.

Er hoc nomen intelligunt Catholici actum il«

C

P

)

u

lum ( feu habitum ) quo peccata commiffa de«

teftamur, de illis dolemus, & conamur, quantum

Uld

D

poffumus, Dzo fatisfacere, . Ex quo actu prove«

nire folet voluntaria

peenarum affumptio, quibus

i

fatisfactio illa DE

(

Oexhibeatur, & communiter

Poenitentiz dicuntur : quia nimirum. ab illa in-

[

l0

terna voluntate imperantur , in qua vera Virtutis

Afl

ratiofita eft. Unde Poenitentia idem eít Auctori

lls

lib, de vera ( falf

4 "Peuitentia cap. 19. ac p*-

7!

?l

matenentia, Etlfidoro lib, 6. Etbymolog. c, ult.

idem , 'punientta , eo quod bomo in fe puniat ul«

n

eifcendo ,quod commij/; peccando : velut fufiüe ex

KT

álisquoque Authoribu: tüm facis tüm prophanis

ttt

probat Bellarminus ro5zo, 2 Costyov. g. lib.t. .

Qffe

contra Novatores , qui aliam Peenitentiam non

n

admittunt , nifi tefipifcentiam quandàm ; feu me-

(rae

] DI

lioris vit& amorem, cujus contrarium manife(lé

habetur in fcriptnra , qua Peenitentiam accipit in

(

lenfu, quern diximus ; ut ZMattb. 11.fiin Tyro

7

& Sydone fatia fuiffent virtutes , que faila fmnà

(

in vobis ,olim in cilicio € czgere Puoniteutiam ea,

en

gij[knt.äïäfael,z.Conwrtimini Ad ane in toto corde

qu&

n nyG feindite gord

u

w/lro,in jejunio,fletu pla

2

zye;

Qpará L oDe Virtute Punitentid:

veftra &c, fimilia paffim reperiuntur.

In eadefii

;utislï

imy

fignificatione ufus eft hac voce Gregotius ZZomil;

dol;at

43. in Evangcl.ubiadfcribit Poenitentiz perpezrás

imi

£a mala plangere , C plangenda non perpetrare,

Qu

Rationem réódit Auguit. bomil, 27. eff. fO. quia

lo x

memo vitam novam elicii, sifi quem veteris pani«

z. ldemoftendit cic; Bellarmintis ex probatif-

1)]316;

fimis Authoribas latihitatis, & demónüftrat quo«

tidiana experientià : quià homines non folüm re*

fipifcere folent , & vitàm in melius mutate; fed

etiam dolent de malé factis, eáque deteftántur, &

fi cui intulecunt injuriam, éi conantut fatisfactio:

nem adhibere : ergo fimiliter exerceré poterunt

N

iftos a&tus ob peccara córnriffa centrà DEUM;

W

qui& cüm (int injurià aC offenfa DEL ; vel maximé

ily

zationem 1nali habenüt.

lg

Wt

DisPüràrio l

Titgte

msapp

De naiura ,89 Objetho for:

QUi

mali Virtuti$ Penitentie.

Iow]

L

ptohi

Uppoütä, ijuöä detuf aiïcfj'(x—a þ&äiï&ntiä,duä-

llllïlm1

ritur primo loco; ari & qoalis illá fit Virtus? Et

quoniá hoc potiffimüm ex illids obje&to innotef-

ftlone

s

cit , confequenter etiam de hóc in praenti ageti-

dum.

Vr

Sumimus àutenij hic Poenitentiam non

przcise pro dolore de ré priüs faéta , ut eani fumit

h Ya

S.D. bicq. 8. arri. 1, nam fub hác ratione fine

f

dubio Virtus non eft, fed abílrahit à ratione Vir-

fl

*

tutis

Difputatio 1. De gatura, Q objeto du g

hii

qutis c & vitiipotéftq; elici non folüm depcndenter

ml[u

à motivo honeflo , fed etiam inhoneíto : ut i quis

If

doleat de peccato aliquo fa&o, eó quód per illud

jam xmpcdlatur ab alüs peccatis perpetrandis.

17

qm

Quacftio ergó proceditde dolore rationabili,elicie

Vttte

to ex przícripto recte rauonis liberé deteftantis

dl

Il

malaacla contra DEUM.,

que-

nte

AnTicurus I

ld

f &l

4dn Puenitentia fet Firtus ?

(lio

efült

T Ondefunt DD. Catholici, qui velint, Poem-

UM

| nitentiam , etfl laudabilem , & meritoriam,

yini

non mereritamen nomen Virtutis ümphclter, &

qbiolutc fed tantüm fecundüm .quid,

Ita Caje-

tanus. 2,2

.144.att, I & alij, quosr refert Bona-

venturam4 difl. 14. 1. p. art. 1. g« 1. quam opi-

nionem Haunoldus hiczum,887.errorem nomi-

nis app:llat , €6 quàd in re quidem conveniat cum

W'n

communi Theologorum , diffentiat veró in voce,

Pro cujusfoluuone

Praenot. Vmutcm dupliciter fumi poffe. Przmo

pro habitu meré confervativo, & refpiciente bo-

qe

aE(

numnaturz per fe conveniens , & non ex fuppo«

fitione alicujus mali præcx:['cenus, quo fen(u Vir-

wtcf

;geü

tusüatprohabltu, qui exigitur una cum fuo actu

| )10!1

appetitu abfoluto, & non felüm ex fuppofitione.

Ita Videtur virtutem. acclpereAnüotelqs 7 Phyf.

m

text. r7. Alio modo

ro habitu íecundüm rectam

i

fationem electivo

F

lve ex:gazur abífoluté; five fo-

Vi

lüm

tu

*

iriiculus F.

6

vto

Jüm ex fuppofitionealicujus mali, « Hanctnereri

nomen virt uts fimplicitet , negat Cajetanus, aliís

ihtel

que citatiin zums. priori, eo duod abíolute & (im-

hibiu

pliciter appetibilis non fitfed folüm ex fuppofitio-

icom

*

*

ne alicujus msli

cüm igitur Poenitentia talis fit'

diul:

virtus fimpliciter, & abfolute vocati non meretur,

frim

Contra quos

&

r

Dicendum,Voenitentiam e

fle proprie vi;tufem.

lj

E(t D. Thomz , & communis Theologorum.

if

' Probatut ex definitione Virtutis defumpta ex Ari-

ts

ftotele. c.2. Etb. a. & paffim recepta ; Virtus eft

0i

habitus ele&tivus fecundüm re&tam rationém : fed

ibe

Poenitentia eft talis habitus : ergó. — s. prob.

ij

nam rationi recte valde confonum eft. offenfam

lis,

DEI deteftari ex fine boni. ( ficüt etiam deteftari

Rs

offenfam amico , vel Principi illatam, omnes.prue

Rq

dentes judicant , effe rationivalde confentaneum )

lii

fed taliter. Pcenitentia "Theologice fumpta:elicit

pl

4

actus fuos, ut ex dicendis conftàbit ; ergo.

fmy

Cowfirmatur : Y. De folis.a&ctibus Virtutum dan-

Wif

[:

tur praecepta ,ut docetS. D, ad mentem Ariíl, cit.

jl

Qie

fed de actibus Poenitentiz dantur pracepta tum in

D! epel

antiquo ; tum in novo teftamento ; ergó. s.

ls

IProb.(ic Eccl. 1. dicitur

.

L

fili peccäfii, 4€ Adiz-

cias iterum , & de prateritis deprecare , ut tibi

llltmg

- dimittantur. & Mattb, 4«a€ Z4UL. 2, Paniteu-

t

Blamagite.

Undeetiam Concil, Trident; f2 /.14.

fim

.€. 4. actus Poenitentize dicit effe meritorios & fu.

litn

pernsturales;

quod non pote& co.nvenire,ljiü,g&i.-

Q h

bus Virtutis;

à

VM

1

H

äf'c.a-

(oufirmatur. 2.. !

tlone [

. ?þiiüsintendkns h.oh

tem

Es

oÁn Ponilopta fjt virius ?

7

tl

tem obje&tivam , fitam in compenfatione injurize

AA

illatz homini,eft Virtus proprie di£ta : ergó eriam

(

habitus intendens honeftatem objectivam , fitam

Yil«

in compenfatione injuriz illateDEO; neque enim

lst

aliud reperitur ad ràtionem virtutis pertinens R

TUf

primo csfu , quod non à fortiori reperiatur in po-

fleriori : atqui Peenitentia e(t habitus intenderis

"

honeftatem obje&tivam fitam in compenfatione

;OIUDL

injuriz illate DEO, ex dicendis z. 3 9. ergo eft

x t

1

Virtus proprié di&ta.

"T

Obiicfes ,. Vircas fimpliciter, & abfoluté talis

mj

"H

debet effe fimpliciter & abfoluté appetibilis 5' fed

l Wþl

Pocnitentia non eft (impliciter & abfoluté appeti-

haíam

bilis, fed tantàm ex fuppofitione mali. przexi-

lat

flentis: ergó non eft Virtusab(oluté & (impliciter,

j pl'!l-

Refp. Hóc modó etiam excludi àratione vir-

jum)

tutis Mifericordiam , quam Chriftus in Redem-

T

ptione humanigeneris exercuit : fimiliter Jufti-

tiam vindicativam DEI, qua expetibilis non eft ,

1 dm-

nifi dependenter à fuppofitione culpe ; nam hac

f

Juftitia refpicit poenam. quà talem ; poena autem

n

independenter à culpa infligi nequit , cüm delicta

) min.

& poena correlativa fiat.

Quare aliud eft, Virtu-

Md"'j

j

tem non effe appetibilem , nifi fa&ta aliqua fuppo:

T

fitione non appetibili , aliad veró, non effe abfolu-

;n[;'(».'

té, & (impliciter Virtutem ; Virtus enim abíoluté

(j

& fimpliciter eft , cujus aCtus exercentur honefle,

M

licét non exerceantur , nififuppofio peccato : &

n

hoc habet. Poenitentia ; quemadmodum Juftitiá

vel Mifericordia non exercentur , nifi ex fuppofi-

neüä'

tione alicujus mali, nec tamen funt Virtutes ex

Ri

À3

fuppo-

'.F!rtz'c fllu-f )^

fappefitione, fed abfoluté, fimplicirer , & pet fe

&

fumpto y per fe pro eo , quod in f & ratione fut

hum

snotivi habet veram rationem honeíli ; quod ad

$ii

Virtutem fuff&cit. ^ Deindé eflo, habitus, qui

Mfe n

qiom

fupponit culpam ad hoc, ut fit expetibilis , non fit

fimpliciter expetibilis 5 negatur id de habitu, qui

p

11l

-

fupponit culpam, utexeat in a&tum ; Foenitentia

&utem nihil (upponit ad hoc, ut (it expetibilis , nift

lu

ttdlum

noftram naturam ex imperfectione illius, id eít,

potentiam peccandi : quod commune eft omnie

ttdum

a

bus Virtutibus ; fi enim effemus à natura detere

minatiad bonum ; non egeremus virtutibus,qua

Wi q

fint habitus füperadditi. " Quód antem Poeniten-

titbo

tia non fupponat culpá , ut fit expetibilis, patetin-

TiVatl

der catera ex eo , quód ficuti ei, qui poteftagrotas

lus

ze, bonum eft, antequam incidat in morbum , ha.

d üy

bere remedia parata , quibus in morbo uti poffit :

ts

ita bonum eft hominibus, qui peccare poffunt ,

(

ámo non poffunt non peccare, loquendo de levibus

ET. E

;

hd

€ulpis, bonum eft , inquam, habere Pornitentiam;

ln

per quam poffint mederi peccatis illa delendo &c.

"um

lg

INon efíe autem de ratione acts perfe&ta virtutis ,

Qp

eífe expetibilem nullá fa&táfuppofitione,veletiam

m,

rüb [

eífz abfoluié & fimpliciter expetibilem, (i in hoc

àttor

fenfu hi termini (umantur , patet ex variis exem

Duan

plis : nam adtus Patientiz fupponit illationem

motlvl

malorum;a&tusFort itudinis pericula, Juítitie vine

t

dicativ culpam: & enim quod dici iolet, Virtuté,

ftigg

pet fe effe expetendam,long? alium fenfum habet;

hj [

fignificatur enim eo modo loquendi,actum Virtus

IT

tis expetibilem effe, non nullá fata fuppofiti

one;

Btopg

fed

L]

n Peuitestin fs Virtus

$

t

fed gratid fui , & no

É

n

T

propter alium finem, ut fi

n (ut

bonum honeftum,

.

ii

iodid;

Sidica

*

B

quod fupponit malum, non poteft

12

$, QH

effe (impliciter bonum ; videturenim malum ali-

wi

quo modo ad illud pertinere;cüm (ine illo effe non

x qlli

poffit. — Refj. elto, quodfupponit neceffarió

i

malum , quia malum eft utileadipfum , non ha-

m

beat rationem boni fimpliciter : quod fupponit

ide !

malum tanquam oppofitam , & tanquam deftru-

ontti

endum,potéll eífe fiipliciter bonum: ut patet iis«

t

dem exemplis , quibus fimilia poffunt facilé inve-

M

niti j quis enim negat, in naturalibus effe fimplici-

n

ter bonum generari, & tamengeneratio fupponit

qtuite

privationem, Similiter actus , quo quis deteftatur

ggrotlf

Tuapeccata , ut funt fuo modo quzdám mala DEI,

1 ha'-

eft a&tus perfectilfimee Virtutis , nempe Charita-

tis, & tamen fupponit peccatum;]

p

)[fjllli !

- Obijcies 2, labitusnon refpiciens motivum

13

kb

honeítum non eft Virtus; talis el liabitus Pceni-

L

L

qtaft

Ü

tentiz

Y

ergo. min, prob, illud motivum non eft

honeftu

m , quod neceffarió includit amorem pec-

m

i;tu!is !

cati pratteriti :taleeftmotivum Poenitentia : ergo.

P

prob. min. efficax amor finis eft laltem virtualis

j

amor medii neceffarij ad exiflentiam finis : fed

u

peccatum eft medium neceffarium ad finem feu

pl

motivum , quem intrinfecé refpicit Poenitentia,Gc

eji

T

amat , fcilicet deftruclionem peccati; ergà, R

2

j

£once,

77.

ego min, ad probationem conc, vur (us,

/P

mái. ogc"

"

0( inm.

iabcli

ad bujus probationem weg, maj,

[

que univerfaliseft ; fj enim medium aliunde. fit

(

propofitum ; velfcitur , effe ponendum , non ef

[

$

necefle;

iO

Zrtieculue. H

neceffe ; peramorem finis amare medium, Rarfo

i,

lh

efl : quia, quia amat finem; nontenetur alió ti-

tuló amare medium;quàm quia nonamató medió

lii

ho exiftetet finis defeftu medii:fed fi amans cer-

Yrt

tus eft., aliunde exiftete , vel extiturum medium;

Iqu

non eft defeétus medii; ergo.

Sic Chriftus ama-

efiet.

vitredemptionemà peccato , quin amaverit pec-

ablo)

Tone

catum : fic Martyres amant martyrium , quin a-

ment peccatum martyri&ntium : & ager amat,

Wt

& vult medicinam ad depellendum morbum;quin

bl

amet morbum , fed folüm connotet.

"

Tuncergo

f

folom amato fi

z

-

*

amatur etiam medium, quando.

d

aliàsnon poncretur imedium, vel quando amor fi-

qioa

nisterminatur adillud , at amor eít, feu füb. ra-

lp

tione boni ; tuncautem terminatur adillud,uta-

DT

mor eft, quando connexio finis adfert paffivam

pit

Y

digniratem amorisetiam pro termino,feu quando.

0

ipfum etiam terminum redditamabilem : quan-

doautem ratio formalis, propter quam amor finís

fup

D

reípicit terminum feu medium , eít fola ratio ne-

Ti

xüs feu entis connexi, amor finis non terminatur

Hgol

ad illum ut amor , necamat illum , fed folüm con-

Mi

notat; nam ratio entis connexi non eft ratio diffe-

^feg

rentialis amoris, uteft amor.

Quód autem non

d*&nt

omnis connexio amabilis adferat etiam dignitae

*

L

tem paffivam pro-termino , patetex diclis

quia

!zlr])g

non omnisconnexio finis cum aliquo termino vel

ïl!Tpg )

medio facit , quód fic indigeat exiftentià termini ;

[ lf

ut finon ametur, defit terminus, prout requiritut

o

i connexione,

Quod magis cozfirmatur

M

$

quia

Vr LT

o non

d[l[io

Jl)æxnlitemm vult deürucre peccatum. ; erg

amat ,

hn Potuitentiafit Virtus,

1f

Ra

amat, fed odio habet illud , dum intendit ejus de-

li t

ftru&tionem,

nedi

Hincnon fequitur, fore, ut natura, quatenus ad

14

sf

Virtutem inclinat, inclinetetiamad peccatum, fi«

diun,

nequo Virtusnonpotefthaberi, Idenimverum

Saftde

effet , finatura in eo caíu inclinaret efficaciter , &

i p

abfoluté adactu habendam Pocaitentiam : quod

u d

non efinecefle ; fatis enim eft dicere, quód iacli-

At

naret per modam fimplicis complacentiz ad. ha-

bendam Peenitentiam,íipeccaret. — Quare merito

y t

iCEIgO

teijcitur Lugo , qui difp. 2. fect. 3- obrationem in

objectioneaffignatum malé admittit , in illo a&u,

;uando

notf»

quoamatur compenfaiio pro peccato, etiam ama-

h f

ri peccatum affectu fimplici , & conditionato; ne»

juti

que enim argumentum prafatum hoc evincit , ut

fhratt

patet ex folutione illius :. neque videtur , quomo-

,uando

do affe&tus peccati poffit effe a&us Virtutis.

Olijcies. 3. Verecundia non eft Virtus, quía

quzn-

i

rni

fupponit curpe fa&tum propter,quod timeturinfa-

o nt*

mia ; fed etiam Poenitentia fupponit curpe fatum;

Qiatur

érgo. major eft, Ariftotelis 4. Ezb. c. 9. ubiait :

| cofte

pndor probi virieffe nullo patto potefl c2s ob ma-

diee

las resexoviatur ; nequeenim agendaresejusmo-

)

di (ünt, - Ecinfra : quare miniae efl erube[cen-

gnili

dum , pravinamque bominis e[l , effe ejusmodi, ut

turpe aliquid agat 1 ita veroeffe nffetium, ut , fi

1 quia

jove

tnrpe egeris,erubefcas, ac proptereaprobum te eff

minia

exiflHimes, abfurdum plane ef) ; nam ex iis 4 qua

jritut

fponte agimus , verecundia exiflit, quibus autem

qufa

"vir ninquam malóaget, minor ex íepatet j con»

10l

dub.t,

cluüq urgetàpari. | Vuafquez, 4.8 j.art,1.

!mah

exifti«

"rtieulus. J

FH

exitlimat ,erráffe Ariftotelem, dum exclufit veres

ünih:

cundiam à ratione Virtutis, propterea,quód fit de

A

turpi facto; feu illud fapponat. ". Ipfe verà docet,

Vituta

verecundiam proprié ex fuo genere non effe virtu-

emr

tem, €ó quàd conftftatin timore infamiz ex effe«

1o,de.

&u propriz exiftimationis , & hoc modo retrahat

ii

àturpi fa&to : qui timor non eft laudabilis , nifi

n

quisiilum moderetur fecundüm regulam alicujus

diendi

$D.

Virtutis ob bonum finem , v. g, dum aliquis mo»

deraté curam habet proprij nominis & exifti-

ts

snationis , quia actus virtutis eft , & retrahit àtur-

ündte

pifado. Hactamien folationon videtur faffici-

quda

ens ; quia non affignat difcrimen inter verecuns

Qorte,

H

diam & Poenitentiam, quod quaritur in prafenti ;

Mi

poffet enim alius dicere, Poenitentiam proprié &t

Qul

ex genere fuo non effe Virtutem, fed tantüm dum

lt

€jus adlum moderatur aliquis fecundüm regulam

Vä[qul

alicujus Virtutis, cujus proprium eft de turpi fa-

t

&o pznitere ob bonum finem , & fic à tarpitudi«

fütj,

ne retrahere, vel cert? fi paenitere de turpi facto eft

ff

a&us Virtutis ex genere fuo, cur non. & erubefs

lp

cere $

i

- Alij exiftimant ; verecundiam ibi fumi ab Ari«.

M lm[

* " flotelepro paffioneanimi , aut motu indeliberato,

Filgnti:

proveniente ex. apprehenfione periculi infamiz

Gl

propter turpe factum, in ipfam corpus,prafertim

ttrat

faciem , revedundante. Hecrefponfio fimiliter

Qmy

non placet : quía verifimile eft, Ariftotelem ibi

ptat

verecundiam exclufiffe à ratione Virtutis nonfo-

D

lm , ut paffio eít , fed etiam ut motus deliberatus

tw om

et 5 fub qua ratione nec Pannitentia Virtuseft.

Álig

/nde

LÁn Penitentia fet Virtiii,

1j

DL ün&e ïlæc tef

poníionon eft ad mentem S. Tho-

d

/ità

mz, qui conabatur oftendere ; Pcenitentiam effe

dot

Virtutem irico feníu, quo vérecundia noneít, Ex

vitty

x

eadem ràtione difplicetexplicatió P. Efparzz lib

IO. de Sacramento Pasnit.4. 7 $. docentis , Ariít,

]

P

j

j

l

ibi accepilfe virtutem infenfü plané ftrio quo

j

feníü nec Poenitentiam eífe virtutem patebit. ex

lü! dicendis inzzz. 3t»

ismo

uili

S. D. q. 8 f. 4??, i« ad 3. docet ; verecundiadi

17

magis refpicere fa&tum prarfens, pro quo hómo

il

timet confundi ; efféque contra rationem Virtutis;

hf

quód aliquis hàbear turpe fa&tum prafens ; de quo

(

Oporteat éum verecundari : Ponitentiám autem

L]

Áaiiy

refpicere fa&tuni prateritum , de quo penitet

H

n

i

quod non eft contra rationem Virtutis j fiquidem

y Ut

homo ex vitiofo fitvirtüofus.

Hanc folütionem

jin

Vafquez impugnat; & aliicommuniter ; namve-

tecundianon minüs eít dé praterito , quàm Peeni-

i

tentià ; fiquidem homo deprehenfus ; éxercuiffe

d

turpe fa&um,verecundatur. Deindé éti$ Pceniten-

;ub;ä

tia poteft effe de peccato pr&fenti ; ficuti verecun-

dia,hoc eft , de peccato immediaté ànté commiffo,

] Afi"

Sed impugnatio hec non eft efficax : Quia Pos-

[lwg

itentia non poteft effe cum peccato przfenti , fi-

m

cuti poteít verecundia manere cum actuali affectu

ii

ergaturpitudinem; de qua homo verecundatur;

llt

quamvis poffit etiam dari verecundia de peccato

j

pratetitofeuabfenti, INeque enim contendit S;

,]1[0'.

Th. aliud ; quàm oftendere repugnantiam cum vi«

Atl

tio oppofito,quod requiritur ad rationem virtütis,

La

Aliud autem, quod Pornitentia habeatur etiam de

"d

pescato

H

Artionlus d

tfan

peécato pauló anté præterito;hon'üidewraä refne

tGdot

fiqnidem verecundia mauet cum a&tualtaffe&tu er-

DX

ga peccatum ; quoda&ui Pænit*en;iæï convenire

Ti

non poteft.

&ttar

18

Pro quo fciendüm eft , verecundiam proptié

P

nonconcipifatione'futuri peccati ; nemo enim

thuan

verecundatur de eo, quod non fecit, fed ob turpe

fafctum commiffum,ut exprefse docet Ariftoteles,

Tenj

Tsv

licétà malo fáciendo detineatur aliquis timore in»

Ut ho

fami& , quiatimor , quià peccato avertit;laudabis

Vit&qur

liseft , feu hone(tus; quando ex bono fine impera-

m

tur : fed ineo minime confiftit verecundia,

Eft

Ut

ergó verecundia de turpitudine praterita vel praez

m

fenti, & confiftit m timore alicujusinfamiz : qui

(me v

actus non eft virtutis , clim faciniorofi etiam tis

Fs

meant infamiam ob flagitia praeterita & prafen-

&l

tia; aliunde vero non excludit verecutidia turpi-

11l

tudinem ptzísntem , ex quo capite poterat dici

Qlj

virtus, fed oprimé fecom compatitür affeclum et-

UOS;&I

ga eandem turpitudinem, fáltem ex fuppofitione;

*

1j

quód nen timeretür infamia

L

hoc autem non

ttili

poteit convenire Poenitentiz, quz omnino exclu-

PWKPH

dit türpitudinem praefentem & affectum erga il-

lam , fiquidem nenio poteft de prafenti peccare

m-hem

, W

quern penitet efficaciter de peccato praterito : u-

a n

de merito dici poteft Pcenitentia Virtusex fuoge-

nere, nonautem Verecundia.

Et hazc videtur

ïïhilam

fuiffe mens S5. Th. & Ariftoftelis , üt oftendunt

Wa hïqu.

D

J

illa ultima verba : sazs ex ii5 , 22 fponte agimuss

verecundia exi[lir ; hoc eft , ex ii$, erga que afté-

[ HMU

4 IH

d

&ulljfetinemus : quando veró eft aliquis timo£

lnfa:

ev du Ponitentia Jfetanrtust

Y

d

infamiz avertens à peccato füturo; fi eft honeftati

TO

conformis , non eft dicenda verecundia . fed perti-

nere ad aliquarmi virtucem in particulari , ut ad

Yent

Fortitudinem; vel aliam ; nam habere curam mo«

deratam honoris, honeítum eft

propri&

; juxta illud Eccle-

faflici 41. curambabe de bono n

onine.

) ait

Quéód fi

aliquandolaudamus juv

enes verecundos , & inve«

) tüf

lod

recundos vituperamus, ex hoc pracise non landa«

mus virturem, fed aliquid ad virtutem conducens,

Virtite

udli

ut bonam indolem , fcientiam & artes *

*

igztur

mPCH'

verecundia non eftVirtus , quia refpicit factam

prafens; hoc ell,com:

3

atiturcum affe&tu prafenti

, H

i

Circa turpitudinem , fi abeffet periculum timendi

velp!æ'.

infamiam.

Poenitentia veró excludit talem affe-

H

Qum, nec poteft.cum eo confiflere actus Virtutis

am

Ponitentiz : Unde refpicit peccatum prateritum;

gxzfen'

[

& hac rationeoptim? explicantur Ariftoteles 8z

$. Th.

r [

Oliicies.4.. De ratione Virtutis eft; exercere

19

u [id

18

fuosaclus cum dele&tatione , ut docet Ariftoteles

2« Etbic

3- Íed Peenitentia operatur cum dolore

m

& triflitia ; ergo non eft Virtus.

Refponderi

i

potefl prim, quidquid.

t de veritate majoris Ati«

g

ftotelem ibi perdelectationem inteiligere facilitae

a

tem, cum qua exercet. Virtus fuos aCtus , dum eft

Q: Uf

in.ítatu perfecto.

Secundo refpondetur.,. Poeni-

w

tentiam non exerceri proprie. cnm triítitia, licét

idenut

illa itquadam triftitia, fed potiiis cum deledatio«

od

ne , juxtaillud S. Cypriani : Zzlciore: dunt las

in

obryms Pesiientium , quam gasaiatheatrorzam

2

tjmot

Et iïUud Aug, de vera G falja Panit. peecator d(:

50

"

-

ié

rticulos L

[ubþebcdta deleat ?

& de dolore gaudeat ; þoïïüï

pite

mus enim fimul triflari ; & gaudere de objectis di-

fat,

verfis , & fic triftari de peccato commiffo, & gau-

tssf

dere de Pznitentiz bono.

Hiac dico, Virtutem

um

exerceri cum delectátione;non quia aCtus V irtutis

li

fit neceffarió deleclatio,(ed quia ad ipfum fequitur

K d

hocautem convehit etiam Poenitentiz ; licec fit

i

iuhjfüw

triflitia gaudemus enim ; quód contriftatiueris

p

mus per Pocnitentiam, , Idem patec in Mifericor-

Á

Tj

dia; & fimilibus. VideS. D.2.2;9.3 f-art.3.4d3:

lo

&O . Obijcés y. A&us Virtütis debet. effe fecun-

Mp,m

düm prüdentiam : fedhocnonl

vaberá&tus Poni-

£. 6p

5

la

de pra-

Wto

tentig j ergÓ. s. prob. quia poenitere

terito;eft velle aliquid impoffibile; eftenim velle;

LY

D

a&tüm préteritüm non fuilfe ; cüm tamen factumi

infe&tum fieri nequeat j hoc autém videtur eíle

h üi

ftaltum , & hon juxtà prudentiam : ergo. Refp.

Mu

Dolere de peccato praterito, feu illud retractare;

tl

non effe velle efficaciter, ut noi fuerit factum j

pum,

nam hoc eít impoffibile : fed velle; ne maneat

Pfopmï

éccatum habitualiter ; quod eft bonüm| laudas

D

à

ile; & fecundüm regulas prudentiz ; idque pre-

tüurdi

ftathomo, dufr dolet de peccato praetérito ; vult-

!f

qüe non feciffe illud; fi poflibile effet ; feü noneffe

ln n

idémyac dicetervelo facere,mt noz poccaverim,led:

" fl

fi«ffeut ille cireumftantia , qua fuerunt, quando

üperí

ptecavi, non tligerem , quod elegi, [ed oppofitum :

&deli

fícque revocátur voluntas , & mutaturpeccaturn

Vr d

qui a&tus ; fi fuiffet elicirus tempore peccati ; im-

Pexà

hoj

pedivifetpeccatum, — Vel ; ut alii ; atpn eft velle;

lia

&&tum prateritum non fuiffe in fen(u compofito

Vnge

pre-

H

E

al Powitevtia ft virtus ?

þo&üä

priteritionis , («d folüm pro fenfu divifo , duim

Qis dj

optat , ut loco actüs, qu! prateriit, fuiffet pofi-

Y pl

tus actus oppofitus, complacendo fibi circa talem

ttüttf

&&um , quituncfieri potetat,

irui

Obijties 6. Virtusex Ariftotele

«qitt

eít dipofitio perfecti ad oprimum :

fed quando in

i

fubje&lo fupponitur peccatum, non eft difpofitio

TU

perfectiad optimum : ergo cüm Peenitentiaillud

ii

fupponat , non eft virtus,

Deindé Pcnitentia

]

]

:,j.dd)

difponit ad triftitiam : ergo non ad optimum,

15

Refp. majorem ad l'ummurn effe veram , fi pecca-

r

tum fupponatur ftare cum illa difpofitione; quod

à

non contingit in noftro cafu.

Deinde ( quod

nu

etiam ad. confirmationem re[pondetur). dico ad

[o]

virtutem non requiri;ut fit difpofitioad oprimum

u

in omni genere , fed ingenere hujus virtutis , &

3.

comparativé ad hoc objcctum ; qualiter etiam,

i

triftitia e(toptima operatio comparativé ad pro-

(ut

prium objectum illius , quod eft DEO (atisfacere

m

Pl'O proprio peccato,

Demüm notant hic Hau-

ln

noldus& Efparza , definitionem virtutis, quá di-

,

prz

citur difpofitio perfe&ti ad optimum, non ampiiüs

o,b'll[^

tecipi (ub eo enfu,quem olim babuit : aliàs enim

n

non omnis a2 s Jufhitiz effent a&tus virtutissmule

i

ti enim actus Jutlitiz fupponunt fuum fub;ectum

m

imperfe&tum in;genere moris;ut aQtus reftituendi

Wm

exdelicte, — lIt ita fufficiat;quàd Pocaitentiz cone

a

veniat defiaitio communiter recepta , & defume

llhlm'

pa ex Ariítotele 2. E:b. c. 2. && &, quae eft hujus-

jv

modi : virtuseff babitus fecundsm velbam vatias

1j

x

Í

-aer? elctiivus, Quofeni etiam D. Auguft. lib.s

pti'

R^

"TraBatus T.

&

RetraH. c. Y« Mumir virtutem : vrius eff bona

od

qunlima*,menti 5,9ud recle yivitar, qUA ETH Viv

Hiac, dum dicituz, virtutem debere

t Dbjex

le utitur.

tinplic

effe de bono fimpliciter , per bonum (impliciter

vripft

non intelligiturid, quo nihil melius eít,aut quod

tilter l

includit rationem omnis boni 5. fed id, quod dici

Diviqur

oteít bonum fine addito; eo modo, quo exigitut

v Dr

ad virtutem proprié dictam, Patet ; nam.ad actum

gufatia

fimplicitet bonum, & proprie dictie Virtutisnon

0ij

zequiritur ; ut fupponat fubje&um in optimo fla-

Wütsm

tu, vel cumcarentia omnis mali , ut evidens eft ex

ttota

exemplocaftitatis conjugalis , quz virtus eft , et»

iamfi involvatcarentiam virginitatis ; ex exem-

[Um, (]'-ll

RUE

plofidei, qua licét fupponat inevidentiam rerum

creditarum in intelleCtu , non ideó tamen , definit

Rffp.l. [

Tf

effe virtus, & fimilibus : quisq; igitur a&us Pornie

ihqlm

rentiz;eflo.fupponat carentiam innocentiapotelt

tiiny

efle bonusfimpliciter eo modó, quó hic loquimur,

li&l habt

22

Obijcies. 9. Omnis a&us virtutis debet habere

lfd(o:ü;

obje&urm bonum feu honeítam : hoc autem non

hr vd

habet a&tus..Peenitentiz , qui potiüs babet pro

hum e

objecto malum, fcilicet peccatum ; ergo, Kefp.

.cum diflintliane s»najoris, concedendo eam de

Viïlute (

a&u profecutionis , negandak de actu fuge feu re«

tractationis : quemadmodum enim. profecutio

Aj

boni eftquadam ipfius approbatio, ita & fuga feu

Eul'üt,[:

retractatio mali oppofiti eft illius reprobatio;per-

UT

tinétquead candem virtutem,

Re[p. 2 INegan"

do-in, nam odium peccati eft etiam amor.& pro-

lil

Mi

fecutio alicujusboni, quod fuit motivum retra-

undem

Flr) Atj

&andi peccátum ; neque enim repugnat ,e

adum

mtellig,

hn

n Penitentia ft virvius s

Y

hi

attum effe amorem & odium refpe&u diverfo.

1171

rum óbjectorum : qui enim odit tnalum amico ex

Wcd

complacentia ipfius , amat hocipfo amicum , &

lii

vult ipfi bonum , fcilicet carere illo malo : itafi-

i quud

militer Poenitentia odit peccatum , qui violat jus

x d

exigiw

Divinum, & fimul vult bonum recoiciliationis

cum DEO , feubonum farisfaGlionis, & recom-

d

penfationis juris Divini.

TO

Obijcies 8. Siatus fugientesà maló, feu retra- ay

ml

hentes malum.funt aótus virtutis , reperiri poffunt

g di

in quocunque virtuofiffimo : hoc autem eft fa]-

itnaw

fum, quianecin Deo , nec in Chrifto reperibileg

TO

fuerunt aCtus Paenitentize, maximé proprii ; ergó,

n

Refp.t. megando fequelam : quia DEUS eft vir-

, ul

tuofiffimus ; nec tamen in illo Fides, Spes, nec ex

Pt

aliquorum probabili opinione, Juftitia commuta«

tivareperitur ; nam de ratione virtuofiffimi no

i

eft, habere fine difcrimine virtutem quamcunque;

d

fed folüm illas virtutes, quz nihil prefüpponunt

n

mali velimperfeQtionis ? econtta in quibus pee-

i r

catum effe fapponitur, cüm hoc ipfo ad finem

, W

ultimum diípofiti non fint , ut fiant virtuofi,egent

)eimö'

deu p

vittate deftru&liva peceatoruin avertenrium à Gine

ultimo ; & talis virtus e(t Poenitentia,

2

du

Refp.a.dift.maj.teperiti poflunt invirtmofiffimo

fug]fm

qui fit;talis variabiliter,vel invariabiliter Cnc. Hj«

d

qui fit talis tantü invariabiliter, sego »4j.diff snio

Mp

Pennitentia non poteft ineile vittuoliffio , qui fit

.&prd

talisinvariabiliter,conc. smiz, Qui (it talis variabili«

l g

ter, nego min. C confeg: Pro cujus. diftinCtionis

i

intelligentia war , dupliciter aliquem poffe eífe

a

&

vittüge

*

20

Sratlatus ;

virtuofiffimum, variabiliter fcilicet, & invariabie

delur

Bu

liter. Primó modoó virtuofiffimus eft ille ; qui hae

bet omnem gradum perfectionisad denomuinatioe

TWj co

nem virtuofiffimi requi(itum, ita tamen, ut perfes

li&

llttey

élionem per peccatum poffit deperdete,S perPos

nitentiam reCuperare,

Secundó modó virtuofifs

ltnite

IOTUI

fimus eft ille, qui praeterquam quód babeat om-

nem gradum perfeClionis ad denominationeri

AXtter

virtuofiffimi requifitum , etiam babet hoc, quöd

tovid

Mdm

non poffit peccare , & fic per peccatum perdere

perfe&ionem.

Quare ad hoc, ut aliquis habitus

titis

dicatur habete rationem virtvtis , non eít neceffe,

Rc]

ut poffitineffe Virtuofiffimo iecundó modó , fed

D

fufficit , quód inefe poffit Virtuofiffimo primó

Qhaj

modó. Ratiobwju: eft : quia effe virtuofiffimum

iist

e[t effe oprimé di(pofitum ad ultimum finem fu-

ff

um confequendum ; íed poteft aliquiseffe optime

üqma

ttttib

dilpofitus ad uitimum fuum finem confequendá ,

etiam fi habeat potentiam peccandi , «üàm nibil-

ht

üm

ominus poffithabere omnia principia ad quoscuri-

o-

minndl

ue a&tus, per quostale fabjetum v.g. homop

í

l

t confequi füum ultimum finem : ergo, .Ex

lipfa l

ll

eadem tztione negandum eft, Virtutem debere efle

perfectionem fimpliciter fimplicem : quia fecüs

toty

nec Fides, nec Spes , nec Fortitudo, nec Religio;

wf

nec Caílitas forent Virtutes, cüm in DEO non re-

—

Wt

periantur , cui tamen omnis perfectio fimpliciter

iij

Ut g

fimplex concedenda eft.. VideS. D, 4 4« dzfi. 14»

quea[l. 1. art. 3.

Ti

aj

Obijcier 9. Omnis Virtus debet confiftere in-

ii

ter duo extrema vito(a , quorum unum lïiïftalepöf

-

iadi

^

n Penitentia frt Pzrtus,

2»

nj. defe&um,alterum per exceflum : fedhzec duo

eXe-

ii l

trema non poffunt in Poenitentia affi

H

gnari : ergó.

natioe

ma]a

rconftat ex communi Philofopherum Morae

TO

lium, & Theoïögomm docentium, Virtutem con«

d& fiftere in medio , modó ex

plicató, zziz, prob. nam

wi Poenitentia delet peccatu

m

*

.

deletio autem pec-

( catorum non poteít effe medium quid inter duo

p extrema vitioía ; quia peccatum quodlibet , cüm

il confiftat in indivifibili , non poteft nimis parüm ,

«t & clüm fit contra infinitam bonitatem,

non poteft

j nimismultüm deleri : ergo.

!CCIT!I

Rejþ. n Nego mat.

cum Comptono 4;f?. 97. 26

*),[.d Je8. y.num.

3. nam Fides , Charitas ,

Rellglo 5

m Obedientia, Juflitia &c. Virtutes funt,

& tamen in

j iis peccári non poteít per exceffum;

quantumcunq;

j enim quis DEuM amet,

colat , eíque obtemperet,

jr atqueab eo revelatiscredat, non peccat, — Simili-

i, tertribuere alicui plus , quàm fit ipfius , non. eft

li €ontra Juftitiam , licétinterdum effe poffit contra

gv aliam virtutem. — Refp

P. 2. Tranfeat majer , nego

wk t9in.Ad cujusprobationem dico , extrema duo vi-

ii tiofa inter qua confiflit Paenitentia,non effc in or«

( dinead «ffectumPonitentie, qui eft deletio pecca-

(j torum , fed ín ordine ad circumftantias actuum,

j; utfclicet primó non ita doleat, & ttiftetur de pec-

i €ato commiffo , utexhoc dolore nimiàm fzviat

ij 1nfeipfum : fecundo, ut dolor non (it tam levis ,

j ut omittat illa , qua funt requifita ad weram Pcz-

nitentiam.

n

1:1:

aex

ARTI-

Ji,

«46) 2» ($&

ttclt

dntd

Anricurus lL

um

tun;

Uirim . Fenitentia fit Fir-

dutita

tDm

3 Specz'älz's n

tecti

Oft decifionem , an Penitentia fit Virtus 2dez

nor],

*a-;-P

cidi folet , qualis fit Virtus, an fcilicet Spe-

tuttsd

cialis, diftincta à reliquis Virtutibus, an una ex

akæpc

ipfis , aut eadem cum omnibus fimul fumptis,velut

llld K

exiftimárunt Antüfiodorenfis, & Major apud

Vr

"Tannerum 4ifp. 6, 4. 2, dub. 1. docentes, Paenia

i

tentiam non cífe Specialem Virtutem , fed gene-

ial

zalem , quàtenushoc nomen tribui poteft cuicuns

d

que Virtnti, dum detellatur peccatum propri ho

dj

neftáti op pofitum

quemadmodüm enim Vit«

)

tutis eftamplectibonnm proprium obje&tivum ,

fi |/

itaetiam detéflari malum oppofitum : fic Jufti-

Totty

tia deteflatur injuriam,eaflitas fornicationem &C.

l

iaf

neq; eífe neceffarium affignare Virtutem aliquam

LUA

Specialem, cujus proptium fit peccatum detellari;

Iffigm

feu de peccato dolere , & confequenter neque

p

TPoenitentiam Specialem ; & hóc modó Poenitentiá

Yl

effegeneralem Virtutem przdicatione ; quatenus

U

przdicari poteít de fingulis Virtutibus fecundüm

*

lVet

aliquam earum partem

-

veletiam aggregatione,

t

quatenus omges conftituunt unam petfectamPos-

fehdn

pitentiam ii órdine ad deteflationem cujüscunque

lo

eccati.

Ad cujus decifionem.

hm

icas,alia$

a8 — Prexeng. Virtutesalias difi Theolog

morales.

atvt, H. VUtr;;m Ptenit, frt Virtus Sp&cz'a»[is? 1;

fnorales,:.- Theologice funt;; qui Dgum refpi-

ciunt direclé & immediaté , fivecut integrum oh-

jectum formale,five ut primarium & principaliffi-

[

fs

mum ; de quo modo non difputandum.

Sic

charitasDEUM diligit,& alia propter ipfum,Spes

de Deo eít, vel in Deum; Fides credit Deo dicenti,

yiih

nec dari poffunt a&tus iftarum virtutem,qui Deum

non habeant pro objecto formali,

Morales vir-

Lt

tutes dicuntur;qua pertinent ad mores, inter quas

T

aliz perfe refpiciunt proprium fubjectum , ut. il-

gl

lud perficiant fine ordine ad alterum,ut fortitudo,

T

& temperantia ; aliz dicuntur Specialiter effe ad

Ia

alterum,quia licét refpiciant proprium fubjectum,

| gut

illud tamen per f& ordinant adalios, quiin eadem

üicatt

focietate vivunt, ut Jullitia, quze refpicit debitum

n

alteri,

y Vi

Praut. 2. Dum querimus, an Pornitentia 29

gt

fit Virtus Specialis, idem effe, . ac quzrere illius

j

motivum ,finem , feu objectum formale ; nam

i &CI

illa in Virtutibus moralibus pro eodem accipiun-

iquam

tur, Hincconfíequenseft, non aliter pofle nos

vt

affignare diverías Virtutes ; nifi quatenus reperire

ii

poflumus diverfos fines honeftos,feu diverías ho-

teti

neflates obje&tivas, propter quas diverfi aQtus

(en

Virtutum exerceantur,

Et ita ubi non reperitur

d

diverfa & fpecialis honeítas, non erit fpecialis &

jofti

divería Virtus affipnanda , fed a&tus Virtutis di-

j

cendus eft pertinere ad illum habitum , cujus eft

qul

boneftas , quam profequitur , vel cui opponitur

malum , quodþ deteflatur,

li

jles

Ba4

'efrticulus H.

[

24

Pranot. 3. Motiva, propter qu& quis póteft

qui

3o de

teflari peccatum, effe duplicis generis ; aliqua e-

[

nimifunt , que fe tantàm ad certa peccata extene

(uint

dunt, aliqua veró qua íe extendunt adomnia pec-

Wf

cata. Sic boneftastemperantiz eft motivum mo-

p

vens ad deteftationem folüm illorum peccatorum

Wor

quz funt contratemperautiam &c. — Contrà bo-

enin

yitas Divina eft motivum univeríale ad quorum-

di,

h

m

cunque peccatorum deteflationem , quia cuivis

peccato opponitur. . Virtutem Poenitentiz in to»

V

ta fua latitudine nonpoffe habere motivurn parti-

qui

culare, feu extendens fe ad particularia duntaxat

tj

peccatá expianda , in comperto eft apud DD. cüm

Du

non unum duntaxat , fed & fingula peccata pet

Ottn

Ponitentiam fint expiabilia,

Quare in prefenti

V

quaftione inquiritur ; an detur motivumaliquod

]s

extendensíc ad omnia péccata, quod.non conti-

j

meatur in colle£ctione omnium Virturum , nec im

,

reliquis Virtutibus particularibus , qu& alioquin

etiam ad omnia peccatafc«ex.tendum : u Religios

lij,

charitas &c.

EIT

31

*Pranot, 4. Diverías rationes univerfales re-

lol

periri in peccato , à diverfis Virtutibus ex diverfis

Áiam

obje&tis formalibus deteflabiles: quodlibet enim

Ratlc

peccatum imprimis habet, quód fit contra redam

m»l

rationem ; namomnia peccata rationi adverían«

quo

xür.

Secundó., quód fit contra legem divinam ,

tmn

fiquidem Deus peccata omnia prohibuit, "Fertió,

t

quód Deum inhonoret ; nam ficuti Deus hono-

P ln]

zatur per aclus Virtutum , ita quodammodo per

$,

peccatum ignomíniáafficitur. — Quartó , quod fit

tTt

qu£-

Utrim Ponitentia fit Virtus Specialist. af

vt

quadam ingrátitudo erga Deum , cui fuinimam

]u e«

debet homo gratitudinem ob accepta- beneficia.

Xl

Quintó,quód excludat à beatitudine, vel perpetuó,

li

d

ifl0«

ut faciunt peccata mortalia , vel ad tempaüs , ut

peceata venialta.

Sext5 , quod peccatum.faltem

oruft

mortale, fit virtualis DEI contemptus ; peccans

Ü

b

enim , mortaliter faltem, Deum contemmnit, hoc

Tuffl

eft, ipfum non curat. Septimo, quód Deo di-

qUy

f

Ípliceat, nam peccata omnia Deo diíplicent. Octa-

v , quód fit contra Deum fümme bonum. Nonà,

patt

quód (it turbativa pacis inter Deurn, & hominem,

jatat

1o.. Juxta aliquos , quàdfit a&io DEO injuriofa ;

,CUrt

Deus enim habet perfedtiffimum Docinium in

^ per

omnesactiones nofiras , nec vult ullam exerceri

ul

i

contra ipfius voluntatem : & ideo ex hoc

capite

lquod

peculiariter DEum offeadit , ei

quä 4injuriam irro-

Onti«

gat peccatum.

«l

Dixi : joxtaaliquos,

Nam Vafquez difp. 2.

33

1

)uf

de Incaru, C fzpe alibi. Delugo 4i/p. 1. feci.i. e*

lglü»

difp.3.de Incarn. aliique negant, omne peccatum

efle veram Dei injuriam ; quamvis admittant, in

st

quolibet peccato prater malitiam moralem,oppo«

[

fitam rectx rationi, reperiri rationem offenfzDei,

sifti

Ratio illorum eft:quia ad veram injuriam requiri-

m

tur , ut fit contra dominium vel jus proprietatis ,

u

quod eft in altero. cui injuria irrogatur : fednon

i(lly

omne peccatum eft contra dominium vel jus pro-

ti0

prietatis DEI ; ergó non omre peccatum eft ver-

$0«

ra injutia DEI. zzaj, pazez, quia injuria confiflit in

pet

€o , quàd aliquisledatur in re fua : effe autem

ij

ili

tem Íuam fpetat ad jus feu dominium proptieta-

U

y

tis.

ETj

;fm'cufm IF,

l

tis. ig prob, quia Íolàm tune peecamus conteá

qii

Tüntt

dominium, feu jus proprietatis, .quando DEUS

exigit opeta noílra ratione dominii, feu. juris

at

proprietatis : fed DEUS opera noflra, faltem

pog

omnia,non exigitratione dominii proptietatis

p

lg (

ergo. eajor liquet ; nam cüm quis Regi v.g. non

pd

obedit imperanti , & habenti jurisdictionem ; ex

W6

hoc capite non cenfetur facere eidem veram inju«

ij

ziam , fed tantüm, quando violatur dominium

proprietatis v.g. fifuraris , quod ipfius eft. ssiv.

d

N

rob.quia exuno capite probari non poteít,Deum

Qd

quodlibet opus noftrum exigereratione dominij

kl

proprietatis ; ex altero veró pracipere pertinet

ij

proprié ad dominium jurisdictionis , non pro»

prietatis.

i

puy

33

Verüm fuppono cum communioti , quodlibet

eccatum effe veram injuriam DEI.

Ratio eff 1.

D

&i

quia DEUS refpectu noftti non tantüm habet ra-

tionem legislatoris , fed etiam fupremi Domini ,

tj

habétque fupremum dominium non tantüm in

ln

nos, fed etiam in actiones noflras

*

*

ergo fi illas

iim in

exigatà nobis tamquam fupremus Dominus , &

Titty

Boseas non exhibeamus , faciemus Deo veram

Ueti

injutiam : fed DEus ponendo nobis precepta ex--

p

igit actiones noítras tanquam fupremusDominus:

nt.m.(

ergo cüm omnia peccata finticontra preceptaDei,

&i

habebunt veram rationem injuriz. Subfremptum

E

T

prob, tum quia in facra fcriptura nihil magis repe«

titur, quàm DEum offendi noftris aclionibus, &

l qua

beccatum effe injuítitiam, & injuriam contra DE-

!amum

JM. s juftitiam verà parere inandatis DEI ; tum

Vc:a, (

quia

qïli ram Pewitentia f Virtus Speeialzs ? af

n

quia Deus, dum ponit praxepta, frequenter infi-

JEUS

nuat rationem fupremi domiaii, cüm frequenter

dicat

*

*

juts

ego Dominus $ etgo fignum eft , quàd

dlem

pr&cdpiatex dominio fupremo , ut fic meliüs &

RL

plenius, hoe eft, fine metaphora , vel improprie-

" JIT

tate explicetur Scriptura ; quod fieri debere ; i

)u

poteft absque incommodo , docen: Theologi om-

Itl

J

nes. 2. Übi eft obligatio fatisfaciendi, ibieftve-

iiun

rainjuria ; fed in peccatore eít obligatio fatisfa-

[

ciendi pre offenía : ergo peccatum e[lvera inju-

Daun

lia !24j, prob. quia ficut reftitutio eftIcompenía.-

Yij

tió damni, ita fatisfa&tio eft compen(atio injuriz :

ttuJd

fed ubi debet compenfari injuria ,. neceffe eft, ut

IQ

injuria pracefferit: ergo. 3. Quoties perfona

digna inhonoratur , & ita contemnitur , ut po(t-

lib

ponatur períonz vili , toties perfona digna patitue

jl

injuriam ; fed per peccatum Deus dehonoratur,

u

& ita contemuitur, ut poftponatut vili creaturze :

m

ergo.

Immó non defunt DD. quidocent , toties et-

m

34

ilis

iam in humanis committi injuriam contra fupe-

riorem, quoties ejus przceptum violatür .

e,

P

3

$ &

quia

m

füperior quoad fubditos non habet tantüm je

1s in

D

actiones , ne aufferant illihonorem per detraclio-

inuss

nem ( ficutqui visalius ) quze eft injutia realis, fed

j

etiam, ut fubmiffione ipfa, five obedientiá agnof-

cant illiusexcellentiam : quod finon faciunt, ir«

nb

qe

rogant ipfi veram injuram, que dicitur per(onalis,

Er quamvis hac injuflitia communiter. vocetue

;

"

tantum inobedientia , nonideó fit, utexcludaturà

uf

vera, & proptia ratione injuti&, íed ut denoxetur

fpecias

qLUZ

$

238

"Hrtieulus 27,

fpecialisinjuftitiz feu injuriz fpecies,que confi(tit

»

m

in fübtractione fabmiffionis dehitze juri fuperioris

uo utitur, dum exigitfibidebitum. — Neque ob«

tiad

flat, qu&d hominés ob inobedientiam non exi«

ugöf

antcommuniter aliam fatisfaéctionem , quàm ut

hom

reus,fi deprehendatur,luat poenam lege flabilitam:

tel

nam illi non funt folliciti de offenfa, five contem-

ïmaþil

ptu » qui intercedit in inobcdientia , cüm fit com-

.

munitet exigui momenti

.

Deus autem hunc

ilos

Ti

coutemprum maximi facit, viltque pro illo fatis-

fa&ionei exhiheri ; ratione veró injuria realis

Wf

reflitutionem non curat aliam communiter, hoc

li

ipfo , quód paratus fit dimittere, & dimittit fem-

ïipf

per quicunque peccata , quamvis gravia,S& mul-

p

ta , fi homo vel femel perfe&é conteratur ; &

ij

ideó communiter ex peccato commiffo reftat fo-

[

lüm obligatio fatisfaciendi DEO pro offenfa &

Vi

t

yeatu pocnz. , qua obligatio nonurget , ut exhis

beatur ftatim fatisfa&tio ; fed patitur aliquam mo-

T

ram temporis ; quam non ita permittit reftitu-

Ü

li,

tionis obligatio, ne damnum illatum per injufti-

tiam per reftitutionis dilationem augeatur, Hac

tif

omnia fufiüs tradi folent in materia de Incarnatio «

x

ne.

Hoc fuppofito

dm

35

Pranor. y. Omnem formalem Dei injuriam

J

fei

effe conditionem , quá pofitá jus proprietatis in

Deo exiílens exigit à peceatore fatisfaCtionem pro

lol

illa

"

.

quia ex una parte fatísfatio pro injuria il-

f

lata, fi at ab homine ,. non eft Deum dedecens :

&

ex altera parte veró , cüni jus proprietatis creatum

[

exigat fatisfactionrem pro injuria illata, multó ma-

&

gis camexiget jus proprietaus increatum. — Pre-

[ Pæm'tæatiaf: Ptss Sptc?alz":? 259

if

, Priuot, $, Hancfatisfactionem poffe effe obje-

Qtt$

36

&um formale alicujus habitüs Virtuofi ? namía-

0

tisfaclio pro injutia eft fecundüm rectam rationé :

Q«

ergó eft honefla ? (icut honeftum eft , fatisfacere

nut

homini ob illatam injuriam 5 id autem, quodho-

tf

neftum eft , poteft effe obje&tum formale alicujus

(

habitüs virtuofi, ergó. . His pranotatis,

om-

Dicendum Y. Contra Antifiodorenfem , &

u

alios. praeter colle&tionem omnium Virtutum da-

i

rialiquam Virtutem fpecialem, que in hoc feníu

eli

poffit dici Ponitentia , quatenus inclinat ad dete-

l«

flationem omnium peccateram. Prob. quimul-

i

ta peccata commifit v, g. contra Juftitiam , Tem-

yl«

perantiam Gc. poteít de his omnuibus dolete,quin

àd parcicularia motiva attendatillarum virtatum,

fv

contra quas peccavit : ergo debet dari aliqua

T4

Virtus Specialis , qua ex motivo univerfali poffit

i

deteltari omnia peccata. cogeg, patet. aat, prob.

n

quia fi ad quamcunq;Virtutem unicé fpectaret do-

(

lor de peccato contra ipfam commiflo, Íequere-

li

tür, hominem non pofle deteftari peccata omnia ,

L

n

ni(i fimul. exercendo aclus omnium Virtutum

M

jj

quod tafmen eít contra experientiam, immo in eo«

dem inflanti fieri non poteft. — Quare licét verum

if

fit , ad fingulas V irtutes pertinere, deteftari al

;in

petcàtà ,

quatenus opponuntur propria hone

1

l.

WO

ti objectiva, feu ob motivum fpeciale , quod re-

l-

fpicit quielibet Virtu$ ; nihilominus, quia po:eft

P

adhuc affignári motivum, fub quo orania peccata

jfi

deteftabihia funt eodem modo , ideó concedenda

u

etiam eft VirtusPomiteptig , «

ju& , licet. particie

^ tht st

]

gaidone

"

39

vrticulus 31

|

39

liquam habeat

qun

, patione quadam , utfit perfecla , a

DT

connexionem cum reliquis Virtutibus;non tameü

DO

confiflat in aggregatione omniumi, nec pradiéa»

Ji

tione fit generalis , fed Specialis Virtüs, — Quareé

(ilin

ad hoc, ut aliquis habitus fit Virtus generalis, non

tut Y

fatis eft, quod verfetur circageneralem materíam,

tia)

ut patet ex charitate , Juftitia Iegali, & fimilibus,

Efgü,

qui& verfantur circa materias omnium Virtutumy

(il!i li

& tamen funt Specisles Virtutes fecundümeffen-

gj

tiam:fed praterea requiritur, ut non refpiciat Spes

ladi

ciale raotivum , neque habeat Specialem modum

ii

teüdendi ; Posnitentia autem, licet habeat genee

DT

ralem materiam, hábet tàmen Speciale motivum,

MG !

ut mox patebit, adcóque non eft Virtus generalis,

Deindead Virtutem generalem non fatís eft , €x»

[ifa

p

pellere omne peccatum quomodocunque , fed re.

[/7

quiritur, ut formaliter éxpellat ? Pocnitentia aue

fæ,c

tem non expellit formaliter omne vitium, fed fo-

tf

Jüm vitium impoenitentie ; ergo etiám ex hog

mep.

capitenon potelt dici Virtus generalis , fed Spe-

LUR

cialis.

$

Et hec conclufio communiter admittitur ,

iil Íí

Verüm cüm ex ea aliud non probetur , quàm dati

Wt

L hm

Virtutem , qua dici poffit Pcenitentia Specialig

&

Specialitate Virtutis, non vero Specialitate Por»

U

gitentiz, ideo inquirendum eít ulterius, utrüm

detur Virtus Peenitentiz , quz ita fitSpecaalis, ut

lm

dtüm

innullaaltera Virtute comprehendatur , quz fub

motivo proprio univerfim peccata deteflantur,utí

fren

Pa

Obedientia , Charitas , & Religio ; nam primz

finis eft adimplere przceptum DEL, feconde uni-

Ptf

r Pep— affectivé, tertiz exhibere DEO debitum

Utrzm Pupitentia fit Pirtus Specialis ? 3r

bl

quarum finibüs omnia peccata opponuntur;quoda

Id

vis enim peccatum eft rransgreífio legis,

feperatà

d

DEO , & negat debitum cnitum DEO,

"

hurt

Dicendum 2. . Dari Ponitentiam Specialem

39

diftin&tam à reliquis Virtutibus, | Probargr : da-

t

fl

tur Virtus, qua intendit fatisfaclionem pro inju-

li

ria DEO illata 5 fed hzc eít Poenitentia Specialis;

FUIT)

€rgo. maj. patet: ex utm. 377 3min. prob, v.ex S.D,

ilfcïlf

qui i q. B p art« 2« in (7 ficait : mavifeftum: vft,

NI

quod ia Peuitentia invenitur Specialis ratio atlas

Y

landabilis y felicet operari ad. deftruttisnem pee-

vati n quammm eft offenfa Dei. Ezart. 3 -3h , Pa-

gene-

VWl

nitentia mn babet, quod fit Pirtus Specialisex boc

folo s quod. dolet de malo perpetrato ( ad bocenipa

:rali;

)

D

fnfficeret charitasYfed ex o quod peanitens dolet de

m

peccato commiffo , in quantum ef offenfa DET, cum

P

L

emendatio autemoffen-

in)

emendatiozis propofiso

fz , contra aliquem commiffe , non fit perfolam

il

L

ceffationem offenfze, fed: requiritur praterea re-

compenfatio , quz habet locum in offenfis in alte-

y

nim cormmiffis. Et in 4« iffaa.art.t, g. 24d zlr.

ait. ficut efl alicu)us Virtutis, ut bomoeum placet,

iuh

TU

quem peccando offendir : itaeff alicujus Virtutis ,

t bomo D Enum placet: , qnem peecando offendit ,

dul

pv

&& hanc effe Poenitentiam. / Hinc probatur eadens

VEInof 2, Ominis actus defumit fuam laundabilita-

»;rüm

xem à fine ex »um.2, 9, finis qutem Peenitentiz eft

$ y

»deftru&iio peccati , in quantumeftoffenfa Dei, &

[i)

'emendario illius ; deftructio antem & emendatio

lï»u[i

-peccati; ut eft offenfa Dei ,^ eít formalis recom-

t

12 eft

D

igenfaci-o feu fatisfactio ; ergo finis Poenitent

fatis-

um

",

l

;20.

»"riiculus Ii;

Ómnis

fttm

fatisfaflio pro offenfa feu mjoria Dei, 3.

illa Virtus eft Poenitentia vel generalis vel Specia-

fv

d

lis, quz tendit ad deletionem peccati ; fed Virtus;

p

quz intendit fatisfaCtionem pro peccato, tendit ad

*

L.

ergo eít Poenitentia : fed

priti

deletionem pecc ati

fhoti

hacPoenitentia non poteít reduci ad aliam Virtue

Taur

temex mox dicendis : ergo eft Virtus Specialis,

*

Confirmatur. conclufio

á

velle : compenfare injue

ii

Áipta

juram proximo , requirit Specialem Virtutem:ete

ROm

o etiam vellecompenfare ,ac vindicare injuriam

factamDeo: hac aut&Virtus eft Peenitentiasut etiá

hj

&i

oftendit echymológia illins ; dum enim homines

voluntarie affumunt afflictiones , & .dolores, in

lni

d

tantum dicuntur Poenitentiam agere, in quantum

j

ea dirigunt ad fatisfaciendum Deo , pro peccatisà

fe commiffis : & ideo Pcenirentia Species Juftitia

Til

tenj

commutativzà$, D. appellari folet,

4O

(te.

Ex his inferes i. deteílationem peccati, quate*

nus eft quid turpe feu rationi difforme , non petti

Áip

linus

nere ad Peenitentiam Specialem. Nam hujusmodi

deteftatio pertinet ad illum affectum , quo amplee

i ls

&imurvirtutem in genere , feu quidquid eft ratio»

wa4

ni conforme

*

á

fed hic affzclus non eft Peeniten-

Stmon

tiz Specialis : ergó, smiv.prob. nam Focnitentia re»

])llm"

TE

iliis

Ípicit peccatum , quatenus eft offenfa Dei, ut pto

illo fatisfaciat ex »4. 2.9. ergó non foiüm , ut

Ttobs

tzciseeft rationi difforme, Utrum veró ex lu-

Flititc;

Itvl

jusmodia&ibus circa bonüm in commun!. genta

retur aliquis habitus Specialis , non eft inítituti

Ti

noflri examinare, affirmar Suarez d//p. 2, difj.. 3.

Sitte

ltner

«9 quód Specialis difficultas fuperetur perpropos

fitum

Utrm Penitentiaf Virtus Specialis ! 33

i

fitum efficax circa bonum in communi $

adeoque

w

& novus habitus affignari debeat,

Oppofitum

jtti

docet Vafquez 1. 2, 4;/?. 0. c. 2. negans, in

ia

propofito efficaci circa bonum in communi te-

hi

periri ullam difficultatem , nifi ortàm . ex aliquo

leu-

motivo vel materia particulari , quz ficut fupe-

i

ratur per habitum alterius. Virtutis Specialis ,

dj

ita etiam illa difficultas circa bonum in communi

d

fuperabitur fufficienter per omnium Virtutum

cumulum.

Videantur Autliores citati.

jumm

u

Infeves 2.. Detellationem . peccati , quatenus

mind

41

eft Virtualis DEI contemptus, non pertinere ad

al

Ponitentiam Specislem. Nam contemptus DEÍ

anti

eft actus propriusfuperbiz : ergo deteflatio hu-

ii

jusinhoneflatis pertinebit ad virtutem, cui oppo-

uüilil

nitur fuperbia : hzcautem Virtus non eft Poenie

tentia ; fed humilitas »cujus proprium elt , aznof-

yl

cere Dei excellentiam, eique fe fubmittere,quam

l PQ![i*

fuperbus contemnit ; ergo peccati deteftatio,qua-

p

tenus continet Virtualiter Dei contemptum , non

am?k'

ad Pornitentiam , fed ad Humilitatem pertinebit.

fv

luferes 3. Deteftationem peccati, quatenus

jj

opponitur Deo primz regulz omnium actionum

r

yut

»umanarum, non effe Poenitentià Specialem,Hzec

ypt

illatio proponiturcontraaliquos R.R. Pro cujus

U*;aw

probatione & explicatione füpponendum , tri-

jlv

pliciter confiderari poffs Deum tanquam primam,

us

regulam noftrátumactionum. — Pri;z), quatenus

7iklïuli

rectifime judicat ; eas fic; & non aliter debere

"

exerceti : & hoc modo perinde eft dicere, nos

teneri conformare actiones noítras DEO primz

ym

C

ftart

regulz ,

0

rticulms: 1.

[

regula , & natura rationali , ut rationalis efl, cui

hr

(finus

debent proximé. operationes noílre conformes

eífe; unde ad illam Virtutem pertinebit deteflari

poda

peccatum, tamquam contrarium Deo primz re-

A

gulz , ad quam pertinet amplecti bonum confor-

Á

me naturz rationali, ut rationalis eft , vel certé ad

p

hocnulla Specialis Virtus à reliquis diftinctaaffig-

Pori

naridebet. z. Coníiderari poteft Deus tanquam

aduy

pracipiens operationes noftras conformes fieri

tliiea

rectiffimo fuo judicio ; & hóc modó deteftari pec-

Wtl

catum tamquam contrarium DEO precipienti

UM

noneft Poenitentiz Specialis, fed obedientiz,qua&

p

reípicit honeftatem conformandi nos Deo praci«

coïligi

3. Poffumus confiderare Deum , qua-

piemi.

yui

tenus habet jus perfectiffimum , nealiter, ac ipfe

&

t

vult , & judicat , operationes noftra exerceantur ;

hóc modó peccatum habet rationem cujusdam in-

sz

juriz contra Deum primam regulam. — Quód fi

f

hocvolunt R R. ifti, dum untuncurilló modó lo-

f

quendi , .deberent profiteri communem [enten«

ftud

tiam , quam tamen impugnant,

Vrl

4i

laferes 4.. Contra aliquos apud S. Bonaventu-

Vortm,

ram Zif/. 4. 4. 1. Habitum Poenitentiz Specialis

*

D Deo

diftinguià Virtute Divinze charitatis

.

quia diffe-

d

i

runt motivo 5 ille enim refpicit bonum fatisfa-

M [j

&ionis proinjuria Deo illata , iftg Divinam boni-

Ain

tatem, quà Deus eít amabilis propter fe : ille odit

ln yi

malum , ut eft malum Deo, iíle, ut eft Deo inju-

g

ftum , & injuriofum , quz divería funt, ut patet

i14p

in creatis,ubi, quamvis quis non diligat perfonam

tfen

Alterius; ac proinde nec velit illi bonum , nec de-

me ^

teftetur

Utrum Ponitentra jït Virtus Specialis ? $g

(l ci

formt

teflerur malum, ut malum illius eft, poreft aihil-

ominus cum illo fervarelu(titiami, & fatisfacere

TU

prodamnis illatis, nullum eliciendo aCtumm amici-

[ f

Qul

tiz, Nequeperhoc; quod docet Trideac. fff.14,

€, 4. persectam deteilationem , feu contricionem

ual

peccatorum pertinere ad charitatem , fequitur,

iil

Poenitentiam effecharitatem ; poteft enim idem

i

actus pertineread plures virtutes v,g.ad unam eli-

gs li

citivé,ad alteram imperativé , ad unam materiali-

a

ter, adalteramformaliter &c.. Immo deteílatio-

:ipiemi

nem , & odium peccati , abfoluté loquendo, non

204

pertinere elicitive ad Poenitentiam, videtur fatis

pzæ:i-

colligi ex S. D. ic 48 . art. 2. ad 1. (|de quo

,

plura infrà ) fed folam intentionem operandi

K ipfc

addeletionem peccati prateriti,quam docet,requi-

Afj

zere Virtutem Specialem fub charitate.

e

.

"T

Jnferes g. Habitum, Pocnitentis Specialis di-

4

il

flingui 3 Gratitudine, | Ratioef? eadem : quia dif-

xdo IO'

ferunt fine ; quamvis enim etiam gratitudo pof-

tf

fit excludere quodvis malum morale propter ani-

vetlalitatem fui motiviid tantüm facit ex fine non

u

communi Pcenitentiz Speciali, fcilicet fatisfacien-

,gcijlii

di Deo pro injuria illata , fed ex fine recognofcen-

ii

di beneficium acceptum

"

dnferes 6. Contra Cajetanum 4, 85, art.t.

Af

bol]i' [

Coninch, difp. 1. dub, 4. n2 2 p alios, habi-

T.

tum V irtutis Paenitentiz Specialis diitingui à Vir-

jj

tute Religionis Specialiter fumpta.

E['! Si D- 2,

sz

2, 44 E2.art, V.ad 2, ubrexprelsé aiti eleezzofjyaam

ynui

effe opis [atisfatloriuzs , quateums ordinatur ad

T2

fatisfaciendum Deo pro culpa ; babere autem va-

"

P

tiontus

riiculus, 1,

[

6

sionem [acvifioii &* fic pertinere ad Relipionem )

hfe

guatentus ordinatur ad plmmdum Deum. ldem

Mteadl

conftat ratione defumpta ex eodem S. D. i» 4.diff.

Yngd

14. 4. L art. 1, quafh, g. nam pcr Religionem ex-

Q qu

hibemusDeo cultum debitum tamquam principio

ülyza

excellenti , feu propter excellentiam Divinam ,

lab

ut docet S, D. 2. 2. q. $1. 4rt. 3. cujus etiam Vir-

&t

tutis eft deteflari peccata, quatenus Specialiter illi

Ti

honeftati adveríantur ; per Poenitentiam veró

o

tiyam

adhibemus Deo cultum tanquam à nobis offenfo ,

feu injuriá affe&o, ut ei fatisfaciamus : fed ifte ra-

line,

tionis objective valde diveríz funt,ut patet :ergo

ia

non debent pertinere ad eandem virtutem & con-

gioa.

Íequenter Poenitentia non erit cum Religione

[" I)

Wt

confundenda, Item diff. 1 j. 4. 4. ert. 7. quaft.

1, 4d 24 afferit S. D. actum latriz imperari àPoeni-

pod

tentia; ergo Pcenitentiam à Religione diftinguit.

liaj,

Quare immeritó Coninck pro fe adducit S.Tho-

Mu

mam. Dixi à Pirtute Religionis fpecialiter [um-

L0

pí4 5 generatimenim fumpta includitur in quo-

I j

vis actu Virtutis,& ftat pro habitu eliciente quam-

Eal

vis obfervantiàm legis , G praecepti , ex quocun-

lim,a

que motivo honefto fiat : quomodo etíam Obe-

RUE

le

dientia generaliter fumpta ftat pro habitu eliciente

It4

actum przceptum ex quocunque motivo honefto:

tüt n

Specialiter veró fupponit pro habitu eliciendi a-

Eu

&us fuosex fine, & motivo' proprio obedientiz

Niigi

fe fubmittendi imperio] (uperioris propter pecu-

li

liarem honeítatem in ejusmodi fubmiffione relu-

Lf

centem.

Qete

&di

Infe-

Virzm Panttentiafit Virtus Specialis,

37

m

Jufeves . Poenitentiam Specialem non perti-

46

li

fiere ad Virtutem Juftitize Specialis , & rigorofz.

44l

Non ad Juftitiam vindicativam ; haec enim refpi-

"DO

cit panam proportionatam & commenfuratam

Q

culpz ac offenfa ex fine boni publici ;id quod non

It

Deindé cüm à nulla

habet Poenitentia Specialis,

?i

creatura poffit cundigné fatisfieri pro offenfa DE4,

wril

nequitcreatura iatendere poenam commenfura-

j wto

tam offeníz,

Non etíam ad Juflitiam commu-

f

tativam ; nam ( prefcindendo nunc ab illa quz

fiote

ftione , an inter Deum & creaturam dari poffit

E

Juftitia rigoro(a ) deficit Peenitentia à Juftitia ri-

T

gorofa in eo , quód ad hanc requiratur zqua-

ligionc

litas compenfationis ad delictum ; creatura au-

j Wi'

tem , ut dictum eft, aequalitatem ponere nequit

D

prooffenía DEI, ídque propter formam inzqua-

inglll'!l

litatis ; fub qua. punitur offenfa Dei & fatisfactio

Tl

creature : utfuppono ex 7ra£, de Incarn.

rf

Per hoc tamen non nego,Pcenitentiam pertine-

47

te ad ju(litiam , fumptam genericé & minüs firi-

] quo-

j

élé ; ficenim ommis virtus , quz ordimat ad alte-

(

rum , ad Juftitiam pertinet, quamvis deficiatin a-

1 Obl'

liquo ad Juttitiam perícétam requifito , ut docet S.

TU

D. lic ar; 2. qualiter etiam V irtus Religionis dici-

lt

tur pars Juftitiz;quia (cilicet refpicitdebitum Deo

t

tamquam fummo excellenti;nihilominüs quia non

igntiæ

refpicit tale debitum ,. cui fatisfficere poffimus ad

«

aqualitatem , deficit à Juftitia fübjectiva,. Sic et-

g

iam cenfetur effe parsJuftiti Pietas erga parentes;

qua refpicit debitum aut beneficium generationis

& educationis : Gratitudo ob accepta alia comunia

wC;

bene-

Me

li

2$

yiiculus,

at

beneficia ,in quorum recognitionefrti operatur 3

item Obedientia,qua refpicit honeftatem parendi

jit; (

pite

fuperiori, quia pr

acipit przcise : he, inquam,

ftativae Juftitiz , feu

life

omnesdicuntur partes pote

.

U qu:

1Isana

logicé aut*æquivecö-,.

partes Tuftitiz commun

totem.

non veróunivoce , ned;

partes Juttitia fubjectivé ,

uia deficiuntà ratiene Juflitiz Specialis; feu quia

um p

lm:

non relpiciunt debitum

rigorofum , feu quia non

feu quia differunt

du

poffunt adaquaté fatisfacere ,

motivo, ImmoPenitentiam magïs per

tineread

Ra!ia;

fropri

Virtutem Juflitiz , quàm reliquas Virtutes enum-

um )

mperatas , patet ex eo, quia hz deficiunt tum in -

t

lim i

qual«

t

ate, tumin debito ;. Religio enim non 10»

fllppoü

Jàm non pote

ftfatisfacere ad zqualitatem, taliter

( fni

nimirum, ut jus ex parfe Dei «oftro debito corte-

Dhig

fpondens exh

^

auriatut, feu adequetur , dum illi

facimus. ,

í:d deficit etiam in. debito, quia

üfen;

fatis

li c

intendit cu

Itum Deo debitum folim ex ea obliga-

qioc

tione , quam contrahit vi creationis, Panltentia

econtra, licet deficiat in equalitate , non tamen in

lizi:gju

Ti

debito, quia intendit fatisfaclionem Deo debiram

Utf

ex obligatione,

quam contrahitvi fupremi Domi-

Pro in-

(igm

nii Deijantecedenter per peccatum lafi,

iül& a

telligentianominis zoza, — Juftitiam varias fub fe

continere Virtutes , quarum aliz dicuntur fubje-

A

(ilix

&iv , quia de jllis Juftitia Specialis pradicatur

'etjt

univocé : alix dicuntur poteflativa , quia nimi-

rüm, licét fint Virtutes ad alterum , & hóc modó

qis,

tl

nomen Juttitiz participent, à propriatamen ratio-

u

,ne Juftiti Specialis deficiunt, vel quia non refpi-

ito non

ciunt debitóm rigorofum, vel quia deb

IES(iue

poffunt

(

Uirum Ponitentia frt l'irtus Specialis ?

39

ff j

póffunt ad equalitatem fatisfacere , vel alio ex ca-

pité ; & hujusmodi effe Virtutem Ponitenciz ,

parcndi

Nq

patet ex dictis , & docet S, D. bic & art. 3.

ie H

Juferes 8. ContraLugonem /ic difp.2. ».g1.

48

yitt

& quosdam alios RR. Poenitentiam rion effe Vie-

tutem Specialem habentem pro fine intrinfeco bo-

!JC&W!

(euqlm

num pacis cum Deo, feu Deum non habere offen-

fum : quianon videtur hic Virtus pacis diftingui

n n

[

if

icharitate & amicitia , vel ab aliis Virtutibus.

il

Ratio efl 1 . quia pax eft finis charitatis , & effectus

«t

proprius illius, at probat S, D, 2. 2. 4. 29. art. 3.

m

nam páx eft unio appetitivarum iinclinationum

tum inter fe, tum in ordine ad appetitum alterius

fion b

,ut

füppofiti, ut docet S,D.cir. 4. ar1, 1. fed hec unio

e(t finis charitatis , ut tradit S, Dionyfius c. 4. de

OU

"T

Divinis Nominibus apud S.D. cit. ergo. Vel non

differt ab illis virtutibus, quas Ariftoteles 4. E:-

j qml

bic. c. 6.€& 8. vocat cómitatem & urbanitatem :

dig

nlunlfi

priorcernitur in quotidiano congreílu , ne quis

alisejusdem communitatis moleítus (it, aut ni-

u

miüm indulgeat ; pofterior veró refpicit medio-

p

ctitatem inter nimiam hilaritatem & nimiam tri-

fon

lt

ftitiam , cui opponitur ruíticitas & durities : ex

iftis autem Virtutibus nulla et Poenitentia juxta

fubc

Adveríarios,quiPoeenitentiam volunt effe à reliquis

fj

diftindtam. ^ Et quamvis dareturilla , non effet

[

Penitentia Specialis ; fed una ex Virtutibus reli-

i

n

quis , qua definiri folet , quód fit affe&tus volun-

tátis, quo fubiicimur Deo , & in illo , quod bo-

gv

nüm eft ; confentimuscum hominibus ; volunta-

"l

tesque noftras ac appetitiones in unoV irtutis defi-

j pn

SECHH.

derio conjungimus.

C 4

Jlïlllu

40

4hrticulus : L

Ur

49

Secundo ; Quia fiepracipuusa&us Poniten-

[

tiz effet actus concordia ; pax enim , dum dici-

f&

turad alios, propria concordia ;eft ; cüm tamen

Ándi

P.P. paffim Poznitentiam Specialiter dictam expli-

li

cent in ordine ad. diffolutionem & everfionem

dif.uà

pr&teritorum , feu inordine ad illud , quod fal-

patient

tem ptincipaliter opponitur offen(z deflruenda.

Puinyi

Unde manet,quód Poenitentia fitVirtus Specia-

4f , f

7? ]is diftin&la ab omnibus reliquis , intendens hone«

fitod

Ítatem feu bonitatem ratione fui , quz relucet in

uf

«oactu, qui vult fatisfacere. Deo pro peccatis, &

iiqu

pet hoc eadem defttuere , nam per hoc explicatur

W Vit

totaquidditas ejus, que maxime menfuratur ex

tl

fine intrinfeco , & (imul diftinquitur ab omni alia

üfidag

Viriute, quz non eít Poenitentia formaliter.

$i

Tiodye(

enim cum aliqua Virtute coincideret , maxime

ä'inw

coincideret cum iis , de quibus haclenus egimus ,

lr

charitate; Juflitia Religione : cüm ergo cum iftis

lm

non coincidat ; ut oftenfum eft, cum nulla coinci«

qd qu

det , (ed erit Specialis Virtus, & à cateris diflincla,

Vr

34j. patet,nàm qui aliqua: probabilitate negant ,

Poeniteniiam ;efle Virtotem |"Specialem. diftin-

formale,

&am &c. . dentificant illam cum aliqua expredi-

lditin

&is Virtutibus. . Et veró quod ait Gabr,in 4.4;/f.

ho

14. 4. 1. 'oenitentiam non differre à Juftitia di-

tTb

fiributiva , aperte falfum eft-,. & . communiter ab

1 d

omnibus reijcitür 2 cüm enim Peenitentia attendat

"ttinf

tantummodó recompenfationem pro culpa, nihil

Pilitgs

autem difiribuat intér multos, non poteft cáJufti-

tl Y

tia diftributiva coincidere, (ed e(t;potius ut S.Th,

IN

ommue

art. feq. dace.tf Species quedam Juftitiz c

" f0

tativ2;

Utrim Penitentiafit Virtus Specialis ? x

"t

tativz , loquendo de Juftitia, prout comprehens

1

dit & eam qua talis fimpliciter eft ; & eam, quze

Km

fecundüm quid. — Neque majorem difficultatem

V

habet,quódaliqua ex parte judicaverit Scotus //4^

(ont

odl

difl. 14. q. 2,. dum docuit iPoenitentiam , prout

patientem per poenam inflictam , coincidere cum

Uent.

Patientia :. ut enim habet S. "T h. iz 4. d/]. 14.4.7-

h

art. 1. queft, $.ad ulr. Patientia proprie eft in fu-

sl

ftinendo difficilia ab aliis illata, Poenitentiz verà

ht

eít fufficere difficilia voluntarie affumpta , atque

us d

ità quamvisin uno eodémq: a&u interdum utra-

fiitt

que V irtus reperiatur, aliatamen & alia eítutrius-

urd

dueratio ; una enim refpicit poenam üt ab alio

nnialig

inflictam, alia eandem poenam, quatenus aliquo

(. N

modo eít ipfius fufferentis, vide S. T h, 2.2.

uitt

4:136.

Q in 4. difl a $. q. 1. art. 4. quefl. a.

If

Inferes 9. Pocnitentiam noneffe Virtuté Theo-

fi

ml

logicam : nam ad virtutem Thelogici non fufficit,

Vi

quéd quomodocunque tendat in Deum : íed quód

inda

tendat in Deurb, ut objectum formale : atqui Poe-

u y

nitentia non tendit ia Deum tamquam objectum

l«

formale, ex ».5 9.ergó. Neque dicas : Poenitentia

vrzdi'

tendit in Deum faltem ut obje&tum cu; , quia vult

Deo fatisfacere : ergo adhuc ex hoc capiteeritVir-

F.äi,f?.

"TU

tusTheolopica/ficut charitas, quz ex eo eft Vírtus

T

Theologica;quia vult Deo tamauam fini cui bona

T

exttinfeca. Refp,enim,conce[fo Aute,neg. con(éq.ad

jl

vationem in contvarinm dico,non ideo charitatem

jl

effe Virtutem Theologici,quia D'eo tamquam fini

Th

€ti vult bona extrinfeca, fed quia vult illi eabona

f

ex complacentia Dei ; at veróPoenitentianon vult

17

C ;

Dee

E

Ariiulas T.

ün

Deo fatisfa&ionem ex complacentia" ipfius Dei ,

ho(i qüöi

fed ex complacéntia honeftaris, qua relucet infa-

Aorni

tisfadione pro injoria divina,

Reflat igitur,

tnralim(

Penitentiam effe Virtutem , qus pro objecto fuo

lenatur

formali refpicit Honeftatem creatamn,

lia

Titonte

$2

Inferes yO.. Poenitentiam effe VirtütemSuper-

naturalem , & infufam.

Quéd Poenitentia fit

Wi

.

r

fi enim talis eft

fupema*turalis probátsr à pari

Tatütg Y

Juftitia hominis ad hominem,ut docetur in Tratl,

[

de Suere & SXu[litisyà fortiori taliserit Poenitentiay

fl ut

quz intendit fatisfacere pro injuria Deo ut fupre«

jitor

mo Domino , & Legislatori fupernaturali illata;

QU

Confirmatu 1. ex Concilio Frident. fcff. 6.can.3.

fs T

ubi ficloquitur: ff qwis dixerit , fine praveniente

;*M-Zl

Spiritüs S. in[piratione , atque ejus adjmtorio bo-

Uttten

minemcredere , fpevare , diligeve. , aut pamiteve

ümT

poffe s ficut oportet , st ei jn[Hficationis gratia n-

lat

wadatur ,anatbema fit : que vérba. denotant ;

L

Ponitentiam effe Virtutem fupernaturalem. — Sie

fRiion

militer Conciliut Arauficanum IL: czr. 7. ais

tüm

baretico falli Spiritu, qui dixerity pernatura vi-

ftthabi

gorem poffe bonum aliquod. (feu conatum ullum;

tütmmT

utloquitür c26.) quod ad. falmtem vita eterne

Vitte

ertinet vogitare mos , tet expedit , vel eligeve frne.

nyl

t!aminatione, ant infpiratione Spivitüs S. Cüm

ldw [

igitür a&tus Poenitentis fint pofitivé falutares &

fücem

condücentes ad vitam zternam, erunt inttinfece

At

fuperaaturales tum ipfi actus , tum etiam habitus

D

Poeniüitentiz , quielicit, vel imperattales actus ;

li,

eó qdód fit principium 'effectüs , qui per natura

Jitts

pet

Qu

«

iöiiïf*üïgori poni ngn poteft, Confirmatur2,

Q€5

:

Ua Penitentia ft Virtus Specialist 43

$ Dti !

hoc , quéd a&us naturalisViirtutis Peenitentiz fiat

t il

ab homirie' habente gratiam (eu auxilia fuperna-

Agit

turalia nón éxcedit lineam a&tuum elicitorum fo«

do i

lisnaturz viribus ; gratia enim feu auxilium fu-

füpernaturalerefpe&tu taliumhabet fe puré conco-

t

mitanter, non caufaliter

*

.

atqui fine fufpicione

t

Pelagianifmi dici non poteft, a&us elicitos folis

ulird

naturz viribuseffe apud Deum meritorios vite

| 7'7481

&ternz ; ergo cüm actus Poenitentize fit merito-

jteti

rius , utpatetex ez7.77:dent. nonpotelt non effe,

(ipt

prout oportet , intrinfecé fupernaturalis.

hia

^ Quédautem habitus Pocnitentiz fit habitus in-

5$

h)

fufus , eft S,D, bic ari. 3. € 4. contra Scotum 7^

i

3. diff. 26. exiftimantem,non dari habitus infufos

g

Virtutem moralium diftinctos ab habitibus Vir-

m

tutum Theologicarum Fidei, Spei , & Charitatis,

i

!

Eftautem Virtus infufa, habitus in nobis produ-

Quity

us à Deo;nec potentiá rationali , nec a&tuum re-

]

j

petitione aCtive concurrenteadeundem. Contra

Al

h

Scotum ergó probari poteít illatio àpari:quis dan-

n

tur habitus infufi fupernaturales circa objecta Vir»

:

]

tutum Theologicarum : ergóetiam circa objscta

j

Virtutem moralium , adeoque etiam circa obje-

$

u

€um Virtutis Pznitentiz. paret confequentia

3

Qu

ideó enim dantur habitus infufi circa objecta Vir-

"

tucem Theologicarum , quia, faltem neceffitate

j

connaturalitatis, forme permanenti, quae fuum

bii

fubje&tum conflituit operativum per modum na-

diis

turz, debentur potentiz proportionatz perma-

um

mentes , ut patet inductione : fedidem contingit ,

J

quando quis operatur circa objecta Virtutum mo-

o

talum 3

Zdrticulus L.

Uris

«4

ralium ;

ergo. . Deinde utriusque Vïf;gtis a&us

procont

funt fupernaturales & diverfi motivó adazquató :

Wt Wj

bt o

ergó requirunt diftinclos habitus,

Deniqne ho-

mo in juítificatione accipit. gratiam fanctifican-

tquty

itud

tem, qua eítnatura in ordine fupermgürali ; ere

9 cüm illa non minus accipit habitus fupernatue

um D«

rales infufos Virtutum moralium, quàm Theolo-

riofum,

gicarum, quia cuilibetnaturz debentur potentiz

iMaentit

proportionatz: fiergó homo per ju(tificationem

1819

accipit gratiam , quz eft natura fupernaturalis, de-

dmdis

bentur illi potentiz fupernaturales G intrinfece ,

hfin

quibus poffit operari fupernaturaliter competens

Vttuten

terad flatum , ad quem evectus eft per. gratiam ,

N dig

cüm non minüs operetur fupernaturaliter circa

WVi

obje&ta virtutum moralium , per actus fcilicetfa-

Gitih

lutares ( quibus dignificetur ad beatitudinem fue

ts

pernaturalem ut premium , non ut putam bazre-

n

ditatem gratuitam ) quàm circa obje&a Virtutum

Titürg

Theologicarum, quas A. A. admittunt effe infu-

füts m

fas, earumque'actus intrinfecé. fupernaturales.

T ent

Unde $. Profper lib. contra Collat, c. 26.ait: cba-

(.ïlll[ül(

ritasex Deo diffu[a efl per Spiritum S.incordibus

It

nofivis , boc de Fide , boc de tolerantiapa[[ionum y

ts

boc de puducttia conjsaalt, ho de continentiavire

nem,pæ

qinali . boc deemnibus virttitibus , ( adedque ete

iam de Virtute Pnttentia)) fine exceptioue profie

temüre Honcetiam cit. Trident. feff.6, c. 7, ex

hoc , quód charitas diffufa fit in cordibus noftris

perSpiritumS. interc , actus charitatis effe intrin«

M

fece fupernaturales, ergó idem dicendum de acti-

drat

bus aliarum virtutum,. .. difggm qua.

pre

OB:

——

Utrüm Peniteutiafit Firtus Specialis 9 — 4$

tsl

pro confirmatione di&torum in num. priori. Non

quio

tamen nego prater habitum Poenitentiz fuperna-

1qneho

turalem & infu(um poíle etiam dari naturalem &

Quf

acquifitum :- quia poteft voluntas naturali lumine

li

[d

inftructa , per frequentatos actus deteflari pecca-

p

sum Deotamquam . Authori legis naturalis inju-

Thob

riofum , & conariad compenlationem illius. Et

POWM

ita fentit $. D. bic 4. 8 4 art. 7. ip v. dicens. bo-

At

miuemexnaturalivatione moveri ad pæmtend HH

il

h

de malis , que fecit.

(

Juferes Y1. Poenitentiam non effe primam

$4

p

Virtutem veltempore, vel natutá , vel dignitate :

TAU

Non dignitate nam , major - eflcharitas, & om-

crd

nes Virtutes Thcogica funt digniores moralibus;

lil

cüm habeantDeumpro objecto cwi & 44;. — INos

um

naturà : quia Virtutes morales primó infunduntur

vt

poft habitum charitatis;qui eft precipua potentia

gt

naturz fupernaturalis. — Non tempore; namVir

ia

tutes morales ex natura ret fubfequuntur infufio

rl

nem gratiz,& V irtutis charitatis ; nec etiam actus

I de

Ponitentiz fünt neceffarió prioresa&tibusaliarum

Y

Virtutum diftinctarum àcharitate ; Fides enim

itiffy

& Ípes defactó pracedunt. noílram juítificatie-

j

nem;Poenitentiá induéctam.

4 [

r

Ang'i1curus Il.

i

ol

Refalvuntur. argumenta

yt

coutraria

2

L

jl

irtu; 'ä reli-

$$

j

OBijcie: 1. Nen eít neceffaria V.

PIO

quis

E

M

é

rticulus. If,

que t

quis diftincla, refpiciens compenfationem proin-

juria Dei : ergoadhunc effectum fuperflué affig-

poisjori

Ratur Peenitentia Specialis.

Prob. ant, nam ad

cuensi

fitis v

illam Virtutem fpeótat fatisfaCtionem exhibere

Áimali]

pro offenfa, per cujus a&tum exhibetur fatisfactio:

tmen d

Íed per actusingularum Virtutum exhibetur fa-

tisfactio Deo pro injuria illata per peccata contra

tanthmg(

DT

easdem virtutes : ergonon eft neceffaria Specialis

Virtus Poenitentiz,quz refpiciat compeníationem

twu&fli

Qdeta

pro offenía Dei.

Refp. 1. fiex eo, quód dentut

alig virtutes, quz ex proprio motivo poffint de-

qulmeli

ii r

teflari omnia peccata , & pro iisdem fatisfacere ;

fruítra datur Poenitentia fpecialis, fequitur, non

fpo

'tliti

dari ullam virtutem diftin&tam ab habitu charita-

tis ; nam omnes effe&tus extrinfecos , ab alijs

]Ulüliæï j

praftabilesper actum fuum, praftare poteft cha-

t

ritas ( loquendo faltem de virtutibus voluntatis )

Tttjs.

& quidem ex motivo & fine nobiliori : quia ta»

lflquilun

men non poteft praftare omnes effcctus fermales

]s) [ed[ä

( non enim potelt facere babitualiter temperan-

T

tem ut caufa formalis & fic de reliquis loquendo ;

üttrh

Qu

in quibus datur fpecialis honeftas non reperta for-

maliter ia atu charitatis , nec amata ab habitu

ped&li T

Wno

charitatis ) re&té admittitur habitus fpecialis; ergo

fimiliter &c

DN MPO

y6 — Refp. 1. mege ante ad probationens neg, min.

dum Íermo eít de compeníatione formaliter fum-

hd

*

.

A v

pta

quamvis enim compenístio exhibeatur per

adtus aliarum virtutem, maximecharitatis , dum

.D.k';n

Poenitentia illosimperat in ordine ad huncfinem,

"ïüdf'm

& hac ratione q2'us charitatis fic materia, per

WW:' í

quam

i Re/ölw?mmrA?;gummM COntraria,

47

t prot

quar fit compenfatio : at affectus compenfandi

lii

proinjuriae(t prprius Poenitentiz,

Unde qui

, nd

exiftensin peceato mortalieliceret a&tum contri«

exbe

tionis , vel charitatis, nihil cogitans de motivo

vsdio

formali Ponitentiz , quamvis juftificaretur, non

btl

tamen eliceret actum . Pocnitentize Specialis , ícd

t m

tantüm generalis , qua dicitur de omni contritio-

iSp«iAlii

nc, five dolore ,ex quocunque motivo concipia-

Vatienet

tur , & f1 fit ex motivo charitatis, non folifm z«

y du

quivaletactui Poenitentiz Specialis , fed etiam e(t

of d

quid melius.

Simile quid accidit, dum aliquis

vfatt

lolvit creditori ex affectu charitatis : quia . hoc

iun d

ipfo ponit juftum,feu zquale, non tamen ex amo-

g dutit

"

re Jaftitiz: : . & i deó neque elicit actum fpecialis

Juftitie , quod attinetad virtutem internaimn. — Et

dii

lL d

hinc, quando Trident, fe//. 14 .c. 4.inter actus Pee-

nitentiz dicit effe przcipaum contritionem ,non

)lunlllü )

ii

loquitur de adibus formalibus Pocnitentize fpecia-

fs

lis, fedtantüm affignat actus neceffarios ad remifz

fionem peccatorum in Sacramento Penitegtiz ;

u

) Uüdai

& inter hoc a&tus primó loxó ponit contritionem

Pem

fqr-

qu& eít a&tus imperatus, non elicitus à Peenitentia

Ípeciali , dum hac in ordine ad füum proprium

p i

jf

finem non folàm eligit contritionem ( qua ulti-

mó difponit ad juflificationem ) fed etiam actus

aliarum virtutum , quibus fcimus nos Deo place«

2 i

j

re , ac difponi , ut dimittat peccata , juxtaillud

Daaiel : 4 peccata tua eleemofynis vedime, Hlinc

TOR

i àn

S, D.bic avt..2. ad 1. ait : fí 19 attn panitentis

( bnäm

confideretzr fola diþlicentia peccatà prateritishoe

immtdiate ad cbaritatem, pertinet ficus j gas-

"d

elere

g

-

8

" rticulus IIE

h

dere de bonis prateritis , fed intemtio operandi ad

n

deletionem peccati. vequivit [pecialem virtutem

(i£y lit

fub charitate, Nequeeftinconveniens , ut Pa-

suilibetpc

.

.

nitentia imperet charitati

nonenim requiritur,

n pof

ut virtus, quz imperat alteri virtuti , fit nobilior.

ficali,

Spes enim non eft nobilior charitate;& tamen po-

&ngyl

tameno

tefthuic imparere , ut eliciat amorem Dei fuper

omnia. Hincquando PP. & CC. actum contri-

niulds

tionis ponunt przcipium a&tum Poenitentiz , vel

Vetüntt

loqunntur deaétu imperatoPoenitentiae,vel dePae

lowfui

nitentia generatim, non fpeciatim fumpta. Quan-

Tttratie

do vero $, D. q.8 . a. f. dicit: igitur pater,quod

ituter

atlus Panitentia à timore fervili procedit s non

rllioncm

vult,actun Poenitentiz fpecialis effe formaliter

ii

a&tum timoris fervilis , qui habet pro motivo ho-

Wndümu

neílatem reverendi Deum tamquam juftum vin-

Ri

dicem porentem peccateribus infligere malum

tür Pecm

fed folüm , actum timoris fervilis eífe difpofitio-

Üj

nem ad Poenitentiam , quz habet motivum long?

Wt ii

diverfum , fcilicet operari ad deflructionem pec-

mdi)h

4

cati.

Oh(lgamu

Quamvis autem motivum Penitentiz univer

um T

fale fit,ut fe extendat ad omnia peccata ( unde et-

&tütm Qor

iam fieri non poteft , ait S. D. /:c 4. 86. 4,3. 22 C,

f0 i

ut quis abfoluté & perfecte deteftetur unum pec-

3Patlte

catum , quin neceífarió deteftetur etiam implici-

terc, qu

té omnia alia peccata) tamen hoc non. impedit ;

ü Ka;

quó minüs Poenitentia fit virtus fpecialis ; licét

fitpy dlco

enim virtus fpecialis habeat determinatum bo-

atim Al

*

"

num, à quo fpecificetur

ficri tamen poteü, ut

Pt

qu

bonumillud opponatur cuilibez moraiiter malo

vt

&t

Refolvnntu: Mroumentacontraria,

TT

49

ut patet in motivo virtutis charitatisTheologica,

fitttt

quz , licét fit virtus fpecialis , tamen adveríatur

u

cullibet peccato. — Deinde, licét virtus fpecialis

gur

non poffit opponi omni vitio fub uno motivo

qoblot

Ípeciali , füb quo unum vitium differt ab altero,

nj

& (ingulacontrariantur diverfis virtutibus , poteft

)ul

tamen opponi fub motivo univerfalinon commu-

l]mlllflïI

ni ulli alteri virtuti ; in quo omnia peccata con-

i,

veniunttanquam füb una ratione oppofita certze

jl

honeftati obje&tivz ; hinc licét qualibet virtus

d

contrarietur peccato fibi oppofito feu commiffo

M

in materia propria , fi confideretur fecundüm eam

TTR

rationem formalem, f(ecundüm quam eft in ejus

ormili

materia , non tamen contrariatur illi fumpto fe-

t

cundümeam rationem, quam habet communem

ml

cumaliis , fub qua ratione Peenitentia contraria-

n

tür peccato , fecundüm quod eft offenfa Dei.

jj

Obijcies 2. Si per peccatum committeretur

j9

gt

vera injuriain Deum & ex illa obligatio fatisfaci-

1

if

endi ,

equeretur; quód ad hanc fatisfactionem

obligaretur peccator ftatim poít commiffum pec-

g"

catum , ita ut , niíi ea (latim fieret, novum pec-.

Ed

(

€atum committeretut $ fequela majoris eft falfa 5.

;;,;,itfv

ergo& id unde fequitur,

Prob, fequela maje

yn t

à paritate [uflitig , qua obligamur homini fatisfa-

i j

€ere ; quamprimüm fieri poteft, pro injuria illa«

l

n

W. — Kefp. ntg. (equelam maj. ad ejus probatioe

i i

&em. dico , quód Jufítitia proprié dicta obliget ad

0-

n

flatim fatisfaciendum,non veró]uftitia minüs pra»

O[cln

y

pria , qualis eft Penitentia ex »». 4?. Deindé

(

u Dl

licéc ?ænitcntia foret Juftitia proprie dicta, adhue

zi

Articulus 11.

!

$o

tamen non obligaret ad ftatim fatisfaciendnm pro

Oli

peccato. : nam quód in humanis flatim obliget ;

4t.fob

ratioeft, jam infinuata in. 45 34. quia dilatio

[ pto

fatisfa&tionis eft alteri nociva ; adeóque prafu-

triri dl

mitur is rationabiliter f(tatim illam exigere : at ve«

WO no

1 dilatio fatis&actionis pro peccato non eft DEO

qui(i

^Hinc fi etiam

nociva

ergo eít difpar ratio,

tttiri]

inter homines prodenter credi poffit , quod dam-

&tv

num paffas non ftatim obiiget ad fatisfaciendum

quae(t

pro damno, neque Juftitia obligabit damnificato»

ln etia

zem ad ftatim fatisfaciendum.

Wente

*

Inflabis

.

licét ablatio ejus , quod peccatot

4mod

$9

abftulit,non fit Deo nociva, obligat tamen ad fatis

pteda

*

f5&tionem

[

ergo licét dilatio non fit nociva ;

T

obligabit tamen ad non differendam fatisfactio-

r Q&P(

nem. Refp.mef. con[eq. quia etiam in humanis,

tl

quamvis quis obligeturad reftituendum jus lefam

o

fieri tamen poteft, utnon peccat differendorelti-

UT

tutionem , etiamfi flatim poffit reftituer

fiex

ATf

ém non

5

aliquo capite prudenter credat creditor

Á

velle adid obligare : id autem poteft credi in re

K:[

[

[

prafente debenignitate Dei , b quód talis dilatio

non fit Deo nociva,& aliundefpe&tatá hominum

'Ver'a inj

digi

frag ilitate (it graviffimum onus flatim (atisfacere.

Caterüm ipfemet Delugo admuittit , peccatorem

lm

non ftatim obligati ad placandum Deum ; quem

Dj -]

-

offendit, quàmvis fempet homo obligetur non

p

oflendere Deum , & f offenfus eff , eundem pla-

Tttet

care : ergo idem — non erit ab/urdum in noftro

ts

z

cgfg.

Tont

Obij-

Refülvuntur Argumenta contravia;

ji

n

Obijcies 3. Cum eodem De Lugo cit. inzg

?. 63

.bliger J

48. fiobjectum formale Poenitentiz effet fatis

fa:

dl

étio pro peccato ; deberet ex peccato praterità

: præf -

TP

oriri debitum refarciendidamnum : fed ex peé-

cato non poteft tale debitüm oriri :

L

anin, prob,

10

[ eit

quia ( taledebituim oriretur , vel peccator obligáe

retur ad eundum actum, quem omifit , durn pees

pan

cavit j velad a&tum equivalentem : non primumy

(

quia eft impoffibile amplius illum actum pónere:

aifq

hon etíam ad fecundum, quia fi Deus vult equi-

valentem actum habere , poteít illum variis viis ;

«t

ac modis obtinete, chm illum habeat in plena fuà

T

poteílate ; aliunde per peccatüm non accedit Deó

g

ullum damnum, & confequeiter non erit obligà«

if

tio ad ponendam fatisfactionem , ut reparetut alí«

um

quod damnum pér peccàtum Deo illatum : ficüt

":

qui occidit hominem injuflé, fitamei non poteí

od

neque in individuo , nequein zquivaleati illud

[t I

damnum tefatcire , non poteft obligari ad fatiss

nl

fadtionem pro illo.

"

Kefp. ed, [Eqiuel, miaj. licét etim peccatuim tiói

ísod

in

ferat Deo àliquod damnum ; adhué tàme elt

j

ottit

vera injurià contrà Deum cóminiffa ob rationes

( u

j

allatàs in 4». 3 3, & hoc etiain debét adinitteré ;

a

faltem de poffibili ; ipfemét Lugo : quia cüm

P

Deus habeat fupremum dominium in. nofttás

Vif D

acliones , poteít fine dubio illas exigere ex hoé

m

upremo dominio; in quo cafii , fi illas non ponée

j

témus , corhmitteremüs iüiutiàm contra Deüin 2

ergo poteft effeobligaiio fatisfacieüdi pro injüfià

€ontra Beüm, etfi noii fit damnum £elarciéndüm,

á

güdé

D]

1

L

Ariculus M.

tïg().

Unde hzc fatisfa&tio non eft per modum reftitue

ligi:

tionis, quz damnum illatum fupponit, fed per

um f

modum devrecationis , & humiliationis , noftrz-

s habet

lit: i

que ad Deum converfionis , ad quam Deu

libermy

jus ex fappofitione,quód peccaverimus. Patitas

4

*

ittet al

de homicidio nuila eft

nam damnum reparan-

lirear

dumin homicidio effet vita ablata ; quam homo

iütrp

.mon poteft dare.

In noftroautem caíu, quod re-

fpdey

páratur, non eít a&tus non præüitus fecundüm

efinfun

praceptum;aut a&us fa&tus contra prohibitiené,

uimqru

/fed, cüm ex tali a&unon praflito fecundüm prg-

t

'cepium , aütfacto contra prohibitionem , tna-

pend

neat voluntás non conformis voluitati divinz ,

p

fed avería ab ili$, atque adeó àc reatore ,.

doiph

convería ad creaturam contrà Dei voluntatem,

ii

hoc damnum reparari potet, convertende fe ad

alillli li

"Deum,; & conform:ndo faam voluntatem cum

mm/)

-Divina: quod, quia fit per actum doloris, &

L þm,

'Poenitentiz; idd; reftitui poteft , nuliamhabet fi-

pf

mnilitudinem cum damno homicidit , ut patete

Tf

6z Obijces 4. Cumeodem: Pocnitentia'eft illa

10:qt

virtus, que operatur ad de(lru&tionem peccati

tj f i

quatenus hoc elt offenfa Dei , ex mente S. D. /ic

q. 8 - art.2.. fed operari ad defltructionem peccati,

uatenus hoc eftoffenfa Dei, formaliter eft, nolle

]änefältl

LURT

Deum habere offenfum, averfum, aut initnicuim :

m

ergo boc eft objectum formale Posnitentig , ejus-

que diftinctivum à qualibet alia virtute ; fubfome:

hf

tum])e(

fed hocaljiud non eít quàm intendere pacem cumi

am

EY

Deo coníervandam , aut fi 1fa ;P& £eparand

erge.

Refoluuntare Avyeumónta coutvaria,

$3

relto

ergo. .. Neque dicas, fignificatum pacis nori di-

flingui afignificato amicitiz , que , cüm fit quod-

fpt

!

vdte

dam foedus amoris , pertinet ad virtutem charita-

tis ; namcontraeít ; quód hoc gratis afferatut 5

|

v

us hi

at

habemus enim cum multis pacem, quos ideo ideo

repam-

intet amicos non numeramus, neque foedus pecue

liare atnicitiz cum illis inimus,

Differentia ergo

m ho

inter pacem & amicitiam e(t , quód pax pracisé

quit

fpectet,uralterum non habeamus nobis inimicum,

iuit

offenfum , aut à nobisavezfum : quód fi fpecialis

ib

animorum conjunctio accedat;habebitur primüm

üm p

amiciia. Corfirmat hune difcurfum

.

.

intentio

4

m,üïl'

placendi Deum, eft intentio eundem non habendi

j t

offenium

.

H

Q

fed eft aliqua virtus formaliter intene

dens placate Deum, ut docet S.D.. i» 4.. dzf], 14.

hundtt

-

q.1. quafliuuc. 3. ad. ult. his vetbis : freut enim of

"

alicuius virtutis ,ut bomoplacet eum , quem pece

n d

cando sfendit , ita etiam . efl alicujus virtutis ,

0]0551 &

ut homo Deum placet , quem peccando offendit. :

j

ergo eft aliqua vurtus intendens Deum non habe-

j iIti

1e offenfum,five refpiciens formaliter pacem cur

Deo : atqui virtus hac alianon eft , quàm Pceni-

c[(ä(i l

]

tentia fpecialis : tum quia nulla alia virtus refpicit

S.

p

honeftatem, quz eítin pace habenda: tum quia

) «

CC. & PP. velut proprios a&tus Peenitenus ag*

! CR) WL'

noícunt , flere peccata , plangeve cqmmij]k,,«pl«m-

ial

enda noncommittere , quorum principium opti-

i Ei"s

m affignatur virtus refpicieus & intendens pacem

"i

cum Deo : ergo l'onitentiz motivum & obje-

: Gumformalecit habere pacem cuin Deo.

"

jf

AN

a

Ex

D;'

*

e/frticulus IT,

k

e'idua

65 Ex hoc argumento putatLugo clariffimé deduei,

ij

fententiam fuam effe ad mentem S. D. Verümci-

tilondar

tata verba S.D, communia funt pro omni fenten-

tia; omnes enim concedunt, Deum offendi per

L cfl

i

noftra peccata, & placari , juxta illud Ecclefia ;

Denire

Deus,qui culpá offenderis , Panitentià placaris $

«ui do&trinz nom obítat , quin ipfa offenfa fit etià

li

Pul.qs

juris violatio;atque adeó oblatio offeníz, fit eriam

Qp

compenfatiojuris, — Neque S.D.docet, Poeniten-

tiam fpecialem refpicere offenfam Dei fimpliciter,

dl p

fcdprout expiabilis eft per fatisfactionem, ut patet

Qüm,u:

df

ex z/im. 3 9. Pro meliori hujus intelligentia nota;

poffe quidem in humanis rationem aliqualis of-

buba

feníz reperiri fineratione injurize ( ut fi amicusli-

d

brumà mecommodatum petat , quo ipfe indiget;

xdi QU

o

& ego fine notabili meo incommodo poffem com-

modare , & tamen non volo; rationabiliter (ine

fuisi

Tiattyut

dubio ille mihioffenfus , G iratuserit, neque ta-

speninjuriam à me patitur , cüm nihil eidem ex

qnp

Tittttm

Tuttitia debeam ) non tarnen inDeo ; quia Deus

tamquam Dominus omnium creaturarum jus ha-

ts t

impu D

bet , ut omnes faciamus & legem ejus , & volun-

tarem, qua vult, ut non contraveniaturiilli : ergà

d

at

€o ipfo, quod peccatum fit contra legem , habet .

quàd fit contrajus , & contra voluntatem ipfius

lontm

aT

Dei, fupremi domini omniam creaturarum. Cz-

scrüm ipfemet de Lugo reipfa admittere videtur,

at

Üiprat

Poenitenriam, habere pro, objecto formali com»

en(ationem, licetà nomine compenfationis ab-

Vg

]

ineat; nam Joc. cit. num. 49.ait : quod þpa/ï;&

ii

165

!mm

Jieetit offn[i, cadem v,:irtu,: conater illam tolle

e

Refoluumtur. Mrgumenta contraria.

$5

tl

Q inducere priorem equalitatem.

Et zum. fo.

infime: Pamitentia efl virtus , qua. iuclinat ad

trUumi.

i n

tollendam inaqualitatem omnibus modis , quando

ff t

pofita eft.

TT

Ofijcies y. Cum eodem ; objectum formale

64

Ponitentis debet efle honeftum: : fatisfactio quà

at

TT

talis pro peccato przterito none(t honeíta : ergo,

ieit

Prob. min. latisfatio quà talis includit effentiali-

Tonite

ter peccatum : idautem , quod effentialiter in-

npli:iun

cludit peecatum , non poteft effe motivum hone-

flum ; utper fe patet : ergó. miz. Prob, id , quod

m pzte:

ia ol

eftindifferens , ut fit fatisfactio pro peccato, de-

betab aliquo determinari , illádque determinati-

;ualis L

st

vum effentialitet includitur in fatisfa&tione : íed

id, quodaffumiturad fatisfaciendum pro pecca-

i indigün

to, fecundüm fe eft indifferens , ut fit, vel: non fit

jom

fatisfaclio pro peccato; nnlitimque aliud deterrei-

wüim fiül

,;equeu-

nativum illius operis ad effe fatisfa&torij eft ,

quàm peccatum prateritum : ergo. — Hoc Argu-

du

j Dat

mentum multum negotii videtur faceffere aliqui-

bus tefte Lugone , qui varias eorum folutiones

m

ul

impugnat & aliam ipíe affert , in qua acriter con-

tendit; poffe effe affe&tum aliquem erga. ipfum

J

gü

hjbffc

peccatum; immó id neceffarium efle.. Ec ut retor-

fionem fa&tam in »2m.13. preoccupet , admittit ,

g

etiam Deum, dum Juftitid vindiestivd vult punire

g U

peccatorem, amátquebonitatem punitionis pecca-

f

ti prateriti ; habere aliquem affectum :ad pecca-

j um

tum, et(i non concedat, effe amorem vel gaudium

T

"

fimpliciter de peccato praterito.

Confirmar id*-

(,' [ n

fth

ipfumexemplà : amas Petrum propter bopitae

tein

4.

p6

Articulus LIF,

h

dondin

tem fapientize, qua in ipfo eft,licét eodem a&tu a-

smes fapientiam , non tamen amot , qui refpedtu

pqil

Petrieftamicitiz feu benevolentiz , eft etiam talis

vlf

comparatione fapientig, Verüm bacobjedtio jam

(uren

foluta eft ». 1. & fufficienter infirmatur,;dicendó,

pf m

peccatum prateritum. tantüm effe conditionem

quamvi

prafuppofitive & extrinfecé requifitam , ut opus

Compej

aliquod,& obfequium Deo praititum fit formali-

quod D

ter fatisfactio pro peccato,& voluntatem noftram

petreta

Puifima

effe caufá, dum opusaliquod affumit ex intentio-

ne , ut Deoper illud (atisfaciat : adeóque neceffe

funfef

non efl,ullo modo amare peccatum , dum amatur

VR C

fatisfacio : immo potiüs affe&tu contrario affici-

ütmif

tur voluntas, qua vellet id non feciffe ex z. 20-

(li

Exemplum non eftad rem,quia licet fapientia non

U

ametur amoreamicitiz, fed diverfo amore, habet

n h

tamen rationem amabilitatis , peccatum vero ne-

mj,gue

tam refpe&u Dei, quód tefpectu hominis reclé o-

fte f

perantis omni caret amabilitate.

Kntra [

Vide dicla ig

?

Cit. s4m. 18. " feq.

pudd.

ég

Obijcies 6. Poenitentiz virtus potiffimim eft

TIit n

ad dolendum de peccatis commiffis : virtus. au-

um (

tem, que relpicit formaliter bonum cotmpenfatio-

tfenq

nis non; eft ad dolendum de peccatis : ergó. s4j.

Ril enin

patet ex communi fenfu: PP, & Theologoram.

h.

zoin.prob. nam bonum compenfationis nulló.mo-

1 lm

dó poteft movere ad dolendum de peccato pra«

Á

!fv

terito, cüm.hoc non obílet compenfationi facien-

Dilg

0p

da , Íed profit ; namíine peccato non.poffet effe

IE&am f

«ompeníatio.

Kefp. hóc argumentó probari ;

idmm

u2 fit ad

aull.am pafíe effe. virturem Penitentiz ; q

(fam,ad

olen-.

Refolvuntur "rgumenia contrarie,

$7

em.a&u:-

dolendum de peccato, càm tamen ipfemet de Lu-

imfh go.qui hoc argumentum proponit, fateatur zzr,

«unü 37.1deffecontra omnium mentem. & auth. PP.

j

Quare negandum eít,bonum compenfationis non

1 dctd)

poffe moveread dolendum de peccato praterito ;

ndiioud

quamvis enim peccatum prateritum non obftet

NU

compenfationi facienda ; opponitur tamen juri ,

ficfmi

quod Deus habet , neoffendatur , & reflitui debet

maoltt

per retractationem , feudolorem peccati ; qui eft

st

potiffima compeníatio pro' peccato. .. Inftantia

]u T

manifefta eftin virtute Juflitiz , qua, licét amet

m am

bonum compen(ationis, dolet tamen de injuria

nl

commiffa,

yut.

Obijcies 7. Motivum Poenitentiz debet effe

pittia n

univeríale, feextendens ad omne omninó pecca-

j t

tum : fed tale non eft bonum facisfactionis ; ergo.

m

máj. e[Lex num. 3 9. min prob. nam qui commit-

sst

teret furtum v.g. cum.fola advertentia , quód fit

TL

contra rectam rationem nulló modó cognitó Deó,

poteft de illo peccato Poenitentiam agere, & ta-

fs

men non propter bonum fatisfactionis : ergo

virus d

bonum fatisfactionisnon eft tale motivum , quod

yit

feextendat ad omne peccatum. a»t, prob, in tali

f . n

cafu enim peccatum illud non eít injuria contra

)]og(]tllmr

leum : ergó non poteft peccator. velle fatisfa-

&ionem pro injuria illata Deo, .Refp. 1. negando

gl

ao

fuppofitum , aliquem peccare poffe peccato purd

gt

philofophico,quod fiat perfolam advettentiam ad

glkle

rectam rationem, quin ullo modo faltem confusé

df

pfü

advertatur ad aliquod Numen, cui peccata difpli-

fid

ceant , ad Legislatorem aliquem, cui omnes pare-

du

f

re

8

rticulus, 11

i

xe debeant , ad finem ultimum, cui quodlibet pec«

qum

Catum contrarietur &c.de qua re ex inftituto age*

diéi

mus in Zrait, deVitiis & .Peccatis.

Refp. 2.

vlb

Tlmex

transmittendo cafum , per accidens in tam raro

cafu-contingerepoffe , & retractatio peccati non

biblite

poffit fieri ex illo motivo , fed hoc non eft contra

Dti. fl(

nos, quibus fufficit, quód in peccatis Theologicis;

pim qy

qu& communiter.aut feré femper fiunt,reperiatut

pudia

illa ratio retractandi , & hanc appellamus virtu*

hasre

tem Ponitentiz.

Immo càm etiam tale: pecca:

fittm

tum dilpliceat Deo , fitque contrajus & volunta-

(Untritio

tem ejus; ut fatenturauthores illius , poterit tali«

hig]

ter peccans, quamprimüm refciverit Deo difplice«

iggt

1e , quod faeit, retra&tare fa&tum fuum affedu

Vismþ

compenfandi & reftituendi voluntatem averfam;

C

Caterüm hocargumrntum pugnat contra ipfam-

V, g

met Lugonem : qui enim peccat folüm philofo»

probar

fophice; ignorat íe Deum offendiffe, quomodo

(j

ergo poteít per Poznitentiam intendere placare of*

UMT

fenfum ?

!iampom

67

Simile huic argumento eft hoc aliud. : Tbulti

funt , qui invincibiliter ignorat , vel probabilitet

"if

negant, omne peccatum effe injuriam Dei : ergo

Ate:

in tali caíu faltem non voterit dolere Poenitentia de

flmeri

illis peccatis; quod eftabfurdum cüm Peenitentia

Fa

fit virtus univer(alis, quaeomnia peccata detefta-

E

t

t df

Tpoteft : ergomotivum Poenitentig non potelt

Q ill l

effc fatisfactio pro injuria illata Deo, « Refp. eumy

N )

qui ignorat,malitiam generalem ipjuriz repertam

Olji

in omnipeccato , non quidem imperare actum

meen[a,

Ponitentie, contritionem fcilicet vel attritionenv

W f

ex

f9

Refolountur Afgumenm Conutravia.

Ib

€x eo motivo, quod ignorat ; fed vel immediatà

tutotg

dolebit ( ut fieri poteít) finc actu alio imperante

Mi

vel i habeat actum aliquem imperantem , habebit

tAt f

illum exalio motivo.

Idem dic de eo, qui pro-

at t

babiliter putat; non omue peccatum effe injuriam

E cont

Dei, fequendoopinionem contragiam : in hoc e-

«bl

nim nullum video inconveniens fpeculativum;aut

repe!iatu'

practicum , dummodé in omni fententia marieat

s vt

locus retractationi peccati, qua retractatio,etiam

dc p

fiex motivo fuo ad varias virtutes pertineat, ut

; volit

contritio ad charitatem, nihilominüs eftactus do-

at

loris & Pocnitentia fatisfactorius pro offenía illaz

0 düþli(('

ta :ficut fatisfacio reftituendo rem ablatam,quam«

(f t^

vis non ex motivo Juftitiz.

uare noftracon-

rad

clufio non procedit fuppofitó errore, fed notitiá

iij

verá, omne peccatum effe injuriam Dei , velut

probavimus 4 z. 3 3. ficnt de aCtibus Humanis

] Phüolü'

m

docetur, non dari actum indifferentem in indivi*

?lgcmüf'

duo, quamvis aliquis fequendo oppofitam (&aten-

tiam poffit facere a&tum indifferentem in indivi-

duo : nam id folüm probat, quód per accidens da-

1 r muh

obit

zi poffit talis a&us indifferens, fcilicet ex falfa per-

j

luaíione Sententiz oppofitze.

Sic poteft quis e-

jutti*

tiam ex ignorantia putare , ufuram effe licitam, &

tamen abíoluté dicimus, effe illicitam, Caeterüm

Witcnm

j dt[l[h'

hac difficultas communis, eft cuilibet. opinioni,

p PO[

cüm in qualibet quis probabiliterjudicare poffity

7 ; t

hoc,& non illud, effe motivum volendi dolere.

68

Obijcies 8. Si Pcnitentia habet pro motivo

compenfationem injuriz Dei , includitobligatio-

uem fatisfaciendi pro quavis lar(ione Jaris Diviniz

äionï

fed

o

rticulus. LL

l

fed hanc non includit: ergo.. min.prob, quia Pe-

impltn

nitentia non includit obiigationem pro peccáto

tl ico

veniali, cüm nuilum przceptum de talt fatisfactio-

Qligitiof

neextet. — Refp.diff. fequelam maj, includit obli-

quilefuf

gationem pro quavislzüone Juris Divini , qua fit

quidocn

laíio (impliciter galis , comcedo zaj.. qua fitlafio

101 ol

fecundüm quid , zego maj. G fab eadem difl,min,

efficicam

C cozftq. Deinde dico , Peenitentiam incledere

peui

obligationea fatisfaciendi pro peccato veniali

ul

pon determinate in hac vita, fed in hac vel inal-

eutenti

tera 5 poteítemm etiam debitum Juflitie non ob-

OTRT

ligare pro aliquo tempore, fed ad fatisfaciendum

tl n

in certa quadam occáfione , aut certo quodam ge-

lite f

nereíolutionis, — Sic Titiusobligari poteft ex Ju-

ehyir

flitia, ut 1c0. folvat ex teftamento , & poft mor-

gtl

tem , nifi priüs fponté fatisfecerit. — Ceterüm et-

lii

iam(i poft mortem non effet fatisfacieadum pre

tülterem

peccato veniali , fed reritteretur omninó gratis.;

libiio n

perhoc tamea non evinceretut , peccatum veniae

le non effe contra Jus Dei : nam. etiam in delicto

li Qu

Juflitiz rigorofz poteft effe locus vel fatisfactio«

CXfin&um

nis, vel pucz remiffionis,

lt

69

Obijcies 9. Poteft Poenitenti

afe extehdgr& ad

Porrie

peccata jam remiffa, & extincla : fed tunc moti-

'Qterdi

vum compenfationis non habet locum ; »az eome

fatortn :

penfatio efl debiti , & evedáti intev f contvibutio.

Tttilens

LA ff. decompeufat. ergo poteft dari Panitentia

COmpgng

abíque motivo compenfationis , adeóque hocnon

De

Müin

37

otefteffe motivoum Peenitentia: fpecialis,

hontflatc

Lugo fzpiüscit. exiftimat, tam in.materia Jufli-

Tolgg

us., quam ia materia fatisfaCtionis pro offenía et-

Jam

"fetton

Refolusntur Mrgtmenta coftraria,

6t

i5 jam poft remiffum,feu extin&um debitum mane-

? ! re [ocicompenfationi : quia licét extinguaturtunc

ii obligatio fatisfaciendt;erit tamé honeftum,(i velit,

hit! cni lefit,fatisfacere. Hoc idem admittere debent,

1(/! Qti docent idem peccatum poffezpiüs condonari,

1117 non folàm quoad fufficientiam, fed etiam qucad

dj efficaciam , feu effectum , cüm formalis deletio

i&* peccati firipfa condonatio,feu gratia fanctificans,

o v

caufalis veró actus fatisfa&livi peccatoris , quos

T

Panitentia primà , & per fe intendit.

Alij veró

ia

communiüs , quamvis concedant honeftiffimum

fciet

efle, etiam poft remiffum debitum obíequia ex-

n

hibere temittenti , negant tamen , illum utulum

lat

eífe Juflitiz provenientem ex jure lafo, fed folüm

ol n

gratitudinis, cüm fundetur non in ipfa injuriaile

terum

lata , nifi remote, & occafionaliter , fed inipfa gra«

lum p

tuita remiffione, & condonatione : adeóque exe

0 tilly

hibitio obfequiorum condonanti fatisfactio non

ym dl

eft, led munusex gratitudine , (eu donatiolibera-

l dcil&ü

ls; Quareconcedo, fi delictum jam fupponatur

ub

extin&tum, non effe locum veluntati, virtute Poe-

nitentiz fatisfaciendi ulteriüs , & compenfandi

2 p

proprie loquerdo ; quia tamea nos in hac vita de

i

lege erdinaria non fumus certi de remiffione pec-

n

catorum noflrorum, femper in nobis habet locum

7

Poenitentia , faltem ex intentione conditionata

*

*

jiti

compenfandi, fi non compenfavimus

quia ad

actum internum virtutis moralis íufficit proponi

Won

5

honeftatem vircutis propriam , ut ineam feratue

i JUM'

voluntas per a&tum elicitum à tali virtute,quamvis

m mates

"d

y

lex errore contingat; non reperiri objectu

teriale,

65

hrticulus: Hl

Mil

Md non

tiale . Sic fi aliquis ex errore exiftimaret , eífe

pauperem hominém , cui dat eleemofinam ex af-

Ajulits i

fe&u fublevandi illius miferiam , eliceret actum

qurinjot

interhum Mifericordie, & tamen nullum mife-

uäïcialæq

tiam Íublevaret , & ideo nec proprié exercerét | li.

tnifericordiam in effectu.

Quéd fi tamenífcire.

k i

aus,jam effe compenfatum , non maneret quidem

t voli

locus difplicentize ex motivo fatisfaciemdi , bene

fj qu

tamen ex alib motivohoneíto : quia fempet ta*

qui, 1

le objectum adhuc difplicerepoffet.

* 100

Obijcies 3. Àd eandem virtutem pertinet té«

t

70

üngiD

parare jus lafum alterius , ad quam pertimet ama-

re & confervare jusillefum : fed coníetvare jus

ttiete

illefum pertinet ad virtutem Jufliti :ergo etiam

quiat

reparare juslafutm : fed hoc intendit Poenitentia:

Refþ

ergo non eft virtus fpecialis ; ed eadem numméto

[TON

li ) [(ll

cum virtute Juftitis. — Refp. tranfeat. maj, difh

imin. confervare jus illefum ad perfe&am &qua-

li,

Atorge

litatem ; pertinet ad vittutem Juftitiae Cence. snini

fine zqualitate, neg, min. diff. canfeq. ergo etiafil

Áei m

jrimg,

reparare jus lefum ad &qualitatem , pertinet a

Virtutem Juftitig, conc. cozfq. fine &equalitate , ut

Qdem f

contingit in repatatione juris , quam intendit P

Dottiona

nitentia, zee, confeq. Dixi : tranfeat maj. proptet

|. Vif d

dicenda s. 10f.

Vitui.

71

dnflabis 1. Àd squalitatem fatisfa&tionis &X

Tutts i

ftricta Juftitia debitz non requiritur zequalitas má-

Fhis i

ET

tetialis ; fed fufficit formalis ; hanc aütern pradfta

ré poteítcreatura

ergo. ;2in. patet , quià fot»

lum

tnàlis Vocatur illa zequalitas , quá fatisfit ifjurig ; | Quj

Quantum fatisfieri poteft ab injuriante ; licet fatis« | imay

acu

Pütc& j

Refoluuntur Argwunenta contravia;

65

«;l factio non adzquer injuriam $ materialis 4utene

umu eequalitas illà , quáita fatisfit, ut fatisfa&tio adze-

m querinjuriamillatam, »4j. veró.quód nimirüm

lins fufficiat equalitas formalis ad ftrictam Juftitiam ,

bum probdtuy y. quia virtüs potius fpe&tanda eft ex af-

muí; fe&tu , quàtn effe&u ; folusenimaffe&tus eft in li-

ml bera voluntate , & poteflate operantis : hinc qui

uj, facit, quantüm poteft, cenfetur fatisfacere ada«

ii quat. 2.Probatur ab humanis: quia f1 quis de-

beas 190, & folvat 30. fi hic & nunc non peffit

gaiti

felvete 100, facit actum ftri&z Juítitiz : ergó et-

Ml

iam qui Deo tantum folvit , quantum potef! , fa-

j

tisfacietex ri

qualitatem,

gore Juftitiz , licét non fol(vat ad z-

«

d

Refp. neg. maj. nam . zequalitas illa. forma-

72

niurit

lis non eít tam zqualitas rei ad rem fatisfactio-

/

[

nis , Ícilicet ad injuriam , quam rei ad poten-

n

tiam, Juftitiaautem exigit equalitatem rei ad rem,

$77

adeóque nori Íufficit ei equalitas formalis tautàm,

fedfimul requiritur equalitas materialis,

»

a

u

primam probationems maj. Re[fp. virtutem effe

quidem fpe&andam fecundüm affeQum , fed pro-

lallllltf

ul

portionatum fuo obje&o ; non enim poteft unà

virtus effe&tivé fe extenderead obje&um alterius

/

qn

virtutis , quia nalla virtus poteft tranfcendére li-

mites fut objecti : cüm igitur objectum feu 6inié

As

Ti

cttis (cilicet Jus Divinum , pet fe inadzquabile fit

à creatura , non poterit fecundüm sffectum abfo«

f Pi?'»(

qi L

utum , qualem requirit virtus praclica, intendcte

aqualitatem inter tale jus & debiturn : onde quan-

i

Ifa "]

tumcunque Peenitens intendat facere ; quat.ttim

i

potelt, nunquataeenfetur poneze aequalitatem írie

"drticulus. 1

él

| M

ter peccatum & offenfam, quia nec talis eequalitas

iififiof

poffibilis eft à puro homine, necexigitur ab obje-

u fj

Go Poenitentiz.. 44 fecusdam probationem ejuse

Ti

dem maj, a(figno difparitatem , quód in noflro ca»

Áiió i

Íu inzqualitas (it intrinfeca; pet fe, & ex partt ob-

irpitit ,

&i , cüm fit fimpliciter impoffibilis equalitas $

pficios

in altero autem cafu folüm eítextrinfeca, per accis

inteidee

dens,Gexpartefubjecti ; quod non íufficit ad

naltief)

Ponitentiam, qua et virtus practica per. fe fpe-

L quia il

&ans poffibilitatem fui objecti , & exercitam ope-

'guod tun

rationem circa illud. — Deinde homo fatisfaciens

TT

fuo debito , quantüm ex parte fua potefl, licét non

i qüny

ponat zqualitatem correfpondentem toti debito ;

MigsT

fatisfacit tamen , & ponit equalitatem correfpone

*

uf

dentem parti ipfius debiti

.

econtra creatura nec

hj

farisfaClionem zqualem parti. injurie Deo illatz

Quany

ponere potefl ; auia quzvis pars ( fi tamen partes

retiro

habet ) illius injuriz eft multó fuperioris ordinis,

ü W

quàm fit quavis fatisfactio. praílita à creatura,

Demiüm nunquam creatuta ponit tantüm fatisfa-

þi'üb. j

T

&ionis, ut non poffit plus ponere: ergo nunquam

Tioen

fatisfaciet ad zqualitatem etiam formalem.

Wt

73

Neque dicas , etiam in noftro cafu inequalita-

E

tem fatisfactionis non provenire ab intciníeca im«

l

h

poffibilitate fatisfa&tionis ; ergo non obelt rigo-

täntf)m

riJuftitig , Prob, azt. quia fatisfactio equalis in

d

juriz Deo illatz praftari poteft à creatura,(altem

]On()ns

ut unita perfonalitati Divinz,

Refp. neg.ant, 4

Qu d

ejus probationem concedo , creaturám/ ut affume

W u

ptam à perfonalitate Divina poffe fatisfacere pro

Qamf

peccato ad qualitatem , fed nego , quod talis fa-

d d

tisfactio

-

keföïvuui*ur Argin'muia ce'mimrin.

| æq"*ü"' tisfa

6;

io foret in ordine ad tollendam injuriam ,

tabo

ontmn

quia fapponeretliane pro priori fublatam per u.

nioném hypoflaticam ; per quam creatüra necef-

IOUIO Qd

B

farió à perfonalitateVerbi lanchificaretur.Praterea

xprio

megátüt ; quod Pcenitentia talem fatisfaBionem

Qu li

'

poffit intendete : quia fi eam intenderet, deberet

& intendere ün'

oner naturz peccatricis cum Perío -

(l n

alitáte Divina ;

hanc autern noii poteft intende-

t re,

quiäälidquin Paenitentia aliquid. intenderet ;

d u

od nunquám aíle

queretur in. ullo fubjecto

b

9

aas ii im

m qued eft

indecens , cüm neutiquam deceat,

J u

créáturá péccato obnoxia áffurnatur à Perfo-

i& nalitaté Divin

4; ficat non decebat, ut haberet

15* Matrem in ori

girali coiceptám,

at

Ioflabis &. Sicreaturatantüm Deo reftituit ; 5;

o l qu

àntuni ei abflulit, fatisfacitad zqualitatem: fed

ttj/^ creatüra poteft tantüm reftituere Deo ,

^

quantum

TET

4

et peccatum mortale abíluiit 5 ergo. s.

ul pro,

quód creatüra intenta

tivé Deo abitulit per

|/i?! peceatum mortale,

eft ratio finisultimi : fed hane

ij/ ràtionem poteft intentative re(tituere per Poeni-

» tentiam : ergo,

Qh. Réfp. diflzmaj. Si créatura tànt relitüat formà-

lt

I! liter, quantüin abftülit, cozc, z24j.fi folüm reftituat

if tantüm

;

aterialiter.zeg m4j.c [nb eadem difl min.

"

ji &* confe

y

-In fatisfa&tione enim;qua fit pro lefioné

lt honóris, non tantüm

1 s

1

fpectatur quautirás operis;

j,/ qua eft

páts qu

afi materialis illius ; fed vel maxi-

// mé quantitàs feu dignitas fatisfacientis ( qàa tan-

di

! quamforma imoralis tribuit valoreim fatisfactio-

j ni J& di

Büiitás perfonz offenli : quà cüm infibite

il

a

P

ex-

Es

€6

adrticulas 1.

1

excedat dignitatem períonaz ereatze fatisfaciéntis ;

tijoar

fitq; altioris ordinis, nequit à creatura formaliter

Monpra

fausfieri pro injuria Deo illata, Potefthoc confir-

, qu

mariabhumanis: nam fubditus non fatisfacit

Vompen

fuperiori ; quemper denegationem debitz. reve-

br&&.;

rentiz inhonoravit, fiillam reverentiamalid vi»

it, qi

ce exhibeat , quamvis illa actio fecundüm fe fpe-

ICCOHIPI

Glata fit tantz bonitatis , quantz malitie eftactio

Clinem

oppefita: ita (imiliter contingit in noítro cafu.

W[pa t

Quare concedo , creaturam poffe ponere fatisfas

M f

&ionem, quz in bonitate morali fit equalis peccae

f

to mortali quoad rationem maliug , non. autem

n p

quoad rationem injuriz , & offenfz , ut ex Tratf,

x

L

&e Incarn. lupponi poteft : quia men(ura ,malitiae

ib

in peccato eíl quantitas bonitatis intente , & ex«

tibvyj

clufz per peccatum, feu per transgreffionem legis:

llqy

bonitasautem intenta per legem , & exclufa per

Íei n

peccatum finita eft, quia lex nequit intendere ali-

dlïlsd:

am bonitatem niifi nobis pofib.lem ; íed finita fo«

n(m

làüm bonitas nob:s poffibilis eft. — Econtra menfue

'üum) 1

r2 offeníz eft diítantia inter offendentemi, & of-

Tüotgr

fenfum , quz, cum infinita fit inter Deum & ho-

tuinh

minem , reddir etiam offenfam Dei infinitam,vel

Chtur i

faltem ponit ad altiorem otdinem; ad quem nulla

Titir

fxtisfaBio pura creatuta pertingere peieíl. . Poe-

nitentiz autem finis non eft fatisfacere pro malitia

Drtisa

75 fed proinjutia Deo illataex s. 3 9,

Tütim

duflabis 3. SatisfaClio , quam poenitens exhi«

Cotr

j

bet , quatenus eft folutio poenz , eft ad zequalita-

ldfa(m

[

tem : ergo poteít faltem, quantàm eft ex hoc ca*

rqä. (

pite , etle à fuftitia proprie tali.

Refp. quód ft

O,I

fatisfactie , ut folutio eft poenes , prafcinderet à

Refülunntir Mrosumentacóntraria;

67

?aciöhliil

culpa,argumentum haberet majorem vim ; verü

"i

li

non prarícindit, ut colligitur ex ipía ratione poe«

( col

hz , quz nihil aliud eft, quàm vindicta , vel re«

fs

compenfíatio

pro culpa , ut re&é Suarez notat i/9;

2 r

2 feil. 3. difp. z. [etl y, G in Comment.art, 5 übi

nl $

ait ; quód ipfa folutio peenz referatur in plenari

317

tecompenfationem culpz , & ampliorem fatisfa-

T

&ionem ejus, qui offenfus eft, cüm igitur prà

o dl

Í )

Á

culpa reddinon poffit à nobis z:quale, patet, qué

relità

neque folutio pcenz conftituat zqualitatem fimi-

lst

pliciter, ac proinde, quód non pertirieat ad [uftis

yt t

tiam propriédictam, Simili ratiorie; quialiqui

"1 f

vouit, poteít reipfa praftare, quod vovit , ac próz

inib

inde votái impleré ad zqualitaté , & tamen imple-

TL

tio voti non eft atus Juftitiz ; quia non adaquát

al

id, quod Deo debet. Poffeat hicnonnulla addi j

qdr

fed partim faperiüs tacta funt , partim commo-

1dgj h*

[

diüs deiisalibi, Nota hicobiter ex Tratl, de a«

nl

ve & Xuflitia , in injurià formali aliud effe dartiz,

amrnm

üum, aliud offenfam ; hzc confiftit in quadarni

U

,

inhonoratione perfonz; cujus jus fcienter & libe«

Ti

r* violatur : iftud in eo; quód bonum aliquodau»

jumf

feratur , aut retineatur , vel rnaluin aliquod infes

m

rátur. lInde non fufficit prcise réparate damá-

T

num per iüjuriarn illaturn ; vel revocare id, in quó

T

prtüs alinm injuriavit; vel exhibere deinde teve-,

rentiam debitarn, quami anite negavit. ( hzc enitri

j lïh

correípondent piacisé juri ad reftitutionem ; noi

qugfl'l'

adfatisfactionem ; quz feparári poffunt, ut ex eif;

ho

Trail. füppoiitur ) fed requiritur prateréa fatiss

yi

jquàá

j

factio ; proptié éorref; ponäexïs rationi offenfz

E

quié

68

Articulus IHI.

[

fyidlis

quis per fübmiffionem,petitionem venize, aut alià

p

modó faeit , quantum (atis eft ad offeníz , inho-

norationis, feu contumeliz reparationem, Quare

qnied

Je3ujti:

licét creátura poffit reffizuere, quantum abftulit

Deo(v.g.aiïc&w& reftituendo rationem finis ulti«

mi, quam per peccatum affeclivé eidem abftulit )

vel teparare dammum illatum Deo in bonis fuis

extrinfecis, non poflet tamen fatisfacere ad 2-

D

qualitatem, feutantum honorare Deum,quantum

eundem peccando inhonoravit , ut patetex ». 4f«

N

g6 — idnflabis 4. Saltetn pro peccato veniali poteft

l

creatura fatisfacere ad squalitatem : ergo cüm

f

Poenitentia tendat etiam ad fatisfaciendum pro

iif

peccato veniali ; verum erit, quód intendat fatise

il m

factionem ad zqualitatem, adeoque quód nihil ei*

Refp.1. Non

m

dem defit quoad Juftitiz tigorem.

Tüus .[üt

deeffe , qui negant azt,

Refp. 2. peccatam ve-

Ticteria

nialenon effe injuriam fimpliciter talem , fed tan»

tlünde

tüm fecundüm quid: Quando autem querimus,

lm

aii Pcenitentia poffit fatisfacere pro injuria Divi-

na ! quatimos de injuria Divina fimpliciter tali ,

qualis eft peccatum mortale , ad cujus Íatisfaclio-

némi proprié pet fe & principaliter tenditPoeniten-

tiàéX »,3 9. néquit autem illa virtus habere pro

P

motivo zqualitatem — fatisfactionis pro injuriá

illata , cujus fatisfaclioni proprie, fimpliciter &

principaliter intent repügnat zqualitas ; moti-

vüri enim cujuscunque virtütis pracipue in adi«

U

bus pet Íe intentis reperiri debet $ adeoque cum

&qualitas illa fit de ratione Juftitiz: rigorofae , ne»

j

ntia

mai

guit illám pro motivo refpicére virtus Poenite

fpé-

W

Refolvuntur Mronmenta contraria,

69

,a fpecialis. quidquid fit an fatisfactioà creaturaDeo

? i

práftita ( etiam refpectu peccati venialis ) in aliis

quoque deficiat à Juílitia rigorofa, de quo in7ra&,

, Qu

» dili

deXunflitia " Incarn. c:f profeífo.

fs

labfiuliz)

Dispurario Il,

yonis f

etat

.De Obj,eäla Materiali, e

,qutnt

tl

i S,ulæjeäa Virtutis Ponitentis,

jj

Aaeriale Objectum dicitur cerminativum,

77

« l

M

five tmateria circa quam, ad diftindionem

n

objecti formalis ; quod dici folent. motivum five

vür i

ratio movens , qualis:eft bonitas finis refpectu vo-

duilit

TR

luntatis. . De Obje&toformali. Pcenitentie dixi-

qum

mus fatis. difp. preced.

Jam veró. de objecte

matetiali , five terminativo agemus , & quedam

Jitr

etiam de fubjecto virtutis Peenitentiz breviter ex-

gerim

;

pediemus,

r*

igt

r

ARTICuLus l.

I)unilm'

j pm

J

n Materiale Obgeffum

Ti T

u

- Ponitentiee fit folam

jl

Peccatum ?

"T

TOneft dubium, Poenitentiam h'a.ber.e proob. 28

ii t"m

& je&to materiali etiam actus bonos , ut pecca-

24

T

tum aliquo modo refpiciant : tendit enim non fo-

k

làm

P(

E 3

AAE

,

[

Virticulus E

4

"l"üm'iuamorem fui finis velut in objeftum fuum

en]udti

f& Qu

formale, fed etiam in media, quz funt. ordinabi«

dttradi

liaad finem 5 qualia funt ornnia opera bona ,.qu&

Coninck,

conducunt ad. fatisfa&ctionem injurie Deo illatz;

interque media principaliffimum eít contritio ,

qud hu

il dont

veletiam attritio cum Sacramento Baptifimi ratio-

ne peccati mortalis ante ipfum fufceptum,vel cum

[ D

verum d

Sacramento Poenitentiz ratione peccati commilfi

poft Baptifmum füfceptum. — Ratio eft : quia il-

prít d

hleeat

lud principaliffime intendit. Peenitentia ,' quod

maximé conducit ad finem illius ; fed quod ma-

t

ximé conducit, eft a&tus contritionis cum füfce-

hpneüau

ptione di&torumSacramentorum : erfo. sin.prob,

hjts

nam ante Baptifmi & Sacramenti Poenitentie m-

T

ftitutionem unicum remedium delendi paccatum.

A

At

mortale;& confequenter fatisfaciendi pro illo,fuit

motus contritionis perfe&te ; poft inftitutionem

Videq

vero illorum Sacramentorum etiam eft attritio

Vie

cum fufceptione diclorum Sacramentorum ; ergà

Urnen

hac maximé conducunt ad finem Poenitentiz; qui

MT

eft fatisfacere Deo pro injuriaillata,| Quattlio ere

3R

gobic proprié eft; an Peenitentia habeat folüm

Vidttur |

od

peccatum pro objecto matetiali ; ita , ut non ten-

datin ullumbonum , quod ordinem ad peccatum,

lt

rzíertim commiffum,non involvat ?

Wit

$9 — Affirmat Cajetanus citatus in /47.46. docens,

[

Ponitentiam coincidere cum Religione , & ad id

Qtn

afferendum movetur peculiariter ex eo, quod vit-

Qs

tus.non praexigat fubje&tum fub peccato., üt pa*

Bumgs

tet ex z. 11, Eundem fequitur Durandus. £». 3.

quijs

idere.

Kum

daF 14, 4 . qui Vul.ta, Pesnitentiam coinc

aum

p

4 Materiale ObjeRum erc,

71

m u

eum Juftitia;cujus primus actus fit reddere unicui«

otdil

que, quod fuum eft, Deo obedientiam &e,

I-

a, qu

dem tradit Suarez 4jp. 2.. fet?. 2, difp. 3. fetb . o.

to il

Coninck. 4i/p. 1. 4uh. 3. Favet huic fententiz ,

onttto

quod habet $. Th. 4,7. /upra art. 7. ad 1. ubi

[ni t

ait,dona & virtutes proprie & per febonzm refpi-

E

cere ; malum autemex confequenti ; hoc enim fi

u

verum eít , Pu:nitentia, qua eft virtus, primo &

j

g

períe debet bonum refpicere , ac. perinde debet

habere actus in bonum tendentes. Hujusmodi au-

h W

od né

tem actus funtex Suarez. di/p. 3. cit. amor circa

hone(tatem Juftitiz ad Deum,defiderium operan-

m fit

yinp

di hujusmodi Ju(titiam , ad quod , ait, pertinere

tenuat

propofitum fervandi mandata , gaudium de tali

aca

Juttitia vel obíervatione mandatorum. quamvis

oilb i

autem ex eodem /;5. 3. de attibus Religionis,c.7.

tutiont

videatur colligi, Peenitentiam folüm curare , ne

ft,amiug

vigjetur jus Divinum , quod importat aliquem

nj

ordinem ad peccatum futurum , ac proinde actus

enumeratos ita explicandos, càüm non obítrahant

',l'ltiæv 9"'

]güiotr',

3 peccato faltem futuro ; tamen. di/p. cir, latius

videtur loqui, & ad minimum hi a&us,fecundüm

»;il! fohm

gon d

modum concipiendi,à peccato przfcindunt,neque

«t

involvunt ordinem ad peccatum commiffum , de

quo hic eft maximé quaftio. — Contra quos

Dicendum cum communi Thomiftarum,adz-

dotts

$o

TL

quatum objectum materiale Peenitentiz effe pec-

göd D

cata. Eít fententia/S, D. ut ex varijs ejusdem at«

gumentis deducitur : & primum fumitur ex eo,

dj

LU

quód agens de objecto Poenitentiz, tanquam ob-

jetum adequatum illius affignat peccatum com-

gglläm.

4

qiffum

p

J"rticulus K

72

mlffum vt gxpiabilc; pezaliquid zquivalefis, ut pae

r a&us.

tetex 4. ff 14.4. 1. art. 1. quffiunc. V« Arte 3o

)'usmodia«

geünent

( tota bac q. pralertim. boc art, ( feq. ubi

&d 1. ait, materiam Poenitentiz effe actus hus

s aut

manos , quibus Deus offenditur vel placatur,

D li

Secundum fumitur ex eo , quódin 4.47/7.14. 4,7.

Qur

art. V« C in ». fcriMto ibidemart. 3. ad ult, cum

genubus

objecifiet bbi, virtutem tendere ia bonum;ac pro»

hirer

inde Pornitentiam , que tendit in malum , non

LT

efTe virtutem : nen negat , Poenitentiam tendere

q'?'art-:

tantummodo in malum tanquam in objectum ;

flpttcare

quod tamen illi faciendum erac, fi fenfiffet , Poenie

Vttm

tenciam habere a&tus tendentes in bonurm, fed io-

Wnad,

lü,m.'ait, quod dicitur , virtutem effe de bono, de-

D

bere intelligi deactu,non de matetia actüs 5 ita ntie

Qd

mirum, ut actusvirtutis bonus fit, nonautem id,

13

«itca quod virtus verlatur, & actus non eft : &

pra

um

;;idfer.g'cxcm4;)iuxn de Temperantia , Mode

Titeni

x

& fimilibus,quatum principalis aGus eft retrahes

LT.

teà malo,

Qunti

81

Tertium fumitur. ex eo, quod docet , actum

fmmi

principalem Peenitentiz effe propofitum emens

Nitqy

dandi , quod centra Deum comiffum eft, ut habe-

m

gur £ic art.3. item aCtum perfectum Poenitentia

Dl

pofitum effein retrahendo, à malo. /oc.. proximé

Vr 1

£ir, quod ( autem Poenisentia, in, fententía, ipfius

thtj

baberet actus tendentes inbonum modo füpra ex-

d

plicato , illi efIent (tatuendiut principales , . ut au-

1

Gores prima fententiz: contendunt: principaliüs

| U

enim refpicit virtus actum , qui convenit illi pet

|

agn

fitio-

| .HmP(

&l impliciter , quàm eum , qui ex fuppo

B& À

4dn Mateviale Oobjeflum cc,

7

/05, U

ne j aÉtus autem tendentesin bonum;, (i aliqu

i €-

NU

jusmodi ad Paenitentiam pertinent, ad illam et fe

od

pertinent & fimpliciter nulla facta fuppofitiefie;

adude

acius autem circa peccatum corftimiflumy.ab illa

pl

non eliciuntur, nifi ex

j

fuppofitione peccati,

hr

Quartüm famitur ex eo ; quód neget , in inno-

83

DA

centibus Poenitentiam exire poffe in actum , nifi

m

forte circa venialia , ut habetur in 4 Ziff.

I4. q. T.

um g

&rt. 3. quefHicu. 2,. vel , ut dicitur z»

3* dift. 16.

yo t

j47.47t.2. d nlt. füb conditione

» quód nimirum

»bjcäum.i

fipeccarent, poeniterent ;

at fiPeenitentia haberet

du o

actus tendentesin bonum

» nullum dicentes ordi-

m

nem ad peccatum, hoc falfum effet , cüm nonres

) bono, dt'

pugnet innocentibus tendere in bonum.

Simile

jsylull

quid docet S.'Th, de Adamoin ftatu Innoce

nti2r.

AUs

2« q: 95. art. 3. INotanda autem eft ratio,

*

qua id

ii

probat

5

à

ait enim , ideo in Adamo non fuiffe Pce-

Á odl

nitentiam, quantàm ad aCtum faltem abfolutum,

Lt

quia a&lus Paenitentize importat imperfectionem;,

quantüm eftex

parte materiz , cüm fit de peccato

h r

«ommiílo, . Eadem ratione is 4. lec. cit, ait,Poe-.

n d

nitentiam in innocentibus non poffe exire in a-

d

&um, quia deeft materia Ponitentiz , que funt

nl

peccata commiffa ; remotá autem materiá remo-

.

yoyti

vetur actus

*

at hec omniafalfa effent, i Peni-

T

tentia haberet actus verfantes citca bonum , ut fü-

J

nd

Br.-:i dictum eft,

yd

- Quintum : quiaita vult ibidem habere (e Poe-

83

clpzhlu

nitentiam ad peccatum commiffum, ficuti fe habet

li

Magaificentia ad magnos fumptus ; magri autem

j

[ii

(umptus funt..materia adaquata Magnificentiz,

[ d)

E g

eX«

Virticulus F.

74

Sextum * quiaadexplicandum quo modo ín

inpediat

innecentibus non fit fruítra.Poenitentia , cüm non

átgotren

habeat actum in tisdem , i» Refporf. ad 3. vecut-

vcdit ,.

tit ad hoc,quodPeenitentia eít perfe&tio potentiz:

tizi al

$T

quod fi agnovitfec a&tus tendentes in bonum , de

quibus efl quarítio , cüm ipfi poffint effe in inno»

übu:

centibus, finecaufaeá folutioneufus fuiffet, Dee«

bitun]

niqueomiffis aliis, qug fuprà actulimus, ad often-

li, l]llit

dendum , Poenitentiam verfari (olütr circa peccae

poleer

tum commiflum , idem fumitur ex 4;fj. cir. . &«

MIitur

art. 3 quaflc. 1. ubi diciur, Poenitentiam de ra»

tione fui ordinari ad remiffionem mali.

N

ü,m.:

8

Adhac, & fimiliacornunis refponfio eft,proce«

Cuift

dere hoc de Pcenitentia.inadzquaté fumpta;prout

dicit ordinem ad actum poenitendi , & inde deno-

Qumir

minatur, non autem abíoluté, Verüm hazc folutio

D

& fupraimpugnata eftin precedenti 4i/p. & ulte-

poney

riüsimpugnari poteft.: Etenim dum $, Th. dee

Veroim

negat Chrifto Domino Pornitentia m , non poffe

mmhiw

eíle (ermonem de Poenitentia inadzquaté , in or-

hirij

dine ad certosactus, patet, quia aliquid plus de-

ttdy

negat Chriílo, cui denegat habitum & actum Poe-

01V€l

nitentiz,quàm Adamo& Innocentibus, quibus ne«

fj

at atus, non habitum; quid autem fit iftud plus;

ttlon

explicarinon poteft , nifi dicamus, denegari Chri-

EXINE

fto omninó & totaliter habitum Poenitentiz ; fie«

m

mim folüm negaret , quàd Poenitentia in Chrifto ,

fam;

non refpiciat actus peenitendi, qui fupponunt pece

flig

«atum commiflum, illud ipfum negaretilli, quod

gegat Adamo & Innocentibus , cüm in Innocenti-

lity

folüm

tie, |

bus ?mg;qgtga Áecundüm íe maneat; &

impe-

De Materia Objetla co,

7f

mtolo t

impediatur , ne exeat inactus posnitendi, Idem

eimt

In idem

atgumentum fieri poteft de Angclis.

tl

tecidit, fidicas , ex eo , quod habitus Poeniten-

potentiæ'

tiz in aliquo non poffit exire in aCtum , non folere

lum , i

$. Th. illi denegare habitum , ut patet in Innocen-

iitto

tibus: cüm ergo deneget Chrifto & Angelis hae

( D

bitum Pznitenüz , neceffe eft , ut aliquid plus ve-

adolte

lit; quàm in Chrifto habitum Ponitenuz non

i p

pofíle exire in actum , à quo nomen Ponitentiz

fil ! D

fumitur.

m

* Neque obflatincontrarium, qu&l in 3. diff.

$5

12, art, 2. 4d. k. videtur tacité concedere Poeniten-

cü,pfotl'

tiam fecundüm perfectionem , quam dicit , effe in

Puapm

Chrifto , licet non fit fecundüm imperfectionem ,

yjedtte

quam importat:non eft enim fenfus, Poenitentiam

vfb

non eífein Chrifto , in ordine ad certos actus füp-

At

ponentes imperfe&tionem nimirum culpam, effe

T

veró inordine adalios , qui nullam imperfectio-

nem habentadmixtam : fed eodem fen(u hoc dici-

gj

( nb

tut ibi de Poenitentia;quo de Fide & Spe,de quibo

lus

eodem loco etiam eft (ermo : dum autem inChri-

ynl!

fto, vel etiam in Beatis, dicitur effe Fides vel Spes;

ii

fecundüm illud , fecundüm quod important per-

yip

fe&lionis,non fignificatur,effe in illis habitumFidei

HC u

fecundüm fuam entitatem , in ordinead aliquem

-2]

I

actum perfé&um, fed fignificatur, perfe&ionem ,

]

u[löa

quam importat habitus Fidei, feclufam ab imper-

fc&tionerepeririin Chriíto & in Beatis , non ean«

Ti pW

l quüf

dem fpecie vel numero , fed folüm genere , in ha-

n

bitu nimirum aliquo diverfo, v.g. in lumine glo-

n

quans

riz. intantum enim dicitur effe;Fides , in

in"

qm

6

Articulus 2,

tum eft cognitio eorum , qua per fidem «redun:

tentie d

tur,cognitio, inquam , clara non ceaigmatica, t

fonpotu

habitus ad illam inclinans.Vide 5 D, 1,2.4.67.4rti

"

u

)'.ö'in ;g diüo;lu q- 2« drt. Í.

tttim a

$6 — Confirmatur ; quia eft plané contracommuneni

fim tj

modum loquendi , negare abfoluté principium a«

prona

&üsin aliquo , ex eololüm, quód actus exaliquo

podla

capite inillo impediatur, ut patet manifeflé in po*

iblre

tertia nutritiva & arfumentiva ; nemo enim ne«

i

gat , has potentias manere v. g.in Chritto Domis

pter

no;etiam(i jam in ipfo neque nutritio,neque argue

W ]

mentatio locum habeat ;. eádemn igitur ratione;

nl

fivirtus Peenitentiz eft inChrifto (ecundüm effen»

jitate

tiam fuam , etiamfinon poffit exire in aliquos a«

quit,

&us enim , non deber illi denegari abfoluté,fi to»

T

talisceffatio ab actu non facit , ut negetur princi«

e

ttntüc

pium, quanto minus adid fufficiens . erit. ceffatio

partialis &inadzquata, — Deniquein eo feníu de-

jusDiy

negat S. T h. Chrifto habitum Postitentiz , in quo:

tütg 0j

illum concedit innocentibus, Adamo , & Beatis j

Ting

fed hisconcedit habitum fecundüm effentiam, non

Obligqti(

inordinead actum Posnitendi ; ergà. habitum f&«

t

cundüàm effentiam denegat Chri(to.

Qlæ?irtl

24

Y

Exhoc, quod de Chrifto probatumeft , poffu«'

ii Í

mus ulteriüs argumentari ; fj enim S. Th. dum.

C(ï, [

Chriíto negat. habitum Pocnitentie ; loquitur de:

jrm

VImog v

habituadzquaté, & fecundüm effentiam , oportet:

Tif

etiam, utin ratione , qua utitur ad probandum ;*

R

Ponitentiz habitum non fuiffe in Chrifto,loqua-

tur deeodem adequaté , ne magis laté pateat di- '

iQj

abfurdh

Qum, quàm ratio ; ergo dum ait, materiam Pocni-:

hm

tentia

hn Materiale Objeäum [

7

eteltt

tentiz defuiffe Chrifto & a&tu & potentid , cüm

ia

non potuerit peccare, loquiturde rnateria habitüs

161

adzquate fumpti : ergo vult, peccátum effe ma-

teriam adaquatam Poenitentig.

Etinhuncfens

firtutid

fum explicanda funt omnialoca, in quibus ftatuit

p

promatetia Panitentigpeccatum, — Razio ulteriot

erali

poteft effe : quia nulla poteftaffignari ratio boni

fap

abítrahens ab omni . peccati connotatione, quarit

efint

profequi fpectet fpecialiter àd Ponitentiam , u£

oDuss

patet ex dictis ; & patebit ex folutione obje&i-

u

vum. Denique fi Poenitentia refpicit aliquo mo«

nition

do non folüm jus Dei ortum ex injuria , fed etiam

ümcffen-

jusantecedens, quod habet ; ne inhonoretur , fe-

iq Wi

quitur,ig quocunque pecceató inveniri rationem

gt

malitiz oppofitz virtuti Pcenitentis ; confequens

r prin.ti'

eft abíurdum: ergo &c. fequela prob. Nam Poeni-

«f

tentia obligat fpeciali obligatione ad refarciendunt

"

jus Divinum , confequens lzfionem, qu& involvi«

,

tut in omni peccató ; erge fietiam refpicit jusDi-

u

vinum antecedens lefionem , obligabit fpeciali

jn, m

ebligatione adillud non violanduim & confequen-

um

tet in quocunque peccato erit ratio malitiee oppo-

fitz virtuti Peenitentie. —^ VideSuarez. difp. 1«

fi

infra. fet1, 2. €x quoloco difcurfushic défumptus

, Ut

eft, oninor, quód nimirüm hoc fit abfutdum.rob.

(f

prim : quiafequitur , in peccato contra tempe-

rantiam , fortitudinem &c, involvi peccatum fpe-

juft

cialecontta Poenitentiam vel Juftitiam ad Deutn;

u

2, Quia communiter ab authoribus exiftimatu£

ii (*

abfurdum , in qüocufique peccato inveniri rátió-

hd

nem malitia , ingratitudinis ad Deum, inobedieiia

t

t

Articulas L.

78

(

ti &c. none

ft autem ulla ratio, ob quam fhagis

iiniqu

poffitin quocunque peccato involvi fpecialis mae

tutbu qut

litia contra Poenitentiam five Juftitiam ad Deum;

Yolüntoss

quàm coritra Virtutes przdictas. INeque etiam ure

fetmius,

gere videtur , quodipfe eodem loco adfert , cum

Thaa,

ait, noneffeabíardum , quód ratio Injuftitie ad

!uü'mæ r

DEUM involvaturex una parte in omni peccato ;

invoniont

Desditen

ex alia autem adferat fpecialem malitiam ; quia

ipía formaliter conflituit peccatum. ii rationé

Quente

mortalis ; averfio enim à Deo,' qua peccatum

quxam r

iortale conftituit , utin 1. 2. fzpe habet S, Th,

hii

Ulrimoó : in

opponitur charitati , non Juftitiz.

MqMd

tantum unusquisque eft dominus fui honoris; in

tthong

quantum habet jusad illum ; ergo etiam Deus:

kf/þ, i

m i

ergó,ulteriüs , cüm Deus habeat jusad honorem;

inquantum eft exceilens, in tantum erit Dominus;

idiner

um

in quantam excellens eft ; ergo. dehonoratio có

ipfo formaliter , quód fit contra Deum ut Domi-

Wi ve

num fui honoris,eft contra Deum ut excellentem:

Ing

ergo ad eandem Virtutem pertinet, vitàredehonos

rationem Dei, ut oppofitam illius dominio, & uf

mjuriæ,

fià iti b(

oppofitam illius excellentiz ; ergo Juftitia ad

Deuminordine ad honorem & dehonorationem

Qu i

illius non diftinguitur à Religione, ergo vel Poenis

tentia non coincidit cum Juftitiaad DEUM , vel

quid

certé coincidit etiam cum Religione:

ftidgy

$8

Dices 1. Omnis Virtus non. modó vcrfqtuf

NT

circa malutm , fugiendo illud, fedetiam citcabos

ET

num;iniludinchnando ; etgo idem dicendumi

ii

dePenitentia. — Covfermmatur : quia omnis incli«

Wnng[:

um 4

ling:

wio & aclio priüs ordinatur ad termin

q;;ml $

"du Materiale Objelum chc;

79

m tj

quemi, quàm ad receffumà termino quo , ifi

V-ir--

Ciali

tutibus autem: malum habet e ut terminus , 4 420

3 Dui

voluntasrecedit, & feparatur, bonum autem ut

etlm u

terminus ad quess,

Confirmatur 2. quia.ex S.

fert, at

Th. 2.2. 4. 79. du funt partes quafi integranteg

xjuüüiz:l

Juftiie , declinare à malo , & facere bonum, quae

" peat

inveniunturtam in Juflitia fpecialiterquàm in ge-

m

neralitet dicla, ideít ; omni Virtute, & confe«

j t

quenter. etiam in Poenitentia , qu& peculari

| peccazui

quodam modo eft Juftitia xd Deum &c. Denique

o

huc facit , quod fupra adferebamus ex S, h. 3.

liim :

p« q. 7« dona & Virtutes per e & proprié refpice-

n

1e bonum, malum autem nonnifi ex confequenti,

m Di*

Rejp. . aliud effe ; quód qualibet Virtus feu et-. 89

hao

iam Poeniten:ia non folüm fugiatà malo;fed etiam

d

inclinet in bonum, aliud , quód ita. inclinet in bo«.

T

num , ut nullo modo connotetur peccatum. Pri-

u Dor

mum verum eít ; íed noneflcontra nos : fecun-

lt

dumnegatur. Satis igitur eft , fi Peenitentia ten».

ul

dat in deflructionem peccati ; recompenfationem

T

injuriz , redintegrationem zqualitatis , quz om«

ul

Rià ita bona funt; ut malumconnotent. Huc facit

yuni

quod fuprà ex S. Th. referebamus, & habetur et-

u

iam apud Rich. zz 4. if 14.4.7. ad. ultimum ;

M

qnod dicitur , Virtutem effe de bono , effe intelli-

gendum de bono atl n, non de bonocbjetto, quod íal-

bï,,,rguu

tem eatenus verüm eít , quatenus, licét aétus vir»

tutis. debeat ita de efíe bonus, ut non involvat

g

jol

aliquid mali , obje&tum tamen poteft aliquid mali

connotare.

Diftinguete etiam poffumusalia ra-

nig mf l

j

tiene : Virtutem maximé perfectam debere incli«

hare

?W!

rticulus L

r

äo—

harein bonum absque fuppofitione peccáti àoh | pxlnt

tamen eíle neceífe,ut quzcunque Virtusetiam mi«

(isatendi

nüs perfe&a idem habeat : Poenitentia autem;

iequilit

licét fecurnidàm àliquam rationem; quatenus nimie

(ptime co

rum Deum refpicit , valde perfe&la fit; ex alio ta*

us ten

inencapite, quatenus peccatum fupponit; poteft | ov

aliqualem imperfectioneim habere.

UndeS. Th;

Diie;

bac. q; art. ult. ubi ex eo, quod Poenitántia fit ne«

numpcxc,

ceffaria folürn ex fuppofitione, docet; eífe poíle:

h: fe

rioret alijs Virtütibus; qua per fe loquendo ne-

j5Din

ceífatiz funt;

hierua

&o d Corfirm, Refp. Virtutem debere priüs ali«

Nottt

quá ratione tehdere interminum z 440 , non tà-

miij.quæ

men neceffario ita,nt non connotetür aliquis otdo

titm l

adterminum4G4e. Porrb hoc non deeft Porni-

Vl

tentie ; itaenimtendit ad non effe peccati ; ut

fpmt& ['1.

1

P

riüs aliquà ratione tendat in recompenfationem:

W!J i!t]P'/(

etenim. Íi Sacramentum Penitentiz ità refpicit

Cim f

gratiz infufionem, ut fupponat pr&ceffiffe pecca

quiltos

tum, cürnoh poterit Virtus Peenitentiae íta tendes

8lttis,

ie in bonüim ,ut connotet peccatum coinmmiffum ?

Imünæ,

d à. Corfiri, Refp. Duas illas partes Juftitie ;

ln

declinart ataalo, &* facere bonum , etiam in Poe«

Nitun

Rnitentiainveniri, tum quia Pcenitentia ita facit re«

fetilen

&ompenfationem , üt vitet peccatum 'oppbütu'n?

| Qubl

impoinitentize, tum quia operatür ad exclufionem

:

|

|

Vütian

L]

»

cujuscunque peccati

& hoc faris eíffe , quàmvis

| Qulia

fempet in bono ; quod facit Pceriitentià , connotee

anbïh

tur peccatuín , ut fuprà:

d ult. Confirin, Refp.

prodi

&tiàm Péenitentiaim priimó & per fe reípicere bos

m i

v$,ü

üuin; málum abteim ex tonfequénti ; quaten

;-«.

æqua

pault

dcn Materiale Objetlum cbrc,

8i

']

RACI

pauló ante dicebam, priüsaliquo genere priorita-

[l

tisintendit redintegrationem aqualitatis , quàm

3 aut

ina'qualitatis daftru&tionem, Cum totc hoc poteft

eRus nf

optime confiftere, quód FPoenitentia non habeat

x dio

aQtus tendcnres i bonum pracise absque. omni

Connotatio?ner peccau.,

lt polr:

n

Dices &, V irtus, qu 1z þCf!t refqrfire jus Divi-

9X

nl

num peccato lefum. etiam cupit illud fervare ilige-

fum :

Íed Poenitenda eft. Virtus petens refarcire

d

jus Divinum peccato Iefum : ergó etiam cupit il-

luendonr

ludíervareillefum : atquihoc fit i10€ connoratio-

me

ne ptiCCB[l ; ergo.

Patet totus difcurius exceptá

, if

maj.qus prob, à paritate Juftitie : ha enim non

(qU

tantüm pet:t reparare jus Igfum , fed etiam ferva-

gcflel*

vareilleíum : ergó (imiliter Poenitentia , quae

(

fpecies quzdam Juftitimeft. — Refp.vego mat. ad

Ro

cujwprob nego pavitatem à Juftiria p"ma n :nsm

1

clim formale obje&lum Jutlitie firjuftum , feu g

qualiras inter unius. debitum , & jus rigorofum

"

n

QICCHUS, qui&non tantüm reperitur m repara'10ne

,mfffum

injuriz , vel in redditione debiti , fed etiam in alijs

a&tionibus , quibus jus proximi (ervstur illefum ,

liv

i

mirumnon eft quod objectum adzquatum ma*

fl

teriale non fint injutiz , (e(i res & actiones ut adz-

quabiles cum jure alterius,

Econtra cü» Pocni-

pl gt

j oual

tentianon poffit pro ob'e&o formali refpmere 284

mth

qualitatem debiri cum jure Divino, utpoteim»

poffibilem, fed tantüm honeftatem emendationis

mw[P

f

pro offenfa pec:an Deo exhibendzs , ideo pecca-

g

tum in ratione offenfze, & injuriz ett oo,euu«m à-

ug,"f

d&aquatum materiale xpf us , coalervacio veró ju-

ti-

lelD

—

4l

85

AAvticulus. T,

ris Divini , quz non alitr fit,quàm per obfervan-

hu dij

tiam mandatorum Dei , percinebit ad illam virtue

im:u;uspr

QQntInet. (

tem, é cujus motivo elicitur.

- Jnferes 1. Peccatum mortale pertinere princi-

Utl QT W

92

paliter ad objectum Poenitentiz ; in hoc enim (ale

quiomodo

*

.

Thonicatur

vatur propriiffimé ratio peccati & injuriz Dei

hij

minüs veró Principaliter veniale, utrumque tamen

dire&é, ut patet in Juftitia inter homines , qua de-

etam lb

teílatur & fugit direclé omnem injuílitiam feu

Uf],

ttintidoa

gravem ;feulevem : licét enim peccatum venia-

dl pti

lenon fit ita;proprié peccatum, & injuria Dei , fi-

cutipeccatum mortale, quod conílituit nos injue

) a&u

ftos coram Deo eà in jufiitiá , qua tollit charita-

&i T|

tttitdefh

tem, eft tamen aliquo modo , faltem fecundüm

t

quid.. Et veró cüm peccata venialia fint. materia

Sacramenti Poenitentiz , dubitari non poteft,quin

D

etiam fint materia, & objectum Poenitentig Vit«

ftn g

fil]e[c.l )

tutis ; cüm actus humani , qui funt materia pro»

xima Sacramenti P'oenitentiz , ad virtutem Poenie

J a

tentig pertineant ; ut infrà de Sazramento Poeni-

Titens AMite

tentiz docebimus.

lo d

Rmm'cgtu

933

Inferes 2. Quod di&tum eftde peccatis morta*

]'Af"er

libus , non folàüm intelligendum eífe de illis , pro-

utfita funcin actionibus , fed etiam exterioribus.

Ditess

Neque obílat. quód actus exteriores formalem

IF x&d Qm

maiitiam moralem non participent : id enim vel

ü Obje'&u

fallum eít, velcerté non obílat ; certum enim eít,

adminimum ex aclu exteriori && interiori come

ü , g

poni unum;n generemoris ; hoc autem fatis eft,

Dj I

utactus exterior poffir. effe Poenitentiz objectum.

ul

Optümum exemplum ad. hoc explicandum adfert

turühm[

Suarez

"Hen Materiale Objetlum cc. à

83

'dím Suarez difp. 2. /ecïl. 1, ubi ait , quód , ficuti a&tus

]

L

itiam , quam in Íe

dlam t

internasproprer formalem ma

continet, eít Poenitentiz: objectum , ita & actus

exterior pOteiï e(ie materia ejusdem , quatenus alt-

w [rio

"TU

quo modo ab interioreaztu informatur , & com-

municatur illi malitia formalis.

uriz p

Infeves.. 3. Nonfolüm peccatum a&tuale , fed

aqu tf*

94

etiam habituale effe (uó modó Poenitentie obje-

AT qum

yfutam &

&um,

Peccatum habituale voco id , à quo

m

transacto actu peccati dicitur homo peccator, five

fit fola privatiogratiz, (ive denominatio extrinfe-

r p

jum ii

ca ab a&tu preterito nondum retra&tato Gc. ut

i duti

enim S. 'T h. docet arz. prae. 2d s1r. poenitens in«

tendit deftruere peccatum preteritum , non quis

fs

"

dem fecundüm Í» , ouia hoc non poteít, fed racio-

i m

ne maculz & offenfz.

Ex eadem ratione patet ;

T

ial

etiam reatum poenz ad obje&tum Poenitentig per-

tinere^, quatenus nimirüm intentio deítruendi

"d

peccatí fertur etiá in reatum poenz ; itaenim pae-

yenl

nitens intendit pro peccato Deo fatisfacere, ut non

"m

modo aboleatur offenía, fed etiam reatus poenae

removeatufr.,

yrsmt?

Inferes 4. Nonmodó malum poenz , àquo

9f

lls p

pomniteas fugit , dum incendit pro poena fatisface-

"m

re , fed etiam bonum , quod profequitur, poífe di-

f

ci obje&tum Ponicentiz ; pet. quod nihil dicitue

m

contra conclufionem noftram in s4m, 80. ut patet

ngmmdx

ii o

ex uum, 89. quia hoc non fit fine connotatione

A^

peccati : unde talis

dá

£tus Poenitentiz eft profecutio

l fafis d

& fuga(imul, fed reípe&tu diverforum. — Colligi-

)bj'ä".m'

tur illatum ex S.D. /ic art« 3. 4d 1. ubiait . ma-

"] Mm

Pa

ter iam

U

$4

"rticulus E,

teriam Poenitentiz effea&tus , quibus Deus offen-

ximam.pe:.

ditur, velplacatur ; quorum primum ad peccata

d háber

pettinet , fecundumad opera paenalia, per qua fit

Pententà

Et veró cüm Poenitentia

lil de

Deo recompenfatio,

fit fpecies juftitiz vindicative manifeftum eft ,

pan.

quód noníolapeccata ; fed etiam poena , qua

YNonny

eonprde

peccata vindicantur , debeant fub objecto illius

comprehendi. Adde, materiam Virtutis illam

Va

eífe , circa quam virtus flatuit medium ; Poenitene

äin4 W

qumyis e

tia autem circa poenas hoc modo verfatur, prafcri-

bendo nimirum men(iuram, modum &c.

Ex his

t

Aureol: i2 4. diff. 14. q. tn. art. 1 2videtur infer-

UT), qon

li cuj;

ze, olas poenas, non autem peccata effe materiam

& obiectum Poeniten:ziz.

Verüm nihil ejusmo-

'üntent

diinde colligi poteft ; & veró quód poenas inten«

od

dat Poenitentia, non autern peccata,folüm oftendit,

l )

poenas effe materiam acceptandam , nonaurem

dndy

!

eccata 5 non tamen oftendit, peccata ne qüidem

eííe materiam deflruendam.

Non ur

et exelm«

j

plum famptam ex Juftitia vindicativa , fed potiüs

facitin contrarium ;5 fienim debeat effe paritas,

Á

ficuti Juftitia vindicativa ita eft in poznis infligendis

ut etiam circa peccata ver(etur, eadem ratione Poz

j

nitentia ita verfabitur circa poenas,ut etiam habeat

pro objecto peccata. — Denique non obflat, quód

Ml

«f

Panitentia medium flatuat inpoenis tanrummodo,

lr

non etiam in peccatis: hincenim nihilaliud inferri

'T

poteit ; quàm poenas effe materiam, uti dicebam,

p Optlus

Mi

acceptandam, non autem peccata non effe ulló mo*

dó materiam ; neque enim Aureol : reipfa repug-

t

Rnat

2

.

t&) n 0

quia folüm vult , poenas effe materiam pro»

xamaru»

Nf ;

"

",

-

"n Materiale Objeflum cic;

8;

Dusit ximatm, peccata verb remotam, quod nihil abfur-

p dum habet. / Quod dictum eft de pocnis,per quas

prgii Poenitentia Deo fatisfacit intelligendum univerfae

Jonti liter eft deomnibus iis , per qua fit recompenfatio

(und peccati.

i2 m q:

Nonnulli etiam Deum füb ObjectoPonitentiz

9?

jdni

ii t

comprehendunt , ut videreeft apud Suarez. difp,

2. fecf, 3. Sed re&iiüscum S, Th. art, feq. & ad .

ml

€ in 4.4i/1.14.4. Y , art. 1. queflin. 4. id negatur ;

tur,pat

quamvis enim Poeritentia exhibeat Deo recom-

, E

penfationem, quia tamé perfona,cui redditur debi«

dammü

tum , non tam materia GC objectum Juftitize, quàm

j at

finis czi appellari folet, non eft Deus objectum

hj g

Ponitentiz , fed tantümfinis. Quód ficum Sua-

yuy i

rezvelimus dicere, Deum effe objectum indire-

ol

&um, parüm refert ; non eft tamen facilé difce-

ponait

dendumà modo loquendi S. Th. & Antiquorum,

ngqü&ü

*

« u

AnTicurus ll.

i

Ü

dpndä

n pa[lwr

hn omne peccatum feit Ob-

iil

lu'OIICP'ï:

jeckum .Materiale Poenitentie ?

afb

X di&is avr. preced. fatis conftat , peccatum

alfv l]"w

E

effe objectum , citca quod Pcenitentia verfa-

98

ummölfür

gt

tür : fi enim intentio recompenfandi peccatum

jf

proprius eft Penitentiz actus, neceffe omnino eft,

ut peccatum , circa quod intentio illa verfatur, ob-

yjon"

jectum Ponitentia fit.

Dubitatio igitut. folüm

d

elt, àn omne peccatum objectum Poenitentiz dici

m

Dzcene

lem

poffit ?

F ;

t*.

86

.Artz'c.'æ.lm 7]

i n

- Décendum ,folum peccatum commiffom, &

29

aldrahen

quidemproprium , non alienum eífe objectum

dopropt

Peenitentiz.

Habet concluíio óuas partes ; utra-

d quod

que faus colligitar ex err.pract 4.& quidem folum

commiflum ciie obiectum Poenitentig, patet ex

ptell e

Chrilo

diCtis à wam. $0. & ulteriüs probari poteft tumex

ipío nomine Poenttehitiae, quod aperté dicit ordi-

Rtfp,

fgat;

nemadprateritum : cüm ex definitionibus Poeni-

pibe,

tentig , de quibus STh. v 4. diff. 14. q. MAtT T«

hm &

quafli. ultima,que omnes fupponunt peccatum

fndà

commiffum : tum denique ex ijs, qua attribuun-

quato o

tur Poenitentie , cujusimodi eft ; Poenitentiam effe

Wri s

quandann Juftitiam vindicativam , ut habetur boc

T

&yt. 3. G in 4. loc. cit, Habere pro objecto pecca-

findün

tum ut expiabile, ut compenfabile &c. ut' S, 'Th.

habet in oainibus fere hujus qz2/7. articulis;in 4

N

qud)

loc. cit. quafliuuc, . P art. 3. qne[Hunc. 4. Dire-

f;nus l

&é refpicere prateritum, ut docet eadem qnefH.

pari.

4. 4d ult. proprium actum Pocaitentiz effe propo-

ltori

fitum emendandi, quod in Deum commiffum eft,

ut babetur zrr. fe4. In Chrifto Domino non fuiffe

£19,4

cmd;

habitum Poenitentiz. quia non potuit peccare , 72

4« difl . quafliunc.i. art, 3. quefliunc, 3. Non

Thon qu

UM, |

eífe in Angelis, quia in iispeccatum non eft remif-

(

fibile, ibidem 2:4/finsc.4. In Innocentibus effe ha-

bitumPoenitentiz,nontarmen polle exire in actum,

imipg

-

nihi fo

rté circa. venialia , zbidem queffiun.. 2. Poe-

ittibu

icdA

i

]sb

nitenciam e(fe necetfar

1 ad bonum hominis pez

Ri

accidens , id eft, fuppofito peccato, non aütem per

fe & abfoluté: qua omnia indicant, Poenitentiam

non refpicere peccatum nifi utcommiflum ; flle-

niim

P

n omne Peccatum fit du

87

»iffum, l

nim Poenitentia habet verfari circa peccatum ut fic

abftrahendo ab eo , quàd fit commiffum ; quomo-

ob

tté$ ; lt

do propriusactus ejus , eft propofitum emendan-

dem ol

di, quod commiffum elt ? cur in Innocentibus non

poteft exire in actum. ?. cur non potuit eflc in

, pitit

tl tumt

Chriíto ?

didt o

Refp. Suarez , Do&ores, dum communiter af-100

fignant pro objecto- Poenitentiz peccatum ut ex-

ibu r

piabile , docén:que refpicere peccatum commif-

j n

fum & (imilia, non loqui de Virtute Poenitentiz

[ pcmwf

fecundüm totam fuam latitudinem , fed fub inade-

T

quato conceptu, quatenus nimirüm fübeft hoic no-

tcnïiamqïï

ube d

mini Penitentiz , quo modo fine dubio non refpie

cit jus

el.

Eadem raticne, docentaliqui , acci-

i

piendum efíz, quod diz*vr , Spem non manere in

T2

Beatis, ita ut nonnegetar, maaere habitum illum,

tulish

qui eft Spes, ed non manere in ratione Spei ; qua»

sU e

tenus Don tendit in bea:itudinem ut futuram in

m ^

l

patria ; füb qua ratione Virtus illa eoncipitur, pro-

d

ut nomine Spei appellatur.

Similiter S, Th. 2.2.

milïüæ?f

q. 1 9. art. 6. zit, timorem fervilem non manere

T d

cum chatitate fecundüm fervilitatem , manere ta«

«t

men quoaà (ubftanda

Siile

PL

Verürm in cohtrarium

fsj

funt , quz diximus s. 8o. nam fi $, D. confi-

]eü" d

deraretPoenitentiam inadzquaté tantüm, quatenus

us

nmirum Ponitentia e&. & obhanc rationem non

d

attribueret Pcenitentiz aCtum profecutionis citca

J, ^

ATU

j

j' sDei a»folute, neque debuiffet attribuere P'ocni-

)'*]m

1SP

t ntiz gratiarum a&tionem ad Deum pro Mifefi-

^

H

Z'IV

cordiarelaxantepeccata , quam tamen attribuit

qci

nl

dqm

;

in 4.:1':'/2.14,,. Q1 4rt. 3. quafiiunc, 3. in Corp.

ait ,

[þm

o^

AE

Zrticulus 41,.

ait, habitum Ponitentie non habere in. patria a-

at u

&um. quem bic habet,fed gratiarum actionem &c.

ftioni,

Segue ela patet ; nam grauas agere Deo , non eít

firat; f

Panitere ut fc, ac proinde neque eft à Poenitentia

quidd

prout diat ordinem ad poenitendum, & inde de-

lr

nominatur.

fdam [

AOI

/tflïäll», [2 Ul

S

J

Th. agnoviffet, Poenitentiam

propoft

hx"*üxhä&üï*] profecutionis cn.ca jus Ju, qualem

pettdio

volunt Áu! huu.s hujus.reíponfionis, per quem

Tum f

nimirum velimus jus Dei manere illzfum &c. fal-

Es

íó negáifet , Poenitentiam non babere in patria a-

toumen

aovf

Cum, quem hic habet ; cur enim Beati non pof-

funt velle,ut jus Dei permaneat illzfum, ficutijam

lllOH*p(

nosvolumus ?. 3. fequitur ex hac refponfione,ab

Trod y

omnibus, & inter.cateros À S. Th. omnino dimi-

potitaí

nutc & imperfede actum efíe de Poenitentia

»

D

fe«

delmam

quela patet ; namfi confideratfent Poenitentiam,

dtre 3b

íolóm madæquatc » affignáffent ob)eäum inadg-

tonenj

quatum &c.. Cozfirmatur , quia in Difp. de aliis

uatelpic

Virtatibus non folentDoélores uti madæqusta ifta

Octfer

confideratione, neque eft ulla ratio, cur in Poeni-

T mon

tentiaaliud fecutifint,

3. Querens ex pmfeffo

bf

S. Th. z» 4. difl, Yz. q. 2. art. 2.. quaftiunt, d

df

utrüm contritio fit de peccatis ? ait, quod contti-

tonüdgï.

tio, quam dicit, effe adtum principalem Peeniten-

!ul

tix , ecundüm fuam fpeciem re! p'cxr tantüm prze

m4 drj

teritum , fedex confequenti refpicit fatutum , fe-

hn

cundüm quod habet aliquid adjunctum de actu

bje&, i

Prudentiz, ita utratione pmplxæ i»*ecm non mo.

Imy

veatur in futurum; fimilia h*mt.na.c ff 14« T

Y

Ar t art, quefinne, 6. Ad 4 uti y quamvis initio

ad-

N

Anomne P?ccatum /ït .

89

pattio

adfert unam refponfionem , qua videtur favere

n t

folutioni, quam impugnamus ,. licet reverà. non

ET

faveat ; fubdit poítea hac verba , vel intelligatur,

Cnitétl

]

quod dictum eít de propofito non peccandi in fu-

; Md

j

turum in definitione Pcenitentiz, quantüm ad per-

fectam Poenitentiam , ita ut, quod additur de

vitenlt

propofito, non fit de effentia Pznitentiz , fed de

perfectione , quia fine hoc non coníequitur ulti-

7 qut

pir qn

mum finem fuum,

d

Ex his, & (imilibus locis poffumus ulteriüs choz

argumentari : fi S. D. talem a&tum Poenitentiz

m

|nonj

agnoviffet circa jus Dei abfeluté,nullà fadtà fuppo-

Á

fitione peccati przcedentis , ad explicandum,quo-

modo propofitum non peccandi in futurum dici

d

m

poffit effe à Poenitentia, non confugiffet ad Pru-

ytà :

dentiam adjunclam , fed omninó docuiffet proce-

jtntf

dere à Penitentia confidetata fecundüm aliam ta-

miu

tionem inadzquatam , fecundüm quam Poeoiten-

, ii

tia refpicit jus Dei abfoluté &c. Eadem ratione non

docuiífet S. Th. propo(itum noa peccandi in futu-

; uälii!i'

rumnon eífe de eífíentia Poenitentiz , fed foiüm

j

KPHWM

de perfectione fecundüm effectum & fructam, fed

addidiffet, effede effentia Poenitentig aiió modó

f

)d epui

con(ideratz , ut todó dicebamus.

Jeuit

Probatur 2,. Pars concluf, y .auth. S. Do&t.qui

gop

in 4. difl, 4. g. 1. ad quefliunc, 3. in C. ait. dz'acn-m;

dum.quód Peuttentia accipiar [pecialem rationem

wm,?

iM

objecti ex boc, quod vefpicit peccatum a fé commi[-

futm y ut expiabile per poenitentis Atlus,

Et diff.

j

17.q. 24 4, A. ait : tantum pouitere debomus eo-

1L$P

YHIBS

T.

Es

[

s

90

A;ticulm z

Ytem

vUin , quaex uoftva ocluntate peudebant,

didlope

lic a. 3. in corpore: penireve e[!; inquit , de aliquü

ia

fdeium f

à fé prizis fatto dolere, Exratioulterior eft. : quia

&ilo,qu

non emendamus , nec retractamus , nili qua nos

tine(tcn

ipfi malé geffimus , emendatio enim & retraciatio

Rf,q:.gego

eífentialem refpectum dicuntad proprium malum

&omrtune

tur lr

prateritum, retractaré enim eft dicere z wollem fe*

Cl'j;f?.

à. rAtiene : quia Poenitentia tntendit emen-

5

Cs pf

dire, & retraclare peccata, ac pro ijsdem fatisfae

f& qu

cere

íed emendare , & retraclare non folemus ,

botipeci

Ym

nifi propria peccata , neque fatisfacere nifi pro iis,

fiio «

quz nos malégeifimus 3. ergó min.prob. emendae

tio enim & retra&latio effentialem refpectum di-

tht

€unt ad proprium voluntarium, feu malum prae-

lia

teritüm ; retra&lare enim eít dicere : o2 fecifft.

Tépuar

Similiter volantas. fausfaciendi reípicit debitum

llj

proprium , ficut Juftitia, non veró alienum , pro

Tüdige

cujus expiatione'quidquid praeftatur , folum eftli-

Sper

beralitas, mifericcrdia, velamicitia ; 0 fatisfa-

inile

Qio. Manet ergo,fola peccata propría effe obje-

fiiizix

Qum materiale Poenitentie, |Dicuntur nililomi-

'fh'fiam T

nbs peccata aliena indireéle pertinere ad objectum

materiale Poenitentiz , pet hoc, quod Poenitentia

PPütionc

ad inftar aliarum virtutum hocefficiat , ut voluü-

tas ad actus perfeclivos proprii fuppotti affuefacta

ii Q

complacentiam habeat de fimuilibus a&tibus & ob-

Dontan

je&tis in alieno foppoíito cognitis , & econira tri-.

Qnta,

ftetur de oppofitis.

Vg

Obijcies 1.Pznitentianon folüm intendit ex«

tatn

te offznfam commiffam , fsd etiam eandem

| ï04'pia

DN

oc modo non (olüm habet pro

pracavere ; at h

f« Tj

obje«

"du omne Peccatum frt «jc,

9I

", du

objeQto peccatum commiffum , feu. praeteritum ,

, dedie

fed etiam futurum ; ergó. zziz. patet , maj. prob,

di:g

ex illo , quod communiter dicitur , euadezs babz-

iliqut

/um e[[e emendatiuum mali & bujus impeditivum

Lrettid

Refp.«-nego maj.ad cujus probationem , dico , illud

gm mit

commune tunc folüm verum effe, quando repara-

17

tur malum per exhibitionem ejusdei boni , per

enditent

cujus pofitionemimmediaté precavetur ; non au

m li

tem , quando reparatio mali fit per exhibitionem

n oht

bonifpeciediveríiabeo bono , per cujus pofitio-

i pxo'u

nem immediaté przcavetur malum ? fic quia re-

jj t

flitutio confiltitin pofitione illius boni , quod , f

n

exhibitum fuiffet , immediaté precaviffst malum

wlum

Injuftitie( redderdo eniim rem ablatam feu aliensm

27 f!f*fl*

reparatur malum Juris lxfi , faciendo, ne maneat

j db

Izfum, & nonauferendoeandem rem alieniam im-

Mumyiu

fnediaté praecavetur malum injuris , nec in uno

um

a&u per fe loquendo eft fpecialior difficultas,quàca

m

in altero 3ideó admittitur , eundem habitum Ju-

| dt W

ftitiz inclinaread immediate przcavendam Inju-

qiblit

ftitiam , qui tenditad eam reparandam : at veró

| ob]icäü

bonum deleiionis peccati nonobtinetur perfolam

hynitf

pofitionem actás boni,cujus exhibitione immedia-

"d

té pracaveri poterat peccatüm ; nam deletio pec-

g[!ucflfï

cati commiffi non exhibetur, nifi per poenalitates

") 03

fpontaneas, vel alia opera fatisfactoria Deum pla-

onitl lj

cantia , à quibus peccator ante peccatum immonis

eiat ; quz opera cüm habeant fpecialem difficul-

cndl'm'

tatem & hone(latem , requitunt fpecialem habi-

e;ndifü

tum , utreQte advertit Haunoldus /ib. 4« Tra&f, 4.

€, T. controv, 3. S. .

u n

Ex

or

92

e/trticulue L

1O

Ex quo infertur.habitá virtutis Poenitentize eli-

Fa

citive non przecavere offeniam Divinam , fed uni-

It

c£ revarare jus Divinum lzfumper offenfam , &

Alb in

pracavere impænitentiamüve neglicentiam repae

of con

rationis juris Divini lzefi,quod non fit fine conno-

peu'ator

tatione peccati prateriti.

Et hoc íeníu falvatue

quöd Pm

adhuc commune illud; ejstdezo virtutis effe pro fe

W. qu

ui bonum ,Cr. deteflari malum illi ünmédiate &

propol

divett? oppofitum.

Imperativé tamen conceditut

[andi, fl (

Poeniten:iz przcavere offen(am, dum nimitum

Jfitom

imperat (atisfactionem fitam in efficaci. retracta-

unpenl

tione peccari praeteriti, & voluntate amplius non

lg

peccan—rïi.

Quare virtus Poenitentiz ex Íuo obje-

'Uffkrom

&to forriali eiicitivé eft habitus mere reflexivus

t

veríans circa peccatum prateritum fub ratione ex-

Ti

piabilis per fatisfactionem , primarió pro culpa

lm

fecundarió pro reatu poenz : quia etiam fatisfa-

ihqu;

&tio pro poena integrat plenam compenfationem

2; Z.q.

injuriz.

qispr

3O

Obijcies 2. Non folüm eft a&us Pocnitentie

LA D

propofitum deftruendi peccatum jam commiifum,

Q8niter

fed etiam propofitum compeníandi peccatum , il

LETR

peccare conungeret : fed hoc fecundum propofi-

Qd s

tum non tendir in peccatnm prateritum , fed in

Q

futurum

H

?

ergo Poenitentia non folüm habet

[j

Ípectate peccatum commiffum , fed etiam. com-

dtre

mittendum.

|

Refp. 1. quoc didum eft , Paniten-

u

tian tendere in peccatum commiffum , fatis effe,

|

(j

1

^

fi verificecur de actu abfoluto & efficaci Poeniten-

Tüm k

ti& , hujusmodi non eft propofitum , de quo inat-

Dong

gumento, cüm fit de objeclo conditionato.

Etiam

— À

tentitdi

n omne Peccatum fit 'ä'ä.

93

Etiam in cafu aQtum Ponitentiz tendere

. fedu

in peccatum commiffum , aliqua ratione

, quod

Yan, d

facilé intelligitur ,

Íi adverratur peccatum &

tiam hg

poffe comparari cum propofito ipfo,& cum com-

ine n

penfatione,firpponi autem manifeflé in dicto cafu,

(i al

quóàd peccatum fit commiffum ante compenfatio-

uf

nem , quamvis non fupponatur commiffum ante

mdim (

propofitum. Adde,quód propofitum compens

concedit

fandi, fi contingeret peccare , non folüm cadit fu-

; nimitt

pra compeníationem , fed etiam fupra voluntatem

| fett

compenfandiabfolutam & efficacem ; idem enim

pphUSnüf

eft dicere : volo compen[ari, fipeccavero ,ac : volo

od

velle compen[aresatque ita quamvis ante volunta-

rdiait

tem conditionatam , & quafi reflexam non fuppo-

t

natur peccatum commiffum , fupponitur tamen

to uf

faltem fub conditione ante voluntatem efücacem,

n hi

in quam tendit illa voluntas pirior.

Vide S.'Th.

a

2« 2« 4« E4- at. 4, übi impocnitentiam , per quam

quis proponit non poenitere , i contigerit pecca-

ytitti

Ie , Vocat habitualem , & idem tacité judicat de

nl

Poenitentia in 6imili propofito posnitendi. — Voca-

AU

tur autem ejusmodi Poacnitentia, Poenitentia habi-

M

tualis, non quia non fit a&us aliquis fecundus , (ed

j !

quia per illam homo non exit efficaciter in actum

i häbï

Íecundum compenfandi , neque a&tu omittit red-

f [

dere, quod Deo debet pro:njuria, fed (olüm di-

Pyilt

Íponitur d utrumque.

jj d

Obijcies 3. Propofitum non peccandi in futu-

rumpertinet ad Pcenitentia;u

.

.

(7

)æ.f]ill!"

ergo Ponitentia

T i

non reípicit peccatum commiflum tantummodó ;

Refp.

ful

9

" ticulus II..

Re[p. chm loquimurde propofito non pece

éundüm m

candi in futurum, poffe nosloqui & de propo-

peaume

fito virtuali, & de formali five explicito ; fi pri«

lum ,

Dtentig

mó modó loquamur , efto , aliquod propofie

tum, ejusmodi nimirum, quod includitur in

fiovetr ;

intentione deflruendi peccatum , ad Poeniten-

pmicipar ]

tiam pertineat, nihil tamen eftcontranos ; fl

loqutri

cuti enim ex eo , quód , qui elicit aétum . Amoris

p f

Dei fuper ori3ia, deteftatur virtualiter omae pec-

biemd

catum ,non dicimus , adumh Amoris tendere in

sl N

iv

r

us Peeniten-

pectand

PCCCQCUIR : dóta neqae €X CO , qüöd

tiz , per quem intenditur recompeníatio, includat

Pæmzemii;

virtualiter propofitum non peccandi in futuruni,

W üam

fequitur, quo

dtendat in peccatum futurum;quane

-

ttlig f

loqui-

do enim quærimus ,in quid actus tendat ?

Wt

mur de objecto formali, non deviruali. Quód

Ut v

fi fecundó modó de propofito loquamur, nimiram

li m

depropofito formali & expl

1cito, negandum eit,

idemteml

illudimmediaté fecundüm fe, &c, ad Poeniten*

fürin du

Vide S.Tb. iz 4. diff. X 4.4. Vrf

um l

tiam pertinere.

i quæ/iiunc. ult.circa fiaem, C difl. Y7. 4. 2. rf

gm: 'Cd !

2.quefli

unc, 4. ubi hoc manifefté indicat. Neque

f lfquiw

2.€0 ip!b,quö .

obflat, quod ait Suarez difg.1.(e&t,

, Qto

S.'Th, difp..17. cit. ait, propofitum non peccandi

mtmoyiæ

effe à Poenitentia, prout habet Prudentiam adjute

Qam , indicari, quod hic actus fit a Poenitentia *

LT

cüm enimà Prudentia non fit,nià dite&tivé vel ime

1

| qufle'lml

perativä, 1

equitur, quod fit à Poenitentia elicitivé.

ähte; ft

4

Contraenim ell, quód hac rcfpouün repugnet e

Th. motum Ponitenue fes

perté , quod ibi ait 5,

cundüm

f

"Anomne Petcatum [rt ec,

»y'

7

]

o nony

€undüm rationem propriz fpeciei non effe nifi in

de po

peccatum comzziflum ; quód fi tendit in peccatum

dto: lj

futurum , hoc habere ratione alterius, nimirom

X pj

Prudentim , cui fubordinatus , quatenus , quod

.udttu

movetur ab alio prater rationem proprii motus ,

d Dust

patticipat aliquid de virtute motoris. Adde,quod

tD jl

loquatur ibi S.'T h. in particulari de cautione circa

un An

peccata futura :* cautio autem eft pro Prodentia ,

s onie

ut ibidem dicitur , & habetur latiüs 2,2.4 49.art,

js t

slt.

iNon obflat etiatn , quód propofitom non

hst

peccandi in futuram ponatur in definitione

jio, d

Peenitentig & contritionis ; id enim. non fit,

inund

quiafscuidüm fe pertidt ad Virtutem Poenie

mrung

tentig , fed quia Poenitentiaad illud movet, & ad

"I

Pauitentiam confequitur. V;de $.Th.iz4.4;f), 14.

ubiait , poffe etiam dici, in definitione Poeniten-

nlr.nïff"""fï

tiz mentionem fieri de propofito , ut referatur ad

quune

idem tempus , & feníus «ft , pofTe dici quod poni-

"d

tur.in definitione , quia fe habet concomitantet ad

TUf

acum Pcmätcntiæ,& quidem non meré per acci-

5 h

r

dens, (ed aliquo modo perfe , quatenus ex nainra

(

Kcih N

rei fequituz , ot, qui inrendit recompenfare offsn-

u

Íam ;proponat cavere2b offznía in futurum, fi

vb

on

memoriz id occurrat , Gz quatenus hoc propofi-

m

14

)

tum virture includitur in 1lla intentione recom»

nj

dl

penfandi, — Similia habet 7v 4. diff t g. 4.3. art.7.

|lt

U,'W

quafiunc. 3. ad 3. ubi docet Poenitentiam princi«

j

40

peliter refpicere preteritum , & ex confequenti

futurum ;inquantum eít medicina przfervans

L

$

u

propofitum ergo non ni(i fecundario ad Poenitene

j

g

tiani

g

" rticulus IH

$96

propria formali

Asvittte

tiam pertinet , nec convenit illi ex

&item h

ratione, ied quatenus fequitur directionem Pru-

cil,

dentiz , ad quam pertin& cautio de futuris, quod

Virtutibus Morali-

Cnfrm

elt lpü commuue cum ceeteris

litüte no

bus. Quia tamen hoc propofitum fequitur ad.do-

Q

lorem de peccátis, peccata vitanda lioc fenfu dicune

lm

Woiten;

tur fecundario perunere ad objectum materiale

nusedinju

Poenitenna.

Virtus tribuit facultatem

&pei

^109 Obijcies 4. Eadem

eliciendi actus circa objectum fuü

formale, (ive il-

tithotm

Nl m

lud amet proprio fubjeéto, five alieno : ergo fi-

Y

pl

tl

militer Poenitentia detefIabitur malum oppo(itum

íeu offenfam , five in proprio fubje-

Q"ïäät EU

juri Divinc ,

&o , five in alieno.

Ita Suarez dzfp. 2.. fett.t.9.9.

TOU g, [

Uäïmm(

uem fequitur Coninck 47/p. L.dnub, z. Verümhac

Cettgn

nl

U

obic&tio lupponitin coníequenti,Poenitenuam de-

teflari offenfam quomodocunque contra dicta

Charigs

in zum. 29. cutm tamen

Poenitentize munus,

litig T

Tüus pro

non fit aliter, quàm deteflari offenfam, modo

li jül/ütlg

expiatorio , & emendarivo juxta dictain 2239*

L

adeoque cutn tali s odo. non poffit Poenitentià

vetíari circa peccatum oï':gimle , alienum , vel

tll Q&Um

Xmïl&m |

futurum,noa poteft deteftatio horum peccatorum

QUs

P

articipare rationem formalem Poenitentize, adeó-

Deinde negatur an-

Rn ini!ïü

que non pertinere ad illam.

tecedens univeríaliter effe verum ,. fcilicet quàd

Til

virtus moralisamet propriam honeftatem alieno.

Wt

fübiecto ; nam Liheralis non amat, quod alii fint

liberales; maximé cum videat,per hoc fe impediti

'3"" Vïrlu

tin

hlam hüllw

àfuofines ficuti gï:contta vitiofus fepe ama

aliis

Pïup[io ;

n omnue Peccatum frt &c,

97

Yi f

aliis virtutem oppolitam , nam fuperbus libenter

ionem t

agitcum humilibus, iuxorioius vellet alios eífe

Caitos.

jturs d

us M

Q

*Ceonfirmarur . Hzcdo&fina : nam ab eadem

quiturant

Virtute non eft affzctus , quó nobis diligimu: Ju-

Áenfodt

ftitiam, & quo illa

L

-j

ditgrmus proximo : ergó

Ym f

ntcque erit ab eadem Vircute odium peccati.quate«

nus eft injuftitia contra Deum , reipectuproximi,

ii

i n

G refpectu noftri, & coniequenter odium injufli«

rmz]t,

tig ptoximi non erit Virtutis Poenitentiz. Cofea,

videiur manifefta : quia fi ab aliquo habitu non

no: [/]

potelt effe amor, quo diligo proximi Juflitiamsne-

t

wmpm [

| queab eodem poterit effe odium injultitie proxi-

4 [ftW

mi'amt, vero prob, nam vel diligimus proximo

.Ti

]ujitiam ex complacentia ipfius, vel ex compla-

H

ceatia noftri

H

frex complacentia ipfius, eft actus

niumu

conui*

| charitatis proximi , & nullo modo ab habita ju-

"

tig DP

ftitig , fiex com,lacentia noftzi, jam non diligi-

Ifim; ,

, mus proximo Juílitiain , fed nobis, quatenus il-

lius Juflitia aliquo.modo cenfetur conducere , ut

n

(

nos jusi fimus : & (ic concedimus libenter , poffe

: Pam(::

effe aCtum Juítitiz propriz, amare Jaftitiam pro-

jpnut

«

ximi,S m eodem feníu deteftari illius injuftitiam,

,

d

Ti

quatenus cenfemus illam poffe e(le nobis occafio-

nem injuftitiz contra Deum ; cuncautem non e« ,

negi(ll-';

»|

rit deteflatio peccati proximi, ut proximi eft prz-

Qd

"

cisé, quam nos contendimus non pertinere ad Poe-

1* nttentiam,

"

]

Confirmatur 2. ration: à priori

3

50*' [

, nam Virtutes Morales non. refpiciunt propriam

H* fuam honeítztem amandam alieno fubje&o fed

ote(tantur inhoneftatem

" Präprio ; ergo neque d

—

"

-

—

Articulus 11

9

tefpe&tu alieni fubje&ti , fed proprii, &

mgr ;,

oppofitam

Jdenti

confequenter

deteftatio peccati alieni non erit à

protias

Ponitentia, que eft Virtus Moralis, Patet cozféq.

tss

uia fine fundamento [iribueretur Virtuti edium

fubjacb.

inhonefaatisin alieno fubjecto , & non amor ho-

neftatis oppofitz, cüm fit ejusdem Virtutis am-

quoagl

D t

le&i bonum & deteftari malum oppofitum; ant.

musqi)

erb prob. nam ut amemus aliis caítitatem , nom

indigemus habitu caftitatis , fed. ta

ntüm habitu

i lcd

iM

charitatis erga alios , quibus caítitater

n judicamus

e(fe bonam ; hacenim ratione Angeli amant iio-

Quset

bis caítitatem, qui tamen non funt caftitatis capae

i Q

C

ces : homoautem poteit amare alteri caftitatem,

Quate

cui judicat bonum curare diligentiffimé ; ut fit ca-

paous

ftus , cüm tamen ipfe caítitatem non fervet ; etgo

Virtuies Morales non refpiciunt propriam. hone-

flatam amandam alieno fubjecto , fed proprio, &

|

confequenter neque vitium oppo(itum deteftantut

in alieno fubjecto.

]»

/

in Hinc etiam provenit, actum |Virtu

tis Moralis

non fpecificari à fubjecto, cui honeítatem amamus

nam fübjectum hoc eít commune omnibusVirtuti-

bus : fpecificatur autem à lubjecto actus ille ,*quo

Y

(Cm, |

amamus alteri hoaeftatem ex complacentia erga

n

ipfum, qui eft hocipfo charitatis,& fi ex compla-

PC(ieg]u,

centia Dei amamusaliquid alteri , erit a&tus chatie

&tlici.

tatiserga Deurn. Índe etiam reddunt aliqui die

fparitatem , cur per Virtutem "Theologicam Spá

*OPR

r]

Sed hoc continet

(H'cg ah )

poffimus fperare alus & nobis

difficultatem alterius loci.

Etquod dicitur de

t

emPQr (

Spe, negat cum multis Vafquezfupràcit, — Confire

BIAEAT. 3v

p

»

hn omne Peccatum f: &e.

99

matur 3. Nam. Virtus Moralis non regulatur à

p

|non d

Prudentia quoad a&tu:s elicitos , quibus alteri velic

Juet

propriam honeftatem ; ergó i0n erit actus Vir-

gtuti od

tutis Peenitentig deteflari inhoneftum, in alieno

1 atyt

Íubjeéto. paret comfiq. nam Virtutes Morales

firtlst

quoad fuos actus regulanturà Prudeutia. «zz.prob,

jium;!

nam ut amemus alteri caflitatem v.g. non indige-

mus dicamine Prudentiz regulante actum caíti-

;mliühf

m d

tatis,fcd regulante amorem erga proximum;ergo

Virtus Moralis non regulatur à Pradentia quoad

m

eJamiti

acus elicitos,quibus velitalteri prapriam honeta-

Al

tem.. Quamvis enim nullum aliquis eliciatactum

caflitatis , poterit effe regulatiffimüs illius actus ,

d

NI

yi

quo alteriamat caítitatem.

Plura de hac materia

»

hii

patebuat ex ar1. féq. pralertim sa212 G.

yia [

DispuraTIO Ill.

Qp

n

ctil

!]

$A

y

De Jubjeito Firtutis Pe-

tUt

uiteutie,

umio

mm"ïm

Los]

P

Ubje&um proximumPoenitentiz effe volunta-t

L

tem, fatis conftatinter omnes, ídque exprefsé

,]agemia!

docetS, D, 2. 2. 4, $O. eó quód Pocnitentia fit

TC

!

ÍpeciesJuftiriz, Tutitia autem fit ia voluntate.Pof-

,

fet hic à quibusdam moyeridifficultas, utrüm in

t iliqül;

appetitu fenfitivo detur aliquis habitus acquifitus

Iogi(äm 1

citca aliqua objecta materialia Poenitentiz ? nam

hf

experientiá conftat , actum verz Panitentiz feré

j

wd;

j

Íemper coníequi actum aliquem appetitüs fen

fitis

i

[

vl 5

'm&'** !

—

J

Articulus: I1.

J

1oo

&duti,

vi; potentiz namque fuperiores trahunt fecum

lt totusg

inferiores , & dolor vel amor in Voluntate dolo-

titonesq

rem pariter &, amorem concitat in appetitu fenfi-

ttrt

tivo juxtaillud Pf2J. 83.cor meum (j caro meá ex«

altaveruat in Deum. — Quà ratione. motus Suas

linowt

rez difp. 7. fe.t. exiftimat, licét Poenitentia prin«

D.5 "

t in voluntate , non effctamen improba-

p

cipaliter fi

*

bile, quó

d'etiam in appetitu fenfitivo fit aliquis

Vitsin

*

habitus Poeru

tentiz, Neque hinc fequitur,inquit,

ilon j

fühecv

duplicem effe habitum Ponitentia , quia enimha-

bitus , qui eft in voluntate , habet fe formaliter ad

eïkl'um l

illam ;qui eft in appet

itu, conilitount bnam Vir-

PmlmP-(

ficuti etiam a&tus internus & externus

lt

tutem ,

conftituunt unum a&tum in genere moris,

Confir.

Gfitto,

, nimirum

mari poteftex eo , quod aliqui docent

QUiee

opetitu feti-

Virtutibus, quz principaliter funcin aj

: i mlis,»

fitivo, correfpondere alias in voluntate.

Quid-

lt D

quid de hoc

fit, nam idexa&tius determinare, (pe-

4

Vonif

am de Virtutibus, ut recté oblervat

&latad materi

Enimv 1

citatus Author, certum eft , abfolute loquendo;

di-

htre Y6

cendum eíl, Poenitentiam efle in volu ntate, &talem

hrj Q

aífionem appetitüs fenfitivi nonbahere rationem

[ h f

actüs V irtutis , nifi per extrinfecam denominatio*

tiam& a

-

nem, & ut fubeft ftudiofz volü

tatis ele&tioni,cüm

Pa

movemr

appetit

us fenfitivus in honeftum ferri nequeat

& proximó , qnarimus

tj

113 Suppofitó igitur fub

de fubje&to remoto,in quibus nt

mirum perfonis fit

Wif

virtus Peenitentie ?. Quosítió autem, ut re&té no»

m

pmlmde ,

tat Vafquez bic duib. 2. procedit proprié de Panis

tentia fecundüm quod eft Virtus

infufa,non acqui«

fita, Quiaveró & delnnocentibus, & B. V&

miupU€

De SubjeElo Virtutis Panitentia

1oOr

unt f

?

de Beatis , & de Chritto Domino dubitari poteft

ite d

ut totus articulus clarior fit, illum in varias dubi-

etim f

tationes dividemus,

trotiuil

Quares Y, Anin flstu Innocentiz fueritin A- II4

mousi

daino virtus Pznitentiz ? Refp. affirmativé cum

tenti

D. S. t.p. 3. 9p. avi. 9. contra Vaíquez czt. sum.

minpti

priori.

Probatur

quia finon fuit Peenitentize

lii

Virtus in Adamo , maximé ideo contigit, quia in

yturird

illo non potuit exire in a&tum ex defectu materiae:

"E

fed hec vel falfum eft , vel non obílar j ergo máfje

mmhte::1

eft fumpta ex do&trina A.A. zziz, qnuoad primam

ao

partem prob. quia in Adamo potuit effe á&tus Page

( a

nitentiz conditionatus : «vol compen(are ,

fpt

yis 0f

€avero,

Qu

oad feesadam partem etiam prob.

n

quia ex eo, quód aliquis

careat materiaalicujus

llr;pchlüii

Virtutis,& ex eo defc&tu non poffit exite inatum

:

i

illius , non denegstur ipfi illa Virtus , ut patet in

st

Munificentia ,| uti eft exempium ttitum ; neque

T

enim , quia pauper non pote magnos fumptus

2cere , caret virtute MuniÉcentiz.

Confirmae

.qutndai

fä[el&ük

HUtr 1. Quia, ut optimé notat S. T h, z 4 difl. 14«

t IA[iU?;

4. 3. quaflinnc, 3. habitus eft medivs inter poren-

um

uam & actum , ita ut fequatur potentiam, fed an-

&OM'(

tecedatactum ; remoto autem pofteriori non re«

movetur pcius,

Kqüfiþ

Confirmatur z. quia virtus Poe-

um

nitentiz ita adfert perfz&tionem , ut noninvolvat

l

r

imperfectionem repugnantem flatui Innocentiz ,

,perf

4

fi non fecundüm aCum, faltem fecundüm fe , ac

ul

proinde non e[t illi deneganda, cüm aliàs conftet,

i a

A

E

Poenitentiam effe in iis, qui nunquam peccaverunt,

ut in pueris &c.

J

VIV'

!

D

G 3

oii;

102

adriiculus: II

ftfta

m Ádami pecca.

ag Objeer cum Vaíquez primu

r

153

catum neceffarió erat futurum [mortale

5

/ergö

1 poff

Virtus Poenitentiz , qu ponitur in ilo pro flatu

inilloco

Innocentie , fraftraponitur. Coz[eq. Prob. quia

fts, cin

neque jotuit habere a&tum pro illo ftatu , neque

*

.

bt ib

toàalio

non pto illo, quia péccatum pugnat

$d d

cum [ftatu Innocentize

h]

*

non pro alio , quia pet

Vituts]

pcccatum mortale amittuntur omnes Virtutes in-

potiüs e

fufz , qualis ef: Poenitentia, de qua difputamus,

tonptof

Refp, etiamfiille habitus ponatur non potuiffe exi-

voltetit,

rein aCtum , adhucrecté poni in Adamo propter

Ào

perfectionem,quam ex fe ipfo importat, ut fuprà;

COnditio

effe enim habitualiter difpofitum ad compenfatio-

nem faciendam, fi peccatum contingeret ; prafcin-

lr mAl:

T o

dendo etiam ab a&tu , petfe&tionem importat;ficut

tl

omnisinclnatio in bonum. — Adde , potuiffe effe

mUS', l

ia Adamo etiam actum illum conditionatum , de

.

ACOfes

quo fuprà.

Confiranatur

.

quia fl argumentum

il f

vim haberet, probaret, etiam ia. Martyribus In-

nocentíbus , fi qui forte (unt juítificati per Marty»

IC&& pu

rium, de effe multas Viirtutes , qua in aliis juftifi-

1 pecul

catis reperiuntur , quatenus erat illisin perpetuum

defutuia materia illius Virtutis. atque ita non de-

tofad

D lo

bebant unquam exirein actum illarum.,

Cllm,&

116 . Sedcontrainquies : Habitus fi in nullo plané

-

V

fabje&o poflet in a&um exire; diceretur fruflra

Q

efle ; ergofiin aliquo exire in a&um non poffit ,

Qu

dicetur faltem in iilo fraftra effe , ergofiin Ada-

no habitus Pcnitentie , quem ponimus , non

u

potuit ina&tum exire , fruftra in illo fuit — Keff.

Re[þ. [

;'702.1

Habitum fi in nullo poffet exire in actum;futurum

fruítra;

»"

.än onime Pecc?tum t ebe;

TO£

fruflra , quatenus non pofíecunquam Confequifi«

fri ptt

nem , ad quem eft inftitutus : quód f1 in aliquo

it «

non poffit a&tum habere, quia alium faltem finem

q [*

in illo confequitur, non debet dici in illo effc fru-

Dul. g

ftra , cüm non fit à natura inflitutus , ut in quoli-

t g

bet fubje&to & individuoactum exerceat,

j pyt

Sed contra 2. Non potuit in Adamo effe aCtusz ,

4qui

Virtutis Poenitentize quem fuprà affignavimus ;

(irhis :

potiüs enim debemus dicere, quàd ille voluiffet

ilpius

compenfare, fi peccaviffet , quàm quód reverà

yottht

voluerit. Aefp. Falfum effe , quód actus ille in

(lX P!O?ïif

Adamo effe non potuerit ; quamvis enim a&tus

ul

conditionatus ex parte fui debeat explicari, ut dici-

d

tur in Argumento, velle compenfare &c. a&tus ta«

q p

men condit ionatus ex parte obje&ti tantummodo

o

alitereft explicandus , nimirüm , ut fupra diceba-

owilïe!?

mus

.

.

volo compenfare &c. ficuti enim redté te-

yam

flatores dicunt, fe legare alicui centum , fi hoc vel

d

illud fecerit , non autem, fe effe legaturos : ita

yibe!

re&é poteít aliquis habere nunc a&um volendi

"2

compenfare , fi poftea peccaverit, INeque eft ul-

alll()" j

la peculiaris ratio , curin Adamo negemus ejus-

i

*

*

du

modi actum effepotuiffe. (ovfirmatur

quiaeo

j

modoloquendi : vellez: fi, conditio cadit fuper a-

&um, & illum füfpendit , poteft autem fieri, ut

nu"O li

"

a&tus voluntatis circa compeníationem reipfaexer-

lut i

ceatur, fufpendatur autem . folüm compenfatio,

aOUPOH

quz eft voluntatis obje&tum.

0(1111 m

Qnueres .3, An Poenitentia fit in Innocentibu

n

Refp. affirmativ? cum S.D. iz 4. difl. 1 4« q- X-art.

"

d.2.

u

Pro-

3:4.2. € difl, Y7. 3. 3. art. z.dlquæjf. 2.4

j

j

n

104

"viiculus 1.

t

Probatur Y. ex ds, qua allata funt sss Y14»

fU 1p

ficumdo ; quia altoquin iequeretur , deefle infane

um r

tibu:baptizatis Poeüitentiam,& con icqw*ntcr pau-

nidlia ln

lib P

ciores Virtutesin nhsdïen*,quam n iis, qui bapti-

zantur adulti poft comniffa peccata a&ualia; quod

vlde dv

CPL contra communem omnium feníurm. ijzrma-

fom Ínno

*

fzr

*

quxa hac ratione bapt zati in infantia pet

folüm i

primam juftificationem pofi vfum rationis habi-

Docente f

tum, & peccatum coc.mitlum confequerentur ali-

Cntm a

quam Virtutem , quam non habuerunt ex vi Bap-

Vvent]ia

H

ti(mi : confequens autem eft falfum

?

nam Pe-

poiuyl

nitentia, quz agitur de peccatis commiffis , hoc

POPT

pofito plusaliquid przftarer, quàm reftituere Vir-

dxf'nhn ]

tutes & dona am ffa per peccatum , quia affertet

&dun,

habitum Poenitentiz priüs neque infufum, neque

ET

deperditum. 3. Habitus Poenitentiz ex eo, quód

filu d

ponatur in Innocentibus, pon privatur omni exet-

tions x

cito aQüs ; ergo nulla eft ratio , cur illis denege-

Ti amen

tut.

Con[eq patet ,/m;./)roä quia , ucoptm*eju-

lLSpan,

dicavit S.Th. £n 4 d fl 24. Joc.cit, habitus infufus

i a[em

Innocentt potett emremadum faltem circa ve«

dl

nialia , n actum , HM ïänl ,non FlGdO conditiota-

Qre hii

tum fedena!nabmluum.

INeque Dicas, amitti

Vif

-

Innocentiam per venialia, ac p

umde :mpofïïbxle

D ij

eííe, utin Innocentibus fit actus Poenitentiz ab«

hmnx tO]

folutus circa venialia, loo:

ado faltem de Inno-

Wecef hi

centia omnimoda & Innoc

tibus pronomonah-

QD

ter.

Aliud enim eít, in Innocentibus poffe effea-

Yi

ncl

;

&lum abfoiutum Peenitentiz circa. venialia, &

quu

E

aliud, habitum ipfufum Innocenti poffe circa ve-

li

U

nialia exirein actum 5 quod tantüm nos afferui-

!(([gk

nius

De Subjetlo Virtutis P&mi;entz'æ.

Iof£

t Tl

mus : primum enim. importat fenfum compofi-

&t ii

tum inter adum Ponitentiz abíolutum circa ve-

l'.l'in[tfpil

nialia & Innocentiam, fecundüm inter infu(ionem

s quir;

habitus Peenitentie & Innocenti& : qua duo funt

lag

valde divería ; dum enim dicimus, habitum infu-

p. Quf

fum Innocenti poffe exire in a&tum ci«ca venialia ,

ipkani

folàm fignificamus , quód habitus, qui fuit in In-

ilons l

nocente fimul cum Innocentia, poffit poft Inno-

iuerenm:.f

centiam amiffam , faltem omnimodarm, per pecca-

x

"

ta venialia exire in aCtum ci rca illa, atqueita com-

T

j

ponimus habitum Poenitentiz cum Innocentia

*

*

1

]

;Emimiv |

non aCtum abfolutü de venialibus. Eadem rarione

lx

dicimu:r, habitus intufos infantibus poffe exire in

actum , recedente nimiram infantiá.

Et veró fi

quia dn

adhoc,ut infundantur habitusVirtutum infantibus,

u

fatiseft , ut poffist virtutes operari poft ufum ra-

tionis, & fiad hoc,ut infundatur habitus Peniten-

yromni

ilis d

tie amenti, quandobaptizatur , fatis eft, ut habi-

TU

tus poffit exire in aéctum poft recuperatam mentis

fanitatem , ita etiam , ad hoc, nt in Innocente fit

pitusi

p at

habitus Poenitentiz , fatiserit ,ut poffit ín actum

od

exire aiffa Innocentià omnimoda per peccatum

veniale,

)u

n

Dices exS.'Th. z. 2.4. 89. a. selt. ptimum pec- 119

catum eorum , qui veniunt ad ufum rationís , eft

j

neceffarió mortale ? ergoimpoffibile eft. ut habi-

nà ILF

tus Paenitentiz infufus infanti exeat in a um circa

0?0! [iO»ï:;

! pofff*:&?

venialia ; ante venialia enim przceifit mortale,per

d

lt

quod amiffus eft habitus Poenitentiz infufus ig-

veni

4

1

f

fanu, ur fupra in

H

n

ii de Adamo dicsbamus.

mou

Kefp. Nondocere ibi S, Th. primum peccatum

) m

Gf

venientis

f

*

s

306

"articulus D/A

Deu

venientis ad ufum rationis effe neceffarib. mortale

Ti li

abioiuté loquendo & in omai calu, fed folüm, pti-

d a

l&t autin

mum peccatum venientis ad ufum rationis ; quod

Conjangitur cum originalt, effe mortale, vel etiam

lictatione.

dcommittitur in inftanti,

primum peccatum, quo

tumenite

rationis , fiunum committitur,

ponendaDo

quo aquiritur ufus

neceffario effe mortale ; itaquenon eftcontraejus

L

taordnm

fententiam dicere, quód puer baptizatus veniens ad

tifmu:n a

ufum rationis & in inftanti primo ejus ufus noa

tptreerh

peccare primo venialitet;

Bul Dj

peccans, poffit. poftea

Adde , quód veré S. T

h. non loquatur nifi deve-

Cmtamen

niente ad ufum ratidnis conflituto in peccato ori-

Is bt

péccatum,quod cum

Crfrma,

ginali,& folüm velitprimum

originali conjungitur, effe mo

rtale ; quamvisVaf-

Peiteis

inalium fenfum illum interpretetur,

quez loc. cit.

Ml

ut nimirüm doceat , p

uernm venientem ad ufum

DN

rationis, fi peccat in primo inftenti ejus ulus ; |pec-

li

care neceffarió mortaliter, nonaute;i neget,quin,

ibitsri

du

fi tunc non peccet, non poffit poflea primum pec-

catum ejus effe veniale.

Verüm hac refponfxo ;

hnj n

uamvis,fi vera effet, fufficienter argumentum

QUamyisa

Íolveret,non efttamen ad mentem S.Th.ut legenti

It Yeni

facile pstebit.

De hac materia ex profe(fo alibi.

Qu

fuerit habitus Paenitett-

320

Qz

«res 3. Ànin B. V.

Dnity

Affirmative, contra Vafquez cit. Ra*

tiz,

Refp.

mqueïin

tío eff : quia (1 ob ullam rationem den

eganda pecu-

A i.

liariter B. Virginieft Virtus Peenitentiz ; maxime

Qüto )

effet , quia neque

unquam de fa&ko peccavit,neque

Ws

!À lüw

peccarepotuit ; fed hac ratio non obítat : ergo-

"

min. qua fola indiget probatione, fzadezar : quia

.

'atis n

quatmvis E.Virgo non potueri

t peccare, pront fub-

at

q hæc

d

—

De Subjetto Firtutis Powitentie,

107

ib ? flabat taliperfe&tioni Divine &c,tamen,quantum

folmg

eít ex fe, & ab intrinfeco, peccare poterat ; impo-

jonis, !

tentia autem peccandi proveniens ab exttiníeco

je, vt

hacratione, fiita appellanda eft nori tollit habi-

TT

tum Poenitentia,

Et veró fi iolleret , non effet

cormiit

ponenda Poeuitentia in infantibus, quos Deus jux*

[ contl

taordinem fue przdeftinationis ftatuit poft bap-

osvenid

tifmum ; antequam perveniant , ad uíum rationis,

us

etipere exhac vita $ hi enim,; ut fubftant tali ordi-

iö meïrï»'-'

nationi Divinz , fuo modo peccare non poffunt;

t

cüm tamen communiter omnes inomnibus parvu-

pecct d

lis baptizatis habitum Poenitentie agnofcant.

P

Confirmatur

.

Quia B. V. fuit fubje&tum capax

p i

um

Ponitentiz : ergo hac reperitur in illa.azt.prob,

g

nam ad hoc fufficit , ut in illa poffit effe actus Poz-

"E [

nitenti ,'ïpe&ando potentiam abíolutam & in-

trinfecam , ut patetin parvulis , in quibus dantur

i us

l nege' f

habitus virtutum , licét ab extrinfeco impediantur

abexercitio, —Hinc patet, à fortiori habitum Pos«

rimunr

d

nitentig reperiri in confirmatis in. gratia, qui ;

quamvis aliqua rationenon poffint peccare morta-

litet, venialiter tamen peccare poffunt, & peccant.

Thurlf

»fbl]bliiþi'

&&res 4. An habitus Peenitentize maneat in

2E

jl

hominibus Beatis ? Vafquez /oc. cir. diftinguit,

aítque, in Beatis, qui peccaverunt , dum effent in

Iutz Ci[. ,

hac vita, Poenitentiam reperiri , non autem in iis,

p

i

hi

qui non peccaverunt , v.g. in iis , qui poft Baptif-

mum ante ufum rationis ex hac vita migrarunt,

g

S. Th. /oc, cit. 4. 3. abfoluté docet , mauere in

j

um

Beatis, quem communiter omnes fequuntur, Ate

, quz verior eft , prob.

01P

"

que hgc fe;unda fententia

fbh

G ;

quia

—

:

308

"Articulus III.

EM

quia VirtutesMorales in patria manent , ut oflen- | Jizi: |

dit S. Th. 1. 2.q. 67. 4. 1. ex S. Aug. l;b. 14. de

quai a

Jiiuit.cap. 9. & latis probatur ex eo , quód bea- | lab

titudo non habeat ullam curm illis incompombili:

TUrporis; u

tatem , aut phyíicam aut moralem.

2. Beati,qui

64.4. &001)

tendorj

in vita peccaverunt , aliquem actum Poeaitentie

habentin patria, nimirüm gaudium de pera&a

putinentn

Ponitentia, & , ut loquitur S, Th. /oc. cit. de Mie

&t fitione

fericordia Dzr relaxante peccata; ergo non eit illis

t quia In|

denegandus habitus Peenitentix, — Quod fi ij , qui

quidlbe

peccaverunt, zetinent Pocaitenciá in patria, retine-

[GEN

bunt etiam ij , qui non peccaverunt , ne alioquit

Gof

inzqualitas inter beatos fine ulia caufa. ponatur.

Ailie (j

3. Quia hiabíoluté, ab intrinieco , & fecundüm

t T

fuum connaturalem flatum peccare poflunt,atque

Quürie

adeó de proprio peccato , quod effet, vel effe pof.

T QUi

fet poteítate faltem antecedente , potuiffet effe in

Wt

illis veriffimus actus Poenitentiz, & eft defactó vel

Torpor.

actus conditionatus fecundüm dicta in z. 114«

tltippe

vel fimplexodium peccati, quod apprehenditurut

Cllhrf SPm

aliquando (ibi poffibile.

H" iï] rr*.;

Nota hic, Beatosin 7748 de atlibus Humauis

hifaly

122

dici abintrinfeco impeccabiles,nonhoc fenfu;quód

m x

abíoluté & potentiá antecedente illis. repugnet

Füttipie

peccare ; fedíolüm ex fuppofitione vifionis bea-

cmmsim

tifice & porendá confequente , qualiter etiam fuit

Ohje&u[n

-

impeccabilis Adam pro ftatu Innocentiz , & in-

Ui

.

fantes profenfu compofito infantie ; quorum ta-

p Ton

menanimz ornari poffunt habitu Peenitentis , ut

lm

dixi , & inclinate ad quosdam a&tus fecundarios [od

AU t

conditionatos , loquendo de Beatis & Adamo.

H

*

Aüfum

Dices

g

"L Subjetlo Firtutis Pæ-;æitentiæ ö*?.

109

n

at utdi

Dices

.

Habitus Spei non manet in patria ;

1Ag

i. quamvis Beati eliciant aliquem actum fpei, dum

»qii. fpsrant beacitudinem aliis , vel re&ctéfibi gloriam

qnpl Corporis; ut docet S. T h. 2. 2. 4 18. 4. 1.p.3.4.7-

1 Bs 4.4. ergo neque habitus Paenitentiz debet maae-

nleüt re in Beatis , etiam f1poffint baberealiquem actum

nàp perunentem ad Poenitentiam.

Refp. Difparem

wl effe rationem 5 habitusenim Spei definit in Bea-

d ti$quia in Patria deficit objectum principhicSpei,

Quij, quedeftbeatirudo animz propria non habita: non

um deficitautem in patria peccatum commiffum &

; lii compenfíatio in factoeffe, — Vide S,'Th. /oc. cit.

h g Adde, falfum effe , quod obiter affumitur in fen-

-

&üs tentia S. Th. Beatos elicere aliquos actus Spei

?

p

m guamvis enim doceat , quod poffimus in hac vita,

,uí; 1m quanon deficit obje&tum principale, ex Virtute

wké Spei fperare aliis beatitudinem, & nobis gloriam

]

1

j

d

l

u

d

[

^

j corporis, d flerté tuncnegar cir, [oc. Beatos ten«

EL

dere in hzcobje&ta per Spei Virtutem. & in parti-

culari Spern de aliorum beatitudine, quam habent

;rchendimï

Beati in patriam , refert inamorem charitatis.

jud

Jnflabis , hinc faltem fequi, in Beatis, qui nun-1 24.

quam peccaverunt , pralertim in iis ; qui deceffa-

d

runt in infantia, noneffe habitum Poenitentiz ; (

li («

ngü

víiot

y enimSpesnon eft ia Beatis , quia deficitin patria

4

"T

objectum principale, quod cft. beatitudo non ha*

[

bita , etiam in Beatis , qui non peccaveruntz,v

"

VRK

l-

fi(ldy

prà » non erit Poenitentia, quia deficit objectum

of **.

proprium illius nimirum peccatum , & compen-

.m(flln

fatio tunc de praterito ex hypothefi; tum eiiam in

T

&um

ju

futurum, ex P:atq beatitudinis. Aefp. Obje

p

Prin-

"

Aticulus IHI,

316

An$

Cunadusr

principale Spei deficere in. patria ex|ratione ipfa

beanitodinis quatenus importat imperfeCuonen

fige,eltpe

plané op

-pmlcam beatitudini, nimirum carentiam

od f

vifionis beatificz ; objeótum autem

principale Poe-

dmittituri

nitentiz uó deficere in patria ex ratione beatitudi«

Tenitentis

yis & propter imperfe&tionem illi oppofitam , fed*

poltumpa

5

*

per accidens

manifeflum enim elt, qu(:)d non

ia C

dine peccatum commiffum &

Ofïenfafalw

prgaetcum beatitu

compeníitio praterita , fivéetiam aequalitas pr&e

qontincur

fens induéta per preteritam compenfationem ,

mique

cüm compeuiktio,Pæmtantiæ fit'via ad obtinerne

od

dam beatitudinem, neque excludantur peccatores

hiij

' Àregno cxloram ,

fi Peenitentiam egerint.

Cs

Utrüm in

Chriíto Domino fuetit

2

Quares . 5.

erg'o, N

habitus Poenitentiz

? Affirmat Suarez tom.1. .5«

Ctliidi

difp. 1 9, Conin

k, & al

- Sed negandum eít.

Iius hqm'm

&

leficit omnaao materia ali-

«Probatur : quia ubi«c

dopccwu

Ó actu, fed etiam potenti:'i,

cujus Virtutis non mod

'Iiæ,qui P

non debet poni eo Virtus j. peccatum auted »

t

quod, ut fuprà oftendi

mns, eft Poenitentize mate-

10 qiie

,neque effe potuit, idque

ria,in Chrifto nequefuit

Wtgd

non [olüm ab excrinfeco , fed e

tiam ab intrinfeco,

g,

"

ürapatur : f aliquis

rauone Divinifuüppofiti. C

fr

ti vll

actus Poenitentiae efle poüätinChri&o, effet ve

Viptear

maximé fimplex odium peccati propter vitandam

Oligi

Divinam injuriam,& propofitum efficax vitandz

*ï.lminan

offen(z Dii : fed hi actus vel non pertinent ad Par

Itüfen

nitentiam , vel fipertinent , non re

H

periuntur in

t ütia DN

Chrifto ; nam ficut idem eft obje&tum profecu-

DO

1ionis alicujus Virtutis, ica idem eft obje&tum om*

CRCU[ ll!

nium aCtaum fuga ejusdem Virtutis ; atqui obJee

um

:4ndgf,4

z

d

"n Subjetlo Virtutis Ponitentie;

IIL

"ratin

u

&um actus propriiffimi Peenitentiz, qui eft actus

]

perfeäinz

fvge , eít peccatum proprium ex z47. $0. ergà

ym r

& odii funplicis peccati 5 fed illud objectumnon

ricipih

admittitur in Chrifto quoad actum proprüffimum

yne bt

Penitentis ; ergó nec in fimplici odio,

Pro-

of

pofitum pariter vitandi peccatum non poteft effe

l, quii

in Chriflo, quod (it a&us Poenitentiz, qui funt de

nmilit

offenfa faltem poffibili propria ; nam vitare füp-

quiitt

ponit incurri pofle,

pulitut

Denique de peccato alieno non eft Peenitentiat 26

T

proprie didia, ut przter cir. authoritates docet

urpead

Augulít. Lib, de vera & falfa Penit. atqui f in

: etitl

Chriíto effet Pcenitentia, effet de

eccato alieno :

Jotoinni

ergó, Nec verb exeo , quód

f?

mplici compla-

r HU

centià inclinate potuerit voluntas Chriíti in alte«

z n

rius hominis reconciliationem c& DkEo , deteftan-

j naci

do peccatum illud, potuit elicere actum Poeniten-

nj

tiz; qui affe&tus circa obje&tum vel aCtumaalicujus

tUf iu[ä

Virtutisnon facit effe a&tum illius Virtutis , nifi in

mliæ;ïï

€o , quiexercere poteft adumillum , v.g. i Dzus

Ollliïalü'?

vel Angelus affectu fimplici feratur in a&tum tem-

perantiz , caftitatis &c.

Nec denique Poniten-

p

" m;]g;

tía poteft effe ornatus , ni(i in iis , qui peccárunt,

t

( Ü

vel peccare potuerunt,

( ii

Obijcies . Si Verbum affumpfiffet naturamra7

í 4 l'hbj

hümanam praexiftentem , quz . defacto haberet

t

Virtutem Pegnitentie , ex adventu verbi Peenj-

! c[lllnlh

tentia non fuiflet exclufa ; ergo non eft repug-

if P[OW

nantia intet Verbum & Poenitentiam 5 ergo nom

[

fin

j

eítcur illam chrifto negemus.

Refp. peteft. Yene-

j

j

gaudo fequelam maj. ficutienian fi Verbum.affum-

Bülfet

D

n2

e^frticulus. 1T. |

píffiet natüram :przexiftentem — habentem Fidei

R:/p, 1

Vircutem, Fides Verbo adveniente debuiffet. ex-

tunpenfat

formalipc'l

pelli , ita poffumus dicerede Poenirentia, Kefp, a.

erhonella

Multó majorem rationem eí2, ne Poenitentia po-

natur in Chrifto, quam efíet, ne poneretur in ca«

TiotlNO v

h. I

fuargumcnzis in illo enim fi Paznitentia maneret ,

ip

pofus,.

manerer q ual

fpt

f 'acauïf:.-':ï-. & ut quid fuppofiti

Compenfat

praexiftentis, unde imperfectio quam involvit

Ponitenti2 , qo

AV.t

ate

nus fupponit aliqnomodo po«

Titentg fo

lt form,

tentiam peccaudi, illitribueretur ;5 defa&to autem

DT

er (econvenitet fappofito Verbi , & imperfectio

'tthyig

in illud redundaret.

Obicies 2. Chriftus Dominus poteft. nobis

il

12

amare Poenitentiam vel recompeníationem ; hic

A i

Tünperin

atus eft Poenitentiz ; ergo in ipfo eft Poenitentiz

lli ,megando

Vb

actus, ergo & habitus.

Re/lv. nonn

ad eandem habitum pertinere aliquid fibi & aliis

GT

velle v. g, velle reftituere, & velle ; ut alius reftiz

Va

gtlamr, 0

tuat ; fienim , ubi eft diverfum genus difficulta-

tis, ibieft diverfa Virtus , fatis probabiliter vi«

lgitur Q

detur dici , ad aliam & aliam Virtutem hos actus

ul

pertinere;cüm valde « iflent inter fe velle fscere, &

Bütriy

velle, ut alius faciat.

idem fumitur ex diverfa

ratione debiti , quz reperitur in his aclibus, ni-

Üne r

mirum in voluntate recoqïpell'iändi propri

a PCC"

cata, & amare:ecompenfatrionis aliena.

Cenfir-

lls ) fcd J

i Fa

spatur : quiaalioquin deberemus ponere , etiaRl

in Dzo Poenitentiam , quia vult nos recompenfa-

u. k&o,cu

re : deberemus ponere in eodem abílinentiam 5

c"l"SVirn"

caftitatem , & fimiles Virtutes, quia Drus vult

MUTT

nos effe caftos & abílinentes.

Vide Vaíquez loco

; quo igin

RS[P. Ae

fuprä Citato.

p

—

De ,Su'bje&a Iä'rtuti: Pæm"tmtiä;

I1)

ventm f

Refp. 3. Dupliciter poffe aliquem amare

rTe-

boift

Compeníationem alijs , príz? ut amet ex motivo 94

9

a, M

formali pertinente ad Poenitentize Virtutem v, g

enitent

ex honeftate recompenfationis. fecuzd? ut ex alto

motivo v.g. propter Amorem Dzi, vel aliud fimi-

seretit

le.

Et veró quidquid fit , an primus cafus fit

nW

&il

iü

poffibilis , certum eít, folüm in primó amorem re-

;ium IN

compenfationis alienz pertinere adVirtutem Pae-

nitentiz formaliter ; ad illam enim Virtutem per-

Q

!»ep;c;b'ï

[

"

tinet formaliter actus, ad quam fpectat motivum,

exquoelicitur 5 Chri(tus autem non ex motivo

WU

sPoenitentiz , fed ex motivo charitaris vel alio fi-

h

i

"mili amavit , & amat nobis recompenfationem ,

3 pc(tn l

atque ideó non elicit actus formaliter ad Peeniten-

J

tiam pertinentes, & confequenter non eft neceffe,

t ponamus in ipfo Peenitentiz Virtutem.

Non

elicereautem Chrilum Dominum amotem re-

T.

compen(itionis noflrà ex niotivo Panirtentig ,

u af:b'ïf:f'

etiam i ponamus , id alioquin non implicare , col-

aili?

r ab'l;[gjlb

ligiturexéo, quód alioquin opporteret in illo

ponere liabitum Poenitentiz , qui minüs illi con»

m ;

l

Bruit propter fummam ejus perfe&tionem,& om»

vt

nimodam impeccabilitatem.

Neque in hacras

Jt d ihr

tione principium petitur , ut alicui videripoteft ,

a

non affignamusenim conclufionem pro rationeiil-

n

r

!]

lius , fed pro ratione propofitionis valdé diverfz,

[

ut confideranti patet.

In idem recidit , f1 dícas

p

rd?'*

fubjecto,cui non conveniunt a&tus Principalesali-

r

cujus Virtutis , non convenire etiam a&tus, qui re-

jins^

duclive ad illam pettinet : hujusmodi eft amor ,

? thl p

dc quo agimus , refpectu Paenitentig, — Exempla

lj

"

M,i

fatis

L]

Articnlus: 1.

n

114

cite&tilog

faris apta fumi poffunt ex Virtute Fidei, & Spei :

& veró,q1od ad Fidemartinet, quia Fidei habitus,

: po

&umpria

non decet Beatos , seque poffunt Beati circa prine

Exhis(

cipale objectum Fidei , quod eft Dzus, ver(ari per

menta (ol

Fidem , ex ipfa ratione beatitudinis negari folet ,

Beatos elicere actum ullum Fidei noftrz circa alia

Chrilise

objeQta miniis principalia.

Eadem igitur ratioe

uttit d

ritefesdu

ne , quia habitus Poenitentiz non decet Chriftum

Dominum, utrpote impeccabilem , neque citcá

iälvifret D

peecarum proprium poffuntà Chrifto exerzeri a-

Onem Pn

ln

étus Peenitenriz , ne quidem circa peccata, aliena;

debemus ponere actum Poenitentiz in illo , etiam

l rite

fialioquin Peenitentia poffit. circa aliena peecata"

Catsioni

verfari.

Que fü[m;

Q Secundum exemp!um fumitur ex virtute Spei,

'abllum Y

1j

qua poteft verfari circa beatitudinem alienam &

àllo i

gloriam corporis propriam, in ftatu tamen beati-

tudinis, cui non congrüit propter defectum obje-

Bilentüm

|

Ht

&i principalis, itaceflat, ut ne aCus quidem ullus

» (

ad eam formaliter pertinens , vel circa beatitudi-

Ti

nem alienam , vel citca unum aliud objectumà

jy I&m [

W l im |

Beatis eliciatur, — Vide S, Th. /oc. fupra cit. queo

fito praced, & q, 4. de Virtntibus art. ultimo. De-

Pomblles y

nique etiamá concederemus actus Poenitentiz if

p

l Plan

Chrifo circa recompenfationem alienam, elicitos

thí

Q

h

Tupec

ex motivo formali illius, & ad illam formaliter

jf&iOng,

pertinentes. non effet neceffe; concedere habitum

f toy

Pocnítentie :neodem , fed fatis effet pro illis elici-

lm i

endis affigaare auxilium actuale Divinam ; non

CWIZI t

re^

funt enim ponendi habitus folàm pro actibus

is Tn mf

dudlivé pertinentibus , ubi a&tus principales & | tui,

ire

um

De Subjetlo Virtutis Ponitentie,

1l

«

dire&i locum nulla rati

one habent, juxta fuprà

idei habt

dicla : potior enim eft ratio, ut habitus fequatur

ticra gt

actum priacipalem, quàm reda&livum.,

;, vrün

Ex his Co//ges 1. quomodoplura fimilia argu- 13 I

[ a fOkïr

menta folvi poffint, V.g. quód fatisfactio, quam

d drad

Chriftus exhibuit pro peccatis generis humani ,

nigtturti

fuerit aCtus Peenitentiz : quódin Chrifto potue-

t Chris

rit effe a&tus conditionatus recompenfandi, fi pec-

caviffet per impoffibile

quod enim ad fatisfa-

j wqua

to x

&ionem pro nofl

ris peccatis attinet, velnegan-

« d

dum eít cum Vaíquez zo»z, 1. n 3« p. difp. T. . G.

ad Panitentiam pertinere fatisfactionem pro pec-

du p

catisalienis , vel dicendum, folam fatisfactionem;

que formaliter ad Pcenitentiam pertinet , exigere

habitum 5 Chriftumautem Dominum non fatis-

ciud

n 27

feciffe formaliter ex motivo Ponitentiz » fed ex

uml

alio : veldenique hunc actum reductivé ad Poe.

ïfCäum 1'

nitentiam pertinere & minüs principaliter.Eadem

! Llidlm b:

fatio , quodattinet ad motivum & pertinenuam

" d

reductivam ; eft de actibus conditionatis. Adde M

0s actus conditionatos in ChrifteDomino ratio-

y objeälf

ne fuz impeccabilitatis omnimodz, vel fuiffe im-

;( 7') HI.?"

D

poffibiles , vel certé locum defa&tó non habuifle ,

i

utpote plané fupervacaneos, &t illi propter hypos

thefim peccati minüs congruentes, Aliquz alis

at ua

g t

objectiones adferri potfent : fed innoílra fentene

tia vim non habent ; fupponunt enim , Poeniten-

ht w

tiam non ita per fe G directé refpicere peccatum,

n l]]la lk'r

ii

Colliges 2.. Ad s&um Poenitentig proprié ca-

lis non (ufficere quamcunque fatisfactionem pro

wäci

M

l

pgccatis » fed fatisfa&tion

em emendativam & re-

ii2

tractati -

,[incipd;

116

articulus 1.

D Pu

tra&tativam., ut inclamant PP. paffim : unde fa-

Penitentia

Mibm con

tisfa&tio, quam Chriftus pro nobis praftitit,non

ertinebat ad Peenitentiam,fed vel adReligionem,

Ymapyl

vel ad Zelum Divinum , vel ad charitatem, utdo-

detellator

cet Suarez , vel ad aliam Virtutem innominatam,

d Catero,

uz fit fpecies faltem imperfe&ta Jultiriz.

Titte pf

133 Coliges 3. Nequein Angelis ( ftando fenten»

Satament

tiz Thomiftarum , quód fint inflexibilis arbitrij

Cattm

in eo , quod femel plena libertate elegerunt ) ne-

tt*l

ue in damnatis effe Virtutem- Poenitenti& j fxc.f d

QU£ anrii

TRttt cor

enim Angeli fünt fubjecta incapacia , cüm illis ex

satura (ua repugnet aCtus Poenitentize retraclati-

Wtee

Dixi: fwppofita fententia

Qandi

vus peccati ptoprii,

communi Thomiflarum ; namquaitio ilia definiri

Af n

hic paucisnon poteft. — Damnati autem font im-

dU hüm

pemnitentes & privati gratiá fan&ificante, cum qua

sümü.lilldw

pereunt etiam habitus Virtutum : unde etiam in

D [Llhft I

peccatore habitus Poenitentiz non admittitur.

.

3Uttfncu

Vr g

Disprurario. Ill.

De Remiffione Peccatorum

mortalium.

Umm

l

Eincepsnon tam agimus de actu Peenitentiz

uTj

Virtutis Ípecialis ; quàm de peccatorum de-

At

teílatione ; € dolore ad impetrandam eorum ve*

Dote

niam , quia&lus, ut conítat ex z;m. 3Q. concipi

poffunt ex affectu diveríarum Virtutum.

Hanc

utm"t þ

Pzui«

tid M

-

De Remiffione Peccatovum martalikm. 117

vanitl

rf

Penitentiam Trid. feff. 1 3. c. 1. dicit, eife peccaci

odium cum pioanimidolore. Ft £.4. contritios

Veipicnt

nem appellat , quam docet confiílere in dolore ac

TO

deteltatione peccati cum propofito non peccandi

ROT

decatero. — Docet etiam , per contritionem chae

ii

ritate perfectam hominem juftificari etiam extra

axdolttt

Sacramentum,quamvis nonr;(i cum ordine ad Sa-

ilis a&

cramentum ipfum , poftquam obligat illius fuf-

geui)

ceptio ; illam veró contritionem imperfeclam ,

nitenien!

qua attritio dicitur, quoniam vel ex turpitudinis

án ii

peccati confideratione, vel ex penarum & gehen-

T

n& metu communiter concipitur, fi voluntatem

j

^ fmmu'

peccandi excludat cum fpe veniz , definit , extra

TT

Mi

Sacrame ntum non. füfficere, effe. tamen donum

"

Dz:, hominémqne fufficienter difponere ad re-

conciliandum DEO in Sacramento.De his aCtibus

pje ii

in fubfequentibus quaftionibus agemus, Modó

autem qu&remus, qua circa reimiffionem pecca-

lmiuiwr-v

torum mozta;i um occurtunt,

J/

e

AnTicurus I,

5

j

Utrim omnia . Peccata tolli

po[fmt per Poniteutiam ?

d

V.

Ariz fuerunt hac de re feu opiniones, feu er- y ;

rores :: quidam negabant , peccata poft bap-

m

tiímum commiffa remitti. poenitentibus ; & hi

p i

fuertnt Novatiani , quorum facit mentionem

f

W

Trid. feff. 14.c.r. & hos fequebantur Montani-

H j

ftz

[777

u$

"rticulus f

B*a& & alii, tefte D. Ambrof. /.1. de Posit. & 9«

Üttmzue

tmen r

& Baronio (sb fisem anii 2 54.. Alij putabant, fe«

mel tantüm l'eenitentiatn prodeffe : alij, effe ali»

lum de Pt

Diced

quos peccatores , qui ad eum perveniunt culpa-

vitamorta

rum cumulum, vel in aliquod tam grave peccatum

ex defedu

incidunt , ut non poffint Poenitentiam agere defe»

mittendan

€u auxilii Divini, quod omnino eít neceffarium

1is, quon

ad veram Poenitentiam : quales videntur effesqui

Áioelcon

in Scriptura fepe vocantur iadurati & excacati »

n

$

defpecu

n

er

abjecti à Deo , atqueadeó incorrigibi-

d. h r

ftontam

les, juxta illud Goana.1 2. propterea non poteramt

Wtj d

eredere ; quia iterum dicit [faias : excacavit

oculos eorum , & anduravit cor eorum, Pro quo

. h

Xlum [

placito refert Artiaga 4ff.12. ». 24. Medinam&

topotd

alios, quorum fundamentum erant diverfa Scrip»

turz teftimonia malé intelle&ta , ut. ex fequenti«

OR

bus patebit,

EUSPW;

4.86.

Déatsn

136 Duobus autetm modis,ut notavitS.D, bx.

'ET qlfl Pü

art, 1, intelligi poteft, peccatanon tolli per Po-

nitentiam : primó quia vera Poenitentia haberi non

Wiryij;

B

oteft : fecundó licét habeatur, tamen non eftfut-

Et hoc vel ideo, quia

fllrfum

ficiens ad delenda peccata.

Dzus non vult dare auxilia fufficientia ad veram

Ti

Ponitentiam, quz fit remiffiva peccatorum : V&

MT

tttje 4d ;

quia peccatum ex fe habet, quód remittiston pot-

fit, non quidem ob magnitidinem fuz malitiz ,

Ortiion

TOnoy|

quafi refifteret Bonitati , & Mifericordiae Diviag

Íed ob puram connexionem cum voluntaceDivina

fc Convcn

nolente illud remittere : in quo feafu admittitu£

Hlipady

E

à Card. de Lugo difp. 8.. feci. 19. . 4, Joanne

L dili i

Marunon di/p, 44. feld. 1..4. &t pluribus RR

Utrum-

Urrzm omnia Peccata tolli poffint ére. /l !9

Payit, t

Utremque effe erroneum,oftendit S. D. cit: quern

tamen prafati RR, exitlimant folüm fuiffe locu-

putabam,l*

iij dl

tum de Providentia moderna, nonabíoluta.

niumt d

Dicendum 1. Nulium eífe peccatorem in hacY37

vita mortali, qui non poffit agere Poenitentiam

p

ex defe&lugraua fufficientis, nullámque effe ad-

T [

hi

mittendam exceptionem vel in culpis, vel in perfo-

nis , quzmumcunquc pecc*:verint.

Hzc conciu-

encdit

fio eftcontra nofiullos Catholicos citatos à Suarez

&excæuf:

p i

difp. 8. fec, 2.. licet S.D. cit. num. priori eam etfe

erroneam feníerit his verbis : décere aliquod pec-

um p

€atuna, de quo quis Panitere non poffit , erronenns

1 (ISM';

m Mi

€fl. Fundamentum eít,quia Deusnulli negat au-

e

xilium fufficiens , ut poffit Penitentiam agere

[

Á Mfdlm'

ergo poteíl agerePcenitentiam. patet con[eq. ant.

d

pro^. ex clariffimis Scripture teftimoniis , quibus

T

Dzuspromittit , neminem à fe deferi, ut poffità

peccatis mundari, .Sap. 1 2. danslocum ( tempuss

$) b;*"?;si

Ezechicl, 12.

per qua poffiat mutari à malitia,

.iolijt?

munquid voluntatis mea efl mors impii , dicit Do-

m

thinus Ó* non ut convertatur Aviis fais.& vivat?

m

& rurfum: zolo mortem sorientis 2 revertininis

t VCl idlols

9 vivite,

ltem fzpius invitat & hortatur ad

jl ädvü:

Ponitentiam: ut ZZatthb, 11. dicit Chriftus : ve-

cg[Ofllm "

nite ad me omnes , quilaboratis G'c, qu& ex-

mitiimf

bortationes & promiffiones effent ridiculz, fi ho«

i n

1:0 non haberet gratiam fufficientem ad hoc , ut

ordlZDW

Íc convertat ad Deum , ficuti ridicula foret exhor-

Jott

h

tatio ad volandum , fi al« deficerent,

Hinc et-

IT ff

iom abfoluté & (ine limitatione definiuntCC.íeme

D

[€r dari inhac vita locum Ponitentiz ; ut fpeciali«

m

H 4

ter

U

Articulus L.

Vr

120

(onttitione

ter videre licet in Concilio Trident. feff. 6. €. 4«

- ubietiam habet iltud principium , seszizes deferi

ufceptiom

Varentes

à Deo , nifi priüs ipfe Deum deferat ; & in Con-

cilio Senonenfi z Decretis Fidei Decreto 1 y.ibiz

popofitio

gratie auxilium femper e[E in promptn omnibus

itquafí

momentis , nullmque tempus preterit , in qm.

toSacrum

JDEUS non pul(et.

Concordant PP, quorum

nififort j

verba refert Bellarm. /2b.2. de Grat, & lib. arbit.

ttlimonin

c, f. inter quosS.Profper ad obyectiones vincenti

Qtli : £

nianas refp. 2 g. ubiatt ; semini Dens corretlioe

w'wäu" L

nisadimit viam , neque quempiam boni poffibili

PC din

tate fpoliat. Quod defümptum eftex Aug. lib

E :

de Penit. medici.c.3. Et Cyprianus /. 4. cap. 2

4j l,

ait : quando iflbinc exce[fum fuerit.jam nonerit

prini 4

locus Ponitentia.

triris T

Dicendum 3. Nullum effe peccatum ade&

L LUET.

Y356rave, ad cujus remiffionem Pocnitentia non fu

Süttm d

fiiat. Probatur ex Pfalm. fO.cor contritum d

lemo Q

bumiliatum Dems non de[picies,

Ezech, A8. in

Cti li

quacunque bora ingemuertt peccator, omnium n«

MT

quitatum ejus non recordabor amplius, gfoan. 20«

M xco

s

quorum remiferitis peccatayremittumtur eis.[dem

ckflæ H

conflat ex Concil. Lateranenfi incap. firmiter.de

i iltm. |

feemmma Trinitate , ubidicitur ; qmód fi poft fuf*

Gtmi 4- [/

ceptionem Baptifini quisquam prolapfus fuerit in.

i

mffur.

-

-

peecatum , pev veram poteft femper *Penttentiam.

é Diftnd,ï

reparari, lvemex Trid, feff. 6. 0. 14. 9 can.29.

mïf.inftco i]

fé ff 1 4-c.1. Ubi Novatiani damnantur nominatim,

tht

s

C caz. 7, übi definitur , Poenitentiam effe Sacra»

MT

mentum pro peccatoribus, quoties poft Baptilmü

tloni fuæc

labuntur, reconciliandis, & cap. 4.. ubi dicitürs

UT

conitrtiQ«

d

:

4

?Jtvräm,- omnia Peccatatolli poffint ä'c

I3t1

g

Contritionem etiam ante Sacramenti Poenitentiae

n

fufceptionem remittere peccatum

cui doctrine

n &i

inbarentes Pius V. & Gregor, XIII. inter czeteras

wrth Mi

propofitiones Do£toris cujusdam damnárunt uná

n [l

in quaafferebat , per veram contritionem cum vo-

ierit, i

to Sacramenti conjunclam non remitti peccata,

at

nififorté inaliquo cafu. — Habemusetiam illuftre

!t.ö' hb' H'ä

teflimonium Hier. iz Epiflola ad Ocearium di-

hinrint

centis : frpffra mortuus eft Chrifius , ff aliquos

)u u

vivificarenonpotefl, — Mentitur Soannes Bapti-

T

i p

m

fa. c digito.Chriflum & voce demon[lrans : ecce

(Let lp

"gnus IDEL, ecce, qui tollit peccata usundi, fit fyat

n 4

adbuc in («culo., quorum peccata nogtulerit. — Et

r m

Cypriani Ze (zua Domini : nec quantitas cri-

eminis , nec brovitas temporis ,uec hore. extremi-

gtcatil *?

t45 , ntC Vite enormitas excludit à veuia,

Cui

qutem a&tui Ponitentiz infallibiliter. annexa fit

ia

zemiffio cujuscunque vel quorumque peccatorum:

a

Plura

p

extra velin Sacramento ? dicemus inífra.

PP. locavide apud Bellarminum cit. — Et conftat

7 MIHIW

jp

idem ex communifenfu , continuo cafu, & praxi

Ecclefig à tempore Apoftolorum, de qua idem

lmw !'iïl b

ii

ibidem.

Unde à Catholicis damnatur illudCain

W'M

i

J

/

Genef. A. major eff inquitas mea, quám ut veniam.

suerear,

T

"m f,um'

QDl l

fis

Dicendàm 1. Non effe poffibile peccatum ab.

intrinfeco irremiffibile.

Prob. f1 foret poffibile

H

"LA

0

"

tale pecccatum, effet maximé illud, quó quiscom-

mitteret aCtum infidelitatis , difcredendo revela-

am clft&

tioni fufficienter propofita cum obligatione cre»

"b

dendi , quód Deus nulli deinceps velit remittere

p

H ;

pec-

colll(fr j

$

Artimlu-:v y^

Tirim

123

peccatum, :. fed hocpeccatum non eft ab inttinfe-

tidlinpo

co irremiffibilej: erzó. z22j. eft À. À. qui ideovo-

efenialterc

—

lL"x

e peccatum eile ab irtrinfeco irremiábile,

Cfrmar:

titeread nf

qu:azr:.t::ïmcei'ïwzat;zäzæ connexionis, quam habet

€um revelatione & decreto. DEI de nullo pecceto

lbt pecat

deinceps remittendo. ab intriníeco petit i nulla

fpotet

beteranr

foppoütionecoéxillere remiffionem fui,cüm eiab

inirmnfecó. repugnet poteana. falíficandi Decre-

Tusde Dei

tum Dei ; fed non eít poffibile peccatum habens

ftttitere

ejusmmodi coanexiouem effzaciaiem cum Decreto

o patetetu

D« ; ergo. eminor prob. nam illud peccatum vel

Id

effet ab iatrinieco irremiffioile, quia connectitut

Cipto g

€um Decreto Dei logoente vaiverfaliter , atque

imperfetio

adeb etiam de hoc peccato , vel (olüm loquente de

Ro z

aliis ab hoc peccato diftinélis ? non fecondum,

QGr, Dglm

quia ficn

on peteret effentialiter ratione fuat cone

ltejon

nexionis cuc

Decreto Dei in nulla fuppofitione

Qlur OPM

dari remiffionom peccati , nifi illius , de quo lo«

Mpopmy

quitur Decretum.

Si veró dicatur primum , &

& Bonigi

P p

ipío nequit effe effentialiter connexum | cum illo

Decreto,quia quod eitobje&tum Decreti libevi,de

D ts

ipfonon pt

oducendo , debet effe ex fe & ab in-

LT

trinfeco producibile ( nam decretum , quo. Deus

, (

diceret : egoliberé non producam chimeram,

LT

non effzt prudens ) ergó peccatum, quod eft obje

men(um; |

&um decreti liberi de ipfo non remittendo, debet

Plb

effe , quantüm ex fe eít , remiffibile ; fed fi illud

ftt ia

peecatum infidelitatis effentialiter connexum cum

ts

Decreto. effet (imul ejus obje£tum ,. noa effet,

ltUm adfm

A- :

Titty

quantum e,ü/ex fÍe, remiffibile, ut fatentur

i

€r gO.

Psdic

Utrüm omnia Peccata tolli poffint &c,

'!i;

didit! ergó eft impoffibile , ut fit ejus objectum, & (imul

À qiit effencialiter connexum cum eo,

í

o itretà

Confirmavi poteft Conclufo , quia videtur per-x 40

» qui! tineread infinitam Mifericordiam Dei , ut quod-

tuliy: libet peccatum condonari poffit ( ficut pertinet ad

ag Omnipotentiam Dei , ue deftruere poffit quamli-

nliit bet ereaturam ) aliàs quod dicimus, & pradica-

Íiai) mus de Dei Mifericordia, quód poflit plura pecca-

«oui taremittere, quàm homines committere, mag-

aj Gam pateretur limitationem.

Hoc argumentum

jgur in hunc modum proponi poteft : femper flandum

giu eft pro majori Dei perfe&ione, qua uihil involvit

j2

ij« imperfe&ionis : majorautem illi tribuitur per-

inyo fe&io necullam involvens imperfectionem , 1 di-

ii €atur , Deum omne peccatum poffe remittere, &

j ii Poenitentiam deteflativam refpicere , quàm fi di-

!

»

*

T

catur oppofitum , quód fcilicet hzc non poffit

f

J

| ergo primum potius dicendum in favorem infini-

l, à

f primm»

, t& Bonitatis & immeuíz Mifericordiz , ne (cilicet

per peccatum irremiffibile his perfe&tionibus li-

yaeil

mes & terminus con(tituatur. ssrzprob.in tantum

non effet major perfectio , imó diceret imperfe-

) eääi

&ionem, quiapoffe remittere peccatum aliquod

quoïF

| ,chim*ï quod effentialiter irremiffibile eít, eft aliquid chi-

jj metricum ; fed negatur fuppofitum, efíe fcilicet

j q!](]

i

j poffibibile tale peccatugm , quod A. A. pure affe-

jj runt, directé fcilicet contradicendo thefi noftrz &

j

D

.f

T

, nunquam fatisprobant , nosvero negaadi fuppo-

Í

Ü

fitum adferimus argumentum . pofitivum : ergo

J l

]

manet major perfeclio neque ullam involvit im-

ul

( perfectionem;(idicaturDcum poffc remittere om-

né

^

rticulus, E,

* Vr

UA

nepeccatum. — Confirmatur 2, major eft perfe-

WMrtrdi

&io Omnipotentiz Divinz,fi (impliciter ad omne

stf

ens pefitivam dicatur fe poffe extendere , quàmfi

inty i

ii

dicatur poffibile inter entia pofitiva aliquid, quod

abintrinfeco & eífentialiter fit à Deo improduci-

lyrig

bile ; ergo etiam major erit perfectio Milericor-

inluy,

diz Divinz,fi hzec dicatur fe poffe ad remiffionem

i, erfm

|

peccati cujuscunque extendere , cüm aliunde pec-

i [

cata remittere poffit & foleat, ficut Omnipotentia

iMt) o

Divina entia pofitiva poteft, & pro arbitrio fuo

"nf !

Denique videtur etiam pertine-

Ht didtu

foletproducere.

re ad merita Chriíti , qua funt fimpliciter infiniti

MUAT j

valoris ,ut faltem fufficientia fint pro remittendo

Vi

quolibet peccato etiam poffibili G& quomodocun-

ïrum,

a

W

AlOnpm

que gravi.

14& — Obijcies 1. VariaScriptureloca: primus locus

EM

eít inc. 6, ad Hebr. v, 4. ubidicitur : isspoffibile.

qUiPltün

effe eos , qni femel illuminati, C prolapfi fantyrur-

lium,

Secundus eít in.

[usvrenovari ad Penitentiam.

mtnm l

€. 1 0. ejusdem Epiftole, ubi ait Apoftolus : ve-

10,

m

lunptarié peccantibms paft accepta notitiaws veritae

k"pm:æc

tis ,jam nonvelinquitur pro peccatis bofia ; [d.

nb]m

Pmr

tervibilis cxpeflætiajzsdicij. $: habetur. ibidem.

l[;

€. 12, ubi dicitur : £fau sox inveniffe Pamitentit;

s

locum, quamquam cum lachbrymis inquififfet eam.

m

4.- i.n Is

Epifl. Soann. c. f. ubi ait , eff peccatum

Noo, T

N

&d mortem , non pro eo , déco., st i roget quis. f.

Wf

tr

AMatthb. & 2. 85 Marci. 3. ubipeccatum , vel.blas-

lümme

phemia in Spiritum S. dicitur syoz remitti,nequt

n hii

in boc fzeuloy neque infuturo,

€. lib.2. Machab.

j Itn kgep

e.g.orabat [celeflus. Dominumy a que non effet

i

mifs-

i5

*

. Uirsim omnia Peccata toll; po[z'n"t-

ä'e. Yig

d mifericordiamconfecuturus. — Hincetiam S. Ifj«

vilom dorus c, 1 f. de famro bono ait : sonzulli ita de-

a qia fPiciuntur à Deo, wr d

:plamre, f*4 peccata moss

pid, gt poffint,

morodit

d

d primum textum fcripturæ vaárii

varié re-142

Mics fpondent, — S. Hieronymus //

.2.contra Sovin,

ailiz ait, ex familiari modo loquendi 8. Script. perim-

ln poffibile (epe intelligi difficile per exapgeratioe

g nem ; fic communiter intelligitur illud Chrifti

piok. dropoffibule eff, divitem [aluar:; (ic etiam de chanas

ii D&is diciturquàd »oz potevat mutari cogitatio il-

weufi PoTMTP i2 perpetuum $. id tamen deinde fubjungi-

« tut; quód Dzus illos puniverit daz; tesopus 6 lo«

m CM per qua pojfent mutari a malitia: quam ex-

politionem exiftimat Vaquez di/?. 97. efe conve»

ii nientiffimam. — Deiis autem loqui Apoftolum,

if Q2 peccárunt peccato Apollafiz à fide pott B

;ïp-

frfunhy

; tifmum,

putat Concilium Colonienfe t:.de 2&-

igd! PItentia, verüm communior, quam fequitur S.D,

j2 484. art. 1. ac conformior litterali ac vero fenfui

o Ketiptura citata videtur effe, quam adferunt Chry-

,j 4 foft. in eum locum , Augull, lib. de vera &

felfa

"

I)du! Pænit. €. ;. S. D. hio q.A84. 4.

10, 4d y. Ambro-

pagit

; fius, & alii PP. apud Suarez difp. . fe&l. 1.m. 9.

jj 'ermonem ibi effe de remiffione totius culpa &

44 Pon£ , quz poft. Baptifmum femel fufceptum

' qlllf; *'

non fiat amplius per alium Baptifmum; quod in-

j Cicantvoces venovari illuminali &c. poterant €«

I,th

7

u

nim Judaiexiftimare quód quemadmodum in ve-

M (M

teri lege per crebras lotiones mundabantur,ita ibi

[7)

T

j Per Baptilmum poífe frequenter remitti omnia

J

peccata

Articnlas [

126

N7

peccata & poenas omnes. — Unde etiam $. Athaa

.

405 ex*

t

nafius lib. de peceato in Spiritum S, ait

.

hr

cludit. Paulus poff lavacrum peccatum à Poui-

[ f

zentia, fedoflendit , umume[fe. Ecclefie Catholica

Wi

Baptifma , non duplex, Similiter Refp. ad fecum-

hm [Ub(

dum tcxtum ,nimirum fenfum illius effe , quod ;

Àf uly

qui voluntarié peccat poft Keligionem Chriftia-

hitu '

nam in Bapti(mo fufceptam, non debeat expedla*

umv

re aliam hoítiam, feu mortem Chrifti (cüm Chri«

d nuliig

ftus cum oblatione confirmaverit fanclificatos)aé

lrger

proindeneque fecundum Baptifmum, qui eft ima-

j Qhür, d

gomortis Chrifti : unde qui Baptifmum vult ite-

| mb.a T

L [

rare rurfus quafi Filià DEI in Íemetipío crucifigit,

Ad tertium Refp. S. D. bic ad 1. Elau. non

Wt jounne

4'3vcrä panitui

fíe : quod patet ex eo; nam eo ipfo

Vs

tempore cogitabat de occidendo fratre,Genef.27.

ta]ix !þfgn

Viniet Infius Patris mei , & occidam acob.Ge.

.ls impm

Alii volunt , non effeibi fermonem de Poenitentia

lh meIet

peccati , fed de Poenitentia venditz primogenitll«

iikn(iam

zx. Aliidenique non de Pcenitentia Efau, (ed po-

btj

tius Haac, ut fen(us fit, non potuiffe Eíau fui$

ut Ífaac retractaret benedi-

precibus obtinere ,

g

étionem,quam dederat Jacob.. 44 47

artum Re[p.

Hityy, A

cum Augult. lib. de corrept. de grat.c. 12, &

|

Adquin

Greg. lib. 6. 7Moral. c. 31. peccatum ad mortem

| Diang

dici illud , in quo homo ufque ad vitz finem ob

F.

ftinatus perfeverat : pro eo autem Apoftolus ait,

Íe non dicere, utoremus, non quodnon poífimus

? Tün Thor

orare , velquiainutilis eft oratio , fed quia Deus

|

Uteig

non facilé & non nifi raró protali exaudit , & hoc

dj p

[

maxime,(iin obítinationeammittat rationis ufum

m

Utrüm omne Pectata tall pn/ä'nt:'*": 127

5 Mi & deíperatum fit de falute corporali. — Col!

'g'-hfir

w hoc ex antecedentibus ; cum enim dixitfer

dqui

Al feit fratrem

um pececare peccartum won ad maor-

Caridi

Iem , petat, G daliturei vita péccati uon ad mor-

ad f

tem , lubdit : eff peccatuns ad movtem,, pío o non

fe ,qühd;

dico , ut roget qnis , id eft , nondico : petat , &

Chrll

dabitur , ut dixit in peccato non ad mortem,

at

Quamvis, ut docet Augult. x Retvatiat. e. 19,

in i

de nullius falute fit abfoluté defperandum, quame.

fj

diu manet in haé vita ; neque imprudenter

proeo

;uielhm"

oratur , decujosíalute non deíperatur, , D. &

nrult

Amb. apud Suarez aiunt , id dici per exageratio«

auclflgï'y

nem ad declarandum periculum talis peccatoris y

f

nec joannem prohibere orare pro illo : undeAm«

noi

brofius addit , vitum fan&tum effe àptum orarepro

Genfm

tali Ipfe veró Suarez intellizitid de peccato fina-

a

lis impcenitentiz, quod dicitur a

d mortem , quia

veiit

in mo'ftg confummatur , & dei

E

l

lo non dari i'ee«

ii

Ritentiam conflat

1097*

2

in quodenim quisquis ine

W r

£

P'/

ciderit , & in eo mortuus fit , certé orandum pro

D

x

j

€o non eft , quia , ut ait Aug. ferz, ij. de verbis

T

Domini : poft finems bujus vitanon efl resiffio peéa

E

€atornm,

m

l

,.

"d quintum . Refp. S.D. bieq.86. art. t ad ieht 1344

ji Peccatum inSpiritum S. fi accipiatur pro fináli im-

jyn) poenitentia , dici irremiffibile ver& , & proprié ;

jos! quia poft finem hujus vitz non e(t remifiio pecca«

d torum mortalium : féd id non eflcontra nos ; (o-

j lüm enim volumus , quodcunque pecc

atam poffa

1.[.&h" deleri per

Poenitentiam, quz in hac vita peragituf,

n intel-

| gnisui"; Qd fi pér peccatumin Spiritum Sancta

ligatug

15

4.Zrti'c'u—lus Z

Ti

(l

ligatur peceatum, quod fit ex certa malitia , vel

fs d

blafphemiain Spiritum Sanctum per quam opera

hncquosä

Spiritüs San&li impugnantur ex malitia ( ut e(t

probabiliüs, & patet ex ipfo contextu ) dicitur ir-

Wirelbi

dnitaind

remiffibile , vel quia difficilé remittitur, vel quia,

quanturm el* de fe , eft irremiffibile , tum quia non

lm ^ und

AC Gyeri

habetexcufationem,tum quia excluditea,per que

fit remiffio peccatorum , nimirum virtutem Spi-

Kff,*«.id [

ritus Sancli.

Vide S. Th. 2.2.4. 14. 4, 3. ubi

quDnsn

LO

appofitiffimum ad hoc explicandum adjungit ex«

QKC

emplum ; ficutenim, inquit, motbus, qui tollit

LUE

At

virtutem naturz, vel inducit faftidium fibi & me-

Jtone

"

dicing , poteít dici incurabilis , quamvis à Deó

H

fanari poffit : ità peccatum in Spizitnm Sanctum in

Gl"llïii!s

pl

quantü excludit ea,per qua fit rem/ffio peccatorü

oteít dici irremiffibile quamvis per hocnon pre-

Rütüigr

TWone ts

cludatur via Omnipotentiz & MifericordigDivi-

nz. Deinde forté Chriftus voluit ibi tancüm eX-

gl ag

ptimere illas blasphemias non effe remittendas,eó

WIUIcs,A*;[

quód praviderit illorum interitum , vel noluerit

Wtl

VU

dareauxilium efficaz , qua eít folàm impotentia

GWVM

coníequens , nonantecedens , ideóque non dixit;

vemitti non po[[e , fed non vemirtitur, ut advettit

a

m T

Ifüpoft

Chryfoft. bom. 45 io £Matb, — d fextum deniq

W. Antiochum non egiffe veram Ponitentiams

Yatoy if

D

of

'MI

fed tantüm petiiffe liberari à morte , & vifcerum

Wil

cruciatu.

Ad autb, S. Midori dico, eum loqui

Thun

hp

de impotentia morali , qu fupponit pro eo; quo

Pefüle lo

velnunquam , velíeré nunquam fit ob ingentem

" P æï'ïlfn-,

difficultatem,

nfhmm Qüx

Obijcies 1«

Clilorwn, i

129

Utrim omnia Peccdta ta!/z'pq[fl"nt.ö't.

[tà,N

Obijcies 3. Effe&us Divinz faititie non Íontg ag

minores effeQtibus Milericordiz

íed Deus per

im od

m

" (Ul

6

hanc quosdam ita confirmat » ut non poffint labi

"m

Al

diciutt

vel relabi in peccatu

(erp

"-

»et ilam.ettam quos-

fi

itredire ad Poeniten-

) « qwl

dam ita indurat, ut non po

'tiam ; unde'o47.1 2.dicitur de Judsis, quód Deus

nqii

a

excacaverit cor illorum , ut patet ex »4. 126,

a

E

Refp.id vetum eife de poffibili,nonautem defacto,

4'4.1.3

quia Dzasnon uutur. defadtó rigore fuz Juttitig;

nam fide certum ell , cor coztrztzm 8 bumilia-

ldjungilü

D

um son defpi.i à Deo, ux dicitur P/al, 30, & mi-

3 qunow

f d

férationes ejus effe [mper ozmni

144-

fz- opera ejus, P[alm,

yis 1

Obijcies 3. Si quivis peccator poffet posnitere; 146

,SancW

poffentetiam poeaitere Angeli ; fed hoc.nonad-

) PCCCW

5

24

"Ubis.

at

mittitur ; ergó,

Refp. mego

J

ex duplici ra-

tione , tuin quia folàm «

d

1

uzítio eft de viatoribus ;

od

Angeli autem viatores non funt, & dnm fuerunt

T

sinend

viatores,poftipfum actum peccati ftatim in infer-

"

num Íunt dettufi : unde polteà viatores non man-

quí

ferunt.

i

Obijcies 4. Sieffet ratio, cur omni peccatori , 147

u yot

äu'l:

P

quamdiu vivit, fit poffibilis Poenitentia, effetideo,

j u

") W

quiaimpoffibilitas Pcenitentize repugnat cum ftatu

viatoris : fed hoc verum non eft ; ergó,. auizeprob.

i

-

impoffibilitas reccandi ftat cum flatu viatoris

?

& st

muiti enim Sancli confirmati funt in gratia, ut

: cum loq(

peccare nonpotuerint : ergó etiam impoffibili-

"m

tas peenitendi, Refþ. pmiiïimum fandamentum

j

noftrum effe varias authoritates Scripturz , Con-

"

p

cüiorum, & PP, non illam rationem allegatam-

l

Sed

Artimlm K

130 —

ln

Sed quidquid fit, de maj. negat. min.a

d buju? pro-

deents,

bat. daripotefl difparitas : quia Confirmatus in

lmdh, f

gratia femper per. bona opera tendere potelt ad

tiafole

terninum , licétab eo nonpoffit deflectere; pec-

cátor autem ita obílinatus rendere non poffet ad

tinibicn

Á nf

illum terminum , confequenter viator non effet.

Tif

148 aferes 1. nontantüm Íemel , fed (epius com-

toromqm;

miífa quecunque peccara. deleri. poffe per Poenis

fiteime

tentianm.

«Patet Y. exillo AMatthag8.non dicoti-

C'rntte

bi fepties , [ed feptuagies f pties : ubi numerus

ditttt i

cerius fumitur pro indefinito,, ut explicant Hil,

Voreminde

& Chryíoft. apud Suarez, qui id accomodant Dxt

lm ais

Milericordiz.

Et ex illo Coryf. 22 Pfal, $O. pete

iïl EN Vlllj !

cafl ? penitere : milites ;vmcäjli ? millies poni-

fvi d

iere.

Item . ex ilio Terculliani Ze Paszt, nemo

UM

deteríorfiat , quia D EUSbonus efl , toties remit-

Patet idem ratione :

"Quf

tens y quoties d flz*;vzgm'nm »

LT

quia (ecunda vel tertiacontritio non eft minüs bo-

Qs

na,atque adeó non minüs efficax,quàm prima.Nes

Ul hg

que peccata pracedentia óbefle poffunt , cüm jam

fint deleta, & ingratitudo , quz eft in pofteriore

quendo ad j

TM

peccato,non eft tam grave peccatum,quin graviord

li )æm'tem;

remittantur. Nec denique pec hoc datur licentia

to.tpüüïhiIE1

peccandi , tum quia, ur recté ait Auguft, P. de

qera G falía Panient.e, g. multó daretur majoty

Mdno

-tl n

fi homines defperarent de remiífione peccatorum :

lfge Vif&[

turm quia , licàc aliqui malé uraatur iítà Miferi»

cordià Dei , non propterea ii, qui inde proficiunt,

|

ü fh*ätiens

debent ifto fructu privari,

Vide Suatez difp. g.

| Rb

l Ti f

?&. 1. Concl. z .ubi etiam in fine recté Amb. Auge

t Tj

Chryfoft, & alios PP.in Decretis & Canonibus

dicentes;

74

Utrim omnia peccata tolli po[fint 67': /

..IZI

I

dicentes, Poenitentiam femel tantütm conceden-

frmaui

dam effe , feu non iterandam , intelligit de " oeni-

e poula

eders

teniia folemni feu Ccremoniali , qua clim fiebat

ad publicam fitisfa&tionem & adificationem , &

" putïeg ]

femel tantüm concedebatur,

on d

JInferes 2, Nullum peccatorem ad eum pecca-1 49

fzplum*a

torum cumulum venire;ut jam non valeat per Poe-

« prlt

nitentiam converti. [tà S.D. //c 3. 86. 4. 1, & alii

atl

communiter contra Catharinum & alios paucos,

]pi um

Patet ex fuprà ciratis textibus Script. & PP.pecca.

plicatu

torem indefinité fineulla reftrictione ad Peeniten-

modut 1

tiam invitantibus, — CC. enim definiunt, femper

f0f

4ánhac vita darilocum Poenitentiz , ut Later, cap.

jl p

firmiter, de SS. Trinit. & "Trid. féff. 14. c. 4. ubi

Poyit. i

etiam habetur illud , in hac vita neminem deferi À

t0rie1(f5f

Deo, nifi priüsipfe DEUM deferat. — LInde nulla

«t

eít illa objectio aliquorum : gratiz, quas DEUS

[ mini

homini viatori preparavit, fi non font infinitz ,

j rima-x. '

funt numeratz , & pervenitur ad ultimam :ergó

il qin

quando ad illam perventum eft, DEUS nollam

] ofïifif

amplius dat gratiam, fícque impoffibilis eft homi-

yinga

niPcnitentia.

Refp. enim , quoód Dzus videat

gt htfv

tot poffibiles gratias , quot quamdiu vivit, vult

u

diflribuere homini , ur nonquam fit fine omni.

u Patet id denique etiam ex materia de Graria , nulli

re:tiw-'f('

in hac vitaDeum denegare auxilium faltem remo-

li V e& (ufficiens (hoc eft, conducens ad operationem,

n *W qua obrineri poteft auxilium proxime fufficiens »

41 iluminat e1:

Y

m omnem hominem vcnientem in

4 huncmund

UIde

Q?

n

IN

Anrr-

l

«9 (152) 95

Dito t

AnTicurus Il.

T a

Óal eo

W. D

Utrion. Peccatum mortale

Qu

ientym

ficundam legem D'Eiordinariam

U! Ii/n?m

remitti pe[ja ffne Peuitentia ?

j

,Uia DEUS fe avertit à nobis pro illo cafu ,

G'('. &e),

ifo

It

/que nos ipfos per. peccatum avertimus ab

F*D (itijo

illo , Quzítio oritur , utrüm pari. piffu procedat

"

: l

Dii,

mutua converi;o ,u

t Ícilicet in cafu peccati priüs

commiffi DETIS convertatur ad nos folüm tunc,

fillm gga

p

quando nos ad illum convertimus ? ubi quaftie

eít primó de pctentia ordinaria ; qua nimiruri e

iti

Ptj

joxta praefentem DElP:;ovidentiam. Deinde de

fHtiy

potentia extraordinarias qu& fe ad omnia obje&ta,

ug non dicunt implicantiam. extendit, De pri«

Pænit.,

fiti];

maiu hoc art. de polftetiori in fequente agemus.

Dt0 Pff

Deinde quatitur , an neceffarius fit aétus formali«

ter dereftativus peccatorum, vel füfficiat virtuali-

yfnm; i

furi,

ter talis, qualiseft a&us charitatis, quo DEUM

g

füper omoia diligireus, qui hoc ipfo eft quadam

lt

vittualis deteflatio peccatorum , & fimul formalis

Ài

Omg

quadam animiconveríio ad Deum, cüm ex vi füi

$notivi, & ex natura fua ita determiner volunta-

Srten

tem utfitparata omnia impedimenta abijcere &

Bum.

averf;ri , quz Divinz amicitiz repugnant ; quant-

ÜOntrr

vis defa&ló talia non averíetur formaliter.eó quó

ts

memoriznonoccurrant, ob cujus äcf;&um illa

Wt Ctiam

formaiiter deteliari nequit,

qui

Dico Y

Utvzse Peccatum anortale eic.

13

Dico 1. Poenitentiam juxta prafentem Provi-z g

dentiam ecuncüm aliquem futactum neceffariam

€lle ad contequendam remiffionem peccati mor-

1l

tilis. — Prob. 1. ex Trid. féff, 14. . 4« ubi , poft-

quam expotuifiet dolorem requi(tiuin ad Sacra-

j

meatum Poenitentiz , fubjungit : fuit autem onme

ni rempore bie motus necej[arius ad obtinendem

peccariveniam. | ldem colbigiturex feff. 6. c. 6.

il üi/ï

( 7. & ex Later. cit. in s. 149. lrem ex S5. Lit-

*

[)

ertimil

teris $ nam priz. Ecclefiafl, 2.. v. 22. dicitur

fi Panitentian non egerimus.incidemus in manus

; p

Dez.

Secundo Luc, 13. V. 3. "ifi Poniten-

« (

Tertio

tiam egeritis , omues fimiliter peribitis,

j

i qe

"Apoc. 1. age Punitentiam ; [mminns , uentam ti-

bicith, Etex PP. ChryC bom. 10. 20 Mattb, übi

j

Punitentia, ait , fola efl , quaveltam viam facit ,

Duidt

gl

guain peccatore erat obliqmz.

Auguft. /;5. de

pia

"

j J

Punit. medic, c. g. ubi non [atis efl , mquit, mores

in melius mutare , féd. oportet [atisfacere etiam

qui

otti

Deo per Pouitentia dolorem, & Epifl. go» circA

u

r vt

fisem ; nifi egeris Penitentiam , [aluus effe nom

poieris,

Demum Ambrof./. p. Epiff. 28. pecca-

m

"

Lum uon tolutur, inquit , zif lachrymis & Pani-

J

quä

nu4

tentià, Rationem congtuam dat S.D. quia,.cüm

)

i chl«

homo per peccatum ut agens liberum liberéfe

"

averterit à Deo, & converterir ad creaturam,cons

ICIWIL

gruum eít,ut nua redeat ad Deum,nifi per motum

a

a

contrarium priori, nemp? liberam receflum in-

n

qU

tentionalem à peccato & converfionemad Deum,

«

ut etiam in(inuavi in 7 acf.de S5. n genere 4.140-

n

& quidem per actum Fornitentie , qui maximée

I

J/

l ;

eMrticulus 1.

l]7

14

proportionatus eft ad petendam veniam, Ratio

Dtoy $

autem à priori eft voluntas Dei nobis per Scriptu-

trilim p

ram & PP. manifeftata,

hb:ripu[ïeü

1j2 Dico a. Dilecioni DEI fuper omnia infalli-

lat i

biliter annexam effe remiffionem peccarorum,utt

t htite

tntire

dixiuin Tr. de Sacram. ingmerc.difp.delïüptifi?ao.

, $3. & Prob. authoritate Script, cujus rextus free

tlenify

quentes funt. 1, Petrz, 4. Cbariras operit multis

p )

tudinem peccatorum. V. Joan. 4. omnis, qui dili«

ailtem

git, ex Deonatus efl, — Proverb. 8.G 10.ego di»

Ht

ligentes me diligo: G : mmiver[a delitfa operit

AT

ebarttas.

Hinc, D. Aug. tratf. g. inepifl.Toam

r

inquit ; diligendo Deum amici fatit famus, Ttem

WUa

lib. 2, contra Crefcon. c. Y2. peccata. charitate

g

mundantur , qua fradfi , omnia rette fiunt, fi vt«

DN

Et Guilielmus Ab-

róabftz, amntafruflrafiunt.

äl'ü(ïäxbixi

bas lib, de amore Dei, bac e[l , inquit, Xuflitia Fi-

D

liorum Dei ,ama me , quiaamote, lm Anfel

( d

in moncl, c.66. dubitati , inquit , mullatenus de-

g

bet , quod ipfe omuemereaturam fe vere amantem

Jj

amtt. Etvideturcontrarium damnatum à Pio V

Ptl

& Greg. Xill. in propofitionibus, inter quas erat

TU t

31. charitas perfetta & fcera , qua efl ex corde

DuSD

puro & confcieutiabona , . Fide uon fittatamin

lj ühlpu fm

catechumenis , quam in. Poniteutibus potefl effe

"p

Jrne vemiffrone peccatorum.

Et 32.charitas ifía,

LT

que f/l plenitudo legis , non efl femper conjuutia

lh

Elnu

eum vemi[[ione peccatorum.ltem 0. bomo exiffens

s

dU

in peccato mor tali fén ia veatu aterna damnuatioe

l'lQ«'h,P

VT

nis poteft babere verag cbavitatem , & cbaritas

mal:m

x

tíam perfetia poteff confiflere eum reatu. aterna

fj 1

damnatiouis, hiuc

Dico 3.

l,

EY

' )Uträm Peccatum mortele cic.

'135'

y Mi

Dico 3. Secundum legesProvidentiz moder- , p5

r X

n2 faltem per accidens remiffhionem peccatotum

haberi poffe (ine ulla formali Poenitentia, — Sumi-

ia i

tur autem hic formalis Poenitentia pto dolore aut

arorumpt

retractatione formali , non autem pto adu Poeni«

Bwrjn

tentiz fpecialis, fine qua absque dubio haberi po-

Lextustt

telt remiífio peccatorum , ut patetin contritione

erit m

perfecta,

Prob. conclufo : dilectioni Dei fupee

i f q)ll älu'

omnia faltem defa&ó infallibiliter annexa eít re-

"o

miífio peccatorum ex num. priori : fedillaetiam

Aifa

defacto haberi poteft fine ulla Pcenitentia formali,

w])iff.ïfi*

faltem per accidens & in cafu, ubi non adeft me-

lt

moriapeccatorum ; non enim credendum eít,

; ahirit

Deum runc talem hominem , càm non potfi for-

14'/1!116*

maliter deteftari peccatum, relinquere incapacem

jclms

falutis, Dixi : falrem per accidens , quando nie

mirum elicitur dilectio Dei fuper omnia in cafu,

yypitilä

m A

quo abefljmemoria peccati : quod eft proríus per

Accidens.

Hincexiftimo, &

Japi

Dico 4, Períe & extra cafum illum ex-I74

m

JmäPmï

traordinarium ad remiffionem peccati proba-

lKa col-

t qUäSf

biliüs requiri Peenitentiam formalem.

j

DAU

ligo ex S. D. bie q. 8g. art. G. ubi ait : n jaffi-

i

AA

ficatione impii fimul eff motus liberi arbitrii in

j lt^

Deum pev Fidem charitate formatam, Q motus li-

um

P

beri arbitrii inpeccatum , qui efl atius Poniten-

r[()'ll/' !

tia. Etratéo eff : quiaScript. CC. & PP., defa-

n

&ó requirunt aliquam Poeaitentiam ad remiffio-

L

nem,peccau

»

ergó requirunt Poenitentiam for-

du

[

malem per fe loquendo., az.eff ex mum.xg1.confeq.

ij/ ^

prob, quia , utdocet S. Auguft. verba Scripturae

Jit)

14

unt

—

m

Articules II

l

146

101 feteo

Íunt acciptenda in proprio fenfu, quvnfïocxtra vl-

]um inconveniens ?')'IHURI H fed I

ses

AV

fe, íeu quan do

pomu

ad-:ihn:,ï.ons jeccati , pmfmt in fmprm fenfu

m

accipt ; cmo-

QJO"' auie

aitentia feu dolor

Vem

& rett: xLïdLlO in gm*mo xiïoru'r verborum fenfu

Tif

l«.h.u)na-;*m; ?^gnuitentia, dolore & retraclatione

t ;

fo:

fI

, patet. 1. quxsiupeonf tpro dolore fime-

li

pliciter l)ix ; a&tus autem , qui folum zquivalenter

(JIUIUm, ]

eít dolor, eítfolüm dolor cum addito, non fim«

Wtianan

phuter

2. quiaScript, & PP. Poeuitentiam te«

Wnelter

dol

loris for-

qmümm explicant per proprietares

144

( UT

malis, nempé per gemicum,pl

anctu

m &c. 3.quia

Doonere

Poenitentiam non requiruntaliter,quam Fidem &

TO

Spem: fed Fides & Spes debet eífe formalis : ergó

bl",n'll

etiam Poenitentia,

TQus i

1ff Gonettd;fp. 3, 4rt. . De Lugo & plures ex

Wrm l

RR. apud Dicaflillo Zic difp. &. dub 3. docent

dlllah !

forrra:em Poenitentiam folüm tunc efle nPceffa-

Wi

tiam occurrente

memoria peccatorum ad remif-

Wt

fionem illorum, quando urget praceptum contri-

TXt r

tionis,abfente autem tali pr fnep'e (ut fieri poteft,

Vi

non enim teneor quovis momento elicere contti-

Wmna

tionem, etiamí1 exiltam in peccato ) fufficereío-

e»zor DI

lum adum charitatis Dei fuper omnia : quia vi

uj ür

amoris Dei fuper omnia , inquit de Lugo, folüm

!Igo ia

teneor ad faciendum hic & nünc ea ; que hic &

"w

nunc funt fub gravi obligatione ; non autem ad

ld

o

iig])

ea,qua fant fupererogat

9

ria : ergó fi hic & nunc

&j

QD

ex fupererogatione eliciam afctum amoris Deifu-

Qu

U D

perommmhcc: recorder . me pecca &ffe qma ta-

LIET

men non urget neceffitas habendi ullum /dolorem,

&[[» [

ü

non

p —

Utrzm Peccatum mortale &c.-

"

ydmi

non teneor illum elicere, aliunde charitas Dei fu-

u quaniu

per omnia remittit faltem caufaliter peccatum ex

ytio fri

ntim. Y $3. ergo.

fendi

Verüm Clariffimus P. Paulus Mezger 7ra&.1f6

um d

18. di(p. 28. art, 3. $. 1. Dicaflillo cír. & ali,

n

du

Adl

ut meliüs falvent formalem Peenitentiam effe per

yore lt

le 3 de ordinario neceffariam ad remiffionem pec-

catorum , recté docent , eam etiam in dicto caíu

at

, qont

neceffariam effe , non quidem ex eo, quafi, fiillam

(

noneliceremus , de novo DEUM offenderemus

olori

( quiain dato cafu nec offenderetur Deus , eíto ,

fupponeretur, dolorem effe neceffarium ad remif-

d

j Fldtm

fionem peccatorum ) fedex eo, quód non fit pof-

yli:

fibile , Deum diligeze (uper omnia , & non dolere,

fi quis videt , fe ab eo ob levem volupta:em gra-

; puret

viter averfum ; uti quia filium v. g. vehementer

, üi

diligit, nonpoteftcoatinere odium vel dolorem

Jf nüifü?

mali gravis , quod illi intulit, vel non velleillud

auterre.,

Hinc etiam amor Dei dicitut effizax

L

u

fuper omnia & . virtualis detelatio , quia ita vo-

firiptt

luntatem przeparat & difponit, ut , (i occurreret

ere (

J

mermoria peccatorum,illa deteflaretur. — Et Ratior g

' H-i(elll'f

ulteiior eft 1. quia, qui diligit Deum fuper omnia,

mavult omnia perdere, quàm illum offendere

p

.

: QH

[

Ui

ergó etiá omnia tollere , quz huic funt contraria :

n i

u hl

(à

ergo vult deftruere peccata, qua occurrunt. 2,

dilectio Dei fuperomnia eft amor amicabilis Dei:

| QU[Em i

ergbidem vult & reípuit, quod fcit velle & re-

!

K &mlu-

í pui

Ípuere Deum ícu. amicum faper omnia dile-

, quii

€um: atqui quando occurrit memoria peccaoríi ,

TO

olord

Ícit, ea dilplicereDeo,ergo, — 3. quiamatDeum

fii

lg

E

"

iiäper

Ej

luni

3128

"rticlas IT

fitus, b

fupet omnia, i*à difpofitus eft, ut , fitunc offer-

putodiced

retfe peccatum, illud neceffario fugeret : ergo et»

jam neceffarió detellatur peccatum prateritum , f

Mi

Occurrat atpote impeditivum hojusamoris, Fu-

Ül

finiemine

fius hanc connexionem arnoris Dei faper omnia

& formalem dete

fs

HH

"1

onem

r-.«--q:

J À NJ

"

»at Vafquez apud

liæ "m d

Dicaftillo 4/». 2. 4wb. 3. bjc, qui videri poteft,

aiquingrm

Notatautem hic Arriaga, dolorem hunc elici ex

Initi of

motivo charitatis ; am f1 vi amoris Dei fequitue

hia

IOT

dolor,ptofe&ó hic debebit effe ex eodem moiivo,

quià reliqua motiva vel tunc non proponuntur,vel

MLETS

fiproponuntur , habent fe omninó per accidens,

Titttofe

Demüm ipfemet Gonett fatetur , fine Peenitentia

f lg.

»

formali ordinarié fieri non poffe remiffionem pec-

Tilny.

catotum s quód verum non effet, fi non obftante

Mif

memoría peccatorum homo fine formali dete(tae

At

tione juftificari poflet.

mf"ilidititu

y;8 . Dico f. Dolorem, prout in prioribus eum

7!?1!, qnäm1

accepimus,effe defactó neceffarium neceffitatc me-

Vblnge

dii ad remiffionem peccati,

Ratio eff : quiade-

[ dfhäb

fa&to requiritur Pceaitentia feu dolor explicatus ,

i

u* fine illo vel formaliter vel virtualiter tali prima

W')ef

At :

gratia feu remiffio peccari obtineri nequeat, ut pa-

F

Q

tet eX . snm. 15 3. ergo eft neceffarius neceffitate

m

LA

medii feu. fimpliciter , ficut neceffarium eít , ut

Ti

&

DEUS non habeat contrarias voluntates : volo

Pl

jtg

vemittere pegcatum frae Poenitentia , GU s molovt-

m

n

Q

smitrere peccatusa fige Peniteutia.

Quid nomi-

U

DN W

ne neceffitatis medii intelligatur , dixi in 7748 de

Is

i

]i

88, iugenere. difp.de Baptifmo.u*51.51, qu& auté

i

l; b d :

dicendafunt circa necelfitatem pracepti , infrà ad-

:

fete-

EUY :

p m

»

Utrzm Peccatum mortale äc.

k139

ye of

feremus , ubi agemus de actu contritionis, Quid

« etpo t

porro dicendum fit de remitfione peccatorum per

etitum,

Martyrium, dixi i2 TraH.de $8. Zn genere, n.36,

i P

Obijcies 1. contra num. x y1. poteft homo ho-r f9

x« onil

mini remittere offenfam fine omni actu Peeniten-

[quez apwi

tiz etiam defaclo ; ergo etiam DEUS.

Re/þ.

omuini

&tl FO[CH[

aliqui vegazdo confeq.exeo : quia homo h

yx eiid

remittit offenfam utconcivis civi, Deus autem ut

y gt

Judex & Legislator , cujuseft non condonare cul-

qm o

pas,nifiemendatis, Sed Refp. diflingneudo con-

ynuttu

féquens : ergo etiam defa&tó poteít Deus ita re-

T«

mittere offenfam, feclufo Decreto de o

ppofito ,

Peiitt

€onc, lecus , nega confequentiam.

(onm

Obijcies 2, contta num. 1 f3. non poteft ha 169

.

on obi.hmf

beri remiffio peccati fine fide formali

.

ergö nec

x

fiae Poenitentia formali. Prob. confeq. quia non

minüs dicitur,ozzzes perituroseifiPonitentiaege-

us

rint, quàm , effe impo[fibile, fsme fide placere Yveo :

uf

ergó ficut ex his verbiscolligimus, fidem formalé

elle defactó fimplicitet neceffariam , idem dicen-

T qUiä ,

e hül"ü*

dum de Poenitentia tormali.

Re /ib' conc. ant,dif?,

conþqnen:

.

.

T

ergo nec fine Poenitentia formali ,

períeloquendo , & quando adeft memoria péc-

171 J

ps

m

Cati, cozc. per accidens , & quando non adeít me-

f eüæm

moria peccati, zeg. cozéq. quia fic nec convince-

M

Ietur,necarguipoffet , Dcum non amarefuper

45

omnia , qui non ediffet formaliter peccatum;quia

[ M!Ml

J

i n

ponitur non cognofcere ; effe contrarium DEO

fummé dele&o. 44 prob. conc. ant.c* neg.con[éq,

iTb j

p

quia non datur caíus , in quo verbum fides. accipi

j

ii

debeatin fenfü non proprio , ficut ex fcriptura

Iu

püen-

Atetieulus IT.

146

oitenditur dePoenitencia;

quando non ladeü mes

^cCCca

moria p

ecca

t

mis Pomi.

l

x61

Obijcics 3.contra eundem nim. on

tentiaamat bonam deletionis peccati : fed defa-

1

&b requiritur ad remifionem pec:at alt

qua Poe.

Atj

pitenua :ergb qua ametbonum deletionis pecca-

1777

ti , fed hecelt Poenitentia Ípecialis , ergó, Refp.

quod Ponitentia fpecialis fit,quaeamat bonum de-

( per](

letionis peccaugratia (ui : quas autem amat illud

L)

/

bonu:a folüm grata alterius bon

1 , ut faciuntaliz

Virtutes , charitas Religio &c, eft Peenitentia ge-

neralis ; alcerutra defa&to neceifaria eft ad remif-

!

Icem

fionem peccati , neutra determinaté,

l

GL

162 Obijces 4. contra num.Y$ 4. licét Der dile£tio

Ttditi

fuper omnia non fit formalis Pcenitentia, taiien

m j

fufficit adremiffienem peccati , quando non adeft

loreni

memotia peccati, ergó etiam , quando adeft : quia

ts

fn

ubi es eadem vis, eft idem effectus.

&ej

P. ?lt?g«?

lus

coz[e4. quia tunc verba [criptura in g. X j 1. a

Ts

cipi poffunt in fenfu proprio, &t negatur fuppofi-

Mdj

tum, quod dileclio Dei fuper omnia tunc flare

;

Xl fm

poflit (ine formali difplicentia peccati,

Ut

LL h d

A «

m:*-;'eeæ

W Wm»

l qlne

We"ïfo

lt

fnzi

t

Omj

h Dn

ARTI-

lum

hi

«€6) 141 ($o

CAU

s D

AnTICULU

It

g i

( dræ'

"n per abfolutam D E po-

15 D

NU

tentiam adalto remitti poffimt pece

ol.tmdd'

casa perJonalia fme ullo ipfius aclu, con-

Jrdt lllL'»u

Jequenter. [ie Pænz:crtza

Vrf I

ilius

g

j rl*

lIendumaffrmarive, Ratio eft quxa pec-

2

163

catum habituale non tollitur formalit erp

Jv

r

d

retraämu.xe mautalium actum peccacmla,fvï per

P2

.

lh t u

gratmm fanGtificantem

erg5 potuit Davs fine

nn Rdfls

Mlotemittere peccatum.

itte

I'metcoz-«q quza licét

hü q

Dzus defacló nolit remi

wv

re , nifi homo priüs fe

:1, [

( b

difponat per rctractatienem fufficientem, »quod ta-

IU

men aliter non potuer it , feu quód talis retractatio

fit conditio effentialiter n.guim dicitur fine fuf-

r fuppüf

ficiente fundamento, nec oftendi potef

j :nzcr Gf a-

4l

tiá GL retraCtationem mutua inleparabilitas abfo-

lutaob ration& bene&cii in illis ; pror

Á

fi

us diverfam,

utpatetmremunnne"eccu*longmans actainfin-

tl, qlll nec C& capax e]u;mom di *Ohhuü N

De-

indéineo , quod dicimus , nulla poteft oftendi

implicantia ; ut patebit ex folutione obje&tionum.

Obijeies 1. "Tamdiu manet peccatum habitual C 064

in anima , quamdiu manet peccatum prateri-

T

tum habitualiter voluntarium : fed peccatum

prætentum tamgiu manet habitualiter volunta-

rum,

142

" oticulus. 1.

[ condor;

rium , quamdiu non retra&tatur ; ergó, seaj.vi-

tll vel

detur certa : quia ficut effe voluntarium fe habet

tlistio

ad effe peccati actualis j ita videturfe habere habi-

p

ls

tualiter voluntarium ad eífe peccati liabitualis

*

Tatuf p

ergó ficut a&uale peccatum durat && manet tam-

fümcorli

diu , quamdiu durat aCtuale exercitium voluntatis

circa obje&tum inhoneftum, ita cüm proportione

gH' Qui.'l

durabit & remanebit habituale peccatum , quam-

fit, , pni

diu habitualiter manet voluntarium.. Prob. etiam

fl

minor : quia defactó objectum in effe voliti tam-

fu]äoctturiq

d

diu manet, & moraliter períeverat , quamdiu

QU od

volitio circa illud obje&tum non retractatur, Refp.

Pa T

hocargumento probari nimiüm, & confequenter

nihil ; probatur enim manifeflé , peccatum habi-

RUT

.

*

lalem j (ic l

tuale folà retractatione tolli

quod tamen fic in

enere eft contra Fidem ; fiquidem retraclatio ,

quz pofita eft inattritione, non fufficit. — IInde

ol

m

Refp, ad argumentum, illam habitualem perfeve-

t

l

rantiam a&tüs prteriti per hoc pracisé,quódnon

retraCtetur,non effe perfeverantiam Theologicam

Potc&) t

N

peccati de qua hic loquimur, fed dicitur ab aliqui-

li

bus phyfica , ab aliis philofophica permanentia ;

D

nam lromines, quamdiuactus prateritus non re-

lo n

?

tra&tatur , judicare folent, talem hominem manere

NT

Ll 'ti

in antiquo affectu , eb quód peccatum prateritum

non retra&tatum fundet quandam inclinationem

päf läl[fer Q

"tl

ad fimilem actum,fi forent ezdem circumflantiz?

& hac habitualis perfeverantia omninó non tolli-

mulfo

Itl

tur , nifi per retrsctationem, cüm confiflat in il«

Pt

liuscareniia, in quatamen carentia minimé poft-

aL

tum eít habituale peccatum , fed in carentia Divi-

TUj o

ngcon-

A;z Peccatummortale cfc,

143

n2 condonationis , vel intzinfece juxtà

L

'Th

Q«

, f

fi

m t hi

miftas , vel laltem extria

lece, ut volunc RR.Hinc

dberell

eílo, ratio voluntarii a&tualis fit ipía effentia pecca-

iabl

tiactualis , quia ipfe aCtus voluntaus eit & deno-

minatur peccatum , non ita habitualiter volunta-

anet t

-

y volunt

tiam conüituitpaccaäum habituale , ut oftenfüm

eít.

Quare , ut explicat Oviedo ti 2. fr. 2 co5»

Pmpouim:

trov. Y. punéio, 6. voluntarium habituale non eít

Uif, (imm'

confundendum cum volunt

ari

701

o morali, fed illud

pabutis

colloceturin a&tu voluntario non retra£tato, iftud

» volii t

ineffctu actüs voluntarii, in quo habituale pec-

h qumil

&tj

€atum coafiflit , nt (uppono ex Tzat. de Vitiss c

Peccatis , atfalfam deindé eft, ad tollendam vo«

d

luntarietatem moralem requiri aliam volonrarie-

( 3turti hdbl'

"

tatem 5 fic etiam obligatio ex voto relicta eft mo«

d

raliter voluntaria voyenti, & tamen fine ipfius a-

&u poteft auferri,

TE

Obijcies 2. Per peccotum perfonale homo fer 6

lm prt

ávertit proprià voluntateà Dzo : ergó toili noa

L al

Wiä1qubdno1

]i

ogit&ï

poteft , nifi per converfionem propris voluntatis

adDeum, — Prob.cosea. quia quzlibet forma tol«

d

Ri

lidebet per aliquid fibi oppofitum : fed averfioni

m

nihil opponitur, nifi converfio

"

?

ergó.

Refpe

tl BGM*

n

l

hoc quoque argumentum probarenimiüm ; pro-

bat enim , per. negationem converfionis faltem

| d

pattialiter conílitui peccatam habituale, & con-

1(]!11350'1m

fequenter perquamlibet conver(ionem ad Deum

l

u

Ti

qn

((Q

10[][0

tolliformaliter habitualitatem peccati , cüm abla»

t parte tollatür tetum in ratione totius ; hocau*

E n

Ü

tem dici non poteít, tüm ex di&tis zum. prieri,

,msme l

tum quia fola (gratia fanétificans formaliter tollit

-cnrn D "

n[th'

: péccatum,

z

eAriculus L.

144

L

ecctum: — Dico ergó, sbunde averfioni oppofi-

fitipr o

tum effeid , quod dellruit illam averfionem ; ho€

autem przílat Gratia fanCuficans , quz incom-

Yi [eumd

heraoni

poffibilis eft cum peccato gravi , & »qua homo

bipert

habitualiter convertitur ad Deum , hocipfo quód

erillam amicus DEI fiat.

ANotandum autem »

t üfpofr

hiceffe quzftionem de averfione ut moraliter pete

ptentün

Jocedi

Íeverante , & quidem (ub ratione peccati : licérere

go gratia peccato ut przcise commiffo non oppo-

It hyj

natur , nec efficere poffit, ut commiflum non fit

UOtts lt ab

tamen opponitut illi, quatenus eft mortaliterfeu

mfid'läingui(

Pninfig

babitualiter perfeverans,

Q::ód fi dicatur, avere

lm

fionem à Deo tanquam aQtum voluntatis habituas

Ti a

liter perfeverare, denecper converfionem revo-

ceur , recollige di&ta in z. prior?, Ícilicet aliud

Fttam &l "

effe averfionem habitualiter perfeverare in vo*

Mütts

]untate , aliud moraliter feu habitusliter perfave-

Pt ii

rarein rationepeccati : primum per retraciatio

Wi i

nem, fecundum pergratiam tollitur.

"tdiwr Y »

166 Obijces 3. Auth. Comcilii Trident. quod

QIiim'im,ïE

Tl

feff. 6 e. 7. ait, juftificationem. adulti fieri per

TY

voluntariam falceptione

b

Gratiz, & Donorum:

m, y

Tütfe

fed voluntaria fufceptio efle nequit fine a&tu pec«

A

UR

PH m

catoris : etgo,

Refp. Concilium loqui de pete-

Ia

hi

MC

L

ftare ordinaria, & juxta prafenten Providentiamg

nam in ordine ad potentiam. abíolutam non qua-

W'ml(ro ,

drant , quz ibidem de Juftificatione fübduntur »

"f

Al t

quía Concilium ibi adJuftifieztionem requirit alia

fj

^

Ill

Dona , & difpofitiones , quas nec A. A. requirunt

7

H hi

ad Juftificationem de poten:ia abfoluta.

Simili-

"t

Ll

teribidem etiám dicit , noftram Juftificauonem

^i] hi

LT

fieri

^ dnn,

u

"du Peccatummortale t$c,

niop

14f

n

fieri per voluntariam fufceptionem dratis da

t

nobis fécundgmn men[fuvam n

[

X

5

£

Ve It

r difpofitionis , &

u ]oii

tamen non implicat de potentia Dei abíoluta ear

fieri per collationem Gratiz ultra meníuram no-

TT

i at

fttze difpofitionis.

Similiter (olüm in ordine ad

oralist

potentiam ordinariam , non veró abíolutam

yi ; It

procedit, quod habet Innocentius IlI. cap. Aajo-

res. de Baptifizo , ubi loquens de peccato, hócque

j non ?

m n

fumens ut ab oiiginsli, non àt ab habituali perío-

vorait

nali diltinguitur,ait : 2504 confenfi contrabitur,

confen[n minim velaxatur..

ia

Propt

*r quod obi-

as

ter adverte, propofitionem hanc Íumptam ex ter-

minis , & abílrahendoà fübjecla sma:

i t

"n

eria, neque

etiam ce lege ordi;

natr

$d

ia effe unive

riaifer veram

n

juxta mentem Adverfariorum ; nam in humanis

ent in/"'

Yxn

plures.obligatioms e

E k.?

etfonz oblieatz confenfu

igr p

TU

contracta fine ejusdem confenfu relaxantur , &

creditor v.g. aut promiffarà

1s debitori & promif-

fori invito, , ned

umnon confentie:

^

H

ti, poteft de-

dfnt' qu

^

E

)

bitum promiífionémve relax

L

TE

*

Tadé propo-

i i

a.hzr:

Itio , Utex terminis fit univer

t

f vera, debet

" Dgnühli

fignificare co

&

ifenfüm non re

ä

ing a

:

N

atmm ad eandem

perfonam , adeó ut fenfus fit :

Q

H

aüld

F!"

104 Alicujus con -

a(l

Jenfu contrabitur , fine ejusdem confenfit minime

rori

relaxatur

*

n

t

5

fed confenfum utcumque five ejus-

qm

*

N

j

dem perfonz , five diwerfz ,adeo ut fenfus fit

.

2

r

j

Qnuod confenfu costrabitur ; fíne al

iqxo utcumque

confenín nsa velaxatur.

)

v

t

Obijcies 4. S.D, q. 68. 4. 4. in cavp. dicentem:t 67

f

ntlns babcus voluntatem peccandi pote[] à peccato

j

l]

j

mundari, quia hec effet ponere coutradittoria f-

,lmul.

Articulus: II

;

146

S.D. loqui de peccato actuali , feu de

ftsdoriant

suul.

Refp.

affectu, quo homoa

dhuc inharet obje&to turpi ;

dentem «

fic enim homo di. it

ur habere voluntatem peccan-

.

& lt

sé peccavit , & non re-

m hd

di. non vero, dum praeci

r ; agit enim ibi S,D.

qu hg

traclat , quando non tenetu

deadultis ; qui cupiunt bap

tizari, & nolunt retrae

fgtb,

]

cüm tamen pomnt j

&are peccatum commuflom ,

frtün

Ti a

&r ad hoc teneantur, per quod actu peccant acce-

deó fi tunc ipfis remit-

m

dendo aá Baptifmum : & i

f«

terentur peccata, darentur a

bsque dubio duoco

Pf f

&

tradictoria ; effet enim tunc peccatum actvale ,

AU tOn a

etiam non effet , cüm tolleretur pet remiffionem,

wllllmpmgä

168 — Nec etiam obflat, quod 5. D. /lc q. 86.4« 12«

(l

-

expreffé dicat , ZmpofJibile e[fe

; quöd'pecmmm 4*

Wi

fecundzus quod

licui vemittatur (ime Panitentia,

g

potentiam or-

T

efl Virtus 5 nam loquitur fecundüm

dinaria:o ( ficut etiam inte

lligitur

.

"Irident. dum

!US a&ïïbæü

onem adulti fieri per

feff. 6. c. 1. dicit , Juftific

ati

hi üïü "

voluntariam (ulceptiionem

gratiz & donorum )fi

unip,

ríarios , dum 4

Bo

enim Apoftolus etiam juxta Adve

"

Hlcb, dicit ; imapoffibile effey €05,4

ui ji'mel illumi-

1

[

UL

d Penitene

zati (unt & prolapf,

var(us renovari4

Füäïiwr ,

fiam,congtue explicatur

deimpoffibilitate fecun-

ii

cur non etiam Divus

düm potentiam ordinariam,

Mi

Thomas ? Neque exeo, q

uód peccarum perio*

ts "

xiffum fit , fit inaute-

nale ptopriá voluntate comm

L

muæmMC

tatis

3

aliás pecca-

ribile fine proprio a&tu volun

[ tl

tum originale foret inauferibi

le fine actu ejus , if

rem ail«

quo peccavxmus.

Hinc etiam negatut ;

001.1

TR

ab

quam non effe tollibilem ab aliis caufis, quàm

nj

H([an

illis, à quibus ponitur 5 nam proprio motu Pïä

LT

z

"d

-

Utrzm Peccatum mortale c,-

147

vdli, f

tus ad orientem,fine proprio

motu poní poteft in

o r

Occidentem : & peccatum injuftiriz formalis fine

tem p

a&tu Jattitiz formalis tolli poteft, Licet ergo pec-

,O

catum habituale con(iítat in carentia Gratie. ( in.

"m

qua habitualiter perfeverat) prout inductaab adu

olun t

proprio, non tamen erit neceffe ut tollatur per

mll pUM

ormam prout connotantem a&um p:-oprium

eccan EU

tanquam caufam , fed fufücit, quód à quacunque

T

tandem caufa ponaturGratia,qua eft oppofita fuze

ubio t

privationi feu habituali peccato , feu connotet ,

n a&üüïf ]

Íeu non;aCtum poenitentis, coníequenter finehoc

vt

tollere poteft habituale peccatumn.

TA

Obíjeies $ Status amicitiz juxta Ariflotelem!69

[ tf

perficitur per mutuam redamationem : fed perre-

mnm f

mifhionem péccati venit ad ftatum amicitiz , qui

fuit peccator & inimicus : ergó absque omni hu-

g

Trdt. *

jus adu hec remiffio fietinon poteft, — Covfirma-

adulli M?

t i fiper donum aliquod fiat hzc cemiffio , illud

jjonon?

donum acceptari debet ; ergó iterüm requiritur

;noüadm

l

peccatoris acceptantis aliquisatus, — Refp. diflin-

j gmch

quendo maj. ftatus. amicitize a&hualiter exercitze

d

perficitur per mutuam redamatic nem . cozc. fta-

tus amicitiz bsbitualis , zeg. zsaj. Juftificatio au-

n

euim^

tem non dicit ftatum amicitiz perfe&tze actualiter

at

exercite , ut patet in infantibus

» qui per Baptif-

üï 6[ mäh

mum juftificantur, & fiunt amici Dei , quin exer-

Ptü

ceant ullum actum amicitiz.

Deindé ex hoc

. Jl

ergumento fequitur , non nifi per actum amoris

: g&utiüsj

h

[2

obtineriremiffionem peccati , quod aperté falfum

eft in Sacramento Poenitentia.

J qui

- d Confirmat.

dico, ant, folüm verum effe in ijs, qua pendentà

jon

2

volun-

Avticulus 1.

148

voluntateno

fita ad obtinendum jus aliquod mot-

l

rale difponendi de rebus , uti contingit , quando in

humanis unus alteri aliquod donat, alter , ut dere

Jus h

abeat difponendi , debet acceptare : non fic

ht

(e habet res in donis Divinis v. g.

ipfius Gratig ;

lal ;

qua confertur per inflaxum phyficum caufz do-

nantis, adcujus infuüfionem nullg acceptatio fe«

qUH'l(U!'-

f

10 d

6. Aftus bonus prateritus & habi-

479 Obijcies

S

tithyc

tualiter petfeveransnon poteft d

e(inereà perfeve-

l:ilS, u Pm

rantia.habituali fine ullo a&tu hominis,

qui elicuit

Rc./P.

h plol

illum actum bonum : ergó nec malus.

Ti ordng

difparitatem e[fe, quia a&us prateritusnon ceffat,

lii

nifi per novam malitiam moralem, ficut nec actus

Etiy.

malus ceffat, nift per novam voluntatem velactua-

ORj

liter vel habitualiter bonam ; fed Deus fine operae

W nttere

tione hominis non potelt effe cauía eiam permil-

Tüm g.

fiva voluntatis , poteít autem fe folo effe caufa

Pt

voluntatisbong ; Deusenim fe folo ex mala vo-

quia voluntas mala

"jf

luntate poteft facere bonam ,

ex mala fit bona per receptionem folius Tuftitiz ;

Í ;I;l'w.'frn i

ftificationis, Ícl«

Uj 7&

& unica caufz formalis noftrz ju

Ptj

licet gratiz fan&lificantis, quod Dzus fe folo

fj

vfini

facere poteft ex s. 163.

J

!

d

»

fffhxä

*

F

GO:E[: 7..'«';;'!]"

Idx 1 Wli':;

tuli a,

f—';ïïvdm 3:!1,3

ff þät

Wügi

| Anrr [*

$? (149) ?

iquodfit

; quandoi;

ARTICULUS IV.

t uudt

( nüïltïä

du unumn Peccatum mor-

ts Grta

m caufz Lj

tale poät remitti non vemi[[o

altero ?

gt

" Ermo eíl de peccato mortali : de venialibus? 71

lt & I'»';T

.

enim hac Difp. non agitur , & eftalia ratio de

r p

illis , ut patebitex difj. feg. Poteft hzc Quaftio

j ii

in duplici fen(u agitari.

Primus eflan de poten-

ylus.

tia ordinaria poffit unnm peccatum mortale fine

sf "'ï

alio remitti ? fecundus : an de potentia abfoluta?

r n

Et quidem, quod ad priorem lenfum attiner, elt

gt

omnino certum, non poffe unum fine alio dimitti,

gt

ut patetex communi confeafu ominium DD quo-

t

n j

rum nemo exiítimat , fe dimidiatam mortalium

d

veniam poffe obtinere.

dem aperté fupponit

) mab T

Trid. fzff. g. de mundatione ab originali per. Bape

johunta

tifium , [eff. 6. in tota do&trina de J'ufFificatione ,

Jits luw

ubi', c. 7. C* caz. 10« G7 1. docet, resziffionem

ao

peecati mortalis fieri per infufionem gratia jufifi-

"m

cantis » facientis ex inimico amicum , G beredem

*

.

;o

fécundim [pem vita atevna

Et eadem fe[f.e.1 g*

docet, zon folim infidelitate , per quam & ipft

Fides amittitur ;Fad etiam quocuuque alio mor-

tali péccato , qmmlvz': a0n amittatur Fides, Ac-

ceptam SJu[lificationis Gratiam amitti 5 etgo

Gratia , per quam faltem in moderns Providentia

fit remiffio peccati mortzlis ex cz/. drident, (tare

iO

nequit

h

zriuculus IP.

um

lfo

qali Dum

nequit cem ullo peccato mottali , adeóque nullum

fine altero remitti poteít.

Idem hahetur féff. 14,

queltabol

de Poniteatia,

Similiter Ianocentius IIl cap.

tam: vel qi

jiatummo

AMajeres de Bapti[mo. declarat, otiginale non

remitti fine mortalibus adtualibus : 444 , inquit

Titàiong k

Dominus,quitotum bominem [alvum fecit in Sab-

o Dey

bato, opus imperfeclionis nonnovitt ; & ob hocpec-

fui debuipaff

cata nouex parte , fed ex toto dimzittit, ipfaquo-

W non I

t Dei co

que Scriptura temiffionem peccatt non aliter pro«

mittit , quàm per modum Juttificationis , vivifi-

Üptintm

cationis , liberationis à morte : quz non habentur

lasetrin

gt f

nifi pec remiffionem integram. otmnium peccato-

rum mortalium.

Tistdtytin

U

*

Í

9

.

cujus

AE

172 D fecundo fenfu major eft difficultas

tamenrefolutio ex materia de Gratia , & ex mate-

t

tl

ria de Vitiis & Peccatis petenda eft ; qui enim exi-

unmem'mf

ftimantcum Thorniflis, non poffe peccatum fine

infufione Gratiz fan&tificantis dimitti , & rurfus,

pronitor

Gratiam effe plané incompoffibilem cum peccato

Telbtoni

il

mortali , eó quód fit unica formalis caufa (quam

in fübje&to capaciimplicat componi cum carentia

D. x

denominationis, quam ipfa tribuit ut chu(a for-

Vrl

malis , velut patet inductione omnium effectuum

tienr

formalium ) Juítificationis noftrz , ut loquitut

Pttülklm mo

*Irident. fe/f. 6. e.7. confequenter fitimpoffibile

MTR

D

effe, unum peccacum (ine alio dimitti,nifi perfor-

kl Pt

mam incompoffibilem cum omaibus, — Qui veró

m! thali )(

arbitrantur cum Scotiftis, Gratiam fe folo , &

c'hühujus Ü

feclafo favore Gt acceptione Dei extrinfeca non

"bt

delcre peccatum mortale , nec reddere filium &

dili-

"»uiVlScullig(

amicum Dei, fed folüm triþuere poientiam

gendi

p

Zn uäum Päacatum mortale &c.

1fT

Deum , & operaudi fupernaturaliter,adeó-

w T

|; gendi

que eífeabfolute impo

ffibilem cum peccato Gta-

it ff

H

poffe

3s [l

: tiam : vel qui fentiunt cum RR. plerisque»

infeca

ægmale vt

peccatum mortale dimitti fine phyítca & intr

mutatione peccatoris per extrinfecam condora-

yi, i

tionem Dei,eó quód deftru&io mortalitatis illius

faicin&':v

T

feu debiti pa[ïïvi terminandi indignationem Divi-

, lag

nam non requirat nifi puram extrinfecam volua-

tatem Dei condonantis , ficut. ad extinguendam

n alit?

jonis Y

obligationem aliquam paffivam fufficit pura vo»

yon lib

luntas extrinfeca obligatarii remittentis illam obli-

sextrinfeca Legislato»

m p«

gationem : fimiliter volunta

ris ad extinguendam in fubditis obligationem paf-

fivam exequendi reslege przceptas : voluntas ex-

lus : 0

trinfeca períonz offení d extinquendam in of«

a

fendente obligationem patfivam fatisfaciend; : vo-

yi enimf?

luntas extrinfeca promiffarii ad extinguendam in

gecati y

promiffore obligationem . palfivam períolvendi

j

cunm plüï

rem promiffam ; ex quo capite Deus, qui eft pro-

miffarius refpe&lu voventis, feu voto aliquid pro-

ah (

ii

mittentis, poteft ei relaxare obligationem voti

.

.

TU

absque phyfica ipfius mutatione

qui , inquam ,

j

cum his(entiont, confequenter admittunt unum

j

peccatum mortale (ine altero remitti poffe , ficut

y lo

Ll

05 li

homo condonare poteft debitum contractum ex

ito ex venditio-

i

liberali promiffione, manente deb

,l

jl

d

"|

ne, velalio contra&tu onerofo.

Cüm igitur de-

;. Qu*

cifio hujus qua(tionis abaliis Tractatibus depen

100 y

deat , ulteriori ejus difcuffione abftineb, & facile

ii

[ Ts

quivis colligere poteít, imam (ententiam in Sch

la

n

4

j "

g

(

e

:

:fz

rticulus, F

E

la Thomiftica magis arridere, & hic & nunc füp-

[

poni poffe, velut ex dicendis. 77. 6. clariüs pae

tinitinini

tebit.

B

nl mgh

lisigg

AnTicunus V.

J a

Vaptr nj

JOar gter

"n defadó remi/sáà culpá

lais

mortali maneatveatus paudy

inC/m]hyE

Ddj

vet faltem temporalis ?

fitüm |

T. El

4

1

173

Ü udeendum Y.. Defactorem

iffà culpá mortalï,

tor

" VO

4 J etiamc

)

leieri reatum penz z

ivei

nsa,

Prob,

Qp

aperté ex Scriptura, 44 4:t. 3. zzrjnfijïmri Gr4*

Qd

tia ip[ius baredes fimus [(éecundim Spem vita ater«

Hfm, W fati.s

nae, Ad Rom.6.nunc vero liberaii Apeceato feroi

Wi r

autem fatlà Deaybabetis frutium veflrum in [aue

f*f"ficnfml

Gificationem , finem euim vitam aternam. & c.8.

PüIW titr

qui Spiritu DEIaguntur,bi fant filii Dei 5 fiaue

Ti

tem filii, t beredes,

Idem conítat ex Trident,

hyi

uf

ff 6. c. 9. ubi dicitur, per. fufceptionem Gratia

!

^f

€9 donorum bominem ex iuyufto fieri juflum ,C ex

, N

Jf

llwm[n

dnimico amicum yut fit. beres [(ecundum [pem vita

hi

^

«terut : GU cap. & 4. ubi habetur , pezam etergam

pä

[

W

nj

unacum culpa Sdcramento Panitentia , Uel voto

Ts

di?;'ilftl.

Til

Katio lujus rei fumitur ex dictis; cum

enim peccata, quibus refpondet reatus penz &-

i'lmgm/

Vtma

üf

i

terna , non dimitiantur , nifiper Gratiam, nullus

hi,

AMpt

à peccato ;uf*t:fï:atur-,quin fiatamicus & filiws Dei;

L/]

,

"at

quod frfilius, beres per Deum ,4d Gal. 4. nequt

ngf

Af5

35

e

D) jl

p defatto remiffa culpà mortalic*r,

E

L nun i

!

emici in aternum puniuntttr ,ad Rom, 4. ff enim

chris

com inimici effemus, reconciliati [ymus. DEO,

qmulto magï: reconciliati falvi erimus,

Neque

hares vitae aeternz habere poteít obligationem ad

l,

ponamiaternam. — Simili modo probat Suarez ,

femper remitti, faltem defa&ó,tum culpam , tum

poenam aternam, ex illo ad Rozz, 8. v. 1. ubi Apo-

! (Ii

|

ftolusait: nzhzl enins damnationis e[f iis,

du funt

in Chriflo X Efn.

;

Dicendim. 2, Remiffà culpá non femper re-

I

!

!;W;

D

mitti totam poenam temporalem , ficut in Baptif-

mo. Eftcontra Hareticos no(lri temporis, qui

p m

€x contrario principio inferunt, non dari Purga-

go, 7

torium , in quo pznz peccatorum folvantur, &

jj

operafatisfactoria non effe exercenda in hunc &-

£

7] w'!äl!f«'

nem , ut fat

Hs

L

aciamus pro peccatis admiffis. Prob,

uiin.

ex Concil. Trid. feff. 6. cap. 14. ubi dicitur, fatis-

dnmin?

fattionem , qua eff pars Pamitentia , non re[picere

n

penuam ateruam ,qua fmul cum culpa d:';nir;imr,

ipiif

féd peuam temporales , qua uontota fempersut in

a Ti

Baptifino fit , dimittitur illis, qui poft Baptifisum

m

peccaverunt, — Idem habetur iu caz. 30. eadem

r W/l i(;äL

féff. icem in fejf- X4.e. 2. & 8. can. 12 13. 2 143

,W W gij.

Prob, 2.ex Scri ptura, 2. Reg. Dominus transtulit

g

Pföüüïüm Inum 3 '.7J67'?271."&27)*2672,'6(!!6!22;42'5))

e

blasphe-

r d

"

Z

Itb y

mare fecifli nomen Domini,fili

45 quinatus eff ti-

Í , mortemoriatuvr.,

Í di&lïi EU»':

Vides, poft impetratam

1f

a

veniam culpz Davidadhuc puniri, Sap. 10. Zd4da-

li

g

70 d arlfum eff peccatumspropter quod illi commi-

J&nizusvï

natus fuevat. Deus mortem BeqUe LAWIen gioYten

ideo evaft..— Num. 30. Deuter. 32. Moyfes &

ïG;ïl', j "

j

K ;

3

Aaton

X

*

P

.Arti?ulm F.

nl

Coeti

Asron inpoenam peccati moriuntur, & tamen

Cs

conítat illis fuiffe dimiffum peccatum ante mot-

tem.

ii dis

. 575 Duzrefponfiones ad hac & fimilia

lo&a pof-

rm,quibm

.

lganride

funtadferri

.

una eít, ex hisfolüm probari , po

fiur, g

peccatum dimiffum poffe manere reatum poens

Íolvendz in hacvita. Sed hoc nulltus eft momen-

Tiatfindn

u ; przterquam enim , quod eadem fit ratio p

7l

titlneng

narum in hac velin altera vita ; neque pozeft feré

W. Ab

adferri aliquid contra has; quod contra illas ecttam

Vr difp, ]

non urgeat ; quia que(tio eít ia univerfum,utrüm

dimiffa culpá poffi aliquis. reatus. poeua manere ;

P

quacunque illa fit ; atqueita fi concedatur , rea«

um

tum poesae hujus vitz poffe manere, habemus,

AU u

uod voiumus.

Multó minüs fatisfacit altera ;

« tl

quz eit Calvini , penam nimirum hujusmodi non

TOR (

tam fuiffeinfli&tam à Deo in vindictam peccato-

FUU tl

uàm ad cavenda futura ;

rum pratceritorum , q

' Crqy

tüm tülpa, |

pracer quam enim quód repugnent verba Sriptu-

rz, quia Blas be

mare fecifli , quie pm'uaricdti

lil&ndg 10j

eflis , Deuter. 5 z..

$ 2. Reg. loc. cit, Nullum pec-

Wtj i

&

quodiufhfi.,

catum à juftis poft mortem committi potelt ;

tamen inflicta eft Moyfi mors ob peccata; ficut

gmemiümsl

& plerisque aliis, quas ne

ceffe non eít recenfere.

Fmpter Pfæt

Denique u:raque refponfio fimul cum concl, coz-

MT

vmatur , ex 2. Mattb. 2 ubidicitur, quàd fane

M

&ad falubris cogitatio eff pro defuntlis orart , ut

Rn

apeccatis (ol'uantur ; négari enim non poteft ,

lglfl][. ?æ".

i

quin hóclocó fermo (it de peenis temporalibus ju-

[/

ftorum poft mortem folvendis , dum non eft ul-

mp"ff&g

]tus peccati periculum,

Confen-

þAn de fa&ä ;.emi[]?z culpà mortali, |

Ilf)'v

&un

Confentiunt PP. ex quibus Auguft. c. , Enc/. "

76

ante m

Q illud Pf. yO.ecce enim verttatem G'cyveritatem

inquit, dzlexifli d eff, impunita peccata etiam eo-

nahmpä

vumyquibus 1gnofcis,non reliquiffi ExicGregorius

obut *

l. 9. moral. c. 1 6. intelligit illud So/. c, 9. v. 28.

m p

feiens , quia nouparceres delinquenti, In qua ve-

du

ritate fundatur tum veritas de exiftentia purgato-

fic tj

rii, ut, fitalis paena in hac vita non folvatur, in al«

T

tera fitlnenda ; tum etiam neceffitas indulgentia-

il ct

rum. Ambrofium, Gregorium & alios vide apud

crfum»Wm

Suarez difp. xo. fe&l. 34« — Ratione etiam probari

x m

patdi concinfio, qu& fumitur ex Juftitia Divina ;ut

;gd![u[l L

enim judicat Concil. Trid. feff. 6.c.14. conveniens

fuit,ut,qui in grati Deo poft Baptifmum Spiritum

, hi

fu.

"

S. contriflaverunt , perfe&tam peccatorum remif-

)'usmojlüæ

fionem ( que etiam dimiffionem poeaa involvit )

ftatim confequantur,

hm Pg: (

:

g

Curautem in Baptifmo tollatur omais non tan-

177

d

tüm culpa , fed etiam poena, ita, ut imponere bap-

tizando novam fatisfactionem non oporteat , &

a

"r

non in Pcenitentia , differentiam affignat

x

rident;

NullumF'f

i od

quód juftificatioin Baptifrmo fiat per modum re-

y

generationis, ideóque ab homine nihil requiratur

«t

propter preteritam ; at veró Pcenitentia fit per

l MW

m

modum medicinz , ut ait Origenes 5ors. $, qua

quidem fanat , fed non tollit vulnera ; fítque et»

[

qu

jam per modum judicii , in quo reo ob delicla in-

jj !

fligitur poena.

f

P(]l(H !

Dixi

noa fCmzper : quia aliquando pote

ft eff:

o

li)]]ll

tam perfe&la contritio , ut omnem pa

et

us

m

i

O

cmllfu

N

l

Articulus F.

l

"

6

2

[ Anäeff:

temp

oralem deleat , prout judicat S. D. bic4. 86.

Á mpta

dimiffà

art 4 dumnonait. reatum »oena manere

papeltot

ldem docet 4. contrá

Dixi uten

culpà. fed poffe manere.

enies. c. 7 * ubi ait , potfe converfionem mentis

btewtlar

jn Deum &in deceftationem. peccati eífe tam ve-

lum iliqui |

hementem, u: perfecté remiffio peccati confequa-

dm adit r

tur non folüm quantam ad purgationem culpz ;

tonttio la

Íed eiiam quantum ad remiffionem totius poenae

i contri

Confentiunt communiter Theologi, qui etiam

Q if

cum sS, PP. talem dicunt fuiffe Poeaitentiam S,

Aim dr

L

*

vemittuntur ei peccata multa Go

Magdalenz

ts vl

Luc. 7.v. 47. nim

itum cum plena etiam poenz

$

onatadile&tioai, ^ Idem defu-

L

remi(fione proporti

4

Wtl ]

bi

miturex Trident. cit in zz/2. 174. quatenus I

m!füffm d

folüm definitur, »ox femper totam panam cum CH

ii

paremitti. Idem probari ulteriüs poteít hac ra-

A

-

TMasth ii

D

tioze

H

contritt

o v.g: inten(ía ut unurm, licet femel

tftang

elicita non deleat peccatum quoad omnem reatum

o

fültstns

cenz , tamen fzepius repetita, V

*5*

ter vel quin-

AU i

quies , poteít delere

omne PCCCB(U(H 3 ergo con-

vel et á ut octo

U n

tritio intenía ut tria vel ut.quinq;

Utl

a vice , quä

poterit delere perfecte peccatum prit

"t

elicitur ;poteft enim unus actus inten!

us adequari

o

Atj h

id, ad quod pertingunt plures remiffi. Similiseít

L«

t

ratio,quam Suarez indicat : contritio remiffa fimu

P(]

Tty I

cum altis operibus poenalibus poftea exercitis tol-

"»us,g

L

lis toram poená ; alioquin enim non poflet perfedté

tünrm,,l

Dl

abolere peccatum : (ed coniritio intenía poteft a-

lt

quivalere conuritioni remiíIz G alijsoperibus.que

LT

'1 imu

: Ef'rctllme

mlllu;gæ

p

*

j An defattó re;ki/ï—ä culpimor;*æli :

c. pv

lt fimul famptatollunt omnem pcenam ; ergo etiam

inere d

ipfa potelt totam poenam tollere.

t . 0n

Dixi autem

.

D

montotam : quia femper, quan. 179

ytem mu

do remittitur culpa & poena zterna, remittitur e-

effctunt

tiam aliquid poenz temporslis, quacunque tan-

a od

dem adfit contritio.

Ratio eff . : quia quavis

pnem d

contritio efta&tus ex obje&o non minüs bonus ,

totus gt

quàm contritio etiam perfecliffima , licét non fit

gg j Q w;

a&tus'tam intensé bonus : ergó fi contritio perfe-

centnt

Giffima valet ad remitfionem totius poenz tempoe

( m,ïlr:-' Ó

talis, valebit contritio etiam minima ad remiffio-

»

T

nem aliquantz poenz, juxta proportionem fuz in-

Jine

tenfionis. . Et colligitur hocex T'id. feff. 6..«.7.

, quii

majorem effe infufionem Gratig in eo, qui melius

um a

difponitur, etiamin Sacramento : quo fit , ut fi va-

odl

rietas in difpofitionenon it , poena etiam tempo»

uvn,liïflfig

"

ralis fit equalis,

Etvatio aprioricfd ; cüm enim

)mpgmm-*

reatus poenz remporalis non repugnet faltem cum

v

lg

L

Gratia remiffiva culpz & poenz aternz , fed ad

1j ergo E

fummum cum Gratia majori, vel majori ; major,

at

autem & major Gratia foldm producatur tunc,fi

ia

adfit perfectior & perfectior difpofitio , confe-

quenter in defe&tu difpofitionis perfc&lioris ma-

if

gui

]

j

nebit aliquis reatus poenze temporalis, feu non

I

Jf

]

T

producetur tantus effectus , quantus fuiflet proe

u

u

d

dud&lus, fi melior difpofitio edfuiffet, uti etiam

at

eontingitin caufis naturalibus'

H P[]mx'

Dices 1, Satisfa&tio Chrifti eft infinita : ergor89

r

remittit totam poenam. 2. Alias fatisfactioChríti

9j

nJ)

non effet fuperabumdans, 3. Gratia Chrifti non

eftminüs efficax, quàm peccatum : ergó cüm per

Peccaq.

1;8

"rticulus F.

At

peccatum tota fimul poena & cülpa incurfatut, per

qui hi

Gratiam Chriíli utraque fimul. remittetur. 4

exeinta ,

L

o l'onire

Culpa eft caufa poenz

b

ergo cüm ablatá cauisá

p d

tollatur effe&tus , remi(sá cu!pa remittetur poetia

tem; ;orahs,præfertlm cüm hujus remiffio facilior

&B.ctin;

fit, quàm remiffio peenz eternz.,

y. Quia Chri-

Rtllqua i

Trtronim

ftus , dum remifit peccata, non legitur injunxiffe

li

Poenitentiam ; ergo fxgmxm eü prater remif-

fionem peccatorum ad ueäendam penam etiam

fut f ij

temporalem non requiri aliud,

nirlimor

18i

Refp. ad primm, ncgando confeq. quia fatxsfa-

(UttS qmn

&io t

.rzül hcgtfum initi valoris. fm itó tamen &

DEUS IMPM

propo

ojtionató modó aoplicatur nobis.

Ad fi-

Wt ]"PP [

cundum idem dico, nimirüm (atisfactionem Chri-

QUX v

umfoluug.

fti effe quidem füperabundantem quoad ] fufficien-

tiam & ina&lu primo, nonautem in actu fecundo,

Mibtotlure

ex defe&tu applicationis lberi arbitrii , per cujus

OOU

variam difpofitionem illa fufficientia varie reduci-

Go

tur in a£ctumexercitum. 7

;ltm Haum Rcf,v Contt»

[/7] Uöllm

dendototum; i homo dcbité cooperetur , & non

T. D] "Ml

fit defe&us in difpofitione liberi arbitrii.

hd 4

htj !

ii

dico, culpam effe qmdem cau!.sm qesng in fieri ,

mj" Mb

nontamen in confervari.

Qtttdi

d id , quod additur,

lt

faciliorem effe remiffionem poenz

temporalis »

At

I

quàm aterng. Kefp, id verum efle , fpeQando

a

r

pluralitatem mediorum , qua plura funt pro re-

nglntde '

miffione poenze temporalis,quàm zternz, non aue

P

tem fpe&an do idem medium, v

c. Gratiam fan«

Htb

alfiCäDtemaqucæ remittit poenam æcermmpropter

mral

[01 va

repugnanttam cum illa, non aetem temporalemy

lt

(

eum qua noa repugnat.

- $. demim dic»

oU

QUs

qUG

" flcfaää rm;;'f:—ä culpá mortali óv. &f g

Vrtathy

quód Chriftus potuerit id facere per poteflatem

excellentiz , quo tamen non obílante ap: rohavit

mittetur

y abititi

opera Peenirentium,

iNecetiam fequitur , quàd.

titteu [

ipem defacló fiat , cüm contrarium pateat ex CC,

n'.lmf) flih&

& PD. cit: in z/m. 74. C 176.

j Qu

Reliqua Hareticorum argumenta, que nonjo,

E

funt magni momenti , vide apud. Bellarminum

*

r iil

lib. 4. de Ponit, Valenz. 1. 2. difp. 6. q. 17, p. 1.

| prætcuää'

Fænam [

Suar. /ic difp, 10 fe&&, 3. Non efttamen omitten-

dum teftimonium Chryfoftomi bom. f.de Penit.

i

loquens enim de poenis peccatorum ait ; quód

l quvl

i

fintoutt

* DEUS imponuat gobis pynam, non de peccatis fite

li

U ^

maens fupplicium , féd ad futura nos corrigens 5

—

y

quibus verbis videturapprobari fupra allata Cal-

lionut

vinifolutio.

Refp, Sitotus locus legatur , mani-

uoaJ M"'

T

feílé conftarg non effe mentem Chryfoftomi, do-

iil

u

i

cere , poenas non infligi à Deo in vindictam pec-

L

catorum prateritorum ; fuprà enim at

.

Zze PEL'-

antelto

f

cantes ( immundi manentes effieremur deterio-

"T

!/ ]

v65, non remifis mobis [spplicium , fed. vidit boe

rtifs »-'f'

manifefle , quod peccatis ipfis nou eminus damna-

s. ^

fum [it nonpuriri. Cyuare ne fibi in paucis verbis

contradicat , aliquo modo verba in objectione al-

1,,3043&«?5

Card, Be

1l5

us

tm. loc. cit.c. 2

lata explicanda funt.

, u

"]

ait, folüm velle Chryfoftomum, quód Deus ma-

2

(l

gisintendat in poenis vtiliratem noflram, quàm

jl

u

punitionem peccati , & ideó peccata ulcifci,quia

viot

idnobis utileeft. — Pauló alitet alii, qui volunt,

sziwf

Chryíoftomum , caufam adferre , cur DEus non

qpni

s

dimittat poenam. ftmul 'cum. culpa poenitentibus

p

€ au-

,

i^

poft Bapufmum , ficut in Bagtifmo : docer

ten s

qb

p

At

e/Articulus P.

160

Ms

tem,id&ö nonremitti, nenos ex DEI indulgentia

MR groriné

occafionem fumamuspeccati, non autem, quia

0,4t ol

Dzus dele&tetur in fumptione poenarum.

dtio atv

183 Ex quibus Co//igirur 1. quo pacto remiffa cul-

titurpi

pacommutetur poena eeterna in temporalem , ut

dts cujsd

loquuntur Durandus , Medina, & alii : quia, ut

Quiratont i

aliqua tamen eflet Juftiti portio, & jufta effat ali-

Aem P(r Q

qua vindicta , loco poenz eternz infligitur tempo-

fririnordin

talis talis & tanta , prout magis vel minüs mereba-

petlitgt o

tür puniri peccator, & prout magis vel minus cref-

Tfäiüipænæ.

cit Íatisfa&tio contritionis,

WO a

184 Coligitur 2. Poensm , quz dimifsá culpà fol-

fmpænam k

^

venda manet , modó effe majorem , modó mino»

U b

rem , juxta paritatem peccatorum & contritionis;

Blf

manifeftum enim eft, quód fj ex inzqualibus &-

?:iC uf Qu

qualia, vel ex &qualibus inzqualia detrahantur ;

E id Wume

qua remanent, fint inzuualia : f ergo fintingqua-

LT

n

lia acceptanda induobus, aqualem autem habeat

uterque contritionem , vel peccata zequalia fint ,

Qu

inequalis autem contritio, major uni quàm alteti

Pitnec.

pacna manebit folvenda , ilti nimirum, qui velgra-

ü'f'j' pl (

A

viora peccata habebat,vel minüs intensé contritus

"

a,

eít ; pluraenim vel graviora

peccara plus poene

r

LU

merentur , & minorcontritio minus de poena fe-

RUT pame

mittit , ut per fepatet , & conflat ex ffræcedenti-

TFM !

jf

h)

bus.

Juxta qualitatem 1gitur. peccátorum

Ttigse

l

"

d

magnitudinem contritionis modó major , modo

Rb

minor poena remanete

j Qtfe ü

Qu

4(0 09

385 Quares 1. Quomodo remiffó peccató poffit

DEU

manere reatus poei sablatà enim causá aufertur

ncimmon

etiam effectus : peccatum autem eft caufa reatüs.

Refp-

".

N

-

"

b

Íp d?faää remifsà culpamortalicc, — Y6t

Refp.ex S. Th, imdifl, 42. q. 1. 4. 2. poenam de-

idulpa:

beri proximé rationeinordinationis relictae ex pec-

Utem, i:*

cato, ac proindetam diu deberi, quamdiu ea inor-

Im.

dinatio manet : per peccatum autem non modó

»remifïz d

inducitur privatio Gratiz, fed etiam privatio or-

at

dinis cujusdarn,in quantum, qui peccat , plus ali-

li : q'lilfv

qua ratione incipit habere quàm debeat ; quamvis

iü[h El'ïfz

autem per contritionem & remiífionem peccati

onurtt

prior inordinatio femper tollatur,non tamen fem-

uinüsme:z:»:

pet tollitut pofterior atque inde fit , ut remaneat

dmintid

reatus poeena,.

Addit S, Th, 1,2. 4 87. 4, 6. re-

mifló peccató per infufionem Gratiz manere qui-

iab

dem pzenam folvendam interdum, non tamen om-

qud) n

nino fub eadem ratione , qua priüs ; nequeeoim

contó

poft remiffionem peccati habet locüm poena fim-

i li

plieter, que involuit omnimodam contratieta-

ii

tem ad vo'untatem , fed (olüm poena latisfactoria

Ü ülllin?".k

acceptata per voluntatem , ut peccatum eft remif-

,auïcm hg

Íum.

Quares 1. An . remifsá culpi tollantur etiam186

"

iqi

reliquiz peccatorum ! Refp. 1. S, D. bic q. 86.

g

z

art. 5. pofle poft dimiffam culpam remanere pec-

Asädw !

i

catireliquias,| Nomine autem reliquiarum intel.-

u t ligit hoc loco difpofitiones,S& iaclinationes ad ma-

Ws yi

! ium, ut patet ex Corp, err.. Dum autem ait, poffe

(íud Temanere, fienificat, poffe etiam interdumaufer-

od

[ri omnes reliquias hujusmodi , ut patet ex refp. ad

i

l

fí

"T n

1. Probat hanc propofitionem ex co, quódid,quód

tenet fe ex parte converfionis, manere poffit fub-

, lato eo, quod eft ex parte averfionis : ille autem

p€

W

"

ones ex parte convexflq-

E

,, inclinationes, & difpofiti

»

L

ni$

L o

l:

]

$

Ariiculus F.

162

i y

nisfetenent. Neque enim Gratia habetqppofï.

filtet n ,

tionem cum illis, & aliundé conlst experientid ,

U ritio

illas manere poft remiffionem peccati , ficut ma-

næiüdi"r.an(

netfomes c oncupiscentiz poft remiffionem pecca-

tüfe t

ti originalis ; con(tat enim, eos , qui funt peccatis

mm,&re

affueti,, etiam poft remiffam culpam fentire incli-

Wa

nationem & propenfionem fimilem illi, quam an-

i

b

tejullificationem exprebantur. — Refp. 2. reliquias

Dttllony.

peccati

manere debil tatas , ita ut non poffint am-

|

'ittgg

lius ita dominari , & faübijcere hominem ,

ficut

p

1

hlyi

ante Ju(tificationem : quod interpretatur Suarez

1 FK)C ?ïænc

non tam de debilitatione per diminutionem in

miïä?ï'ïäe

)

füo effe intrinfeco, quàm per adjectionem Gratias

& auxiliorum.

aof

t

Vatüni

1

AnTicurus VI.

näiummmnö

At tj

There

"n per abfolutam poten-

iv

T

Ham pa[äf Deus rcmättew cul-

e mml I7

i

Pï&"leri[ug "

l

pain mortalem non rewijs reatii

H*gm,&

Wügud

p&v eieraa ?

&i

ii

A Ffrmant plures ex RR. & pro ftabilienda

MT

'187W

E

opinione fua prenotat ,

reacum poenæ eter-

MM

nz diftinctum effeà reatu culpz,quod ex "Trident.

ia Iny

féff. 6-cap. 14. defumunt : unde ajunt ; in D&O

il

IHUVIQ

refultare duplexJusadveríüs peccatorem ex actua-

h

mnüxdgh

li ejusdem peccato , unum ad rationabilem indig:

fo, 1

nationem , aliud ad juíté puniendum peccatorem»

T

r

Illo [ m

Va

2;2* per aäfälz;ta?m potentiampoffit

ö*c 163

b

l

fimiliter in peccatore duplex debitum paffivum ,

:perieum.

unum , ratione cüjus conltiruiturobjectum Divi-

M

nz indignarionis , quod debitum vocant reatum

n o

culpz , maculam , & malum fimpliciter in genere

m

moris , & per hujas remiffionem peccatorem fie-

inittit

riamicumyel faltem non inioicum Dei.

Aliud

li qui

debitum ab illis dicitur restus poenz,ratione cujus

, 1.

potell homo à Dzo juflé puniri prooter actoóm

y t

praceriti peccati;Gt per hujus remiffionem homoà

yine

poena abíolvitur.

T

Hócptenotató. probant fosem (ententiam pri-

188

jmynoutt

55 à paritate Judiets humani, qui poteft proximo

x Gd

condonare'offen fam fibi illatam per furtum , &

tamen fepé non potet condonare poenam, quia

hociion pertinet ad illius poteflatem.. 2.. Daat

J!

infntiam in peccato veniali , quod fepe condo-

naturomninó quoad'culpam reli&tó dcbitó poenz ;

fimiliter ratione peccati mortalis remiísá culpáre-

j

maauete folet aliqnod debitum poeaz temporalis,

ex nim.Y74..— Quód autem poffit aliquis actus

T (l

prateritus remaneremoralitet in ordiae ad unum

.oTW

effe&tum, & noa inordine ad alinm , qui ex eo-

v2

dem a&u derivatur , probantab e

AR

mplo : fic qui

ex malo fine, v.g. ad extorquendam copulam illi-

Jl

-

citam, promifït virgini Matrimonium . reus eít

(]ïüm

ii

ceulpe coram Deo, & fimul tenetur Virginem

i

n

ducere inuxorem : deinde i conteratur de pec-

cato , non eft ampliüs reus culpz coram Deo, ni-

l,unl !

" QJL

ub

hilominüsdebitum ducendi perfeverat ; econtra

i5

veró , fi moriatucinterim mulier, non manet pro-

chsäW"

miífio in ratione debiti illam ducendi ; potett ta-

53

men

rticulus IF.

164.)

: Jn;n

men mane

tein ratione peccati coram Dzo ; unde

tv

inferunt , hominem effe dignum poená , non cone

Appritof

fifterein hoc pracise,

uód peccaverit & non (itei

Rtondoro

D

condonata culpa feu o

enfa,fedin hoc,quoód homo

leScarential

&

pcccaverih

peccatum aCtuale fit dignum paena,

.

gotaudiy

cenanon fit ei condonata

P

hinc dignitas ad poe-

P

i

nam connotat €

flentialiter przeter actum prateri-

tl

] fatisfa-

tum carentiam condonationis poena ve

fs

Sic illi fuppofita pof

&ion s aut fatispaffionis,

H

fibilitate condonationis extrinfecz ; quamvis ete

Trtptugt.

iam hac fuppofitafsliquas ex addu&tis rationibus

fmlgj

acriter oppugnet Dicaftillo , t doceat , reatum

Wolt g

cenz eternz etiam in confervari. neceffario de-

culpz tanquam à fuo fundamento.

pendere àreatu

T

Mu

18

Verüm, qui

dquid fit fappofita condonatione

dum eíthic & nunc, in fta*

IT

extrinfeca , fupponenc

Wtf

tu naturz elevaue non effe poffibilem condona-

T ?hïhü :

tionem illam puräextrinfecain, íed omnia pec catà

Wtrtig.

mortalia neceffario remitti per condonationem in:

r'buiprobaz(

trinfecam feo infufionem Gratiz fanctificantis, ut

l?' u äv,

notavi in s. 72. ex communi ] homiftarum,

b lmy

j

qui docent , transacló peccató actuali manerein

It a,

anima maculam quandam caufatam à peccato pr&-

ïlbllug[e

terito, & in hac ma«cula perfeverzrdhabituali:er

TMl ]

fU)

'Theologicé peccatum,quam maculam conftituunt

mmm

L

carentia Gratiz fanétificantis, prout. hzc inducta

uenter inferunt,

!ä leW,E

eítà peccato prarerito ,& coníeq

Afj

p

hancmaculam feu. peccatum habituale toili non

^

!li'lf

potle fine infufione Gratiz fan&tificantis,per quam

À Dtm

Qu

iternm homo convertatur habitualiter ad Deum ;

M"am

,

& scquirat reCtitudinem debitam in. ordine ad fi-

D)

nem Qum füpernaturalem , à quoratione peccati

z

at

— aAuper abfolutam potemtiampoffit cc,. Y6g

)r; ut

fuerat averfus, & converíus ad creaturath : quo

À nonq?

fuppofito facilé negant , remitti poffe peccatum

At

per condonotionem puré extrinfecam, cüm in hu-

, quili

jus carentia peccatum habituale non confiftat , e

M

l

ym p

quód authorhujus carentiz fit ipfeDeus;qui tamé .

gnit d)

effe nequitauthor peccati habitualis.Hinc in variis '

lum pf*

Scripture locis habituale peccatum permaculá ex-

Ts

plicatur : Xofue 22.. quod peccaftis in Belpbegog é

igplt

uqyin prafecntem diem maculabujus fceleris ia vo-

; quan

"

ispermauet, Ad Ephe[' $ .ut exbiberet fibi Eccle-

(is d

fiam non babentemmaculam.

Et .Apoc. 1 4« ffae

(f

macula enim funt aute tbvouum Dei, ltem Eccl,

g

H

.

*

L

47.dicitur

Doninunus purgauit peccata ipfius

Q fundemü

ergo peccata debent eífe maculz, fordes &c. Ex

qonit

quo loquendi modo colligitur,maculam illam effe

1 nullhif':ï

intrinfecam animz non fo!àm moraliter, fed et-

j

iam phyficé : lioc enim denotant verba illa , per-

onti f

mauere naculam ,munsndarvi a maculacfc. ut plu-

p

ribus probat Clariffimus P.Mezger Tra&. 6. 4ifp.

Porró hanc maculam aliud non

I90

ia

Z2. AYt. 1 $. 3,

omd-i

r

effe, quam privationem gratiz , docet S, D. /ic

yjl £

art, T. 4d 3. ubiait : sacula ( id eftpeccatum

4 p«

10j

habituale ) zo» ef aliquid pofitive in awima , nec

u

/

"n hä

frificat privationem filam , fed fignificat priua-

m

ttonemquandam nitoris animain ordine ad fiam

4ni

m hzï

M

cau[am,que eft peccatum.& ideb, diver(a pecca-

"U

t4 di-verfas maculas inducunt.

Et i» 4 di[l.

i

] qoli

18. « Y arte . macula vero fne gratia non aufer-

st

tr, Denique , utadvertit Dicaltillo 7racf. 8. de

p*

f2

Sacram. Panit, difp. . dubit.vi. num. 3 24, diffi-

O;mneä

culter affienatur obje&um hujus condonationis

hs

extrin-

g

hr

166

hrticulus VI.

fielaoma

extrinfec * quia cum in featentia admitrentium

Dumferi

hancextrinfecam condonationem peccatum ha-

bituale confiftat in carentia condonationis fi vult

ttifeeum,

condonare, & deítruere péccatum per condona:

t HQ(P n

tionem, cüm peccatum non fuiffz fic impoffibile,

tontmpt

folüm videt,r reftare, quod velit condonatio tol-

Wettqudeg

*

lerecarentiam | fui

»

fui. autem carentia non tol-

Atf i

:

^

Wa /

litug , nifi peripfammet ; ergo aliud non vult,

UL

:0d

tamen nullatenus videtur

lii d

quàm fe ipíam : qt

&dimirtendum

*

.

lilinta

tuim qijlï) condonatio extrmfeca

H

"

erum ; Decretuni

8j

j

T

eífec aliquod Decretum Dei li

autem liber

m conno

|/!

at altq

d ob;e&tum crea-

lstl

tum àfedi

inétum ex 7ra& ; de Deo.n 629,1üm

U fraeri

quia nulius actus voluntatis per hoc præcisä,quöd

?Sff]m :&' &l

auferat carenuam | fuijipfius ; praitare potelt ali-

LOm "

quem Í;ecialem effectum , five

pofitivum, fivenee

n iu?WHï:

i(f'(l«'?ll!,;—;l

gativum , ut videre eít apud Efparzam Jjeq. 6«

Ülenttn,

art.7.

I

Aliudeft, dum homo

lteri. remittit injariam

Müg.

fibiillazam ; hic enim folümaffecliva, non efe-

ïg

01 gt

Mif

&liva(qua fape non ell in ejus pot:flate ) dileclio-

TM T

füj

ne fundat amicitiam,& ideó reconciliatur1llt affe-

a'lm! ü

Vinj

Clivá fui mutatione , telidto remiffario ex parte

h

131

Cüm

lg

fua in ftatu inimicitiz , in quoanteà erat,

nDI[ue

autem Drusíolüm cffeive amethominem ,. nec

Wi

ipíe in fe mutari poffit ; per mutationem intrinfe-

mifi'n

Al

AK

cam hominis redintegrat amicitiam.

Sicut ergo

q V r j

m

T

offenfz humana nihil ponit. intrinfecum perfonæ

!

j

Pt

offendent! , bené autem off:nfa Divina ; 1ta fimi-

Totic

Iiter tieceffe eft. ut hzc, non veró iila, per formam

Uhls mn,

Tij

intrinfecam auferatur.

Caterüm fi pariras ab

Iu

offcnla

p

167

Aiape;abf olutam potentiam poffit ä-;.

j

offenfa humana aliquid probaret, probaret etiam ,

Deum fieri nobis amicum períolam voluntatem

eccatft i

Bons L

extrinfeeam, ficut homo fit homini amicus ; quod

NI cont

tamen neque AA. admittunt, docentes, condo-

nationem püré extfinfecam remittendo peccatum

t smpofïihu':x,

facere quidem de inimico non inimicum, non veró

ndonito'

4

rencia mont

facetre amicum , Q

i

ui eft effe&tus folius Gratiz fan-

Gficantis.

Ahud item eft deremiffione voti

5

H

jud non

hocenim , civz dependeat à voluntate acceptantis

ao

illad juxta dicta fi nolit quis ulteriüs habere feuac«

" entii

ceptare Jus, hocipfovotum nou obligabit, Hac

; Dut

T

ex aliis tractatibus indicáffe fufficiat , qui plura

dl

de hac materia (cirede(iderat ,. videat Thoaiftas

jua GJW

"

patfim , & ex RR Dicallilium , & Eiparzam cit,

x p

item Vafquez t, 2.d/p.206 c-2. Hac igiturfen-

f

tentia fuppofitá.

iil

Dicendum, non ;wh"*: etiam pe*zb(bluïam Dei192

m

potentiam remitti eulpam , ni(1 eciam . rerittatur

peona acerna.

Probatur : reawusculpa remitti

i

non poteftni(i per infufionem Gratiz fan&tifican.

]

jjo, I Ü

4

[

tis ; [ed hoc ipfo non pote(t remitti culpa , quin res

[,üä[f)dlmi

mittatur reotus poene &terna ; ergó. smiz, prob,

1c.hazunl j

nam fuppo(itá hác fententiá reatus culpae & poenae

ifiro N

J

&ternz habitualiter manent per carentiam gratiae

gt |

[]

fan&tficantis inductam à peccato praterito : fed

p

hac carentia formaliter collitur per gratiam tane

jon

qin

Yl u

quam per fuum oppofitum : erg5 (1 per gratiam

fiat remiífio culpz ; hoc ipfonon poteft non etiam

w

fU

remitti r:tuspoeuz eternz : unje ipfemet Lugo

jyino

D

nobis contrarius fuppofità impoffibilitate condo-

i

j p

nationis extrinfece hanc fententiam approbat,

"a

u

L 4

Prob.2,

ss

m

,

168

Articulus: FI,

Anper

Prob. 2. quia implicat, ut quis. rraneat amicus

lt homii

Dei, & fimul odio habeatur à Deo : fedhocfieret

pituo nf

in dato cafu , (i nirirum rémifsà colpá non remit-

Ws autcmpo

teretur poenazterna ; ergó. s. prob. talisenim

Citpoffll

effet amicus Dei , ut füpponitur, cüm ei remitte-

Dateruft

"thlcoy

retur culpa perinfufionem Gratiz fan&tificantis :

& fimul haberetur odioà Deo ; nam voluntas in-

fexilt i

fligendi poenarmn zternam non poteft non procede-

piltoChi

reexodio, cüm h& poeaa fit malum extremum

hllmiui,&ad'

hominis, & faciléavertibileabillo , fi Deus vel-

ii od ag

let ; non enim videtur , odium effe aliud ; quàm

QU vertn

alteri vellemialum. Loquimur autem non folüm

Palïusx habue

depoena damni , fed etam de poena fensüs, Vlte-

Q n

rior Ratio colligi poteritex dicendis.Art. (equente,

Biliei

193 ' Dicestamen y. Cum amicitia Divina ftare po-

4l i

tefl voluntas infligendi pcznam temporalem: ergó

il

etiam aeternam.

2. Po:eit

entale remitti , &

Eïlä"lïi(ug]

tamen remanere obligatio ad poenam illi debitam:

""mlTIOng ,

ergo etiam mortale.

j. Chuitus non obftante

ab"ddïin&,

intetna amicitia potuit tamen habere , & habuit

A Ut p

|

adtempus obligationem ad poenam feníós ; ergo

MT fl

fimiliter&c. — 4. Non videtur enim effe uliaim-

W"Jllfhti;

plicantia, ut quis maneat obligatus ad poenam per

p

lque

refpectum ad publicam Juftiiam , & tamen fit

LT

as

amicus Principis , à quo propter offenfam ad poe-

l D

N

nam fuit damnatus.

cal"* n

W

194 Refp.ad primum , poenam temporalem effe or-

i

BLm

dinabilem in bonum & beatitudinem illius , cul

lür j

(

peccatu m dimittitur , nec habere reþugnamiam

0n lim.

Wt

cumamicitia Divina : & prater hoc , quód ope-

IT

)cons

UET

lfibu:s Poenitentia facilé evitari poffitmultüa

dätl]m

i

ducit

m

-

dnper abfülutam potentiam pajït ej*a 169

nett r

ducit homini, abílerrendo & coércendo illum]à

edhodit

peccato in futurum., Vide dicta in 245 1 8 G. R.ea-

j BOR

tus autem poenz aterna eít inordinabilis & in-

j lii

compoffibilis cum utraque , cüm in eo; quód pee«

nánt?

na zterna fit, nihil (pondeat utilitatis , & ex ipfa

TOU

&ternitate extremum malum , quod inimicis in-

yvolutii

ferri folet, inferat, Idem dicitut a 2. & 3. nam

Hm0n Plüdi'(f

patfioChrifli erat ordinabilis ad felicitatem generis

m ext

humani,&ad augmentum accidentale gloriz Chri-

fti; quod facere non poteft reatus poenz aternz.

l (IDM

did d

Neque verum eft, quód Chriftus per hoc, quod fit

gt mf

patfus, habuerit pezam fenfüs ; hec enim cono-

j

tat effentialiter peccatum ; fed potiüs illa , quae

Til

"

patfus eít, erant fatisfacliones pro pec: atis noftris.

yità [

"Ald 4. dico, fiin allatainflantia de Principe non

| oraïemïfä

eftimplicantia , ratio eft, quia hic poteft affective! 97

fieri amicus, optando alicui benum di(tin&tum à

k retii

jili

remiffione peenz , item quia in Principe locum

eh?ï!ï

; gion Obï:f:

habet diftinétio perfonz publicz & privataecon-

Cfïa& "

tra Deus fit amicus per Gratiam, per quam vult

y al

illibonum felicitaus ateraz, confequenter nequit

publica Juftitia exigere pasnam zternam à tali ho-

lim Clk yu

" mnlmä

mine; neque in Deo locum habet diftindtio per-

( um

fonz publice & privat , fed Jus, quod hibet, ne

It

hnif

ledatur per peccatum,& quod lzditur , dum pec-

catur , eft effentialiter fupremum ; hujus autem

)oralemem

fupremi Dominii pretenüo in hominem remitti-

tur per. Gratiz. fan&lificantis infufionem ; unde

i jb

non remanetaliquid, rauione cujus homo

s

"Ya

ter-

ff

müüämk

auod *

nüm puniri poffit, — Ex quibuspatet, quid ad fun-

g

g

dainenta in z22.18 9.(it refpondendum,

dw

À RTI&

46 (170) Es

Aj

titAA

Anricurus VIL.

qo n

g ln

ginillus

Mm intre

n peccatum remitti po[fit

Ahutiy

pro iuflanti , quo couuittitur $

lipiliezn.

Id ff

196 r Y /Ec que(tio apud pauciores in terminis agi-

UT

4 L

ttatur : videtur tamen magis communiter

inülgendæ ;

refpon(io negativa fupponi contra Lugonem d*

qUUdlUs, J

Ponit. afz'/p.:7. fe&. 8. num. Y26. & ex parte con-

terper

tra Qviedum i eontrover[. 4.puntl.6, quam no-

L : iniflgn,m,

viffime amplectitur Rofmer de irt.Penir. art $.

Wt pe

Advertunt autem prz it, A. À. fententiz affir-

100 ts

mativze, & fupponunr,queflionem hanc non pro-

TU s i

cedere de rem ffione,aut condonatione Dei tnirin-

G

a i

feca; qua fic defadto per Gratiam ían

Cüi

1cat

nrem ,

ttnia' VC] m

qua dicitur unica cauía juflificationis noftre , &

Tur fer [

ro effe&to formali fic habet remiffionem peccati,

n ll T

i

uthomineni fimul pofitivé con(tituat amicumDei

P Omu Qtin

& lilium adopuvum ; hoc enim titulo expellit

od g

Tfet

peccatum : eít ergo folüm quaftio de remiffione,

m

02 fieret per condonationem extriafecam , cujus

dtümlïur

effectus eft reddere non inimicum , licét ad po*

P td"l dlmul'

fitivamiamicitiam non perducatillum , cui fitcon-

LU

l

donatio puré extrinfeca peccati. cujus poffibilitae

flm[u (a(

tem transmittimus.quia tota difficultas có recidits

quwllm*f

an aliquid condonati , adeoque deltrui poffit. pro

ceptav

eo inflanti , quo fit ? five deinde condonetur pet

äluvx

j

formá «xtrinfecá five intrinfecá : quamvis, ut in-

U

D

ra

—

n peccatum remitti po]t't-eä'c.

r

frh exAA.horü fundament, patebit;pro eo inflanti

l

quo remitteretur peccatü , non repugnaret adeffe

gratiam fanclificantem , adeóque nihil obítaret

quin illius peccati remiífio etiam per condonatio-

nem intrinfecam fieri poífet,

ij

"Advuertunt. 2, Nomine peccati a&tualisintel. 1 97

j

ligi liberam aliquam a&tionem hominis, qua ex

Íe eft offenfiva Dei , five apta Deo dare jus ad

m

odium inimicitig ac poenze , peccatori ut inimico

eprii

infligendae

*

5

non hoc ipío autem acceptari ali-

Lugoncm j

quod jus , quod offeratur ab altero , quotidiana

ü p][lt q

docet experientia, nam eí!o nobis cff-ratur jus

jf at

ad indignandum & odio habendqfn inimica-

biliter per a&ionem de fe o

noftri

uf "

m

non tamen [equitur, nos co

tàn-

hancn?nï"'

eum jus illud , immo laudabiliter;&imus nonace

J

I

j

ceptando, id eít, condonando, dum infertur of-

gnäiäiln

Iv

fenía, vel etiam antecedenter : & tali cafu dici-

js 10

m l€

tur fieri offe»fa (ecandüm quid fa&ti , non autem

gnam pec!ïï

f

Íecundum quidjuris ; faftum enim defirui non

u amiwm .1

peteít , quin factum (it , fed juricedere potfamus,

quod haberemus ad indignandum & concipien-

uo 9f

que W?

dum odium inimicabile.

Unde jus non quidem

| gfecam, fül'

deftruitur, quia necdum extititin nobis , fed 1m-

It

pediri dicitur, qnia, quod poffemus habere;no-

w,fl((c:

]umus, Datur itaque pet actum offen(vum in

fils

Ll

l

T

"

ölhy

fimili ca(u jus remocum , non item proximum ,

jusa

T

quia illius effzctum impediaus, no:eado illud ac-

fif

Ceptare.

x

p

h

His fuppofitis probant fuam . opinionem ? pec«1 98

ia

catum actuale eit actio libera hominis ex fe of-

m

fen(iva

r

p/

972

eArticulus VH.

llir : &

fenfiva Dei , five quantàm eft de fe , apta DEO

Diononef

tribuere jus inirhicitie contra peccotorem , &

condonatio D El libera eft - volitio De: non

timamy

acceptantis hoc jus five cedentis juri. oblato

Ils qu

D

[

J

ad odium inimicitiz

atqui hec duo nul.

km indign;

lam inrer fe dicant oppofitionem ; ergo pro eo-

Wen,

dem inilanti (iniul hz«c duo confiftere non impli-

l, jj

Cat. sin. prob. et(i jus offeratur alicui favorabile;

Waun

liber eftillead ejus acceptationem vel non accee

uY

prationem ; fed jus peccaterem habendi && tra-

éandi utinimicum eft favorabile DEO : ergoli-

äüti, Cluo e

ber eftad ejusacceptationem, vel non acceptatio-

& Ulh miugg

tràpere

nem. Swbfumo : íed nonacceptando jus obla-

tum efficiec, uladlio libera hominis ex feoffenfi-

Won Xülhmr

va Det (let cüm volitione libera non acceptandi

tlam efr

|jusoblatum ; ergo hzc inter fenullam dicuntop-

![Aulhs j hw

Apiritaten

pofitionem,quia adoppoüta combinanda nulla da«

tur libertas.Inftantia defumi poteft ex creatis ; quia

tll

lm

colaphü accipiens iunocenter, poteít ub ipfo a&ta

"

T

juri cedere , quod inde offertur ad exigendam fe-

f lgifw l[)b

! À Pffm;n.

tisfa&tionem vel concipiendam juftam indignatio-

D

nem, & comb:inabit actum de fe offenfivum cum

Toriam |

volitione jus oblatum nonacceptandi.

A fe

4l

Qu

Confirmant à paritate voti ; nam licét votum

MU

195; ,

&um Deo de fe aptum fit fundare obligationem

tmi lpnp

B

voventiserga Deum , hzc tamen obligatio non

ip,

confurgeret, fi Deus votum non acceptaret ; ergo

L

etiam licét peccatum fecundüm fe confideratum

? lï'*&w j

fundet jus in Deo ad indignarionem & odiumini

mh[nm,

micitiz , fi tamen hoc jus Deus nolit acceptare »

mätxu à

D

nunquam jus Proximum Deo proveniet ad indig?

] Pma

ll,n

nan-dpm & odio habendum peccatorem wimica-

s.

-—

du peccatumvemitti poffit ebc, |

;

biliter

*

*

qu DE?

& oftendere debebunt hic Adverfarii ,

torem, i

Deo non effe liberum, ut (imile jus nonacceptet ,

o Ditt

cüm tamen in creatis magna virtutis & perfeclio-

Me

jui 0

»

nisfit , quando v.g. homo colaphum adtu acci-

T

piems acu ceditjuri, quod offertur ad rationabi-

lem indignstionem , aut exigendam fatisfaclio-

mopt

nem,

nf

"

Hinc, inferunt , non fequi, quód exiftereta00

peccatum, & non exi(teret,

i od*

quia condonare pecca-

tum actuale non e(tillud rolii & deftrui pro eo in-

i t

flanti , quo exiftit , fedimpedire , neex exiftentia

SULA

gt

a&tuali illiusoriatur jus ad juítam indignationem

|

ub p

contra peccatorem , quod impediri poteít , licet

non tollatur actualis exiftentia peccati, Fatentur

d at

aliam effe rationem de condonatione peccati ha-

m atl

bitualis ; hec enimtollit abfolutà exiftentiá illius:

[ äilüjFCf

difparitatem affipnant , quàd peccarum habi-

g

tuale non habgat aliam exiftentiam,vel permanen-

erceti

*

tiam , quàm iplam negationem condonationis

»

Ab

--

hac igitur füblata,tollitur formaliter ejus exiften

lo

tia & permanentia : peccatum autem a&tuale ha-

qidi

bet propriam & identificatam fibi exiflentiam , di-

ftin&tam resliter à negatione condonationis, ideo-

que hac negatione fublatá, remanet adhuc exi-

ftentiai

NT

ullgtl

tibus,

pli peccata identiücgta. His nonobftan-

| Ob[;ggliofä

«ut

Dicendum , neque de potentia abfoluta remitti,, .

í

«qu

pofíe , & condonati peccat

V

"

u

1

um pfo inítanti , quo

'C cgni.ï

commititur,

Prob. fi remitü poffet peccatum ,

m&O*-lliümE dum a&u fit , vc

] remitteretur remiffione de(tru.

ii sciïï&uä Giva peccati , vel impeditivà? non primum, quia

d m

re!'i?t

Omnis$

Articulus VT

4

17

omnis deftructio effentialiter duo importat , pti-

qtimpei

Q ituter:

vationemirei pro inftanti, quo actualis ejus deftru-

Glio exiítit, deinde exiftentiam ejusdem rei in tem-

r M

pore anteriote ; cim enim effentialiter importet

^

&tamenpa

bue& li

aCtionem , qu: terminatur ad rem habentem í

ttodun

modo oppoíito in antecedenti, quàm fe habeat in

inftanti deftructionis , hoc ipfo, quód :n inftanti

Nonpordi

*

deítru&ionis non fit , debuit etfe in antecedenti

)

vtibbo i

aliàsin antecedenti haberet fe eodem modo, quuim

ULUT

inftanti deftru&ioais.

Ex quo colligitar. clare ,

pelis

rem non pofle deítrui in eo initanti, quo fit , quia

llm?ldiït Ggg

fic quoad idem effe non effet, dum eft ; effet enim

Impiäü]us

W Füïfu D

de(tru&tio rei , dum res fit, feu primó eít, cüm ni-

hil deftrui poffit, quod nunquam fuit.

P Ofl;[ N G]ä

aQ2 Necetiam dici poffe fecundum ( praeterquam ,

TeInpg

quódhoc non fit proprié remuttere vel con donare)

Wtl

.

*

vel enim deflrueret

prr)bamr in hunc modum

Mu

Dzuscondonatione impeditivà ipfum peccatum 5

) "*dawr, |

quod dici nequit, cum con lonare feu impedite

tgmu qub

]

8

*

""f,non

peccatum nequeat , duai

Gu fit ex ratione affig-

Q

[1

L

nata in 2447 príori : vel deltrueret condonatione

tu OH*C 1

impeditiváJur.s ( ut volunt AA. ) ad indigaen-

l Ddf

L

dum peccatori & exigendam fatisfaCtionem : fed

MT

neque-hoc admitti pete(t ; (ic enim homo non

m

u

mmï&—()dl

peccaret graviter, cüm acta peccaret gravitet j

n

nam qui fcit, fe non incur(urum indignaconem & -

EM

Tüigr

odium Dei,necper hoc, quó1faciat talem actum,

T o

o'

L:

fore dignum inimicitià Dei,non peccat ullo mod

*4

mmköu

graviter , ello faciat talem a&tum : fed qui feits

a 1Ton

u

Deum nolle habereullum fus adverfus hominiem,.

fl

BR

!

per quód potfet illum ut iniimicum tractare;illume.|!

1

o

que

)!n peccatum vemitti poffit e'w,!n ;

J 0H

que impedire , ne fiat amicus Dei , tametfi libere

nyorit p

lsejusdt

& (cienter faceret tale 1 aCtuni, fciret, fenon in-

emraunt

curfurum przdicta : ergó uon peccaret graviter ,

dt

A

liter n

& tamen peccaretgraviter , ut a

'ittunt AA.quia

liberé & fcienter faceret a&tum

n habardt

àDeoprohibitumg

ergo dum péecaret , non peccater,

Dein cedere

mle hbt

non poteft juri fuo Deus, dum ao peccat homo;

qiit D

p at

hoc ipfo enim , quódquis peccet , libertas offenfi

aol

evadit leg timé potensodifíe offendentem, & exi«

oligit d

gere fatisfaCtionem :. ficut ergo Deus non

poeteft

impedire offenfam , dum a&ta fit ; fi

l,

l, Qu f?ï' 9

c nec poteft

I

l: eli

u

impedire Jus inde naícens,

Pariter homo, licét

(j

qpil, dn

ei poffit non difplicere offenfa , feu licét id facere

Ti

pofiit , ne offendatur ; temittere tamen offenfam

vel impedire indenafcens

(

Jusnon poteft,dum actu

offenditur ,

licét pracavere poffit; ne offendatur ,

T

qe i

l

W

velacquirat inde nafcens us ex fua offenfa; fienim

enid

nl

oftendatur , eb ipfo haber rale Jus.

Per hoc au-

uf ""

(t j

tem ; quód non exigat fatisfactionem , dum offen-

ditur, non deflruit Jus , fed interdicit fibi uíum

i

Juris ex offenfa nati,

) c()!](

il

Ex his patet Refponfio ad fu

ndamentum con- 303

yad

trariz fententiz in 272.198, ne

gaturenim,Deum

ii

pofle cederejuri fuo, quod hat

af hgq'lUJy

)et ad indxg:mceo-

[

nem, & odium contraeum , quia

&

;

a

st (ta

upeccat: vo-

luntas enim Dei non miniis il prim

a regula ope-

f i

rationum motalium,

i

quàm Divinus intellectus :

j

fed intelle&us Divin

us ex eo,-.quód fit prima re-

(

( l]"o

gula , non poteítno

np

j kd qm U

rohibere peccatum : ergó

N

etiam voluntas ex eod

em non poreft non odifle

,otil

li

peccgtu'm formali odio. difplicentia'ifundato in

g

ejus

"rticulus VIH.

ejus malitia morali.

Praterea , ficutin T0 de

p

Ài ;

forem,

DEO Uno uttm. j 94. diximus, uti DEUSjratione

fuz infinitatis neceflario amat omne bonum , &

pb

mefentili

omne amabile , ita neceffario odit omne malum ;

& omne odibile.; & res bonas exiftentes dicitur

Atmad od

amare libere , quia poteít ab ipfis auferre exiften-

gtf

tiam, non qnia poteft ijsdem negare amoremnon

Va yrinig

ablatá exiftentia

.

*

ita proporconaliter malum

detilty

culpa exiftens dicitur odiffe liberé, quia poteft im-

Bo

"

1

i

ma di!l form

pedire exiilentia

n, non quia poteft fubtrahere

odium ex fuppofitione exiftentiz.

Neque exifti-

n

mes, Deum neceffarió odio habere peccatum ,

Mil

non neceffarió odio habere peccatorem.

Contta

| . lhs,nmfül

enim :ad fummum non neceflarió odio habet pece

Val

catorem fecundüm fe, & fecundüm enutatem

UT

perceptibile eft,quod

a uf

peccato fubitractam 5 atim

odio habendo peccatum , non odio habeat pece

Ms

catorem ratione paccati , & ut efl concretum €ex

l'?:tmianuta,

QX emyfltu

PCCC&EO, tanquam ex P*A[te , COHüIfgCnS : ü enim

Deus prohibethomini , ne peccet , neceflariode-

"i

bet il difp

licerehomo, quód peccet ; & non po-

teft non auferre illi, quod eft effe juftum ,

idque

ex difplicentia peccati, in quo formaliffimé odium

MUCCN

inimicitiz fundatur: & ficutincommuni fenten*

* ts (

tia Gratia habitualis fola (ua informatione phyfica

tntm f']

o

hzreditatcm , eademque

Mf

fundat jus proximum ad

)

ofita in homine Dsgus non potcH amare

Íolam

M

Gratiam , (ed debet neceifirio amare ipfüm homi«

Í uhs m&

BH

nem , in quo füpponitur exiftere Gratia ; fic exie

li ma Iffmuah

ftente aQuali peccato in homine non poteritDeus

Ut

odiffc íolum peccatum , fed debebit etiam odifie

Df'lmad

L

PCCCR-

—

Titqi

ia Til

.Jn ptécakumvemitti poffrs chg;

T

péccatorem,

JEUSpan

Ex hoc folvi poteft id , quód quis

104

:bun/ poffet obijcere, nimirum ; nullam formam crea

ynne n

tam effentialiter petere odium Dei, feu neceffitaré

fhents dlïf'

Deuin ad odium füi; etiam. fuppofitione facla

^

,

j

li

utertt [

quód in fubjecto detur, adeóque neque peccatum,

Nam primo negatur,peccatü formaliterfumptum

u amO[EMF:

yuitt $

effe quid creatum , cüm fit purus defectus, ut tup«

pono ex7ratt,de Fitijs & Peceatis,

2. patetex dis

ya gt

6ïi85

Qd (

dari formám feu fanctitatem creatam

»qu&

ex fuppofitione

» quàd exiflat in aliquo fubje&to

Nqid

y

nonobfante, quód fit contingens, adeoque defe-

p v

&ibilis,neceffitet Deum ad amandum illud : ergà

"m

etiam poteft dari aliqua forma creata; quz ex füp:

pofitione ; quod exiftat in aliquo fubjecto, necefz

um &

epu

l

J

Qu

fitet Deumad odio habendumillud, & hanc effé

peccatum patetexdiótis, Pro hujüs meliori intel«

o u

y

| u

ligentià nota ; quàd nuíla creatura fit effentialitef

i

slllfï'

]

exiítens, fic ut in effentia importet przdicatum ;

vieujus Deus illi independentetab omni fur pofis

N d

at

tione libeta de flatu productionis ejus debeat da-

ié exiflentiam $ & hoc feníü nec Gratia eft ef:

! .uüum í lf:

]

n

j

j

f

s

fentialiter amabilis nec peccatum effentialiter odi-

j

bile : fecüs fi ly effeutialiter

fumatur deperis

o"lmm11

denterà fuppofitione Dei libera

$ (ic enim nori

gtf

heceffitatur Deus abfoluté adamorern Gratiz,vel

m "

du

TU

odium peccati, fed folüm ex fappofitione (tatüs

realis exiflentia , quem flatum non habet tali$

yt IPW

aui

IN

Torma effentialiter ; utpotecreatura. Poffeautem

tormam creatam

ex tali fuppofitione neceffitaré

o

O[C"J

D

eurti ad odiurn ; vel amorem ; patet 3 fi enirti

j i

$

Dius non odio haberet peccatum odio difpli«

&enti$

178i

"rticulus. VIT.

At

centia, hoc ipfo peccatum non eífet ex s. 102

Mili:

Similiter Gratiam fan&tificantem hoc ipfo , quó

mproail

fir pignius; & promiffio amoris DEI, exillere non

DO a

offe (ineamore Dei , vel ex terminis patet.

m

&Of — Ad confirmationemiuntms 199, delumptam à

ticwi]E

paritate vou. Aefp. Denm neque poffe condonare

mb

Jus nafcens ex voto, dum hoc actu fit; neq; homi-

U. ,

nem ]us nafcens ex couractu, vel promiffione

liil

condonatione deftru&tiva Jüris ; ecus eft decon-

t Ders

donationé impeditiva negando fuum confenfum:

qi f

Íed hoc mirum noneft , quia cauía formalis Juris

olmilon

niícentis ex contractu vel promiífionem reipfa

Gf

eít mutuus confeníus, vel mutua promiffio , vel

Dronij

acceptatio : ideo enim eft verum votum|, & ob-

Wïfuiumm

ligat , quia DEUSS acceprat , & fi noi acceptet ,

puleni d

non eft proprié vorum, neque ulla ratione obligat;

um

adeoque non acceptando votum impeditur fim-

Wtl

plicitervotum : econtra homo non eft ideo in-

Wt d

l

It

ordinatus , quia Deus odit opus & operantem ,

:

RDEL&UC

fed ideo Deusodit, qu

ia res e(tinordinata ; adeóq;

t

CXMWJ, (

peccatum non ita dependet ab exttiníeco accep-

j

V

tante , ut per non acceptationem fimpliciter im-

L

VU oj

pediatur , cüm fupponatur tu

nc fimpliciter com-

mitti.

EUS habet odio ha-

*l C

Demüm]us,quod D

dtlt,

W

bendi peccatorem propter peccatum commiflum,

imi

tmum D

efl indilin&um ab ip[a offenfa Dei , quia nafcitur

Tbl

ter folum receífum ab amicitia ; confiftit e-

ptop

J

Vr

nimi

na&tu, quo libertas offenfi evadit legitim?

i !

W

potens odiffe offendentem , & exigere fatisfactio-

"u T

nem : quód non eft de Jure nafcente ex voto ; V€

aliis contr

sid:l*ld

t

adübus. Ita Arriaga 47f 2. dé Pæn;f-

Pm D n en

uum. '62.

P

fy peccatuta vemitti poffit d c.

179

*

*

r i

Inflabis

Peccatum Petri heftetnum non fo- o€

u

lum proinflanti , quo a&tu coinittebatur , tribuit

| x

DEO jusadindignationem & odium inimicitiz ,

j p

fed etiam pro diehodierno : atqui pet. AA. ipíos

deunjt:

buicJuri DEUS poteít cedere pro hodie, ergó et-

of

iam pro inítanti ; quo peccatum heri committeba-

f

tur.

Prob, Conf. i qua major effet ratio pro ine

" pmmrït**

ftanti a&ualis commiffionis , ut tunc remitti pece

asdi

catum Deusque jurtfuo cedete nonpoffet , effet ,

uml

quód peccatum per remiffioneín deítrui deberet

T

eodem inflanti , quo fupponitur exiftere ; dum

iffont

fcilicet fit : fed equé parum quoad effz fuum actio

ronf

l

peccaminofa de(trui debet aut. poteft, quando fe«

|yoti

j

melfuitcommiffa pro ctempore pofleriori , quàm.

a

prafenti a&tuali ; ergó fi bocnon obflante hodie

peccatum heílernum poteft condonari, etiam heri

d

iil

pro inflanti, quo committebatur poterat condo-

nari, chm condonatio hzc folüm teneat fe ex par-

& opmnw

te DEL,& fit mera ceífio juris,quod Deusacquirit

ii

ex peccato, ceffio juris veró dupliciter fieri po-

teft, G renunciandojuri (emelacceptato . & jus

g

u

ipfum oblatum non acceptando.

(d

gyidi

j

Refp. Conclufionem noftram aliud non inten*465

' Wodi

dere, quàm peccatum vel actuale , vel habituale

tribusre Deojus ad juítam indign:xtionem,quame

" commn

j P

diu ipfum manet ; quare f1 fupponatur , à Deo

n

j

4j !

oflm

omninó deflrui peccatum , ficot quodlibet

defttur feu. remitti. poffe diximus ut fupponi-

qi

ut h

jl

turin conclufione, mirum non eít , auferri etiam

jus ad indignandum peccatori;

Ex hinc paritas

It

"

M

pronobiseít : nam icut Deus poteíl cedere juri,

j

M 2

' quod

—

"eiiculus VIÍ

4

i*ó

Danptrat

quod habet ad odium contra eum , qui peccavit,

atnon proinítanti , quo peccavit 5 ita etiam po«

ii

teft juri cedere contra eum , qui peccat,at non pro

tturqn

inftanti , quo peccat,

|romiter.

lilv

ag$ Hincfacilé folvitur, quod obijcit Oviedo cit;

in z. 196. ee inftanti , quo peccatum actuale

tüsridf

Tiittrdn

committitur, poteft DEUS cedere juri, quod has

bet ad ind;gnationem , & odium pro inftanti fe«

f i

Wt

quente : ergóeoinflanti, quo committitur d«

&uale, poreft DEUS rerittere , ac deftruere h

Petaerein

qud üe[i) IQ

bituale remiffione quadam ac deftruétione anti«

eipata, INecrefert, quód eo inftanti, quoa&tuas

Wt d

le ceriittitur, habituale non fit$ hoc enim probat;

non poffe habituale eo inftanti deftrui deftru&tio-

ib

neordinaria, cura quo flat , de(trui poffe deflru-

MT

élioneextraordinaria & anticipata : ficuti etiamt

miul

in humanis poffunt extraordinaria & anticipata fo-

Ad in i

Intione extingui debita futura, & antequám fint;

Vr

Deinde poffe habituale peccatum deftrui ac te

Qu (j

amitti eo inítanti , quo non eft , evincitur ex peccae

T

ld

Ui

tis femel remiffis, quae certé ampliüs non funt , &

Af |

tamen poflunt iterum, fecundó , ac tertió remitti $

oobhgitfta

Sicuti igitur peccato habituali , ut remittatur ;

Wigdi

Emi

Tüie.

fufficit fuiffe , eriamá ampliüs non fit, cur pro-

Em

portionaliter non fufficiet futurum effe , etiamfi

At lo

J

nondum fit ? Costra eff i, quód controverfia

RUT f

praíens folüm fit,an peccatum actuale, dum actu

t

"od

lnl

fit, temitti poffit ? nonveró , an dum commit-

Q

3qu.

titur peccatum aCtuale, poffit remitti habituale ?

Vs

[

2- Conce[fo aut. negatur. confeg, vel diflinguendo

eilhqdl

dici poteít, quód, dum actu peccatur , poffit

Nitne

p

Dcuf

H

"n peccatumvemitti poffit e!rcþ.v 181

j p

Deus peccatum habituale retmittere, & deftruere

improprié , prout ly remzttere, ac deffrtere con-

TO

TU

funditur cum impedire ; atnon proprié , prout

lyremittere ac deffrueve ab impedite diftinguitur.

Oritb:

Ubiadverte , impedire eífe , & deflruere effe ali-

n d

cujus rei differre in eo; quód , licét utrumque ter-

minetur adnon effe , deitruere tamen fupponat ef-

ur,qai

p inhi

fe, & faciat rem tran(ireab effe ad non efíe, im-

pedire autem non fupponat effe , & faciat rem

mmittt

d

permanere in non effe,

Et certé qui impedit ali-

quid fieri, non deflruit id, quod fieri impedit.

li

non deftruit v. g. calorem in fubjeCto , qui impes

iif qu d

«ingo

dit , ne producatur infubjecto calor , quamvis fie

impediendo faciat , non effs in fubjecto calorem,

j dl

of

alioqui futurum ex fuppo(itione agentis approxi-

mati.

1 fï(üli'm

"d inflantiam defumptam ex debitis, quz an-09

a

ticipata folutione in humanis extinguuntur , ante-

f :

quam fint quodammodo obje&tivé & fecundüm

TL

iurer

rem, qus debetur, non autequam fint entitativé

& fecundüm fe; quiv. g. excontractu hodieini-

gondit x

to obligat fe ad folvenda centum cras, f1 hac cen-

tum hodié eroget, dicitur anticipata folutione ex-

qeni

tinguete, feu deftruere debiturn 5 at anticipatio eft

, a

folüm in ordinead obje&um debiti , non in ordine

cf[t j tllmf

addebitum ipfum , & debitum deftruitur , ante-

A

1

thduml,

quam fit quodammodó obje&tivà , non antequam

, fitinfes qui enim hodie fe obligat ad folvenda

iA centum cras ,

debet hodie centum , quamvis non

j debeat hodie centum folvenda hodié, fícq; quam-

ij vis centum fint futura & cratina , debitum ipfa

TE

M 3

Íolven-

j

Articulus Vi

182

; ideo nil mi»

folvendi eft prafens & hodiernum

rum , auod poffit hodie deflrui;

d

quia

dum hodié

D

deftuitur, non deítruitur propri

&, antequam fit.

tis

21

. Ad alteram inflantiam deiumptam ex pecea

"

tari po(!'e.c in

DoR

jam remiffis, & prateritis , excogi

eíle

ordine ad deftruialiqua dif

paritas inter non

debiti futuri ; quate-

debiti prateriti , & non effe

o , quod defílrueretur ;

nus de debito praterit

Ug

quando ampliüs non €

ffet , adhuc verificaretur,

Y

üittq

eife praceffiffe ad non effe : hoc autem non po t

verificari de debito futuro, quod deftrueretur an"

lp

ts

tequam effet.

Hac tamen cogitaïionc prater.

de(tructam, &

fttion

sniffa dico, debitum preteritum ,

*

ampliüs non exiftens , deitrui propri

à non paü'e 1

$i, ld;.

remifía , (ivere

ia

&.in Sacramento peccata iernl

fignaté, quà.

tht

füntremiffa, iterüm remictuntur

vim ipforum remit-

ïlmdüm U

tenus ponitur Gratia habens

fivam , non exercité , quate

nüs Gratia vim ipfo-

Q u

luribus dicetur iü

Wettni

rum remiffivam exerceat, ut p

a Parte bujus Jrvatt.de Materia & Formnt

Pt

ngnd

mflm]m "

Punitentia , ut Sacramentum eff.

qüo;'ld Pæn;

D d

Wt

m

d

D

$s

T

Dis»su:

um

$2 (185) 28

dul

iadom t

Disrurario IV.

anqu

yme o

iur p

iffione peccatorum

iner

De Rm

gentalium ?

r

at

Uppono ex 1.2. etiam ex veniali peceato actu- 211

14

.

aliter commiffo remanere non tantum reatum

p nf

ad peenam, fed etiam quoad culpam , feu manere

n

etiam peccatum quoad deformitatem , quam ha-

"4

bet , ut ioquitur . D. 4. 7. de ssalo, & hic 4. 87.

ii

j

4, 2, 4d 3. ltera 1. 2« 4.89. 4. 1. ubi tamenait ;

I

peccatum veniale on requirere maculam fimpli-

mïilïl !

citer , ficut nec eft fimpliciter peccatum , fed fe-

rü f.zli'g:

cundüm quid. Inquoautem confiftat hac ma-

plonin

[j

j

cula ; agitur in Z/aE. de Vitiisc? Peccatis , quà

ii l

meremitto ,& hic folummodó quero, quomodé

m diF"f"

peccata venialia deleantur tum in,tum extra Sacra-

g^ C

inentum , tum quoad culpam feumalitiam , tum

p './ï'

quoad poenam temporalem ? nam zternam noid

mereri , faltem per fe loqnendo , docetur

in-cit. "Tratl, deFitiis && Peccatis.

LE EE

k o

*

Anri-

M.4

pis

3*95) 144 ($&

A

Wil

AnTicurus I

l, Din

R ütterad

fl pado,

n ad remi/Tfnem lenia.

Joyteriln

$

dncitur,:[iqu

lium extra Sacmmmngm Q/jïciat

C*Hf.rmmr l

!Ij dj

quotvis opus meritartum

Mi

: ftgemammlg ?

früyim

Vetiiter d

Iceudum , ad remiffionem peccatorum vee

| ";:&,

(t Yenall

nialium non fufficere quodcunque opus fu-

T

pernaturale meritoriuam

lta DD. communiter.

DAH ,

Probatur ; quia perpeccatum veniale homo in-

lïniteq:j4 l

ordinaté convertitur adcreaturam , & avertitur à

[l 8- d[uh l)

€reatore : ergó ut inordinatio iíta tollatur , debet

Mu p

adcfle aliqua retra&tatio , feu aliqua à peccato a-

ditx" tj

verfio , vel formalis vel virtualis : fed quodlibet

opus meritorium non elt talis retractatio,cüm pof-

d Wrtf

fitílare cum complacentia peccati venialis ; ergó,

ïzuæ qull

E: hac eít ratio ; qua S. D. bic 4. 87. art. 1. pro-

Düi

D

bat, fine aliqua Panitentia venialia non poffe re-

Wa

mitti : voluntas enim , inquit , femel converfa

Ü

UI n

ad aliquod obje&tum , cenfetur habitualiter

tf

psrmanerein eo affe&tu , quamdiu illum non re-

[^

It

traclat ; ergo qui peccavit venialiter, quamdiu

r

peccatum non retractat, cenfetur in eo permane-

MAT

xe ; Íed quamdiu ita fe habet, non eítex parte. fua

Flitine i

difpofitus fufficienter ad remiffionem illius:erga

fine aliqua Pernitentia non remittuatur venialia, fi

Nf

fpecletur

E.

.

n ad vemiffionem Véntalium eä'a

| 2$4

fpe&teturid , quod per fe exigit difpotitio pecca*

l

toris, Deniquejcàm nullus actus. Virtutis , qui

non fit retractatio faltem virtualis, opponatur ve-

nialipeccato, nec ipfa Gratia habitualis, quae

J

propter illum actum confertur , fiae fundamento

dicitur , aliquo tali actu expelli venialia peccata.

if

Confirmaiur ex D. Aug, relato in cap. neminem,

AU

de Peuit, difl. 1 . dicente , neminiconcedi Veniam,

wifi prizs ad Deum accedat per coatrarinim motum

|

fé difplicentiam peccati ; ubi indefinité & uni-

verfaliter de peccatis !oquitur,confequenter etiam

ia

devenialibus, ^ Quod clariüs pater ex eo, quod

T qu

adjungit, nimirum , zezzem a quocunque fem

, COT

magno (eu parvo peccato ad corretlionem poffe fne

ule o

Pauitentiatranfire, Etl.devera c falía Penit,

fait

f« 8. dicit , bapriz.atis de amajoribus €? minoribus

peecatis panitendum effe, — Et Pauló inferiüs ad-

lu

y d

dit : eff ezim Panitentia a[fidue peccantibus 4ffi

due uece[faria , in multis eztm

fi qnadlifï

effendinsus omues ,

hi at

" qua quotidieremittuntur

» f6 fémper deploren-

".

1iii

n

Dixi , non fufficere

quodcunque optts (itperua- 21

tuale

3

*

gt

nam quóàd non füfficiat opus naturale ,

d at

aliunde con(tat , prefertim ex Concil. Molevit,

m

& Arau( qux hanc ponunt regulam : zibil,quod

4d pietatem & vitam aternam confert, poffe obzi-

f ii

f qmmg:,

weri fine beneficio Gtatie , quod non folüm de be-

neficiis , ut fic dicam , pofitivis, fed etiam de li-

T] Cfmþ

"m »

beratione ab omni malo, vel miferia fpirituali ciz«

«a (alutem in

Itelliei debere, declarat Arau(icanum "

,l*

f

m

ed remitfio peceati venialis eft liberatio à tali mi-

Mj

Is;ia;

g

a.

*

186

efrticulus L

hd

feria, & mitultum confert ad pietatem & vitam z«

Y

(hjatn

Deinde

1410 ruetetu

ternam ; ergo eft beneficium Gratiz,

& deordi-

fpsqux

peccatum veniale eft quedam deviatio

patio faltem lev

(isà

I

fiue (apernaturali : ergó illius

lii

temiffio debet effeacceffus ad finem fapernatuta-

M qwï

t m

lem, quod fieti nequit fine actuiupernaturali. De-

niqueremiffio venialis eft quzdam períectio ami-

Ttaróag ;

fit &v

citig Divinz fupernaturalis & ordinatz ad beati-

tudinem noilram fupernaturelem : ergó difpo-

t ; ezg('

fitio ad remiffionem venislium, ut fit proportio-

Rütetiamr

natà, debet effe (upernaruralis. — Ex quo infertur

quolmett

(s

ALE

; ad rerifironem venia

ltlaing

etiam Ponitentiá requi

lium debere effe fupernaturalé, ex eaderh ratione:

QUj

quod etiam cenftat ex "Trident, feff 34.7. 3. ubiait;

qudlbers

QUi n

nemieem po[fe penitere , fcut orpertet» fimepra-

veniente Spivitfis SAufpiratione Q ejns adjutorio,

Wi

314 — Hincrefelluntur T heologi quidam, afferentes,

lonem, (

Woifionm

peé

ccatum veniale ut remirtatur , mon effe opus

Grauz ,Íednaturz ,

ut Doratdus 74 4, diff, 16.

tm nj

q. 2. C diff. 20. Q 1. ubi docet , peccátum veniale

m

|

expellxpernaturalema&um illi contrzrium v« ge

At

mendacium iocoíum per voluntatemt nom fBen-

Qd u

tiendi , aut per retra&tationem naturalem prioris

Wa

voluntatis,

Item Gabriel , Major , & slij No*

b

minales, quiajunt , veniale auferri futlinendo poe*

LT

^

nam proportionatam,quod í

ieri poffe fine fpe—ciali-

Iang. imw

Gratia per vires natur exifimant : fed i(ti fallo

ts

nituntur fundamento , quód transacto pecco

fïïmti nj

veniali actuali nihil remaneat , quàm reatus poene ,

À nt:Uti:

finitz , & non reatus culpz;ouod eft contra "Trids

Vabtri

jej[ 6. c. 1 4. GE contta zi 211

Obii-

in, K

P

v*

:

n ad vemiffionem Venialium 6'6'

177'

ycvim

Olijcies 1. Opus, quod meretur eternam glo- , ,

tiam , mereturetiam remiffionem culpz venialis ;

Q DuU

& ii

fed opus quodcunque fupernaturale ia & exGratia

T ug"oiäiä

fa&um meretur vitam zternam 5 ergó, maj.prob,

I.quia quod meretur finem, meretur etiam remo-

d

ml

tionem impedimenti, quod à confecutione finis

Ietardat

P

»

"

fed nofler finis ultimus eft zterna glo-

l

J

ria, & veniale peccatum ab illius coníecutione re-

ngatd

] l!gw

tardat ; ergó quod meretur vitam zternam , me«

d

PQM

retur etíam regiffionem peccati venialis. Prob. 2.

quod meretur majus praemiurm , mereti etiam po«

xquomtf

st

te(l minus : (ed vita xternaeft majus preemium ,

adett n

quàm remiffio peccati venialis, & illim meretur

i

quodlibettale opus ; ergó & hanc.

Confirm. ,

j

quia taleopus Deo magis placet ; quàra difpliceat

yu

"T d

peccatum veniale; ergo illud meretur hajus remif-

!

fionem.

Confirmatur 2,tale opus sneretut re-

11

du

L]

miffionem peenz debitz pro peccato veniali : ergó

g

LT dif;"

j

etiam remiffhionem culpz.,

:;cimm Ü

Refp.negando maj. ad primam proba, dico, ho.cn é

argumentum probare nimium ; probat enim ,

rf

quàd quavis actus meritorius vitz iternze merea-

"L

tur etiam tatius poenz temporalis remiffionem ,

mfälfmp

u

ciim etiam hac retardet À confecutione glorig z-

. &;hy*:

ternz : unde major ad fumrum vera eít de remo-

A

[

tione impedimenti effentialis , quod fcilicet finem

li

j

]i

omnino tollit, non verb de remotione impedi-

jgd j

menti tantàm accidentalis , quod folüm retardat

M Ub

À fine ; uti facit peccatum veniale. — Fallum itaq;

j 1]

eít , per illud aliquem mereri remiffionem venia-

i

qi

lium, per quod meretor Gratiam & gloriam ;

eum

as

"d

18;

ch:rticulus, L,

hu

e€im hanc mereti poffitetiam cum a&tuali compla-

ts if

centia in venialibus. 44 2. Prob. Refp. uegando vel

Ámm v

diflineuendo maj. i fint ejusdem ordinis G ratio-

puatam

n

?

is , conc. fecus. ueg. m4j. opus autem fupernae,

D]

turale hominis jufti perfe ordinatur ad promeren-

Áfí t

dam gloriam , non veró ad remiffionem peccati

lm d

veaialis, ad quam requiritur contratietas cum ve-

niali, quz non reperitur in quovis opere metito-

(oiluurculpa

*

d

OR Drocis

fio

*

hinc fab eadem d'flintlione ueg. min.C con[.

Oaj

ulterior Ratio patebit ex ssm. féquente.

IN

&17 . Adi Conf. Refp.concedendo , plus DEO pla-

PA opof

cere opera bona hom nis jufti , quàm veniale pec-

catum difpliceat ; fed nego , hinc fequi, quód ve-

qucdlibnepl

Ui

nialia dimittantur perhzcopera ; ad illud enim

fufficit, ut illis operibus correfpondeat majus pre-

&tl

q"ämoüenfa

mium proportionatum : ad hoc autem , ut ali-

Wtl

quis a&tus fitdifpofitio ad remiffionem venialis;

hf ia

requiritur praterea , ut habeat aliquam oppofitio-

M "mana "

nem ad peccatum veniale , qua ficaret , parüm re-

of

fert; quód plus placeat; quàm difpliceat peccatum

il

nlæ' ula

veniale ; aut quód fit meritorius,

Conf. quia ut

E f

re&é Suarez 4//P. t1, 9. 20. preterquam in rebus

diverfarum rationum ex eo, quód aliquod agens

qu

n D

id, quod et majus, poffit ; fion licet inferre ; quod

poffit minus

non enim ex eo!, quód intellectus

"mp nonls |

i

intelligat,inferri poteft , quód poffit fentire , aut

t

ex eo, quod ignis generet ignem , bené colligitur,

QU

quód poffit generare terram : plus autem elt effe

ineritoriüm vite eternz & difpofitionem ad re

T allon,m [ i

H

quifionem venialis, quàm effe meritorium tan-

Ilf

æp t

RI([I

- tummedoó ; unde qui ex eo , quód actus eft meri,

FUi

torius,

-

E

n ad remijïone;ia Venialium &6;

189

ag

totius , infert, quód praterea fufficiat ad remif-

,mgdndi T

jmis t

fionem venialis , non infert ex potentia ad majus

petentiam ad minus , fod potius econtra : quod

u g

nulló modólicet, 44 3. Confirmationem conces

d prott

ánt, nos per illaopera mereti remiífionem poenae,

onem p

fi jam fit dimiffa culpa ; fed aer. coz/24.quia aliter

deias u

tolliturculpa , aliter poena ; ha enim tollitu£

op'eremmï:«

opere pracisé farisfa&ctorio , cujosmodi rationem

f ais

obtinet quodvis opus meritozium vitz zternz 5

[

illa veró , ut dictum eít, non tollitur, nifi per

|

"m

opus oppofitum veniali peccato; quod non habet

gt

quodlibet epus meritoriuti;

[eqlliyqu '

Obijcies . Ynter homines eó ipfo,quód amicusa18

4 il

faciat aliquidin gratiam amici,quod placeat magis,

gumpr

quàm offenfa difplicuerit; non habetur amplius

qum, UF lJ

ratio levisoffeníz pracedentis : ergo idem con-

j t

tingit inamicitiainter Denm & homines, — Refp:

jnqa

D

in humana amicitia ideo poft beneficium gratius

g, pl

offeníálevi, nonfolere haberi rationem levis ofa

[icestpfïmü

fenfz , quia prafamitur beneficium illud defcene

(;,9! dere ex ferventi amore beneficii , in quo faltemi

yn?* virtualiter contineatur retraclatio prioris offenfzj

j quodfi in Divina amicitia locum haberent prz-

g. fumptiones , idem fortaffe effet dicendum : fed

jl eum rei veritas inilla attendatur ( Deus enim in«

iini! tuetur cor) non eft mirum; fi hoc nón obtineat,

aii)/ Adde, quàd inter homines offenfam non habere

,yn d! Fationem levisoffenfz poft magna beneficiaab eo«

: ]

j

jj dem recepta, non oftendat , bencficia , quzcunqué

i Mla fint, effe fufficientes di(pofitiones ex parte of«

elit i&«

jv d?;f fendentis 5 poteft enim fieri, ut offenfus v

fhitté^

ET

AArticulus P

190

"

tititonem

offenden*

mittete , quantumcunque vis ex parte

[? fuppom

tisnon fitomnis difpofiti

o , que effe poterat :

lariter faciunt , non elt

limn;

quod fi id homines regu

neceffe, ut faciat Dzus, ad quem fpe&lat, non mo»

a m

t hic D

do Mifeticordiam , fed etiam judicium facere;

ftmarioum

preíe

rtim ciàm leves offenfz ipfius fint multó gra*

Gtiit D

m,& eos,qui«

viores, quàm leves offenfz hominu

ts pro(

bus vult exhibere Mifericordiam , & remittere

Atf

venialia, facillimé poffit movere ad Poenitentiam

nj

formalem vel virtualem. Et hac de primo didho

Ti qu

21

Obijies, 3

. Authoritatem S. D. /bic a.1 d zi

affirmantis , Martyrium purgare a

b omai culpa

:hoc Dd

Icipitus

veniali & mortali, fi non inveniat voluntatem

OPH (1 meg

eccato adhzrentem a&tu : ergo non eft neceffas

tia ad remiffionem venialium deteftatio feu opus

Wt i

UO

meritorium oppofitum pe

ccato venialt.

D tht

i fine tali deteftatione

Confirmatur ; aliàs enim,qu

fubiret Martyrium,

non con

fequeretur plenariam

A

abfolutionem à culpa &

posaa , & confequenter

yre ; quodeít contra S$

P

offemus orare pro Mart

pP

Quid hac in re fentiantD

D.infinuavi in Zr4t?,

(

bi etiam cit, t£X*

de Sacrameniis ia Gen. u

tum S. D. allegavi, & fauis cell

igi poteü ex

cq&iwd;

ibidem diclis , etiarn in Martyrio requiri quane

j

is aliqui

dam deteftationem peccatorum ,. quarsv

ibidemaddudli putent.ipfam voluntatem fubeunal

Martyrium effe virtualem & fufficientem detelta"

'UPPaufn

tionem , eó quód in o

pere fit quidam virtualls

1

cerminans

m

contemptus omnisboni creati , ita de

ftae

inmhgiïm

voluntatem; ut f1 occurrreent paccw,&äladete

LUR

Ut

i:etur,

Alij verà requirunt contiitio

nem ve

actrittos

p

n

"

n ad vemiffonem Penalium dc. !

I9t

d

attritionem , ut dixi ibidem S5. D, veró /oc.,

eit. füpponere, praceffifle aliquem aCtum detes

if p

(ünt , u

flativum ; patet ex corpore &rt. ubi ad utraque

zä&t» nqüïï

peccata remittenda requirit Peenitentiam : quod

etiam hic fupponi poteft, & hoc fuppoíio ad con-

jkium i

fitmationem.

ff

Re[p, ex eit. Trait. de $8, ia

Gemere Deum . vi promiffonis fum intuitu

Jf )& wi';'

,U

mortis pro Chrifto acceptare Martyri tribuere

Gratiam efficacem ad actum fupernaturalem Cha-

Mi

ritatis vel contritionis , qui fe extendat ad omnia

,deprlmüöf'

venialia, qua tunc in fubjecto adeffe fupponuntur,

D

ab Omdk Ü

& hoc ob rationes ibidem affignatas.

Caterüm

icagimus tantüm de remiffione venialium ex

j

opere operantis, non ex opere operato , ficut re-

"T L

mittuntar in Martyrio , & in Sacramentis , de

Ti IlUï'l

quibus art; feqe

il

ul

Yi

:

lcäïï

ARTICUuLUS H.

d

d

jmuavl'im»

Quenam Penitentia fit ne-

d

ce[Jaria roel [ufficiat ut remittatur

u

lia

peccatum veniale imtravel extra

musm

quil

Sacramentum ?

NT

TM

Llöüwn b

Upponendsmi 1. ad remiffionem venialiutm nod 44

ulU

4

$

fufficere Peenitentiam habitualemquo:nornine

intelligitur habitás charitatis vel Poénitentiz vir*

jp um

1l

M

(

ub

tualis , ut manifefté conftat ex x, arr. 4n/! -Wff"

i

i

»

rticulds 1.

m

192' j

2

Eft autem h

ocfuppofitum extra corittoveríiam

e

L

n

pl ;

alioquin enim fequeretur, juítos, quia nunquam

cáret chatitate, Poenitentia, & caeteris habitibus

E

Qasqniy

infufis , nunquam habere peccata venialianon re»

'confe

iniffa ; quod eft omninó abfurdum.

Suppouéndirm À. poffe tum inttà, tum extrd

fpédima

fitioneiny

iabl Sactamentum remitti venialia: in quo omnes feyä

Scholaftici convciiiunt cum S. D. /ic a. 3. G* q. f

[LCT

iil

de malo, a. 31.ad 14 qnod Vafquez bíc a. 3. de-

l

3.2 c. cenfeteffe deFidé, — Etin primisdeSacra.

|

Vivl

h

"ii

mento Pceriitentize conflat ; nàm lioc ipfo; quód

'Trid. declaret, venialia effe materiam fufficientetri

itrtg

lülns

Sacrameriti hujus ; declatat , illa effe rémiffibiliá

per hocSacramertum.

De Euclariftia idem hae

"ii

etut ex Trident, /e/f. 13. . 2. ubi ait ; quód Ev«

Nütktug

thariflià etiam À venialibus libevet , ficut à mora

"m

&a3t^libus práfervat,

De Extreina Un&tione prob;

"r

éx illo Jacob. g. v. x y./ríz peccatisef) ,remittens

formdi

bureéi, Etex Trid. quod feff.14. v. 2. dicit, bor

Rol

Sacramentum & dare Grátiam , &* vemitteré

i

péécata, fi que funt expianda , acpeccati reliquiai

| n

ï"ia fii I

abflergeré. — Deconfirmatione, Ordine , & Ma-

trimonio videtur quidemSotus cum noniullisàlis

f"mx rl

) ls

isin pattem contrariam incliüiáre ; alii tamen cort-

inuniter affirmaivaib tenent , quia nimitüm rés

| .m'ra Ini

I0fe Dm

iniífio venialium eft illis imaximé proportionata j

ütpote Sácramentis vivorum & amicorum Dei ;

F

ütex vi ipforum non tantüm crefcat amicitia, le

v'lnu;ym &

éuiain aufcrahtut offenfz intér amicos com

CHS (Qm

)

3iles,

Pom-'

-

h

L

E

mutiliam C

i Qaætgdm Penitentia fit neceffaria, zä'c E.

w Et ratio univerfalis de omnibus Sacramentis

us aripoteft : quia nimirum omnia fünt inftituta

azïk

jj tanquam inftrumenta Paffionis Chrifli ad fan&tifi-

g Candasanimas easque perfeclé difporieudas ad glo-

ri confecutionem : ergó etiam ad tollenda omniá

ggc impédimenta , qua aliquomodo 4 glorix. confe:

ysj €utrone impedire vel retardarepoffunt ? ergo ad

, Femittenda etiam peccati venialia inftituta funt

*

Ü

i

ltem fecundarió , ut loquitur $. D. cir. q. 7. dé

S'j

ä

&lo : ficut Paffio Chrifli , licét pet fe primó orz

í

ä

f

1

diuata fuerit fatisfaciendum pro mortalibus , con«

fequenter tamen etiarn ad fatisfaciendum

pro ves

ifitt

fiialibus;

,

rémiln

--

"

J

1

Snppanändurh j- venialiá étiàm remitti exttà

1

m.

224

]

j

, Sicramentum,(altem per Contritionem perfecta

TILI

l

vel formalem , vel virtualem , qu& confiflit in

amore DEI füper ofnnia,

Qior *

. Dé contritione perfe«

i

&a formali conítat ;

fiqüidem nullà melior ex

l

parte noftra exigi poteft difpofitio; ut Dzus di-

, dicilv

, Tittatpeccatum. ^ De virtuali, confiftente in di«

i

&&tione Dei füper omnia, etiam conveniunt DD.

iil

TM

7'1

'quia talis tetraétatio fufficit ad delendum peccas

]

tüm mortale extta Sacramentu

m ex zzm. Yj 2«

ergoó meliüs fufficiet ad delendu

m veniale, quz eft

I offenfa levior.

Quod tamen non de omni dile-

ii

]

, &ione Dei intell

igendum eít, fed dei

llà ; quz fé

, €X parte objeGti excendit ad venialia ; j

feu qua eft

l

mid

l

. , Virtualis deteftatio peccatorum venial

ium, exclue

"; dens complacentiam in illis.

. Namipoteft effé

Ij

amor quo quis Deumi amit fuper omnia , quaé

amicitiam ejus diffolvunt ; qui fufficit ad delerida

7*

N

j

fnórialid

"articulus II.'V

194

fwin

mortalia non autem venialia, ad que delenda

lttregg

requiritur , ut quis Deum amet ex voluntate illi

ing : f

placendi etiam in rebus minimis,feu ut illum amet

fuper omnia , qua illi quovis modo difplicere

* rf

offunt.

'tliyote

His fuppofitis magna controverfia eít inter

il vlj

Aff5

Qitladius

D. quenam Poenitentia requiratur, ut remitta«

[

(

tur veniale extra , & quz , ut remittatur intraSa-

g

|

atf at

cramentum ? nam fidicatur, eandem requiri in

Sacramento , qu& requiritur extra, admitti debet,

quie .

m

quód vel nunquam virtute Sacramenti dimittatur

"n

aliquod peccatum veniale in homine jufto , cujus

mm:ntum

peccati praceffit retractatio, cüm jam fupponere-

T rgi

tur dimiffum per retractationem ; vel quód re-

mittantur illa tantüm, quorum retraclatio non

m

Tl

praceffit(i qua talia reperiantur in fufcipiente Sa-

.

cramentum

r

quodutrumque videtur inconvee

AUs

niens.

Si autem non fufficiat illa Poenitentia ex«

l

" d

tra Sacramentum, qua fufficit intra , difficile et

m»tam

h Hs

determinare, quenam Poenitentia valeat , vel non

valeat, ut mox patebit.

Propter quam difficul-

Ml

I

tatem D. D. in varias abierunt fententias,

& Valquez 1. 2. difp, 207. . 28. & 29. acin

Iqu

"ii

s

prefenti q. 87. a. X, dub, 1. de Rhodes bie 2. 3.2

M

aliique docent , ad remiffionem venialium extra

l Dülmm

Sacramentum requiri contritionem perfe&am, vel

Ui l

!lqu

Atl

dilectionem Dei fuper omnia , qua fit virtualis il-

ij

lorum retractatio ; attritionem autem folüm fuf-

"n

ficere in Sacramento,

Ratío illorum eft : quia

UTO

aliàs nunquam venialia remitterentur per Sacra-

i

liy "

menturn Poenitentiz , in quo fola venialia expo-

h

"333(

nuntur ; natmadSacramentum Peenitentia cílen-

Om[up

p

—

(( Ünenam Ponitenia fe nece[favia, dp;

? d

15f

lonat d

tialiter requiritur,

ut (altem atttitio przeat abfolua

tionem : þquela

illomdt

autem videtur abfurda , quia fi&

eus patáffet medicinam,

quz fempet effentialie

o dlpit

ter fupponeret

; morbum effé fanatum.

Deinde

fa dit

ideo colligimus, contritionem non nece

ffarió re«

Quiti ad confeffionem mor

Ut remzï;'

talium , quia per illam

yur r

lolam peccata mortalia de

lentur : ergó fi necef-

faria eft attritio àd delenda

n

venialia in confeffione,

dl

figaum eft

» illanondeleri pet attritionem ex»

trà confeffi

onem,.

Aliunde non habemus fun-

v dintd

damentum dicendi ,

quód attritio etiam exttaSa-

ju&o j

cramentum venialia deleat ; ficut eni

vligut

m Scriptura

non promittit nifi contritioni vel dil

ectiohi Dei

[ qüöi"

fuper omnia remiffionem mottalium

» itanecfine

m&diio L

is actibus promittit remiffionem ven

ialium,

ii

j

i

Coninck difp.2. dub. 14. 5

eurit

olüm ali

1 24. exiftirmat ,$, 27

ii

j

quam attritionem fine

Sacramento fu£-

ficete, eámque tequiti ad remiffio

hem venialium s

, if

in Sacramento autem fufficere

quamcunque, Cum

Jeits w

quo fentit de Lu

go hic dzfp 1

9. fecf. , item Efa

um UP

patza

4. 9. Quéód fufficiat. e

Xtt

à Sacramenturmi

quti

aliquaattritio, probari pitefh v.

Quia videtür ma«

r

8is congruere DEI Providentiz ;

& fuaviejusdem

j ho

difpofitioni , ne tanta difpofitio re

»niaiium j

quiraturex parte

noftra , ut dimittantur peceata

venialia , quant&

" Mf'

Téquiritur, nt dimittantur mo

ttalia * fed ficüt

j

J

illalevia funt & frequentia,

ita etiatm homo pluris

" 10]1101

us modis difponi debuit fu

fficienter, ut Deus el

dimittat veniale, quàm ut i]

li dimittat mortale eta

"

jam extrà Sactamentum : à

liünde Gratia ; qua ia

Vcn]a[li*

perfona füpponitur,dat ma

gnüm valorem attritio«

yiit

z

üi,

s

196

"Articulus »II.I

! me

&

ni, quz etiam fufficienter mutat voluntatem,

CUguevet

avertit illamà priori defe&tu : ergo fufficit ad de«

rquiretur

lenda venialia attritio faltem aliqua , ne fit tanta

z

difficultas ad impetrandam borum veniami, qnàm

fitt gruy

mortalium, 2, Prob, ex 'Trid.feff. 1. c. y. do«

viom& P

cente, venialia vette & utiliter fubijci. clavibus

Pt

Ecclefia , quamvis fine obligatione (Pupitentis y

Thgan

& illa po[fe multis aliis vemedais expiari ; quibus

Ms

verbis manifeítà denotat , peffe nos diverfis mo-

| ", qlJi

dis obtinere venialium remi(fionem ; non autem

Wt

eífentadeb multa media, nec adeó facilia & quo«

AUR g

tidiana pro quotidianis ac levibus pecatis , fi prae»

dttiyi (

ter aclum contritionis & Sacramerta non fuffices

C !

retattritio, — Quod demüm ad éelenda venialia

LTA

G'Oü

trá

requiratur attritio formalis tum intra , tum ex

9 attin

Sacramentum , probarí poteft ex eo , quia PP. &

i

CC.requirentes univeríaliter ad remiffionem pec*

li D w

[

catorum liquam deteftationem , debent intelligi

Yi

i

in fenfu proprio , fi poffint : cüm ergà deteftatio

MT

in feníu proprio fignificet formalem deteftatio

g

nem , talis requiretur, excepta charitate Dei fupet

Vi

ET

omniaà, ob dicla in z. 156.

1 f"a t

pI

Qnéd veró non

fufficiat qualibet attritio ad

.

hn

remiffionem quorumcunque veni

alium, fed pro

fllüq T

t

J

diverfitate venialtum diverfa attritio v.g. pro gra«.

l

vioribus venialibus intenfior feu perfeclior aitri-

vldttut

tio , pro pluribus venialibus diuturnior, velre-

Qs

Og |

perita&c. Rarioe(! ; quia t majus beneficium;

liy

MT

remittere pluta & graviora venialia, quàm pau-

W"füm

ciora & leviora, confequenter fine Sacramento

Mi

non fufficiet qu&cunque auritio ad delenda qu&-

i

cunque

;szam p&»äkw fit necej]än-'lz'a :ä'c.' 197

vt d

cunque vetialia , fed ad delenda graviora vel plura

ial

requiretur attritio perfe&ior, ut ícilicet , inquit

(it um

Eíparza cit, totum fervorem charitatis reítituat ,

N

quem graviora & plura venialia magis, quam le-

t.f-d'

viora & pauciora, diminuerunt,

Ulteriorem

tht

tationemdatdeLugo: quia aliás venialia fola

at

N

nunquam remitterentur per Sacramentum Pzni-

DT

j

tentiz 5 quod eft contra communem fenfum fide-

vt

lium , qui ad obtinendam eorum remiífionem

EU

utuatur remedio frequentis confeffionis. Quanta

j o

autem venialiü remiffio córrefpondest huic vel illi

T

attrinoni, iolus DETIS novit, iaquit Coninck cit,

j f

// Clarif. P. Mezger. bic Tratlar. 18. difp. 40.

j u

47!. 1. docet, extra Sacramentum quamcun-229

u)

que attrittonem formalem íufficere ad . delen.

da quacunque pecccata venialia, ad quze fe exten-

quiam

fs

dit, non veró fufficere virtualem extra Sacramen-

tum, fed (olàm intra Sacramenturn.

Virtualem

"T

j ii

autem attritionem vocat adtum quemcunque fu-

l?

pernaturalem & honeftum, qui excludit affectum

k DCI 13'?

ad venialia , & inf'err&; retraclationem formalem ,

1 illa memoriz occutrerent.

Probari poteft

j

*

L

hzc fententia quoad primam partem

quia fen-

ip L

tentia prior, quz docet , per hanc attritionem re-

mitti venialia , non per aliam extra Sacramentum;

videtur carere fufficienti fundamento , maximé

f &w[ M

quando attritiones pertinent adéandemVirtutemg

jfof "

d

nam quód una fit a!id intenfior & magis diftincla,

/)

yin

non fufficit , ut patet in contritione reípectu re-

il

miffionis mortalium , ubi etiam majus eít benefi-

Ü

jclcndl

cfum remittere plura & graviora, quàm

pauciora

Ll

j

& minüs

—

5

v9t

Articulus 1]

QM

& rninüs gravia , & tamen per quamcunque cor

"m

uitionem delentur quzcunque peccata mortalia ;

Niioner

quamvis per contritionem perfe&tiorem perfe«

tnem n

élior & intenfior Gratia obtineatur, Deinde ideo

pviavi ch(ig

quzlibetcontritio delet quodlibet mortale , quia

Q il

quilibet ejus gradus minimus deteflatur peccatum

Nituli

mortale fuper omnia : fed non mipüs quilibet

m d

radus attritionis deteftatur quodlibet venialefibi,

/l/äl[ mHBi Pr

feu fuo motivo oppefitum ; erg5. Demum non

Ptb ii

requiritur in contritione determinata intenfio ad

OY vl

zemiffionem venialiurh , fed fatis eft extenfio ad

tv

illa, quia nimirum fecundüm quemlibet gradum

UY

talis contritio fuffizienter opponitur illis ; ergà

M"Hïïitn(

neq; inattritione requiri debet ad delenda venialia

Wuiy

intenfio, fi ex aliis capitibus fufficienter venialibus

RUT

opponitur;& ficuti a&us fervens charitatis,quan-

LIM

tumcunque confusé feratur in venialia , illa delet ,

lpmït i

quia eft virtualis difplicentia , adeóque fufficiens,

t fomlills

jta & attritio non requirit, quód cum determina-

LE (

ta diftinctione feratur in venalia;fialioquin eftPoe-

nitentia fufficiens.

3 ,üh'd [

Quód autem non fufficiat

Ui

virtualis deteflatio extra Sactamentum , probatur

.uPc.maWah

ex eo , quàd aliàs venialia per Sacramenta nun-

Ts

quam temitterentur,

Et hincinfertur,virtualem

attritionem fufficere in Sacramento , tum ex dato

Vi

[

lm

uT

fündamento, tum quiaficadhuc falvatur, quód

i Qj

ed remiífionem cujuscunque peccati neceffaria fit

Rmillt(g'

eliqua attritio, qua fit efficax talis actós peccamis

N

nofi retractatio,

Salmanticenfes Pic TraBl. , puntlo 2. &* 3, Di-

Quj t[iam |

j

"n

cattillo di/?. a« dubit.vg. à n 4OQ, & alij apud

eosdem

m

ls.

uenam Pornitentia [it neceffaria ,€c. . 109

M* «eosdem exiftimant, etiam extra Sacramentum ad

ordit

remi(ífionem venialium fufficere quamcunque at«

m

triionem, non modo formalem ( de qua s.

TT

priori yed etiam vircualem in homine jufto, Di-

. a

€o : in bomine juflo ; quia attritio peccatoris vel

f pcmlm

virtualis vel formalis valorem non habet ad i-

is gl

ftum effedum ; nam /i charitateza zon babuero ,

m

nibil mbi prodeft. V, a4 Corintb. 3. (i enimhomo

Junumet

maneat inimicus;indignus erit hoc beneficio : imó

PT

fierinon poffe, ut non. remiffo mortali peccato

n

remittatur veniale, patebitex art. 4.— Probatur

g

autem hzc fententia t. ad delenda peccata morta-

ills j

lia fufficit non folüm contritio formalis,fed etiam

n u

virtualis ; ergó etiam ad delenda venialia non fo-

gt

làm fufficiet attritio formalis, fed etiam virtualis;

r

fi enim contritio formalis & virtualis admittune

Y

tur eífe ejusdem efficacia , quare non etiam attri-

1.

tioformal:s vel virtualis? 2. veniale peccatum

non eít nifi offenfa fecundüm quid

*

.

ergo fufficit

nd:t:rrfi;li'

yuitt

ad illud delendum retratatio (scundüm quid. 3.-

wl

quia virtualis illa attritio, ut fuppeaitur , eft actus

um

fupernaturalis & meritorius includens virtualem

at

difplicentiam, & excludens omnem affe&um ad

venialia, (imülque homo per talem actum meretur

gt

um

[

augmentumGrati& & gloriz,;ac amicitiz Divinz,

u

v

ad cujus perfe&lionem pertinet leviores offenías

fini

remittere,

yd

T

,

Demum ;.Sententia fentit cum priore in hoc ,331

quàd etiam virtualis attritio extra Sacramentum

leat|venialia ; ut' tamen oflendat, venialia fo-

l 15/';' 1

ul

la remitti per Sacramenta , quod videtur docere

n

4

$.

N 4

"Irid.

[

.

JArticulus HH,

Ó

"Trid. cit. in 47 227. ubi füpponit, virtute clas, — «

vium tolli venialia (ola, dumait , hec multis aliis

pdledi

remediis expiari poífe; nam venialia conjundia

utvori

mortalibus multis aliis remediis expiari nequeunt,

htisqm

Ttem ut falvent , quód ad omnem remiffionem cu«-

Toquoy

j

juscunque peccati per quodcunque Sacramentum

dlttm i

,

aliqua Peenitentia requiratur ( qualis non eft nuda

DT

non complacentia ) docent , Sacramenta , fi cam

Atl

difpofitione negativa fufcipiantur, caufare media-

Oäljfl'!m

téremiffionem venialium, quatenus confetunt au-

i Dgi

i

xilia ad eliciendos actus Poenitentiz , quibus dein«

ga"-mtam !

de venialiatollantur, lta plures ex Thomiftis,

lm qu

d RI)(D. !

AnrTicurus lil,

wnjeadïä.*i

Ptl

|

4

* uam.exim

ASatuiturquiddepredidlis

ii

Waj

i

- Sententiis fmn'mdum ?

mhll?g &(H

li

: &32

T decidatur, quidnam probabilitatis habeant

n

lw a

predictx opiniones, priüs breviter videri

il

W

opórtet , quid contra quamlibet obijci , & quv-

Y [

[ n

modo objecta folvipoffint, — Obrjeitar igitur 1.

contraprimam opinionem , ex illa fequi , venialia

mþ*ïmter

Ti

N

multisaliis remediis expiari non poffe, quod eft

N

j

contra Trid. cit. in s. 2 37. Sed Refg, de Rhe-

L lt

2

des, Trid. tantüm voluiffe oftendere , confeffio-

T

nem venialium non effe neceffariam exChriiti vo-

u)ill'gt

luntate

"Mu

unde ilía aliis pluribus remediis curari

Ttiti

ei, & Sa-

potís, c.-ufusqui funt contritio, amor D

V (

«ramenta

p

Stdtuz;tur, quid de pmdi&i:ä;t;

223rI

ttut d

cramenta vivorum. Ei quamvis aliqui. inflent ,

nultisds

pet dileclionem DEL, contritionem, & Sacramen-

vt

tà vivoríii faltem per accidens, enom tolli mortalia,

;

i

nEqUSUBïi,

quamvis cum ebligatione co:

ACto

9R

nà

1 protempore,

n

pro quo confeffio eft pracepta ; ta

ien , cüm fit

E

faltem per íe, & ordinarió, plutib:

15 remediis tol..

ondti

li poffunt venialia ,. v

idetur d:clà refponfione

qu, d-

Concilio (atisfieri,

Yurnte

^

Obijcitur 3.

Quód. non videatur congrauete2 33

ynrefutà

fuavi Dei difpofit

ioni,ut extra Sacramentum exi-

quibus&f-

gattantam difpzfitionem ad. remiffianem venia-

'mmm

ium, qua

ntam exigiï adrer

"i

i

ffiouem tortalium.

Sed Refp. potefl 1. h

anc quidem effe probabilem

conjecturá in contrari

l

um,rationestameninz.226.

pr&valere,

2. majorem adhuc

ic

rE

jairi Peeniten-

tiam.etiam extra Sacramentum a«

i remiffionem

|

4l

mortalium , quia nuil

um mortale remitti poteít,

nifi adit contritio un

iverfalis de oimnibus come

)!

miffis & prop

ofitum univer(ale nuilum commit-

tendi

.

.

ad remiffionem autem venialis fufficit

y

u

tU5

contritio particularis de uno veniali ,

& propofi-

vitt t

tum illud non committendi.

u

Deinde contritio

"

non delet mortalia , nifi prout includit Sacramen-

yr i u

tum Poenitentiz in voto & cum oblipatione cone

J

u*

fitendi; venialia autem (ine tali vot

9 & cb'igatio-

j

ne.

m

eedit

Illud contra Vafquez fpeciali

ter facit ; cone

wu&

M

enim , Gratiam, cim infunditur in

Sacra-

ii

; (0l

:pcntoïantecedentedifplicmtia péccatorum venia»

*10 , remittere venialia : ruríus con

r

cedit; per at»

ii

(

tritionem hominis jufli extra

j

Sactarnentum poffe

me&"

erefcere Gratiam

à negat tamen ; attritionem effa

gl

M ;

fuffis

[ dor

avales TE

77

fofficientem difpofitionem ad zemiffionem venia-

fu.

lium : hecautem non videntur coharere ; fienim

Yala ol

Gratia collatain Sacramento præfuppofitä difpli-

Qu dde

centiá peccati pote(ttollere venialia,cur non etiam

^55 uf

, 2

hoc poterit Gratia , que extra Sacramentum cori.

fertur ex vi attritionis ? Neque 4icas aliud effe,

MIHH t& Gm

agere de attritione , aliud, de Gratia, qua attritio-

J t

ni correfpondet ; ficut enim, licét peccata tmorta-

( mgy[a]ir

Jia formaliterper Gratiam remittantur , non pet

At

contritionern,conttitio tamen dicitur fufficiens di*

Titrfn

tio ad illorum remiffionem, ita etiamfi Gra-»

MY

fpofi

tia, queperattritionem acquiritur , delet peccata

f

venialia, dici poterit, attritionem effe difpofitio»

Vl

nem fufficientem ad illorum remiffionem. Sed hoc

*

ii t

fatis elt huic fententize

P

neque enim hic quari-

M Qd

ves

tur , an attritio fitforma , per quam peccáta

Til

nialia delentur , fivean fit fufficiens ita , ut nu

llà

t

aliá tormá deleantur? fed , an fit fufficiens , finon

q"ïmilla, :

ut forma , faltem utdifpofitio ?

Tfizga 'f[ :

Contra 1. Dam urget paritas in z. 229. fi enim

34

iL

per quamcunque c

E

ontritionem omnia peccata

füm !

l

mortalta remittantur,

licétnon correfpondeatuni-

d

cuique contritioni equalis gloría, quare non etiam

B

fün

perq

uamlibet attritionem quzlibet venialia, a

Rnnc

lic&t non [detár equalis

RE

quz fs attritio extendit ,

Gratia, vel zqualia auxilia, ut cum taüto fervore

Wt

intenfivo charitatis unus in Deum feratur , ficut

üültnd

l E[

alter eliciens pefectiorem attritioném. — Refp.ta

Pl

aga

men poteft dando aliquam d;/p.1. quödhabeamus

Tj

Y

q

DEU

fundamentum negandi cuicunque attritioni f€*

|:;

milfionem quorumcunque venialiam*, q

uia aliàs

*mgm

PCL'

[

P

Statuitur , quid de praditlis ;c.

203

tf vt

pet Sacramentum | Poenitenti$ non delerentur

t t

venialia fola , cüm premitti debeat attritio corum

fii ib

que ut delenda,feu ut materia fubiiciuntur clavi-

TO

bus ; quod fundamentum non habemus de contii-

entutit

tione,

2. Quia omnicontritionid

atur, & pro-

Y ü

miífa eft Gratia (an&lificans,

feu reciproca dilectio

ueatt

Dei ,

Gratia verb. quzlibet cum quolibet pec-

at

cato mortalirepugnat ; non habemus autem fun-

Ify HM

damentum dicendi ,

natur feu fecum fetat o

quód quelibet attritio oppo«

n

ppofitum cuicunque pec-

um

€ato veniali.

Deinde obijcitur ,

quód hzc fen-

d

tentia difficulter affignet,

quanarm peccata venialia

tollat attritio ,

T

quando plura fupponuntur effe in

n

fubje&to , & att

ritio in illa fertur &

Sed

qualiter.,

nhil

Refp. poteft eandem difficultate

m effe de poenze

remitfione,

T

quando fcilicet non tollitur tota,quare

a, I

remittatur ea,

qua debetur huic peccato potius ,

debetur alteri ?

EGWS»W

quàm illa, quze

Hincde Lugo &

Arriaga refpondent,

tunc pertinere ad Deum, ut

;.229'&

determinet , quana

m peccata velit remittere , ad

m

!lïl-

eum modum, quo in phyficis fententia doceus ; in

o

intenfione gradus effe homogeneos , ac proinde

r d

gradum contrarium caloris V.g. advenientem non

habere nunc majore

w .

m repugnantiam €um uno

gradu frigoris,

quàm cum aliis procedentibus,ait,

j ff

Deumtunc det

g i

erminare, quinam gradus fit de-

ftruendus,

fcmur,JF

Etquidemjuxta aliquorum fententiam

; Il

apud Arria

gam Deus determinat, ut deftraatur il-

ud veniale,

d

1

quod eft antiquius.

Minüs verim

j

eít,

quodhzc fenten:

ia docet , ut videre eft apud

gttri

u

Atrisgam ibidem u

"* 9. neque contritionem

JIM

?

quaüi»

104.

Jlrtz'culm IHI,

E

Ó

quamcunque remiffam delere extta Sacramen*

Mehvide

uluin]g

tumquacunque venialia , ad qua fe extendit,

odl

A3g Contra[ententiamtertiam obijci fole nt ea,qua

inowm. 230. pto fententia 4.adduximus. Se

lt

Mutfu,

Refp. ad primums contritionem virtualem feu di-

le&tionem DEI fuper omnia fufficere etiam extra

UT

Sacramentum ad remiffionem mortalium , tum

n

r rts

quia hac dile&tio continet eminenter deteftatio-

nem formalem , quam taliter non continet attri«

TU

tio virtualis per hoc , quàd inferret illam , fi ve-

UET

nialia memorizoccurrerent : tum etiam, quia

TM

dile£tioni Dei promiffa eft Gratia remiffiva omnis

Utori

peccati mortalts ; quod non inveniturin attritione

Mu

Nmodo 61

refpe&u venialium; imó contrarium deducitur ex

eo, quó daliàs Sacramenta nunquá delerent venia-

(l)allkml l

lia.Ex quo etiam patet Refp.ad tertium praferum

Wmilh ;

cüm tale aCtui fufficiens przemium affignetur,aug-

"i

qmentum Gratiz,

In fécundo vix aliquid proba-

Wümm

tur ; nam ideó hzc fententia admittit , ad dele-

tionem venialium non requiri tam perfectam de-

um

teflstionem , ficut. ad remiffionem mortalium.

Um ! [fd j

Dum autem in contrarium obijcitur , juxta S. D.

j OIUrfu

etiam fufficcte dete(tationem virtualem ad remif-

] i

[

of

h

fionem venialium. — Refp. poteft , illum loqui de

Wmma]

remiffione venialium in Sacramento,vel de virtua

! tfft dte

&l

lideteftatione inclufa in dile&tione DEI faper om-

tl'g

nia, velillum velle, quód non tam explicita dete»

774&,1

flu, l

ftatio omnium venialium requiratur ficut requie

fl

riturad delenda mortalia , cüm unum fine alteto

l. lil

li

remitti nequeat. Videtur nihilominüs hec OP?'

nioincidere in eandem difficultatem , quam decl

; w"ihi l

nateé

P

"

f

Statuitur , quid-de prddi&z:;:;

Iof

Suctr

nate videtur , quomodo nimirum remittantur vee

dl

ui2lia in Pcenitentiz Sacramento , ad quod & lici-

k

te,& validé (ufcipiendum,requititur dolor forma-

((üUs. ?

lis, nec fufficit virtualis, ut conflabit ex 2,

p. bujnr

m

"Tra&tatus,

etintt

Rejp. quidem folet, fi fola venialia in facro Tri-

6

jiott, P

bunali exponantur , fufficere att ritionem, feu do-

: dei

lorein fermalem refpe&tu unius, reliqua autem de-

yiid

leri per Sacramentum Poenitentiz , premuísá fo«

ln !!

làm attritione virtuali circa illa.

Veràm hzc re-

qum t

Íponfio impugnari poteft ex eo, quia in primis

jf

fupponit,venialia, ad hoc ut remittantur in Sae

ratt

cramento Ponitentig , debere exponi in illo , ut

ii

hocmodo fiant matetiaillius Sacramenti : hoc i p.

dul

Ío autem, quód expenantur , adeft attritio formas

lis circailla : nam ut pranotavi, attrítio virtualis

u P[Z[Cm

eít , qua infert formalem , fi peccata mémorig

([lgneml-,iï

eccurrant, Deindead remiffionem mortalium

ï'f

inSacramento — Peenitentiz non fufficit attritio

lls d æ

ormalis refpectu unius,& forma

vt

lis refpe&ualio-

rüm, fedre(pe&u omnium & fi

ngulorum debet

1 molt&l*

l ]UXH

effe dolor formalis : ergó (imilite

t refpe&tu venia-

lium ; ideó enim non fufficit d

olor virtualis re«

jet J

dun

fps&umortalium , quia dolor Sacramentalis de-

DI

bet effe formalis,

yl

i

fed hocidem contingit in noftro

«fu t ergo.

Quare, ut dicemus p.2. bwjss

ppla

Tratlatás,in S

g"

acramento Pcenitentiz idem dolof,

qui eft difpofitio ad rem

iffionem , eft fimul pars

!

u

& viciffm : er

illius Sacramenti ,

o fi virtoalis

j t

dolor non eft pars, neque erit difpc

j

j y

tioy adeóque

ut venialia remittantur in Sacramento ; debet ré&s

i

q'lim*'

—

ápectu

e

erticulus F. |

NT

20&

dimd

fpectu omnium addeffe attritio , feu dolor fof«

malis

w3 r

Ccntra. $. Opiutonem ( ad fundamenta contráe

1 áto wf

57

, dm]

f

ia quartz: Sententia fufiusrefpondebimus in fine

hujus Articuli ) opponi foleur r. qua' pro folu-

(tt opm

l olags

tione ad przmam attulimus in »477. 23 2. 2 quià

& hzc Opinio non declinat penitus communem

Y i

difficultatem ; nam fi venialia duntaxat remitte«

Qtatgnr

rentur per Sacramentü excitandoad actus inconis

tl ij

Ut

poffibiles cum venialibus , Sacrarnentum non re-

mitteret illa ex opere operato , qualiter tamen

.WXE( lllbindg

fuos effectus caufare diximus omniaSacramenta in

lrl y

Tratt.de Sacramentis in Geueve in num. 2 j 9. fe»

T

quela autem probatur : quia effe&us, qui caufatut

mef:nfl,l,mj

ex opere operato, caufatur infallibiliternon pónee

tununimad(

ntibus obicem , cüm caufetur ad inftar caufze natue

L

ralis ; atqui nonfernper experimur tales aCtus, ne&

d

Til

femper elicere poffumus; ut quando Sacramentum

fufcipimus dormientes vel fenfibus deflituti ; ergo,

quod dilfml

»

3

. quia admitti debet ; aliquam difpofitionem ,

mm'dUJHd]

uz ex fenon fufficit ad remifficnem venialium »

TP lr

i

u

fficere virtute Sacramenti , mediante qua illa

ii

operetur ut inftrumentum Paffionis Chrifti ; ergó

II24qf

i

admitti debet difpofitio , qua fine excitatione tali$

T tj

actüs, qui ex fe fufficit, in vittute Paffionis Chrifti

D m

m

BIN

remittat venialia ex opere operato , ficut adnitti«

[

t difpofitio ad remiffionem mortalium,

"*txmamL

2592

vtmuhbu

Sed Refp. d 1. perhoc , quàd dilectio DEI

d

lh

fuper omnia fit eminenter deteftatio formalis , fo«

allmam h

lüm probati , quód habeat majorem vim , fcilicet

LT

tollendietiam mortalia extra Sacramentum , nont

LT 3

auïm, quéd mágis deteftetur peccatum,quantuni

p

Sratuitur, quid depraditlis &'c. -

*

Idot f

4d actum deteflationis pertinet : licéc id faciatex

motivo perfe&liori, — /44 2. omninó conceditut ,

ERE

in dato cafu non tam proprió accipi opus opera-

tum , cüm bic modus operandi proxime fit ex

ul

n [

opere operantis ( ob quam rationem tertia Sen«

te tis hancreij;it ) nihilominüs effe aliqua ratio-

;2. loqm

of

ne opus operatum, quatenus ille a&clos hominis

at tb

operantis provenit à Sacramento per hoc, quód

Chrit

exilluus fufceptione proveniat auxilium oportue

num excitans hominem ad przdi&os a&us

Et

i nt?

licet (ubinde in Íufceptione Sacramenti non fen-

iil

at

tiantur illi boni affectus , id erit per accidens ex

impedimento fübje&i vel corporali, ut fi quis fit

m

| u

fine fenfibus , vel fpirituali , (i quis fit diftradtus ;

tunc enim adeftimpedimentum.

Neque videtur

i

Ea

neceffarium effe, ut illud,, quod folüm mediaté ex

opere operato caufat , caufet femper.effedum

ileslam,ï"

S:c[ameäf

mediatum; — Quódautem fic fufficienter falvetur,

quod diximus 47 22 1. prefertim Trid.ibi cita-

jlitu

tum , dum dicit , Euchariftiam liberare à veniali«

jpoité

bus , probari poteft ex ipfo Trid. cir, ut bené no-

lveüiäl"xlifi"

J

tat Dicaftillo ra&. 4. de Euch. difp. 8. dub. 8.

TM

9?.124. ficut enim, licet ibi dicatur, Éuchati-

Cl

fliam prefervareà mortalibus , noneft neceffe, ut

gt

immediaté & femper id praílet , fed. fufficit me-

figii V

diantibus bonis infpirationibus & affe&ibus , qui»

ICUt gimu,

bus excitamer ad non peccandum : ita & pro ve-

jf

venialibus locum habere poteft , dum dicitur , Eu-

(s

)

chariftiam liberare à venialibus.

-Ad tertium

;formilb

Ae[p. jam effe oftenfum ; quód. refpe&u venia«

num, u

ium non po/Iit admitti difpofitio immediaté cau«

T d

áng

arumqu

ff'-;es*-'" n

208

"rticulus: IH1,

t

ii a

fans eüm Sacramento remiffionem illorum ,f fplä

fint.

Vpe n«

Vanitadve

Utrüm autem quodlibet Sacramentum didó

$3 9inodó remittat omnia venialia, dum in fufcipiente

DOUMTE

nujlus eftaffe&usad illa , non omninó conveniunt

Pt

DD. hujus Sententize ; aliqui enim adinittufit. ;

TM

folummodó Baptifmum, Poenitentiam , & Extree

1j

Al

mam Urtionem delere fingula, quia feilicet Bap»

m

tilmuseít regeneratio & renovatiototius hominis;

b'm'"m; u

Péenitentia eítinftituta ad tollenda fingula ; dé

| t

Extrema lindione autem univerfaliter. dicituf

LX

acobi $. fiinpeccaiiseff remittentur ei, Keliqua

prog)

AU

Q

autem,docetit folüm temittete aliqua; & fpeciali

terilla, qua fini talis Sacramentt opponuntut:

m

Alijecontra probabiliüs videntur docere , omnía

"At

Sacramenta habere virtutem ad remittenda fingue

üytmi: "

la, fi nullum adfit impedimentum $ ad hoc tà:

L

men, ut in Sacramento Pos

fü

L

tentia remittantur s

Vij

debere fübijci clavibus, fi memorie occurtant,

MLTT)

Ratto eft

*

*

m

quia vix probari poteft, aliqua Sa-

l

d'f?!"fm

cramenta effe determiüata ad certum numerurt

o

peccatorum venialium ; quamvis fpecialíüs & con*

uj

naturaliüs illa aixilia conferant , qua ad proprios

t

Pt y

finescuiuslibet Sacramenti conducunt, & conie*

tj

quenter fpecialiüs ea remittant, quae contra tales

lulmm

fines funt, aut cum illis majorem repugnantiafi

!N

habent,

Utnliter nihilominüis datur Extremd

N

lrdoü,

Unlio etiam deílituto fenfibüs, quia huie adhué

Vi

confert Gratiam ex onere operato ; eique faltem

lelllum

aliquam poenam temporalem delet , quia juxta

à

dmibfolv

Verba Trid, €iÍt, ÀR 71022.22, 2 . etiam abücrgitfeï

[

liquias

um

Statuirur , quid de pradiiis ee,

209

ml liquias peccatorum : quàd autem motum illum

excitare nequeat , per accidens eft, Sicut utiliter

um i

etiam in adverfa Sententia talis fnfcipit illud Sacra-.

Qu

1

mentum , quamvistuncad illud fufcipiendum di-

conid

fponere fe nequeat. per formalem aut virtualem

dul

Geteftaionem.

y r

Ex his colligitur, fingulas prefatas opinonessqoy

al

circaremiffionem venialium magnam habere pro-

us lnti

babilitatem, adeoque ( prafcindendo hic & nugc,

i

Ü

in quo confiflat habitualitas, feu macula peccati

vehialis , & per quod formaliter tollatur ) quam-

Aiet C*F*ï

T

libet probab:liter defendi pofle, quamvis unam

ä)&fFK

faciliis, quàmaalteram, ut facilé patebit infpicienti

fundamenta fingularum, Q uarta tamen videtur i&

qui

g m

Ícholis communior , adeoque ex hoc faltem capi-

ia

te ceteris probabiliot, & menti S. D. confor-

[ ad l,ü;ï

mior, quihicerr. 1. ait ,. fwfficere ad remiffo-

wem venialis, quod al

quissmovetur [ecundzm af-

j:emmgcï;

T

fetium in DEU M ,O res Divinas ita,ut pétcae.

pum difplicerer, fioceurret. Quare, qua contra

T

im numl*'

illam obiici folent , paulo fufiüsexpendamus.

Oppene: igitur 1. fi attritio fufficeret ad delen-

aaï

ius&*;"

4

da venialia, fequeretur, hominijuíto nutquam re«

TU

mitti venialia per Sacramentum Peenitentiz &

" &w,

abfolutionem Sacerdotis ; confequens eft abíur-

, (0]15.'3 -:

dum: ergo, 5e

guelapatet , namante abfolutio-

u^

nem Sacerdotis debet przecedere ad minimum at-

TUl Exiïf;-

tritio ; quare (i attritio eft furficiens ad remiffig-

ü

nem venialium , femper erunt remiffa,

antequam

m

Sacerdos abfolvat ,

atque ita , quisquis confiterur

:gq

"

u$ eft, fenon accedere fatis di-

Íola vehialia , cert

T

o

fgütum

N

|

21Q

5rticulus- 1.

|

u

fpofitum ad Sacramentum, puta, quia catet verd.. i,

attritione, etiamíi fibi videatur attritus ,. vel fie

tneo

iil ed

fufficienter difpofitus, fibi effe rem:ffa peccatà

ante Sacramenu fufceptionem.

Confirimatur a

um

quia dici non poteft, ad remiffionem venialisin Sa-

DEUTM

cramento fufficere quamcunq; attritionem , etiant

Mori hr

naturalem, extfa Sacramentum vero non (ufficere

Tittpi w

T

quamcunque-;: fed requiri fupernaturalem ; ut

m lïgniöm

enim £olligttur ex Conc, Trid. feff. 14 c. 4« attti«

Pittu n

tio, quz interdum conftituit Sacramentum Po-

m

nitentiz , & cum ipío confers Gratiam , eft de-

t

aum & impal(us Spiriris $.. Non poteftetiam

mm»ätqnc'm

dici , attritionem babere latitudinem , nimirüm

ftttdiseny

poffe effe magis & minüs five intenfam five de-

tf

fun&tam , non fufficereautcm quamlibet extra $a*

ïll'ü]]gü) Í

cramentum , fed requiri determinatam perfe&uos

I6

nem vel intenfionis vel diftin&tionis, quamlibet

Vi

antem jn Sacramento fufficere,atque ita in aliquo

Ü

cafu poile per ipíam ab(olutionem obtineri remil-

mnm N 5

(ionem venialium : ut patet ex dictisà » 229

N

TNon potelt etiam refpondéri concédéndo faqute

aenremm&

,-lqm,ffed negando id effe abfurdum ;5 id enim

UCUIDD

. videtur eíle contra cofiunem fenfum fidelium,

tmm tolh lt

qui putant ,

D

fibi per abfolutionem Sacerdotalem

Vil

remitti peccata ven

ialia, . 2. Quia inde colligie

"* e*mx

x

lr

$uus, mon requiri ad remiffionem mortalium in

u

Sacramento eontritionem , quia , cüm contritio

f i

Cmp

fit fufficiens difpofitio ad juftificationem , fequee

hum

æfgf;l.-mor!a!is nunquam remitti per Sacramene

T

tonmi-t:ergo. vel dicendum.eft, attritionem. noi

"Min

i

tra, Sacrar

fufficere ad rcmimpncm venialium ex

&

imentum ;

1

E

21f

Statuitim, quid de praditlis chc,

A u

mentum , vel(ifufficit , nonerit neceffaría in Sa-

s, Wl

cramento Penitentiz attritio vel contritio fuper-

a p

naturalis , fed fufficiet naturalis ; quód eft fuprà

'onfrmam

confutatum. — Denique Concil, Tr.d. feff. x4.c 1.

veniii

ait, venialia retle d& utiliter in confeffion apcriri,

onem, &

zaceri tatmen citva eulpam, g multis aliis veme-

Ts

diisexpiari pofe : quo modo loquendi aperte vi-

od

detur fignificari , juxta do&trinam Concilii Sacra-

mentum Peeaitentix effe unum remedium intet

n

m

citera,quibus expiantur venialia ; utenim Juritte

tlf li

folent dicere, particula a//z: eft. implicativa fimi-

? pclzfï.".

lium , atque ita fi Sacramentó Penitentig , & alig,

effly D

remediis expiari poffunt peccatà venialia , Sacra-

mentum Panitentiz eft upum remedium: fed hoc

"

iib di

falfum eft, fi per folam attritionem remittugtur

t Fiiff-';

venialia ; Sacramentum enim

"

3

nunquam dimuttet,

ut füprà di&tum eft,

TO d

j i ni

Oppones 2« Peccata venialia ,licsttion omninb24

j

avertant nos à Deo , fep

atànt tamen.ali

'

à

1

qua ratio.

lm

neimperfeCié , ut ait boc art. $. Th; ergo u

gt

cienter retractentut , neceffe eft , aliquo.m; tu

&

affedu in Deum animam ferri :

.

um,'lf*l

unu mquod ue

jin

enim tollitur per fuumn oppofitum , fepata(iön.i

m

u

autem à Deo non opponitur nifi conjunclio cum

T

eodem , & acceffus ad illum per contritionern, aüt

n

j

charitatem perfectam ; ergó. Patethocex S D.

FTA

lc 4rf; à. ubidócet , venialiátolli per íuum ope

n "

pofitum ; venialibus autem. opponitur fervor

j

j

charitatis , ut colli

D

/

2.-2.4rt. 8, ad 1.

gitur ex r 2« 4. 89 art, 1, &

[[IUOHE

o , effe abfardum , quod in245

p

. Kefp ad . faqg;md

-2Q 2

argumento

.

i

"rticulus P.

hi

à12

nfertur , juíto dign& accedenti ad Sa«

m

argurtento 1

Ts d

«tamentüm

Penitentig femper remitti venialiá

ante abíolntionem Sacerdotalem.

Hoc minüs

T fibi

ämä&

durum

& difficile videbitur, fi confiderentur ali-

D

"

tantig, velfimilescafus $ & quidem t.

qu£ iní

gitiia

certum e(t, quód peccata,

de quibus eft habita

confeffio , poffint fubijci clavibus : ficuti igitur

nuswüigimu

ET

inhoc cafu fine ullo abfurdo abfolutio invetiit

peccaua remiffa , ita & in cafu noflro potelt con-

'

"tnw d

Uibl

Wngere. .2. Peccata mortalia, quorum quis fuit

oblitusia una confeffióoe , debent mani eftari iil

ii

V us

4lia, licet in- priori confeffione per accidens te€«

Ttntym Pæü

miffa &nt ; ergonon eft abfurdum , abfolutionem

j. Peccata, qu£

TM

cadere fuper peccata remiffa,

fernel quis confeffus eft , poteft iterum

ac fapius

Qdf

if primad

M

)

«onfiteri , quamvis per-fe remiffa (int

ls

hY

confeífione j ergó.

ANeque dicas , has inftane

tias o(lendere, qnodhon fit abfurdum , abíolu-

fs

t l

tionem ináliquo pecul

iari cafu cadere fuper pec-

.«ata remuffa ;

non'oftendere tarnen , quó

d regul:l-

LOT

t fine abfurdo boc coa-

l

ritec, imó femper poffi

u

'ffc LA

du ij

)

tingere4 quod camen feauitur ex Sententids qU*

attritioni tribuit vim remittendi veriialia 5 ndm ex

Afuto

eaíequitut, femper abfolutionem cadere fuper

menmnp

"t

btj

Mli |

venialigremiffa X Neque enim nos pet inflan«

tias contendimus demonítrare , non effe abfur«

Wt

T

dum, quàd abfolutio femper in quocunque ct-

lr

fu cadat füper peccata fefniffa ; certum ehir

o

n MD!rlbuun

elt quàd peccata mortalia , de quibus posniten

eít folüm attriítus, non remittantur ante ablolü-

1 Wa

tionem , fed (olüm volumus oftendere, nor eiie

u

uaïhï;

abfurdum ;

Statuitur , quid depradittis cä*?;.

219

hn i

abfutdum, quód femper in'aliquibus circurh-

jti d

flantijs abfolutio inveniat peccatà , qua cla-

Hoc i

vibus fübijciuntur , remiia, quod recté often-

dunt predictz inílantiz 5 nam femper abíoiutio

jent

jnvenit remiífa

eccata aliàs rité confeífa , vel de

[ quiti

quibus habita e

í

conttitio.

Ex hoc autem v'te«

T

riüscolligimus , poffe etiam fine abfurdo dici ,

(cil ii

omini jufíto digné accedenti ad confeffionem

Autio if

femper dimitti venialia anteabfolutionem. De-

j Po[d.lc*:'

inde ideó ad remiffionem mortalium in Sacramene

u

to non requirimus contritionem perfectam : quia

puni

t at

fic nunquam mertalia remitterentur per Sacra-

mentum Peenitentiz ; veniale autem , licet pr&e-

ol

requiratur attritio , tamen adhuc remittitur per

at

Sacramentum Poenitentiz, dum eít conjunctum

nl

mortali

*

.

per quod fatis oftenditur, claves per fe

fst ff

habere vim ad tollendaveaialia, ad quam difpo»

i mijil

fitio Pcenitentis per fe folam non fufficit,inquiunt

J M

Salmantic. bic T?40.6, . s. 1mà etiam feorfim

t (lïpä ;

in homine juíto remitti poffunt venialia, ait Dica.

qiit

flillo 2ifp, 2. 4ubit. v7. quando in eodem iaftan-

fdo hoi "I

ti fimul incipit attritio , & definit Sacramentum.

mtgntia-,äf

Ti

Ad idem conducet animadvertere, quód Sacra- 44

jj

! [vl

mentum Poenitentis , licét re&é ufurpetur ab ha-

[

bentibusfola venialia, non fit tamen primarió

$[

"d

j

, & perfe inflitutum pr

opter venialia ; fed propter

j U

14

mortalia , exhoc enim fatis probabiliter colligi-

j tür , non

effe neceffe, utomnia , qua huic Sacra-

« mento ttibuuntur ,

habeant ita proprié locum re-

14 fpectu venialium ,

ficuti habent refpectu. morta-

antcir'þ'; ium; licét igitur; quod dicitur , Sacramentum

j!,fhü,'

i

"

3

Penitentise

j

du

?I;tivula: IH

244,

j

qiado ol

Poenitentiz remittere peccata ,

de mortali-busrire-

hiyis;

rificetur , a ut in aliquo cafu abfolutio noninve«

Maeruret

niat peccata remiffa , atque itaex vi Íolius Sacra-

ditit ra

menti reipfa fuf-epti peccata remittantur , neceífe

quttv,

tamen a0n elt, ut eodem modo de venialibus,in-

at m

Or.

telligatur ; cüm hzc non funt ccajuncta cum m

talibus ; fed fatis eft , fialiquaalia ratione d& illi

Safnm:nmm

Vbqunlo

verificetur , ut infrà dicetur.

Suade:i hoc ulte-

Attar m

rius fotellexeo ; nam extra controverfiam eít,

Qytr b

non pofle retineri. venialia à Sacerdotibus eodem

Quinituy,

mo.oatque mortalia , aique ita. poteftatem reti-

Sacerdoubus ,. aliter

Ttütüntir

nendi, datam /Xoaz. 20.

leord

effe accipiendam in ordine ad hac & ad illa : quid

Vil

idem data ;

ergo mirum, fi poteílas remittendi , ib

M

aliter accipiatur in ordine ad. eadem, five potiüs

Wt

alio niodo dicamus remtti venialia per Sacramen-

JETT

tum P«uitenta in cafu, quo funt fola, & aluet

minejuho

mortalia, ?

Ultertüs. confiderandum eft., .eX

li

relponüone non lequt, nunquam dimitü Ve-

niali» per abfolutionem Sacramentalem ; fed fo-

TOl

Jàm, hbomim jufto dlgmä accedenti non dimitti ve»

Ut

nialia, quod eft dicere , venialia, cüm ron. funt.ad-

mixta mortalibus ; femper remtu per attritlonefms

mmmmh

E

Mmmm

qua abfolutionem.antecedit

?

non aurém. fega»

Q

éla mortalibus fi-

Atl

mus; quód, quando.funt jun

häp

ln

mulomnia dimittantur homini attrito, Ex quo.

habemus, non poffe contra banc refponfionem

Wi Wi

obijcí, quód ex ilia fequatur, aliqaód genus pec

eatorum dázi, quód digné accedenu nuaquam .re

Wmuw

äämw

mititur per ipíam abfolutionem, — Sequitur qui

um

l

:nus péccatorum dari,quod

[O

dem ex ilia, aliquod g.

quan.

Stasuitur , quid de predittis r.

21f

uándo folüm eft, femper remittitur per aliquid

nallu

aliud prius ; fed hoc vaide ab illo diveríum eft.

j monut

Minuetur etiam admiratio , f( advertatur , quód,

ls

licétin Sacramento Pcenitentiz contritio non re-

, ucc;?

quiratur, cüm tamen reperitur , fit pars Sacra-

emltl

menti maximé conformis inflitationi ipfius , &

d untl

Sacramentum habeat majorem perfectiónem ,

tion ^

quàm quando Poenitens adfert folam attritionem:

du

fiigitur, càm Sacramentum hoc perfectiffime fuf-

ol

Cipitur, peccata funt remiífa ante abfolutionem ,

oubudé

quid mirum , fi cüm fola venializ poenitens adfert,

ydut

remittuntür etiam ante abfolutionem -

*

M

Certé ni-

xih,

hil videtur detrabi huic Sacramento, f1 hoc dica-

Hd ii

tur ; ficuti enim , càm pecnitens eft contritus,

abfolutio non remittit ; & tamen nihil detrahitur

| biuo

n (M W

Sacramento de perfe&tione, ità nihil detrahitur , fi

"d

dicatur ; anteabfolutionem venialia dimittiin ho-

Jl &:;

mine jufto. ; neque enim per hoc dicitur, Sacra-

TL

mentum non babete virtutem fufficientem ad re-

T

miffionem venialium, fed folüm , proeveniri à di-

i

Ípofitione fufficiesiti ad eorundem «remiffionem.

107

i

(onfirmatur. : Cyma f contritio tasriem poteft, ut

1 IOMHE d

deleat mortaliz fine reali ufu Sacramenti, cur non

,ra[mnöä

poterit iderà attritio in ordine ad venialia ? ficuti

"L

enim habet fe majus,ad majus,ita minus ad miaus.

p

mo[ül

247. 4d primam prob. in contravinm . Refp. non

D

efle cemmunem exiítimationem fidelium , .,q'—).öd

"u

venialia in ju(tis digné accedentibus non remittan-

!

P

.

" gemlir

tur anteabfolutionem

H

exiftimant quidem fide-

4 anuü

les, abfolutionem, quantum ex fe , habere vim ad

per abfo-

Seqmwf ]

remittenda venialia, ac pminde remitti

iil

4

lutionem,

r

816

efrticulus: IT.

77

lutionem , fiantea remiffanon fint $. an vetó di-

ij

fpofitio requifita ad Sacramentum fufficiat per fe

LOT

adremiffionem venialium , necne , communiter

rj qo

fideles apud (e non definiunt, Rurfus exiftimant

thtl

omnes,abiolutionem conferre adex pianda venialia

Vi

quafiin genere 5 an vero remittat quoad culpam,

mmttelqm.

injuftis &c, an quoad. peenam tantüm , fi que

hum

folvenda fupereít , non flatuunt,

Praterea pof-

tys

Íunt hoc aliquiexiftimare , quodabfolvtio , ut fae

lod

€it unum cum voluntate illam fufcipiendi,S& prae

Vl r

paratione , quà fe poenitens difponit , dimittat ve»

LTW

nialia , etiamíi abfolutio femper inveniat remilff.

üseü, quö

venialia quoad culpam.

INeque aliquid ampliüs

f dei

potelt colligi ex' porbm ufu , qui frequenrer fola

Wtfene

venialia confitentur ; poffunt enim id primó fa«

Z

cere, non quiaexi(timant, attritionem non fuffi-

Vr

cere , Íed ut fint magis tuti de remiffione venia-

Wa i

lium. H2cenim fententia, quam explicamus,

LC

de tufficientia attritionis , probabilis quidem eít,

QR

[

nontamen omninocertàa. 2. Ad pleniorem ex*

I D T0

piauonem vehialium, nimirum quoad posname

lt

At

E li

3. Ad majus meritum & abundantiorem Gra«

D

tiam.

Denique ad. delenda mortslia occulta, fi

t

.

*

A

qu& haberent, & fimilesfines,

Confirmatur

T

tll

quia homines pii , etiamfi certi fint , quoad fieri

!

DLT

poteft , fe habere contritionem de venialibus,ad-

LT

hucillaconfitentur : ficutiigitur non pote(tcolli-

UT

T

l

£gi ex hoc, contritionem per (e non fufficere ad re-

A

tniffionem venialum ; ita neque exeo, quód poft

dlum

attritionem coufiteantur venialia , poteít inferri ,

| MU

llu, [

ipfos exiftimare, fe per atiritionem non eífe à

, |

ufili.

&enia'ibis ïibgrmdos-

Zs

Statuitur , quid de paditlitehc.

?2tY

"Y

dÀ (ecundam Refp. cum Sacramentum Pani-

at

tentie fit primarió & per!fe inftitutum propter

L

mortalia, non pofle fufficientem difpofitionem

T

adilla tollenda effe neceffarió requifitam ad. Sa-

atl

cramentum ; fequeretur enim,quód nunquam re-

iij

mitteret quoad culpam peccata, propter quie eft

primarió inftitutum. Non eít eadem ratio de ve-

lümim,*:

Drauu)

niaibus ; cüm enim propter hac , prafertim

j p

quando funt (ola , non fit primarió inftitutum ,

iendi,&P"

non eft abíurdum , fi , quando non funt mixta

isdimm

mortalibus, illanon remittat quosd culpam , fed

vepid ii

fatiseft , quàd remittat quoad peenam , majorem

jl

Gratiam det &c. atqué ita poteft difpofitio fuffi-

quut!

«iens effe neceffaria ad Sacramentum.

ij p

Quéd fi ulteriüs quaeras , €ur , ficuti refpetus46

m n

mortalium data eft. huic Sacramento vis, ut ea

if d

tollat, etiamíi poenitens mon adferat difpofitio-

D

nem ex fe fofficientem , non fit autem conceffum

s du

hocrefpectuvenialium. ? Refp. alitert commod&

fieri non po'uiffe ; in. Szeramento enim Poeni-

plenialimu

i (

tentiz aliquis dolor tequirenduserat , & quidem

j

fupernaturalis,ut adverfarij fatentur : non pote(t

n )

autem affignati dolor ejusmodi , qui non fit fuffi-

ciens ad tollendavenialia ; non potuit id igitur

j

,vl

eri, quia non. petuit tam imperte&us dolor

j

convenienter (latu: t fufficiens ad Sacramentum,

quin etiam fufficeret ad remiffionem ve

Pon[lioh

enialiume

»

3-prob. in n:2 41 Refp. potefl primo,particu-

f

lam ali

N

4:non femper effe implicativam fimilium

Jf

quoad omnia, que poft illam fequuntur. Sic dici-

gddi

n

j Wr; Luce 23« ducebantur autem ( Alit dno st«

O ;

quam

Aà18

"rticulus. IH,-

NT

quam cum eo , nequetamen Ch

riftus Dominus,

f

de quo ibieft fermo , fimilisillis erat; ^^ "Sedhac

mn& qllidim

teíponfio non omninó fatisfacit ; ad minimum

aol

enim ficuti ex eo, quód ducebantur alij cum eo, fe-

D ?

quitut; Chriftum Dominum etiam ductum fuiffe,

umom]a

itaex eo , quód Concilium dicat , venialia expiari

tuique J v

etiam alijs remediis , fequitur , pofle etiam expiari

Refp. igitur fecundb p

LT

per confefhonem &c.

Uüüim, &m

teff , expiationem ; quam Concilium judicat cone

iuttbüloo

venire Saetamento, & abfolutionem effe quoad

QU iits

ponam , non quoad culpam eo modó , quo dici-

oD N

mus, per jejunia, eleemofynas Gc. expiari pecca-

dbrls

ta ; fedneque hoc fatisfacit, — Terrió igirmr díci

f r

potc/, non effe ibifermonem de venialibus , cüm

l

TM

folafunt, fed cüm funt jun&ta mortalibus : vel

certé etiam vult cafüm ibi confiderari. Qua Re-

V nl

t n

fponíio confirmari potefl;ex eo, quodibi dicitur,

L

venialia poffe taceti in confeffione ; videtur enim

Concilium loqui non minüs de aliquibus , quàm

tj

p d

de omnibus venialibus , atque ita videtur fuppo-

nere , effe confeffionem; & tamen in ea taceri om-

Aily,

nia venialia : qua mon poffunt confiftere, fi ve-

tla,quddiuü'

lr

nalia(intfola, Non loquiturigitur Concilium

in cafü , quo venialia funt fine mortalibus; & con-

Mi

Wültm

fequenter quod ait , venialia expiari per confeffio-

Q

Wt

Qs

nem & alia remedia , quatenus eít accipiendum de

expiationein ordine ad culpam , poteft referri ad

Wi

ül)ïlp

[

venialiajunéta mortalibus, & ad confeffionem, in

Yd W

qua ha & illa clavibusfubijciuneur, ^ Vel ditas »

zi

Ul'. Sf[u

Concil. folüm velle, quod per confe(fionem (hoe

Il

in eft, pet

$ It

um

dmn

«uüim nomine ibi u-tjcpr y vel; quod ide

Sacramen-

umal

m

Sratuitir , quid de preditlis &c.

219

Dotini

$

od

acramentum Cenfeffionis poffint expiari pecca-

$lh

| munidi

ta, & quidem peife&lé ; an veró expiatio quoad

«ulpam habeatur per unam partem,nimirum attri«

anal

tionem, an per aliam , id eft abfolutionem,Con-

usl

cilium non flatuit , fed relinquit flatuendum uai-

idia j

cuique juxta varios cafusGt opiniones. Confirma-

tiamd

177

tur : quiafi Concilium ibi judicaret , per abfolu-

tionem, & non antea dimitti venialia , necetfe ef-

i?

fet, utibi loqueretur de fola illa confeffione , in

TT

qua Pa'nitens adfert attritionem ; omitteret. aue

01 qW T

tem illam , in qua Pcenitens eft contritus ; quod

:xpiäli?w'

eft abfurdum , ut patet , cüm confeífio procedens

j r

ex coutritione perfecliffima fit.

Sicuti igitur re-

bt

uah J

fpe&u confeffionis , in qua elt conuritio, Conci«

rl

lium eít intelligendum modo ex?licato ; ut folüm

(

doceat , per Confeífionem expari poffe venialia ,

pl

dhicr

non negando , quin contritio deleat aute abíolu-

"

j

tionem , ita & refpeQtu confeffionis , in qua eff

jbis; t

airiítio , dici fine abfurdo poteít,

jaur f

Adillud , quod dicebatur . fequiex hac fenten- 2 ,

u

ta, quód juítus accedens ad Sacramentum Peeni-

(ri !

tontiz certus fit, vel fibi effedimiffa peccata venia»

y Go

j

»

lia ante abfolutionem , vel fe accedere minüs di-

jbuss

Ípofitum, quàm deberet, — Refp. cüm lhaee (en-

j

«t «

l

tentia , quam explicamus» certa non fit , fed (olum

ol

yf

probabilis , juftus , qui accedit ad Poenitentiam ;

j

l rent

non poteít effe certus, íe non egere abfolutione ,

jfor

veleflein difpofitum , fed hoc probabiliter opina-

W

d

tur. Secundo , cüm nemo certó (ciat , (« juftum

mo"emx v

effe, regulariter loquendo. , attritio autem non

deleat venialia nifi in hominibus juflis, nemo ac-

jun

PC

cedens

220

"A5rticulus: II

hii

Cedens ad Poenitentiam , certó fcire potelt , fe vel

quuiodoco

effe indifpofityumfi caret attritione, vel, f habet ,

*

D7l

effe fibi remiffa venialia

?

fierifenim potelt , ut

habeat attritionem , & venialia non (inr dimiífa

tgiurey

tit lo f

propter mortale occultum cum illis conjunctum,

IT

7ertió , dato cafu, quód aliquis haberet eviden-

LOT

tiam hujus Sententiae , & per revelationem fciret,

feefíe in Gratia, concedo, illum fore certum de

"d

lii q

alterutro illorum, ut fuprà ; fed nego , id fore

Wime

abfurdum ; ficuti etiam non eft abfurdum , quàód ,

Ut

fi quis fciret, íe habere contritionem de veniali«

*bm—'mhm

bus , Íciret dererminaté , fe noa egere confcffione

& abíolutione ad iIla delenda,

Et vero ficon-

quo mj

feffio venialium non haberet ullam aliam utili-

n indjuy,'.

tatem , quàmexpiareculpam , abfurdum id effet;

Doiding

i.

fequeretur enim , quód ejusmodi hemo non de-

beret accedere : velenim eft indifpofitus , ve/non

WW&

j

ia

habet culpam, quie remittatur ; && utrovis modo

fe habeat, nihil poffetconfequi ex Sacramento: fed

Rtrtd

IWK [

càüm confeífio multas alias utilitates habere pof-

fit, ut fuprà di&tum, nul]a eft abfutditas.

li,

n

Pt

249 .A4d 2.inu.342. Refg. attritioné hominis jufti

d

€ffe fuo modo acceífum ad Deum , & conjunctio-

D

Uil

nem cumillo ; eo ipfo enim, quód avertat ani-

und ahq

pmpwm i

maim à peccato , & confequenter ab averfione à

Deo , neceffe eít , ut aliqua ratione ad Deum con-

Wl M!m!u

?lldlfl ,

vertat — Adde, quód inhomine jufto ratione ha-

M LT

bitualis Gratiae & charitatis referatur etiam . ultee

A

tiüs in Deum.

'JIW

Confirmatur : quiaattritio cum

Sacramento fufficienter difponit ad Gratiz confe-

l 0pltrp

NI

Ml

cutionem ; non difponete: autem , nifi effet ali-

q

m u][w

llmli, hq

Subfliwit, quid de preditlis ds.

22t1

MT

quomodo converfio in Deum juxta illud ?. ces-

:i, f i,

vertimini ad me, & egoconvertar d 9os.. Idem

podit

colligiturex eo , quód motus attritionis in ho-

fin ii

mine jufto fit meritorius ;; omnis autem actus

:onjun&yu

meritorius aliquo modo teadit in Dentn. — Neawe

ert i

dicAs , attritionem effe quidem aliquem acceffum

Qneniit

ad Deum, fed non ejusmodi , ut poífit dici fervor

« eto

chatitatis , qui tsmen ad remiffionem. venialium

PU ii

extraSacramentum faltem requiritut ; quamvis

n

enimattritio fecundüm fe przxcise fumpta hoc non

vv

habeat, in homine tamenjaíto cüm fit metitoria ,

ciidit

aliquo modo procedit à charitate, ut füprà et-

T

iam indicavimus , atque ita fervor charitatis (uó

T.

modó dici poteft, — Sané S, h. 4. 2. omnem il-

rdumid*'ïf

lum a&um , qui fatis eftad novam Gratiz infufio-

t m 1

nem , docet, fufficienter effe motuin Gratie. &

u

yf)[llSa

1

charitatisin ordine ad remittenda venialia, ad quee

feextendit,

n

29

10

Jnfabis « S.D, q.2.de malo. art.1 1. ad. 9.ait,

ind

in anitnabus purgatorij non remitti peccata venia«

-

lia per penam , ut actu füftinetur , reque ut reco-

ii

j

gitatur ; »o» enim ,inquit, effet morus baritatis,

! conjïm

4nód aliquis deteflavetur pectatum teniale pree

qut

Bter penamy(ed tmapis e[fet mutus timoris fervilis,

i

Vel naturalis : remittitur igitur in purgatorio

nn

[Dut*

Veniale, wsnantuma. ad culpam , wirtute Gratia,

pf

g

prout exit in atium charitatis deteflantis pecca-

aum "

tum veniale, Ex quo vides aperté , deteflationem

J*

od

propter poenam non lufficere, & rationetn effe ,

nl

u

quia non eft tnotus chatitatis, fed timoris fervi-

lis , & ulteriós remiffionem tribuit foli actui cha-

jj d

zitati$ , in quemprorumpit Gratia. — &eJp. folet

222

articulus IH

UT

cerüuniter , fatendo ita eo locoS. D. vifum fuife, | nulind

inSumma tamen aliam fecutum effe fenrecvam.5 . iyünr

quod valde probablle reddidit , qüod attulimus "qutitapotuilïc

nnm. priori, & vlteriü« cozfirmari poteff ex eo-',' fuss d m

quód bac q. ar. slt. querat , an. veniale poffit di« |(Ginuj

mitti fine mortali ? & refpondet , non poffe;quia | i

remiffio venialis eft effe&tus Gratiz, quam non

J tf o

habet.qui eft in mortali. Hacquaftio & refpon-

lriqui

fionon habet locum , nifi fupponatur , veniale.

lr

poffe peralios aclus dimitti , quàm charitatis aut

Ubf a

contritionis ; quis enim dubitet , quod veniale

Vétjtan

non poffi: tolli fine mortali, fi non poteft tolli;

LT QUtstn

nift per aliquid ; quod eft fufficiens ad mortalis re-

litmi; l

fniffionem ? certé vt liec quxítio convenientet

mmoufiüfe:q

iüitigui potuerit, & jam pofi:o , quód fola chati-

l li

]

TM

tas aut. contritio fofficiat , aliter mulró probáffet

at i

refponfionem fuam S. Th. facillime enim diceré

lt

L

poteràt, veniale fine mortali dimitti non poffe;

qmmmn;

quia medium fufficiens ad ablationem illius eltet-

Vi (

iam fufficiens ad remiffionem hujus.

Neque di-

enim )b' dt

i

cas, non effe ufüm hac ratione; quia non erat uni«

L((olj,g

""f!x

veríalis, cm non eftenderet, quód per Sacra-

At

[

Ó

mentalia non poffet dimitti veniale|fine mottali ;

lts dtt

hoc enim recté diceretut , fi apud S. "Th. Sacri

W 'hügn

mentalis ex opere operato immediate venialia de |

|

LT

lerent ; verüm cüm hanc vittütem in fententid -

li

Q [

ilius non habeant, fed dimittant venialia pet | j

"i

áctum, quem excitat vel involvit illorum ufus, üt | q

á

l

mnï(iüng

docuetat ar. 3. patet , quód illa ratio ettam ad Sa-

[ir VH'" f

t

»qramentalia pertiauiffet; fi enim extfáüforn Sacrá- | ui

n

ritut.,

Sratuitur , quid de praditli; c&'&.' : 223

vfurt b

inentalium aclus cliaritatis aut contritionis requi-

denent

ritur, etiam requiritut in ufu Saeramentalium, at-

od atuli

que itapotuiffet affumere , non dari medium fuf-

palcj) qu

ficiens ad temiffionem venialium , quod non fit

i pl

fufficiensad remiffionem mortalium , ne quidem

nonp

in Sacramentalium ufu , & inde inferre , veniale

$ qum:

fine mortali non poffe dimitti. Adde, quód ia

o t

Alla g. de qua ibi agiturq. 7. de malo €it. incertus

TAUf "

fuerit S. Th. neque femper eadem feníerit,ut patet

TU

ex 4 difl. 21, 2« 1. 4. 3. ubi docéts per tolerantiam

, quim

voluntatriam poene remitti vénialia in pürgato-

p

rio : cnjus contrarium aperté docet . cs.. Dixis

sadmolti

bec modo Refpondericommauniter : coterüm exie

0 gonl'iütï

ftimo , facilé explicari poffe S. D. dicendo , eud

iil tfä

loqui de timore fervili , qui habet adjunctam ler»

mullö Pmb-ä

vilitatem, id eft , qui in tantum deteítatur pecca-

y a

tum , inquantum habet adjunctam poenam , re«

j m

linquittamen affectum ad peccatum, in quo com»

eft) l"mï u

placeret, fi poena non. deterrefaceret ; loquitut

; N

enim ibi deillo timore; qui etiam in inferno eft,

400f tt:f

ut colligiturex refp. arg. ad quod refpondet.

- Adextremum nota , prater przfatas ui'nque

i t*

opiniones circa remiffionem Venialium afferri ad-

2ft

j (

$ Th y

huc duas, unam;quam colligunt aliquiexSoto /z4,

difl.t f.4.2-ar1.1.attritionem per Íenon fufficere,

T

TL

ufficete tamen cum imperio charitatis : alteram,

j ii

exuaSacramentum deleri venialia per.quamcun-

que attritionem five formalem (ive virtualem,ine

qun P

p

vrà verb fufficere difpofitionem negativam, ideít,

nudam noncomplacentiam 5 quz opinio attri-

jl

p

n

, buitur

.

AArticulus £1I.

t

ii d

:uitur Suat. di

fp. 1 2. f&. 1. mum, 9. G Artias

z

mlib. 4. tr. 4. c. 4 Coptrov; d.

jirgrian

apud Haunoldu

H

ujus opinionis fe

nfus effenon poteft de remif-

tinifedin

(ione folorum venialium in Sacramento Pornitene

lllf.f þmlw

tie $ de hujusenim effentia e(t aliqnis dolor circa

trhifes T

materiam confeffionis : procedit ergo folüm de re»

t

muffione venialium in aliisSacramentis , puta Eu«

L

chariftia, Confirmatione &c. uti colligitur ex

Suariocir, Verüm prima non differtà praceden-

A T n

^

et formalem

n

tibus ; namvel requirit imperium

a&tum charitatis , & coineidit cum

n

ntentia Vaf-

Mu

q

uez,vel vult, fufficereimperium, feu potiüs rela»

m

ti0nem quàán

dam habitualem , quam

bet actus$

!mdtteüano;

eoipío , quoó

d elicitur ab homine jufto, qua ratio»

l Wnþäfff,

pe fortaffe

intelligit Sotus ; & coincidit cum fet»

"Ut r

.

L

&£enita quarta

vel denique requirit imperiurm

M Wil

virtuale ; & (imiliter coincidit cum quatta fentene

"Wuftvemal

Q Y

tia, cüm fecundüm probabilem opinionem ex €o

[

LT

m

imperio procedant omnes a&us fupernatutales

igüe meritorii vit aterna,

"hominisjufti feu cond

ib it

j

adeoque etiam attritio fupernaturalis elicita ab ho*

mdmüähom

mine jufto,& requifita adPaenicentixSacramentü,

qumlf lums

!

Altera fententia mihi non probatur;quiafaltem de

j (q]'m

[]

lege ordinaria tam

diu non dimittitur peccátum»

Atl

ium habitualiter. hoc eft;

HCIg[

quamdiu manet voluntat

Wil

fion retractatum , ut conítat ex Concil; Trid.

gatione S. D. inzsum. 1 j 1, allegatis

nec ex ullo

folido fundamento poteft probari hzc virtus S&

eramentorum,ut fuppodere poffit retraclationem

Et hujus mentis fuiffe etiam D Auguft. nonob*

fcurécolligitur ex /b, de vera &* fal[a Panit. 09«

3tatuitur » quid de preditlis &cl ;

22f

&l

ubi dicitur de venialibus 2 eff enzws Panrtentiaaf-

cona

Jidue peccantibus affidué meceffarta $ in mulris

TT

enim offendimns vmnes , qua quotidie vemittuns

to Pt

gur, [f femper deplorentur,

Eadem mens vide«

; du

tur fuiffe S. Thomz , qui adeó perfuafum habuit,

Johurie

fine retraclatone non diiitti etiam venialia, ut 44

g. demalo, a.ii.in fine C. eam requifiverit etiamin

eolig

animabus purgatorii decedentibus cum veniali in

at

ac vita non retraclato,

Clarius noflram co&«

ht

elufionem fupponit 4. 78. ar; 3. in Cor,

:

d

menr':";-*

Refp. Suarez , fufficere voluntatem fufcipiendi? f3

tl

d

Sacramentum , & effe&tum , háncque effe virtua-

(

L

VU

lem deteftationem venialium, — Verüm , ut con«

fo u

fideranti[patet , in hacíolutione minüs confequen«

ter docet Suarez, &t adhuc manet difficultas,

naW

utrüm per illam voluntatem tollantur , vel non

ii i

tollantur venialia, cüm fit illorum virtualis retrae

.qmmxtN

Gatio ? imb rrat, 3. de Grat. L. 7. c. 24. dum

piont

fj

inciditin eandem difficultatem , s. f,in fine exe

u

preísé ait : neceffariam effe formalem aut virtuae

j

du

lemdeteflationem peccati venialis,ut aliquis cone

]

fequatur illius veniam per Sacramentum , nec fuf-

)252

cere ceffare jam ab aliquo peccato. — Et reverà

x,qm

Warez ibi tergiverfatur , & videtur voluiffe magie

u f

i

uzllw-w

eccultare proprium fen(um, quàm fe

[

declarare,

"

j

N

«t j

JI-*!'

"

"

j ,

P

ji"

VARTI«-

r

S GIHE) 08

M ntan

pitm eq

DljspunA'rIo IV.

lit i

hr at

Urrimn ad remiffonem ve-

tvl

ii tlü

nialiuifz reqmmmr Gratta ?

d

UM

Ota primo, juxta omnes peccatum veniale

L

IBN

non opponi Gratiz fanCtificanti , faltem fe-

Wt

cundüm fe ipeclato ( cüm poffit quis effe amicus

1

Pf*üfltlmi(x

DDRLnfectus peccato veniali) fed fervori charita

Hül in ana

tis , quem retardat , feu ipfiperfe&tioni amicitiz;

mpüftlhc(

aut charitatis Dei : quia, ut loquitur S.D. izpre»

Wa g Ü

fenti q. 87. 4 2.. veniale peccatum eft diminutio

EM

fervotis charitatis ; per venialium enim adhafiené

ad bonáü temporale charitati contrarium gravatut

Qu N

aliqualiter animus , quó minüs feratur ad Deum

per charitatem , eo modo, quo ferretur, fi nonre-

Ils

tardaretur ejusmodi adhasfione.

mq.'mæ tl

:

454 ANota fecund , cüm communi, requiri ad re-

Ti LT

miffionem venialium a&tuale Gratiz auxilium, Ut

l

Vlle

éxprefsà docet S. D. p. 3. q. 87. 4« 4 4d 2- cüm

ng

lit

nullum opus (upernatura

le (ine tali auxilio fieti

s fuperna-

momll W

foffit ; remiffio autem venialis eft opu

l "fflllnd

turale, ut conítat ex dictis.

Quaritur igituf

lj

li

Wi lUf

hic precipné , ucrüm veniale ad fui remiffionem

Gratiam quoque hsbitualem exigat t Poteft au-

Mn

fcl

tem tripliciter Gratia habitualis requiri ad remil»

quodm

fionem venialis , nimirürm antecedenter, conco-

et,ll

LTA Á

myitaniet » vel formaliitet .quod ultimum fier

MRC&

PG

D

p

F

Urrám ad vemiffionem venalium chc. 'à27

per Gratiam habitualem tanquam per formam op-

l

pofitam expelleretur veniale.

Dico primó: Gratia an&tificans femper requi- 2 g g

titur antecedenter faltem naturá ad remifbonem

2103

peccati venialis, ita S.D. Jjc 2. 87. a. 2. & 4. Ra-

tíoef : quianon poteít reflitui fervor charitatis

iil

& accidentalis perfectio amicitie Divinz,aut fa-

miliaritas cum Deo, ni(i priüsadfit fub(tantialitef

"m

charitas & amicitia Dei ; fierienim nequit , ali-

j, ltl

quem efle perfe&um & familiarem amicum , nifi

T

priüs fit amicus ? ergó cüm veniale peccatum con-

ervonihüï

fiftat in privatione illius fervoris & perfe&tionis ,

n

non poteft remitti , nifi priüs fapponatur , adeffe

i5b ii

amicitia & charitas ,

qu& habetur per Gratiam

d *Wi

fan&tificantem.

Dixi : faltem. marerá prins t

d

quando enim homo recentet ;uflificatur , & ae-

mum g[m']l

quirit remiffionem mortalium. & veniahium ,

r

remiífio mortalium,& infufioGratiz fan&ificantis

.cw[,flwn;

prefupponitur faltem nacurá prior remiffione ve «

nialium ex data ratione , quia fecundüm ipfum

uqüm i&

ordinem naturz prius eft, faltem naturá, rem füb-

m

flantialiter fieri, & poftea accidentaliter perfici,

[

Inde fequitur, peccatum veniale conjundum

7

mortali nunquam remitti fine ifto.

lll aqu]l

$

s

Dico fecundb

.

infufio Gratiz habitüafis nonz g

[

ygri

tequititur per fe & formaliterad remiffionem ve-

j

j

nialium, Raroef : quia illud formaliter &

jl

p«tíe non requiritur ad

remiffionem venialium ;

LA

$ quodnoneft forma tolleris maculam illorum : fed

yf

[(o0]

(( Gratiafan&ificans non eft talis forma, tum quiá

tp

m

y Poteft effe infubje&to affe&to venialibus, tum quia

&Ham

E

Vr

A:rticulus IF.

1

229

pl u

telorem

etiam remitti pote

ft absque infufiorie talis Gratiat

faltem in effe phyf

àco ex sum. [eq. ergo.

Id al

aliter : uurüm veró fem

257

Dixi : perfe & form

fpaions

fufio Gratie ?

per

requiratür concomitanter in

lus Trod

det ex il/o , an per quoscunque aCus merito»

LOT

pcn

rios; five intenfos,

fiveremmiflos augeatur gratia,

Wwfeinf

li poffont

itém ex eo,an omnes act9, per quos expel

F of

veniatia, fint meritorii gratiz:qui enim in

his quz«

t1, d ]

flionibus fententiam affirmativam fequuntur,cone

Wmwiquc i

ffione venialis

féque

ntet docent, femper cum remi

vel

m c(kl

fufionem gratiz :

conjunétam effe aliquam in

libus, vel fola? fi

A

ehim venialia funt jun&ta morta

Mi

v

timum cum veniale fine nortale remirti non pele

Muf j

fit, mort

ale autem fine gratia non tollatur , neque

mpïüü!üa[

tóllitur veniale : ft fecundürn, aut remiffio obune-

P

&um aliquem, qui

tuf pé

r Sácramentum aur per a

W lm& t

? fi per Sacramentum»

fit ex fe difpofitio fufficiens

Vnrjja

cürn ofünia Sacramenta conferant gratiam » non

Mtty

fufione : fi per adtum ex

fiet remilfio (ine gratia in

f

fc füfficieniem , cürh. omnis

hujasmodi aólus fit

P«Fitum [

ex hypothefi métitorius, & per

3

quemllbct adum

tet, neque in fioc

Wi

mieritorium augeatur gratta, pa

Wüpun.

caíü renuffionem (ine infufionegratiz futuram:

n,id];rr"b[

[o]

lós actus intenfiores ha»

qui aucem putant, pér fi

ü

! ?n'mfn

bitu gratiam crefcere fa

Irem in effe qualitatis , Ve

eremmm

non omnes àctus füfficientes ad re

iniffionem ve»

j

W

niiliseffz meritofios ( quiav. g. 8

d remiffionem

Wuie

ad me"xji-

D

1&(

vénislis noluat requiti atuim charitátis,

h,

éü requaiür imperium actuale 1li0s »

tüm tam

uóties r6»

1 t0n un&

quod taultis achibus bonisdeefl)negant,

jeri enifr

h

nïictuþ'tuf venialia, infundi grauam;

POIG ?

Uirim ad vemiffionem venialium d. 219

poteft , ut veniale remittatur per actum charitatis

gi.s Qu

remiffiorem habitu,qui ex hypothesi gratiam non

Q,

intendit (altem in. efle qualtitatis.

Porró cujus

]

ywni

M

ii

opinion:s nos (imus , facile colligetur ex diíp. 7.

p Guit'

hujus Tra& Et hoc videtur effe , quod ait S. Th,

dus m

in refp. 2. ad 2. dum ait, non in quolibet a&tu vir-

&Uf guhh

tutis effe infufionem gratiz, & ideó fine. infu(ione

,xpelllpaiïu'

gratie poffe peccata veniali dimitt. Vide eun-

minlig

dem I.2.. 9. 1:4. a, 8. ad 3. & 2. 2. q. 24- 4« 6-

quumu

Unicuique igitur juxta fua principia de hac. q. fia»

fl t

tuendum eft.

lia puvzfs

T

Obijc. 1. Hinc fequitur,peccata venia

5 VC[ fühl

niri in inferno zterná peená, i cum. mortali cons

vjl

juncla int. feguela prob. quia man&te peccato ma-

jf

net pzna:fiautem veniale (ine mortali remitti non

poteft, veniale in damnatis in eternum permanet,

af

1 aliqüü-f*

cüm illis nunquam dimittenda fint mortalia : hoc

t

autem videtur abfürdum primó , quia non effet

j

differentia inter veniale & mortale, utrumque

f

]

[iptrd

M

enim puniretur poená aterná,

Secundó : quia

:modl i

peccatum veniale non fit gravius ex conjun&tione

cum mortali, "Tertió : quia Deus puniret ultrà

nb

li

condignum. Aefg.concedendo lequelam ; negan-

h

*

do,id effe abfurdum.

vra(lZ fumn

furi

"Ad primum in contrarium Re[p.hoc pofito effez f 9

jnie

TU

differentiam inter veniale & morzale, quia mor-

quäh

jl

j

tali per fe debetur pcena zterna , peccato veniali

for

non item ,fed ex conjunctione ad mortale.

9

(

j

2.concedo , peccatum veniale noa fieri gravius

Jf

t]lad j

a&u?l

j dh""

€x conjun&lione ad mortale, quia taraen ex ejuse

modi conjunlione fit aliquo modo perpetuum ,

j

ganh l

il

P3

quatenus

fj M

0& j

Articulu: )

Trim4

2j6

quatenus veniale fine mortale tolli non poteft,

ttommam

mortaleautem,quantum eft ex fe, eft irreparabile ,

[ qety

& ex alteraparte quamdiu. peccatum manet , de-

Vs ls

betur illi poeaa.poteltzterná pzná & quidem ju-

(big. 1

estum ven

ftifivé puniri peccatam venia'e, i mortali con:

jungatur. VideS. Th. 1.2.4. 87. ar.s, & 4, &

ftcptions

praíerum a. f.4d 3. Neque eniim, quod dicitut,

q«:mim,qu,';

veniali correfpondere poenam temporalem intelli-

utalis& dlm

endumi eft , quafi fit fenfus , veniale. non polfe

DT

puniri peená zterná , fed folüm eo modo loquendi

V t i

fipnificatut, veniale, quantum eftex fe, nonindu-

, Qu

IN

€ere reatum pcenz aterüe , cüm nom auferat

gratiam,qua pcfita & ipfum peccatum potefí tolli

LT

Cihfm

& per pxnam temporalem fatisfieri juítitiz divi-

nz. d 3. patet ex diclis, non enim punitut

UM |

ultra condignum veniale , cüm punitur paná &«

Tüftinr

teroá f ipfum eftperpetuum.

i mt N ml

26

4&re$ ,. An,ficuti veniale

fine mortale reäit.

I

tinon poteíl, ita etiam non poffit unum venialt

j Wecr

finealiodeleri? — Refp, cum S. Th. q. 7.. de lo

Ri

i

art. ult. ad 4 in 4. d. 16. q. 1. a. 1. q. 2. Q at

mllp

Nter

precedenti hujus 4. 44 2. non effe eandem ratio-

I9

AIUm [

Qem, acque ita poffe onum veniale fine alio remit-

UI

ti ? patet ; quia remiffio onius venialis non habet

p modo

connexionem neceffariam cum remiffione altecius

Wp j

Aly

ll

th

poffunt enim poni omnia requifita unius , absque

v DlVlng

€o . q:ód alterum remittatur ; poreít enim quis

N

d

.SIS

dolere de uno propter peculiarem illius deformi-

D

tatem,& de alio complzcere : non habenc enim fe

Rttgi

todem mod» al invicem remiffio venialis & mor-

pit

D

ü'wnq

Mi

vlis utremiffio vnius mortalis & alterius ; nif

tbfliml

enim

um

üträm ad remiäanem.þenialium ä'c.

212:

thimomnia mortalia remittuntur ,. non habetur

n w

rrepambxh,

gratia ,qua tamen requiritur ad. remiífionem ve-

mang, i

nialis,& cujuscunque mortalis.

Obijc. 1 Naturze Divinz repugnat abfoluté261

Y quit

morudidt

peccatum veniale : ergó etiam gratiz , qua eit

participatio nature Divinz.

Refp. mego confes

T

vod d

quentiam , quia gratia folüm eft participatio acci-

rimid

dentalis & diminuta ipfius nature Divinz , atque

abhac inGnité diltans, coníequenter neceíse non

TE

vodolg?

€ít, ut ita veniale repugnet gratiz , ficut naturze

Diving. — Quód autem in ftatu. patriz peccatam

Jg, r

| nnas

etiam veniale cum gratiacomponi non poffit , non

T

Pprovenit ex natura gratiz, fedà vifione & amore

bestifico.

jjuliet

Obijcies 3. Privatio fervoris charitatis, in qua262

enimm FL*EE!

T d

confbtuitur veniale peccatum, per fe tolli non po-

teft fine augmento charitatis : ergó nec fine aug-

gt

mento gratig : copfeg. patet , quia mifi crefcat

gratia, nec crefcunt ejus proprietates. 47t, prob,

um

quia privatio inten(ioris forma tolli non poteít ,

j

n

a

b

nifi per intenfionem formz. Re[p. neg. ant. &

fuppofitum ejusdem probationis , quod fervor

d ?

charitatis confiftat in certa inten(ione charitatis

gt

dido modo ; confiftit enim folüm in quadam

jg 1017

promptitudine tendendi in Deum, & in res quas-

ff

,

]u

cunque Divinas ,

qu& pmfnptitudo per peccatum

s

venialeretardatur.

d at

*- Sic $ D. q 87. 4.2.4d 3. ubiait : ficutin cor-263

j &t

"4

pore contingit effe maculam dupliciter, uno modo

per privationem ejus,quod requiritur ad decorem,

"u

puta debiti coloris, & debita proportion/s mem-

lhlill" !

ET

brorum 5

p

[

333

;M,;drticulu: IE

Qm

brorum ; ali&/ modo per fuperinduclionem ali:

Ttonfingt

eujus impedientis decorem , puta, luti , aut pul.

Jopterpegc

veris :ita etiam anima inducitur macula, uno mo:

Mon emi(sà

do per privationem decoris gratie pér peccscum

dtbiül. Pot

iortale, alio modo per inclinationem affectüs

1 lii d

inordinatam ad bonum temporale , & ideó ad tol»

Dit 1.

leadam maculam venialis peccati requiritur ali«

YaidaHlc

quis actus procedens ex gratia (ita S.D.)per quem

Surcij

fcilicet removeatur inordinata adhaíio ad bonuq

Oa i

temporale,

f qum s

mlmi Sgd

Wa df .

Anricurus V,

lum remipi

MULT

Qomodo veniale in aítera

"r p

ULLT

vita remittatur 2 ]

QU temi

U n Tion t

Usftio eft, fi homo decedat in gratia , '& in

QUtin at

154Q

hacvita veniale peccatum ( quod cum gratia

itdij BD t

flare poffe , diximus in art, precedente ) non re-

h Poühm

tractavit , confequenter in veniali moriatur ,an &

quomodo illud remittatur ? Quaritur autem de

n [

zemiffionequoad culpam ; nam quoad panam

remitti per fatispaffionem vel etiam fatisfactionem

Til

i tll

viventium animabus fidelium defurnctorum appli«

Remitti aue

Catam , ex communi fenfu con(tlat.

PTR i

tem venialeetiam quoad culpam neceffe eít: cer'

Titls

d

um

tom enim efl, quód nemo inquinatus etiam levi

t

peccatoevadateternüm beatus , & fi in. hac vita

lintu;,

ü

non :emifcamr, inaltera remitti debet ; aliàs

t.a'ï

16

T

Quomodo veniale in alteva vitacc. z 28

tonm d

Jis confticutus ingracia in eternum puniri deberet

i a

propter peccatum venizle , & quidem per fe, cüm

la uti

non remiísà culpánec remittatur poena illt culpae

a peeequ:

debita. Potelt autem in primis quzri, uttüm pof-

"T

fit aliquis decedere in gratia folo veniali infetus ?

db

Dico. 1. Etiam poít hanc vitam remitti

peccata» e g

:quirimr ]

venialia E(l contra Alenfem &Majorem

,qui apud

Suarez difp. 11. feit. 4.. docent , peccata venialia

D

jg d

omnia remitti in tempore ante mortem per gra-

tiam , quam vocant finalem , abfque alio actu. ho-

minis.

Sed meritó reijcit hanc (ententiam S. D.

in4. difl. 21. q. 1. 4. 3. quia nullum pecca-

l

tum remittitur, niüi retractatum : illud venia-

le non eft tetratatum in hac vita ( uti faci-

| K& fieri poteft in repentiná morte decedentibus )

T

etgó in hac vitanonremittitur, ^ Probaturigitur,

!

quód remittatur poít hanc vitam ex illoMatth 12«

V. 3 2. non remitteturei neque in. hoc. fzeculo ne-

| ntia,!&" queinfuturo. Ex quo loco Greg. 4. Dialag.c, 3 9.

jor! a€ alij PP, collizunt, aliqua peccata. , nernpé venia-

) lia, pofthancvitam remitti, — Et conienferunt

| Scholaftici paffim, quia fine ullo omninó funda-

p

1

tf r

mento diceretur , quàd juftus nunquam decedat

cum complacentia feu affe&tu alicujus peccati ve-

yon

]

ii

,,, nialis,& nifi dimiffis omnibus peccatis venialibus

dorur

PW fed (i decedat, remitti illi debent in altera. vita ex

juri!

j ". priori :ergó. Suppofito igitur, quód ve-

, nialia peccata non folüm quoad debitum poenz. ,

J

, fed etiam quoad culpam poft hanc vitam remit-

j d

j tantur, difficultas e(t , quomodo tollantur: hinc

jl [ hfc

u

p

l

Pj

Dico :.

"

*

a

234

. aMrticulus V

Qm

Dico 3.

Venialia poft hanc vitam tolli perte«

n lllpbte

tra&ationem feu Poenitentiam aut. amorem Dei

endits, &

fuper omnia , qui elicitur ab anima in primo ine

fctorum,

ilanti mortis feu feparationis àcorpore. ita cum

Mferes, m

11, & Thomiftiscommue

lmindlet

$. D. 4. 7. demalo zrr.

Ex-

niter docet Suarez 4ifp. 11. fe&l. 4 , 14.

hd v

licatur , & fimul probatur conciuíio,

fuppofitoy

Ti venggla

uód anima fepareturà corpore in flatu. gratiz ,

Düttur anin

q

N

rea tantu

mvenialium culparum , certum ell, ani*

Qrelettim

is à corpore clate

U intole

mam primó inllanti fepararion

cognofcere 1

beatitudinis eternz poffidenda obie

Misilibon

venialia non retractata, quia ibi optie

cem (ib: effe

LL

aofcit ftatum faum juxta illud. Ecclef, t1,

tur thiahi 4

mé cog

v. 19. 12 fit

e hominis denudatio opermm ejut

wndUm 1 Hihl

(t, Deum offerre tali animz. con-

Certüm itein e

m& anima [

curfum & auxilium e

ffixax jux:a menfuram gra-

n

3-quem

tig,inqua déceffit ;

quia videt Dzus 1, juxta

(eipio poütam;

non pofle ta-

legem Jultitie fibi à

2, Videt ni-

" 4*.**" T

Jem animam excludià beatitudine.

"g ïännäm

ffe introire in regnum calo-

hia

hil coinquinatum po

l

rum 3. videt vi fui decreti ; vel ex natura vee

ZT

hoc non remitti nifi rezractatum (ft

nia/is peccati,

Tierye

T ca

enim homini defa&o, feu

in hac vita nulla remitta*

Qut d

tur culpa, quin agnofcat fe

malé egiffe , & malé

Bs ;

itera , ubiani-

a&ta retra&tet, minüs remittetur in a

) r

ma clatiüs cognofcit maléacta ) ergb ha

bito tali

auxilio,anima pro defiderio,quo fertur in b«atitue

fj Ol

- dinem zternam poffidendam duàm ciciffimée, iplo

Otxlfustü

inflanti primo feparationis à corpore tollet obi-

Voc DOmlm

cem , feu eliciet actum ferventem dilectionis Dzt

regü[lus

«um deteftatone omnium pracedentium culpa

ls

-Um ,

n

!N

-

o

'

n&madä venijale in altera cc,

21f

vuligt

rum , utpote inillo ftatu opumé-ad operandum

m

expedita, & (ic obunebit remiffionem. veniaium

ip p

Peccatorum.

Exhis -

or, Iu

Inferes. meliüs lic explicari temiffionem veniae

niisut

liuminaltera vita , quàm explicent S. Bonavent;

AW

in 4. difl. 24. 1. 2. Sotus & alii, docentes, remitti269

llü«h IUPW

tunc venialia peccata fucceffione temporis , quo

TT

purgatur anima per actus bonos, quos exercet ,

:ertumefï-?

&prafertim per voluntariam acceptationem more

yon

tis, & intolleranda poena patientiam, ^ Nam vel

]o(HdcuäW

actus ifti bon: funt (; fficientes, ut toilant venialia,

h T W

vel non ? fiprimum ; ergó ftatim per illos tollune

TP

tur venialia , & non fucceffione temporis ; &i fe«

! WW !

cundum, nihil profünt ad remiffionem culpa.

j

Certé anima tunc potens operari, exercec. ftatim

mcllfllïwgn

actum, quem poteít optimum.

j pui ],/635

Melius item hoc dicitur, quàm quód ait Scotus

" W"W

3n 4. difl. 21. 451. inin(lanti mortis propter przce-

l VIIW

dentia tantüm merita remitti omnia peccata ve-268

nialia Et meliüs, quàm quod alii dicunt, remit«

.i rcgml""m

j a

ti à folo Deo per condonationem extrinfeam fing

n

interventu caufz fecundz ; nam Deus femper ree

quitit difpofitionem , ut operetur remiffionem

unulh"üj

f

peccati in eo , qui difpofitionis eft capax.

iNec

Obftat S. Greg. 4. Dialog. v. 24. dicens, leviora

| akm !

n

y

San&orum hominum peccata ipsá morte purgari,

j

at

quod oftendit exemplo Prophetz , qui ?. Reg. 3.

j

jj o«cifus eft à Leone , eo quód inobediens fuiffet

jül

jt wllt

,, Voci Domini , quod peccatum inobedientiz cenfet

!

| D. Gregorius folüm fuiffs veniale , & tolerantiá

j

J

Ü

vult . ad re-

cmium í ':'1

mortispurgatum, Nam .Greg. non

miffiongm

,

E

| Aeticulus P.

*

236

um

muffionem venialis peccati fatis e

ffe perf&rre mor.

i Dicemiumg

tem , fed Deum in illo Propheta occafione mortis

Miereyurm

excitáífe contritionem , quà purgaverit peccatüm

^tin nieliüs (

faum, . Quamquam etiam Greg. intelligi poffit

frühanc vin

de purgatione pcenz , qua poít remiffionem cale

fititum , Q

a (olvenda illi Prophetz tuerat.

^

ratione ejuse

trra lum v

26

Supereft adhuz difficult

as, quàa

trhocus ii

moditetractatio concurrat adremiffionem culpae

tisript Ed

rum venialium, utrum nimirüim per modum me«

tem in i

ziti & fatisfa&tionis , vel íolüm ut conditio & di«

Wt

foofitio neceffario requifita , vel pracisé ut forma

Til ;

quó modó gratia tollit moríale,

oppofita veniali,

llam retraétationem remitti

Ts a

Arriaga cenfet, per. i

FV merit

eccatà venialia tanquam pe

r condignam fatisfa-

forüm jl

Gionem ex Divina boritatein eo ftatu acceptatam

Inoftionem

ro reatu culpz;

non autem pro reatu poena:quoo

téhtm ren

quia Deus defadlb fatis-

dicit patereà pofteriori ,

Pmera d

factionem exigit pro reatu culpa.

Quod enim

COnditione r

H utpote non

ftatum

dici folet, polt hanc vitam

Siftng

viz , nondari locum merito,

vel fatisfaétioni juxtà

1 M

illud Joan. 9. vesiz sox , qtau

do memo potej opte

ratie au

t gloria pro-

P'tgtori

vari: explicat de merito g

ln f

debito p

cenz , ad quod premium non acceptatur

TT

actus Dil

e&ionis Dei,feu retractationis peccato-

T alon

gum , nifiante mortem , ne homines,dum

vivunt,

m ((Mlgimr

negligant exercere b

ona opera , & fatisfacerepto

n militat contra meritum e

QU ()nem 31

ponna: que ratio no

d-

ha:mi Yth

fatisfadtionem pro culpis venialibus , quibus

Ya

miffis reftat debitum fu(tineudi poenam uíque à

i ofdlhu

d

ultimumquadrantem, — Verüm

Dicu-

atf Pt

(

'

)uomod venialia in altera co.

petf;new

! Dicendum ?. Retratationem probabilius nou ?^

caltom

fe habere per modum meriti & fatisfactionis, fic

MU enim meliis & pleniüs intelligitur , quomodo

.imelit

poíthanc vitam non habeàt locum fatisfactio vel

mufiontt

meritum , cümanima fit fimpliciter & abfolutà

extra flatum viz, in quo tamen fatisfactioni da«

j a

tur locus, irà S, D. Suarez, & alij , idquecolligitue

yffionut

ex Script. Eccl. c. 9. Sitamen dicere velis , illum

"d

dolorem in altera vita elicitum non habere ratio-

condlliüfij

nem meriti propter fe,feu ratione fui, fed ratione

d t

mermiinalio ; cüm enim talis homoin viafit me«

, li

ritus amicitiam DEI zternam fibi dandamin alte-

a

rà vita, meritus etiam eft ablationem impedimen-

i^

torum/illius adeundz, ut primüm fuftulerit in-

(s

difpofitionem fe tenentem

ex parte ipfius , nempé

a

carentiam retraclationis.

Velfi dicas , remitti

us

m

per merita chrifti fuppofit difpofitione tanquá

,UI

conditione requifita , nihil contra noftram con-

yte ^

clufionem dicis. . Ex quo attendunt cum S, D,

j

q. 7.de malo, a. xo. inillo inftanti nullam poenam

T d

purgatorii remitti , quia Dzus ftatuit tempus hu-

gt glofïi

jus vita ficut ad meréndum, ita ad fatisfáciendum :

T

tempus autem füturz vita d-putavit ad fuftinen-

moms

dam condignam poenam , prout ex Script. pat«

]CSIdum

fimcolligitur, Exhoc colliges prafentem con-

clüfionem aliud non velle quàm retra&tationem

T ii

f

j !

ih alter3 vita rion fe habere per modum metiti »

"

Velíatisfactionis. utrüm véro fit pura conditio

i

"]

in ordine ad remiffiioneih venialium ; an veró ha-

beat fe per modum formz , ion eft hujus fori in-

*quæüione : n

quüere, dépendet enim ex illa

quonam

$58

Zhrticulrs F.

Qum

quonam formaliter confitlat peccatum veniale;

temfltem.

nam fine hujus notitia intelligi non poteft forma

N enge;

illioppofita. cujus decifio ad Tra&tatum de vitiis

tufionem,

& peccatis pertinet,

ln hia

ag1. Dices : Si potelt alio modo falvari retmiffio

Jenm , t

venialium in altera vita , falvanda eft potiüs, fed

flonemrem.

poteít alió modó falvari : ergó. »ajs patet , quia

tümmhahng

ficut rationem merendi & demerendi fatemur al«

Hl

ligatam foliftatui viz, itadifpofitiones & condi-

Alilttg

tiones ipíz ad obtinendam fub rauone culpete:

Moresfert

miffionem peccatorum videntur pertinere ad fla«

Mi t

tüm viz j aliasenim percertos a&us poffet quisim

V ügatr

altera vita tanquam per difpofitionem vel condi-

AT qui

tionem tollere etiam poenam. zzzz. prob. dicienim

ii

potelt, quàd , càm complet à nobis fatispaffione

FO rl

Deus non habeat rationé à beatitudine zcterna no$

w

morandi , liberaliter rernittat venialia , qu& videt

L Ohüongm

obflare adeptioni beatitudinis noftre. — 2. Didi

Altm m

poteft, quód merita hujus vitz,ad hiunc finem ob-

llipom

lata,Deus compenfet immediatá remiffione veniae

il

lium . cztera veró meritaad hunc finem non ob-

lata Dzus ipfe ultró acceptet, & ordinet ad remif-

fionem venialium refiduorum in fine vitz facien

dam.

$71. Refp. Tramfcat majar , nego mein. ad probatio-

nem dico , cum faltem connaturalius fit non re-

mittere peccata , nifi pofità difpofitione , ficut

DEUS connaturalem agendi modum fervat etiam

in afteta vita C']uoad poenas exigendas priüs , àc deé

indé mercedem retribuendam , ita non eft ullara-

&one alienum ab illo ftatu, ut etiam tstr;&a.tio*:

hem

ho

Qwnemodó venialia in altera. drc.

2

;

ut vl

nem faltem tanquam conditionem aut difpofitio-

nem exigat in ordine ad culparum venialium re«

poteüfom

qum t

miffionem.

«4d primam prob. conflat , per fo«

lam fatispaffionem non remitti culpam, fed tantü

TE

ponam , remanenteautem culpà Deus habet ra-

li pslühd

tionem remotand! animam ab aterna beatitudine;

j,' de, R*

€um nihil inquinatum jntroire poffit ad regaum

x at

DEI.

pn d

Ad alteram probationem dico, id folüm divi. 273

r10ft cuw;'ö

natorie afferi , quod i lemellicet, etiam poenas ex

v

eodem capite dicam aboleri, & fic toliemus om-

TU pün'ïim

ne pu'rgawrium.

Deindé opponi poteft Adver-

"UL

faruis; quid fi decedens ex hac vita in merius defi-

a dtt

ciat ? quid fiultimo iuftanti adhuc in veniali pec-

&ato complacentiam habeat ? extendereenim an-

bs ln

(inc at

ticipató merita ad hoc peccatum abolendum, vel

abolitionem ejus folius Chrifti meritis tribuete ,

liäluy QW

i

faltem tam connaturalenon erit ( quidquid fit , am

u(hz.

lus

fieri poffic) quàm fi dependenter á retra-

&arione proptia venialiaremite

vl

tantur.,

( Hnþm n

ylcil

d

j il

A. xR

&

jj

deW

]

j

TU

s

" i

l:wtiuiaï*

znoneü ,

"1] [ 21

DISP:U-i

d

y-og') 240($o

DisruraTIO. V.

]

De Reditu Peccatorumper

Átfe

Beuitentiam remillorum ?

:

tl

Xplicatá naturá & principali effe&tu Panitene

snF

tig explicanda eft irrevocabilitas talis effe«

éüs, feu (tatuendum, an per peccatum fubíequens

peccata per Poenitentiam priüs deleta revivifcant

lii

& redeant , vel redire poffint quo ad culpam aut

D

quoi

quoad poenam ?. Etquamvis potiffimüm de pec:

| tonua hæïE

catis mcrtalibusagatur , facile tamen ex iis , qu2

| f'd legie]

de his traduntur , coligendum erit, quód etiam de

oritim

venialibus dicendum fit.

Poteft autem hec qua»

kq-ls.a.

flio dupliciter agitari,imó;an poft commifum no«

f Qd i

vum peccatum fic redeat vel redire poffit 'antiquü,

TU f

ut DEus hominem odio habeat non tantüm pro-

[ quia

pter novum ,fzd etiam propter antiquum pecca:

um Ding:

tum anteà jam condonatum? & fic dicitur redire

[Ptgi

yeccatum formaliter feu quoad fubftantiam? 5e*

|

:

(

cundó, an redeat virtualiter per fubfequens peccae

uTT

tum ,quod fiat , quando peccatum fubíequens

h

T

ob beneficium remiflionis preteritorum ha et

Tij li

militiam ingratitudinis, quod iterüm duplicitet

ht Pm "

intelligi poteft, 1 . an illa ingratitudo inducat abío*

Ujl 0

luté talem effecturs , qualem induxerunt priora

NT

peccata, feufit tanta malitiz , quantainerat om-

nibus anteà dimiffis?. Secundó, anfolüm aliquem

þltxïnb,dm

. DEush

ls

effcdtum fimilem caufet , & accipiat rationem ma*

Ift

t

jors peccati -& ingratitudinss ob remiffionem

3

MM

þm-:ritorüm 1

"

iqu

| 6 (241) $e

VI

ARTICULUS L

WZI

! Mnpeccata vemiffa dcfad

ul

vedeant per Jub[equens pec-

ius i

catum

uml

lu t

lcendum primót &ói tedire formaliter, &ao ,

quoad fubítantiam. Ita cofmunis non folüai

ii

(mg! €ontra hareticos dicentes , peccatà ron veré tolli;

x fed tegi vel tadi ; verüm etiam contrà Hugonemi

ais Vi&torinum , & Grátianum ; qui cit, à Vafquez

quii hle q« 28. a. 1. volunt; peccata anté remiífa redis

a/ f€ quoád Culpam & panam per quódvis peccda

fjj tum mortale fubfequens $ item contra Parifiene

"T

fem, quiapud cit. Vafquez ait , redire quo ad reae

j

r

, tum poena ;

haüééüim folam tnaculám temanere

putat poft transa&tum phyficé peccatüti,

j cu

Mf

4

robatur Conclufio ptimó ex Gelafto Papa276

p

difl. 4. de Panit, cap, ult. ubiait, Dívina Cle-

TU il

, Bientiapeccata femel dimiffa in ultionem iterim

j fedire ponpatitur, Item ex illo ad Rom. v7. v.29.

vtl

;

| fine Panitentia fuut Dona DEI , hocéft, irrevos

j

j cabilia, quo teftimonio utitar S, D. hic, 4.88.

j

i

1

j ^. & exillo Nahum, i. v. 9. sión con[urget duo

gl

j Plex tribulatio : ubi legunt Septüagiüta? nonpues

Jl

, hit DEus bisinid ipfum : quó teltimonió utituf

ufolülml l

u

Hier. contra Hzreticos , qui D-um crudelem af«

Ti

nirets

j t

j

guebant,f quód hominum mpecc,a:a bis pu

Cone

'242

w drüiculur . d

nptut

xon enim ef

Confentiunt reliqui PP. paffim :

ton dimtter

Deus , ficut bomo ; ait Chry(. bom.

4Q. ad pop.

tuo, Drat

Antioch. utexprobret praterita. & S. Prolper

lii i

8 Sicre

apudSuarez híc difp. 13. fe&. . qui redit a ( bri-

ff^ , inquit; & 4l

ienus à gratia finit banc vitam ,

fer deeri

.

dit ? fed non in id, qto

quidni in perditionem "

s u

vemiffum cft ,recidit, — Alios PP. vide apud cit.

al us

Suarez.

AUUF Of

Probatur fecundo ratione S. D. quód fe

mel

pltipoui

7 dirniffum e(t à Dzo abíoluté ; illud redire non

Vr

oteit: fed peccata, qua Dzus remittit , faltem

at w

defacto remittit abfoluté , ergó.

mmajor patets

TIent ver

d fine

tüm quia Dzus eft immutabilis ?. ergo quo

l ')ïfdl.tap

conditione abíoluté remifit, redire nequit ; tüm

Irajid

quia alio

quin dicere poffemus, opus Dzi , cujuse.

li äkm IN

(

snodi e(t remiffio peccatorum ;

árritari ab homie

offunt , nifivel

Pgii TT

ne: tümetiam, quiaredire non p

lltunm;, iC

formaliter in»

zeproducantur ipía;vel aliquid ipía

t

ducens; ipíaautem naturaliter n

on redeunt , nec

mffita pcr

Dzus fit authot

per miraculum redire poflunt , ne

Ti

eccati , & (ubíequens peccatum non €

Ít eorum

"f'))rfm,' h

inductivum ; ergó.

Prob.minor; quia fcriptura.

7 h

tti fine addito , feufine

paffim docet , peccata remi

T P(ml, N

conditione reincidentie. po

ft relapfum ; & patet

LL

etiam ex forma Sacramenti Peenitentiz ,

ubi d

M '[lüg

v

cerdos abfolutum fert judicium , non fub conct*

IT

M^

erg

tione: Íi poenitens non recidat in peccata 5

'mPUm(um

eram Deus , cujus inftrumentum eít $

acerdos»

L !

abíoluté remittit peccata . , Secus dicendum elief

MT

i

Sacramenta noa effe caufas efficaces gratiæ , Ve

rum»

Pmp(em à

grauam , qua datur in remiflione peceato

noR

mlmmbïtu

T

:

ia

n pþelcckmv vemiffadefatlh redant cc.

243

T

non dimittere peccata , fed pendereab eventu fu-

p

turo, Praterea Trident. /e/f, 6.6.7, 6 cax. 11.

&

fupponit injuftificatione abfoluté remitti pecca«

liil

ta; & SacraScriptura fzpé univerfaliter traditau.

tht

ferri, deleri , amovéri , long? proijci , noíque ab

"m

ipfis purgari, mundari , fuper nivem dealbarig

DT

adcó ut tam exquifita loquendi varietate uti vi-

éeatur omnibus terminis , qui de induflria exco-

Dl

gitari potuiffent ad exprimendam veram ac pro-

i tedn;'

priam peccatorum remiffionem ; quemadmodum

unitll

Obfervat & relatis varijs tum novi, tum veteris te-

nj

ftamenti verbis comprobat Bellarminus /iP. 1. de

epe

jonflificat. cap, 7.

r

Praedicta conantur infirmare Sedlarii uno,278

TM

velaltcro fcripturzloco ,quem;eó quód contineat

juii

gegendi , G. impntandi vocabula , quibus ipfi ab-

I)OHUBH"«'

utuntur , prfumunt pro fe ftare, eóque probari

d

peccata non aliter per Poenitentiam remitti,quàm

fnerita per peccatum mortificari: hujusmodi te«

Dgusllhi

ftimonium defumunt ex illo Plal, 1. Beati 4»o-

of gül

vumvenijfe funt iniquitates & quovums ve£ta (unt

, g

peccatas Beatus vir , cui non imputavit Domi-

[]

,l

4

nus peccatum: item 2. Cor. f.. DEUSerat. in

!

pl

Chrilo mundum veconcilians fibi , nonreputans

gent

illss delitla ipforum: Verüm refpectu Dei pecca-

Qu

non ]

tum veré exiflens, nec ignotum effe poteít , nec

impunitum ; ideà refpe&tu ipfius peccatum effe

| Pc:cml

j*

T

teClum , & ad poenam »o» impntatum , idem eft,

(u

ac effe deftru&tum , & fimpliciter delatum. jure

jl

g[)

l

proptereà adly quorum tela funt peccata , prze«

ul

CH 5105

;:s

l

mifti;ut, rewi[[a funt iniquit

atf: ; adly

E

ámph-

Articulus : T.

p

344

imputdvit Dominus peccatum :

fubfequituf, Nu

fm aoj |

Cnord, E

eft in Spivitu ejus dolus, iud Q non reputans illis

Viofrryi,

deli&a, conjungitur cum z5 reconcilians fibi.

Aduverte hicobiter etiam inter homines, &

LU quidem j

279

humano modo loquendi , quzdam regi,ut fervene

DO

lts ptmu

tur : fic in vafe tegitur liqnor operculo: fic quo»

EM

dariodotegitur fecretum filentio ; (imiliter quedá

j

Itftn,

tegi,ut defiruantur , fic tegitur vulnus emplaftro,

primo modoà nobis , fecundó modo à Deo pe-

- Dd (

H qun

cata teguntur : undé Auguftinus exponens praal-

Jata verba Pfíal. 3 1. re&t ait : /Vec intelligatis pete

"t

lr

eata cooperta effe , quaf ibi fint & vivant , &

up, (j

Deus tegat , non tu 2nam fi tu tegere volueris evie

f

m

befiens , medicus non cuvabit, — Medicuategit &

eurat , emplafiro enim tegit. . Sub. tegmint vl«

li J 7)14]'. [

geraticelatur vulnus,

Tegere igitur yarias hia»

Vi Tj

bet fignificationes , & debet intelligi accommo

p 3 om

ls'F"hchur

daté ad res , dequibus dicitur; undé nimis incone

fequenterarguit Kemnitius , dum ex eo , quódlj

Qf füiony

Proverb. 11. ZJomo aflutus tegit fcientiam

Ts

$egit,

ab[condere & occultare fignifice

t , non debere &

ALM

A dpt

defrruere , infert, eandem habere fignificationem

[E0]9 4

refpectu Dei tegentis peccata in eodem fenfü, in

Ws ( ,

& che-

Wllus

D

quo Deus dicitur peccata tegere ; dieitut

u ah]s

ritas operire multitudinem peccatorum ; & D.

i

"Thomas 72 4« dif'izil. 22. quefl. x . art. V. t d

h

N

oppofité fcribit cbaritas dicitur operire peccatá

U

JDeo , quiomnia videt $ unde oportet quid t4

i Witl

tmer.

defiruat,

Dtio

L

280

2Dico 3. peccata femeldimi

ffa nec virtualitef

L

Tl

zedire quoad totam fuam maliuam per fe4-

mlllü[

*e.

"a

Zn pete;atd vremifa def?&ä redant &e;

z;&;

igitt)

pfum noyi peccati,. Eft contra Janfenium, qui ia

npnu

Concord. Evang. c. 72. explicans parabolam de

debito fervi & confervi Math. 18. ait: non redi«

rconniliwä

« hottt

Ie quidem peccata praterita vel quo ad culpam vel

ïregi,ulfmï

quo ad poenam formaliter , redire tamen ita, qua-

tenus peccatum fubfequens habet turpitudinem

lo At

(l

&qualem turpitudini omnium peccatorum ante

dimifforum.

ts uj

9lb D*

Prob. Concl. quia circumftantia ingratitu. 28f

dinis , quam continet fubíequens peccatum , non

:xpontüifg

eft arithmeticé cantz malitiz,quante fuerunt oms

n

nia priora; faltem per fe ; fed hoc effet neceffa-

TU

t

rium , fi peccata anté dimiffa redirent. virtualiter

quo ad totam fuam malitiam ;ergó. — /Mis. pate£

at

petfe , zzaj. etiam conílat; quisenim dicet , eum,

li

)u

qui po& remiffa adulteria , homicidia , facrile»

gt

gia &c, committit furtum grave unius imperias

dig s

lis, per hoc furtum peccare tantüm , quantüm pe£

u btb

omnia priora peccavits hoc enim videtur contra

communem fenfum & exiftimationem hominum,

j ug" JW:

nec ulló modó probari poteft: unde etiam S. D.

"

bic art, 3. expreffe ait: qui primà peccat, licét

' (15"'6(!

Ingratus fit pro dono Innocentiz baptifmalis, ta-

D.

jitt

men ejus peccatum nemo dicit zquivalere omni-

t

i

bus alijs peccatis ante baptifmum commiffis.

.gomm;l

Dico 3, peceata tamen remiffa redire virtua- 383

: " grhlvxllf liter

fecundüm quid, quo fenfuS. D. híc a. t. & 2.

u docet , peccatum fubfequens aliquommodó con-

T j

/ tinerevirtualiter reatum dimifforum , & perillud

« priora redire fecundüm quid , fcilicet in fenfu

uià tunc

,;(fa.g«w; €xplicato in finenum, 274. Prob, Cancl.q

apec

a]llllm [;

Niuggseis

Articulus. F.

E

246

eccata dicuntur redire vittualiter fecundüm quid, | H

quando fübfequens peccatum redditur gravius;

Pm:uij[:

duàm fi peccata illa non praceffiffent: fed fubfe-

Jutà hanc

quens peccatum redditur gravius ex circumflan»

"türe te

ti3 ingratitudinis : ergó.

AMajor eft ex cit, num,

titerüm red

Minor. prob. quia ingratitudo fine dubio eft cir-

ï&tlfubfequg,

Mtrimitur

cumítantia reddeus gravius peccatum ; cateris

enim paribus majus eft peccatum peccare contrà

fhirity d.

magis fibi beneficum , quàm contra non ità be-

izmrpuhm'n

neficum &bi: fed qui poftacceptam veniam pece

DLT

catorum peccat , eít magis ingratus , feu peccat

2 lul UT

contra magis fibi beneficum , quàm fi non obti*

nuiffet eam veniam : ergó ratione circumftantie

IBrrtitufi

ingratitudinis redditur illud peccatum gravius,

Totié r

Min. prob. eft enim maximum beneficium remil-

Qdom m "

fio tot, & tam gravium peccatorum , atque tut-

d

píffima ingratitudo filiatio Divina tam facilé ob

Mib

tenta , & polteà ob leviffimas caufas amiffa &

T

Enumerantur à S. D. hic art. 2. pe

Y

.Omm mdl](*e

contempta.

culiaria quedam peccara , qu& fpeciali ratione 14«

; ",

ciunt redire peccata prius dimiffa , quatenus ingr?-

Utffe à

titudo, quz in illis continetur, non folüm e

Præüdeml's «

contra beneficium prioris remiffionis , fed etiam

oïmahrgr

contra formam beneficij. hujusmodi funt : odium

tl

fraternum,per quod non remittiturinjutia veniam

Qutts

N

üa li?

petenti ; apoftafia à fide , contemptus conieiio.

"t

nis, dolor de Pcenitentia habita : que omnia op*

at(l

1j

bO(' E

ponuntur fpecialiter vel remiffioni peccatorum.ut

tu

lm l

odium; vel medijs, quibus obtinetur remiflio.

DP

& hac per fequentem verficulum exprimuntur :

Mtaty

Fratref

ditiy

/

d

n feccata remi/fa defaö?ä r/edant Qu 24

l

]

Fratres odit , apoflatafit , [pernitque fatert :

audint

dl g

Penttuiffe piget , priflina culparedit.

"

l

a dl

Juxta hanc conclufionem intelligendi funt varij28 a

ex al

Scripture textus , quibus dicitur, remitía pecca-

ellert

ta iterüm redire , & fzpégravitas hujus mali , fci-

T

licet fubfequentis peccati poft peccata anté remif-

aum ; d

fa,exprimitur: ut v. g.Provetb. 26. ficut canzs,qui

Pttüü !

veveritur dd vomitum féum , fic 1'mpmdema qui

iterat [Iultitiam [uam: quod imitatur S.Petrus E.-

i t

am od

pift. 2. c. 2. ubiait: cazzs rever[us ad vomitum,

€ fm lota in volutabroluti,

Quod autem docet

TL

Scotus , non folüm dimiffa peccata redire ratione

àm f

"

ingratitudinis , fed etiam ratione novz obligatios

nis , quá pacnitens in voto fe obligavitad non pe-

m f

«andum impoflerüm , quia fine talivoto, inquit,

al

atum,ï?ï

noneftcondigna Pcenitentia, hoc,inquam, non vi-

detur admittendum , quia propofitum de catero

TT

non peccandi , quod Pcenitentia includit , non eft

"

p

votum inducens novam obligationem; aliàs quod-

libet fübfequens peccatum effet in duplici fpecie.

"

u

' Aduerte autem lic 1. pro majori explicatione284

,

precedentis conclufionis,non ipfa peccata proximé

r, i

L

& fortnaliter, fed potiüs remiffionem peccato-

fs

ii

torum redire ut circum(lantiam aggravantem fub-

fn0

fequens peccatum, quia quod per modum circum-

nrinp

ftantiz ingratitudinis aggravat fübfequens pecca-

,mpwi

tum, eftnovum beneficium peccatori collatum 5

T4

Ü

qll

hoc autem non funt peccata, fed remiffio peccato-

T

rum , exqua fubíequens peccatum moraliter ag-

nntlm f

grav'atur.

LU

,Ad,wvrt: 2. non redire peccata praterit

a pcnsy

4

luþr-

248

eMfrticulus. T.

At

fubíequens peccatum fecundüm eandem eulpsmt

Mtimntur or

vel fecundüm eandem poenam , quam ex. proprio

Thrertit

objecto meruerunt peccata praterita , fed folum

Wnttt d

fecundüm eam, qua coníequitur ex malitia pece

Witeruiffm

cati fubfequentis ut aggravati ex remiffione pra»

m ine l

€edenuum , quia non redeunt fecundum formae

inktprad

lem malitiam , quam habuerunt ex fe ; fed folüm

Pt l,

ut circuinftantia nova malitiz fübfequentis,

pfæferiwmm:

286

4Adwerte tertió: hanc circumftantiamnom

4

Kabi!aaem,gä-

conferre actui novam fpecie malitiam, fed tan«

l lod

tümageravare per modum cujusdam circum(lane

tix : quia ifla circumftantia eft generalis , & te«

h

peritur in omnibus peccatis, quz fiunt poft re

miífionem aliorum : undeficut. peccata mortalía

omnia , dum ledunt charitatem ergà DEum, non

NT

faciunt fpecialem malitiam diftin&lam,pracisé ra«

tione charitatis Divinz laíz ; itanec ratione in«

B'ic' lj

gratitudinis , & patet hoc ex praxi fidelium ; qui

M ünd

explicare non folent , utrim anteà peccata illiste«

o".,adq

miffafint , vel non; nec ad id obligantur faltem

Tb

directé & per fe , ut loquitur $. D, iz 4» dif. 22«

Quamvis per accidens & indirecté poffit effe ne«

ceffarium aperire pracedentia, faltem in generalis

Cllïpzm : DEUS

ut poffit cognofci ftatus poenitentis, & conveniens

9 Rn Tong

rememedium adhiberi , ac occafiones peccandt

prafcindi.

Hoc tamen intellige , nifi fpecialis

addatur malitia , ut fingularis intentío contem

"

hij f

Quod

pendi accepta à DEO beneficia,

ummlllt

A

FE

"Adverte quarióz ab aliquibus dici redire

Pt hiüh

pon,

virtualiter peccata prateritaetiam per hoc, quia

ia

intuituilligs ingratitudimis ,— quá frequenter con

temnuntut

Wdluugu

X

"as

an?:cdta remiffa defatt) redeant ebc,

24

t t

temnuntur gratie priores , DEus fzpé folet fub-

)u n

trahere gratias ulteriores , quibus iterum peccator

i, lii

efficaciter ad poenitentiam moveretur, undé fit,

y dj

ut in graviffima deincepsl incidat peccata, & dee

cm&üïout;!

müm fine ulla Poenitentia moriatur: undé fzp&

yndüft füf

in fcriptura dicitur talis dereli&tus à Dzo , 'obdu«

yt

!

1 [CM

tatus in malo, G excecatusin penam peccatorum

f

prateritorum, (ic Jerem.51. dicitur. Ceravimzus

Jmüjütlälïi

Babilenem ,& non e[l [anata,derelinquamus eam

tf

E

j

ER

'[.2

& Pal 8o. dimifit cos fécundim defideriaeorum,

hat

w

T

Anri1curus lI.

;e:caum ^

i Db

- dolvuntur. Objetlianes.

fïgms]"?ä'

TT

f x Bijc. 1. contrà num.276.Gelafius Papa tan-

zgg

xf

tüm dicit , peccata nos redire in ultionem,;

,j hoc eft, ádpoenam: ergà non reclé probatur idem

|pad

!

Y

yigun

jj quoadculpam. — Refp. ex eo, quód non redeant

ltb

jj quoad poenam 5 à fortiori concludi , quód nec re-

f

j deant quoad culpam ; fijenim redirent quoad

t

H

,

HU |

ii

d

j

culpam , Dzus non relinqueret illa impunita 5 r«

'4 gocüm non redeant quoad poenam juxtaGelafium

5 ia

j Adem concluditur quoad culpam.

[l

1

d mü p(ü

Obijc. fecundó: in parabola Math. 18, clar$289

conflat , quàd fervus immifericors in fuum con-

ml

j

fervum, licét omne debitum remiffum [uerit;pro-

j

|

p

j Pterhanc immifericordiam retra&tus fit ad totam

|

1

posnam & novó & antiquis debitis contractam

pt!

"]

vobis.

j

:

;

yt

'.

gadditu::&i:ä?ater meus fa;le;[fi: f«ciet

w

'Arf&e

ajo

Irticulu:. Il,

N

Ante folutione

m obíerva regulam illam S, Chry«

t debito .

foft. hom, 48. & 65. in Math. & S. Auguft. 16,

fifidoade

de civit Dei c. 2. aliorámque PP. in parabolis at«

tionm remil

tendendum effe finem à Chrifto intentum, neque

|:

fingula verba accommmodanda ; alioquinex parae

Olir

bolis Evangelicis colligeretur , debere eos ; qui

Qu tmddg

admittuntur in aulam Dzi , murmurate contra

ttlir Tij

DEum , Math.20. 497 4904 fecit villicus iniquis

tll c

Refpon-

tatis Luc.16. debere bominem furari.

fTj

deri poteff primà , ícopam Chrifü in parabola

inatiomm.

fui(le , oftendere , quantopere Deo difpliceat in-

Áifeinilsf

lilaniam

gratitudoin DEum , & immifericordia feu crude«

litas in proximum , ideóque redire peccata conte

3P0ffa!]aml

miffa fecundüm quid , id eft, fecundüm gravita*

hi du

tem przfentis peccati , quod gravius eít ob ingra*

QUmqii

titudinem erga beneficium przteritae remiffionis,

tie: q

cui directiüs opponitur odium fraternum ; non

PAAQ "

autem redireformaliter & abíolute. ita $. D. /ic

duj

4. 3*

ad ult. Secundo , in parabola non dici , ler«

J'itigig,

vum effe juffum omne debitum folv

ere ipfi jam

q Enim "

anté dimiffum, fed omne debitum , fcilicet illud ;

?fema, f ,

uod contraxerat fzviendo in confervum. Ter-

m[km, dl Hï

tib, ChriftumPatrem fuumin uno comparare uf

patrcfamilias;fervum immifericordem retrahen-

pioy

anat

te ad folutionem prioris debiti aliàs dimiffi j le

Mi

non in altezo ;in uno, quó

dficut ifte fevere exegit

pm'i[ lamm

debitumà fuo debitore , (ic & DEus fevereexiget

ii

id à peccatoribus? non autem in altero; quód ficut

( Iiy l

ifte illum retraxitad folvendum debitum jam con

QtUm hlh

j

donatum,fic etiam DEus faciat, nam hoc Deo te*

cUDdUmn

pugnat, -,ut patebit ex dicendis ; ficut enim ä:

Pt«ahw

Solwmtur Oljetlioner,

2ft

lus

vno debito non poteítexigi duplex folutio feu (a-

Aupl

tisfact.o adaquata , (ic neque qui adzquatam folu-

| paxabdii'»

tionem remifit , adzquatam denuó exigere po-

r

teft.

»qüiücx ,

Obijc. tertió : SS, PP. fzpiüs dicunt , pec-299

ber i

cata femel dimiffa redire, ut Augufl. ferz. 16. de

u

verbis «Domini c. & l1. 1. de bap. parvul.c. 12.

ul

item /ib. 3. c. 1o. ubi ait, remz[[iouem debitorum

n V

per Bapti[mi Santlitatem, vedive per bare[isob-

fiag

flinationem.

Vafquez exiflimat , Auguftinum

; dipit

fuifle in illa fententia, quód peccata dimitfa quoad

ordalt

fubítantiam redeant per fubfequens odium fratris

& apofla(iam.

Verüm facilé nobis reconciliatur

gpemuü

wdin g

Aug. fi dicatur ; eum voluiffe, peccata redire fe-

cundàm quid,feu non redire eadem numero , vel

iuscilübf."

T d

gravitate: qualiter etiam explicatur illud Jacob.

[

2. V. 1O. qHi. offendit in uno , veus eft omnium t)

u

fed quoad rationem fpecificam aut genericam tum

13 nondlx

privationis gratiz, tum reatus poene zterna 55 li-

L

od

c&t enim poena cuilibet peccato mortali debita fit

j

ii

eterna, feu aqualis quoad extenfionem , & dura-

üonem , diffimilis tamen eft quoad intenfionem

rü&"um

ycort

u

pro diifimili peccato , fiquidem pzna debet effe

proportienata culpe. — Eodem modo,licét quod-

a

]Wmlä)

libet peccatum mortale privet gratiá fan&lificantes

privat tamen diverfimodé, unum hác;alterum alid

g

& majori:undé non fuccedit eadem numero ve

Eus flmw

Ípecie privatio( confequenter non redit idem pec-

lub

catum habitualiter ) fed folüm generica: cüm fe-

at

cundüm numerum vel fpeciem dependeat ab actu

j Iv /

Á

qu

peccati ejusdémque objecto,

Quandi

,

L

2$f2

Urticulus 11,

Quandoautem in fcriptura peccata prateri-

qinillos,

2

tadicunturrevocariin jmemoriam. DEI , ut Pía

T mitür vt

78.v. 8. Domine ne memineris iniquitatum u-

quämibægn'

flirarum antiquarnm.& Pf 128. znmemoriam re-

mmquäm ch

deat iniquitas patrum — ejus in con[pettu Domini,

jj

Item 3. Reg. 17. ingreffus es ad me, ut rememo-

LOT

varentur iniquitates me. Eodem modo hi tex«

gf nj

tus intelligi poffunt de reditu fecundüm quid , vel

Wogdn

vt ait Vafquez , Pfalmifta tantüm orat , non quia

MR pra

redeunt peccata quoad culpam vel quoad posnam

Qdl

gternam ,fed ne DEus priora peccata , prafertim

LUTN

propter iniquitates fubfequentes, temporali porna

aob

l

lciícatur , quorum ultionem diftulerat , & que

erpare

veluti oblitus videbatur,

Item dum loquitur

Qtpinta.

Pfalmiíla de peccatis Parentum , loquitur deillo*

lp mj

rum peccatis nondüm remiffis , quae dicuntur in

l Y Qu (

gmemoriam redire , quandó , cüm jn parentibus

s mmhlt[ !

non fuerint punita , in filiis eadem continuantibus

Itf

ita graviter puniuntur, ut eo modo non fuiffent

U t (

in illis punienda , fi

Wi [

ceffiffent.

parentum peccata nulla p?æs

P

f

&l

Eusrel

292

Obijc. 4. contra num. 282. peccatumcort

n Qüníer

miffum ab homine, qui fervavit innocentiam, g

UT

llfam

vius eft. ex circumílantia ingratitudinis , quàm

ll

Ts

peccatum commiffum poft pcenitentiam. : erg8

i Itote

peccata dimiffa non redeunt virtualiter fecundüm

umi,m

A

quid propter circumftantiam ingratitudinis. 4f«

t

rob. tunc ingratitndo major eft , quandó acct-

m ox

^ s

ptum beneficium eft majus : fed innocentia ma-

jus beneficium eft, quàm peenitentia ; ergó majot

li

ETA

Inmpwü

eftingrauitudo illius, qui peccat poít innocentiams

L.

quam

LT

-

Solosntur Objc&ionemrï :

2jj

gt q"uäf'n illius, qui peccat poft Peenitentiam. — Pa«

Jl zer zoigor , melius enim. eft nunquám agrotare,

(i" quàmàb zgritudine fanari : ergó etiam meliüs eft

9"" nunquàm pcccare , quàm à peccato liberari, s*

gnls jor vero conflat ex num. cit.

(, [

Refp. tum Innocentiam , tum poenitentiam?93]

mW! poffe fumi tripliciter , primófecundum fe; ut do«

Wi na quadam funt ; & fic admittitur beneficium in»

w5 nocentie praferendum effe beneficio poenitentizes

m

quia eft majus bonum & tnagis continuatum. Se«

qui

at

f

€undà ex partegrati, & fic innocentia minus ali«

u

uandó beneficium eít, quàm poenitentia. — Zer'e

2 H

Qul

tib ex parte períong recipienus beneficium , Íeu

; nl

comparative ad recipientem , & fic remiffio pec»

p

catilonge majus e(t beneficium , quàm innocen-

u if

tía ; quia femper confertur indigniori?plus enirm

mlin' Fl"*

eft moraliter & in ratione prcemii feu. beneficii ,

o

infenfiffimo hoíli & pofitivé indigno remittere

"u

Jus aternz poenz, quàm dilectum Filium confer«

d

mmuuül? varein gratia, & dare hareditatem: fed illu

fit, (i DEus remittit peccatori offenfam 5 hoc, fi

qu) juftum confervat in innocentia ; ergo.

Proptet

w| hanc caufam concludit optimé S. D. beneficium

mnäü

f illud pomnitentiz fimplicitereffc |majus tecipientis

(

j

quàm innocentiam , quia cüm actus fit circa fin-

j

j«

gularia , magis confideratur ; quod bic & nunc eft

^ tale,quàm quod eft (impliciter tale, dit S. D. q.

alitlldiu

uaüd

j! XO6.a. 2. Undépatet teíponfio ad objectionem.

"

,

Duas portóalias queftiones proponit S. D.

p

24

1;10

10

'

jf hic in relponfione ad 3. & 3. quas non erit inutile

j

(A[.

(j

!

Á

g breviterattingete, — Prima eft ; an ficuti jmort

i&

2f4

Articulus IL

Wüole tot

lia redeuntpet fequens mortale, ita originsle &

venialia ?

Secunda, an per fequens veniale rede«

Qt qittp

l. Md

ant peccata priusdimiffa? | Et veró quod ad pri-

mam attinet, g. etiam originale & venialia redi«

p (b a

re modo explicato in num. 282.quatenus remiffio

niahbus, qu

illorum eft quoddam beneficium, cui eft ingratus,

utenos n

qui mortaliter peccat : nequein hoc eft ulla dif-

Doyordi

ficultas.

quödüzgatur

23j

Adfecundam E. per veniale non redire pec-

IDtüne co

cata dimiffa ulló modó , id eft, neque fimpliciter ,

tltiprie

Cquó modó aunquam redeunt ) neque fecundüm

Wt m

( w

quid , quo modo dictum eft redire peccata per fe-

quens mortale,

Rationem hujus dicti adfert ,

Wortl f

g:lleS, Tl

quia peccatum veniale,càm non fit contraDEum,

non eít ingratitudo contra eundem , atque ita norn

lii

i

poteft ratione ingratitudinis facere ut redeantpece

€ata. Idem docet in 4. dift. 22. q. 1. a, 3. quzree

fponfio difficilis fan& quibusdam videtur; quo»

hi

modo enim non gravüs peccat venialiter , qui po

multa beneficia accepta à DEO pecccat , quàm

ui poft pauca? at hoc falíam effet , fi vera effetS,

4 ftt

"Th. doctrina. Adde,quód poffit dari veniale pecca-

p

tum formalis ingratitudinis, (altem ex imperfe&ta

deliberatione , ex quo fatis patet, non repugnatt

fationem ingratitudinis peccato veniali. Denique

inter homines fatis coní(lat, ingratum haberi , nott

Uæülü t

folàm quigraviter, fed etiam qui leviterladit be-

d e

Vg

nefactorem : cur ergó idem non obtineat in ot*

g

dincad DEum ?^ Propter hzc & fimilia varié a

WDKC [edl

n

Jnterpretibus hzc refponfio explicatur; & enim

D

Suatez i» Cemest, ait, Íenium cíle,quàd peccatum

Noij ]

Rüp,

veniale

Solvustur. Objetlioner;

Aff

TT vgnialc non fit ingratitudo fimplicitet , neque fa«

jj Clat redire peccata eodem modo;quo facit morta-

le.

quisi

Addit 4:/P. ezt. feE. 3. ». 8. hanc refponfio-

venidit

nem (ibi maxime veram videri ; fi agatür de ve-

gig mialibus, quznon fiunt ex plena deliberatione,

il

quatenus funt aliquo modo "naturalia , atque ita

x d

nonpoteít aliquis cenferi ingratus ratione illorum:

quódi agatur de venialibus , quz cum plena de-

, liberatione committuntur , non effe negandum ,

aot t

"Iu

d

D

1

quin aggraventur ex circumflantia ingratitudinis;

wl

non efle tamen dicendum, proprié loquendo:

uód faciant redire peccata mortalia , quatenus

T

i

tmortalia funt , quia funt diverfi ordinis : & hoc

ls ii

h

ieot

.

, velleS. Th. Prior refponfio fufficiens efl, & aper-

Mlqumi

t* colligitur ex 2. 2. 4. IO7. 4. 2. n corp. G ad 1.

é

T d

,I,M'qj

i ii

Anricurus Ill

at

(

| Petfü'*

|

i.z!n peccata femel dimz/fa

g W

g

de potentia DEI ab[oluta

a W

gir

redire po[Jint ?

]

q

j

Uaflio prafens eft de reditu formali, tum296

o^

quoad culpam, tum quoad peenam: de

jf

g

qua varie (unt DD. opiniones ; aliqui, enim pu-

1 gblmü[

ig'

tant , poffe redire tum quoad culpam , tum quo«

(j ad poenam , ut Scotus & plures RR. alii folüm

" &f quoad peenam , ut Suarez , Coninck; &

alii. Alii

1

4ejnUr,,

;,quö P

]

:f&

iriichlos TL

n

demüm docent,

quód nec quoad culpam nee quós

(ta

p n

&d poenamm formaliter redire poffint , ut Thomi

MIu m

communiter , & ex RR. Vafquez , Dicaftillo , &

pietitihio

*

alii.

Mirty fuppg

Dico primb: Si DEus condonet peccatüm oris

primpr. g

327 ninó abíoluté , non poterit illud etiam de abfoluta

Dsw uc

DElpotentia redire; hicenim reditus impellibi«

protifo r

lis eft non folümátione immutabilis decreti die

Buf &

vini, fed etiam tatione ipfius rei, ut ait Suarez

lt d

m qui femel omninó eeffit Jute

Wic fb t 0. 4,. a

Pt

' füo , jam non pote

( refümere illud Jus , licét revos

VOUf fur

]

&etveluntatem ,

ficut dominus manumittcns'ferö

Qu

Vum , quamvi

sillum poftea pocniteat ; & revocet

UWT ;

volantatem , non tameni

deb 2dó faciet illum fué

Af

j

UTTM

l

umíervum. Etin hac coticlufione conveniunt

Ab tim

DD. docéntque , hoc modo defactó à DEO co

'tyis

Ttonyot

hi

donari peccata, ideóque ftante moderna providet

Botcluc

tia nec divinitus illa poffe redire.

Pmcm,

Qu

é dimiffum nuft^

Matumfi

Dico fecundo: peccatüm ver

bk

"

quami redire poteft etiam di

vinitüs vel quoad reze

l

itione N

rimá

à

tum cülpe, velquoad reatom pene

L

f Dtefen

pars eft communi

orcontta Scotum , Valentiart

mmm ll

&.c. qua prob. fi DEus veré remittit peceaturni fe

Vbtrve

lm

mittit illudabfoluté , neque poteftillud refitteff |q

dton

fub coniditione: (ed (ic peccátom redire fien potel

EU

Vr

etgo. misorpatet ex nutn. priori. &iajor au'teifl

probatur : fi DEus poffet remittete veré peccatum

T

1l

il

fub conditione, vel poffetillud remittere fubhae

ld

f !]

€onditione ? Cozdono tibi peccatum s fi eras jj

Nl]mn(

Baveris; velfub hac: eondomo tibi de P"f""f

tiIUm

b d

abfélute peccatum,itatamen , ut, fi pofIea irrum

ü:op

N

Ptctlf

"n peecata fémel disoiffa cire,

2yy

Jpitatg

peecaveris , poffim tibi effe inimicus tam pro

pec-

UT

€ato tunc committende, quám pro boc , quod de

Dd

prafenti tibi condono : neutrum dici poteft ; ergó,

majorem lupponunt AA, ssisor quoad. primam

1 peww&ï

partem prob. quia fub tali conditione nonremittit

lum i

DEus veré peccatum de prafenti , fed folim adeít

iditosimp

promiffio remiffionis in craftinum , fi conditio

ipls u

pofita fuerit , & confequenter redire nequit peccae

Cis W aj;['"

tum , quód nondüm remiffum eft, fed manebit de

p

prafenti peccator , & remiffio erit fuípenfa pro

iud]ug,ü((fï

tempore futuro : hinc fi non pofita conditione re«

wanoni

quifita peccatum duret , id non provenit , quiare«

st

viviícit., fed quia nunquam fuit mortuum, fed

if

emper vivum manfit : i veró pofteà ponatur con-

(iott W

ditio ,tunc primó extinquetur peccatum , & jam

d

ampliüs non poterit redire , ficut in cafu praces-

lii

dentis conclufionis, Prob. mín.etiam quoad fecuns

dampartem;quodícilicitDzus nori poffit remittere

m

peccatum fub pofteriori conditione: .quia fub illa

conditione condonatde prafenti peccatum , ita, ut

YLs

J

w

u

illud deprafenti amittat fuum effe :ergó non poe

r

l

tefít remittere illud fub conditione , ut 1 homo

julli

Turiis peccaverit , peccatum redeat, Proj. confeq,

j

quia implicat omnis hujusmodi conditio , fub qua

"

peceatum deftruétum reproducatur : fed talis etfet

lj

(l

n

di&ta conditio 5 er;ó. s»i» patet 5 nam fi redeat

rifh^i

peccarum , iterum producitur, aliàs DEus propter

lt

illud peccatum non poffet denuó peccatorem odio

f

ii

abere , cüm non (upponeretur propter jlind pec-

UW 1)1 ;

catum odio dignus,

maj, prob. na

eprodue

,ili!

io peccati fierinon potelt etiam de potentia ab-

l

j,

foluta

'Aftimlm J1H.

E

2;:8

foluta t'ergo implicat conditio , fub qua peecatunt

fj i

ità obydu

teproducatur.

-Ant. prob. implicat , utres non

exiftens ampliüs incipiat iterum effe in rerum na«

Cnfirm

(drhocenim

tura, quinperaliquam caufam accipiat iterum

effe : ied peccatum fub data conditione remiffum

fiti non of

ttditet deb

non ampliüs exiftit, & implicat omnis caufa illi

iterum dans effe: ergó implicat illius reprodue

ltinem

&io. JMaj. conflat, quia peccatum ; ut fatentut

Ttittg) d

AA.dum remittitur fub data conditione,tollitur de

Tücitaerar

pieienti & idem fe iplum producere non potels

D o

Ülatioris

utex phylofophia fuppono. s. prob, non po«

teftilluó reproducere caufa increata, nimirürm

Y olel f

DEus; hicjenim peccatum producere mequit

iib

non etiam caufa creata ; nam haec jteproducere de

^l qu f

beret eundem numero jaQum peccaminofum. E

MU

K

quo ut radice& caufa dependet macula peccati :

"o us

hocautem creatura facere nequit, qua non potelt

q a Wtum D

reproducere quidquam, faltem naturaliter , & nil

Wibl

Ditiign

adjuvetur viribus fupernaturalibus , ut ex Philo*

ij

[

fophia fuppono , con(equenter nec eunde

m nu-

T&cedy

fed ad

Ti

mero actum, qui ;fernel totaliter defiüit ;

UM

peccatum producendum non pote(t viribus fupete

Vie p

(ib

l ib

naturalibus adjuvari , ne peccatum adfcribatur

TWitg T

Dzo: ergo, Deindé caufaillacreata non poltt

"quam [

I ]mn d

i

cíie, nifi peccator, vel peccatum fubfequens : non

j

peccator , quia hic jam 1ta veteris peccati. elt o

Go

t

L

litus , ut deillo non ampliüs cogitet , minïIS'illlg

'velit :: neque peccatum , quia fequeretur , quó

nj

Afip

una fj

(

ies peccati poffet producere aliam , V« $

m j

hlfts D

peccattfff prodigalitatis peccatum avaritiee j qUO-

Wal

d

t

u t

eítabfurdum, cüm non poffit alia caufa pc;c;n

ts

n peccata femel dimiffa cc,

279

urpd

hujus fpeciet effe , nifi voluntas agens defect

uosé

VU

intrà obje&ctum & ípeciem illi;s actás.

feintetti

Confirmantur ditta: utpeccatum habituale2,9,9

(de hoc enim procedit queílio , cüm actuale re-

p t

iione tf

mitti non poífi: ex 447. 201. ) femel deflructum

omns d

rediret. , deberer redire aliqua

pars illius,per cuju&

m

deftructionem deftru&tuin eít;

fed nulla poteft re«

dire: ergó &c.

.tum»"fW

muinor probatur i duplici fentene

m

tia circa peccatum habituale: Sienim conitituae

yert t

mus in peccato a&tuali praterito cum negattoue

condonationis , clarum eit,non poífe redire, quia

il FNN[

qua s

non poteít fieri , utnegatio condonatioais , qua

per condonationem eft formalitar de(lructa , re-

olutt

U

d

deat, quiafaclum infectum fieri nequit : ergà

Ti

n

femper deeít una pars peccati habitualis , nempé

negatio condonauonis: ergó non poteít. redire,

gl

l, u

quia rotum non poteít «(f (ine fuis pertibus. Si

veródicamus, peccatum habituale conüftere in

mwü u

privatione

j

j g

actuali

gratiz , pofita dependenter à peccato

!

pracedente tan

quam caufa adzquata , ite«

10". rumclarum eít

» peccatum deftructüm non poffe

«0. redire per fabí

equens peccatum ; jam enim ponee

jl "

Fetut privatio grati& dependenter a novo peccato

at

tanquàm caufa proxima : ergó peccatum praces

lff"m"an..:

]

dens non effet cauía adaéquata: ergo non rediret

jf

; P&«catum habituale defiructum

J

]

» fed aliud pone«

-

" FeLUI.

[[lt !

mmmi

Prebatur etiam [ecunda pars cónclufnis: 303

at Cquà

m plures negant cum Suario & de Lugo )

g

jati

,€Xeadem fete raii

One ; quia reatus pOenz , qui

) emning fublatus eít

, non potell denuó exiílere ;

Ka

ii(i

IIIW ,;

Qu

4

460

AArticulus 1.

(lj

nifi reptoducatur per aliquam caufam : fed caufa

)

creata non poteft illum reproducere ex ratione

2 ET

!

tuxr um Jor

num- prioris : nec etiam caufía incteata ; non €-

loninedellr

mim poteft DEus aliquem velle punite, nifi fit

À egiredir

cená dignus , nec quempiam poteft facere poná

ilmag

dignum ; hoc enimfolüm peccatum efficere po*

fionsadidr

telt: ergó reatus poenz femel. veré fublatus re-

direnon potelt.

I quiem

fülitoyc

FT

Dixi in »4: 298.(i Drus vere remittat pecca*

tum de prafenti , ficut femper remittit peccata,

tümvolynt

frodciur i

dum de prafentiinfundit gratiam , que cüm lt

forma intrinfecé & abfoluté afficiens fubjedtum,

Wt

Itifum n

cui de przfenti infunditur, non poteft non per il«

lam veré & abíoluté tum quoad culpam,tum qUo-

lr

n

ad p

cenam aternam tolli peccatum , quod per t

*

lam abíoluté

& ex natura fuaexcluditor àfubje-

f

v

€to.

Per hoc tamen non nego, quód Dztis pol-

fit (ic conditionaté remitteré peccatüm , & dicere:

Bl lg

"läm, dUm

volo tibi vemittere peccatum pev gratiam um in-

fundmdam

,quando boe vel illud feceris: fed fic

Pitn,

p'ote&' ici

non remittitur veré peccatum ; mec

wjus lilm [

teviviícere pofita conditione;ut patet ex Cit, ntttt.

* Quipes

W lt

fed potiüs remiffio fufpendetur , ficut etiam re*

miffa culpà & peená aterná fufpenditur fzpé exee

lmhs IlCet

D enmmo

cutiopoenz temporalis, nom autern hic reatu

ll

femittitur.

Et hoc etiam modo quandóque ho-

* Quin

mines remittere folent obligationem fibi refarci-

Nwdes

Yi

endam ex injuria illata. — Dico obligationtm

Y

A&

pam peccatumex injuria illata fecutum non 4

li

feius Dzus remittere poteít.

u

n "

!

| Obije

"An peccata femel dimilfa ?35"-:

EL

n :

Olijcigs 1. fi Deus heminem annihilet exi. 303

flentem in

eccato , & deinde illum refuícitet ,

ett t 1

tunc cum hominerevivifcit iplum peccatum : um

( ; de*

homine deftru&tum , & tamen nulla eít illiuscaue

u t

fa; ergó redire poteíi peccatum, quamvisnoitha-

wl

beat ullam caufam.

Huic obje&tioni variz iolu-

um

tiones adhiberi (olent prima & communior eft, re-

«t lt

dire quidem peccatorem reprodu&to homine , &

refultare peccatum , fed folüm , quiareproducitur

ntetiti)

rl

eadem voluntas non mutata habitualiter , feu quia

producitur ille, qui peccavit, & non fatisfecit,

ff , q"* ï:

cies

nec retractavit peccatum ; quód confequenter illi

dimiffum noneft; hoc autem non eít proprié re-

joudut

producere peccatum , fedhominem , nec requirit

d

cau(am , fed potiüs non caufam ; habetur enim

uf »QW

per hoc , quod non fit ei debita gratia ob pecca-

dul

tum prateritum non dimiffum , nec adfit caufa

0 qllf)d F

gratiz illius remiffive peccati produ&tiva. . ficut

qatüy

etiam, dum homo safcitur ex femine Adz pro»

ii

pagatione naturali contrahit peccatum originale;

" fmm:ä

cujus tamen caufa non eft Deus, fed ipfemet ho-

Lj

mo, quipeccavit in Adamo, propter quod peccae

: u

tum deítitutum erat femen rigore juílitiz origi-

fqy f

ginalis , licét illud peccatum contrahere ante fui

t

exiftentiam ob defe&tum (ubjecti non poterat. Se-

um

eunda , quam amplectitur de Lugo 4;fp. 10. s. 1 3*

j

u

& de Rhodes difp. 1. de Paxnit. 4. 3. feél. 4. $,2«

i

yi

vult, peccatum hominisannihilati moraliter nun-

0 ii

W

quam desijffe , (ed adhuc exiflere , quia verum eit,

j

eum habere jus ad talem hominem odio haben-

dum , & puniendum , quando erit. — Neque di-

[* 1]

l

3

J

265

rtieulue H

ipmine antí- |

diifum f

cas, illud peceatum non poffe effe ,

Qlm nonre

hilztó,cüm nullum habeat fubjectum; diftinguunt

0biy..

enim. non poteft efle phyficé concedunt, non po-

teft «ffe moraliter,negant ; accidens enim,quodeft

Juelio cum

dhigt; re

tantüm moraliter , non exigit fübjectum a&tuale,

f d

fed (ufficit preteritum. Si vero hz folutiones non

prüs moras

placent alicui,refpondeat cum Joan, àS. Thoma de

Sacramento Poenitentie. q. 87. diff. 3 f. art. T.

ttinDusy

iloninm

wegando major. in datocafu revivifcere peccatum:

tinovum

zationem dat , quia unà cum fubjecto deftruitut

MWüittum

peccatum , nec adeft caufa illius reprodudliva: ete

Qttradand

. goredire non potclf.?*rab.anm. quia ejus volun-

lia

tas non reproducit illud , cüm nihtl agat in fui re-

produdione , ut füpponitut , fed folàm paffivét

R'J?' Mf Cl

habeat: nec Deus reproducens caufat illud peccas

Vagoriol

V,

tum , qu:a Deus non peteit effe auctor , & caufà

CM

proxima peccati, etiam habitvalis , & quantüfi

ad maculam , quia eft averfio ab ipfo Deo: ergó

?' ""m:puu

peccatum illud non reproducitur? ergo tunc ile

fqm Tültor

homo non habebit peccatum. Unde ibidem docet

Mpeiy

citatus Author, dum dicitur, non poffe peccatum

UM

Ut

toll; fine immutztione aliqua voluntatis vel radi«

&ali , vel formali , fe non comprehendere prze

W ilïll"lec

"od

£itum cafurn , quo annihilaretur homo ; & po*

fleareproducatur,

Caterüm ut obfervat Dica-

Ttüply

ftillo Zract. 8. de Sacramento Paenitentia. dl/?«

Y

lllud |

2.dubit. 23. hzc obje&io non eft ad prafentem

amuaha

( Tct

quaflionem , in qua folàüm quaritur , an poft Pce-

u

nitentiam , & remiffionem peccati poffit poliea

redire macula, ita ut iterum homo habeatuür odg'ö

Deus,

ha

m feme

à Deo propter illud peccatum , ?uod ja

dimií-

1

'

E p?ämm fémel dimiffa de. à

36j

dimiffum fuerat: perannihilationem autem pec-

"o u

dun;dltg

catum non remittitur; ut patet confideranti.

Obijc. ». poteít quis in humanis fe abdicare3o

needny t

eps endt

Jute (uo cum adje&to pa&o , ut , (i vel hoc, aut il*

ludfacit, redeat jus adabdicantern : v.g. poffem

jpgchn:

he fl

ie abdicare fundo füb conditione, ut , fi alter

priüs moriatur , redeat ad me jus fundi ; ergà

Qati, äSoTho

etiam Deus potetit ita abdicare fe jure perfequen-

; d,'ü,. N í

di hominem ut hoítem füum , ut , fi relapfus fuee

qilettil

plb

ritin novüm peccatum , redeat juseundem homi«

nem iterum propter commiífa & condonata pece

agl

€ata tractandi ut hoftem, confequenter poterunt

1,quP

illa peccata faltem quoad peenam zeternam redires

st

ARefp, neg. confeq. quia homo idem jus ad eandem

hbt

tem poteít plutibus modis obtinere, ut donatione,

lc:ufä!mw

a

&o , folutione &c. Deus autem jus tractandi

T

3

ominem ut peccatorem, vel talis in fpecie pecca»

uähS) & QH

ti reum, puta homicidij, furti &c. vel ut reum

TA

tam multorum peccatorum non poteft acquirere,

ur t

nifi per ipía peccata re ipfa ab homine cemmiffa ;

dj

aliasenim poffet hominem , qui juratus eft femel

a p

tantüm, eodem medo odiffe , acillum , qui furae

oharis

tus e/L millies; quod eft manifefté abfardum : cüm

j 4

€rgó condonatis prioribus peccatis abdicaverit fe

il foro

jure fuo hominem tractandi ut peccatorem, non

T i

W

pote(t illud jus amplius acquirere , cüm illa pece

t

€ata actualia non fupponantur ampliüs redire.

n jd mö

Obijcies 3. potelt inaliquo cafü redire poe-304.

)whanpo

na zterna5 ergó G ipfa culpa. (owfeq. patet, quia

Fv

z Pofl

poena &terna non datur nifi habenti reatum poenz

] hllm j

um non habet , gifi qvi

ftemæ j talem autem reat

habet

wl

KR 4

264

Mrticulus IIE,

4

hsbet eulpam , tum quia reatus peenze zeternie tufi

Jei'üarpaþ;

in fieri,tum in produci dependet à culpá ex -num,

Mnprrditer

192. tum quia culpa non dele&tur , nifi per for-

ii ftw

mam abíolutam , Gratiam nimirüm fanlificans

Mrrtmittin

tem , qua , cüm tribuat jus ad vitam aternam,

oMitim d

non poteít compati reatum poenz zterna:erga

?luüï!l?ufqgg

firedit poenazterna, redit etiam culpa.. 4st.verà

W^t

prob, remittatur alicui peccatum mortale reliclà

H g [

poná temporali, ut fieri poteft , & communiter

"Wfl[i T.

folet ex »m. 174. G talis, antequam illam folvaty

IL7] ftiny

incidat rurfus in peccatum morrale;ftatimdue mor

li,

tiatur: in hoc cafu redire peenam aternam , pree

M

batur ; namtalis. debet folvere poenam temporae

"m:"ol

lem, non in purgatorio , cüm (upponatur effe

WDdonm t

damnatus: ergo debet illam folvere in infernoj

pyuaütcondit

in infernoautem , cüm nulla fit redemptio, nuls

P tanm

lum folatium, aon poteft effe poena temporalis:

um

ergó illa penaeft eterna , adeóque redire poteít

Qüeml W l

pona etetna, — 74d bancobjettionems Refpondent

aliqui , in illo cafu peenam temporalem reddi pet

stl o

sccidens zternam : quiaille homopro tunc eltine

90 p

capax Satisfaclionis pro pocna illatemporali (ficut

etiam veniale peceatum in talicafu punitur poná

IN

] Illri l

tsd! u

gterná , ut in 7?4d. de Vitijsey Peccati docetur)

f

adhoc autem , ut per accidens poena illa temporae

W

fufpwd

lis reddatur eterna , non requiritur , üt tedeat

U

eulpa mortalis : ficutad hoc , ut veniale peccatum

d

Ht

puniatur per accidens poená zterná ,. non tranfit

Gity

in peccatum mortale,

Verüm Re/þondendum

Af

eumS. D. in4. dzff, 22. 4. 1, rt. 1. ad f ubiait,

""llm

Etideo alij dicunt , quod penaycujus aliquis &f*

h:m

"

!douspo

i

"n peceatafémel dimiffa ee; : 28

,

w

sebitor pofl cu

ur

p

lpam remiffam , in inferno punit

temporaliter ;

nec propter boc féquitur , quód in

; ,,nifiwï

inferno fit red

€,

ym d

gonvemittitur.

mptio; qnia pana , qua folvitur.,

ANe

que efl incomveniens , quod

m at

quantim ad aliquid

accidentale

; hu

pena inferai mi-

wuaturuíque ad diem

jttdicij , ficut etiam AHgÓn

:ulp]. [

r Cex confortio fcili

moni

cet damnatorum ) neque in

ets profunt [uffragia

Ecclefie , esiam pro illa pena

&enr

temporali , quia , c

fía , non communic.

m fint extra gremium Ectlee

um r

ant. ejus meritis G (uffraoijs,

1E,Mimä*"

Obijc. 4. Pec

ánficiat hominem

catum poteít fufpendi , ut non29$

T

» hifi poít impletam conditio-

od

Q^nem :

condon

ergo etiam peccatum commiffum poteft

gt

ti , ut non inficiathominem , donec ime

ii i

pleta fi

tconditio: adeóque poterit hoc enfu re.

v

dire pe

Gcatum. — Corfea, patet apari: ayr,

prob.

nam peccatum Áda vim haber.infieiendi o

uf

mnes

"

pofteros, üt tamen eosnon inficiat ante uni

onem

animz cum corpore, ante quam , fianima

m W

decem

yiunt

V. g. annis producerétur

; effet tamdiu fine pecca-

to : ergo poteft fufpen

di, ut non inficiat homi-

( tot

nem , niíi

wporlll

i

poít impletam conditionem,

De

1

Ó

Rhodes dif

T.

ent.mimitum ori

Wt« de Penit, a. 3. feld.,

4- 9. 2. negat,

T

Wi

ginalepeccatum illiusanimz pro

,; Cunc fufpendi

"T.

, non exiítat,

» &üm in ratione maculz habitaalis

QU

Sed quidquid fit de antecedente ,

4j "490 Con[Eauentiag, , difparitas eft ,

"m

tum quia pec«

cátüm non poteft condonari ni(i a

bfoluté , cüm

j

condonatig fiat per fofinam intrin

nl

fecam abfoluté

, temiffivam , adeoque nequit non 'inficer

e homi-

TUM

j

Qcm, donec ponatur aligua conditio ; tum quia

qw

$

Bnos

"riiculus: HT,

[/77

266

non poteftconcipi pecca

tum ab homine commife

D,*W &t

ficereunquam hominem,

fum, & tamen non in

ipuy,

!

nifi pofito peccato feque

nté tanquam conditione,

macu

lat hominem ante unio«

Originale veró non

cüm non maculet nifi per gee

Ài

$diem cum corpore ,

nerationem defcendentem ab Adam

o ; adeoque

non fequitur , qu

ódpeccatum aliquo tempore m

Urin ;

peat remiflum; ve

Mufpenfum per condonationem

Wþz

conditionatam , quia peccatum illud animamnure

quam infecit,

Et quàd diétum eft de reditu pec*

cati mortalis ; proporti

onaliter dicendum de re-

Ulterior objectio contra

ditu peccati venialis,

Jhmnad;

banc materiam

defumiturà paritate de revivilcene

SU

Oninym

tia meritorum ; quam

;

fequenti dnfputationg(dïi

T^ d npic

folvemus.

ünv

üme, 1

MM

l,ümïmedm

* Dispurario. Vl.

ii W hæ(

N DC

offf[]r [

De Revívifteniia Merite

IT

'(Ulltlu D

um per .Pæm'tmzz'am. :

NLTM

F n

Ic eftalter & infignis

effe&tus Poenitentid';

cte

qml [mn Ial]

;OG,H

concomitans remiffionem peccatoruma-

ahl [Ed

t

licet revivifcentia m

eritorum , & reftitutio dono-

Ut

. Mon

rum fupernaturalium per pec

catum amifforum.

QU

, convenit bac in

j

Et quod convenit Poenitentia

E

D

g

parte etiam omnibus alijs med

ijs, qui

bus tum eX

mj

[0]

perato geconci-

[ ", ab

dü(g

opere operantis , tum ex opere

(ftg

liatur peccator cum Deo,

De

hoc effcétu agit »

" q.s.l

—

Vevim pe;' Penttentiam cfe,

367

um od

w5 D.85

& tum Antiqui, tum Moderni látiffimà

difputanï..

m u

i d

vlez i

AnTicurus I,

um

gotum

Utrüm per Penitentiam re-

od

m

vivifcant merita per peccatnm

morttficata?

u w

iif

I 0bliäl0iy

Upporendum 1. quadruplicia diftingui opeta3o»

ueitl

S

hominum , nimirum viva, mortua , mortife«

f2 , & mortificata,

Que fiunt in & ex gratia

T d

fan&ificante , viva dic

untur , quiaàvita fpirituali

&ifican:

feu fupernaturali procedunt,

qua eft gratia fan-

»mediantibus fuis potentiis feu habitus in«

fufis; per hec autem opera gratiam praexiíten-

E

tem meritorie augeri , extra controverfiam eft,

& docetur in 7ra?, de Gratia C AMerito. Mor-

j M

£ua dicuntur opera ex officio & objecto honefta,

J

n

fed deftituta principió vitze fpiritualis. Ipfa ve«

T peccata mortalia dicuntur opera mortifera,

( W

quia non tantüm non proceduntà vita fupernatue

j IMWF'

ferunt.

zali, fed etiam iliá privant ; & animg mortem ine

g ,gül(llm

Mortificata dicuntur opera feu merita ,

9"? in & ex gratia facta quidem fuerunt, fed per

jf

psccatum mortale fuperveniens mottificantur ,

ci

7b

cüm vis inducend: gloriam & gratiam , que ipfis

j

mlo

ineft, ab effedtu (no impediatur, eo quód fubje-

dl

um peccatimortalis reddatur incapax gratize, &&

u

glorie

Articulus. L,

|

268

Ui

& arbores a(pere hyemis

ienim vive

gloriz ; ficat plante ,

feu compreffz , & coérci*

(lode opti!

tempore mortificatz ;

dantia folia edunt, vel fi«

t2 , nec fructus nec viri

dutmortale

gelata non currit, in-

cutaqua frigore nimio con

fs m |

uit Contenfon /;b, 11. p.

3. differt. unica, Vne

r ais

feu mori per

LTET.

de non dicuntur hzc opera mortuà ,

fubfequens peccatum

cum enim ab initio vitam

Ra impe

xtméta fint , ut patebit

hábuerint , necomninó e

Diityj

catum morra

le efficere nequit,

tUm ortt

ex fequemibus pec

ut fint mortua , feu

ut non faerint viva & accept

AA n

(a'ïu(ïml,'

DEO.

Supposendum

1I. quxftionem non effe de

fáfot[ecurs

$08

& mortiferis , ut re&té doctt

operibus mortuis ,

m'gd!i ln p

Sc D- h;c q- 89- 4.

6. mortifera enim repugnant

Qttterto

dvenientem penitüs

vitz , & aliàs per gratiam a

bt

abolentur , utdictum eftpriore Di,

[j vt redire non

Q (iti

tua etiam cüfm

poffint per novum

peccatum : mor

itorsis

nec poflunt refurge

At oj

nunquam habuerint vitam ,

read vitam.

Adde , eper

4 mortua , ficut non

Dtlrri

c relurgere

refurg

untad vitam & meritum , ita ne

fCVjV[chm.

ad fatisfa&tionem

ro poenis alterius vita » 0 €

U[. 181

acobum de Valentia ad P/alm

€ommunis contra

Til i

& Gratianum de Panit. difl. 3.

ad cap. qu

L j uhl

fo-

iam fa

vat bic aliqui,

Opera

enim extra grat

( hbdllD]

juxia illud Ecclef: 24«

mdh

non íunt accepta Deo,

Iacu[

3 3. dona impiorum non pro

bat altiffimus , necve*

qlltm lO(u |

nec in mutith. i(!l

icit inoblationes iniquorum ,

tile

Áfhiy )l

[j

ijïciarum eorum prop.

itabitur peccatio'.

tjj

fNoM

facv

charitatem non habute

lud.

1. 4d Corintb, 1 3. ff

'W]) Hm!

vo , nibil mibi prodeft , nempé ad al

ucem ater*

^ M

s; ope*

nam, Nequeífermo eít de operibus vivi

ra enim

, Utrüm per Penitentiam dc.

269

d

fa enim vivsnon indigent vitá.

Eft igitur quae

dit, &Cüïj

ftio de operibus & meritis mortificatis per peccae

"TL

tum mortale ( nam per veniale non mortificantut

qon a

fiierita, cüm per hocgratia & virtates non amit«

i,

tantur) an per Poenitentiam revivifcant? dicun«

"RUL

tur autem reviviícere, quandoà fuamortificatio-

l ) 'miüf'ï

ne,feu impedimento liberantur;aut expediuntur,

] (int,U/

Dicendum primb, opera meritoriaper pec-309g

jl

catum mortificata revivifcunt per poenitentiam.

Ita communiter Theologi , ut Suarez Lic dif. 1.

Jét. 2, dicat , veritatem hanc ,. fi de fide non eft,

gt

tam effecertam , ut (ine temeritate & impietate

jj "æ;

vegari non poffit.

Probatur ratione S, D. quia

u gnim I'P""

operameritoria per fuperveniens peccatum mor-

"memtm

tale non plané abolentur , fed remanent in accep»

pi

W

j

tatione divina , & remoto impedimento ex parte

motlm Ü

peccatoris incipiunt. ipfi prodeffe , ficut ante lap-

Ti

um proderant: impedimentum autem hoc per

T

uj

grtud

peenitentiam removetur; ergó per poenitentiam

In

revivifcunt. — Totum a»r. colligitur ex Scriptura

i [

lii

g

Exech, 18.v. 21. ff impius egerit panitentiam ,

emnnium iniquitatum e1u5. nan reeordabor,

Ec

"]

[

loélis 3. ubi poft illa verba : cosvertimisi ad -e

h

j

j

€ c. fubdit Drus v. 2 f.reddans vobis annos , quos

eomedis locu[la & bruchus, rubigo, & erugo, in

ii

quem locumS.Hier, ait. J pofl PanitentiamD Ene

IWM'

j

tantam ubertatem rerum pollicetur

» quid re(posis

yi

debit Novatus,

negans penitentiam, C refornide

'W

"

ri poffe peccatores in prillinum flatum, quiaannot,

À ;dfl

[u[tE'

quos perturbationibus anté regnantibus perdideo

l]

THTOHÉ

il

I

rticulus L

[i/m

aTO

ramus , quando opera noffra. locufla h bruchus

irit flmt 4

uf.

confump[erant , DEnus nobis perire mon parii

p (

Item ad Gal. 3. v. 4« tanta paffi eflis fine canfa , f

itit n Doggi

gamen fine caufa , ubi iiverum Hieron, explicans

Mnifungr,

illud fime canfa: afpiciendum eft , mquit, quod ,

Cnfen,

quicunque ob Crifhs fidem laboraverit G pofea

1 ljifin

lapfus faerit in peccatum , ficut priora fine cauja

lllu 0P€ribm j

pa[fus feiffe dicitur , dum|peccat , fíc rur[usmon

Mhim g g

perd:tea,

f ad priflinam fidem & antiquum [

V"örm:rwj

dium vevertatur,

" Et S. D, ibidem : ex boc, inte

TU 4

uit, babetur, quód opera mortificata revivifcant,

Aff atoum

Eodem modoS. D. Anfelmus, Hieron. Ambrof/

Teisiut

|

& Augyult. ac utráque Gloffa interlinearis & or*

D merig h

dinaria intelligunt illud 42 Hab.6 v.1O. son enim

ftttm 0 Vil

iujufeus efl DEno , ut oblivifcatur operis ve[iri

Rn &

& diletlionis , quam oflendi(His in. nomine ipfut

ia

übi Apoftolus loquitur de operibus in gratia &in.

lt

Dzo factis ;.& quiahorratur eosad poenitentiam,

La

fapponuntur peccáffe , & excidiffe à gratiá , utine

'"ipitndum(

dicant prcedentia verba. — Sermo proindé lt de

'"?W?ar

operibus ante peccatum patratis in. ftatu gratid

.M' "!"Ida |

quibus Dzus , fi poenitentiam ruríüs agant ; pro«

L

mittic juftam memoriam rerributionis , ut expli*-

'Ptrlbusman

eant PP. cit. & fauis indicat Trid,. feff. 66 16

t

J I

übi duplicis generis juftificatos ponit , eos quiace

bcnm

eeptam gratiam perpetuó coníe:várunt , & eos»

Ht j

ui amiflam recuperárunt, & lus, dicit, opposie

fs

[

Ti

dum effeillué Apoítoli : »o» enim injufius

t q[?t&

JDEns cf'c.

Verba Tridenuni funt : jw[Hifican.

1!

Pt

ii

lominibus , five acceptam gratiam perpetuo eone

, h dl

p

,?ffmrint J fiseamilJam vecuperaverint y

nen

Utrim per penitentiam cbc.

a7i

fU* senda fuyit Apoffoli verba : abuudate in

lomui o5

i pere bono , fGientes , quod labor vefler non efl in«

tinfu t

anis in Domino ; non enim i.

jeron, di

eblivifcatur ,Chc.

njuflus eft DEus, »

i

Á lnquit,;b

Confirmatur ex eodem Concilio loc, ci?. ubi:

1G

qurit r

ait: Jwflificatis nibil ampligs deeffe , quo mings

viora p

illis operibus ,qua ia DEO funt f*&a, vitam u«

"m

sernam [uo tempore, fi tamen in gratia d ecefferint

$ m

vere promerniffe cenfeantur, quibus fimilia hae

ijem: u

bentur caz. 26. 32..

Jam ex hoc loco ita pof-

um

fumus argumentari. fimerita mortificita non

Hleronxb";

tevivifcunt, falfa et doCtrina Concilii , qui enim

weincil

poít merita lapfi funt ,non affequentur vitam 2«

$u0"

ternam , exviillorum operum, etiamíi ín gratia

decedant ; -& tamen Conciliufn ait, nihil deeffe

TE

jj n

juftificatis, quin per|bona opera mereantur &

b mgnmï

confequantur vitam zternam, fi in pratia deceffes

ul tl

rint. Exhoceodemloco colligitur , quo modo

a'gägmli:]

accipiendum fit, quod ca». 26. dicitur , ju/los de-

mo rOiüJï"

bere ex[pettare pro bonis operibus vitam eternanm,

i f

fibene agendo u[que in finem per[é veraveriut ; non

enim elt fenfus;juftos debere exfpeclare pro bonis

(s

u[ionis L

operibusvitam aternam, fi poft bona operacone

if

tinuó ufque ad mortem perfeverent in gratiaj

Onn 'Wsï

munquam labendo in miortale , fed idem hoc loco

:

l

:vä.'un[ !

veftu/aue in finem perfeverare , quod lococita. im

i

gratia decedere , atque ita folüm fignificatur , jue

i,di[ifvn

Hl

l

li

ii

!]

flos exfpe&lare debere vitam zternam pro bonis

jj OPeribus,, fi in gratia decefferint , utcap. 16. cif

furt:/

il

7] Pl

£4". 32.dicitur, Eodem modo intelligendum

,

eft , quod eodem capíie 16.. paulo aüte tefti: nó»

j llf

BiUm

Artíiculus 1

N

7

nium allatum

dicitur .ben?. operantibus u(que $m viplcat,i

qit&m . eternam 5 idem

t ob ucap

fnem proponendam effe.

enim eft, ac fi diceretur ,decedenti

bus.Hiuc etiam

lm efdur

Luc, Y f. €ui

tplcaterem

quadrat parabola de

filio prodigo

zevertentiad patrem

ftatim re(tituta eít ftola pri-

qunede

ma , & annulusin manu ejus, quia, ut ait iChry

ddedm I

ferm. 3 paterna pietas

contenta nonef , innoceus

Btmum

giam reparare folam ,

nifi priflinum re/?inmf hv

itbido, v

*0Y€?B.

lorimadusfi

itentiam remiífa

31

Qbijcies 1. peccata per poen

Venillus "

non tedeunt per fubíquens peccatum ; ergó nec

L

merita per peccatum mortificata revivifcunt per

| Ob]eaionem

Prob. confeq, quia eque feript,

Qndet, fci

pænitentiam.

Ezecb. 18. di

cit : faverterit fe jufins a Xnfiitia

mum(icemul

juflitia ,

quas fecerat , mon recoráte

LOT

fa. omnes

74m

buntur ; acdicat: ff impius. egerit paniteni

[TA9

srecordabor

*ergo fi

hoc

LU

omnium iniquitatum ejn

non ebítante peccata fem

el dimiffa nunquàm ree

m D [td W

deunt, mec redibunt unquàm mierita

feimel

um, Qu

amiffa.

Omim's, qu

1

R.7ef.

conf. difparitasefl primi, quia optta

| hs QUam

divinz mifericordiz magis eluce

nt in premianco

! R""mi[üo

iendó malos ;

bonos , quàm opera Juftitiz in pun

ïüminis abg

pam owiferationes ejus fuper ommi

4 operá ejtis

Wa NU

E

8. quia DEus condonat peccatum , ut illius nun-

) tV

quam ampliüs recordetut ,

ita ; lut impietas im

l Wntingmr

die comver us ]"

smon .Hoceat e$ , in quacunque

grit.. ..Ezech. 33. quod tamen non

fieret Dme^| f

fi non reóeà

gita non revivifcerent ; bené autem,

Titio

peccatum.

3« quia peccata labolentu

r abíoluté »

pimirüm n

tnerita vero non nifi conditionaté ,

"tl

' xeügi['cam

Solvuntur ObjetlHones.

273

Wnijti refipifcant , (eu impediuntur folüm à fao effs&tu ;

nl càm ob incapacitatem fubje&ti digni peená zterná

il fnum effe&tum habere nequeant.Quod?. R ofmer

lsj explicat exempló Baprifmi validi & informis,qui

idli! quantum eftex fe, habet virtatem fufficientem ad

iil delendum peccatum joriginale , & actualia anté

v in

Baptifmum commiffa;tamen quia reperit obicem

pl

in (ubjeclo , v.g. negationem retracttonis peccae

torumactualium, non producit pratiam deleti»

jf

vamullius peccati , ablató veró obice tollit pecca«

TLI

tum. Eodem feré recidit, quod Sylvius ad hane

uviïütw

objectionem ex mente S. D. 2. t 2re. 1. d 6. re«

fpondet , fcilicàt quód bona opera per peccatum

"T

j

mortficentur folüm quantüniad ilium ; cujus

erant , quia per illudipfe impeditur à confecutio-

7 s

ne effectüs ipforum ; peccatum veró , quandó re«

fþar::lfgäi

mittitur , non folüm mortificatur quoad peccan«

T.

tem , (edetiam iníe ; & hoc ideó , quia peccas

g

tum ; quo mortificantur merita bona, elt opus

hominis, qui non poteft fimpliciter evacuare opus

*imä,quäi

DEI, quamvis poffit impedire, ne illud fibi pro«

j

fit: remi(fio verb eftopus DEI , qui poteítopus

ii

inisabolere in perpetuum.

Demüm difpa-

i

d

ari poteft, quia merita poffant habere cau*

yi

,,unli

fam fuz revivifcentiz ; gratia enim . fan&tificans

€ontinetur in virtute divinte Ompnipotentis f&«

[ m]pms

j

cundüm omnem gradum prafenti

prateritis di«

Ípofitionibus correfpondentem, & habetur etiam

" u

]

lm," WD

Fatio , cut maneant merita in divina acceptatiorte,

- non omnninó ad nihilurn redigantur ; erfi enim

"L

"

yyn

il

vt reiéebíctvar Conteníon lib, 5, p. j diffzrt.

fr

jj

—

Raiéé

'Axtic»)ln: 9A

i

U

sinica cap. 3. de effelhu peait, proximum eorum

l& ümpli«

gratam land

principium, nempe gratia & charitas, à peccato

ad nihilum redactum tit , prima tamen origo, fiie

n & incap;

miràm Chriftus Dominus , qui, tanquam caput

us ilorom

in membra, in quzlibet opera pietatis influxit,vie

ts

vit in £ternum, & cüm fit obje&tum infinite DEI

hi « 7

complacentie , quodam patlo jos habet,ut me«

TWilohrty s

rita illa remotó per pcenitentiam obice reviviícant

st i f

& remunerentur,

Econtrà veró demerita noü

Q prpean

poffunthabere fui caufàm reproduétivá ex num.

Tüdn, n

298. necdaturin DEO , unde maneant in ejus

mmþtrgw

indignatione ; quia homine in gratiam recep»

Nterin,

tó,nullum manet obje&um divina indignationis.

Vam il c

313

*

Ex his patet Refponfio ad probationem con].

qlulnlumm )

[

m.3 11.nimirüm DEum omninó non recor»

A ts

dari juftitiarum hominis, juftitiam delcrentis, ad

Wil

effectum reddendi illi vitam zternam , f] non reli-

ij[. ,

P

uerit,recordari tamen ad hoc;ut peccata pratetis

at r

ta,quz fuerunt femel deleta,non impatet,c

üm re«

At

vocare nonpoffit veniam femeldatam, — Etpa-

i.

tet ex adjun&tis ibidem Propheta verbis ; i jn4*

D

* nitye

varicattone fua d im peccato. morietar , ubi lo

"r [

quitur Scripturade jvíto peccante , fi intali ftatu

Dtilren n

perfeveret ufquein finem, ficut & de jufto at poe

E

nitente dicit ; vit4 vivet , Ó* non morietur jidelty

Deindé textus citatá

fllmüw!

finon rurfus cecederit.

Üng,

"l

inte igendi fufit, deoblivione utriusque juxta ca«

lo

DE

paciarem objectis Juflitiz enim per peccatum

Torgls

10 tificatx Íunt illius oblivionis capacest faltem

nef m

Pv

juxta prafentem providentiam ) folüm durante

VOx' [j D:l

1 injuftitig autem. femel condonat&

3p:0*

d hü]us

-

ll

Utrim per Posttentiam Cc;

2

ximun] P

luté & (impliciter ( qualiter fit condonatio pef

uitas,:w

gratiam fanclificantem ) funt illius capaces fem-

T? per , & incapaces ullius memoriz excitantis ad o-

i dium illorum etiam

pofito novo peccato; ut patet

Qs infiwaj

ex dictis.

mf

Obijc. 2, Trident.cir,iz sum. 3 1o. dicit : eo-

314

x hgt

TUm laborem non fore inanem , qni bene operantur

gb

s[que in finem: ergoille laborbené operantium,

b dul

qui per peccatum interrumpitur , erit inanis. g.

ii "Trindent, loquide omni labore juftorum , feu ju-

mii! ftittam perpetuó confervárint , feu atniffam recu-

g peraverint, modà factus fit in Deo , & in gra«

yü tia cum illo decedant : fed talis eft etiam labor;

nüf quantumvis peccato interruptus , fi per Paeniten-

wf* tiam peccatum rurfus deleatur, & mors in flatu

ii gratiz fequatur ; ergó.

mm,l,?m

Obijc. 5. Adamorefurgenti non eftreflitu.

f

qu tagratia originalis , nec homini peccanti reftitui-

p €ur laureola Innocentiz , nec Virgini donum Vir«

Qu ? ginitatis, poftquam carnaliter peccavit , licét de«

wl (ndé poenituerit : ergà Deus videtur in his cafibus

j S€cordari peccati condonati , confequenter priora

, i meritanon revivifcere, . Adamo ponnitenti re«

iif fritutam effe omné gratiam habitualem , quá me«

yii/! YitusefLante peccatum,tamquam ordinatus ad vi«

l

l ] wïm

'tam aternam ; juítitia tamenoriginalis , qua effi-

,f «lebat , ut appetitus fenfitivus non praveniret ra-

, tlonalem , non eft reftituta, quia privatio hujus

uU ton eft proprié pana ; data enim erat ex peculiari

ij favore Dei independenter à meritis, Deinde non

ftitutus in gratiam

y coii;) 9beft hujus privatio ; quin re

a

feu

]

l

T

E uirrieulus p

1

É

à76

^

(4i

fev amic

itiam Dei ad2 quaié reflituatur in ffatü

r raur vit

prilinum , quantüm pertinet ad veram felicita»

1h: Prim

tém & beztitudinem alterius vitz , ad quam pef

V. Secn

statiam ordinamur j videretur autem obflare , fi

lr Chri

Deus juítum ob peccata praterira privaret in d9

lts d

ternism prenió, quód per precedentia'opera me«

Tute pü[ïm[ 1

pitusetat ; & videtur omninó id probari ex citatis

| grilistme,

teftimoniis in »4z& 3 09. Echinc patetulterior di«

daead nf

fparitas; quia ex fcriptura conftat , quód DEus

( Qf [htir

flatuerit legem de non reftituenda juftitia origl-

| rf

nili ex fuppofitione peccati ; quod de alijs boni$

; imó contrarium habe

quigrata:

& pramuis mon conttat

|Mtitant

tur ex citatisteftimoniüs. ^Paritér , quoód lauteold

|Mdt , q"mj

lanocefitiz homihi peccanti , & laureola Virginie

ütrm &

tàtis virgini carnaliter lapfæ foirpaliter reflitu

TM

ncqp;ant , non Oi

itur ex fecordatione peccati

N debeu

p

:cómmiffi , fed quia

fübjectum jam eft fadtum fime

Tta ag

plicirer incapax illius doni ; nequit enim etiarti

At hi

Deus facere , ut ; qui

peccavit, nunquam. peccad

j ttiti D

verit ; Innocentia autem dicit formaliter primam

Tejütiot

£ratiam nunquam fuiffe deperditam. reftituit ni-

j ugllü. !

hilominüs homani ilii totam gratiam , quam pre&e

lml ltem

hàbuit, & virgini illi virtutem Caftitatis , licit

M

non fub denominatione Virginitatis , qua dicit ,

sH

hominem nunquam peccáffe contra caftitatem.

16

Obijc. 4. non elt major ratio , cur redeant .

.v«

3

ET

opera bona facta inftatu grati , & non etiam o*

era fa&la in ftatu peccáti mortalis;iam etiam hz

| M

hr

A Peteqo

fi ex objc&to boria (int , funtaliquomodo merito-

plf mema

fia vite etern&, -x. majorem effe rationem G6

operibus fa&lis in gratia, conflat 1. ex Trident.

je.

j

Utrgm per Pénitentiam cic.,

2

nil fef. v6:ca5..32.. quod , ut meritum defa&to con-

vl fequatur vitam eternam , tres cohditiones requi-

rit: Prima eít , ut fit opusjufli exiftentis in pra«

L

um ol

tia. — Secunda , ut opus fit fa&lum ex auxilio gra-

prudi

tie per Chritum. — "Tertia , ut merens in gratia

decedat : cüaiergó omnes ha conditiones conve-

st

nire poífint meritis

TE

per:.peceatum interruptis, in

gratia tamen faclis , poflunt hac revivifcere in ot«

al

dinc;gd,qqnfequeudam vitam zternam

; opus verà

b qwr |

extra (la

; at

tPm gratie. fa&tum non eft hojosmodi,

nec vivificari poteft per (ubfequentem gratiam

dit all)*

m

quiagratia non dignificat nifi influendo 1n illud ,

aT

nequit autem influere in opus prareritum. Con-

., t0UIe

flat 2. quiaprzmium vitx. zternz eft premium

ul

falitl

filiorum & amicorum Dei , cüm fit perfectiffima

&aluffimacommunicatio fecretorum Dei : ergo

df

non debetur nifi operibus amicorum & filiorum g

diidi

j at

opera autem facla in ftata peccati mortalis non

unt hujusmodi -- Non inficior tamen , ea remu-

Ti

nerari Deum temporali aliquo premio , ut ex

ii Gregorio teftatur

S. D, hic 4,6.a4 3. quod idem

;! $. Augufl. y. 4e c

ivit. Dei cap, y . de Romanis

),. dieit, item fi cum 1

peciali auxilio Dei fiant , fal-

h[]julh !

, tem remoté difponere ad juftificationem : fic.Da-

j U aol 4.- dicitur,

peccata tua eleemo[yuts vedime,

ii

01"702 $. fi Deus movetur ex meritis mor- 317

,^ tificatis ad-ea

premianda ju(tificato : ergó ex ijs-

gl

dem movebitur ad dandam gratiam peccatori , u£

i

à Peccatü'feiürgat » & confequenter poteft homo

9. per merita praecedentia (i

j

bi mereri repatztionem

g

liPSü&fuguæä,;. Refp. aliqui, & profe citant S. D.

$

L

3

T

[

«

j

278

AArticulus D.

d Heb. non effeabfurdum, ali-

fiMit dliqn

. 3 incdp. ult. a

*

uo modo Deium moveri

ex meritis prateritis ad

mioperf

dandam gratiam

peccatori , utà peccato refurgati

Mp

ficut move«

qutitndis

non quidem ex juftitia aut fidelitate ,

tur ex contritione ad dandam primam gratiam,

Mi gaz,apbi

lbjnluta, p

càm nulla de hoc fit facta promiffio , fed ex mi-

fericordia fua , quia aliquo modo acceptat prate-

[

Gd

fitamerita mortificata ad conferendam gratiam,

utreíurgat, Quandoautem S. D. in 1.2, 4 U4-

(l f

Pnjg

4,7. negat, ad rep

arationem futuri lapsüs dari me«

ritom etiam de congruo ,

loquitur de merito fun-

If ,

A Dremiur

dato infola mifericordia

Dei cum aliquo funda-

Mi rj

mento in re. Verüm RefP. negando fequelam,

uia fublató peccat

Ó per poenirentiam antiqua

"þ" T

ftinum ftatum. & valorem:

LP WnL

merita redeunt ad pri

vere Deum ad fel-

4.*67"4,", L

ergó poffunt de condigno mo

ducejfmt 1

vendum premium proportionatum ,

quod du*

terunt.

L En't i

rante flatu peccati facere non po

ficata revivifcete

Dicendum 34 operamorti

Attferi

318

]ta communiter Scho»

Ottgy] s

ad premium effentiale.

laftici, ut Suarezafferat , effe im

probabilem &

"mf at

tnerita

folum revivis

tf

Irpli

temerariam, qua afferit ;

fcere ad pramium accidentale ,

feu ad gaudium »

) k'Peccau

quod beatus hab

ebit. de illis meritis vivificatis:

"B

Huic Conclufioni anfam dat S. D. dum 1. P.2 9j*

mmu

m

ül(ll 1

4. 4. in corpore difti

nguit premium Caleílein el-

m

fentiale & accidenta

le his verbis : dicendumyqt

MT

uontitas meriti ex du

vbaus poteft pen[ari um n

do ex radice charitatzs

C gratia ; & talis quanti-

14j meviti correfponder. premto effentiali

, qlN

Tienjy

"i cba-

eonfflit in Dei fruitione qui enim ex majo

ritd-

Urtrzm per. Panitentiam cc,

279

Murir

ritate aliquid facit , perfettizs Deo fruitur, Alio

s prata

modo pen[ari poteft quantitas meriti ex quantita-

at

teo perzs.qua quideme[t duplex , abfiluta, & pro-

t lt

portionalis : vidna enies , qua miftt duo ara minue

m

t in gazopbilacium , minus opus fecit quantitate

fio, lii

abfoluta, qnám illi , qui masna munera pofuerunts

apt

Jed. quantitate proportionali vidua pl fecit fe-

adm

eundim [ententiam Domini , quia magis ejus fau

T

epltatem [iperabat.

ita S. D.

ib

Probatur. Concluf primó : quia Trident.

319

Seff. 6 can. 32. fatis aperté fatetur, revivifcere

i

nigi

ad premium effzntiale , dicens : jufeificationem bo-

m ld

nis operibus , qua ab eo per Dei gratiam t FSU

n !

Qrifli meritum , cujm vivum membrum e[fl ,

y V?

fiunt , ver? mereri aupmentum gratia j vitam

eDutd

eternam , C ipfius vita aterna , fitamen in gratia

n qj';

decefferir , confecmtionem : íed has conditiones

habent metita mortificata; ergó fi homo in gratia

u

decefferit , merentur vitze zternz confecutionem,

af

Secnndo : quia (i fübftantia rei non reparatur ,

mmumlf-f

i

etiamíi accidentia reftituantur ,talis res non gici-

,

j

] folün"

tur fimpliciter reftitui, nec Deus dici poteft obli-

vici peccati per Poenitentiam jam fublati. Terzià:

T

lls d

quia tale gaudium non tam reflituitur, quàm ex

natura ftatüs beatorum confequitur , ficut & ex

ln

n

j

flatu illo fequitur gaudium de operibus bonis in

ftatu peccati faclis , atque adeb mortuis , qua tà-

WW ]

men non revivifcunt.

Qnartó: denique, quia

W jf

alioquin merita non revivifcerent fimpliciter lo-

pf

emium metitorium fim-

æ'mdl D

quendjo* ; ficut enim pr.

T d

$4

pliciter

jl

58o

articulus J -

|

Nf

beeta revni

pliciter eft premium eflentiale , ita revxv,nfeenm

fimpliciter eft in ordine ad illud,

d etiam a

3210 . Contraria fententia videtur unice mtlautho-

ph um g

tpta,.

ritate . D. qui in 4. d/ff. 3 1. q. X 4. 4. 2d 4. &&

hi ed Dr

3- p* 89.2. F. ad 3 . docet , merita prateritaple«

narié tantüm revivifceread: preemium accidentale,

bantboni:

Verüm S. D, cit, locis non negat , meritum non

hédbuntn

teviviicere ad pramium effentiale , fed ad fum-

n cor

mum non revivifcere- plenari&, G omni eo mo-

tim ph)f]cu

do, quó vivifcunt ad accidentale

Caterüm ge«

tottlbond

nuinus horum & aliotum textuum,in contrariünt

Stndos T

citatorum,fenfus ex fequentibus patebit.

vtl

plj AOT

ARnTICUuLUS

II

Tietde p

inpieas

Ti0n rcfi tue

Referimtur. varie fenten-

Wi qum ?

fie , n qua praportmm* mmm

cffentmle,

Viorilates (

- mortificata per Panitentiam

V partem

Y dictr

refw'wf Ant ?

bitas

Uvpofitó , quàd merita revivifcant ad præ-

D nor ;

321L mium effentiale, in quo DD. non multüm

$

T r

controvertunt , celebris & ardua difficultas eft; an

tho

reäeant adtotum premiurn effentiale, vel folüm :

qualemgk

ad'partem juxta fubjecti. prafentem difpofitio» '

X uj

nem? in qua DD. in varias abeunt femenuas» T

filxin

ho«c articulo referemus,

H B

Prima igiturfententia docet merita mortie

t ad W

342

ficatà

n q

Refevantur wriaï 'kntmtix ce.

Z

ficata revivifcere non tantüm ad totam gloriam ,

lgtvivü:mä

fed etiam ad.totam intenfionem & augmentum

m

phyficum grauz , ad quàód fueruntante peccatum

accepta.

Itacommunis RR. quorum fundamene

T iij

tprælm*;g

tum eít Prim, quód ablató peccató merita ha-

mab

beantbonitatem & dignitatem equalem illi,quam

us

habebantin primo inítanti facta : fed in primo

inflanti correfpondebat illis gloria & augmens

,iidi

X um

tum phyficum gratie , v. g. ut fex ; ergó idem

correfpondebit illis ablató peccató tanquam ob'ce,

Cati

n

Secundó: Deus promittit poenitenti fe weg5428

vecordaturum peccatorum , & quód inpietas m

TU

pij «on nocebit il ; íedíi non corteíponderet me«

ritis tale premium , Deus recordaretur peccati ,

!

& impietas noceret impio, quia propter illam

non reftitueret integram praeqium $ ergó. Ter-

if

*i2: quia pofuó , quód revivifcant ad premium.

effentiale , fine fundamento dicitur ,& contraaus,

" (z:rila

thoritates citatas in s. 4C9.tantüm reviviícere:

ad partem premij. — Quartó: quia refurgere pro»

dl

pré dicitur, qui refurgit.ad eandem vitam quam

habebat an:eà t fed vita meritorum eftgratia ;er«

go fi non refargit id eandem gratiam, non poí-

iif

Íuntmerita proprie dici refurgere (eu revivifcere.

gon

Quinti: fpecialiter probatur, fi refurgant ad &e-

ia

l ul

qualem gloriam , quód etíam refurgere débeant

ad equalem gratiam; tum quia gratia eft femen

ii

& radix ip(ius gloriz, confequenter ad totam glo-

.;enfiis.

riam revivifcere non poffunt , nifi etiam revivis

fcant ad totam gratiam; tum etiam , quia verum

vl p

noneít , quàd infufio gratiz , etiam

illius , quae

6/

55

danda

à82

Avticulus: 1.

Mje

danda eft propter merita preterita, dum revivi-

iendontur.

fcunt, dependeat à prafenti actu Poenitentis tan-

dimiatender

dtordinatio

quam difpofitione, & debeat illi commenfurari;

sam gratia non datur , nifi intuitu difpofitionis ,

iqi$, D

quam habuit quis,dum elicuit meritü; pracfens au-

r maglr (

tem difpofitio noneft, nifi fola remotio impedi-

tirfundum

tmenti nullü tribuens valoré antiquis meritis;fed a

ind?t]i,qnbd

liunde fupponensea con(lituta in ratione mepiti &

mil'nprmim.

valoris de condigno. Unde docet hzc fententia;per

dm hu t

quamlibet Peeaitentiam ; etiam remiflam , pet

fb trütiam

quam auferturobex feu peccatum , hoc ipfo reftie

pl haber

tui totam gloriam & gratiam etiam. in effe phyfi-

modo corre

€o , quia hoc ipfo tollitur obex , ratione cujusime«

t preíen

ediebantur mertita mortificata à fuo effedu.

finsllamer

II fententia eft, Peenitenté non femper refurge-

( fntenti

* rein zqualigratia & virtute,fed quandóquein 2«

t du

quali quandóque in majori, quandóq; in minori ;

It

quaeprobatar auth. S. D. bie art. . ad 3. juxta

G n

quem merita non refürgunt fecundüm menfuram

&aqu

charitatis , ex qua procefferunt , fed tfecondüm

Brenlorgm

quam revivifcunt: fed hec interdum eft minor ;

& of

anterdum major chritate prateritá, ex qua pro-

telhgunt ,

cefferunt ; ergó non femper redeuntad idem proe-

lr majol-

mium , fed aliquandoad minus; quandó nimirüm

m'oni p

charitas , in qua refurgunt , eftminor ; aliquan-

ffttis o

dó veró ad majus , quandà charitas feu difpofitio,

itd folüm

qua refurgunt,major eft. Confir. auth.Conc.Trid.

ks enà

quod /e ff. 6. cap, 7. ait: wnusquisque recipit jufHi-

Ya D

tíam feccundian men[furam,quam Spiritus S.par-

Wi

titur fipeulis , prout vult , C lecundim praprixftm

dillm

cenim

lg

ff*i?"?'ff 4ilpofitiemem G* cooperationém j f

inten

)

—

28g

Reformuntur varie [féntentie c.

du

intenduntur etiam formz naturales , quem mo-

tetiatiu

dum intendendi formas etiam in fopernaturalibus

ml

de ordinario DEus fetvat : »anifeffum efl enimy

dipute

inquit S. D.Zzc«. 2. qud forma , qu« po[funt ve«

A

m

éipere mag;r ( zinns.intenduntur Q vemitt

motoun

tur fécundum divev[am difpofitvonem [ubjocti, d

smeti

inde efl , quod [ecundam quod motus liberi avbie

Jiom m

triiin penitentia eff intenfor velvemi[fior, fecune

clentt

dàm bocpanitens con[equitur majorem vel mino-

Porrbó hzc fententia duplicemr

emim)

yem gmtiam,

hi

potelt habere fenfum ; primus eft , quàdnullo

jJ

indi

4

modo correfpondeat majus proemium refurgenti

tj

cum prafenti contritione , quàm correfponderet,

dl

fi nulla merita præcemffent,&hunc ienfum fecuns

dz fententiz attribuimus; alterum pro tertia fer»

d

lgt

tentia adducemus.

Propugnantautem hanc fententiamContenfonj 24

nf

cit, inuum.312. Sylvius & pluresalii Thomiftz,

! f: lid ;,]L'lu

nl

eámque fuppofitó, quód merita revivifcant juxta

menfüram przfentis difpofitionis , ut oftendunt

d

f !H [Wl

ex dato fundamento in sm. priori , hoc fenfu ia-

telligunt , quód nimirüm pornitenti non confera -

u

tur major gratia, quàm qnz correfpondeat difpo-

j

fitioni pralenti , ita ut contritio peccatoris refur»

ndönW

gentis non fit difpofitio ad gratiam pracedentem,

[j MW

ied folüm ad eam , quz ordine naturz. fequitur $

i

fecüs enim , inquiunt, eadem ratione , quà redde»

(

p

retur portio quadam gratiz pracedentis , debee

ret reddi tota gratia ; namille gradus , cujusáá-

d

jl yit

dittone gratia, qu& datur , eft major, quàm di-

li

[/]

fpofuio prafens, non rcfpondegillidifpoütim:is

[

m

584 |

"Iriiculus 1H,

Mfin

fed meritis precedentibus : atqui merita praces

tandiig

dentia proportionabantur tot grati& ; ergoó dee

dbitum,

beret reddi tota. .. Praterea fequeretur alioquit

od erat m

hominem cum difpofitone proportionata adgras

tiam remiffam refurgerelad majorem; & tamen.

Itgiodiani

bideblnum

S, D. negat, eum , qui habe: dilpo(itionem ad z«

m x

qualem , vel minorem grauam , remrgae adma«

usl v

jorem.

Denique, quiaS. D, p 8902 $.

Hnin gtrün

4d 2.. claré docet , eum , quirefurgitinminori

til

charitate ; habiturum in patriapremium effenti-

Teta

ale , nontamen fecundüm quantitatem charitatis,

in qua fuerat ante peccatum , fed in qua;dum mo«

fiifterejm

lttumen

ritur ,invenitur,

Ut autem falvent , quód nihil»

omninüs merita priora revivifcant, & DEusillo-

hm meri

ltmon fu

gum.nonoblivifcatur ,, docent.hoc non obftante

n

praíentem gratiam dari ex pluribus titulis, tum:

propter prafentem difpofitionem , tum propter

ixghmipc

tudus [in

precedentia merita; quod fieri poffe fic oflen-

bom

dunt : nam gloria defa&tó juxta Tnd. feff. 6.c. 16..

tius $r

datur tanquàm hzreditas filiis Dzr, & ut merces

tcrden

operariis, confequenter.ex pluribus titulis, .. hoc

autem fufficeread meritum , docet S.D. i& 3.

V fgutu

Ti

difl. 18. q. 1. 4« a. d 4. ubiait. son eff necefft ,

quid omnit , qui qmeretpr , proficiat quantim ad

n p

vationem mereudi ; boc enim acciditex en, quid

Tüingg

M

radix meriti non efd in fuo teruiuo y féd oportet ,

qgad omnis ,quimeretuy , proficiat quanutum ad:

Uti l

mercedem , t feilicet eam faciat fibi debitam vel.

Jfempliciter , uel quaftim: ad aliquem modum,

t

quao prinsuon debebatpy,

tlj

Et.a, f. ibidem do-;

Vr

et, meritum contingere triplicitery Prizz2, quan«

do

Ral

Reformuntur varià fententie &c. w* '??28 f

n m

i ; i

lff)'ahdö aliquis premium denon debito fzcit fibi

debitum. — Secumdó,quando faeit magis debitum;

ttut d

Qquod erat minüs áebitum , quod contingit in eO

LOI

in quo charitas augetur. Jertió , quandó facitfi-

m n

bidebitum uao modo, quod debebaturaneà alig

du

modo. Exquibus patet , potfe premium duo-

g

bus citulis, vel duobus merinis correipondere , ü£

TET

tamenutrün;que meritum Íubeat rauonekm mg-

urgitiumlr

mun d

titi,

'T'ertia (ententía docet , metita quidem ré-, 2

du

vivifcerejuxta menfuram pralentis difpohitionis,

quyr?

ita tamen , ut etiam correípondeat aliquod. prae*

j ii

mium meritis przcedentibus, quod fineillisca"

&Dish

tüm non fuiffct.juxta proportionem tamen difpo-

m

luonis pracedentis 5 que proportio duplicizer

tl

éxplicari po'cft : Primo anidhmeticé , ut ,^ quot

d

tadus gratia: & eorie refpondent pradenti di

T.

j

pofitioni , totidem reftituantur ex pratericis ine-

L M m

titis. Secundo geometrice habiia ratione ad mer;ta

(

antecedentia; quem fecundum fenfum explicat;

"

& fequitur. Sotus his deabus propofitionibus.

T0

Prima et: (i quis eliciat fummam contritioriems

r

Quam per auxilium DEI elicere poteft , praxet

4;;»;::«"»"!

gratiam correfpondentern prafenti difpofitioni ,

TL q'"

fécuperat omnem gratiam deperditam. Secww2A

[;J W'»

&ft:in qua proportione contritio deficit à furna , in

WM

à etid deficit antiqua gratia,queereftituitur , üt fi

jjim

&ontritid fit medietáte minor fumma contritione,

" MMv

reftitoitür medieras gratiee deperdita,fi quinquies

"

vel fcxies fit minor , quinta vel fcxta pars deperdi»

Prebat primarm

nf ,,bæ reftituitur , & fic deinceps,

»

pre*

28f

Zrticulus H.

hn

.

.

propofitionem

quia contritio non folüm e(tdi« Thoniis 1

fpofitio ad pra(entem gratiam, fed etiam ad ipfam

jf ntis, h

hientvalor

vivificationem : ergó ficutpofitadifpofitione po»

fv at

nitur effe&tus, ita pofita fumma difpofitione poni«

prtamin eff

tur fummus effectus.

Probat (ecundamex Phi-

hb vloren

lofopho 6. &'7. Phyf: ea proportio fervanda eít

inter minorem difpofitionem & effectum , qua

muimmmpre

W phram

fervatur inter fummam: ergofi ad fummam Po-

nitentiam tota gratia deperdita reflauratur,ad mi«

itdons me

fipoítadog

morem minot redibit, cum c2 proportione, quà

minor dilpofirio diftarà fnmma.

Coeterüm alij

J'enitenti

] ninef

DD.probant hanc luam opinionem ex fundamen-

to 'uperius affignato, quód forme intenfibiles ,

[ tqid

Jusnon.

quz recipiunt magis & minüs , intendantur & re-

EL

]

mittantur fecundüm diverfam difpofitionem fub-

. [ tttorlog

tecli : fed diípofitio eff quandoque major & in-

Wtottey

renfior ; ergó etiamhomo quandoque refurgit in

fs Rn

majori , quandoque in minori gratia, quàm anteà

hsU

habuerat.

Et hoc potiffimàm confirmant ex S.

iülpm, qu

D: qui bic a. 2. ad 2. éit ; peenitentia quamim ef!

Vfj

de fe babet virtutem vepar andi omnes defetlus ad

h prelenge

peyfetlum.d etiam promovendi in ulteriorem ff*

ïamim»,,

i adu&; t

t 5 féd bocquandoque impeditur ex parte bt«

minis, qui remiffinus movetur in DEUM.

Imuma iüm

326

iuarta demüm fententia. affirmat , Poeniten«

" hr

tem refürgere ad totum Jus gloriz correfpondens

B

hr

antiquis meritis, non tamen ad totam gratíam de-

|

iti

perditam, feuut loquuntur Thomiftz, refurgere

"quen

UUAMH t

ad totam gratiam in effe gratiz , non tamen a

gratiam totalem, aut partialem flatim poft juftifie

-'M& füïür

cationem confc-,rendam. dividitur enim gratia à.

"km l

-

Referuntur varie fententia , dc.

286

xídig) Thomiftis 1. in gratiam in effe phyfico , feu in

mj aeffe entis , habitüs, & qualitatis, fub qua ratione

J

habent valorem & condignitatem intrinfecam re-

fpolties

fpectu vitz »ternz íaltem ut hareditatis.

2. Ín

lts

gratiam in effe morali gratiz confideratam, prout

ndamub

jo fevai

habet valorem & dignitatem moralem ratione

fedun,t

meritorum przcedentium , quibus quis promere-

dfiomma!

batur gloriam tanquam premium.

Hujus di-

huraud

ftinctionis meminit S. D, 3. p.. 4.7. 4, 11. qua

fuppoíita docent : merita revivifcere,&t hominem

porit

Cruti

per Poenitentiam recuperare gratiam priüs dsper«

ditamin effegratiz , non in effe qualitatis feu en-

verfitt

tis, eóquód pocnitens à Deoacceptetur G recu«

y n

ia

peretJusnon tantüm ad illam gloriam & gratiam,

quz correfpondet prafentidifpofitioni,fed etiam,

lia

quz correfípondet prateritis meritis anté mortifi-

t [mjül't-"

catis , & nunc vivificatis per Penitentiam , ita ta«

yutit

men, ut gratiz phyficum augmentum priüs non

lj QW

accipiat, quam actu intenfiori & ferventiori ad il«

yfamat

lud recipiendum fedifpofuerit, & quoniamin vi-

j u

ta przfente hoc fieri non poteft ob rationem da-

mnd!fl&*'f

tam inzs/r. 3 23,quz pro fecunda probatione ibi-

ghurin

dem adudla eft, docent , hoc augmentum tunc fu-

'ermf['

turum , càm homo in ipfo ingreflu beatitudinis,

pR

vel purgatorij prorumpet in terventiffimum a«

tils ]oi?

&um cbaritatis , qui cüm tunc non habeat ratio-

Qu PW

nem meriti, prout in Zra£t, de Gratia docetur

j

( confequenter eidem üt merito correfpondere

jf u

non poffit gratia proportionata, ut defactó ) ha«

"T d

hebit fe folüm per modum difpofitionis,

s

quidem? 2

Ifrobnn: igitur fuam opinionem ; &

j

| ?uoed

w

487

eticulus. dL

j

quoad primam partem : ícilicer, quàd non con-

t t

feratur gratia ftatim in effe phyfico: ijsdem fer&,

hoj |

rationibus , quas adduximus z. 3 23.0( 3 34.

T

quia nimirüm forma phy(ica , quz inten(ionis eft

Em poi

capax,delegeDz1 ordmariaintendiiur juxta quan-

At at

titatem ultimz difponfitionis Phyficze, qualis re«

v j

fpectu gratiz inten(bilis eft Poenitentia feu cons

DNUTR

tritio, confequenïer recipiet quidem paniteus

MLIE U

modó majorem , modó minorem gratiam , quàm

DI

anté habuerit, fed talem , quz commenfuretut

mfäïütia'm,(

prafenti difpofitioni, & confequenter nullam ;

"i

qus& cerrcfpondeat meritis prateritis.

32

Qaoad ficumdam veró parteim probant Concla

MT

"

^ d ;

q

ffonem 1. ex $. D. qui in 4. diff. 14.4. 2 4. 3. 484*

U

m

fliuncul. 3. ait : dicendum, quód opera, in chari-

.H

y

tate falia, etft tranfeant ailu , manent tamen

quantim ad merttum in DEIacceptatione ,& i«

l

Hl

"

1

IN

€ut , quid fic manent , babent efficaciam , quan«

tim in ipfis e[l, inducendi facientem ad vitam 4«

,züï[llt(i(nm(

M

zernam , & fic dicuutur viva manere , fed quid.

"ddïmdl Id [

bunc e(feél um in peccatore non babeant ,efl pev at«

fil

MT

cidens propter. peccatum , quod facit peccatorem

ii

indifpofitnm ad. vecipiendum effetlum praceden»

Iim'

1jum meritorum, non autem quid ab ipfs operibus

j

qto

1

aliquid dematur , cim in [uo fieri praditlam effi-

18 "Mmm

eaciam obtinuerint , bocápfo , quód ex cbaritate

'F'T

'P&! ]

u

M

fint elicita , G ideb remota indifpofitione a pettde

U

LT

vore pev Potsitentiam opera illa pracedentia effee

f

j v/m)*Jllq

&um [ntnm in ipfo iterim babere intipinnt . d ff«

hj

enndum boc vivificari dieuntmv, a 5. D.Ex quó

hi

j

textu claré colligitur , quód merità, dum revivif-

wlämlj

U

cunt

MU

Efw;wæw Vària fententia, af9

ion QOl

cünt remotó impedimentó, habeant eundeni effe-

iimi &um,fcilicet perducendi hominem i vitam zter-

4

nam , quam hábueront antecedeiitér , cüm fuam

enftonst

efficaciam non habéant ex gratia nóviter mfufa,

uaqut

fedex Gratia; ex quà procefferuhr j li eaim Deus

,quisi

ia deo t

' opera illa, próut facta fuerunt, accéptet ; ut loc,

tit. & bic docet S. D. ergo acceptatad gloriam,fi-

; petit

!

cut anté : ergb tevivifcunt ad totam gloriam j ad

m qi

hocnim al.ud hon tequiritur, quàm 1. ut habe-

mellit

ànt efficáciatm, quam ante habuerunt ; hánc au-

il tem hoc ipfo habent,quód nihil eótum deflruátur.

À. ut acceptentur à Deo, & abelfe&lhi fuo non im-

" CMN'I'

pediaütur : qua coüditiones meritis vivilicatis

5

d

ex cít, S; D. hon defunt,

"

"

; ii

Próbáni 3. Ex citátis teXtibus ii z. 309. 329

TL

ii quibus loquuntur CC, & PP. indefinité ; quód

"m

EUS noi obliviscatir operis noflri :

quód poft

"m Poenitentiam non técordetur

peccati : quódimpie-

i^ tas noh noceat irpio : quód

habeant eandem vim

/dif petdüceridi ad Vitami &terna

m ; quod pr&(ettim

,'l y/ x Trid, cit, in m'miejld.

& j 19. conflat , ubi

«^ ponit conditiónes fequifit

as ad promerendam

ul* Slofiam,

quas ommes habeit merita , qua revivif-

ii yi cunt,

Et bené noianda funt verbà

: fipraami]fam

ij gratiam recuperárint

; ac poft pauca addit * z;bi]

ii 3pfis. juflificatis

amplisis dee[fe , credendum eff ,

, ii quà mings

plene illis quidem operibis , quain Deo

atii 'g' f A&aJunt

; Vitasni etern

Am [Ho etian tempore con«

97

ff taimen in aratía decefferint , verà

pbx

pro

.

ersiiffecenfeantur. Etcam. 4 3- addit ; «;que

i T

| &lor

14 AH ] mentiim.

]

T

Pre-

"

rticulus. 1f,

290

K'fürm

Si merita mortificata non revivif-

lib mrgig

$30 Probant. 3.

cerent adæquatä í

Íeu ad integram gloriam , fed

"triltaem

h ttünt p

folüm inadzquaté, & quoad partem premij. ef-

fentialis , revivifcerent folum improprie, & im-

t

perfeclé : atqui nec poteft finé neceffitate dici ;

LOT

nec ulla eft neceffitas dicendi , quàdin aliqua ju*

Rtstonre

füificatione merita mortificata revivifcant folüm

il'imï&hinc ;

improprié & imperfe& ; ergóin qualibet jufti-

LT

ficatione merita mortificata revivifcunt adzqua«

LT

té&c. s24jor non videtur poffe negari, quia pars

Mu

vitz prioris non eft proprié ac perfe&té prima vie

T t

ta, & tamen reviviícere ex vi nominis eft primam

" UT

vitam recuperare ? & hac inopere meritorio ni«

DI

hil eftaliud , quàm efficacia feu valor ipfius inore

Euziüm nm]'

dine ad premium effentiale, — 7MMinor quoad pri-

lii

mam pariem patet, quia veritas ex Scripturis ;

LU

Concilijs, & Patribus fimpliciter,abfolutéque de-

wlm'l()mm "

ducta non eít fine neceffiate limitanda , & deijci-

"ü*(*mþïicxm

]

endaad fenfum improprium, atque imperfectum:

VHtan

eadem sinor quoad fecundam partem patebit ex

Cflpgffe[ ho;

num. jeq.

|

Probant demüm 4. Si

non revivifcerent merie

P

83j!

nla DT

ta adintegram gloriam feufus adillam,effet ex e0s

Wl

l]

dat

uia aCtus Poenitentie non eft folüm removens

& impediens , fed (imul difponens ad revifcen-

N L5 |

tiam meritorum ; (ed hoc verum non eft : ergo

, ergo(wm

mnin, prob. non enim eft difpofitio phyfica , quia

!noln

merita non reviviícunt fecundüm elfe phyíicum

it d mïll

ratiz : non etiam eít difpofitio moralis , quia

W

)ml

l

MU

ipía merita przcedenta funt fufficiens moralis di-

L

h ;

;

Gom

fggüzio j cüm enim anteà fuerint fuäïc?cm difpg; |

Reformunthr varia fcntentia,cre;

29t

dc-

vtei fitio moralis propter fuam condignitatem &

um , A

eeptibilitatem. moralem ad gratiam & gloriam ,

tj t

etiam erunt poft reviviícentiam , cüm retineant

N

eandem condignitatem , & adhuc morali:e: fiat

jatedti

prefentia ; forma enim moralis fen imoriltef

diqu

prefens non requirit nifi «ffey & prafentiam i:or-

x li

alem : & hinc atus pénitentis in ord.ne ad hunc

jj

effe&tum erit folüm removens impedimenrum :

n g

& licét effet difrofitio moralis, nihii ctamen inde

,qui

in contrarium affertetur; tüm quia effet iclüm di«

: primaü

poitio, ut conjungitur cum meritis pracedenti-

gn FIW

U$ , eX qua conjunctione jam acquirit cendignie

ij

ttem ad illam gloriam : tum quia difpofitio mo«

|

fusi

ralis, cüm non exigatur ex natura rei , ficut exie

| Wu*

Bitur difpofitio phylica, fed folüm ex libera DET

. u

voluntate, non debet neceffarió haberecómmen«

jj furationem cum e

1

ffedtu feu forma, fed ficut ad

Hädd& e(fe (impliciter eft neceffatia (olüm ex voluntate

f

:

El, ità etiam ad eife majoris inten(lonis. aiiàs

il fieripoffet hoc arguméntum : ficut contritio eít

:

dií

pofitio phyfica gratiz in effe qualitatis , ita eff.

if,

um d

pefitio moralis refpetug & iz in eff: gratig :

; 'rfc[gxlül ér g

b ficut

gratia in effe qualitatis non intenditur ,

;emü"ä niü fécun

düm phyficam intenfionem contritionis;

g dtà hec in

effegratit , nifi (ecundüm meralem

*

e

df €rgoficut

contritioni,

ut eftidifpofitio phyfica w

o d

$ 440 non corref,

pondet nifigratia in effe qualitatis

| ui) Ut duo , ita néc

contritióni 2 d4o , prout eit di-

a? fpofitio morali

$, hifi gratiain effegratiz zr dwo ;

i

]i

QJ/ Quod tamen nec DD. contrariz 1e

ütentig citati

T 7

lgud Goriiet difp. 6, 4 2: $. 2. comé, 4 admittunt,

ïiimuäji

Z

E

volen-

hi

292

Articului L.

peitnis ;

vo!ehtes ,. quemlibet a&um meritoriumi peé

lttsintdl

Ponitentiam revivifcere faltem ad unum gradum;

& confeqbenter , i (int metita 11. ad i 1. gradus j

chundüu

fic aütem nec unicus gradus revivifcere poffec et-

Yoportion

Wi ii

jam in efle grati2 , cüm gratia in effe graué, qu&

hi, uv

datur pr&íenti difpofitioni proportionaliter , not

offit etiam effe difpofitio ad alism grátiam,cüri

Dintin m

hoc ipfo gtatià iost effet illi proportionátá.

Pa dee

"t

*at,in h, 1

AnTicurus lil.

ii [Wndü(

,l Toptro

Jtatuitur,quenamex pree

"ii

"ts rlom

eitatis opinionilbus fit. probabilor ,

r

(9 Sorvuntur Objetiio.

" Mtré

76$.

i.nllmll

Ulla ex pradictis feteniijs cáret difficultate,

qxiuituy)agei

h

'332N

prout confideranti patet, ut difficile fané fit

ll

unampra alia eligere ; exiftimo nihilominus s

| t iblm

ultimarh fervatis fundamentis Thomiftatum pro-

r

babilioretri effe reliquis,& rationi conforrnioren,

RI

L

ïu

ut patet ex adduclis pro illa rationibus, & €X

rejectione aliarum leritentiarum, ac folutione ob*

| 'Merqm :

N

jectionum magis patebit.

ä

g"—'*-» [

333 Primaigitur opizio inter

RR. commuris , i |

*

D)

N

à !

fchola 'Thomiftica fuftineri nequit , eo quó

d s

"p

contra opertam authoritatem S.D. cit. s. 3 23* Wa if

vbi ad hoc, ut quis refurgat cum. majori gratia ». fag,

l

"

"

quàmaauté habuerit, majorem requirit gptæ

-

V

]

Statuitur ,quenamex pracitatis dc. :1 92

orium

peenitentis ; quod falte

m de gratia in effe qua-

litatisintelligi debet,

qua phyficé non infunditur,

mgndum.

1. priu

nifi fecundà.n menfu

ram diípofitionis pbyfice fi-

bi proportionatz,

vl

ldem docetint. difl. 17. a.

riuá

3. art, incor.Qr in a defl. 27.q. t art. g.ad, 3. &

lr

alijslocis, ut videre eft apud Joannem à S. Tho-

',ramm.cüm

ma,tum in materia pra'fenti 47/2.36. ar£. 3. tum

Of

in Materia de charitate difp. Xg.art, 2.

Quod et-

iam conforme effe videcur Concilio T

I

identino

Cit.in »/. 3 2« ubi indefinité docer,

gragam in-

!

fundi fecun

düc menfuram propriz

diípofitionis

X cooperationis,

Nequ? verum eít, quàd me-

w 'a*

fita precedentia fint

difpofitio , actus autem pce-

hitentis folàm remo

&Afläüh

vens impedimenrum ; nam

1

merita przcedentia difpofitionem phyficam (quz

lj.

€x natura rei & modo ordinario agendi , coi fede

ordinario Deus accomodat, ut loquitur S. D. 1.3.

d- 12, art. 2. ad in

quiritur a

fufionem formz phyficse re.

df

gerenon poffunt , fed (olàm moralem

"12

ob dig

fitatem &

valorem , quem adhuc mora-

liter habent.

;hlïOW'

ex quafolüm inferri poteft , quód

j

ad totam gra

tiam in effe grariz,feu Juris ad gra»

tiam in effe .

d

ualitatis femel infundendam pofit

jboss ^

fufficiente di

cfitione,& ad premium totum vi-

t aterna re

j

glü(iüw

tgant. — Hoc ipfoautem , quod fic

FTelurgant, i

mpietas nog nocet impio , nequé

DEUS eju

gmunii*,;t

detmo

sdem peccati recordatur , quamvis non

E qucrïlv'

dó phyficum augmeutum gratiz , non in

ponam deli&i, fed ob defedum difpofitionis

i

Pariter (alvae

if gf-*'*'*

phy'ics connaturaliter requifita,

&ur'per ultimam lcntentiam, quomodóad eandem

i wf;

3

moratiritfr»

M

294

Articulus II

duttm

moraliter vitam re(urgat poenitens; & cüm refur-

lii,q

li doh

gatad equalem gloriam, quód euam ad zquaiem

lawtme

gratiam ( qua elt femen gloriz ) merita revivif-

cant ; hoc ipfo enim , quód quis habeat Jus ad

i uront t

ad eandem gratiam in efle qualitatis , pariter aC-

jrr, qui

quirit fus ad eandem gloriam tunc dandam,quan.

Jditius:

do gratia phyiic&, infuüdetur. — . Coeterüm fundse

ftum ver

jamum il

menta primz fententiz àporioricontra fecundam,

)

& tertiam opinionem pro nobisapplicari poffunt,

! Éütritori

j

Secunda fententia videtur fatis rejecta ex fune

LOT

tlb

- damefflis fententize quartz : tum etíam 1. ex ee ,

quia merita ; dum primó fiunt, reverà merentur

ttdlrs m

lures & plures gradus praemij effentialis , non

äïïiditi PDHCI

verb idem przmium quoad plures titulos:

TT jl

ergó etiam dum revivifcunt, cüm retineant ean»

Ut f

dem vim & efficaciam merendi.

2. Quia eft

B] &

contra Concilium Trid. cit. in ». 3 19. ubi ad

EMiïhm iitm.

aogmentum gratiz nihil aliud requirit , nifi ut

Ptl

merita fiant 'ngratia,S& homo in gratia decedat :

Pïtïpïurimgp

ergó non potel folüm dari unica gratia pluribus

l müffan(

titu!is, aliàs non daretur ejusaugmentum. 3. E

AdAUlhori

' contra idem Concil. cit. in »z. 3 10. quid enim

l

Mincm, '

confert ad confolationem fidelium , quàd revif-

"m Jteni

cant metita , finonadferant ullam omnino utilitas

fsj d

tem , fed amittantur cumtota gratia, que longo

hi

laboreacquifita erat ? 4.. Quia fic tollitur plané

Wt

revivifentia faltem propriétalis, quiarevivifce-

j

d uir.in[b

lu

re merita nihil aliudeft , quàm recuperari bona

'b"fdm, |

LT

deperdita ; fed illa non recuperantur , fi nibil ho«

"Mu

Í

mohabeat eorum , qua habebatanteà ; ergb.

'"/"lnal

9

Rr F"

t

Ad

Statuitar , quanam ex pracitatis &c, — 29f

ümteit

Ad id , quod ibidem adducitur, eandem rem33 $

fübinde dcberi pluribus titulis

.

.

&, Id qui-

|jaquat

i t

dem verum effe , quando tituli funt diverfz ratio-

v st

nis , ut funt tituli hareditatis & coronz refpectu

gloriz , quz ut hzreditas debetur filiis , ut coro-

ritt t

dmq

namilitibus: vel quando meritum eft infinitum,

pr&mium veró finitum, ut eft meritum Chrufti

m lu

fecund

& pramum illi reípondens 5 quia tunc, cüm unus

ag

actus meritorius abforbeat cotum przrmium, aliis

du

a&tibus non poterit refpondere, nifi idem pra-

MAU

mium füb alustitulis : neutrum autem contingit

r mud

innoftris meritis , & faltem defaCtó id non fit ;

jl I

aliàs dici poffet ; eandem gratiam & gloriam dari

as tUt

omnibus juftis propter plurima opera bona , fed

jnon d

ex varijs titulis ; quod non congruit modo ope-

randi DET, & (uavi ejusdem providentiz , ut ni«

, i^

yüï

mirüm idem det fipendium operario propter

ii

plurimoslabores , ficut nec eandem poenam pro-

I li

Tl

pter plurima peccata infligit, cüm tamen pronior

i phmbr;

fit ad miferandum , quàm ad puniendum.

.. Ad Authoritatem S, D. Refpondetutr , omninó33 é

ym b !

uwm

j

j!

ominem , qui per Poenitentiam refurgit , accep-

| quäd gl

turum przmium effentiale juxta quantitatem

gratia in effe qualitatis, in qua tunc, fcilicet in in-

)I]mb uüïuV

u

ftanti glorificationis invenietur , non autem juxta.

quantitatem gratig in éffe phyfico, quam anteà

"

abuit in ftatu viz, — Dum veró addit loc. citato 2

uläl'CVl;ïllt('

"m

babebit tamen gaudium majus de operibus n pri-

ma charitate fatlis , quàm de operibus qua feci

jgbi?

in fecnnda, quod pertinet ad premium accidentae

"d

le : Refpondet Magnificus P. Pettfchacher de Sa-

[

4

cram.

u

Artienus ID

h:

LLI.d

cramen. Evebarifl. 4. 4. art. 2.|gaudium majus

ttata

de operibus :n prima charitate faclis S. D. non de-

Ms idm

fumere ex eo,quod non revivifcant quoad preemi«

Ti d

um effenciale,vel omnes gradus merit ; haec enim

LU

potiüs effet materia trifliti , quàm . gaudii : fed

Vinrqtig

ex eo,quàd merita per peccatum fubíequens mor«

|init,

tifi. ara revivifcant per. poenitentiam ; fiquidem

atiq

cum juxta eundemS, D. nullum opus charitatis

1 Cfiäus;d ;

fit meritorum preemu effentialis in ratione merce-

Ff

dis, fequitur, hoc ipfo , quód ex illius mente

m

juttus habiturus fit mojus. proemium accidentale

ittinr

de o eribus bonis , h«biturum etiam majus prot-

n

miaom eilentiale,

Que refponfio. copfirmart

m

)

pote!! ex eodem S. D, cit, in z. 33 3. ubi pro-

*;5'*&*0"[! l

bat, exeo merita Íecundüm fe remanere , & a

APitfiin

proemium effentiale revivifceze , quia DEus illa

Dim !

ac.eptabit , & fancli de eis ita. vivificatis gyaudc:

UM

bunt

| Mi

Caterüm: fatetug Clarifimus P. Mezger.

| tl

al 1N. dif.39. art,. $. de Reuivi[e. merit,

Ü u

THanc featentiam habere valdé faventem litteram

[annl h-'"i'

S. D. (edaddit , admittendum tamen non effe ,

h ET

qi ia praftat, tigorem littera S. "T h. mitigare, &

,flï. m"ä

juxta fenfum ipiius alibi infinuatum. accomodare

!durgg,,,

ad verba S. Seripturz & Concil. quàm ad apicem

J W

R

litrerz D. Th. illaà fua proprietatein improprium

[

i mm ll

& alienum fenfom detorquere.

Quamvis cum

h

i

eodem ab hocipfum, & authoritatem gravium

g,

mp[

DD.in Schola 'Fhomiftica dictam fententiam ap«

liy

N

pellare nolim falfimam ,. ut eam appellat Sotus,

oüfflfmm

8

Sua-

i2 4« diff. 16. q. 2« d. * velimprobabilem ut

rez

"ueile

ditatuitur quenam ex pracitati: c?'c ;297

u

fe2 ; vel, ut alii, erroneam ; vel, ut cluidam mo-

X

dernus , ad minimum falfam.,

Qp

Terria demüm fezteniia reiicitur fatisex ratios 33 8

hecent

Te fecunda addu&ta in sam. 3 24.& ex fundamen-

wi: H

tis fententiz quarta.

Adauthoritatem S, D.

yens m

Kefpondetur , omninó impediri per defecium d,;-'

[

Ipofitionisquód poeaitentia non recüperet omneg

qurit

defectus ad perfe&tum, fifermo (it deperfectione

nemdte !

gratiz in e(fe qualitatis ,non autem in eífe grariz,

j net

Similiter dum dicit , posnitentem . relurgere mo-

vt

do inmajori , modo:n minori gratia , quàm ante

Dajus u

abuit , loquitar de gratia in effe phyfico. (eu qua-

Wgü[mliï

litatis, cüm ibidem loquatur de dupofitione phyfi-

3

.tubi pFO'

€

3

» & confequenter etiam de forma Phyfïqa,& hu«

J1 &aj

)u? phyficaintenfione.

0a

Dicesprinzh: ex fententia quarta fequitur,3 59

ii

hominem iemper ditiorem refurgere poft. pecca-

tum , quàm effet ante peccatum , atque adeó me-

h o

lius efle,peccare & refurgere,quàm nunquàm pec-

j h

€are ; quienim.femper efk fine peccato, fervat

gl

tantum hancgratiam, etiam in effe grati& , pec-

cando autem & refur

1 q d

gendo, majorem acquirit,

Ei[iglïh !

Refp. concedendo , hominem femper ditiorem

d

refurgere , quàm erat ante peccatum , neque ta-

!Qd: apl[lm H

mea proptereà colligit fructuspeccati , fed con-

gt

tritionr ; und? non fequitur, quód, faitem per fe

]mvis Cum

'oquenso,, meliüs fit peccare & refurgere, quàm

| gm'

i

manere femper in gratia, quia non e(t meliüs ra-

tione peccati , (ed per accidens utilius, eít ratione

ntat

g

contritionis crebró iteratz, — Deindefalfum eít ,

mu»

eum, qui femper fine peccato eft , fervare tantüm

[/]

f

hgmz

Md

&98

rticulus L

du

hancgratiamin eadem intenfione; poteft enim

D

LOT

illam bonis operibus augere.

340

Dices fécundó : SS. PP. apud Gratianum de

Trksnta a

Panit, difl. 40. Íepé dicunt , difficile effe , poft

Herennit

poenitentiam reverti ad priftinum gratie ftatum,

V dj

quem habebat homo ante peccatum ; in noftra

ieto d

autem fententiaid difficilenoneffet; ergó R. PP.

fulcepmrum,(

ibi nonloequi de dignitate hominis juítificati apud

" nd il

DEum, fed folüm degradu Ecclefiaftico , in quo

tj qdy

non expedit reílitui ftatim. hominem , quan-

RLT

do in aliqua peccata gravia prolapfus eft , pracfere

timcum ícandalo.

n qngm D

H FthAVimw

24

Quares primb :an merita revivifcant exmi«

m

fericordia , an ex juftitia?

Refp. Suarez. di./þ.

"n gf!lfæ :

y . fec.. 3. de revivifcentía Meritorum , & mi-

Phi:qig

fericordiam,& juítitiam intervenire in reviviíceri«

MITOT

tia: & quidem mifericordia intervenit primà,

: IT r

quód Dzus nolit punite peccatores per privatio-

MTM

nem omnium meritorum, feu,quódin idem re-

mmll Umm

cidit, quód Dzus promiferit vitam zternam opee

Hwne, fed :

tibus meritoriis , nullam aliam conditionem exi-

fiti

Pt

4

gendo , quàm ut tempore retributionis preemii ,

(

lt

Se-

li an

H

quin illa exercuerunt , invenitur in gratia.

fü,

i'll [n di

eund mifericordiaintervenit in remiffione pecca-

t

In«

n (

torum , à quibus merita mortificata funt.

W

tervenit tamen juftitiaineo , quod eftacceptare

L

Mm gl [

WL» 1 |

peccatorem refurgentem ad vitam eternam . ex vi

"t

Í

huj

priorum meritorum ,& fuo tempore eam illi re-

lIVg h

tribuere ;; ut perfe fatis patet , & fufiüs loco cit.

[t

C«

j

^

profequitur Suarez,

en(cm

D

pf d(izllidw

Qu

Statuitur, quanam ex precitatis P 299

areü n

Quares fécundo , anid, quód. diximus de342,

t^vivifcentia meritorum,etiam dicendum fit de re-

atimm

vivifcentia Sacramentorum ? Quid fentiendum

] Efft)wfï

fit de revivifcentia Sacramenti ficé fufcepti , dixi

g bt

in Tra&. de SS. in. genere 4 num.2,.92.5i autem

», inalt

fit fermo de reviviícentia Sacramentorum rité

grgö H,PP

fufceptorum , (ed per peccatum. mortificatorum,

li i

vefpondeo , illa orninó revivifcere per poeniten-

hCO ! [ 9"0

tiain ; quod probari potefl tum ex eo , daàd fint

( y qUHH'

infinite efficaciora; utpoté continentia meritaChri-

eü, p[ï[!ï'

fti, qnàm operanoftra; tum ex argumentis, qui-

bus probavimus revivifentiam meritorum, & ex«

fant exmf-

iftimo probabilils, illa revivifcere ad omnem gra-

tl

dum gratiz , etiam ineffe qualitatis.

Ratio €

jf &mþ

primo : quia licét DEus exigataliquàm difpofitio-

yervit

nem , ut Sacramentum v. g, Baptifmi legitimé

[ Pïi'ï';*

fufcipiotur ab adulto,& juxta majorem difpofitio-

r od

nem det majorem gratiam , non tamen datur gra.

ji d

tia juxta omnimodam proportionem cüm difpo*

wim (

fitione, fed potiüis ex opereoperato , & confe-

g d

quenter gratia, quz datur in Sacramentis ex meri«

j, j

tis Chriftí, non adítringiturlegi ordinariz , ficut

ntit j

gratia , que datur ex opereoperantis , feu juxta

Tlone PQCW

menfuram difpofitionis.

Deinde Sacramenta

fu. )

producunt gratiam ineffe qualitatis independen-

la

terab ultimadifpofitione phyfica, fcilicét contri-

m

i

tione vel charitaie perfecta,

imó fine omni difpo-

um i

fitione phyfica ,

dum fufcipiuntur( fufficit enim

praceffiffe, & effe habitualiter vel moraliter prz-

xlo? Ü

entem) ergo etiam eandem producent, inde«

pendeater à difpofitione phyfica,dum revivifcuntz

p

per

E

»

DL

ao

30»

g/frtict;;;l: HI.

Ü

Per quod claré patet ; quód Sacramentain ptodu-

LE

&xorje gratiz legi ordinariz non alligentur , &

t jitind

confcquenter neceffe non erit,ut juxta proportio«

j Tud d

fem prefentis dilpofitionis revivifcant.

slltem i

atb utvolyi

Dridigt u

DispruraTiO VII.

Til

De Adlibus Feniten-

1 agf

lt d f

H4.

trelih, v

ln n

&us peenitentiz , de quibusin prafenti agi-

haijþ»,äg'gmun

iA

mus , & àquibus nomen (num poraitentia

Offö'xüm i

accipit » funt deteftatio ac dololor de peccato pra«

ii ülidg

terito ; & veniunt paffim apud DD, nomine con*

Vi

tritionis , quam Trident. feff. 14. c. 4. definit ,

LL

effe aninzi dolorem ac. deteflationem de peccato,

l, i D)

commi[[o, cum propc;/gtq. 405 pecmgzdaj de c&tero.

ts

UT

Dicitut anzzmi dolor , ad denotandum, contritio-

n

Onfm

nem con(iftere in atu voluntatis,S non aj petitüs

t

fenfitivi, licét paffio quadam huins appeticüs ple-

V t

rümqueex tali dolore oririfoleat , qua tamen ad

Mi

veram contritionem neceffaria noneft. Quod

Wl

bené notent ij qui putant , fe non veré doluiffe,

"Wt

nifijfenfibilemaliquem dolorem experiaptur. Se«

Mll Vg[ö

eundodicitur. deteflatio , feuodium peccatà com».

mmu

smiff;, ex quooritur dolor , ficut ex amore boni

LT

prafentis fequitur gaudium, — Additur autem

Iomuhtu

l

peecati commiffi , quod effe obje&um pornitentig,

Jh

L

faltem fecundüm primarios illius a&us ,. dixi in

D

U

MM

i D

Dea&ibus penitentia,

36í

jnptul

üum.

99. Demüm dicitur c»m 'propofito

at d

kon peccandi decatero, qQuia veta poenitentià

Pgopolliü,-,

juxta Trid. debet étiam effe inchoatio vite aov

l.

qua faltém virtuale propofitum non peccándi de

extero involvit.

Dequo plura in fequénubus. ,

l

Diwiditur autem póenitehtia àtualis , feu coa-? 44

tritio definita , ab iplomet Concilio in perfe&tam;

& impeifeclái : pérfe&la e(L ; qu& homi-

d

diem extfà Sacramentum DEO reconciliat $

imperfe&ta; que extrá Sactámentum pónitentige

hunc efi:ctuin &on habet,| De uttáque in praíen-

;ræïcntiagi'

üidifp.àgeüdum. — Videetiar di&a in nb £ 24.

Porió cüm ifi data definitioüie feujdefcripcione

À "

ii

345

ycitp?

ttium difhin&torum áQuüm méntio fiat, contro-

verfiaetin quonam ex . illis formaliter conliftat

otint t

j dcfmlt !

córittitio ? cijus contfoverfix non miémiüit Tri-

dent. cüin lolüm ibidem voluerit dogimáticé trà«

d j

!" dg (

dere & explicáre páenitentiam ad impetrándani

juftificattobern neceffariam. Magnificus Pertsch-

h;aW?'

J 4 CII

i

acliet hlc ar, $. 2.. exiftimát , confifterein efficd-

T j

€i péccati eommiffi deteflatione ; €ó dquüd

gun'

pet talem àctam homo efficaciter convertatür ad

DEum , & àcreatura

^

d

»àc ab omni peceandi affes

& avertátor.

Bfe dalüllkl

jf

Aiii veró "Thomiftz comiuniter docent, j 46

€ontritionetii éonfiftere proprié ac formaliter in

j'ii t

jmtt

j

folo dolore: quis odium íeü deteftatio noii eft -

formaliter poenitentia ( licét. prareqüitatür ad

"T

»ænl[cn"z

hanc ) hac eriimi efttriftitia quedam | fecandüm

DEum, & pei hanc eommuniter explicatut ; u

$1

du

n

dixi ni z4m. 4 eílque fatisfa&tio quadám;

quà

-

301

Difputatio V1l

[

quà quis interné íeipfum affligit 5 quod in

ipeisas

[

beatis locum non habet , ubitamenreperitue

Wienondatu

deteílatio * und& iplum conteri feu contritio de-

Mctonis f

nominationem fuam indé habet , quód cor indu-

V vt

yatum per peccatum velutiin partes per concepe

V B amnig

tum dolorem comminuatur, Quód autem Con.

'üstltis ma

cil;um deie(tationem in. definitione - contritionis

V.tl q

ponat in re&to , nihil facit, quia non proprié de-

Biiodr

finitillam & effentialitet , fed folüi defcriprive,

ts a

Demüm propofitum primo fequitur ad dolorem

Mattimjli

& peuitentiá , nec femper requiritur propoficum

"olio Bu

formale ex 4icezdis : undéin hoc. confiftere ne-

Pt

quit contritio.

Verüm hec quaítio videtur effe

potiüs de nomine , quàm de re ; quare ejus ul

RI

teriori difculfione abítineo.

MTM

UUR qi

Aznricurus I

Ri

Vb Ymb

m

Quid fit contritioper-

:"M, l;.

í

3

1

O

fe&d F.

"qlli mlrun

Eu quasnam conditiones habere debeat. dolot

Jtl H

j

d

?475

ille, qui eriam. extra Sacramentum proximé

*

difponitadjuftificationem? — Etenim omnes con-

LT

Dltm

veniunt;ad hoc neceffariam effe contritionern pef-

li

fe&tam ; nam hoc exprefsé docet Trident, cit. it

A

"g

num.134.GL ad minimum id probantScripture &

"n

PP, teítimonia , quibus fignificatur , ad juftificae

m'mmtm

d

tionem requiti perfeétam inDgum converfionems

E

Da&

h

Quid fit conivitio perfetia?

303

od i

& à peccatis averfionem , qua fine perfecla co

ntri«

tione non datur.

reperimt

Sed controvertunt ineo, cuius

xriiod

períectionis eflentialis effe debeat contritio,id eft,

cot indi

cujus virtutis a&tus , ut contritio perfe&ta dici po-

t (oity

fit? & quoniam perfe&lio effentialis alicuius Vir-

tem n

tutis exejus motivo formali defumitur,ut ex ».

yurititt

29. conítat , quafítio in prafenti eft , ex quonam

oyréde

motvo dolor feu deteftatio peccatorum procede-

dj

t€ debeat , ut contritio perfecta effe cenfeatur ?

qdoloret

putant enim aliqui , a&tum deteftativum elicitum

.w;*o!i:um

ex motivo Keligionis obedientie &c. imó ex

Viltrtt

quocunque motivo füpernaturali univeríali, con-

il

tradiftincto à motivo prormii & turpidinis pecca-

TA

ti ,ac metu peenaram , effe perfectam contritio-

nem ,utvidere eft apud Haunold. '7748. 4. de

Virtut,| panitent. cap, 2 controverf. 1. quam

fententiam.

Lugo fisé

Conatur probare

e(fe probabilem.,

Qua etiam placuit ali-

quandó Suarezio , ut ipfe teftatur 4;/j. 4. fe&,

j H

A.nHm. Y3. multisquealiis, quamvis Vaíquez

d:jþ 84. art. 2. num, 45. dixerit, effe erroneum;

in qua cenfura ferenda nimiüm videtur exceffiife "

telle Haunoldo cit. vel mentem horum AA. non

"L

recté intellexiffe,

jj mlm

Verümquid fitde hujus pro-

babilitate,

gl*

Dicendum prim , Conttitioni

perfe&tz exa48

a

motivo charitatis DEI, quam Theologi vocant

j h

[uper omnia, cortefpondere peccati mortalis re-

r

iddMu

miffionem absque jreali Saceramenti fufceptione,

j

Huicdoctrinz adverfabatur olim Mich

ael Bajus

vclüü

octor Romanus

» ut patet ex propof. 67. juxta

- 9rdi-

b

,

jo4 -

Xriïcüïü: £.

tf

ordicemrelatum à Turriano z»

Opufc, conira ers

inicbifa

vores Baij, qua fic habet : 'PCT contritionem CT

aE

cum charitate perfetla . cin voto ]ujczpïendï

. Pntodtgg

Sacramenti cónjuntlam mom vemittitur crimets

rttgia,

eiiva cafim ntce[fitatis,aun Martyrii [ine athuali

DHPH' 1,70 ]

füfee ptione Sacramenti, — Idem fere habetur pró-

Wflogy

pof. ; 2. qui proindé cuin 67. cenfentut erronez,

& damnate fuerunt à duobus Pontificibus Pio V.

Vi

F

& Greoor, Xlil:

lind& mirüm eft , nonnüllos

Stpqg f

Michaciis Baij difcipulos j alióquii viros catholi-

£os , tentáffe poílea defendere illius doctrinam ;

baimempm

Jlpifa ;

qiod novifime facit Frandcus Sylvius Do&or

"Mi

Duacenfis . «. fupplement: $.15.4. i. polljo:

M

annem Mülatum , & Guilelmum Eftiüm. Docet

aütem , hec femper , néc ihfallibilitez refponderé

Atl

i i( !ndun

&ontriconi perfecta,five diletioiii DEI fuper óm-

Af

inia , rem;ffiotiem peccátortm; fed älitquaüdd juxtá

1&

QU

Wf

D difpofiuoneim ; vel in calu neceïüga;isg quans

dó&on poteft báberiSacrameütum.

TNos auterfi

Ril li

Mf [g"/ü-ü

dicimüs hóc femper feu infallibiliter contingére,

Prbatir pripo ex S. Sctipterá , ubi univerfa-

Vi

;

At

l W

l

iffimé perfnittitur pectatorum venia ii ; qui fe

"l

In

ul

ad DEum ab iirpietaté convettunt ; non poteft au-

t

tem melior coüverfio eífe, quàm per contritioheimi

ll fu

1 "ïiqqud lD

charitate peife&am , five per dilectionetn DEI

j

fuperomnia. — Verbaáliquá Scripture retülimus

| R

»ql

hi. 138, maximé ex cap.A8. Ezech. quibüs plu-

Wj

rahabentüiíiinilia; & — 23. éjepietas fimpii no8

um

MT

m 1

mocebit ei,in quacungue die tonver[(us futrit. Vi-

li,

n

&eatur Bellarm. Jib. 7. de pawit. . 1 3. ubi et

eft

iax

:

th&)

nid fit coutritío feffä[la ?

3or

t

tefert plura SS, Patriim verba

j illà fufficiuntex

S.

ia C

Leone £p;/7. 9i

"A Theodorum Epi[c. For.

Miferi*

cordie DEI, iüquit , zec ine

ufclpïendl 1

:

H[uras po[fumus pone-

r r

Tt y nec temporá definiré , àp

sid quem nullas pa«

titur venia mbra$ qerá £ünverfio,

iil

dicénté Spiritt

betigi

DElper Prophetain : ii conve

rÍus ingemueris,

tuncfaluus erii. Vide plutái

n czi.

t etrom

"AO. Y38.

i i

Secundo probatur, ex Tiid. JHf. 14.

c. 4. lbi

Contritio dicitur Deo reconciliare

ante àctualem

; nonädþ'

Sacramenti

fuíceptionem ; fi contingat aliquando

prul

cliaritatem

perfectam

Iodnht

eífe: ubi verbum Aliquando

3

hon ighificat ; quàd

hoc femper noi fiat

» quo-

n

Dodt

ties conttitio eft charitate

pl

petfecta , ut manif:(t&

eftendunt verba fe

quentia; quibüs loquitur Cons

jm, Dd

&ilium de contritio

ne imperíecta,

iipit

od

Dicendum [ecundi ,

Mu?'mm'

itüllám peccati deteftá- 349

tiónémjquz nori concipit

ur eX rnotivo charitatis,

[uahd"fm

&lle contritionem perfect

am,fufficientem ad juíli-

laliïxqum

ficatiónem fiüe fealiSac?

amenti fi

ufceptione. Pro-

Atir Cosclffo primb ex "Trident

- feff- 1 4«c. 4. ubi

coai K

[0)

lam contritionem cliaritate

perfectam docet

ju* Tüfficeré ad juftificationern finé S

jid^ füfcepto; niliil enim

acrámento reipía

aliud dici poteít tationabili-

í leü ! tet voluiffe

figrificate Concilium illis verbis ,

md quárii quàd |

Oqucremr

de contritioüe , qua& ha-

i

erét motivum c

ii d& peccato

haritatis , feu que Conciperecu£

» quatenüs cenfetür Dzo malum ex

jini Complacen

tia

pfius; nam quidaliud poteít effe;

; igi cumridqnem c

hatitaté petfici

f

mri'. !

ices primo

; contritioheri charitate

perfici2 go

;.

quàm quod ipfius fubjectum

iafor-

ubi:ä à iqd hon effe,

me:g:*

$

s.

thiculus' I

[

306

me:ut charitatis h

abitu ; quemadmodum fides

T

perficitu

t hàc ratione ;

fivé formaturà charitate ,

tf morv

fides non fit ex motivo charitatis.

Sed

quamvus

tht fr

coutra e[f primó

.

: nam hoc modo nontam con-

tiotivod,

tritio difponet ad ju

ftificationem , quàm charitas

Cumi

loquebatur autem

Concilium de

trdat g

illam perficiens ;

contritione, quz difp

onit ad juftificationem. Se»

f

cundó : auritio etiam in

Sacramento perficitur

Titer deno

eo modo per charitatem , & tamen ratione huius

'tifea

erfe&tionis non dicitur difpofitio ad juftificatio».

Stonm d

nem,íed quia Dzus eft illà

contentus , ut jufti-

lt hr

ficet medio Sacramento.

Denique vel charitas

n dariar

ft? fipri-

habitualis eft forma iuftificans vel non e

&jvänmr dti

mufh , jam non perficietur contritio pet charita-

fitio ad formam juftificantem ;

0. quen

tem , ut fiat difpo

Si dicas

t

aliàs charitas dilponeret ad fe ipfam.

ha*

*| UAR o

fecundum, tunc non perficitur contritio per c

?Wmh.

ritatem , ut fiat dilp

ofitto ad juftificationem ;nam

led me-

if

difpofitio hz

c non fit mediis habitibus ;

MT

dus actibus :

in quo DD. conveniunt unanimi«

D

)

li

ter,

Refítat ergó , ut

hic fuerit Concilij fenfus

haritate perfe&am, oc

ffi(iongm t

nempé per contritionem c

[l[ïumcanfipm

eít, quandó contingit illam haber

e motivum cha*

, hominem

"i

fitatis, ex quo accipit perfectionem

a

(

"Upte

n

DEO reconciliari ine realiSacrmenti fufceptione,

|

w*? ] [ld

um

& confeq :enter nulla alia deteftatio fufficiet.

Dices fecundo , Concilium à contritione pet*

[ Ri

35!

-u

b

fe&a (olüm diltinquere poenitentiam elicitam. ex

motivo turpidinis peccati & pr

cemii aterni : ergo

Qf

quam

[

poteü etiam ex aliis

motivis e

lici , & non ex Íolo

motivo Charitaus,

Contraefl , quód concilium

Cogf,q

"m

n

lwm ,

U hæ

y

as

——

"

Quid ft contritio pevfetla ?

; p

um f

dum diftinguit contritionem & attritionem in

dharitts

us

ipfo motivo, per contritionem perfectam feu

charitate formatam intelligat dolorem | elicitum

at (te

ex motivocharitatis , per attritionem veró om-

m durid

nem alium aCtum habententem motivum inferiüse

ydilind

undéait /oco czt. attritionem communiter con-

o J

cipi ob turpitudinem peccati ; quze particula come

0 l[ü(il"

muniter denotat , etiam ex aliis. multis motivis

vione li

concipi poffe attritionem : ac proindé nullam de-

julhfmü'r

teftationem effe contritionem perfectam, nifi pat*

$, U lwl

ticipet charitatis perfe&tionem , feu habeat moti.

d d

vum charitatis, — Deindé ex hoc ipfo efficacite£

pitir

'

probatur conclufio no[lra : nam omnis alia dete»

"i dïlfm'

flatio , que non habet motivum charitatis , cone

jf

cipitur ex confideratione turpidinis peccati, hoé

l j ]

eít, habetpro motivo . formali contrarietatem

"T

riib

peccati cum hone(tate virtutis, quz contrarietas

gt

€ft ipfa peccati. formalis'turpitudo : neque alius:

"

fenfuseít rationab;liter excogitabilis horum ver»

T

borum ; aliàs inepté fieret illadiftindlio inter ate

nüh] l

1]

tritionem & contritionem , fiquidem contritio

erft 7 l

etiam concipitur ex alicujusturpidinis peccati con-

j

noti

fideratione : quia tamen non concipitur 'ex confi-

hommw

deratione oppofitionis cum honeftate virtutis mo«

(

u

I

ralis , fed cum DEO ipfo , cui peccatum cenfetue

luæg[th

malum extrinfecum ,'ideó fingulariter de attritio«

g

Pl

nefuit didum, quód concipiatur ex turpidinis

1 dj

T

peccati confideratione ; ergó nulla deteílatio ,

$u& non habet motivum charitatis, erit [ufficiens,

Dgn []

Conf24, videtur manifeíta ; nam cüm dicat Conci«

& cons

je 7

lium non fufficerc illam contritionem , qu

3

cipitur

"Ws

-

Avticulus. F.

308 j

fine

D

cipitur ex confideratione turpidinis peccati ,

Ü quj

fundamento aliquis exciperet hanc vel illam con-

Q

tritionem conceptam ex turpidinis peccati confi-

Dubatgr.

*

.

derauone

preeterquam ; quód contritio , cone

!tl qu

ceptaex cenfideratione turpidinis peccati ut fic)ha-

u D

beat omnia , quz nveniri poflunt in hac vel illa

h Juy,

contrione concepta , ex hujus vel illius turpidinis

Mm'ntb. l

confideratione.

Jdmt. ergÓ prob. manifefié i

hll L

nam omnisalia deteftatio, qu& non concipitüt

Ti

ex motivo charitatis, habetpro motivo peccati

lt

turpidinem , hoc eft, contrarietatem cum alicojus

(im:conmfu

virtutis honeftate , quod patet difcurendo pef

Mi g

fingulas ; nam deteftatio poenitentiz fpecialis ha«

"um D

bet pro motivo turpidinem oppofiam cum hones

Wütdrty

ftate poenitentiz, feu. fatisfactionis ; deteftatio à

* ä;Wto w

Religione elicita habet pro mo

tivo conttarietae

Wt

lr

tem cum honeílate Religionis , & fic de ezteri$,

"vt

Girca deteílationem elicitam à fpe virtute 'Theo-

Wu, D

u

nam de ea fpoti-

logica non poteft effe difficultas ;

-

llfar)n j

tefatentur adverfarii, nonfufficere, — Et lic

écifta

!N

virtutes aliquem dicant refpectum ad DEum , cui

[ Ptj

lin

fatisfit peractum Juftitiz,

feu cui exhibetur cultus

nihilomi-

UT

per Religionem, vel per obedientiam ,

'lillone [

nüs pro motivo immediato five objecto for

mali

Y

L.

n

non habent Dzux , fedhoneftatem virtutis, qu&

)

cernitur infervando juíto cum DEO, autin eX-

Aug. !

[

^ jl

hibitione cultüserga DEum, & confequenter

'nf,,,)q

deteflatio ab his vircutibus elicita refpiciet peccati

IW&USW |

turpidinem propriz honeftati oppofitam , eritdue

Vr !

ex confideratione turpidinis peccati,neque iuffici-

'us] j

j

W [

eusad juítificationem fine reali Sacramenti fufcep-

p

tione;

fæ[mum Ju[h

L

Quid ft eontritro perfefla ?

309

t Jm

]lam con«

mus,

tione, quod tradit Concilium , & nos intendi-

"

at l

lu0, C0

Probatur Conclnfio 2 Ex multis Scriptura te-

ftimoniis, quibus ad

juftificationem exigitur cha-? ^

m fl(»hï'

ha wl

ritas erga DEUM , & illi foli tribuiturpeccati re«

miffio. Joar. . qui non diligit , manet in morte,

m

ad. Corintb. 13. fime charitate nibil fum , nibil mi«

W;fl/ll ;

hiprodefl.| Luca. . vemittuntur ei peccata mul-

quaptit

t4 , quoniam dilexit mnltzm,

Idem fignificant

n pl

illa ícripturz verba,

quibus ad juftificationem pe«-

nitij

titur converfio in Deum ex toto corde , vel exto-

;urendo y

t& anima, Xoelis.2.€r Deut, 4 cum quæ]ieri: Do«

viili

!

minum DEU Mtunum invenies enm » ff tamen ex

Vff

hi

toto corde tuo quafreris eum : fed qui non avertí«

il

türà peccato per deteflationem perfe&tam, five ex

wnmrief'z'

motivo charitatis

»non quzrit DEuM ex toto cor-

d qu

de , fiquidem adh

ucpoteft amplius. à

peccatis a«

m

verti, neque Deum

perfe&té. diligit $ ergó non

T2 W

impetrat juftificatio

nem. EFtquamvisnondubi-

glii

tem ,.

et(ipe

poffe aliquo modo explicari. S.Scripturam,

yon/

r aliam inferiorem. dete

flationem. impetra-

retur juftificatio,.

nihilominus. meliüs & faciliàis

i

mhllüw

ac ratione intelligitur , maximé cüm authoritas

qO forrfü!

[rident, multüm urgeat- Accedit etiamaautho«

"u[ls:

tits D. Aug. varijs]

ocis., /5.. 2.. contra. (Yefcom,

4.12; ubi loquens decharitate , a

it : qua f abfit ,

f

gt

cetera frnfiva fiunt ;

non quódexiftimet Auguft,

aliosactus Virtutum.

d P'wn

effefruflra ei ,. qui manet in

eit

charitate , fed quia fi

ne charitate non habetur fta«

! iuæ"

tus Juítitie , & itaaliis. o

peribus non refpondet

" (

jl

pr&mium Juftitiz,

Plura fimilia refert Suarez

j

U 3

dlp. 4.-

i

10

"Aerticulus T

i

LOT

difp. 4. fc. 2 n. 2. SimiliterS, TTh. 4. 86. ad ve-

veram Poenitentiam , per quam remittatur peccas

1non rcq4

te«

tum , ait, requiti peccati deteftationem , qua

lat y

nus eít contra Deum fuper omnia dile&lum, Et

k ilifear

Peenitentiam expellere

lls

q. 8 f.art. 6. 4d 3. docet ;

peccatum media

charitate.

Et 4. 66. art. 1.

E

(mum flamminis con

ftituit in diledioneDeis

Lt

Bapti

qui Baptifmus d

icitur etiam Poenitentia ; ergó

Mm tü.el,(

hac dilectio Dei requiritur a

djuftificationem fine

UTT

reali Sacramenti fufceptione.

Whotete

$53 Cowfirmatur Conclufio uná vel alterà congtue

Ài

enti&. Primaeft, quód homo per peccatum mor*

Din

taleconvertatur ad creaturam , eam fupra Deum

e.

€,

diligendo.

ergo debet Deum fupra omnem

T u

creaturam diligere , ut ei

peccatum remittatute

ale fit maxi-

Buf

Secunda , quód, cüm peccatum mort

Vr

mum malum & fumma DEI injuria,

confequen-

.

"ltpitets

mum be«

ter venia , qug peccatori offertur , maxi

g

nefic

ium . rationi valde conforme eft , ut pro eo

lxva;hmm

obtinendo homo eliciat no

biliffimum actum in

k IVUHI. [7

Épecie , quem poteft ,

, qualis e

ít actus ex motivo

charitatis elicitus, con

quimvis ü

fequenter ea. vis non debet

"g

attribui virtuti inferieri.

Loquiturautem Con-

cil. deju(tificationeex opere oper

antis , ut patebit

Rn

Chriftus voluit

"ïdo;g

;

ex num. f(éq. nam inSacramento

LU

Elm

fpecialem favorem facere,qui nonfuit ante legem

Ri

novam, ubi nihilominus actus contritionis jultts

ficabat.

lr [

de dile-

jl

E

Dices. 1. Scripturam intelligi poffe

&lione imperfecta ; loquiturenim de juftificatios

ihqua h

Pufdlilp

EN

ne hominis in communi cum in , tum extra Sacra*

mentum;

] *ïlmuy,

Quid fit contritio pevfetla ?

31I

mo

mentum 5 certum autem eft , qnód in Sacramen-

tüt p

tonon requiratur contrito elicita ex motivo

1, qi

charitatis ergó. — &. Ibitantüm effe fermonem

h l

de juftificatione extraSacramentum , quia ibi ni-

l expellm

hil aliud requiritur ad obtinendam juftification£,

AR

quàm dilectio DEI feu perfe&ta contritio, qua po-

e&mneDtä-

fita promittitur homini juftificatio 5 quód tamen

DL

falfum effet, fi (criptura loqueretur etiam de jufti-

tD

ficatione obtinenda per Sacramentum , qvià ad

eam prater contritionem requiritur etiam con-

vi o

feffio &c.

guum a

Dices 2. Aliqua alia Penitentia , fivepeccati3 f f.

i D

deteflatio ; quamvis nonperfe&ta ex motivo cha-

n at

ritatis, continet virtualiter DEI dileQionem ; et«

gl

£o (ufficiet ad juflificationem fine reali Sacramen-

lii

yui

ti fufceptione, *Parez covfcq. nam fufficit , actum

T.

W

aliquem continere virtualiter DEI dile&tionem,fi-

noytó

quidem non aliter eam continet contritio ex mo«

tivo charitatis , & tamen fufficit fine formali di-

( nq

Jma Um

lectione. ast. veràprobatur ; nam deteftatio ,

Ti

5 g

quamvis ex motivo Juftitie;Religionis,vel Obe-

"T

X

dientiz, eft votum faltem implicitum fervandi

omnia pracepta, inter quez unum eft de DEO di«

[ Pm

m

j

ligendo ; ergo virtualiter continet ,DEI dilectio-

hrido

mem, Etcorfirmatur ; nam in Scriptura facra

jj

ponitentibus promittitur fzpe retmiffio peccati ,

jlion5]

u

five dicitur Dzus poenitentibus. remififfe pecca-

tum, tbi nulla fit mentio dileclionis ; ergó debet

effe aliqua Poenitentia , cui infallibiliter corre-

wfre dt

4

)g IH

fpondeat peccati remi (f;0, quamvis non concipia«

&,/

tur ex motivo charitatis. s. probatur. ex illo,

g

U 4

Pal

312

"rticulus: P.

Q

Pfal. 31, dixi : confitebor adver(um me injufliti-

ipfum, critþu

amimeam ,G tuvenifilli impietatem peccati mei,

EL ut d

Et 2. Reg. 12. Dixit David : peceavi Domino,lta-

i, g

tímque audivit

Dominus quoque transtulit

titimue n

peccatum tuum. Similia funt quàm plurima , qui-

!Dác t

büs promittitur peccati remiffio ei , qui fe ab im-

| Md d

pietatead juftitiam converterit,

Quéd fi datur

j* Fhtrabo

fpecialis Poenitentia, difficile eft credere, quód il

j' lellia ü

lius actuiperfecto non correfpondeat peccati re-

Wttgtys

miffio, fiquidem hac promittitur veré posnitentis

Wi d

bus.

Pt (

Refp. nego confeq. quidquid fit de aztecedente g

376

'»"*mpe:catiex(

nam inaliquo feníu actus Peenitentiz fpecialis di-

"H n

ci potelt virtualiter continere. DEI dilectionem ,

tf

non quód fit aliquid perfectius,in quo veluti cau-

[

fa influente zquivoca contineatur dilectio DEI ,

u

fed quia a&lus Peenitentz fpecialis imperare po»

üjuMü&iuh.

teft dilectionemDElfive contritionem perfectam

T hïe fitoi

veluti medium proportionatum cum fine. d

probationem vevó confeq. ncgo. contritionem ex

j GXP[l'mum |

motivo charitatis effe tantüm virtualiter dilectios

V.

nem DEl , fed omnino effe formalem dileQio-

Ril

nem : nàm ut dicam z. 3 f 9. odium abomina«

t

tionis , quale eft peccati deteflatio , habet ratio»

Ilütd

Tv "

nem períe utionis refpectu perfonas,& eft dilectio

Eu

amicitiz ; neque eniim diligoalterum amore ami»

tij

"i

N

citiz tantüm , dumei cupio bonum ex complas

Ti

olggl

centia erga ipfum, fed etiam , dum odi malum

"ts

N

mvo;

ipfius ex eadem complacentia ; cüm ergo peccatí

finy

deteftatio ex motivo charitatis fit odium peccati,

Olel

fl

!

quatenus et DEO malum, ex complacentia erga

il

CVu

ipíum

I

thid Jit contritio perfeEta s

virif

ipfum, erit

petfectus actus charitatis five dile&ib-.

.

ccdti

Damin l

nis DEI, ut docet Vafq. 4. 8 y. ar. 2.5, 4,2. & ali-

bifzpé , Becanus de Sacrazz, £.

3O.4. 3. in fine.

^ iritt

ininuátq

ue (atis aperte Auguil. 14. de civitate

yfimis q"ï"

Dei,c.7. lbinota , du dicimus, deteftatio-

uf t

nem effe dile&tonem

» hos non loqui de fimplici

ul d

affectu circabonum

fecundüm fe

: qui precindit

t quöd ll'

à prafentia & ab(entia ac reliq

"ii circumftantijs ,

p

qua rationeconftituitur actus diflindtus , & dici-

gpmn;;enti-

ter amor ad diítinCtionem a&

üs defiderij , eom-

placentig,

&aliorum ; fed dicimus , deteflatio-

g

nem peccati ex complacentiaDE

Y

leffe dile&ionem,

[jb

ieu profecutionem ipfius DEI

»ac per confequens

ia

habere perfectionem intrinfec

am dilectionis per-

iil

fe&lz charitatis,

ld Ceufirm.,

Refp.illa fcriptu-

d D

t alia

T& teftimonia explicanda effe pe

» in quibus

at D

ad juftificationem exigituramor DEI

fuper om-

mpafeäm

niafive ex toto corde & ex tota anima

; velinquis

j /

bus dicitur , üihil nobis prodeffe fine

charitate ,

t d

ut explicatum eft , ac

proinde intelligenda effe de

licerdW'

perfecta deteflatione e

x motivo charitatis , ma-

ximé poít Tridentini d

d

eclarationem,

Id veró ,

n abamihl'

quod additur de Ípecia

lj Peenitentia , non urget ;

t

nam ut dicam z47:

358. neque in Script. CC,

uüdilc

aut PP. reperitur fa

fficiens fundamentum adfttu-

imort n

endi fpecialem Poen

itentiam , uti de ea difputant.

!

eologi ,& parü

m ego curo

; 99

» utrüm Juftitia

(

j ml

!

€rga Deum vocaridebeat fpecial

is Peenitentia, vel

tantüm ratione generalis deno.

minationis , quae

'g Peca!l

poteít etiam a

j Pg(tl")

dó hac Virtu

pplicari alijs Virtualibus, dummo.

:'nlil '!gi

$ concedatur,

Imo fihzc noncon-

i

U

ceditur,

ahrticulus . F.

P

34

. ml

ceditur, neganda etiam eft fpecialis Peenitentia,ut

!

(

biitlem

locicit.explicabimus, — Dicietiam poteft , quàd

j

ii

ï

Panitentiz tribuatur juftificatio ratione actüs pet-

ul

thikumie

fe&tz dile&tionis DEL, quem imperat, & fine quo

ilfctinm

non datur perfecta in Deum converfio, Cui €

Tite od

promiffa pecc

atoris reconciliatio.

Ti dj

Poffumus autem

hanc folutionem quoad ut-

85

NU

ramque parte

m urgere manifeflé contra Adver-

fi non admittitur ; probat illerum

ETTUM

farios : quia

Quatclls

argumentum ,

fufficere etiam ad juftificationem

fine Sacramento

deteftationem ex confideratione

Qtmo i

Vl ptor

turpitudinis pe

ccati ; nam etiam hac deteflatio

continet virtua

liter propofitum fervandi omnia

& tm d

mandata , feu nonamplius Deum offendendi. In«

inuHusah'us

hac deteftatione intelligi

W w

fuper poffent etiam de

Scriptura teftimonia ab ipfis citata

; quodtamen

1.' ,.

ionern, Unde

eftcontra expreffam Concilij definit

quemadmodum ip

(inon poffuntilla intelligere in

!

Wütis

fed debent neceflarió exclu-

lts

zanta univerfalitate ,

dere aliquas deteftationes ,

nos ob authoritatem

mu) Uödi

&il

ls

maxime Trid. dicimus , inte

lligenda effe de fola

dete(tatione perfeta ex motivo charitasis ; nam

Mi

L

MULTT

hac fola dici poteít ex toto corde] & tota anima,

con'ineréque affectum erga DEum fuper omnia.

Uv

Em

lr

Dices 3. Adjuflificationem extra Sacramen-

35* «m requiri quidem charitatem erga Deum, non

M

| m

r

ll

tamen effe neceffarium , ut contritio perfecta ex

motivo charitatis procedat , fed fuffi

cere , ut cha«

l

[! M

! ,

& deris

|

Rllmmt |

gitatem przfupponat, abillaimperetur ,

vetur.

Ita fentire videtur, Clariffimus P. Pa

L

MCngr Tratt, 18, difp. 4 . art. 1. $. V. &plïeï Wt

* Quid fit contvitio pevfetla ?

.,3','

mitent

ali; — Quofen(u exiftimo intelligendam effe ( ut

probabilitatem quandam obtineat Jopinonem cit.

ull, g

palistt

Hutn. 347. fitamen nomine contritionis perfectze

nobifcum intelligat dolorem extta Sacramentum

At

jo, tl &

juftificativum ; finon , erit pura quaítio de no-

mine, ut recté advertit Magnif, P. Pettfchacher

Jraii. de Pouit. q. 2« 47t.2. $. 1.

Sed contra eff

1 quoadul'

n At

1. ( fuppono autem , quód objectio loquatur de

jacilotut

charitate aduali , & non praecisé habituali,contra

Maionut

quam recolligendaeít refponfio in. ssm. 3 5 j. )

wl

quia fermo in pra'fenti eft de contritione juftificae

va ; feu proximé difpofitiva ad juftificationem

o

?

; ii

hac autem eítíola charitas , ut patet ex prob. a.

v

f

!

& nullus alius a&tus contentus intra fpeciem fuz

dr

M

virtutis, ut fatetur cit, Clariffimus P.Mezger art,

jor f

i

s

2. $. 1. a00. 2. adeoquein dato cafü non contri»

Ü

tioni, fed aQui charitatis tota juftificatio abfcribe-

n

!mld u

j

retur: ita utille a&tus contritionis non fit juftifica-

(

tivusab intrinfeco , fed folüm ab extrinfeco , hoc

hr

hii

fenfu , quód actui charitatis proximé difpofitivo

ad juftificationem conjungatur, —2. Si charitas

T;

i

poteft imperare dolorem ex motivo Religionis v.

j5

B« ergo etiam poterit imperare dolorem ex alio

j

motivo v.g. turpitudinispeccati : & fi ex hoc

upg[ [

capite dolor ille elicitus ex motivo Religionis eít

n

f

contritio perfecla, erit fimiliter dolor ex motivo

Dum

turpitudinis peccati ; quem tamen Concilium

grfc&l'

(

€it. in 47 3 94. à contritione extra Sacramen-

« )

tum juflificativa excludit.

Dico: fipozefl ; nam

(

multi probabiliter docent , quéd actus charitatis

u

n

Occurrente memoriá peccatorum non inferat;nifi

Af

j

do-

;.16;

Jrticulus - L.

U

dolorem ex motivo charitatis, ut conffat, ex di«

;Jilumadfui t

&is in z. X £ 6.

Vudlins,

- Quaflio adhuc fupereft , an ad perfedam con«

a ufltas f

3 "tritionem (ufficiat, ut quis pracise deteftatur pec-

dastuii

catum ex motivobonitatis Divinz ( quemactum

TU

vocant aliqui virtualem dilectionem, DEI fuper

Va

omnia ; alij tamen volunt, effe formalem , licét.

uU dj

aver(ivum, cüm eliciatur ex motivo charitatis ; de.

UET

quo non difputamus ) vel utrüm praterea, requi-

ia D

ratur actus formalis profecutivus charitatis quo,

MY

non folüm odio habeo peccatum propter Divi-

"ts hii

numbonitatem, fed etiam hanc formaliter amo,,,

At

feu in hanc formaliter feror modo. profecutivo ?'

MT

Re[pead quaftionem, & judico, quamvis efle poffit:

!'s'd;i-dmmn

formalis amor. quoad partem. profecutivam fine.

"tblieg

contririone, quando. fcilicet peccata, memoriag:

Ddj

&on occurrunt fecundüm. diéta, in z 1 53. non.

Vgl

tamen poffe effe contritionem. elicitam ex motivo;

Pt t

charitatis fine aCtu profecutivo ch

aritatis, — Ratie;

Ratio. a. efl x

d WU Xiti

primi patet. ex uum. Y56.

Hlflfloppgf]

lum

N

quia obje&tum formale motivum. priüs naturá,

"t o

movet voluntatem adfui profecutionem.;. qpäm;

M li

LT

materiale ad. fui. perfecutionem feu fugam. : led,

WWHA

Divina bonitas eft motivum formalecontritionis,,

N hün

-

?

.

]

& malum feu peccatum eft. motivum materiale

'"Pï'ihtlr

n

ergo. minor patet , major probatur ex. eo, Y. quia.

m!h,m'

h

voluntas ideo. deteflatur , & fugit peccatum;,,

.

t

3,

ergo in hanc

T

Mi

quia, amat bonitatem, Divinam

L

i

priüs fertur ( quod denotat ly 4sia ) a&tu profe-.

g'"*ïdmp

cutionis,quàm feratur in, peccatum actu függ. 2«

Quia finis priüs mevet ad fui confecutioné, quam

maium,

m

,

Qn'd ffit contritio perfe&L at | 417

Yht erd

malum ad füi perfecutionem ; bonitasautem Di-

vinaeítfinis, & quidem vltimus j ergó.

Et

fedum (*

cüm caufalitas finis fitapperi, debet hoc fieri pet

ielarpte

a&um profecutionis. 3. Contiitió non dete-

yndun

flatur peccatufi , feu offenfam DEI,; quátenus

s DEL t

pracise mala eft,vel contrà rectam rationem , fed

vj lt

quiaDEI maluin eft,feu oppfitumDivinz bonitae

duratird

ti ? fed hocfieri non poteft, nifi excomplacentià

n rcqui-

Dei, feu quia Du« amo $ ergó» — Hinc etiam

ais qu

meliüs (alvantut textus Scriptura & CC;

requi«

xropllï D.

tentes ad juftificationem à&tuin dilectionis

9

uó

yiltet

tomfmuniter intelligitur actus profecutivus.

cha«

à

yoltai!

ritatis — Item ineliüs intelligitur textus. S;

D, [

gt

6.4.3 .ad rationtim verà Paniténtia requiritur,

Vr U

&t difpliceat peccatum ; quiA éfl contra D Eiepá

[tipra otnnia dilettum.

)

f

Utrüm autém vol

untás ünico à&lu hoc totüin26g

g m

prattet

» ut fcilicet DELIM amet fuper omnia ; &

,j M

detefletur peccatum tanquam malum Diving bo-

[4P

j h

nitati()ppoütum, parüm réfert j licét enim i&«

)

u

gulariter faltem fint duo aQtus, nt S. D. bac 4.8y.

(n

Ls

^. 6. i» c. lentire videtür, his vérbis : borim ta^

pf i

men duorum a& uwim (quamvis de duobus virtuae

gnitt

iet explicati poffet ) préssss ; fcilicet aimor ,cos

mmmk l

paturaliter precedit alterum, [cilicet attum Par-

j

zitthtie, WNibilominus non a

41

pparet, quarehoc

eri fiequeat ünico a&tu :

quodiilli prefettim ad»

tnittete debent

,

» üfiacum neftra refp

onfione , qui

dup

.

negant ; darïpoffe actum pura fug

TE

o q[llm

^"*

ARTI.

j

|

«9$)5 18 ($oo

(n

'aaguní

"r pefe

Anricurus ll,

ttmijor dl

'voqid o

AUtumyeint

Quanta debeat e[fecone

MU tinlinte

tritio ?

r ii

Quittfis.

Ontritioni perfe&z annexam effe remiffios

LT

*361(:

nem peccatorum , patetex //7.13 4 & 184.

Wjäm Til o

ubi idem diximus de charitate perfedta ( fine qua

349. ) & con-

turlerg

contritio perfecta non eft ex s.

trarium damnatum effe ibidem oftendimus.

Quo

] f*mtmgm'l[[lme

* ltn m

fuppofito quaritur,

quanta debeat eífe contritio

ad hoc , ut fibiannexam habeat ju

ftificationem ?

Mntdgy

; fcilicet

htl

Solet autem triplex quantitas diftingui

extenfiva , intenfiva , & appretiativa, Extenft«

*

ajorem vel minorem

ais d

va eft, quz accipitur penés m

ais f

durationem , ita ut illa contri

tio fit extenfivé ma-

utiüs durat.

Intenfivé major,

quando

ln m

jonqua di

Atf

quisin obj

eQum ferventiàs & | intenfiüs fertur ;

L li?

ita tamen , ut gradus intenfionis ej

uS-

L undthu :

quàm altet;

"

dem actüs non fint circ

a diver(um objectum .Íe

ii [

circa idem eodem modo propoütum $

& ideo $

j

Ofigp

fcit per-

quamvis creícat i

ntenfio , non tamen cre

"tv

fe&tio eflentialis ,

& quamvis illa decrefcat , ha

j j

e

cundüm

Julig

pnon minuitnr.

Appretiativa fumitur f.

1l

Vl

eítimationem & comparationem fui obj

e&i cum

M*Ru

s feu contricionis die

f

alijs , ita , utille actus amori

I),m d

catur fummus appretiative , quo Deus

habetur in

tis pracfeta |'lig

llï'l

fummo pretio, feu omnibus bonis crea

W

tur;autquo quis peccatum fuper amne

d

:

aliud n:a- L

z

Quasta debeat effe contritio

n

lum tanquam fummum inter hzec deteflatur, Et

hz du perfecltiones (fcilicet intenfio & appretia«

,

tio major ) diftinguerdz funt in. aCtibus volunta-

tis, eo quód poffit reperiri una fine alia ; folemus

enim amare intenfiffime aliquodbonum, aliud au-

^if

tem minüs intensé , cüm tamen , fi debemus cae

rere uno ex illis, potiüs eligeremus carere eo $

quod intenfiüs amamus, Hácratione matres ve»

fuenio

j &13

ementiüs diligere folent puerum lactantem ,

TU

quàm natu grandem , & tamen hunc plus amant

communiter appretiative :

fimilitet homines pij,

B) &t

vehementiffimé dolere fole

nt, & flere amariffim&

i

de filiorum. morte , vix lachrymam effundere

TT

fnont

peffunt ob peccata commiffa, cüm tamen perfe«

Chüs ea deílentur , quàm malum amiffionis filio-

j ii

i p

rum : uti dicebat Hier, de S,Paula , Paulam fiifhi-

j

rüm magis doluiffe de filiorum morte , quàm de

"m

peccatis. hinc inten(ior amor plerit

mque oriri

HIiUrvqwm

foletex majori accomodatione object

icum parte

fenfitiva , que multüm juvatad inten

fionem effe-

"d

qit,

&üs : unde hujusmodi amor conjun

&um habet in

l

appetituinferiore amorem fen(ibilem tenerum ,

x

"h &w

:hu

ac facilé foras prodeuntem.amor autem appretia«

1 iif

tivé major oritur ex judicio rationis » Qquatenus

unum benum judicamus majus alio,,

quo pofito

wc(cih '((

judicio voluntas firmiffime tali bon

üt f jl

o adheret;

Et hecperfe&io actüs

dicitur ipfi inttinfeca & ef-

T

i

entialis, cüm defu

"

matur ex fuo objeclo formali

& modó tendendi

in illud ; altera autem acciden«

yi h'bdu;

talis

: €6 quód gradus intenfionis'non mutet fube

rcllisp

/

antiam actüs ; unde actus petfectiorappretiati«

u

v

|

Articulus - 1L.

]

- vé(impliciter eft major alio m

inüs perfecto ap.

| Tnpirit

Hinc etiam

'pretiatiav& ,

quamvis intenfiore;

ln qude.

c, quód a&tus inferioris Virtuus , quame

trmarily

proveni

vis crefc

at in inten(ioüe, non tamen attiigat, pere

;

L

feQionemà intrinfecam eu el

lentiàlerm Virtutis

Ppidfi

perfeGioris. His politis

eolansegi,

36

3

M CDicesdum 1. Nonrequiritur ad contritioneff

Utttur

perfectam juftifica

tivam extra Sacramentum certá

| n juüll

fed pote(t fieri in initanti, Pró-

duratio temporis;

LT

batir 1. ex Script, Ezech. 1 3. impicta

simpi: 08

Ptf

&e die conver[f&s f

fuerit ab

pocebit ei,in quacun

$

*Wïllm lh

impietate fa.

.

quo

lo£o definitum ternpus pos

t ag

itá , üt quocungue die ideiü

nirür proindefinito ,

"n j

fignificet , ac quocunque

tempore. — Rarié bajué

am DEUS dicit $ jsf/i-

& il diy

eff : quiaeodem loco eti

n;m"!m iu

;íà non liberabunt eum ,in

qu acungtie die þe'ci"ä'-i

quód quácunque dié

erhünt j ubi cértum elt ;

l Wn [

quià eo ipfo

poratur pro quocunque tempote ;

; fit reus

ltidgy

momento, quo liomo peccat moitáliter

| UfillD][]s

dtérüd damnationis : érgó cum hicul

tirná Vete

ofirà ád»

| lD , ,

ba fequantur eà; qua pre coriclufione f

i

duximus ; fignüm éft , quodtari in his ;

quám ui

efint-

"r

ls j

illis tempus definitum accipiátur pto int

b

At

to; à. Probatio defumitur ex dictis xim.

i48;

"Quibu's addi pot

eft texcus S. D, 12 4; diff. 1. d. 25

bWum .

3. ubi hzchabet : 4

uantimcune

t

&. f qua[Hunc,

Smam l

-

sie paruus inten,

jfrue & extenfrve fit dolor,

h fufi-

"i

eit ad vationem contritionit ;

delet oipuetia culpatis

.

p

fij

N

intellige mortalem;

EtS. Leoni

$ ep. 91; übiait *

furas poffunmus ponert

iT

énifericordia DEI necmen

titur

W!(m

&cc tempora definire , apd quam nullus pa

kfeni-

"f ag

^W

QMQM debet effe contritio :k

À ;z:

rdop

temporis moras vera converfo. ltem Cathec,

nc etdt

Rom. quide contritione hac habet : /fariz ss

I$ qmm'

eam mentibus noflris concipimus , peccatorum ve«

t'mgäh u

milfionem nobis à DEO tribuiut qni falutis no-

i Vi

(ira. cupidiffimus: nullam moram intevpontt ad

daudam veniam,

Rattone etiam probari poteff :

nintiod

fi requireretur certa duratio contritionis ad: ob-

entum t

lüni, r

tinendam ju(tificationem , poffet homo viator

venire ad tale tempus, in quo non ampliüs poffet

jint

obiinere remiffionem peccati, ut fi repenté acqui«

l futri! [

rat idtum lethalem , poít quem non fuperfit illi

wb

amplius tantüm temporis , quantüm ad contri-

"Iu W

tionem juílificativam requireretur , licet fuper-

Kdlübif?ïl

effec illi aliquod tempus vitz : hoc autem eft

j iU

erroneum ; ergó,

Neque dicas , excipiendum

1 P:M;

effe aticulum mortis, aut Deum inhoc difpenía-

od Ü

Itj nam costraefl, quód utrumque fine funda-

ui

quiä

mentoafferatur, Denique ille vel in principio

Tat] HW

durationis eft aCtus contritionis perfecta, vel non?

[Ulüm "

1primum : ergó per durationem longiorem non

) Ww' J

pertingit ad gradum contritionis perfectz , quia

i P

unc priüs habuit : fi (ecundum 5 ergó falíum

m

eft , quàd fit idem adtus

1 Vel duret perfecta con-

1 jih W

tritio.

p5

!

Dicendum 2, Ad centritionem juftificativam3 63

j

)

f

€xtra Sacramentum nec requiritur certa intenfio.

MW; ïw

communis,

Probatur ex S D. cit. in num,

jj priori :item ex S, Chryfoft. dicente, Deum qHAH-

^ Lb Talamcunque c quamlibet brevitempore geflam

, Petmitentiam non refpuere.

Per ly quantulam-

,au:p*:'; Mi d ilftsulgitur cujuscunque durationis, &

per

À

22

"rticulus 1F

perly quamliber cujosconque intenfionis, — Et

infutim

quiprcat

ratioef] : quia com'ritio perfecta in quocun-

que intenfionis gradu fumpta eft contritio cha-

m

jMtaetu

ritate perfe&ta , & excludit voluntatem peccan

diíaltem graviter , includit(ue votum Sácramene

falenem

ti Poenitentise

.

.

ttoalr

fed conttitto, qua talis eft, fuf-

.

ficit ad juftificationem

?

ergo.

AMinuor efl ex

lr

qum, 348. major etíampatet 5 ao totaintrinfe»

Yl

ca & cflentialis perfe&lio contritionis ex 4227.362

hd

confiftit in quacunque inrenfione : ergó quicune

ini,

Jitsdyy

que gradus contritionis habet rationem perfecte

contritionis ; neque habetur ullum fundamene

LT

tum afferendrcontrar:um.

Deinde cüm íumma

"lx u? P!")]. gl

intenfio implicet , neque intenfioniscerta menfu-

Wi

Pt

ra capi poffit;perplexitas maxima fidelium indu-

ceretur circa eliciendos a&tus charitatis aut perfe-

Widly

& contritionis, fl cer:z intenfioni alligerentur

Vr

36

Dices : Peccator Íummé offendit Deum , ita

Vi

quidem, ut proillo eciam per infinitos actus bo-

Pt

nos non poffit condigne fatisfacere ; ergó requi-

t

ritur , ut actum perfecliffimum eliciat etiam in

AWM fum ]

intenfione, ut fic faltem fatisfaciat, quantum

poteft. — Refp. negovel Aiflinguo confequens : de-

|

Pa p

bet effe actus perfe&tiffim? ex objeclo formali;feu

"i,

fümmus appretiativé , coscede , quoad intenfie:

hiT

nem , zego coz(zq. patet diftin&lio ex di&is.

u

$6

Exquibus izferes , non requiri intenfiffimum

N

WI

a&tum contritionis ad juftificationem , quia talis

Objgöü

p

Wi

dari non potéft : nequetam intenfum, quàm in-

tenfa fust auxilia Divina, qua ad eundem dartur 5

NT

W

At

nam in primiscontratía fententianoa habet ul-

m

V. *'"*3

uanta debet e[fe contvitio 3 | 223

ss d

lum fundamentum : deinde ex illa fequeretur ,

qUO(UE'

quàd peccator habens pauciora peccata , intenfio«

tiio d

tem tamen gratiam revocantem à peccato , non

n p

juflificatetur , nifi eliceret contritionem corre-

r

fpondentem quoad intenfionem gratiz vocanti 5

T

econtraalter habens graviora & plura peccata , f

" d 1

tamen haberet minüs intenfam gratiam , acquire«

yintrie

ret nihilominus juftificationem , fi gratiz corre-

nm]üi

ondentem conttitionem eliceret ; quod certó

Q

i

l

Íumeft.

,0 j ]

"

j gemu

"Dicendum 1. Cóntritionem debere effe (um. 366

[ontt

mam appretiativé,

Katio ef) : quia, utait S. D,

m

lj

8n [upplem. g. 4.. 4. T. quantim unum placet,tan-

nam

]

tm coptrarium ejus difglicet : fed bonitas DEI

IUf md

placet charitati fuper omnia ; ergó peccatum ,

qu

quod eftoppofitum bonitati Divinz , difplicebit

li qui

eidemcharitati fuper omnia : fed contritio tan-

u) quam a&tus charitatis deteflatur peccatum ex com-

u) placentia Divinz bonitatis ; ergó ficut fibi cha«

;

j rita$ complacetin bonitate DEI fuper omnia alia,

u

;! qu&noníunt DEI bonitas ( alis enim ordinata

v

0a mon effct charitas , juxta illud Chrifti AZarrb, 19,

;9

í quiamat Patrem aut matremplus quàm me , nom.

» efe me dignts ) ita contritio deteftabitur peccatum

e

L]

l ;'punfl'

uper omnia alia mala, quae non funt peccatum

jj *"&d hoc eft effe fummam appretiativé : ergó.

jf Corfirmatur 1. quia aliàs non effet a&tus ex fuo

j / O5jecto perfe&tiffimus, finon magis deteftaretue

qi) peccatum, quàm quodcunque aliud malum.. 3.

, // Quiafteüs non bene intelligeretur illud Bewr. G,

X a

diligar

:

"rticulus H.

324

1

dilicas Dominum Deum tuum ex toto cor

de tut ;

hm j

quod cüm intelligi non poffit de contritione in

drinden

Mfllm pæm

intenflone perfectiffima,intelligi debetdc fumma

appretiative ; nec emim toto corde adharebit

t homo

DEO fi, (eu bono feu malo,corits occupetur, ut

ücr.(epon'ix

*

L

unde debet difpo-

perillud à DEO poffit avelli

"rtdtry

nere conttitum ad toleranda potiüs omnia mala ,

um p

aut negligenda etiam bona quecunque , quäm ut

lt petí

eccatum faltem grave admittat,

Miptao

367 Lferes x. Qoáraüone alie deteftationes pec-

d m

LY

catorum , quz non funt ex motivo charitatis Di-

vinz, non funt abfoluté & fimpliciter fuper om-

lem tü fe(

nia ieu fuma appretiative, v. g. deteftatio peccae

E.b i

tiex motivo Obedientiz , cui adveríatur omne

ftim fs

peccatum , quamvis enim haec deteftatio fit fuper

M

omnia, que non funt peccata , non tamen

Ra

fuper omnia, fuper quz deteftabile eft peccatum;

eít enim adhué deteftabile fuper illam malitiam

lir, ldhu"

inobedientiz ( nam obedientia deteftatur folüm

UT

peccatum , prout fibioppofitum , feu prout op-

i Pfcramm

pofitum

honeftati creatze ) quandoquidem eft alia

iil

hl

um cenfetue

hi

gravior malitia , nempe quia peccat

m qi

DEO malum fuper omnia mala pofïibiha,&'idw

'""";n(

quamdiu non deteflamur peccatum ex hoc moti-

À Qu

vo charitatis, non erit deteltatio fuper omnia (im-

t

ium i

.pliciter & abfolu:é ,

neque fumma : fimilitet )

e

D

an

non deteltamur peccatum , quantun

k

a deteftabile n

JX

I

e(t, nequeex toto corde , neque ex totaanima $ t

*ydi

quod tamen exigit Deus Dent, €, cit. im vmm"e mj

N

Tl

n

Pïiari.

Infetes i.

:?lltuï

Quanta debet effe contvitio,

32f

ariti

dnferes. fécundó: quaratione perfe&ta contri 3 68

ition d

tiodetefletur peccatum non . folüm füper omne

tdelummt

malum pzna aternz 5 quod tradit S. Anfelmus.:

alati

unde homo per contritionem dicit (altem virtuas

liter,fe potiüs ele&urum aternatormenta , quàm

ag

dl

mortaliter peccaturum, fiea eligere opus eft ad vi-

ynis t

tandum peccatum mortale , imó contritio poteft

effe adeó perfecta , ut. comparatio illa fiat etiam

xe,'q"m u

cum peccato veniali.

Ratio buiusef : quia pec-

g

catum eft malum fimpliciter , ideóque nunquàm

aol*

poteft admitti, . malum veró cujuscunque pena

Ti

tantum eft í(ecundüm quid malum , nimiràm fub-

jecto, & ideó poteít admitti : undé (1 Dzus talem

dyio f

"r

pornam praxciperet füb veniali peccato , debere-

gf

musillam pouüseligere , quàm venialiter pecca-

qn i

I€ , Ut poenam evitaremus ; quamvisenim zterna

fj

poena major fit , quàm pro peccato veniali debea-

"m

tur , adhuc tamen non e(t malum fimpliciter feu

l'h[u[ [U]üü

abíoluté ineligibile; & in hoc fenfu majus malum

i ?WU

€(t peccatum veniale

M

,

Contrà hanc doCtrinam obijcinnt aliqui prím:3 69

Wi

r

[f'x [

nunquam debeteligi poena zterna ad vitandum

W

f

l

M

peccatum ; nam hoc effet horninem puniti poená

glerná , quia peccatum vitavit : quod videtur im

"LA

amnlü

M

P'iatorium , fiquidem tenetur homo peccatum

hm]ll[i

d

Vitare , ne incurrat damnum penz aterng, — Ve-

j

rüm hoc minim? nobisadverfatur » quia non in

a

tendimus , dari defactó hanc obligationem incur-

fi

fendi penam eternam potiüs , quàm peccare ,

( l ^

fed quàód actus contritionisfit tantz. efficaciz feu

j

Virtutis, ut rationeillius velit homo incurrere

X5

damnum

L

436

Ariiculus FE

tutdy, n

damnum seternz penz potiüs , quàm peccare, fi

lDT

ho« effet neceffarium ad vitandum peccatum, Item

fripttae

&on accipimus hic peenam formaliter, quz ut fic

Qafone

prefupponit culpam: qua ratione non infligeres

p d

tur ei, qui ipfameligeret, ut peccatum vitaret j

fed accipimus poenam miaterialiter pro malo illo

lg

u m

erpeffionis dolorum , & carentia vifioriis beatz j

& hoc dicimus debere potiüs eligi, quàm commite

F a

;

liocarta

ti peccatum , licét per impoffibile poffet homoe*

Vadere poenam aeternam committendo peccatum;

Mi

quia

quamvis enim hoc fit impoffibile , explicat tamen

efficacitatem illiusactus , qui dicitur odium pec*

tf

dRinemil

catifuper omnia.

ilimt

370 Ohtje. fecundo: non poffumus amare DEun

IKaut T

ex charitate & tanquam obje&tum beatitudinisfu-

Vi da

per omnia, nifi fperemus , nosfore participes ta»

.

9 Ml

lis boni

LI

ergoeít impoffibile exercere talemi a»

Vg

&um charitatis , qui deftroat illam fpem: fed a-

mor, quo quis praeligeret privationem eternam

hn i

RLT

ultimi finis,|deftruit talem fpem; ergó talis amor

Dzi fuper omnia impoffibilis eft.

RB]P. Pïimö,

m QUOM;

T ts

quód a&lus charitatistantüm praeligat couditio-

naté non autem abfoluté poenam zternam , cum

ä

Pt

i

Alitlo

hanc incurtere ; necefle non fit , ut evitetur pec-

éatum; eum quo ftat , quód adhuc talis actus pet-

l tl

L

l

fit ferriin Dgàm cum Ipe beatitudinis, Secundà

Wpor

dici pote(l, quód a&us purz charitatis divinz

Mu

4l

non feratut in Dzum, ut objedtum noflre beatitu-

r

d

ls

dinis, àdéóque non requiratur effentialiter fpes

I

vitz zterna.

Hinc ponamus , hominem exi*

li i)ill:

em fub-

üentem in peccato mortali, cogiad mort

eundam

»

kata debet e[fe contritio 2

g.

at

eundam, niíi committat aliquod peccatum more

tale, aut ex aliocapite eum exi(timare, fe non pof-

um d

. quedti

fe impetrare prioris peccati veniam , nifi medía

«onfeffione facramentali , quam ibi peragere non

T

gt

potelt defectu Sacerdotis in hoc cafu debe: homo

eligcre infernum. — Nihilominüs rumc juftificare -

omitit

oris b

tur per lum a&tum,quo eligeratinfernum potiüs

modnt

quàm peccare, quia nimiriun hoc faceret ex mo-

tivo charitatis erga DEum.

k home

N

Refpondet quidem Pallavicinus , in eo cafu il-5 g

REU

lud, quod committit ad evitandam paenam ter-

J

2am,non effe peccatum , adeáque potiüs fore ob-

olut "

ligationem illud committendi ; vel non effe pofi-

bilem cafum talis neceffitatis ; quia non potelt effe

u D

m

peccatum , inquit , reprzíentatur ut medium ne«

duudini

..

ceffarium ad eternam unionem & amicitiam cum

r a

Dzo, Sedcontra eff , quàd blafphemare DEum

"1.2

vel negare verum DEum fit abíolu:é & intrinfecà

j

malum , adcóque non poteít reprefentari ut mee

at

dium neceffarium ad eternam cum Dzo unionem;

pulsit

quia quod eft abfoluté malum, eft abfoluté deítru-

f

&ivum unionis affeCtivae cum Dzo,

Etlicét te-

y (Md

preíentaretur ut medium | neceffarium ad phyfi-

etnms

cam fepatationem à Dzo per carentiam vifionis

eitttl

beatz & tolerantiam penarum infernalium , ta-

T

men hanc potiüs deberem eligere ; quàm feparae

l$

gu"

tionem moralem & affeclivam , qua fit per pec-

rats d

catum , hec enim eft malum moraliter & abíolu-

V

)[hgbü

té non illa,

.

n[]lllm

Inflat Pallavicinus, hominem eligerezetetnamj 72

yni

privationem ultimi finis, faltem feclufo errore;per

c&

t

f

X4

u

218

"rticulus, 1,

(h

fc & natuta fua eft difconveniens natura rationali

Gtttüme

qua tali: ergó efl peccatum , ad quod nemo tene-

tmadum

ri poteft. — Patet 4nt,nam homo ex obligatione

g eri

tenetur tendere ad ultimum finem:ergó & hunc

( ter

velle zternim deferete,eft aliquid velle conrra ob»

Alit jf

ligationem , adeóque aliquid dilconveniens natu-

Wivids

ra rationali quá tali.

tsf

371 Refp. ant. lolüm effe verum , quandó hoc non

n

eft neceffarium ad vitandum peccorum , & elff in«

Mbl

trinfece X períe ac naturáfuá difconveniens na«

LT

tur& rationali quá tali$. quod non fit in. noftro

Rn

cafu, — :4d prob. ant. dico; hominem quidem ob-

hii

ligari tenderead ultiimum finem per media lici-

j ts

ta,nonautem per media peccaminofa, Neque

| Wï t it

eligens paenas inferni ,. caufá vitandi peccatum,

LT

dicit frmaliter vel virtvaliter t ego ,ut Vitem

W wkmw

peccatum ,. volo in eternum e[e inimicus DEI;

non formaliter, quia interna inimicitia cum Dzo

Datn

[

Ti IY

non eft objedum dire&tum a&tus eligentis poenas

dj

!

frfE(

&ternas ; nonetiam virtualiter , quia licet eternz

l] fad

At

panz conneClantur cumculpa tanquàm cum foa

dllc l

L te

caufa , non tamen etiam indireclé debet effe volíta

Wi

Wa

[

illa culpa à volente poenas zternas , cüm fciat ,

jam anteà pofitam effe. talem caufam , nimirüm

1 Rísd

*Wm

per przcedens peccatum mortale , cui debeturil-

N

[

"i

]a poena.

Siautem ex perplexitate quis crederet

P

lg,

]

fe hocipfo, quód peccatum non eligat ad evitan-

L lqutm

dasinfernipznas, eligere pofitive inferniflatum

Ri

l ]ls f"" ;

ll

non folüm quoad graviffima peccata( maledictio-

wu/

tlllmn

nem fcilicér, & bafphemiam in Deuw ) qua fla-

Al

hü

tum illum cosfequuntur, adeó jue peccare fe judi«

i

*RleR,x

[

caret

Qnuanta debet effe coutritio?

319

» taton

t tv

catet etiam ex hac parte, tunc confiderandun

) eih

quale malum minus g rave judicetur, & illudeli-

Vigatut

gendum erit,

j hr

Obíjc. tertío :

od

tendere (ub conditione impof- ; 74

fibiliin objectum,

eít imperfeclio , quz contri-

yiens l

tioni perfe&tz rep

ugnat : fed diQó modó dete-

flati peccata fupra

poenas inferni , eft tendere in

dhocm

Teccatum feu obje&tum füb . conditione impoffi-

w,&'tnm'

llis ergà. — A£aj. videtmrcerta : quia Dzo,

enent D

cui vel maximé proprium eft , odifle omne?

3

TT

peccatum , repugnat

4

H

ub conditione impoffibili

um d

illud odiffe ,

& hoc |propter imperfectionem,

gudi t

quami talis modus tendendi im'zolvi;. AMin, verao

, N

prob. quia impoffibile eft , ut pone inferni fnt

at

medium ad. evitasdum peccatum , cüm potiüs

i t

per evitatiorem peccati evitetur damaatio.

ii

Refp. ncgoma,. Pliy(icus enim o

perandi modus,

ja t p

quando proceditur ex

3

iuppofitiose impoffibili ;

ii (

dicit imperfectionem al

iquam phyficam, que ia

Jf

Eum cadere nullo mo

do poteft , poteft autem

ia

cadere in creaturam ,&

ita quidem, ut conferat

"I

aliquid ado

f

perationem in genere moris laudabis

gim f

len & per

€

cam,

Ic imperfectus c

quia talis modus operandi phye

) giniril

omplet in creatura modum ope-

g*

randi moraliter

perfectiffimum, cüm creatura fit

j at

capax Concepta íu

ppofitiene impoffibili actum

, qit

aliquem per

f

e&tiffimum ergà Dzum elicere. Ta-

lis fuit etia

"u

m illeactos S, Auguftini , quo ternae

"d

voci: fe

4nds g2

üinterrogationiäcælo lapfe? 24mguflise

t

€? tandem tertio fatisfecit dicendo. 722«

"

fa telþRex Gloría diletlione profequor ut fí(, quod

a

[7;[7

330

- aMrticulue TT

l

lm t

e[fe numquam poteft)

ego Deus forem, G tudugu

finus effes ,

omnino

eliem ego fieri Auguflinus,ut

iilb , ut;

Vide Lobetium is ferm. ,de S.

en fieres Deus.

ag

"Auguft,

Undé conce[fA min.

neg. con[eq.

lt 1M "

Obijc. quartó :

ficontritio magi

s deteftaretue

Müre a

37

dlibet malum poeng , debe-

peccatum , quàs quo

Volde, t

ret magis deteítari & impe

dire peccatum ( qua

" i

cena e(t malum meum, culpa veró ma

lum DEL)

am ;

quó

nf

etiam alienum , quam propriam pon

I U em

certó falfum eft; fi enim moriendum

mihi eifel:,

trlgts

ne alter perieratet »

vel inferni poena toleranda ,

Proximuruml

non tenerer mori,vel intrare

infernum. Imà foepé

is impedire damnum corpo

I3i6,

obligamur mag

de Sacram. Et»

Vtsgr

vàm fpirituale proximi » ut dixi

N

!i Hc

ebariflie num. 409.V erüm Refp

- omnino , fialie-

tu£f ; pro

ut deceftabile pet

!

Pt

num peccatum fpecle

L

actum voluntatis, fic eft

t deteftabilits à me quàm

ld

ponz propriz :

prout autem

malum quodlibet

um fit maxi-

00"- If j

eft permittendum,ficquamv

is opiim

Mi

mas penas velle perpeti ,

ut evitetur alienum

did non obligat,quia

f

peec

catum , charitas tamen à

facilé vitariab

At

peccatum a

lteri voluatarium eft,&

| Q

undé licét magis deteftetur peccatum

eo poteft :

Wum »tür

etiamalienum ,

non tameu magis tenetur illudim-

Wï m

pedire, quàm propria

m poenam. 4fd rarionem

Ctumw

fugit malum DEL , prout

difl, , contritio magis

|

'V'""'hdeh

ime ilatum DEO, co

nced. prout ab alio illatum;

Mp

sego: falíum enim eft, quod femper magjs teneatur

?

tuf.

Docet tamen

"Md

4

impedire, quód magis detefta

Nlnmn

de Lugo bic difp. f.t. 4« n.

jf: me licité pofie

N

peecandi » e-

hi

fubire periculum .e;iam proximum

tiam

N (

Quanta debet eff? eomtritio?

311

t

rum

m

tiam fiper revelationem fcirem , me peccatu

inillo , utaliquem liberem ab zterna damnatio-

vm.v,dl 5'

j,' J

ne vel peccato gravi ; nam hoc non eft velle pec-

&ate , led vellepericulum peccandi , feu nonim-

aehuntt

g, [

pedire antecedenter & in caufa meum peccatum

veniale , ut poffim fuccurrere proximo , & impe-

um (9

dire ejus peccatum mortale : certum. autem eft

Jur fo;

quéd poffimus licit? permittere feu fübire pe-

i. 0

ficulum peccandi , utfübveniamus neceffitatibus

nin tl

non folàm fpiritualibus , fed etiam corporalibus

g

/

proximorum ut patet in chirurgis &c. undé etiam

h I'F.ö m[

o€ vitare non obligamur,(i nobis magnum dame

n

num corporale vel temporale immineret.

qnim

Quzri hic àquibusdam folet , quid faciendum,

" d

1proponeretur alicui hzc conditionalis im

poffi*3 7

;&abilt ?K

bilis: aut mihi peccandum eft

m

; aut DEus patietur

aliquod malam intrinfecum ?

Suarez difj. 3. féHl.

TA

IO, ». 1t.. Refpondet ,hominem debere tunc ac-

lil üfymm'

ceptare peccatum hocipfo, quód peccatum tane

M

" j

tüm cenfeatur malum extriníecurm DBl , ut vi-

jg

taretur malum intrin(e

cum Dz: , quod deteftabi-

"s

liüs eft.

Quidam veró alii reijciunt hoc. te-

, «c a

fponfum

» tum quia non eft ad intentum dubij,

uf iHUd'm'

quod videtur fupponere illud malum Deo intrin«

" a

ecum eventurà fine peccato ejus,qui alias ut non

hn

yoi

evenitet;deberet peccare tum, etiam quia peccatü ,

lo jf

quód ut tale proponitur ,

fempereft ineligibile;

j

ergó non deberet fieri etia

mad vitandum malum

[*

ul

l

EO intrin'ecum :

prob. eonf; aliàs fi,quia malum

jai

DEO intrinfecum

j ]

Cenfetur majus , liceret eligere

" (Ii

i

peccatum ad illud vitandum, etiam licer^t eligere

Tni«

312

Articulys 1.

E

!

minüs peccatum proprium ad vitandum alterius

dipetqd

Jiisnon

majus; & tamen id fallum eft coufentiente Sua-

rez. — Ánt.vero prob. naminid, quod propo-

ts n

t t

nitur ut peccatum & Deo difplicens , non potel

charitas inclinare , fiquidem adhuc ponitur ut

padeei

contrarium divinz voluntati,& confequenter non

t lnbla

deberet fieri; quamvis per impoffibile Deus paffu-

't m

Et

zus effet aliqued malum , nifi ipfe. peccaret.

f"«'/üm of

jta videtur dici debete; licét enim condiuionalis

IWPHIOS p

fitabfurdiffima , neque expediat eam facere , fi ca«

l

menfiat, itadebet procedere, utdicat aliquis ,

etfi deberet: Deus pati aliquod. malum, nollem

r

eccare , quiahoc manet. malum & ineligibile ,

aliud autem non pertineret ad nos nifipermiffive,

tf

& malum permittere non eft intrinfece malom ;

quamvis Suarez dicat , alienum malum tuncnom

con(iderari ut alienum , fed quatenus ad nos fpe-

hflpou

ET

&aret illud impedire ; fed in. hoc ipfo non redé

pde

procedit , quia illud non pertinet ad conditiona-

e

lem impoffibilem.

TT

Adextremum JVot4non tamen e

ffe neceffari-

Ti d

um , facere explicité talem reflexionem aut com-

"t ! Cümj

parationem ad penas inferni: quia etiam, qut

mmmm'cg,

ignoraret has poenas , adhuc poffet de peccatis fuis

elicere contritionem , & arduum effet , tali refle-

t

xioni alligare omnem actum contritionis maxi«

Pt d

mécüm nullum habeatur fundamentum in Script.

MM

CC.vel PP. fufficit igitur ad contritionem per-

ii

MT

fe&tam, ut voluntas contriti reddatur di(pofita pro

pmpllumlw

eo folüm caíu , quo alterutrum neceffarió eligen-

d

dum proponeretur, ut tunc poeras inferni pouiüs

N

Ut m

eligeret

t

Quanta Jeäet effe contritiaä '.

EE

at

eligetet quàm peccatum, 1mó talis comparatio ex-

at t

plicita non eft facilé fuadenda ; maximé infirmi-

d propr

oribus , ne forté territi alicujus mali horrore , vel

ion o

carentia alicuius bonidefiflantabamore DEI, &

poniwrut

peccati deteflatione : quia mala pene, utpote ma-

gentetaot

gis fenfibilia j/fzpé magis movent animurm poeai-

m

tentis, quàm malum culpz , poffuntque vel peri«

A

!

culum infufficientis deteftationis inducete, vvel ad

nliuuaf

Ícrupulos provocare.

"

(eft s fl li

at d

Anricurus lll.

ff nüm

Utrüm perfetfa contritio

d

wl

equalter deteffetur omne

; n

eccáatum ?

g u

eri poteft comparatio inter peccata propriaj 79

o 'ï*:

F

& aliena; & quamvis contritio non fit de

g

m

"

peccato alieno, quia tamen agi pote(t de contritio-

ne, quz elt elicita ex motivocharitatis , & cha-

ritas fine dubio extendit fe ad dete(tanda peccata

T

m

qi

aliena , càm illa etiam Dxo difpliceant , ideó hoc

«ommuniter quzritur de contritione perfecla ,

et

quatenüs per illam fignificatur odium feu detefta-

( cænshb

gi

tio peccati: videri enim poteft peccatum grave

g

alienum deteftabilius proprio levi ; nam chari-

n

Tu]

«t

tas dete(latur peccatum , quatenüs Deo difplicet:

fed magis difplicet Dzo alienum grave , quàm

gt

propriumleve 5 ergó alieaum grave magis dete-

jl

j

Idem

chg;!

ftatur charitas , quàm proprinm leve.

Aro

l.

Á

n

Mu poteft de peccato actuali & habitnal

JDicen*

j

3

aPriticulus TIL,

Ü

$80 Dicendum primo:

contritio magis deteftatue

lh i

appretitativé propium peccatum etiam leve,quàm

Wotis: e

alienum grave. — Ratioefh: quia magis Dzo pla-

Qu mor

Qgpoatur,

cet , ut ego vitem peccatum etiam]eve , quàm ut

illud faciam , ad vitandum alienum grave: fed

qnamics

Wtitoe

eontritio magis refpicit, quod DEO magis pla-

7

cer: ergó. magis deteflatur leve peccatum pro«

üfie

prium , quàmalienum grave, sim.pater, cüm

f0 d

contritio fit peccati deteftatio ex complacentia

!t )

Dz: , ac proind? magis deteftatur , quod DEUS

LOAT

vult ipfam magis deteflari, — »aj. veroprob. nam

Deus vult, ut ego vitem peccatum proprium €«

^i a

tiam leve, quamvis ad hoc fit neceffarium permite

Sttt

tere alienum , quamvis grave; aliàs , (i Deus

hoc non vellet, non peccaremus: dum commit-

lm

ticius peccatum leve ad impedienda aliena gravias

Dim; u

quod eftfalfum; fiquidem non funt facienda malaj

wamm

uteveniat bonum. . Ex quo patet Aefponfio ad ra«

W.

W

tionem dubitandi ; licétenim DEO magis difpli«

Al

TT

ceat alienum peccatum grave', quàm proprium

Wi p

leve; quia tamen magis Dzo placet, ut ego vitem

fl m

proprium , licétleve , quàm ut illudfaciam ad

l [ml qmm;

impedienda totius mundi peccata , ideó conttitio

A ICOmI

P

ágis deteflatur proprium peccatum leve, quàm

Et vatio ulterior eff : quia

ae

m Fi C[gn(

&lienum giave.

'P(ænand

ritatis prima inclinatio eít reípectu proprii fub-

h

q

Q ij

je&ti, id eft magis inclinat fubje&tum , ia quo eit;

w:")lll

ad diligendum Deum ;ergo ratio motiva charita-

"l]ru

N

Bu

tis inclnat magis ad difplicentiam peccati proprii

[U R

.)qula

quàm alieni, Deinde contritio pcrfe&imma ftare

D

TP |

poteítinPetro v, g. cum peccatis alienis mortae

ibus

J

äl.:r;:?m perfetla contritiodrc, -

335

ht

libusv.g. in Paulo, non veró cum venialibus

at

propris: ergó magisideteflatur propria venialia,

Diople

quàm mortaliaalieria , cum illis magis; quàm hls

,quat

opponatur.

Pratereà propium amici eft, nun-

u i

quàm amico velle male facere; fiautem proprie

Qs

um mallet peccatum , quàm alienum , velletamis

qupt

co difplicere : quod eft contra leges amicitig

, dn

Hinc charitas majus malum Dei magis deteflatur,

nplaccnm

fl fit majus Dei malum refpectu proprii fubjecti,

Q DH

£oncedo , fifit reípe&tu fubjecti alieni , »ego$ pri-

ji, n

maenim incinauo forma (emper eft rcípedtu

optin

proprii fubjecti: ex quo ad probationem eadem

ff Ptfm.lk'

femper refponfio elt: Charitas enim non atien«

i Dui

dit bonum fuum, fed bonum Dei proutà fe fa-

Ciendum,

oni*

m g

[

Dices : ex charitate debeo malle ali

quod opus;8 x

ii

proximi preftantiüs,

]

quàm minüsbonum opus

t

i

meum v.g, non bené impedirem, nealter det psu«

(

ijf

peri mille numos , ut egoilli pauperidem unum

| ,opnum

obolum. Denique per fimplicem faltem difpli

€entiam meum peccatum veniale minüs mihi di-

fplicet , quàm mortalealienum.

Refp. concedo;

lj

p

gt

me debere omninó ex charitate praeligere majus

et ;

bonum faciendum ab alio , quàm minüs bonum

n

me pra(landum, quía ea voluntas procurrandi

jril

pet alium majus Dei bonum eftetiam utilior mihi

qui fum , ut fuppono , fubje&um charitatis,cuius

um

etiam fic

prima inclinatio erit refpe&tu proprii

fubje&i

» quia tunc à liberalitate magis cumulo

i

proprium bonum.,

De difplicentia dixi magís

ff

D

in;h'nui hominem ex chnaritateadjdifplicentiam

etians

Nixuai:

316

erticulus HI.

[/

etiam inefficacem . proprii peccati venialis , quàm

M ete, li

mortalis alieni ob eandem rationem.

r timen

[

«Dicendum [écundo : contritio magis detefta-

thdogra

&uale leve , quam habituale gra-

tur peccatum a

tiit mia

ve. Per babituale peccatum non incelligimüs

'ahn)us DT

a&tualitatem peccati prateriti j nam hzc «que

b

eít deteftabilis, ac futura in quavis differentia tem-

At i

poris :|íed intelligimus ipfam in peccato commiffo

Wantg

permanentiam, qua addit fupra peccatum prate-

EUY

ritum , quod connotat , privationem gratiz, Prae

L.

batur conclnfio : quia fi unum ex duobus propone-

t g

retut ad eligendum ei , qui mortaliter peccavit

!tf u

aut manebis per eternitatem in babituali pecca*

to , at debes venialiter peccare , teneretut priüs

MT

lä"ä [ ,quod['

eligere ? ergó pofteriüs eft deteftabilius, — Prob,

n

OT

ant. nam per priusnon peccaret , pofteriusautem

lioe

femper eft illicitum & malum , confequenter in-

5 ,

eligibile : ergó pofterius magis Deo difplicet ,

lm

quàm pritis & confequenter contritio magis de-

B m

teflatur actuale peccatum leve, quàm habituale

| lfU!fMpedj;,,

grave , juxta diéta in z. 580. Undi| poffumus

UT

li

differre j cenitentiam ad tempus fat longum po!

Dlundm

4nortale commiffum abfque mortali peccato; imo

mmlllll)pgffe

etiam absque veniali,confequenter ejusmodi pto"

!

It

tractio in habituali peccato non aflimatur tanti ;

'

Val

quàm fi novum admittatur peccatum etiam veni-

l

YVA

t!g

"d

D

le , quodaddit novam malitiam , non veró habie

y;

tualis perfeverantia peccati etiam mortalis.

lüm, à

] [UJ[[

i

Atj

8

Dicendum tertió: aCuale peccacum leve eft :

Ty !

deteítabilius , quàm peccatum originale.

Katio

i,qI

ale,

liy

Áit

ef ; quia originalein nobis tantüm eft habitu

s

7

Urrim perfeBacontritio de.

: n

t, qii .»

vel certé; licet includeret a&tuale primi parencis.

adhuc tamen proprinm actuale leve deteítabilius

T

eft leno gravi ex s. 380 Et licét enam origi-

T

naleíit mihialiquo modo proprium ; quatenus

veligini

voluntas mea transfuía eft in voluntatem Adami,

hacai

non tamen ita, ficut peccatum ventale propria vo-

ienti t

luntate commiffum.

Neque dicas : origiale

p conr

peccatum magis repugnat conjunction: contriti

a p

cum Deo , quàm veniale peccatum : ergó charitas

od I

magis inchnat ad fugiendum originale , quàm ve-

upm

niale , confequenter hoc eligendum eít prz illo.

v pl

Rejp, enim concedo aut. ( neg. confeq. chatitas

i p

enim inclinat quidem magis ad fugiendum | fugl

t p

licità id ; quod magis repugnat ccnjunctioni cum

j

Dzo, (ed non fugá illicità & impoffibili , quod

gt

fieret , fi eligeret veniale ad remiffionem origina-

lis. — Confirmari pote(! conclufio: quia ad pceca-

V

ijj

a

tum veniale evitandum obligatur homo in coa-

o^

Ícientia , non item ad evitandum orig;nale , quàd

li

u^

n

ficut impedire non poffuinus , ita nec ad illud;evi-

i

f

WW

tandum obligamur.

Ó

jl

Dicendum quartb : inter. peccata propria

384

contritio perfela graviera magis deteftatur. Pro/,

.

Pcmul

[

?»

concl. inter peccata unum . Deo difplicet magis,

ma[lïf u

quàm aliud;cüm fupponatur unum graviusaltero;

T

j

ergo illud , quód magis difplicet, & eft fubje&ti

u

proprium, magis deteftatur contritio perfecta

m

clliit mortalemagis , qnám veniale , & integ

,si^ mortalia, quodgraviuseít , magis: quàm mie

!

, // nüs grave.

Patet conftq. nam contritio refpis

Flc

Á

f,,þiwi':ï eit complacent

iam Dei ; deteftatur enim peccatug

quia

l

" Mrticulus IHI. !

"

r, ány u

uia DEO difplicet , ac proinde magis deteflatu

quod DEO magis difplicet, quando deteftatur ut«

fltes m

FOT

1

rumque : magis autem. DEO diíplicet gravius,

gt y nam

quàm minüs grave , illique magis placet vitate

tsl j

'ravius peccatum , quàm levius , ergo?

* Ex hac doctrina i»fersat aliqui priz hominem

ütpt [m

395

LT

in perplexitate conftirutum,ita ut neceffarium pu«

LT

teteligere unum ex duobus peccatis , debere eli-

gere minüs grave, v. g. f quis exiftimaret , fe de«

Pt

bere furari ad vitandam mortem, ne feipfum oc«

ET

Qd

cidat, debere eligere furtum pre homicidio. . Se-

N

eundà , in caiu hujusmodi perplexitatis fore qui-

dem peccatum , eligere inter duo mortalia, quód

ort g

hu

gravius cenfetur ( eftenim vaide inordinatum, in

quocunque tandem caíu acceptare potnus gra-

D f*P*«

RTM

vius malum , quàm levius ) non tamen eífe mor-

tale: quia unum peccatum fupra aliud non Vi«

L

J

W

! Wuc fm

j

detur notabiliter graviüs , cüm quodlibet pecca-

tum mortale contineat averfionem à Deo. Ter-

L

ti) addunt , repugnare cafum ejusmodi perplexi-

M

tatis, quo quis putet ,

Íe peccare etiam minus

m

d aliquis

malum eligendo ; nam hoc ipfo ; qu&

MLUT

AT

putet , fe debereeligere minus malum , ceffat ra-

tio culpa in tali electione.

"n

Vcrüm incipiendo a

b ultimo, meritó alijs vi-

VMdtn

3 6dc

tur facilé poffe contingere, ut quis putaret ,

) Wf " "

men:iendum fibi effz a& falvandam innocentis Vi*

&

.

tam, & adhuc nihilominüs effe malum mentiri;

R

Íedlevius 5 licét enim fitrepugnantia in tér

mini$s Jl )

ilud ni- !j

aliquem eífe obligatum ad aliquid , & i

dox[

hiiominus cfle peccatum , non tamen

eft ad

r

.Wm

|

l

t

—

Wtv perfetla contritro , d':. 329

clara, utnon contingat aliquando , ut bomines

deteit

vfLauni

fimplices in ea cogitauione hereant.

Aliud eft ,

quód tunc in electione minoris mali ceffet ratio

j grawü«

Yacet Vil

culpe ; nam hoc libenter fatemur, fed exi(tima-

j

mus cafum illum perplexitatis facilé poffe con«

tingere. — [móSuarez d;fp. 3. fe&f, 10. dicit, ta-

jllunit

irume

lem hominem peccaturum adhuc ex conícientia

erronea : inquo meritó abaliis communiter im-

du

u Jl

probatur, quia non videtur facilé intelligibile pec-

m

catum feu culpa in eo, quàd aliquis facit, dum

confideratis omnibus putat , fe debere facere,nee

yadio *

jf

poteft omittere finegravioriculpa, quamvis ex

ertore exiftimet , fe peccare 5 nam peccatum feu

mhäy 4"*":

(inauml

culpa non confiflit in eo judicio,quàd aliquisexi-

Ítimet, fe peccare , fedineo, quód faciat hic. &

o g

nunc, qued judicat , fe debereomittere, vel quód

u Effe W"*:"

D)

jud i

omittat id , quod judicat , fe debere facere, po-

.

d

teftdue facere vel omittere fine culpa graviori

*

yl

j

1

[]

fed in noftra cafu perplexus non facit, quod judi-

cat , fe debere omittere, & non poteft fine gra-

u

j plc,

Cnm ni

viori omittere , fiquidem hoc ipfo, quód omittat,

debet facere majus malum, in quo reperiretur ra-

M qu

tio culpzs ergó non peccat, dum eligit minus ma-

" CCW

um : imó neque , dum eligit equé malum , aliàg

fi quis determinatus omnino ad mentiendum

-nmm(

u)

TOU

mentiretur , judicans , fe peccare, eflet illi peccae

D)

tum imputabile ; quod tamen eft abfurdum, fi-

nuü«

j

menh

quidem libertas fundamentum eftomnis imputa-

bilitatis, m in talicafu reperiri poteft celebre

-il!ud paradoxum , quód homo honeft? & landa4

g P

j

d

ïlq

biliter operetur , qui fe äeccarc putat, idque libe«

-

-

u

gao

"rticulus HT,

Mnien

réagit, quod ex obje&to & opinione peccatum

&Rm'u]j;(

efl^ Kequiritur ergó ad culpam , ut homoagat

. n pl

vel omittat , quod exiftimat peccatum effe, & po*

ingarit

teft omittere fire majori culpa ; alias fugit ma-

Attnotabi

lum, quantum poteít, confequenter peccstum illi

iullum]

imputabile non eft.

pa.'mzo Eu

387 Deinde pofito cafüiftius perplexitatis merità

LT

exiítimant ( utividere eft apud Dicaftillo bic difp..

[Tm

2« dub, 10. ) fore peccatum mortale , eligere mae

i,

lum grave inter duo peccata ejusdem fpeciei ,

i,

quando exceffus effet gravis, ut f furtum unum

excederet aliud 1cO. florenis : fi autem exceffüs

AA o

materiz effet exiguus, v. g. qui non equivaleret — "ity

diítin&o peccato mortali, non erit peccatumt.

MT

mortale.,

Ratio utriusque efl : namin tali caíu.

N

D W*(&l ]

quamvis homio fit determinatus ad unum ex illis:

duobus objectis malis , adexceffum tamen mali- — "tl

! ')'Pfïïïouüs,u

tiz, quo unum objectum fuperat aliud, manet

liber : ergó fi exceffus fit talis, qui per fe fofficit

ln

ad mortale peccatum , eligere illum exceífum

iil

erit mortale, quia ficut tenemur fugere malum — "j

abfoluté , quia malum eft , ita etiam majus ma-

Nlum j

dem modo malum . ü'fu,od,um

lum prz minoti , fiquidem eo

eít eligere majus prz minori; cumdue ex alio ca-

mxftd gfl

pite, ut fupponimus, materiafit gravis, erit pece MM

peccatum mortale, quia hocaihil aliud eft, quati AUM

agere contra rationem & Deun in matería grav:.; tLïþüuüsl

" Sedquid , fi diverfitas repeiretur inter peceae

* '"?illtem

h

a88tum diveríz fpeciei gravius & levius, pofféme

*

jacare culpármortali, eligere peccatum gravius

F.

P'«llm

Utriom perfetka contritio (9':.

qs4ï

Refpondent ijdem;probabiliorem videri negat và;

vetatut

oj

& Rattoefl : quia & ffcienua peccarorum cflentia-

les non poflunt co:nparari , nifi fecundüm excef-

fepr

fum gravitatis effentialis ? hic autem femper vie

l*ugif fi

detur notabilis : ergó nunquam erit leve pecca-

uml

tum , illum liberé eligere ; qui enim adulterium

j m

pre furto ample&eretur, fimpliciter effet reus ad-

ulterij , quia liberé eligeret rem malam in materia

TT

gravi , quam poteft, & tenetur hic & nunc non

jgeem

cligere.

st

tun o

- Dicendum $. Inter aliena peccata magis dete-

389

flaturcontritioillud, quod graviuseft. — ProPa-

qu

tur ; namgravius peccatum mogis DEO difpli-

? w'yg]üs

, atl

cet : ergó coniritio, quz deteftatur peccatum

ex complacentia DEI, magis dete(latur, quod mae

n lahüw

gis difplicet : unde fi ex duobus peccatis unum

"d

effet ab alio committendum ; qui Deum dihigit ,

A

fi

optat potiüs, ut fiatlevius peccatum ; neque enim

ludr M

militat hic ratio, quá ex proprio peccato refpectu

T

alieni adduximus in ». 3 80. difparitas enim col-

! "

ligitur ex differentia illius duplicis doloris feu odij

À

peccatorum ; quando enim odio habeo peccata

nj

s

aliena , odium illud non eft oxnino practicum &

jp 19

efficax , fed eft fimplex defiderium, vel ad fum-

T u

mum voluntas extrinfece impediendi feu non per-

j t

mittendi peccatum alienum ; poffum. autem &

l di qül

teneor potiüs permittere veniale, quàm mortale :

qum

g[jï ]

n

odium autem mei peccati eft odium efficax &

m[il'

Pfa&icum , aC terminatur intrinfecé per modum

" FOH

l

cauíz ad negationem peccati , volendo ,ut non fit

m

g

Peccatum ; nunquam autem poffum velle pecca-

l

tum

$

Mrticulus 11).

i

tum etiám ven

iale ad evitandum alienum etiam

ETU

mortale , confequenter potiüs debeo permittere

m qizp

alienum grave, quam committere proprium leve.

390 Utrüm veró intali cafu licitum fit luadere mi-

li

nus peccatum , ut vitetur majus ? dubium elit, &

aliquiaffirmant , quando alius modus non effet

hn

avertendi hominem à graviori peccato. . Verüm

oppofitum eft D. Augufl. toss. 4. l. contra men-

fU t

dac. c, 9. & l. 99.fupra Gen. ubi excufat factum

& i

Loth Ges.19. quod fecit exanimi perturbatione;

dum Sodomitis obtulit duas filias proprias, fuafit»

que , ut cum illis potiüs concumberent, ut ab op-

dtr

preffione eriperet fuos hofpites, — Et Ratio eff

ütope

quia non funt facienda mala , ut eveniant bona ;

feem

quod eft principium naturale, & nifi obfervetur ,

Em

multa inferuntur abfurda,

uz ibi profequitur

f

tl

Auguítinus

ergo non po

um alteri. pofitivé

fuadere malum etiam ea intentione , ut vitelur

ts

| ii

mojus malum , quamvis etiam ipfe videatur de»

terminatus ad faciendum unum ex duobus malis ;

L

'mmmMI'n

nam pofitivé fuadere malum , eft intrinfecé ma-

lum. Poffum quidem rogare , ne faciat majus

m:mwuz,

malum, & adid perfuadendum rationes propo-

a COttii

nere , licét inde per accidens & ex voluntate altee

K

li

Mp«

zius fequatur minus malum , quia tunc ego 1um

tantàm cau fa per fe, ne fiat majus malum , & per

"n

*

accidens, ut fiat minus

.

at pofitivé fuadere mí-

LT

nus malum non poffam ex data ratione, — Quód

um

r

lii

u

autem dicant, füafionem non dirigi ad minus ma-

li

lum formaliter, fed ad carentiam majoris mali ;

Iltm ER

L

L

inane videtur : quia licàt finis t carentia majoris

Ti

mait

'0.94;(;4;) $o

:

m t

mali, at füafio formaliffime eft, ut fiat minus ma-

permmen

lum , quz proinde intriníece mala eft,

riumlnt

d

AnTricurus I V.

um d

y nont

;

.«

"n contritio perfétia de-

, Wt

u m

leat e[fe de ommibus peecatis , €9

v du

7777 dzþz'näïa recordatione

juriot

yris i

fiagnlorum ?

y i

kendum x, Contritio (üfficiens ad juftifi-3 9

f

-7 cationem fine reali Sacramenti fufceptiene

j bot

debet effe omnium peccatorum mortalium com-

g

mifforum deteftat;o formalis aut virtualis.

Erit

lu

autem formalis omnium , fi feratur in omnia fal-

"Ti

tem confusé vel in genereapprehenía, quatenus

ni u

contritio deteflatur peccatum mortale cofniffum

r d

in genere , dum quis recordatur , fe plura peccata

. commififfe , nec tamen de illis cogitat in particu-

J

lari: erit veró virtualis deteftatio omnium , quan-

ju"" — docontritio fertur formaliter in unum tantüm vel

as ^. alterum peccatum ; quod memoriz occurrit;v.

p5 in uxuriam aut furtum , fed ex motivo, quod

[3

adomnia extendit.

x 9

[uti &

Probatur Concl, Contritio fufficiens adjufïi-; 93

Vfd

u

ficationem refpicitDivinam complacentiam ablo-

n

luté & (impliciter : ergó neceffari avertit homi-

dmmllsm

nem ab eo , quàd fimpliciter divinz complacen-

yori P^

"

tiz opponitur : ergo velformaliter vel virtuali-

tef

Y4

J!*timlu: ZA

4

"4

ter deteftatur omnia peccata commiffa , faltem

[ do:

mortalia. 42f. pater. ; aliàscontritio non erit ex

votmloru

amore DEI fuper omnia, nec erit perfe&us actus

umntraf

Charitatis fimpliciter & abíoluté, prior vero con-

fl!lttrl[lon&

feauentia probnmr : nam quodcunque peccatum

Mp

morrale fimpliciter eft deftru&tivumDivinz com-

lt

*

*

placentie , quam charitasreípicit

ergó contti-

tl

tio re(piciens abfoluté & efficaciterDivinam come

Müftrus

placentiam avertit neceffario voluntatem ab om-

litnlgy

ni peccato mortali , & coníeauenter deteftatut

t t

formaliter vel virtualiter omnia mortalia com-

"ii

guffa. quodidem procedit de alijs deteftationi-

MU

bus, quz habent motivum univerfale, ut Poenis

:»msmuüdm

tentiaípecialis ; nam. quodcunque mortale con«

tinens injuriam DEI deftruit fimpliciter juftum

MT

cum DEO , quod eft motivum Poenitentiz, — Si-

ïlöiämïxw

militer concngit,(i quis deteflatur peccatum ex

g

timore inferni ; fic enim neceffarió odit , quid-

Nec obílant dicla in

| (lIüFndiniS "

qu'dinfernum inducit,

Flb

:

"inn. 384. quia , licet contritió fit equaliter ex«

Ul l

clufiva cujuslibet peccati mortalis equalitate fi-

At

multatis, ita ut quodlibet fimul excludat absque

mll[[[s' 1

ulla prioritate , nontamen zqualitate inten(ionis

fecundüm di£ta in z. cit.

|| llipgmmt

mlldhïfi

395j

Confirmatur ; delege ordinaria peccatum non

remittitur, nifíi retractatum vel formaliter vel

M

n

I

virtualiter ; eX — »4m. 1ft. & unum mortale

nO[[mm

fine altero

remiti non pcffe , colligitur

&i

ex ibidem di&tis »s. 17 2. quod faltem de lege

hd

Iub

N

ordinaria verum effs , concedunt etiam RR. ergó

f& ) bfc

vt contritio juílificet extra Sacramentum , debet

ib 0m

llgqm

h'm

*

eífe

hn ?ont"ritia pevfetta tc,

345

, il

effe aliquo modo retractatio omnium mortalium

t d

commifforum, | Unde (uadendum elt poeairenti

us du

etiam intraSacramenturn,ut eliciat contritionem,

Veto (uy

velattritione univerfalem feu ex motivo univetías

peCtatum

li, prout peccata funt offenfa DEI, vel proutin-

Ving t

ducont penam inferni & purgatorij, ut hac ra-

Ü cun

tione dolor etiam cadat fuper illa , qnz? memorize

Qum qut

. fon occurrunt,

nb ot

Dicendnm 2. Contritio fufficiens ad

jufïifï«;gï

deedat

cationem non eít neceffarió deteítatio

formilis

x

lia t

aut virtualis peccatorum venialium.

Ad proba-

"

tionem premittendum eft, tres gradus perfe&tio-

ul

-nis confiderari poffe in actibus intelledtüs aut vo-

yale m

lüntatis. Primus gradus eít in a&tibus intellectüs

T

:

firmiffimz adhaefionis obje&to fuo , qui competit

"

a&tibus fidei infu(z propter folam Divinam au«

u

thoritatem revelantem.

Secundus eít ratione

j d

certitudinis moralis, ut dum quis audit , Romam

J dl&ä [

effe , idque credit ob dicentium magnam autho-

li d

titatem. Tertius gradus e(t infimz adhafionis

]mhul!?

conveniens aCtibus opinionis & fidei humanze

Q t

Communis,

Similiterin aCtibus voluntatis di«

m

. finguipoffunt tres gradus, fümmz , mediz , &&

tres correí

infimz adhzfionis , quibus in materia Virtutum

opurt n

pondent flatus,totideiedue in matería

V

l

u L

itiorum, de quibus agit Arift. 7. Ethic, & ad

,j Porompropofitum fic explicari poffunt : qui

;o"igill!l

enim honeftatem v,

g. temperantiz fummeé &

-

j

petfe&tiffimé dilisit ,

& quantüm ipía amabilis

" [ L

M

f

lt hicab omnibus vult abílinere, quze velin mi-

,

/f); "

nimo cam honeítatem ladere poffunt : alius verb

t

j

vitare

346

AArtieulus IP,

?

vitareeupit , quidquid poteft graviter lzdere tem»

af

fed voluptates aliquas non . refpuit ,

Vwlüm q

peranna:n F

uamvis non

nihil videantur temperantiz legibus

tusiufct,

adveriari. Denique alius reijcit nonnulla , qua

inim,

raviter;funt contra temperantiam v, g. peccata

ïüümüapg,f

contranaturam , alia veró admittit, quia non ita

LTUUM

anormis, quamvis graviter etiam contra tem»

Wisn p

»erantiam fint.

Poffent quidem plures gradus

LT

diítingui , fed iftinobis fufficiunt,

raumaiiqua "

39

j n materia etiam charitatis inveniri poffant

n

Y

iftitres g

radus ; quienim Deum fuper omnia di»

lt«'tliam gravi

ligit períe

&iffimé , & quantüm ipfe eft diligibilis

H

appretiativé à creatura ,

vi iftius amoris non ad-

niale ; nam hoc

fänmotivum

mittitullum peccatum etiam ve

" Qfttig fto

etiam DEO difplicet , quamvis leviter : quara-

l r Obw

tione Deum dilexit B. V. & nunc beati in ccelo

gt

Deum diligunt.

Imó non dubite, quin intet-

MIUT

dum in.hominib

usfanctis reperiatur hujusmodi

N miüimam

amor, cum quo nu

llum poteft admitti veniale

.

Ui

peccatum : quiatameni

lle non femper habetur ,

, qi

ideo tales fubinde peccant venialiter, faltem ex

.virlfuah'tu "

fubreptione.- Secundus gradus eít , dum quäs

t äffcmm

Deum fuper omnia diligit, quz ei graviter dl

Mi

fplicere poffunt,

& vi iftius amoris nullum pote

L

tale, quod folüm gravitet

t

admitti peccatum mot

lis amor adhuc eft fuper

ln

lt

DEO difplicet :

& ta

& abfolut£ , atque fufficiens ad

mlül]umlu

omnia fimpliciter

'Wllhm

jaftificationem, & deeo i

ntelligenda eft fcriptura

U

Sacraac SS. PP. dum ajunt ,

Deum debere diligi

M

j

lit fo]

OM

feper omnia , feu ex £oto corde &f* tota anima 5

lho 4

d

hd

quamvis enim non fit fuper omnia Íccundüm qvi

eu

" hi

P contvitio perfetla ee, '

347

vdetelt

feu fecundàm illud , quod DEO leviter difplicet,

repit

& fecundüm quid eft contra charitatem, niuilo-

ig lg

minus fufficit , utquis dicatur limpliciter íervare

yli, gt

charitatem , & in cháritate manere cum DEO,fi-

T

quidem alia perfe&tio primi gradüs non eft mora»

pia tl

liter poffibilis cum communibus DEI auxilus , &

ontta Ut*

fic Script, & PP. non poffunt de ea intelligi. Tez-

j gradm

tus gradus eft valde imperfe&tus, dum aliquis o*

mittit aliqua peccata graviera, ne Deo diipliceats

ji p

admittit autem alia minüs gravia,quamvis videat,

r

illa etiam graviter DEO difplicere

unde talis

d

non habet (impliciter charitatem erga Deum;quia

rj 0 £

circa motivum charitaris on verfatur, quatenus

€ ad omnia mortalia extendit.

;Mm (

r qu'

- Eftrautem obfervanda diftinclio inter actum fi-

n

39

dei, qui pertinet ad intelle&tum , & actum chari-

TA

tatis, qui pertinet ad voluntatem ; nam (i quis

hujusrmï'-

vel minimam veritatem, quam agnofcit à Deore-

g

velatam, refpuat,nihil poterit credere fide infufa $

"u

& ideó , qui credit unum articulum fide infufa,

i !

virtualiter credit omnes , cüm abíolute & eff-

n

taciter affentiatur motivo fidei , quod eodem mo«

JV"W

do confirmat omnesomnino veritates à Deo re«

jlum Pwl

Velatas, quamvis alicujus materia cenfeatur fe-

"T

candüm fe levis : undehzreticus ; qui unum fi-

d "

deiarticulum fufficienter fibi propofitum non cte«

jfonn

dit, nullum credit fide infufa , quia ad alia; quae

!j fcf"??"."

credit, vel movetur fidehumana, vel non move-

jn? ]

turfoloobjecto formali fidei , fed aliquo etiam

H ,

W

alio adjun&to, quod quia non militat pro illo arti-

(ini

]

n

L

cülo , adeo illum refpuit , velcerté quia non c

x

di

H

£

8

A5yticulue - lV.

dit (uppofita fubje&tione intellestás motivo fidei;

li umi

39

Au veró charitatis. poteít volunias deteítari

tilidetia

u du

omnia peccara gravia, & neque virtualiter pecca-

ta levia , quia fcilicet levia non lduntfimpliciter

ülnifVm

charitatem , fed tantüm fecundüm quid ?. quod

li tmth.

in prafenti idem eft , ac in

materia levi, & ita

queumd

Unde diípa-

compoffibilia (unt càm charitate.

t d

ritas eft. quod circa res Fidei credendas non detu£

O

materia levis, fiquidem divinz authoritate eodem

LTUT

omnnó modo repugnat dicete falfum in quae

Attolenfo

cunque materia, &teodem modo mentitur qui

Vootivod

enunciat falfum in quacunque materia, quod atti«

f valdein

net ad vitium mendacii , & idem peccatum eft

hr abl

contra Fidem , non admittere rem parvamà Deo

MLIT

revelatam , quàm non admittererem magnam,&

fütiti f

ideo non eft poffibilis Fides infufa cum increduli-

ls

tate circa minimam Fidei veritatem : charitas ve-

qxfuïmr j

r non lzditur graviter per levem offenfam ; fed

iU

pergravem , & ideo cum levi manet, Ex quibus.

l

qUOd] di&'lm

manet probara conclufio n mum. 3 94« poteft enim,

T

charitate erga Deum fimpliciter & abfoluté per-

LP dj

fe&a,manere affe&tus erga ?eccatum veniale, non.

!

"t g

tamen erga mortale..

ünem M

liquis deteflari efficaciter u-

j

T

g Déces t. Poteíta

(Ei&m "

num peccatum, illudque omninàfugere,v.g.pec-

'ma

catum contra naturam propter poenas inferni »

li

quamvis non fugiat , nec deteftetur aliud peccas

E

*

"l

tum , v. g, furtum

5

ergó. eodem tnodo fieri

|

poterit ex motivo charitatis contra s. 391«

M"iül

nmuahtel

con[eq. patet a pari : ant: prob, quia poteft aliquis

j

illud peccatum

mlm

ex horrore inferni, & quia videt,

abere

mmmf'f!

-

n contritio perfctia cö*'c;

349

tvo

habere tantam turpitudinem , deteflari, non ves

al

1ó aliud,quia videt,non effe tam grave. Re(p. seg.

lgt

ani, fi loquatur de deteítatione 1nferni efficaci ab»

ümplct

folute& fimpliciter feu adzquatá in. genere mo-

M

ris , concedo autem de imperfe&ta & inadzequata;

, &i

qui enim deteflatur infernum abfoluté, non po-

nedlie

teft non deteflari efficaciter, íaltem virtualiter

qon dett

omne peccatum , quod fimpliciter inducit infer-

gt

num, quale eftomne mortale, Undetraníeat ;

NT

inhoc fenfu . idem fieri poíle per deteftationem

i

ex motivocharitatis ; quia tamen per talem ace

)

quudïü:

tum valdeimperfecté amatur Dzus, nec fuper

st

omnia abíolute & fimpliciter ut conflat ex di&tis,

i

ideo talis actus nonpertinet ad habitum infufum

nagnifm )

charitatis , ficut nec talisaclus Fidei ex»u.3 9 f,

T

nam ada&tum fupernaturalem dilectionisDEI re-

du

quiritur judicium practicum , quo DF bonitas

sl L

hic& nunc proponitur fuper omniía diligenda ;

quod judic um f1 de(it , vel cognitio 1lli e&quiva-

b yhi

P

Umlmlmy

lens, volunta: nonpoteft ferri modó proportio-

nató in objc&tum formale charitatis , & confe-

b

a

quenter non eliciet circa illud fupernaturalem di-

le&tionem , fed tantàm naturalem , ficut contingit

fiarit!

in actu Fidei.

Ulterior ratio defumi poteft ex

1

v'g PK

nHP, 193.

"m

Dices 2. Quivultdate pro elemofyna quin- 99 -

j p*

uead íubievandam pauperis miferiam , exercet

modO

fit

E

mpliciteractum mifericordixz , & tamen non

g

volt virtualiter dare10Q.imó potefl expreísé nol-

le dare 100. fimiliter qui vultfübievare miferiam

ij

c;ælüm

unius pauperis , nonhoc ipío vult fublevare mi«

hr

Íeriam

ito

"Articulus VT

4

feriam aliorum :

ergo fimiliter in noftro p

Nb ad

Refp. mego- 4nt. illum abfoluté & fimplicitet

piium : f

exercere actum Mifericordiz, qui, dum tenetur,

oypoftum

& poteltíublevare miferiam pauperis,dando 10Q.

V jri), a

antüm daret quinque : unde ad exercitium Mi«

LUPT

fericordis fimpliciter requiritur ea a&tüs perfe-

) Wii: «

&io in ordine ad obje&tum formale talis Virtutis,

AU

METET

ut quis ficmifericors abfolu

té, & non folum fe«

|

At Ofhte

a&tum charitatis erga

cundüm quid : fic etiam ad

|tthiaig

Deum, qui dicatur talis fimp

liciter & abfoluté ,

l Vr

requiritur tanta perfe&tio versus illius objectum

Pnoto

forinale, utvirtualiter contineat fugam emniurit,

RUL CRIO

iter DEO difplicere & ladere

qua poffunt grav

M

charitatem , fitque virtu

alis deteftauo omniü; qua

) iffll[lbus,

voluntas tenetur dete

flari : unde hoc ipfo,

quód

1 lflüns g& :

quis dete

fteturunum per a

&um perfectum fim-

Ts W

]iciter ;

& (ufficientem ad juftificationem, dete«

Id

ftabiturfaltem virtualiter reliqua.

Cujus Rarie

hominis pro die

ll thmm Sx

eft : quia Dzus voluit ex parte

eum €iie 2e

Xlslnn

fpofitione ultima ad juftificationem ,

LU

veríum faltem virtualitet ab omni eo , quod

Dzo

MM

poteft gravit

er difplicere,

cim per juftificationem

acceptetur h

omoad ftatum amicitiz feu

charita-

t

tis cum Deo,

omnis autem gravis offenía fit

lltm i

fimpliciter contra charitatem DEI.

Ihj j

tivum divinz

I

400

Dices. 3. contra num, 394« mo

L

m

€

haritatis feu bonitas divina non poteft moverea

Qm à

deteftationem mortalium ,. nifi etiam moveat a

|

ET

deteflationem venialium : erg,

ó nen poteft dati

fit deteftatio etiam i:ter:

Wllim!:;

perfe&a contritio, quz non

Mf

venialium, axt. prob, bonuas divina mo

vet 1ndt.

yifk l

'mWI&l

i

É

D atl 4 u

"n contrittoperfetla eie,

3f

Mro di

vifibiliter ad excludendum omne malum fibi op-

ynplicit

polfitum : fed pecca'um veniale etiam minimum

f fenet

eft oppofitum bomtati Diviuig $ ergó. zzin. patet,

TO

m4j. prob. nam bonitasdivina hoc ipío , quód ha-

qium

beret (ibi aliquid mali admixtum , non eflet boni-

dl

tas Divina : ergó indivifibiter excludit omne ma-

i Vr

lum ; ergo etiam indivifibiliter movet ad exclu-

Volünrh

dendum omnemalum 5 in tantum enim movet

riuisetg

ad excludendum , in quartum eít exclufivum

t

illius. — Verüm folutio hujus patet excir. » .394.

T

€ feqnente ; ant. enim [olüm eft verüm de per-

TT

fecla contritione in. primo gradu. non autem de

1]

*

.

& inftantia eft. in a-

omni contritione perfecta

u

lijs Virtutibus, utpatetex zs» cir. fic gratia

T.

fan&tificans eft participatio nature divinz exclu-

n

dentis omne peccatum etiam veniale , & tamen

nonem,dw

ftare potef cum peccato veniali, Idem eft de lia

(j

bitu charitatis.

pf

. Ex his inferes , neque tequiri ad contritionem40E

1

á

perfectam, uc quis omnia mala DEO extrinfeca

)

quudl)lü

detefletur füper omnia ; nam aliàs fequeretur ,

Wüil

quemcunque volentem elicere contritionem per-

p

T.

feQam debere re ipfa paratum effe, imó actu (ub-

jj 0i

!

ire omnia mala, per qua videt averti poffe à Dzo

malum aliquod extrinfecum : quodnimisdurum

eít dicere ; (i enim flare poteít perfecla contritio

'uVllmde

n moï((l

cum actuali peccato veniali , imà cum peccato

ol

gravialieno ,absque hoc , quód àme impediatur

j

TY

"L

vel tollatur, non omne malum Dzo extrinfecum,

etfi poffet, tenetur avertere eliciens contritio-

"

nem perfectam « unde licét amare fit bonum vel-

T f

le,

E

Articulus — VT.

ü

3)'3—

le , non tamenrequiritur ad contritionem chari-

tin p

tontitioner

tate perfectam fuper omnia , velle quacunque

bona Dro extrinfeca , ut bene arguitor ex dif-

quieum

ficultate eliciendo talem a&tum ;fic enim homo

,; Aigyeoy j

| "tiemony

nunquam aut vix unquam eliceret a&tum contri-

LT im;m

tionis perfe&lz , fiquidem vix aliquis eft, qui ve.

| t

lit faltem efficaciter Dzo omne bonutn extrinfee

cum ; alias cenim, quacunque fcit effe ad glo-

LT

ziam DEI , & placere DEO. deberet velle , & re.

fs

[ pnt

ipfa przítare vi amoris efficacis, quod onus vix

ullus certé imponit fibi, quantumvis perfediam

/ Vil

"üpdlty

Contritionem conetur elicere

l

Dicendum 3. Ad perfe&tam contririonem

"Df o

NT

491 on requiri diftin&am recogitationem omnium

U"d'Pmlirens.

pecatorum, — Ratíoeff 1. quia fzpe non eft pof-

fibilis talis recogitatio , ut contingit in ijs » qui

L ET

N

repenté ad morteminfirmantur, — a. Quia dolor

de peccato commiffo propter Deum fuperomnia

EFP

Vrf

j f(läm md

dile&um eft fufficiens ad juftificationem extraSa*

cramentum;fed contrio perfecta de peccatis etiam

lh

MT

$d

?«H[(]m-.l d I

folüm inconfufo cognitis v. g. quatenus Íunt of-

fenía Dei, efttalis dolor 5 ergó.

Et taliter di

mf'lmäll(eh

ntur jufbficati Zachzus & Magdalena, dum

"Qp fit

&U

Atf

fubitó ad Deum converterunt j nec videtut

fuiffe poffibile humano modo , protuncfe refle-

u q

VTT

lere fuper fingula peccata ob nimium eorum

D

multtudinem. 3. Quia promittit DEUS Ezech.

18. gratiam peccatori.qua bora uel tempore inge*

suuerit, G. tamen frequenter nec inter horam

poteít quis omnium fuorum paccatorum recore

dar, Demuüm recoguationem diftinctam om«

um

nium.

Utrig pevfetla contvitro chc,

£

m du

nium peccatorum neceffariam efle ad perfe&tam

um

contritionem , nullo fundamento probari poteíl;

urerd

quod euim dicitur //a: 5 g. recogttabotibi omnes

m hn

4nno5 peos in amaritudine anima mea , velfolüm

commemorat facla (zn&torum absque obligatio-

um cat

ne illosimitandi, vel proponit recogiationem

fl g

peccaterum. tanquam utilem. Pariter dum Trid.

m exttd

€tt, text. fa. interpretatur. de diftincla peccato-

ff gb

"00

tum recogitatione , folüm dat confilium, non im-

ponit prceptum.

d oms Y

Nihilominus, dicta recopitatio neceffaria eít

1 pezfe&ü

faltem poft contritionem,quando poít hanc urget

O;v

przceptum confeffionis 5 judicium enim Sacra-

n

mentale requirit diftinclam cognitionem caufz :

gonch '

unde poenitens obligatur , ut, quantum poffibile

efl;peccata fecundüm fpeciem & numerum expli-

vip t

€et ; quod tamen nonfit propter contritiouem ,

[ ul

fed propter formalem integritatem confeffionis.

| [upuomfü

Sic etiam intelligendus e(t $. D. 4. 2 8.. de verit.

Mmtm, l

4. $. 4d 4. übi ait , recogitationem fingulorum

m

peccatorum debere falteur fübfequi juítificatio-

emliM

.ll

1

nem jam ante habitam per contritionem.,

Pari-

j

V

terquando viranda eft occafio proxima*, vel eft

"

facienda reflitutio , requiritur: diftincta reco«

; ? E

giþatio, quiatunc fieri debet examen circa dam«

u

i

nifïcacibncs & frequentiam

- lapsüs,

J

r

y('

»MW

jl

*ä*

jnul

orif!

gt

u

&

j

m

AETL

«6(554)50

] Q:.(mad

Ditesdun

Lt

Anricurus V.

| lpaü fropof

j r, qu

F Ouomodo ad veram con-

df po

; tiit drpgm

| érittonem requiratur propofitum

ia p

"ia

vitandi peccata in fwiu—

yum ?

N

RLT

E difficultas movetut propter verba Ti«

à trgä dr

r

2043

dent, f£ff. 4. c. 4« ubi contritionem dicit

eífe Jolorem ac deflationem de peccato commi[jo

l ii

euem propofito non peccandi de cetero,hüncque cos-

Al dari

tritionis motum femper faiffe neceffarium ad im»

Vaf

etrandam veniam peccati, Et /eff. 6. & 6, ad ve«

L

| t

ram Ponitentiam hocpropofitum requirit, Ifiem

docet Florent. i& Dec. Eugenij. Conveniuntautem

| OR d

DD. neceffarium effe hujusmodi propofitum fal*

LL

tem virtualiter inclufum in contritione ,quatenus

Mm]on PM

N

ad juflificationem obtinendam homo debet efle

b Ine f()fm

averíus non folüm à peccatis prateritis, fed etiam

futuris & confequenter faltem virtualiter habere

Mm" "

debet propofitum non peccandi de cetero.. Diffi»

cultas igitur folüm videtur effe, utrüm requirctur

M

LT

propofitum formale non peccandi de catero , ae

Pj

D

f

Ximé cüm occurrit difponere de futura vita,

lü'w E

quando peccator contritionem elicit de geccatii

.

l

hh Wt

gprateritis j

1i

mpiceus

M

Quomodo 4d uievam contritionem drc, 3ff

H

Dieendum

*

Dari. poffe contritionem perfe-40$

Gam fufficientem ad juftificationem cum folo vir-

tuali propofito in ipfa contritione inclufo. — Pro«

(

batur . quia dum non potelt effe formale propo«

fitum, dari poteft perfecta Poenitentia, feu con-

;aätum

tritio de peccato prateriro ex motivo chariratis ?

fed perfe&ta Pcenitentiz correfpondet infallibili«

l]s

ter juftificatio à peccatis , nec credibile eft,Deum

requifiviffe formale propofitum; quando illud ha-

beti non peteft , & tamen adeft posnitentia perfe-

la , ergó dari poterit contritio fufficiens ad jue

iil

flificationem fine formali propofito. msaj. prob.

a

nam quidquid requiritur ad contritionem perfe-

y r

naytih

&am , dari poteft absqueeo; quód occurrat quid-

quam circa futuram vitam feu peccata fub circume

m

ftantia futuritionis : fed tunc non poteft dari fore

h 6.15:4'

male propofitum vitandi in füuturum peccata , u£

i

a

patet ; aliunde effentialis dependentia contritio-

n!umauf?

yli

um

nis vel dilectionis DEI à propofito formali affig«

Q

nari non poteft cum fundamento : igitur poterit

K

q'M

9/

,v((f

effe perfecta Pamnitentia fufficiens ad juftificatioe

nem ine formali propofito non peccandi.

Cosia

tl

g

il

j

fitmatur 1, ex "Trident. quod loquens de contri«

tione requifita ad Sacramentum Poenitentiz ait z

»uwv

nglll!!

féff. 34. . 4. attritienem fufficere , fi voluntatese

peecandi excludat ; quodfieri poteft fine propos

z

(f

M

fito formali, Et cap, 3. affignansa&tus poenitentis

& partes intrinfecas Sacramenti Penitentiz.integ

,AQP

(

as numerat exprefsé & formaliter contritionem,

quim meminerit propofiti : ergó argumentum eft,

j

J

quód fine tali propofito d:riu go(ät Pesnitentia.

Arti?ælm F.

£m

356*

Nlitus,

Sic etiam in Scri

pt. infinnatur. Poenitentia joftifi-

ToVinutise

iropofiti,utjeft illad Da»

cativa absque mentione p

"

Domino ;ltaumque ait

;cccarumzan

vidis z. Reg.iz. peceai

Domings quo-

BLm

S. Textus , audivit ex Propheta :

*

Md fl

eccatnm 1

b

ubi Auguft.

que transtalit p

i irdere

bomil, 41.tre5 ;

inquit , /jlz'gäæfnnt peccavi s fid

a facrificij coram Doe

ld

de bis tribus /);'!!m(m ftam

2/5150 ajcmd:'t in Calum.

Ex Chryfoft. bom. 9.

A eff

f

eccatum. Cone-

; 3GIJper

Torm

de Panit.dic: peccavi , C fotviftip

líuper omnia

Telatty

vmatur 2.à paritate dilectionis DE

ft absque formali dolore ex

Attn.

que juftificare pote

num. x j 3. ergoetia

m Poenitentia absque formalí

-

Pt

l»'ffs ttip

ropofito.

ominüs vera con

tritio tegulariter non eft

ïoh.'am tiü

o6 Nihl

fine propofito form

ali & exprefl

0 non peccan i

ais

CPatet, 3. ex Concil.

'Irident, &

Vadyy

de catero.

Florent. cir. iv a. 404-nifi enim formalepto-

lï':mwæ ot

pofitum requireret

ur, ied folüm virtuale inclu»

( &üma&æ V"

adquid Conc.dam

|u

1

ia

fum in dolore feu Poenitentia,

defcribunt P'oenicenciam necefl

ariam ad jullifica-

*

d

onem feciffent

tionem , pr&ter

dolorem menti

NT

de verba Concil. & PP. debent in

| Jï-llllvæ'

propofm? aliun

quando fieri poteft, ut di-

T

proprio (en(u intelligi ;

Xb ngm.,1jj: nec etiam O

bícuré colligitur id eX

A

erverse, di[cite bto

La

D

Script, Jfa. 1. quiefcite agere p

nefacere, Ex.ech, 18. facite vo

bis cor novum G'6.

thDPe

(it valde utilead

]i

VVWU

prafertim, cüm hoc pro

pofitum

Patet a. quia liC

pf Omm

V

vitanda peccata in futurum.

meliis conciliantur textusScrip

t & CC. dum a*

P ODIEI,,

EU

E

ullam gino

^ d'"t ,

licubi requirunt propofitum , alibi. vero n

de eo mentiongn faczgþt , ut bec GC préori.

nutl.. | ""que;* r

p —

"

Qnuomodo 4d veram coutritionem ö"c ; f?l

ia pl

vidimus. Tertio , quia voluntas ab aliquo moti«

vo Virtutis efficaciter determinataad deteftandum

ii D

peccatum tanquam malum oppofitum , eít &que

iimqui

n

determinata ad illud fagiendum füb ratione futu-

b p

ri,quando fub tali circumftontia. reprafentatur ,

v

quàm fit determinata. ad illud fugiendum , aut

av

odió habendum fub ratione prateriti ; ergo fi

ol

voluntas efficaciter movetur ad deteflanda pec-

cata per formalem actum doloris , quando re-

um

pratentantur praterita, ut dixi g. czt. move-

ht qny,

j ii

bitur etiamad propofitum illa vitandi,quando re-

*

practentantur ut in futurum committi poffibilia

LJ

d

aliàs enim talis non videtur habere ulló modó pro-

;ritcrn""f:i

pofitum etiam virtuale, quod aliud éffe non vi-

detur , quàm efficax determinatio voluntatis , pet

" pf;ad&

"Ti

quam a&u & formaliter haberet propofitum, fi

r

memoriz occurrerent peccata futura , prefertim

cüm a&tus Virtutum , qua à prudentia regulan-

gt

tur, qualis eft contritio, ordinarie & regularitef

dCun(fïf*

IW'

u

l

habeant adjun&tam cautionem de futuris, qua eft

IP

actus proprius prudentiz tanquam Virtutis cone

p

fultativz,

o&tw

- Penfatis hifce rationibus re&t& monent DD.4o*

communiter ( etiam ij , qui fpeculativé loquendo

l Iu l

T

exiftimant, non requiri formale propofitum ad

iil

r

juiïiücacionem) omnibus fuadendum effe tale

Propofitum , tum propter fententie oppofite

Z

CUW

, 9

probabilitatem , quz eft tutior & valdepia, tum

( pl

Propter uulitatem maximam formalis propofiti

in ordine advitanda in fururum peccata ; tum

s.

[l

PW

defuque cüm rariffime etjam juxta ipfos contin-

3

gere

p —

aMh:viiculus p

fin

o

ere poffit, non dari formale propofitum in eo ,

| BIN uI

LU

qui perfe&té conteritur de peccatis. prateritis ,

dum occurrit difponerede futura vita, qui non

|. Jitt i

E

proponeret formaliter vitare peccata in futurum ,

valde effet fufpeéta illius Pocnitentia : & ideb ad

Q iolm

hoc formale propofitum inducendi funt Poni-

"g,

! eenzes , antequam impendaturabíolutio. — Si ta«

V,

men cenferetur quis füfficienter contritus , & ti-

| Uttinnd

meretur periculum , dum fieret mentio de vitane

L

disin futurum peccatis , poffet abfolvi absque eo,

LT

Wi il

quód fiat mentio de propofito, cüm prudenter ad-

eífe fupponatur. Ita DD. communiter,:

| ii p

L

408 Dicest, contrauum. 4Of. fi fuffigit in aliquo

cafupropofitum virtuale, tunc non magis requi-

| d

ritut propofitum non furandi, quàm non peccan-

, gj

di,

Deinde fufficiet etiam virtualis Poenitentia

t D

inclufa in propofito adSacramentum Poenitentiz,

Refp. negaudo utrumque ; nam propofitum non

| P'UPWPOHI

furandi includitur folüm remoté in contritione ;

| 'W,ut

quatenus hzc continet proximé propofitum ob-

L. df

Íervandi omnia pracepta, confequenter etiam

1 rcglfiaritcrg&

praeceptum nonfurandi 5 aliunde hoc propolie

PA ln [

E

tum eít folüm particulare : quod non fufficita

W Dj

veram Poenitentiam,ut dicemus.

Formale au*

"g

tem propofitum fine formali Poenitentia neí fut-

tlllï an

ficit, quia ubique CC. & PP. requirunt Peui-

"Ul

tentiam feu pium animi dolorem , quibus exptie

R 'uf

mitur Pcenitentia Formalis , ut poftea dicemus 5

u';["

[ À

P

non veró femper propofitum., ut patet ex diclis.

*&Vlm

Imó propofitum. faltem fecundüm fenon videtu£

] ti]:u

Mltrg

effe contritio vel Poenitentia virtualis, fed adfum-

I'ap:

m

R3

mum

t

Quomodo ad veram eontritionem &

jf!

mint

mum rauone intentionis prluppofitz ad propo«-

retenlhs

» fitum, qua voluntas fuum motivum profequitur,

TL

Dices feeundo contra' num. 406. propolitum

fonit

non peccandi de cetero non eft actus panitentize, 409

T

que iolhm veríatur circa peccata praterita ex

n Püïti'

"um. 99.

ergó non requiritur ad veram con«

Q, U

trinonem, — Feff. nihilominus propofitum pere

ug,& lr

tinere fecundarib ad. poenitentiarn , & effe illius

p dendt

a&um imperatum , quandoquidem à poenitentia

dsqu

ordinatur ad proprium finem compenfandi Dro

injuriam illatam.

Univerfaliter autem de hoc

u

d

propofito pro confeffionali setas?. Authores 1,

TL

se&téagere confeffarios , dum non abfolvunteos ,

qu! expreísé nolunt proponere in futurum vitare

gt

gt

peccata, quia dató , non conceffó, quód etiam

QW&W

tünc, quando peccata in futurum memorig oc-

€urrunt , reperiri poffet dolor fufficiens fine fore

hgt

mali propofito , id tamen fieret folüm in cafu ra»

ofuumü*v*f

17]

rillimo , ut fatentur etiam Adveríatii citati:

gt

[b

unde deffeCbus talis propofii formalis faltem

P0x

yp

T

regularitereft. fignum manifeftum fi&ti doloris.

Malé tamen faciunt confeffarii , dum nolunt ab-

uf

i

folvere peenitentem , qui proponit vitarein futu»

"t

Ffum peccata , fed timet in ea rur(us incidere ;

TM

nam.talis timor natutaliteroriri folet ex humana

j

quni

inconílantia & fragilitatis confideratione , qui

!

Optimé confiflere poteft cum di&o propofito,

us

ANotant, 3. difcrimen effe inter propofitü vitandi, 19

j

n

:eXü

(id

venialia & vitandi mortalia;jnam cüm unum mor-

j

talenon poffit remitti fine altero,bené tamé venia-

le; propofitum zequifitum ad remiffionem morta-

lid 3er

g

4

»'are-,

ts

Aeticulas

F

Qu

360

lasll

lium non compatitur fecum actualem vel Phabitü-

alem affectum ad aliud mortale , beneautem pro-

a dítag

po(num requifitum ad remiffionem venialium,

quim l

Deindethortalia omfia divina adjuvante gratia

quavisfr;

vitat! poflunt , venialia autem fingula , fed non. mmmmx,'

omnia absque fpeciali privilegio , ut' communis ] ln

oraffirmat, & videtur varis in lecis docere

ts

S. D. endé propofitum vitandi venialia noneft

Va

ficac propofitum vitandi mortalia, fed pro-

m

pofitum , virandi venialia eft vitandi omnia ,

| nl dic

rout humana fragilitas permiferit , & fin«

| Wg.

gul

aabfoloté, quia aliter vitari fpectatá gratiá,

; rlufi

qua communiter dari folet ,non poffunt.

"De

ial Til

R.hodes tamen exiftirnat , fieri non poffe , ut quis

N

offit vitarefingula, quin poffit omnia', quandó

jl Tunte

colle&to conftatex pluribus fucceffivis, quia poffe

NIUT

vitare o:rnia , aliud non eft, " quàm poffe vitare

Witggi.

fingula, & folüm tunc quis non poteft vitareom-

M

]

nía , quandó diftributive aliquod'efi , quod vitare

tjirar:

Jutgi

non poteft : unde fi proponam efficaciter & abío-

rui Wä&fr

luté vitare fingula, neceflario propono vitare om*

hi n

miacollediveé; nam etiam juxta Adverf. inquit »

Oiro o

velle vitare fingula feu omnia diftributivé efl velle

any Odo

vitateunum, finon vitavero aliud : hocautem

L'(mmüdo

non eft velle abfoluté vitare fingula , fed folüm

knlll]D

Ti

conditionat&, confequenter fivolo abfoluté vitare

aj

lm

fingula , volo etiam vitare omnia.

Hinc judicat

T

pofle effe propofitum vitandi omniavenialia etiam

T

colle&ivé , quamvis hoc fit moraliter impoffibi*

N

f

[

le , ficut poteít quis proponere , fe vitaturum pec-

i

Q

Eü !

catum, quamvis propter inveteratam confuetudi-

A

LY

nenllïfciac, feillud nonvitarurum ; ficenim. vo-

p

j Quomodo ad veram centriteenem cc; 361

A hl

Juntas faltem fertur in hoc objedtum irnpoffibile

ütempto

actu efficaci ex parte fubjecti ; poteft enim dicere:

venidt

quantum eft ex me, volo vitare omnia venialia ,

Cate-

m gm;zt

quamvis fciam , me illa non vitaturum.

rüm in praxi propofitum univer(ale non peccón-

ld nm-

2

tomim

di venialiter fieri folet. vitaüdi alia univerfim ,

proutineexercitio evitanda occurrunt

s i

jit nont

humana fragilitas permiferit.

;& prölft

d g

Notant tertio , ut hoc]propofitum fit abfolu-411

jj ov

tum & efficax , feu abíoluté & efficacitet exclufi-

£ Ml

vum omois affe&tüsad peccatum ,^ ac perconfe-

quens fufficiens, noneffe neceffarium , ut fe ex-

f p

fir

tendat ad vitandas occafiones peccatorum remo-

'Oül j G:LF

tas, inquibus homoraró peccare folet, aut fo-

ul

let frequenter virare , fed fatis effe, fi fe extendat

"

j

ad vitandas occafiones proximas , in quibus atten-

s

1 ,-fvï;fiü

tis circumftantiis pcenitens non putatur vitaturus

juet

peccatum , quia hasoccafiones tenetur quilibet

vitate juxtaid Zartb, 8. fpes vel imanns feanda-

g

lizat tegäb-/c-inäe 'eum , & proiice bs te.

j"

: D

ygüm'

ANoflint quiffio, cüm penitens poffit raliquan-41 £

l imm[*

M

Ws

do vitare occafiones proximas absque fuo ^ gravi

incommodo, nonnunguám veró non poffitfine

rl][lïi(.W

,Jf

dncommodo gravi corporis, famz&, velfertuna*

u

Tum,inprimocafu , quinon habet propoGrum

;; follllä q

vitandi talem occafionem , o(tendit, e neque ha-

i l'udifä

bere efficax & abíolutum propofitum vigandi in

,gnlülläe

14

Quturüm peccata , przefertim f1 in eadem frequen-

r lmijo[IA

ter recidiffet, ac proinde huic erit abfolutio negan

il

daíen differenda, nifi priüsferió proponat vitare

at

qui"

occalionem illam, Jmoóíi fepius recidit intrà

n

r

j

Zy

. breve

y

-

32;"

"eyticulus V

Qu»m

breve tempus , differenda. erit abfolatio , donec m

opere ipfo oftendat, velle fe occafionem dcfereret

tj

uti facere folent prudentes C

onfeffarii cam eo,qui

lecaedia)

flat

und,, e

aliquoties redit ad confeffionem , & manife

1

idemonus reftituendi , cüm poffit reftituere , &

fuückns, Pj

inprioribus confeffionibus dixerat , velle fe relti-

- m&wmm

tueze , quinon abíolvitut , nifi reipfa re(litutio-

gl

nem faciat,

D

L

y

Alii veró , quiabfque gravi incoiodo non pof-

p

" — funt deferere occa

fionem proximam peccandi, ab»

iaf

folvendi funt, etiamfi faepiüs redeant cum eisdem

| Vitümy

peccatis , nec velint peccandi eccafionem deferere

M d

dummodoó (ufficiens habeant propofitum vitandi

ET

peccata. ipfa.

Ratie eff : quia cum tanto 10«

iirelt u

commodo non tenentur illam occafionem vitare

Oütio,n,'(;,

& ex alia parte manere in occafione , non ell ex

tf

fe peccarum], neque adimit animi libertatem:

undé confiftere pote(t cum peccati deteftatione &

"t

fufficienti propofito adhibendi diligentiam ad vi«

"ISQU j

tanda peccata.

nihilominüstales parati effe de»

bent uti falutaribus remediis ad vitanda peccatas

al ,I[æpl

MT

illis przfertim , qua fuggeret prudens Confeffa-

htj

a oratione , quoties'a

rius , v, g. jaculatoria aliqu

"i

TU Id ]

tentatione invaduntur , confugere ad DEum , uti

UAW :

eft illa : D Ess in adjutorium meum intende &'c.

iïm dl

cor mundumerea in me DEus fe.. velad B. V.

l

[

!Mnm

Succure Domina & Mater mea Q'c. Similiter, ut

mpm

M

auimum convertant ad certum objedtum , quod

Veh

D

à peccato deterrere folet, v. g. ad crucifixum , à

Ti

inferni poenas , ad mortem &c. velut poft laplum

"'muk

nt tüit«

h

L gh

J]gg

faciant aliquam pæni:ent?m ; V. g, Iecite

ferere

—

D

(*

emode ad veram tont?i?imcm . ;;6 ;

10,

lt

ferere flexis genibus, geftent cilicium fequenti ho-

] dcfmrg

ra,autjejunent die fequenti &c, quando enim

um n

hac media libenter acceptant, aut ii$ utuntur, fig-

munidd

num efít , eos habere dolorem & prapofitum

fitucl

,

fufficiens, prafertim fiin confeffionibus fequen-

n

tibus numerus peccatorum minuatur:quz omnia

melit

confideranda fun: à prudenti Confeffario fecun-

dàm diverfas circum(tantias;neque enim facilé ne»

,dononpoi

ganda eft abfolutio , fed folàm quando apparent

manifefta fig

;cccmdi,ä'

na,quód in poenitente non reperiatgt

qu tï?k

dolor cum propofito emendationis.

yndte

Circa abíolvendos recidivos, qui absque €X-414

hl vutd

ttinfeca occafione in eadem — labuntur peccata,

? u

major eft habenda facilitas , nequede&iegadaab-

folutio , nifi appareat fatis manifefte defectus do-

1

(

n

loris requifiti , przfertim fi parati fint uti remne-

Jberi

diis affignatis vel aliis fimilibus ad vitanda peccata.

i

Verumtamen , advertere Oportet ; utrum poeni-

a

tens;qui in idem peccati genus,ad quod valdé pro-

g

pendet ,|ízpiàs prolapíuseft , aliquem adhibeat

h

T

conatum; nam fiindies frequentiüs idem pecca-

ul

tum committir, timendum erit, nedeficiat dolor

n

h

Yequifitus ad valorem Sacramenti ,

qua ip.re pluti»

DEW'W

müm valet prudentia confeffarii,

;;IMJ

1]

"AWoetant demgss

» propofitum vitandi venia-4r f

M

lia

» Ron effe neceffarió ita firmum & efficax,

lil

g

u

iicut'propo'ütum vitandi mortalia , neque ita mo-

m

Vere animum ad fugiendas occa(iones , ficut mo-

o

vet propofitum vitandimortalia ; cium enim hzec

jl W

It multó geaviora animg mala!, &]difficilius

j

nes illa

s

(

longé incur*raat,ug » honita paffim occafio

k €Conm«

364

Articälm P.

hu

lterihs infe-

commitendi contingunt. Exquo u

«t n

aremifio

rant, facilius poffe abfolvi foepius relabentes in ea*

dem venialia, quàm relabentes in mortalia , eo

Qultivg,

qu

ód ille relapíus non ita fit indicium defe&us do*

Try, f

É

loris ac propo(itia

d eorum remiffionem necelfa-

iltquit

n rj

rii, quia

provenire poteft ex frequentia occatio-

mum, à quibusremover

idis faciliüs excufari quis

| m

poteft, q

uàmà remotione occafionum ducenti-

| nf

fl (o

um ad peccatum mortale.

E

| mumH

AR'I'ICVU,LUS M

fütt dre

L

In quo genere caufe Con-

|. Jftri

tritio concurrat ad vemi[fro-

! dm' TU

Wt v

nem peccatorum Ls

inten

P"Uäpm

Dwertendum primb

: fatis. conftare apud

4!6-A1

Omnes , poemcentiam, ut virtus eít

, effe

D

f d

aliquo modo caufa

mremauffionis peccatorum , ut

Serpture & Patrum cit. in

LT

colligitur ex locis

Eo:um &

uum.A37.C feqmq

uibus poenitentiz tribuitur ree

Si qua igitur difficultas hac in

LT ,

mií(io pe&atorum.

i

] j

40

re eft , eftfolüm,ant

n hoc vel in illogenerepoe

nitentia fit caufa ?

mnum

M(lemo

Aduertendum fécundà , qubd, ut reCt notat

gt

* sSuarez nu

K um

lla poffit effe dubiratio de caufabilitate

Tij

in genere cauíz finalis:

con(lat enim , poenitenti»

d

am non eífefinem remi

ffionis peccatorum ; ed

L lii

potius é converío.

Praterea c*ettumieü-,»vinu-

d

tem

ndgü,

—

]n quo genert can[a contritro dc,

6f

tius i

tem poenitentiz feu potiüs actus illius concurrere

nites ia

adremiffionem peccatorum in genere cauíz di -

ndlia, d

Ípofiive. « Vide S, Th. 4. 89.47. 1. 44 2. Conc,

fethsdr

Trident. feff. 14. c. 4. ubidicitür , contritionem

nX fuiffequolibet temporeneceffariam ad impetrane

)u* sdám veniam peccatorum , & in homine poft

wünp :Baptifmum lapfo przpararead remiffionem pec-

3 lt

catonim , fi cum fiducia accedat.

Ad idem fa.

citjidem Concil. fcff. 6. . 7. cüm igitur difpofi-

tio ad caufam materialem revocetur , patet , vir-

tutem peeaitentiz in genere caufz materialiscon-

curere ad remiffionem peccatorum ; hoc autem

ulteriüs explicare non eft hujus loci,

(

"dvertendum tertío , certum etiam.mihi vi41 8

deri , quamvis aliqui in contrarium nitantur,P&-

nitentiam non caufare remiffionem. peccatorum,

:

n genere caufz formalis , quafi actus. ipfius fint

"forma, perquam ju(tificamur. colligitur id aper-

un t

t& ex Trid.. £f 14.. Loc, eit .& feff. 6. ubi cum

g d

-€4p. 6; dixiffet, . homines difponi ad . juftitiam

j

pef actum dilectionis DEI deteflationem peccas

gt

torum. & pcnitentiam , fubdit capir. 7.

[

d

dhanc . difpofitionem | fém , praparationens jufifis

;ul[l';mt*m

catio ipfa coufequitur. , qua non. eft füla pes»

"d

,eatorum . vemiffio Qfc.

ubi . manifefle | tradi«

&tur,remiffionem

peccatorum , . efle aliquid di-

gt

flin&um à Peenitentiá , & ad illam comparari e9

"

modo ,quo forma ad difpofitionem. . Idemcon»

j . ftat exaliis, quz ibidem dicuntur , nimirüm caus

imïum' |

-fam formalem juítificationis unicam effe juftitis

lecun-

ngü,fï' fmfu. id efl, pratiam , hanc dari unicuique

»

"

um

E

$

E

366

;Artimlu:v: Vf.

hquog

dàüm menfuram difpofitionispropriz &c. Fufior

l

Tatanha

de hac re difputaio pertinet ad materiam de

410 s

Atcin, n

juftificatione.

Tota igitur difficultas. eft; de

enere Cauí(z efficientis,

ttácodir

duf

419 .ddwertendum quarto : duplicem poffe effe

uzílionem decaufalitate poenitentiz vel actug

Wittidia

ipfius in genere caufz effcientis, Una eít , an

Wittreny

cüm eít pars Sacramenti , concurrat effeclivé ad

l mmï qülil

remiffionem peccati! - altera anconcurrat eodem

o

modo extra Sacramentum ? Quod ad primum at-

ROT

tinet , non defunt , qui negant , & totam efficieré

alem

tiam Sacramenti Posnitenuz tribuant. formz &

Vitam

abíolutioni.

Hanc fentiam aliqui tribuunt D.

"h. in 4. diff 33. 4. 2« 4,1. quafl. . ad 3. G

klusssms

72-

Capre: 24. diff,

g. Ferr. 4. contra Gent. cap.

f ]

16. q. 2. 4. 3. 4d primum, & aliis spud Suarez

Inuhm&ms

Contraria tamen fententia

dif. 18. fé&l. 3.

ATU m

probabilior eft « quam aperté tradit S.'Th. boc aT*

N

düm ait,omniaSacramenta producere gratiam tum

W(BJR"I Rl

virtute forma,tum virtutemateriz,&ulteriüs hoc

l EM

verificati etiam inPoenientia. Idem judicat 4. 7 4»

Mm;m,&

& 1 , ad 5.Eandem fequitur Caj.g, 84. 4.2.Cubiait.

IT

S. Th.in Summa recefiffé ab eo,quod 7s 4. fentent.

kPH

"od

docuerat )Suarez loc: cit. & alii apud ipfum. Probe

Muj

didtut,

llh

m

3.ex Concil, Trid. fef. 14. « 3. ubi

Ü

precipuam vim busiss Sacramenti e[fe

fitam in

N

M

rma : que comparatiolocum non haberet ;

f

hj

nulla vis effet in materia hujusSacramenti, ProP,

U'müngm'

g. exemplo aliorum Sacramentorum , in quibus

j

"t

tam forma, quàm materiaeft a&tiva , ut patet

is'mim

k

-pxæfmimin Bapufmo ; in quo negari non ï:'

—

. Ja quo ngm; eanfa coutritio &cg

"

tc Pt

telt aquam habere vim fantificandi, mundan

$eog

qerim d

lavacro aque &c.. Nam Sacramenta in. tantum

"T

efficiunt , in quantum fignificant: fignificantaus

tem fecundüm materiam & formam ; atque ita

TI

fecundàüm utramque etiam efficiunc. Hanc ra»

TP

toinem jadicavit S. Th. bec art. dum dixit, ideo

m d

in Sacramentis tam materiam quàm formam effe

T

activam, quia ex utroque conftituitur unum Sa»

ytat od

cramentum,

uoum

2Dices ; fi a&tus poenitentis concurrunt ad ju-44s

undit

ftificationem,fequitu: posnitentem effe minifttum

[ füm ;

in hocSacramento. hocautetn eft abíurdum ,&

u

contra communem modum loquendi, juxta quem

T

folusSacerdos eítin hoc Sacramento minifler,

vl

&equela prob. quiaille eft minifter , qui medis

j uöSazJF'

antibus aclibus concurrit ad con(titutionem & ef-

"

fe&um Sacramenti : (i ergó actus penitentis con«

Th

currunt effeclive ad juftificationem,

poenitens erit

miniíter,

st

Ref. nega fequelam, illeenim eft mi-

d

nifler in confection: Sacramentorum,qui adhibet

ormam , & per illam confert Sacramentum , &

|

u

n

g"

elevat materiam ad producendam gratiam , ficut

)

in

ille proprié dicitur Sacramentum feciffe , qui for»

jíin!

"

mam induxit , non qui materiam praparavit ; fo»

u$ autem Sacerdos formam adhibet &c.

g

N

Quodad íecundüm attinet , prima fententia 3j

| hgbcm'?

afferit , aCtum aliquem pcenitentiz,nimirüm con.

tritionem ,

quatenus includit votum Sacramenti ,

ngth

,

effeclivé co

1

ncurrere ac juflificationem 'etiam ex-

[

|

i;!;i

f &r3 Saeram

entum, — VideaturS. Th, 4. 85. 4r,

$.ad

d

3.

d

rticulus: VI,

368

, m

irtutem expellere

Sun]

2.44d 3. ubiait , quamlibet v

tum vitil opqoüti formalt

ter ..

ipeenitentiam au«

bnttio

tum effective : loqui-

tem expellere omne pecca

Ü Ju]

, ut eft virtus , ut pa-

pl

tur autem ibi de pucnitentia

idem videtur

docere 4. 28. de ve-

Mif c

tet iegenti.

contritionem , fife-

ritate ar, B. ad 3. ubi ait ;

Vietigr

bere nifi ratio-

cundüm1e con(ideretur , non ha

lii

nem difpofitionis in ordine ad gra

tiam ; fi tamen

liv

laves,& inclu-

cou

(ideretur,ut habet ordinem ad c

V0t (Onfe

ffective, Ex

hoc

|

d

it votum Sacramenti , concurere €

*

|

Thatdue

tamen. non fequitur, quo

d contritio caufet gmti-

ironk

bet non tam ratione fui ; quam

am , cum hoc ha

| A hmn

fententia, qu& tribuitu

rIferrat.

alterius, Hac

| FFW fett

is probari pote

ft primó jquia con.

M

&ap. 72« & ali

tritio , cüm joft

ificat extra Sacramentum ; dicitur

Piprdr

non fuppleret autem

fupplere vices Sacramenti :

ts

nifi eadem caufalitas , qu& con

venit Sacramento »

'ttias

Secun-

à

etiamipfi conveni

at, nimirum effecliva.

ü«,wxecm

(tificatur extrà. Sacramen*

s; quia cüm quis ju

ol

votum Sacrtmenti con*

!6 l

taüm per contritionem ,

currit ad juftificationem pe

culiari quadam ratione,

L Ts

contritione in-

qüö n

on concurrunt alia vota in

odj

m referuntur

ad alia. prace*

clufa, qu& nimirü

Kitim À

ta: hac peculiari

s tatio alia effe non pote

m

veró caul£

auàm caufalitas effeCtiva , in genere

*"Rtmiæ,

concurrunt ; U

ndé quan-

.diïpo(itivæ omnia vOtaà

ul gmml

tum eítex hoc.| capite,

non magis potei'c tribut

ma&m

juttificatio voto Sacrament

i; quàm aliqrum pyæ-;

"t

QEP torum.

u

n n

: Secunda ' i

W i

p

Ín qgtb ggnere canfa contritio &«

""3/6.'9

expe"m

iaf d

Securida fententia , quam amplc&tor , negai42a

€ontritionem extra Sacramentum concurrere effz«

n

&ivé ad juftificationem.

Coiligitur ex S. Th,

y, p

d t

g. 28. de verit. l. cit, ubi cum argomento cori«

tenderet, contritionem efle cau(am efficieniem irie

Em s flft-

fufionis gratie , quod ibi S. T. negat , reípon-

nifi t

dit primó ut fuprà,contritionem efficere non rà-

w

tione füi , fed in vittuteclavium.

Deinde quafi

at

non contentus bac refponfione, fubdit fecuri-

il

dam aitdue;contritionem habere [olüm rationem

lg

difpofitionisinordineadgratiam, — Ex quo patet,

füi j SW

unc locum non tam favere, quam adveríari

jurdut

primz fententig, — Eadem ratio eft & alteriuslo-

j gattt

j

& , ex . 85. 4. 2. 6 3. vel enim non probat,vel

Q

plus probat quàm prima fententia velit, nimirüm

a

W

J

contritionem etiam ante inflitutionem Sacramene

f

ti pznitentiz inftatu legis naturz & icriptee ef-

[

fechivécauláflegratiam ; manifeflum. enim eft,

»

At

quod ibi S, Th. loquatur de pznitentia, ut eft vir

tmemlwï

tus , fecundum ea, qua illi per fe. competunt

g

t

fed verius eft, ex eo loco nihil poffe colligi. Dum

j

uuu( y

veró ibidicitut, penitentiám expellere effz&livà

j

" Q&B»-

peccatum , 'on eft fermo de contritione , quafi

[

] non

1

ipfa peccatum effective expellat , fed de habitu

« a

panitentia , vel de aCl , per quem panitetis pro-

und(qm

ponit emendare peccatum prateritum , & inge-

oüü [

Tat aQumcontritionis.

Dicitur aurem habitus

I

jotiP

penitentiz effectivé expellere peccatum , quia ef-

ficitadtum, qui ex natura fua tendit ad deftrue

&ionem peccati , quatenus peccathm ut deftruene

difl.

dum eít illius materia. Vaide $: Th. i& 4«

14

4

j

LA;tz'culw FI.

hm

$TO

14. Q. 3. 47« T.

Magis fortaffe obflat , quód

! verba

tidintoto

boc art. habet , panitentiam non folüm ut Sa*

cramentum, fedetiam ut eft Virtus remittete pec-

&din: f

tinment

cata, hocenim modo loquendi videtur fignift-

Yeastefe

cati , penitentiam etiam extra Sactamentum opee

rari remillionem peccatorum ; alioquin fi non

udtigy

,

reruittit peccata, nifiut pars Sacramenti , non re«

hmü'cgais «

mittit ut virtus , fed ut Sacramentum tantummo-

iüllff, m

do: fed neque hoc urget ; dum enim dicitur,

ftitig f

II

p

&nitentiam remittere peccatum non folüm , ut

Sacramentum e

ft, fed etiam uteít Virtus, fenfus

| lf!FTtüiva( (

eít, non remittere peccata folüm ex ea parte , quà

!

eít Sacramentum ,& non Virtus , fed etiam ex

'ititopi

ca , qua eft Virtus , vel includitactum Virtutis ,

ï.[:'ïiï»fnqual

ideft,non folüm ex parte forma Sacramenti

"ltire:

panitentiz , fedetiam ex partemateriz : neque

veró particula illa (ecsmdazm quod &«. fignificats

Rl

A u m

vim a&tivam , qua eít in a&tibus pænitemis,ori-

ri ex eo, quód fint aCtus talis virtutis , ut patet

i Utl

manifefté ex eo, quodadditur , bos a&l babere

um bgt 1

"f p

virtutem pront ordinantur ad claves Ecclefia ,

fed folàm fignificant , vircutem a&tivam non oli

Pt

forma, fed etiam materiz convenire , quamvis in

BENI

utraque oriaturnon ex naturafua, fed etiam ex

NU

infliitione divina , & ex eo , quód fint partes ",

Sacramenti. Eodem mododicimus, Baptifmum | hjj ,

agere. non folüm fecundüm quod confiftit in ver*

ls

I

L

bis , fed etiam fecundüm quod importat ablutio-

|

n

"d

nem , ad ignificandum , quod forma verborum

i

& ablutio fitactiva: non autem ad indicandum ». i,

l

principium talis a&;yitaris effe naturam—aql;:; imm,mbi

1

P.

|

,

Jn quo genere cau[a contritio &c,

CGTE

m qllöd

aut verba, Et hzc íolutio procedit pofito ,

üm u

quód in toto hoc artículo fermo . fit de caufalitate

t

effediva : fi veró dicitur, poenitentiam non folüm

ut Sacramentum, fed etiam ut virtus eft,remittere

h f

entum

peccata , referatur ad caufalitatem in genere , &

non reftringatur ad effz&tivam, uti facienduim efíe

qui hm

yi, N*

fortaffe quis colliget ex refponf. ad fecundzm., vbi

dicitur, remiffionem |peccatorum eíle effectum

| mmmm

jm d!

panitentiz , fed principalius fidei & charitatis, in

nïu*lüm 1':

quibus verbis fermo effe non pote(t de cau(alita-

itois :

te effecliva ( cüm actus fidei & charitatis hoc ino-

;caplf"v?

donon concurtant ad remiffionem peccatorum ,

etiam inopinione Authorum primaz fententiz )

f a

1um me

fi quis , inquam , ita interpretetur, non opuseít

aliafolutione: corruirenim totum argumentum

T

quod fupponit , dictum illud de caufalitate effe-

uf

&iva procedere.

y

Sed contra inquies : S. 'T h. ait , aCtuspaniten. 423

"d

tis, ut ordinanturad claves Ecclefie , remittere

( "[PW

"L

peccata : hoc autem idem videtur effe, ac fi. dice-

T.

« k

u

retur, prout. includunt votum Sacramenti , er-

goex fententiaillius non folüm contritio, quz eft

EWM

pars Sacramenti , fed; etiam . contritio , qua eft

[f

extra Sacramentum , efficit remiffionem ; quli-

fi

ü

betenim votum Sacramenti includit.

Reþan,

I)

"j

h1

idemeffe hocloco , ordinari ad claves Ecclefiz,

)

)

»

atque illis fubftare , illis conjungi , ut ab illis per»

il

ficiatur: vel dicendum , non effe fermonem de

)0[(3[ 4

caufalitate effectiva determinante , ut fuprà: quae

m [

interpretatio confirmari poteítulteriàs ex refP. 24

a mdld

tertinm , ubi dicitur , actus paenitentis ; & qua-

al n

tenus$

Aa2a

h äü

Articului

r

37'2

ais

tenus ordinantur a

d paffionemChrifli,p

er claves',

fidem re-

furoment

& quatenu: ordinantur àd eandem , per

fhria; n

conftat autem ,a&lus penitentia,

mittere peccata:

aof

ut per fidem orai

nantur ad paffi oncmChrifti, non

DEU

remittere peccata effectivé :

alioquin quia hzc

ordinatio illis non defuit in ftatu leg;s naturz po

Tuatgr

W p qw

peccatum , etiam tunc effe&tivé remi(iffent pec-

Vrl

cata , neque nunc remitterent peccata , quatenus

üi!fd, 0 J

includunt votum Sacramenti: qu& tamen prima

jfcios

fententia non admittit — Adde , quód , ut patetex

dd il[ud , &aus

f ]Wnübl': :

ddrgum, fid contra & ex vefponf.

| d jxr Prppn'

faliras , de qua hic ef fermo, virtutis

panitentie

ye-

Jingmdu"

extendatur etiam ad leges nature & ad legem

rf

ef-

terem 5 in quibus ftatibusnon habebat locum

f ium (

ficientia.

Rurfus fit comparatiolcaufalimtis

ffionem pec-

mum, äil,ef!

rarig, quam habet in ordine ad remi

mmm, N

catorum cum cau(alitate Sacramenti ,

& illa huic

caufa effie

| i; lukli]m

anreponitur ,

& tamen gfatia non eft

ciens remiffi

10ni

aE

is peccatorum : ergo [non agitur

T m

hic de caufalitate effectiva pracisé , alioquin non

ndo:

UT

i

praponeretur gratia Sacramento in caufa

ficuti ex eo , quód gratia dicatur effe prin

cipaliot

Ti

lt"eu Tion

caufa , quàm penitentiz Sa

cramentum , non po»

'rl

efficientem , ita exeO »

U((c !

teft colligi, efle caufam

B ln |

uód dicatur Sacramentum pzniten

tiz effe prin-

B

p«

cxpaho

remi caufam , quàm virtutem non pote

tubd

aQus Penitentiz effective concurrere

s

colligi-

[

r

remiffionem peccaterum.

Manet ergó efficiene

entis novzlegis ( neque

llagm

[*

tia grauia propria Sacram

énim eadem virtus fine . fufficienti fundamento

i

h

fir d'B'pt [

mbucnda eft alus ) atqui contritio , Ut |

/icu de

p

fn qmga)ere caufe contritio &r-.

371

illaagimus , Sacramentum non eft , imó nec pats

etdini

Sacramenti.

fidemte

Loquimur autem de efficientia

phyfica ; nam vim meritoriam ( quz etiam ad

at

cau(íam efficientem reduci folet ? neino eft , qui

j

negetcontritioni, Sed & hoc intellige folàm re-

l quia i

fpectu augmenti gratiz, nonrefpectu gratiz pri-

ts

mz, per quam juflificamur ( cüm prima gratia

if

non cadat fub meritum , ut docetur in 7ra&, de

? llilmu'

Gratta , & Merito ) hic autem de concurfu ad

p gt

juftificationem fermo eft.

L

i ga&eif

Inflabis

.

dictumillud , 2594 efficientia gra»3 24.

tM n

tie fit propria Sacramentisnova legis , non eit re-

1 :znim?ll

flringendum adSacramenta in re , fed effe com-

u

mune Sacramentis in re, & invoto,

Sed contra

al

ef ; nam Concil, Trident. feff. 6. c. 7. Baptif-

'-,'mu(aïm

munm, ait, effe caufam inftrumentalem in juttifi-

EII

ïïmïf'

catione, propofitum veró , per quod quis inten-

ll&

)

dit fufcipere Baptifmum , c. 6 numeratur inter

d

"

difpofitiones; quod fignum eft; vim inftrumenta-

f

lem Sacramentorum non convenire , nifi Sacra-

y

n

"L

mentis reipía fufceptis.

Confirmaturt, ex Suae

I

y

fez tom. preced, loc. cit. nam alioquin poffemus

pïw

dicere , non minüsSacramenta in voto , quàm re

q

"] ,m

?fpfa fufcepta imprimere characterem , Baptif-

u,geo;

mum non minüs hacquàm illa ratione applicatum

T ái

omnem culpam & pornam delere : ficuti igitur

| gf |

hos effectus & hac privilegianon licet communi-

oncuffm

Care cum Sacramentis in voto , ita neque efficien-

i T

tiam phyficam , & ficuti , quod dicitur , Baptif-

vlcgls

(

]

mum delere omnem poenam , non licctinterpre-

tari de Baptifmo in re velin voto, ita quod dici-

[

1]

tut

Otu

Jl

Áa3

!

E

1

Mrticulus

VT.

lu

s

tur , Sacramenta effe caufas inftrumentales

,non

tige,qu

Mebnt, i

eít accipiendum nifi de Sacramentis re ipfa fulcep-

tis.

gatumvsc

Confirmattir 2. quia fequeretur , atttitio-

nem extraSacramentum juítificare , faltem quan-

hi

Qu |

do habet adnexum propofitum explicitum Sacta-

Tobontri

ment ; fi enim promiffio facla Sacramenti non

tsiicta

minüs debet intelligi deSacramento inre , quàm

fittünem

in voto, cüm Sacramento. promiffa (it juftifica-

pf

h

tio , pofita fola attritione non folüm Sacramen-

?W'-llm, dln

tuminre, fed etiam votum Sacramenti (quod in

tl

attritioneincluditur , vel illi fuperadditur ) hoc

habebir.

| p(ödu;itgfa;i

41

(onfirmatur 3. Quia vel efficientia phy-

; Ublomin

| t cim

fica gratiz convenit Ííoli prima contritioni ,

j li

que poít peccatum mortale ante fuiceptionem

Sacra.n: nti elicitur , veletiam alijs aCtibus contri-

lionemmm

LX

tionis , qui pofi Sacramentum eliciuntur ? neu-

Wi (

trum autem dici poteft ; non fecundum , quia;

|

ciun hi a&lus non includant votum Sacramenti ,

i

|

l

utpote non amplius neceffarij,' fequeretur, con-

tritioni non [olüm ut includit votum Sacramenti,

! ii

Íed euiam fecundüm fe convenire phyflcä efficien-

Vt!lmus dim

tiam ; quod neque adverfarij admittunt : non

V, qui

L qu fufq

primum , quia fequitur, contritionem homi-

nis nondum juftificati przftare contritioni homi-

u

nis jufti , quatenus illa concurrit ad gratiam pro»

DT

i um&k

ducendam effectivé phyficé, non autem hac , at*

que ita inferioris conditionis effe hominem ju-

U à

flum,quàm peccatorem , quia peccator fe a&tivé

lndüüua[ V

juftificat per fuum a&tum, juftus nonnifi difpolt-

U Aj

Vg

tivé aut meritorié adgratiam concurtit ; ficut e-

nim potiora funt' Sacramenta novaz legis; quàm

-

In quo geneve can[a contritio c,

375

At tt

antiquze , quia caufant gratiam , quod illa non

habebant, ia peccator excellet juftum , fi hic,

lii

quantumvis conteratur , nunquam eft caufa effe-

m

&iva phyficégratiz , ille autem eft ftatim , atque

Iremqu

conteritur. . Simile argumentum fieri poteft fu-

tum t

mendo contritionem de mortalibus nondum re-

mrent t

miffis , elicitam ante füfceptionem Sacramenti , &

It qU*A

contritionem de venialibus ; vel enim utraque

" julhh'eax

producit effectivé phyficé gratiam , vel non ? fi

rtntt

primum, cümcontritio de venialibus non inclu-

ii

datneceffatió vorum Sacramenti , conttüitio ex fe

inr )!

producit gratiam : fifecundüm , melior eft con-

tritio hominis habentis mortale , quàmfolum

T

j

veniale , cüm haecnon fit aCtiva , ficuui ills.. E3-

onir

dem ratione ponamus , quód aliquis ante 1ufcep-

ia

tionem Sacramenti eliciat multos aclus contritio-

us

nis , confideremus jam a&us fequenics poft pri-

d

mum v, g. fecundum , tertium &c. vel cnim ifti

j im,h

omnes phyficé effciunt gratiam, vel non? fi pri-

Sm;mfl»'h

mum , non poteftfimilis efficientia negari aci-

«

bus elicitis peft fuíceptionem Sacramenti, nifi

wau'

velimus dicere , meliorem effe contritionem ho«

i

minis, qui non fuícepit Sacramentum, quàm e-

fif

T D]

jus , qui(ufcepit, ac qroinde fequitur , contritio-

"u

nem non agere, ut includit vorum Sacramenti, uc

.

"La

fuprà

.

Si fecundum , prater e3 , qu fumi pof-

funt ex diclis, cow;raef? : quia omnesactus con-

uhfü L

tritionis antecedentes lufceptionem Sacramenté

j

incladunt votum Sacramenti, atque ita ve] omnes

d

qi

debent ratione voti inclufi efficere gratiam , vel

.

jl

[il

nullus.

li

Aa4

44d

JI'IQ

n

A rticulus V1,

446 M primum incontravium Refp, quod fapplet

frttston

vicem aiterius non femper habereeaudem caufali-

ft,uliq

tatem , & eundem caufandi modum ,' quem ha-

hni

betid , cujus vices fupplet, v. g. vetbum in

Chníi Domini humanitste fupplet vicem fubfi-

d

ftenuiz creatz , neque ramea humznitatem infor»

mat, ficati fubfiflentia creata,

Deus ia Euchas

riftia refpestu fpecierum Sacramentalium fupplet

] DBH*a

vicem fubjecli , nequetamen fuítenratilla in ge«

nere caofze materialis, fedper efficientiam com«

l;

penfat id , quod fubje&tum preftabat , de quo in

| r

tratt, de Euchariftia 227. 268,

-dd s. Refp,

LL

concedendo , quod juftif&catio majori quadam ra»

æmttuuggm

tione , tribuitur voto Sacramenti, quàm votis

Wt

aliorum preceptorum , wego tamen , honc pecu«

tsf

liarem rationem in eo con(itere , quód votumiil-

lud fit phyficé adtivum ; coeteraautem non item ;

'daïikalü g[a

coníi(tit enim potiüs in eo , quod votum Sacta-

lN-

meni fertur in aliquid neceffarium neceffitate

me l

medij : quod non habent vota omnium piacep-

'f" ln

torum.cüm non omnes res,qua funt in precepto,

nl

"Qu

funt neceffariz neceffitate medij,

|

l;

?ltig

2

uod di&tus eft de cfficientiaphyfica, dicen-

]

mp

Iætemm

4

dum etiam eft de collationegratiz ex opere opee

5

H

tpihllo [

perato

probabiliüs enim videtur , neque hoc

' LU "

j

convenire coutritioni extra Sacramentum 5 corte

t

b

tritioni enim fecundum fe hoc nonconvenit , ut

omnes fatentur : non convenit etiam , uc inciudit

MDW 1

llj

li

vorum Sacramenti , cu! promiffa efl gratia ex o-

P æffp*"m d

pereoperato ; promiffiones enim fa&te Sacra-

hientis

! q!law

Pfætrp

45);77 ($e.-

d figt

mentis non füntextendendz ad Sacramentain vo«

maub

to, nifialiquidforté in contrarium urgeat , ut

quiie

rfuprä.

yelbutà

n fb

teiitte

AnTicurus VII,

iB

" [*UPPTGI

De Precepto Contritionis ?

ii g

lia od

Ecquzftio, fi generaliter proponatur de,4g -

H

t,deq.wï:

pracepto Poenitentiz in communi, refoluta

jam eft a. 15 1. ubi diximus;actum aliquem

Jl I"J"'

d t

Poenitenügin moderna providentia effe neceffari-

U

um neceffiate medij ad falutem , confequenter

etiam neceffitate przcepti. — Agiturergó hic fpe-

lsf

jv

cialiter de pracepto contritionis,quam materiam

claritatis

gratiá per qua(tiunculas expediemus.

Y not M

Hinc -

j n',ifW

Quares 1. an detur przceptum contrit'ionis' ,429

feu Ponitentiz perfectz ? Refp. affirmative, Ra-

wl

j

tío efl : quiadatur przceptum reparandi injuriam

D:o illatam , feu fatisfaciendipro illa: ergó da-

ftt i

tur przceptum contritionis. azf. pate? à paritate ;

reparatio enim injurie homini illatze eft neceffaria

ol

x (j W

Receffitate precepti ; ergó etiam reparatio inju-

yn;

riz DEO illatz, ^ Unde hocprzceptumeft prz-

ceptum Divinum naturale; ficut przceptum Ju-

mggm[ 1

yir

fliuz fatisfaciendi homini pro injuria illata , - eft

praceprum divinum natutale tam in (Latu naturae

yutid Ü

p

elevate, quàmnon elevatz,

Confeg. prob. - quia

praxeptum obligansad compenfauonem feu fa»

i

Aa $

ti$»

*

378

Articulus VIT,

l

tisfaQionem alteri preftandam obligat velad ad-

ahsqu:co;

zequatam , fi hac fit poffibilis , vel faltem ad in-

Áenim f

adzquatam & tam perfectam , quàm poffumus :

EUA Præ

fed aqualis feu adzquans injuriam offenfz divinz

lm

non eít poffibilis purz creatura, ut docetur in

n

Jra&. de Íncarm. inter inzquales autem. purz

ol

creaturz poffibiles non eft perfe&tior, qnàm con-

*ttit j

critio chatitate perfe&ta, quz eft omnium Virtu-

"tviefol

tum perfectiffima ex 1. ad Corintb.1 3. ergo. Nedq;

LT

dicas , ex hoc fequi , nos teneri ad contritionem

ïgxïsfa&ionis

in intenfione perfe&tiffimam.

(ontra enim eff,

| "t

uód folàm obligemur ad fatisfactionem quoad

| hodj

fubftantiam & fpeciem perfecliffimam atque pro-

j Oly;

xime difpofitivam ad juítitiam & amicitiam DEI,

catores íeu

ag

qua facit, ut non ampliüs fimus pec

1 Kl lol

injurij Deo. 1mÓ hoc ipfum jubet etiam lex natu-

Nj tb

ralis tum charitatis DEL , ut nimirum , dum re«

(?'l:.' qui i

cordamur peccatorum noftrorum , amoveamus,

AQem n

queDzuw offendunt ,

ejusque amicitiam tollunt,

Atj

is ergafe ipfum, faltem

|

tum przceptum dilection

gt

pro articulo mortis( de q

uo poftea ) ut falutem

dia ad hoc fubordi-

Wtbf

nofttam procuremus per me

il üflll

nata , quale eft contritio perfecta.

[

Tadn

r

o Exquibus Colliges 1. nos obligariad Penitens

Atgh

tiam juftificativam, fub ea tamen limitati

one , ut

Án

Vi

(læ(.

contritio [olüm ante-legem novam determinaté

UT

fuerit przcepta pracepto Poenitenti

a $ inlege

Og[m

Íeu fub dif-

lh]uü f

nova autem duntaxat indeterminaté

Wl

iln

jun&tione, nimirum ad contritionem veladattri-

ii

]

tionem ünacum Sacramento, quod Deus ex fpe-

Mp

cialifavoreinílituit ad . juflificationem hominum

aD$-

i

'""fn[

m

JDe. Pracepto contritionzs?

6

idat d

absque eo , quódadíit difpofitio ultima ad illam ;

m

ofiumi:

ficenim favorabiliorem & magis gratiofam legena

novam praícribendo media plura & faciliora ad

f d

falutem , quod non contingeret , fi prater con-

lo

feffionem etiam requireretur. contritio perfecla,

tef PW

Per quod tarnen non fequitur, quod Dzus difpen-

pm t

Lwverit inlegenaturz ; lex enim naturz . feu Dce-

y lt

nitentiz folüm obligat ad fatisfactionem pro pec-

iM

€atis , non veró ad determinatum modum talis

n

latisfa&tionis, requifitae ad juftificationem, qua

n

inlege nova etiam perattritionem unacum Sacra-

w o

mento obtineri poteft,

nqtqurpjc'

Colliges 2. Ut (atisfiat przcepto Peenitentiz43 g

du o

nonexigi actum deteftativum peccati cominiffi ex

TL

fpeciali motiovo virtutis Peenitenti ; hoc enim

n

neq; ex authoritate, neque ex ratione probari po-

n,dumï'

telt, quia licét hoc preceptum obliget ad fatis-

moveiäf&'

facdtionem,non tamen obligat ad illam faciendam

j P

ex motivo fatisfaciendi feu ex motivo virtutis

f |

d

Ponitentiz ; fed obligat folàm ad illum actum ,

W WM

quo re ipfafatisfit Deo, & injuria illi illata au-

h (

fertür, ficut licet Virtus [uflitiz commutativze

obliget ad reparationem Juris humani lzfi , non

"d

i

tamen obligat ad hanc faciendam ex motivo fpe-

n

ciali Juftitiz commiutativz.

j

j

Dices : Etiamin defectu Sacramenti poteft43 $

TL

obrineri juflificario fine contritione

*

H

(

ergó hac

nec fub difinClione eft neceffiria : m

Atet.

i didw"

"]

quiapotefthomo juftificari cum folo actu dilectio-

poe

al

nis DEl fuper omnia. — 244 bazc objetlionem du«

j

7) hüm'

pliciter refponderi folet, primo diflinq. ant. ejma

P rüe

Aviiculus V1

jto

!

neri juftificatio fine con-

probationem: poteft obu

pl in

vritione formaliter vel virtualiter tali ,

aegant , fi-

gt qus

( fub eadem

ne formaliter tali , coscedust ant.

*

Hf WP[O

diflintlione cou[cquentiam

,

cüm eni

m fufficiat

qm meri

fed etiam dilectio

non folüm contritio perfecta,

firem p

accidens, dum me-

DEI füper omnia (faltem per

quito

moriz no» occurrunt peccata

yad hoc, ut quis

Val a

quftificetur , volunt , utrumque actum fufficere ;

Tb d

ut fatisfiat huic pracepto , quód ratione juftificas

frttja ;

tionis obligat, vultque , ne homo diu maneat ini*

L

2. "6^

|

1

"

N

micusDEl, Alij nihilominus refpondent

l

Wi o

ando ant. & ejus probationem , dicentes ,

pofle

N

uidem hominem juftificari cum folo adtu dile-

| lp

cibilis igno-

&ionis Dei fuper omniain cafü invin

B;

rantim vel oblivionis peccatorum ,

fi tamen de-

daretut

tün i,

inde p

oft a&tum charitatis pgrfc&æ recot

DEUS

üens ,

de his conter! ;

peccatorum , eum debere

Penitentie & doloris

W k hqm

enim etiam exigit actum

tnee

e€0, ut I'CCUPCTC-

ro peccatis , & quidem non id

turamicitiaDivina, quz fuppo

nitur jam recu-

Ifuper omnia,

fe

UM

'perata pe

ractum dile&ionis DE

ut DEO

formalis fatisfactio praftetur $ pote

?'J"Shllmal

fitür[

.enim Deus recipereho

minem in amicitiam ,

lteriorem per Poe-

"Wttttn

tamenexigere fatisfactionem u

i ln

nitentiam.

Et fic etiam intelligun

ruf verba 9.

D dePw

Script.

in fenfu proprio, ut videre eftin »sm.Y $4

[

I virtualiter faltem i?-

T

Unde in ipfa dilectione DE

UI[I, "

cluditur votum de elicienda P

cenitentia formail

fi enim for-

"&iw f

!

ubi peccatum memoriz occurret ;

li P |

rnalis Pocnitentia eft neceifaria neceffi

tate medii ,

eri non

fiy d

fine hac faltemin voto habita falus obtin

q

pOtC :

Tne

»

El

De Präæþta Contrïtioni:

.-;81

inecy

poteít : in voto autem haberi nequit, nifi obli-

t ,.il-

getur quis deinde ad contritionem , quod patet

j u

u

in pracepto confeffionis, qua inítituta eít ran-

quam medium neceffatium ad obtinendam re-

, d

miffionem peccatorum, & ideo quamvts per aQi(i,

dnt

qui illius votum eft , jufificetur homo, tamen

j u[qw

L

deinde talia. peccata confiteri obligatnr

[

quo-

if

modo etiam charitas eft votum fervandi omnia

D

n ]umnü.'

pracepta

s

ergo idem dicendum, quando per di-

a

le&ionem DEI fuper omnia habetur votum Poe-

t t

nitentiz formalis per fe juftificativze.

i p

Quares 2. Àn przceprum contritionis flatim43 z

Q zäu dl]!

obliget poft commiffum & memoriz occurrens

d

peccatum ?. Refp. m communi negative 1 cüm

[ u

nullum hábeatur fundamentum vel titulus hujus

u

1

«oti

obligationis , nec DEO nova injuria, nec!nobis

ij

)

perle loquendo , irteparabile damnum oriatue

1

ex dilatione contritionis. . Unde difpar eft ratio

X XCWM

injuflitie commiflz in Deum , & injuftitiz com-

TM

miffe inhominem, quia ex injuflitia , qua lzdi-

u

(

tur Jus humanum, fequitur novum nocumentum,

ul

fi differatur fatisfactio ; nullum autem affert Deo

nj

Ü

nocumentum novum fatisfactionis dilatio.

De

yttl

u

hoc plura in altera Parte hujus materig , feu in

mr VEI

"Tra&, dePoenitentia ; ut Sacramentum eft , ubi

M )

de pracepto confeffionis.

"

Dices : Preceptum charitatis obligat ad cor-434

)

feClionem fraternam ftatim faciendam : ergó e-

T

tiam ad correctionem fui ipfius. — Refp. awt. ve-

f

rum effe, quandopericulum eft proximum ine

our l

gurrendi novum peccatum , vel amittendi virám

p

&Cernamy

382

"rticulus | V1

4

erernam , qua

liter etiam charitas erga fe ipfum

LT T

obligat. . Deinde hic loquimur de pracepto Poe-

linir DEJ

nitentiz , non de praceptocharitatise

ln gj

43j

Quares 3. Àn

receptum contritionis obli-

et (ingulis diebus

i

e(tivis, ut exiltimárunt qui-

i d

n du

dam apud Dicallillo b/o difg. 3, dub. 7. eb quod

obfetvatio diei Fefti inftituta (it in fan&tificatio-

Vl p

Mu g

nemanimarum ? Rejfj. temen cum communi nt-

V ,

|

ativé : quia non eít fufficiens fundamentum

tn g

j

Ü

oc afferendi ; folüm enim in feftis precipitur

MULIT

cultus divinus ad religionem pettinens , fcilicet

li ttipy

attenta facri auditio , & ceffatio ab operibus fer-

Pánigi

vilibus : quamvisautem hzc tanquam ad finem

n [ il

extrinfecum ordinentur ad. fanclificationem ani-

LTOM

marum , talis tamen finis precepti non cadit fub

inf

|

"tf

praceptum.

Mp

An praceptum contritionis obli»

MR

4316 Qmueres 4

UA

i

et fepius in vita

? Refp. 1. non. effe dubium ,

tl

quód obliget (zpius per accidens , ut fi contritio

Ti

(

judicetur neceflaria ad vincendam gravem tenta-

T

tionem, vel dum percipiendum eft Sacramen-

hr q

zurhommesc

tum vivorum, & fufcipiens fibi confcius eft pecca-

NUUTT

ti mortalis. Tuncautem amiffio Poenitentiz non

eft fpeciale peccatum exprimendum in confeífio-

W

ne , fed indiflinctum v. g. à peccato facrilegij

b

lgol

nti,

Refp. 2. ob-

ii

i5

l

indignz fufceptionis Sacrame

Q

ligare quandoque propter actu

m dilectionis DEI,

i

Á

RI

ex quo fequitur deteílatio peccati , fihoc me-

Yu

moris occurrat , ut dixi wum. 154. ad actum

li

verà dileclionis nos obligarifzpius, probant fe-

lg

A

€, Al

Ü

quentes damnatz propofitiones ab Inno

priml

Em Precepto Contritionis !

384

iif

prima eft : 4» peccet mortaliter, oui atium dile-

ep:o?m-

iowis DEI femel tantim in vita eliceret, cone

demnare non andemus.

2. Probabile efl, me

o

fingnlis quidem quinquennijs, per fe obligare pra

"T

cept um charitatis erga Deum.

3. Tunc folim

v,tïoql

obligat preceptum charitatis,quando tenemur jn-

Vil

fiificari , & non babemnsaliam viam , qua jnfi-

p

eari poffimus.

hm

Utrüm autem per fe fzpius obligetinvita 47

redip.

controver(íia eftinter DD. aliqui enim putant,

! [(ihü

3

*

& inter

folüm obligare in atticulo mortis

pzribus j

hosaliqui judicant-, preceptum contritionis: fo-

T

lim obligare :n. defeétu Sacramenti famel in

jur

vita, & etiam inarticulomortis. | Alijveró, et-

"TL

iamfi Sactamentum Poenitentize fufcipiatur , pre-

ceptum contritionis nihilominus obligare dicunt,

juot

j/

5

faltem in articulo mortis ,. de quo pauló poft.

j d*

Verüm alij probabiliàs docent , obligare fepiüs

Á

j an

invita , quando non adeftcopia confeffarij, quod

probatur. : quiain antiqua lege fapius teneban-

| t

tur homines conteri , ergó etiam nunc , quando

M&W

abeít copia confe(farij. an?. patet, quia praceptá

zil

J

ivinum confeffionis fucceifit precepto centri-

ie

tionis ; ergó cüm illud fzpiusobliget, hocquo-

th

At

j

que obligabit fzpius. prob. etiam cos(ég. quia

h

[

y

praceptum contritionis non omnino exípiravit &

Qu

ed folüm contritioni aliud facilius medium e(t

M

fubrogatum ; quódfi haberinon poteft, adhuc

^

i

obligat preceptum Peenitentiz ad contritionem

u

n

ficut obligat in articulo mortis , ut mox dicemus,

j

Quod

PC'

38

rticulus PIL

atur exeo , quód. Script.' & PP,

: ',514. j ;. D

Quod. Corfirm

paífim gr

aviter inveh

antur in diuturnam perfeves

arttidà,

rantiam in peccato , & dilationem Poenitentie

uíquead mortem, Vocant aliqui hanc obliga-

frtptum

tionem eliciendi contritionem obligationem ;pet

TE

accidens, eb quód plané per

accidens fit , abeffe

tthacdla

occafionem Sacramenti Poenitentiz.

Verüm

pyolote i

quzftio eft de nomine ;

hoc enim non obítante

l, )

1

lii

D

poteft commodé dici 'obligatio per fe, quia fpe-

ciale peccatum eft ipfius Ponitentiz, omittere

mmeliti[ N

5

[

tunc contritionem

alioquin nonqeam per fe

sitii

obligaret neque in articulo mortis , faltem

fecune

lvinn mnfe

m ibi

düm fententiameorum , qui docent , etia

lfifionis, Q

attritionem cum Sacramento Poenitentiz

fuffis

Jl d

cere,

MLLUT

do veró & quoties in vita obliget hoe

418 Quan

præceptu

m ! non conveniunt DD. ficut de pree

BO

cepto divino confeffionis dicemus.

Suarez ex-

M j

plicat hanc obl

igationem per modumpracepti nee

Vg

non differendi contritionem diuturtio

A s

gativi ,

tempore, vel ufquea

dmortem : ex qua obliga-

Jä*'ftcum,j

El!

fequitur affirmativa alt-

*"10:!? ;

tione negativa neceffarió

quando exercendi contri

tionem ; illud vero tetris

i

N telens

cio, qui penfatis cite

pus relinquit prudentis judi

eumftantijs jüdicet, quando

nam incipiat nímia die

t pto

eus offenfus negligi &

lao , qua cenfeatut D

n

contemhii , ac ipfe poenitens effe i

n neceffitate moe«

u

T

im inftituendam

tali, quz ad re&lé & honefté vita

mls«g

»

inftare judicetur fecundüm re&tam & prudentem

Pa

D

rationem. — Alij hebdomádam affignant, alij tre$

d &

l

t Henriquez

stt quatuor annos, alij quinque u

[214^

.äü Pracepio z;ontritiani:

.

»

ag

!

l

as

lib 4.63, 9. 4, ( quiin hac matetia videri poteít)

perfeve:

fortéideó , quia Ecclefia damnat propofitionem ,

d

qiie docet, non obligare fingolis quinquennijs

T

praceptum dilectionis DEI : ergó non conftat

onm p

deobligatione intra brevius tempus , confequen-

fn, d

ter hanc dilationem ultra quinquennium videtute

Veid

agnofcere nimiam de charitate , & á pari de con-

g obl

tritione, . Alij demum docent, huic precepto

iil

fatisfieri abeo, qui intraillud tempus contritio-

yonit

nemelicit , quo tenetur aliàsad confeffionem ; fi

un

enim intraillud cempus fatisfieri poteft precepto

li

Divino confeffionis; poterit etiam przcepto con-

tritionis , cui confeffio fucceffit

*

L]

u

Quod valdà

"T

probabile eft ; nemo enim fe accufat in confeffio-

nali de neglecta contritione,quando annuam con-

dig

feffionem frequentat, & brevius tempus fine fun«

damento àdílroi videtur.

,

u

*

t

. Qnares $.. Anhocpraceptum obli

get detet-

"m

munaté in articulo mortis & probabili pericul

o

! fæ:epf""

"L.

illius ? &efj. omninó in defectu Sacramenti ob-

ligare eumn , qui fibi confcius eft peccati mortalis,

J UMW

W*xx

Ratíoeff : quiaeo tempere vel maximé obligat ,

quo preefens éft periculum damnationis &terna& ,

"

m

& periculum;non poffe nos deinde fatisfa&tionem

exhibere pro peccato, — Videwm. 437. eirta fi-

J

"

y

«

4tm, Erin hoccafu.feu in articulo mortis nott

Íolümex précepto Poenitentiz , fed etiam chari-

du

mfhmw

tatis erga Deum & nos ipfos effe obligationem

pxnitendi , infinuavi. in »s7, 42.9. qu tamen

n

l

,ngnti H

duo extra hunc cafur non femper (imul obligant:

o

fion

!1

i

.326

rticulus VII,

tl

non enim femper obligat praceptum charitatis

bligat praceptrum Poenitentiz,

tiulis d

propriæ, quoties [o)

Átitgo

Dices * juxta

S. D.2. 2.4. 14. 4*,. 1. 4d 3.

44

fiadaa

impenitentia finalis non eft fpeciale peccatum,fed

)

tttmoi

tantim circumftantia cujuslibet generis peccati ;

j

hus

ergo non datur praece

ptum eliciendi Poenitentiam

ä

in articulo mortis,

Refg. finalem impeenitene

Q hi

Q

tiam dupliciter confiderari poffe. 1. Improprié

Aff mor

& quafi materialiter, prout pracisé importat pere

manentbam & conti

nuationem in mortali. 2.

J

Ts to

dicit formale feu virtuale propo.

mldll, J

PïOU[ præterea

"

fitum non poen:

tendi, dum Poenitentia pracipie

BU

non in fecundo loquitur

lr

tur. In primo fenfu ,

ibi S, D. utife explicatin 2. 47ff. 43 4« 3- ad $.

hum

fieut .

inquit , perfeveragtia dicituy dupliciter ,

"at ii

nuo 09

do eft Virtus [pecialis , prout dicit proquï-

[ htm

tum per[everandi in bono incapto nfaue ad finem,

Wt

Mi

€» alio modo eft circum[lantiaaliarum Pirtuuum

u[aue ad mortem ; ità etiam impamitentia fe-

Mi p

J

cundum quod dicit prop

ofitum non pænit'ena'i ,€

l

"t

m S., feéundum autem

th

it dt how

fpecies pecmn' zn Spirim

rauttam

quod dicit per[eve

in peccato( quod prins

Ubl dt 4

? í

1

ujque ad

mortem neganda Pamitentid,

commifit

fíc efl accidens & circum[Iantia fliärym pgcm:f.

THH,

I

Utrüm autem oblt

get praceptum contritionis

o Sacramentalis peragitur

etiam quando confeffi

in articulo mortis ?

controvertunt Authores.

Suarez putat , omnino obligarialiquem ad con-

itiónem faltem ex charitateerga fe ipfum ; ut

ent

p

i provideat de certiori medio ; attritio aut

non

t

a Pratepto tontritienis ;

3*8-7

hat

non eft itacertum medium cum Sacramento,quia

multus videtur effe medium infufficiens.

iiteQui

Qu&

p d

fententia omüino faltern proaruculo mortis con«

a

fulenda e(t , & confeffarij videré debent , ut exei«

tent motibundos ad tàlem áctum,

Nihilomis

guliy

nitenit

nus fententiacontraria communiór & probabiliot

el. Rario eff i quia polt Trident. attritio

npælllltïl'

cum Sácramento eít mmedium certum ; exclüdeni

lngtp:

faltem morale dubium de contratio ; aemo aütedi

pnp"

yu 4

operans modó humanó obligarut inquirete alià

g

media, quàm moraliter certà.

Deindé fic neé

T

extra articulum mortis poffemus liciré folam at«

j loquj[lll

tritionem elicete in odine ad fufcipiendum Sacrá«

mentum Poenitentié , cüm in Sacramentis non

,

l

liceat adhibere materiam dubiam, fi pote(t haberi

Certa,— Demüm Suarez fatetur, fufficere, ot quis

71 Wþ l

7

conetat elicerecontritionetm ; licét reipfa folüm

eliciat attritionem : ergó fatetur , ad Sacram:

TA j

imentum Penitentiz ex ipfa inftitutione Chrifti

FW'!W/'])'?I

/

fufficere reipía attritionem , & quidem éertó;

m

|

ji!

LUNS

Verüm de hoc plura de Sacramento Poenitentig ;

üubi de dolore ad hoc Sacramentum

j Mlmlïh

requifito,

ue

yr

RE

4007

i

uagl(h

j

m

u

"TL

u

j

VP[

Bb 2

^ÁRn-

yiu?

p

DT

«6(58£)5e

lic dor

itorlian

'-AR-TICULU.S ultimus.

EUTTE

1non img

Afïumprur

De 4trititione feu Con-

ynae: |

| dritione imperfecta?

Wij

[t,q

Ifferentiam inter contrit

ionem & attritios

JKatug,

442

J nem infnuavi »4".

j48. & fiq. 9

li.

(fario efle debea

t charitaté

quod coníritio nece

nium pecca-

ls

formata , & univeríalis refpectu om

"

m

(fionem fibi

toruin mortalium, quorum remi

ITR

habet conjundam ,

non veró attritio » cujus tio-

li,

z gterng , Ve

tivü

m formale vel eít bonum vit

AP

L

honeftas virtutis oppofit& ,

ut fi

doleas de pecca-

vel geh

enna,ve

"Fif&ïhus&

to commiflo ex metu poenarum ,

lta Tfido

At n

ex confideratione turpitu:iini's pecc

ati.

mperfc&a lo-

feff-. 14. 9. 4. quo

d de contritione i

,

Wlüüum :

uens ita ait

.

.

ALIYT

tio dicitur , quou

iam vel ex

N i

turpimdini: peccati c

on[ideratione , vel ex metu

mmuniter concipiture

quldquld Ti

ebenna , uel panarmm co

Ti |

Undeattritio non femper

excludit affectum à

i

€

fed ad illud duntaxat ;

ngl(gCaufæ

quodh

[

»et peccatü mortal

:

T

cui motivum particulari

s.l

one[tatis opponitur $

&am remiffionem pecca*

P: Uimusa

neque habet fibi conjun

torum extraSacrauientuth ,

quam'vis adeam in*

wm A

rident. cít.

n

"m

tra ülud obtinendam praparet ex au

ü&

Doiorem ex metu gehennz

con

ceprum darti-

N

443

llum hemines Ee-

! mal

navit Lutherus , dixitque , peri

El

& inagis p£ccare , qu

àm ad juft!

1 ""'mh

ribypocritas ,

.

?a

cationem difponi

?

cujus ratio eíle videtur : QU

l S'Dlow

-

z€

"

De ;tttririane fetiContvitione imperfetla? 3 89

hic dolor potiüs cenfendus elt timor fervilis &

inordinatus (eu malus , cüm perfectiüs feu magis

M

appretiative fügiat p oenam,quàm peccatum ; imó

1non immineret pena, non fggcre»t PCCCS[Um.

q

Aflumptum veró probatur ex ilio communi ax-

jomate : propter quod ttnttmnquodque tale , illud

magis tale ; ergofiratio. deteílandi peccatum eft

poena , attriio magis deteílatur poenam , quàm

ulrritiof

Verüm coptra hüncerrorem eft Bulla

peccatem.

lN

Leonis X. quz habetur in fine Conal, Later, eun-

g qui

demque poítea damnavit Trident. feff. 6. can. 6.

p FW,

& feff. 14.c. 4. definiens , dolorem ex meiu ge-

T

hennaconceptum effe donum DEI, & Spiritüs S.

[

impulfum.

st "

Nolo autem hic difputare , an poena gehennz, 444

de N

vel foeditas & malitia peccaui. habent proprie ra-

Ammz 1]

tionem motivi, id quod multi negaat, eo quàód

lu^

4l

h

nullum malum quàtale poffit effe motivum , ne-

!

queullum a&um poffe effe fügam mali , quin fi-

*

jf

mulfit faltem virtualis profecutio boni

.

quia

j

yf

quidquid movet ad aliquem a&um , concurrit ad

sl

illumin aliquo generecaufz , non in alio nifi in

2( eml

generecaufz finalis , ut per fe patet ; ergo fi

i

n'mll

malum movet ad actum aliquem fugz , deber re-

nanllüf !

fpe&u illius aQtus habere rationem caufz finalis

*

.

Ogcm th

ed malum non poteít habere rationem caufz fi-

"m

nalis, quiafinis, ut definit. Arifloteles , eftid,

(

(lh

cujus gratid ceetera fiunt 5 gratiá autem mali ni-

; lumd

il fit, quia illiàs tantim gratià aliquid fit , quod

y

amatur: malum autem q«a tale non amatur; ergó.

Ub

d-ülvr'

Hinc S. Dionyfus c.4. de divini: nominilss ais

p

j

Bb ;

| quod

IT

199

rticnlas ultimus.

rem boni omnia agant, q-uodcüqï

H

qui)dpmptc&* amo

fero : quecunque agentia agunt

LU.

agunt. Ex quo ia

fictrdi

fogam maliearm

agere propteramorem boni. Et S,

Vadiong

"[ h. id exprelsé docet t. 2. 4. 28.1ar. &. in Corp.

loge

ubi ita loquituf: dice

ndum, quod omne agens agit

Wi .

propter fiuem aliquem;

finis autem e[l bossi defide-

qatum ? amatum unieuiqu

eundemanife[fiumefh,

Vi

quäd emue agenss quod

cunquefit , agit quamcuuqs

j"ämouvi

» Amiore.

Nequc ex Concil.

atlionem ex al

"[rid. poreft coliigi

, przdicla debere dici propria

Ug

Val

motiva,& proprié movere;

nam f?ff 14.c.4. ita lo-

RUT

quizu;; ildam uero contritionem imperfetiam, que

attritio dicitur , quoniam vel ex turpitudinis

Ti i

li, Clilrl)/'g

eccait canjidern:iaæ;e vel ex aehenna e pænærüm

emeti conctpitur Grc. G infrà eodem cap, boc. ti-

mw:pgflm |

amore ntiliter concu[fi Ninivitaad Jona pradica-

T tl

zam terroribus Panitentiam egerunt,

DLUTM

gionen, ple

ejusdem fe f. habet bzc. verba : ff

Wa

qan. veiop.

H

d

,

.

[5

E

IXerit.€A402

cogiritionem , quaparatur per

mülsfu jUX

( dete(lationem pee-

dzj?uü:om*m , colieétionem ,

.

tat AHuo:t

Wrmodo il

qatoram, qua quus vecogt

[jos in amari-

Ts

do peccatorum [no»

MM

tudine anima fu. , pondemn

TUum gravitatem, multitudinem ,

fbrti?zdiafü

amif[onem eterna beatitudinistt aterna damna-

"p

Monis Cscur[utm , C0 propofrito maeliorts vite, non.

, HTHI]lm

effe vevum r uilem dolo rem d. anathema fit. &

EM

hac autem omnia poffunt effe vera, etfinon dica-

à

* ls

us . foelitatem peccati aur. gehennam aot pae-

drnu "

PIPTO(

gam haoere fein ordinead attritionera tanquam

4

fed

Iuj

motiva vera & propria, vt con(ideranti verbaper

N

íepatebit.-

Hinc

x

J

De Ahttritione fen Contritione impevfe&a? jt'

Hinc Suarez difp. . (eH.2.. mum. g. notat ti- 44 f

i

TEU

morem poen , feu potius iplam poenam pofíe du-

pliciter dici effe motivum Poenitentie ; /— Przmó

)oni.E[&.

n

occafionaliter, in tantüm Ícilicét , in quantum

u

occafione illus voluntas elicit dolorem ex aliquo

imotivo.

Secitndo , ut nontantüm fit occafio e«

iil

liciendi dolorem ex aliquo motivo , fed ut obje-

if:jimqï

.&ivé motivé concurrat ad dolorem.

Primó mo-

us

dÓ, non fecundó docet poenam effe motivumat-

Y CWL

k r

Ariionis. .. Dicitur autem ex timore poenz occa-

.

[4[!

fionaliter elici attritio, quia propofitó. periculó

ponz , aut gehennz incurrendz homo elicit ti-

fg&dMü

morem illius ex amore beatitudinis, aut boni illi-

gt

PH

us, cuializ poeng opponuntur : deinde hoc ti-

j MW

morepofito fupervenit attritio deteflans pecca-

MF W J

" Pïddïï

tum ex eodem motivo, ex quo proceffit timor

ü

gehennzaut poenarum , & fic occa

H

lone timo-

j

Il

ris eliciti fupervenit attritio.

Quéd autem hic

modus fit juxta mentem Trident, probant , quia

" i

if

quomodo illud dixit procedere attritionem ex

j

Confideratione turpitudinis peccati , eo modo di-

! m

Xit procedere-attritionem ex metu gehenaz &

M(&W

pesnarum : fed confideratio turpitudinis habet fe

quü

um

puré,&foluimodo tanquam occafio ad attritioné :

1l

ergo fimiliter metus poenarum habebit fe (olàm

)

pravié & occafionaliter ad eandem attritionem :

i l

u

onet tamen hic diligentez , ly occafionaliter

[Wn dt(!

nonaccipi proeo , quod fignificatur meré acci-

yi

mIU(F

« uti

y

dentdliter, fedproeo, quod tanquam przvium

i

[»

pet fe inducit , & excitat ad actum fequentem, in

fm u

tantüm

Bb 4

j

b

i

Articulus: uliimus.

Du

392

tantüm fcilicet , in quanrüm voluntas ex eodem

ilino, v

motivo, ex quo elicit timorem , elicit etiam do-

inpdi,h

Qümhcan

lorem de peccatis, per quz peenas incurrit exclu-

fivas illius boni , quod movet ad timorem poena-

Hfi) f qui,

lm cu

rum & peccatorum : Er hzc fine dubio proba-

biliter di&a funt ; non tamen funt decifionis pre-

10) qu

*

UER

fentis.

icendum , dolorem ex metu. gehennz con-

r

446 D

ceptu

m efle honeftum.

Ita S. D. 2.2.4 19.4rt.

fiti

quód Drus pracipit, ve

Ratets

4. & €. Probatur :

*

*

fnadet , nequit non effe h

one/tum & laudabile

LT

Rl

atqui ejusmodi dolorem , fi non pracipit, faltem

fuadet Dzus, ut patet ex plurimis Script. locis,

lt

quibus Dxus ad hunctimorem hortatur , vel eo

U

eccato nos deterret.Pfal.7.nifi comverfi fueritis ,

lfl

ladium feuza vibrabit. Mattb. Vo. & Luc.V».

u DEU

timete eum, qui baber poteflatem animam & eur-

W

ii

pus miittere iu gebenuam &c. & alibi fzpé ; otdi-

llu

"ml

navic enim Dzustales poenas, ut nos à peccato re-

M

vocent : ergo ad vitandas tales poenas odiffe pec-

M

catum , erithoneftum

!

»

eft enim lumini natu-

aint-

Fütga

1a confentaneum , à peccato revocari pert

u Tif lh

dia, qux Deus ad hunc finemordinavit. Hanc

Nül a&um

doclrinam tradiderant multi PP, apud Bellar./,2.

"l

One

de Panit. c. 17. Confirmat ur concl

af. honeftum

J

t

h

n

eft diligere Deum finem noftrum fupernaturalem

L

& ea, qux ad huncfinem conducunt , non folum

T0b

ex motivo charitatis , feu quia ita DEO placet ;

Wh

fed etiam , quia Deus eftnobis fummum bonum,

D EI

er

8

& ex complacentia erpa nos ipfos; ergó fimilit

f

lg

st

deteflari malum , quod opponitur noftro

"

lu

-i

q hügw

-

3

-

De "ttritione féuContritione imperf&a? j 9

;

x

ultimo , vel quo modo ab illius affecutione nos

m d

impedit , honeftum erit , non folüm quando fit ex

T

complacentia DEI, fed etiam ex cornplacentia no-

U

[ ftri; feuquia nobis cenfetur malum propteroppo-

bin Pmäþ

fitionem cum finenoftro. a»;. prob. ex Commu-

fiongt

i DD, qui docent , hone(tum etíam effe , amare

" Deum amore concupifcentiz : & patet à patita-

gh(nnz []

te aliatum Virtutum , quarum aclus cenfentur

j

honeíti , quamvis verfentur circa honeflatem ,

i

«"

]

quatenus illa bona eít operanti. comfég. etiam

! IQM*. ]

prob. fienim diligere aliquod bonum nobis cen-

fetur honeftum , hoc ipfum dici debet. de odio

t it

"

mali oppofiti, càm ejusdem honeftatis cenfeatur

- efle, diligerebonum , & odiffe malum.

g P

44 folvendum fundamentum hareticorum no-

" ]; le

7

r

44 , quatuor modis nos pofle timere malum pa-

j

i ; primo , quandó aliquis, ne hamini difplice-

yr

àt , quemtimet , DEum offendit ; & hic timor

ul

dicitur nonfolüm fervilis , fed etiam mundanus

x

j

TU

G malus, Secsndo , poffumus timere malum

"

Wmuv [

pzne com a&ualiaffe&u erga peccatum patran-

p

dum ; nifiimmineret pzena ; & hic timor licet im-

"d

M

pediat actum peccati;non tamen affetum, & ideà

ll yt

: non eft honeftus.

udBelläï

Tertio , poffumus timere ma-

J

"

i

i

um pena propter oppofitionem cum bono ho-

UM

nefto, v.g. infernum , quia nos privat Dzo bo-

Pgmäl

i

nÓ noflró beatificó ; & hic timor , licét adhucfit

F

- fetvilis , efl tamen honeftus , ficut honeftus eíta-

DEO ka

mor DEI, quia, ipfenobis bonuseft. — Quaró,

ll

bfn"'

f

poffumus timere infernum, neà DEO feparemur,

gO

f

quiahoc cenfetur DEO bonumfeu placens: &

y

"]

hic

Bb f

x

7

"n:eticulus. ultimus,

J diri

39

luc timor eft filialis intriníece ;

a&usque charita-

tlenti,

tis.

Al Dtatur

Re)?;ondetur igitur , timorem fcrvilem tertiä

mudiuten

44? nodó effe honeítum , càm excludat affectum er-

ts i

a peccatum , & de hoc. loquitur 'Trident. cit,

t ting

CURT

cüm dicat , contritionern ex timore gehenna cone

ceptum excludere affe&um erga peccatum. Et

qmmde 7

quamvis timo

t fervilis non fit adeo perfe&us a.

'mrproprcrak

quia non tenetur homo

LIUM

Qus , parüm.. interett,

femper operari optimé; aliàs mal

a effet omnis pec»

UT

eati. deteltatio , que non conciperetur ex motivo

( MT

dem peccatum adhuc eít de-

| tss

charitatis, quandoqui

te(tabile ex motivo pe

rfe&iori, cüm fummam ha-

| Ptl

haritati,

beat malitam , quatenus opponitur c

j n jing

Hinc negatur,

attritionem ex metu gehenna con-

:

l ttg

m

ceptam , de qu

a loquitur T rident. deteítari magis

L

lkmtm

hoc feníu , quód vi ta-

pe

nam , quàan peccatum in

vehæ?

3

LTS

lisa

&üs ,fideberet alterutrum eligi , peccaret

flmlmdkm

nam à

homo potiüs, quàm fuftineret penam :

exclu

;

i

hoc requireretur ,ut actus de!eftationis

Vrl

il

detet pofitivé alios

actus propteralia motiva , o

Mi

teftabile eft peccatum:

HWU

qua etiam fupra penam de

Lh

fsf

At

uz tantüm fugit pec-

quod non facit. attritio. q

ut non effet hec fugas

x.h&num

catum própter pznam , ita

1'10 k qu

nifiimmineret pena: poffet tamen effe ex v

1 alt«

LT

orum aQduum , quia ifte act

usattritionis ad hanc

N

"um

ditionem ,

quod fieret , f1

Mi

h

(

fuppofitionem feu con

"Id

ent,prorfus habet fe

præcifiv&-.

penenon imminert

fficaciter excludit affe&tumn

"h t

Hic & nunctamen €

t |

L

adpeccatum , €àm fugiat peccatum propter. pa-

d[l]a

Itf

cire

"

D ii

pam,quam ?nfm $ quod fufficit ; quia in -hig

ale

n qma

»

De Attvitiene fén Contritione imperfetla : m:' !

T

cumftantiis, in quibus punitur peccatum;excludit

€ffe peccatum & affectum ad illud,

üemltm"ä

illudautem axioma : propter quod unumquod-

49

um

que tale, illud magis cale, ineo feníu verum eft,

id;ll[. ül

qód rationem talis illud magis habeat , quod eít

ynna t

caufa , ut alterum (it tale , magis inquam , folàm

jurt.

quoad independentiam : hinc quando unum ama-

tur propter alterum,hoc eít magis amabile, quàm

prrfcc?usl-

yur m

Mlud, càm habeat íuam amabilitatem independen-

w

terab illo, illad autem dependenter ab hoc : &

TU

hocfeníu dici poteft , quód attritio magis deteíte«

m

tur malumpenz,quim:ulpg. — Quamvis etiam

um*

re(ponderi poffit , quód attritio magis deteftetur

t ghlmlï

maium pznz tum intenfivé modo explicato

l

m

in s. 477.

tum quafi extenfivé, quód

t&mm?'

hocmalum caufet preparationem. animi pluries

| andW

vel fapiüs vitandi malum culpz,non veró viciffim.

d

"

Demüm dici etiam poteft , quód magis apretiati-

"LA

vé detefletor. malum pznz , fed folüm pracifi-

j5

vé , non exclufivé vel pofitivé : hoc modoaliquid

a äüml

magis amatur , quandó fimplciter& in a&tu. ex-

j

ercito prafertur alteri ; il'oautem , quando fo-

ol

lüm hic & nuncpropter alterum hoc. amamus ,

u'hh

p

absque eo , quàd illud alteri praferamus , velex-

)

eludamus a&tum, quo politiv& magis appretiati«

l![en

Vé alterum deteftemur,

jons

j

Neque inordinatum eft,majusbonum ordinari4 f&

; 0d f

h

fgtlhï'

i

ad minus , ut patet in DEO fapientiffim? operan-

"

te, quifncarnationem opus excellentiffimum or«

j ?

u

i.

Et

[

, dinavit adredcmptionem generis h

i

j

tur ad

|

y etiosf ; quia majus bonum nono

d

— w:mi.:.mäm

-

"

Articulus ultimus.

396

] D Attri

minus ultimaté & exc

lufive, fed folüm proximé

|ntritom

&t pracifive , ut in noftro cafu a

ttritus ex metu

ttamen implici-

; ts du

chenüz deteftatur peccatum , u

; lt motiy

té penam ad DEum iummum bonum tanquam

yám,

ultimum finem ordinet , ad quem attritio.nos fa-

0. inmg

cit converti.

tht ecor

Adteítimonium | Joannis

Aþoüoli $ qu"dd hic

| Mil

41

obiici folet. Epiff. t. c. 4. dicentis: rimor son 4

LT.

in charitate , (ed per,

fclla charitas. foras mittit

LOT

timorem , qnam'a

m timor penam babet.

Refpont-

ts

|

detur cum Augu

ft.. i perfetta in eo effet charitas

n d

won timeret s perfetta enim charitas faceret per-

Tiongy

ellam uH

tiam , non lagzheret, quare timeret;

l qf'Wm'L

ergo timor uon efl in charuate :

fed in qua chari-

?

d'k&mm

tate ? non inincboata : in qua ergo ?

fed perfe-

Ms

L

jmore : ergö íinci-

ayinquit

ycharitas foras mittit t

] biluaüJ

itium [apientia timor Domini $

pi^t timorsquia in

!' tj

timor quafilooum

preparat charitati zcum autem

| M

tur timor 5 qui ei

|

caperit charitas babitare , pelli

ib

P* aravit lecum.

ita ÀÁug

uft. zr. 9. Unde

L

Afto

etiam Trident. feff. 6. c.

6. docet peractritionem

La

tritionem & juftificatio *

difponi homines adcon

fi eliciatur attritio ab €0»

qubd ilüs [

nem.

Hictamen nota;

hennz dicilet-

Ri

qui eft in ftatu gratia , timorem ge

tj

vilem fervilitate intrinfeca absqu

efervilitate ex«

.

tur : quia

Vi

f

trinfeca , hoc eft, (ubje&li , in quo repert

L

atu üliationis Divina.

!

igifuj

fubje&um tunc eftin ft

lt

4j2 Authoritas Apoftoli

1. 4d (orintb. 13* ubi ai1:

|

non fit ex corde & fmn-

IOWJ

guad nó

nfit ex charitate .

puri

ceré,

effe vanum & inutile , in d

uplici fenfu

|

Dj

oteít; r,

quód nhil profit in ordine

a

,

inte;l'

*

1

QIWI

—

"

-

"

þe Attritione feu Contrillone imperfetla? ;'97;

proxim&

admeritum condignum vite zterna illi , qui.eft

y üui

extra flatum . charitatis.

2. quód opera exerci*

j

tà ex motivo contrario charitati non (oiüm non

u

pnit

pro(int , fed potiüs noceant, & fint digna fuppli«

€io : in nullo autem fenfu ex iftis hzc autho-

ritas eít contra nos.

) W

TU

spanet in morte,

Ad illud t. Joans 3. Ó* 4. qui. non diligit yaen

Refp. S. Joannem folüm loqui

TT À

de cafu & tempore , quo DEUS formaliter dili-

Y d

endus eft , feu cüm urget preceptum, vel eft de«

n

:

€

&us alterius medii ad falutem.

Cstera teíti-

T

moniaScript, & SS. PP, apud Efparzam 4. 89.

u

ar» 9.4d 1, requirentia ad ju(lificationem noftram

m

dile&ionem DEI ; vel loquuntur de penitentia

u

juftificante extra Sacramentum , vel de charitate

l] LTA

habituali , vel de a&tuali , utabítrahità perfecta,

rDWw !

& imperfecla , inchoata & confummata , redu-

j

Give & formaliter tali,

i

l]

Ex quibus colligitur primb , attitionem cumac4

p

Sacramento (üfficere ad juftificationem , utpatet

j

j

tum ex Trident. cir. p s2 134. tum ex eo,

WW

quód aliàs virtute Sacramenti nunquam remitte-

j

rentur peccata , fed prefupponerentur fempet

d

anté tremiffa. — UIndé (olüm reítat refolveqdum,

ii

fr 5

qualis attritio fit (ufficiens?

1

i

yri

Colligitur ecnnd? , atttitionem effein entitate4 f fe

Dinte

uüpernaturalem.

Ratio eít : quia ipía eft difpo«

j

T]

Xio ad juflificationem : omnis autem difpofitie

M N

debet efle proportionata fuz. forma , ad quara

[]

il

I^

difponit ; ergó cüm juftificatio fit in entitate fua

j

4

fponens

i

upemgtgnlis ,etiam attritio ad eam di

: debet

"rticillus ultimus.

398

i

4

debet effetalis. — Confirmattr. primmo t

Fides &

tomodo

'orüm ven

Spes remoté. difponentes ad. juftificationem de-

bent effe in entitate (ua fupernaturales: ergócum

jm Mp

Mnfone

attritio fit propinquior difpofitio ad juftilcatio«

nem , debebir effe in entitate fupernaturalis Cos-

dqo m

vmatur [ecundo: cauía difpofita in genere cauíg

| Wtl

efficientis,, five ; quod idem elt , principiumattrie

ïntdhgwm

tionis aut fidei debet eile in. entitate Íuà iupet-

hr

naturale , ut concedunt fimiliter Adveríari : ere

Mib

go multó magis

difpofiuo formalis debet efle i

:

;|

T 1

entitate fua fupernaturalis, Cozfirms.

teriio (icut

!

atl

ex Tr.dent, feff. 6,can. 3. fi. quir. dixérit , fint

| Qdf

prævenimre $pi

vitus $.. anfaratione atque ejus

em credere , fperare , diligere

adjnrorio bomti

Wtl

aut penitere , ficut. oportet,

ut ei ju[lificarionis

| f. ".W' (

vatia infaudatur ,anathema fit,

deducitur, quó

BOTUT

Fides & Spes debeant eífe in encitate fua fuperna*

RmWEndo

turales; itaetiamattritio ,. que c

ontinetur fub

CUT

J

nomine pexitere , etit fupernaturalis. Plurade

Mi

attritione. de Sacramento Panitentia y V i de

Áitene

caqu

dolote adhoc Sacramentum requifito.

E'l],q

um

fuP

Atint

APPENDIX.

0'6»:,

[

De $acramentalibus,

MN] !

Um in prefenti Tradi, potiffimum agatur de

MT

'4f6C

u

"d

temiffione peccatorum tum mortalium,

n

tüm venialium , folet occafionaliter etiam craétati

Tf

u&ti ; an &

W

ll [

-1.0

de Sactámentalibus , & praciput q

Quomodó

d

"Mppendix de ;Sktrnmentnlibu:.

399

Fl

naà

quomodó Sacramentalia ad remifionem pecca«

torum venialium concurrant ?. ad quam quzfítio-

ergo:um

fci

nem Reípondet S. D. Sacramentalia operari ad

remiffionem venialium , in quantum | funt cum

vlis

aliquo motu deteflationis" peccatorum , vel re-

eud

verentie ad DEUM , & res divinas.

Pro cuius

TP

intelligentia.

p

"dávertendum primo , dari quedam, qux,quia3 7

Wl 4

non pertingunt ad collationem gratiz , Sacra.

udit

menta non(íunt : quia tamen fignificant , vel

"i

etiam aliquo modocaufant. difpofitivé , gratiam,

TU

quz eít effectus Sacramentorum , vel ordinantur

T

ad Sacramenta perficienda , aut fufcipienda , Sa-

g"

cramentalia appellantur, Vide S, Th. a. &f.

,Jicauwf

4. L. 4d G. ( 8. Suar. rom, 3. difj. 15. fe&. &.

j

Exhis alia funt, que difponunt ad Sacramenta

T

removendo prohibens, alia idoneitatem quandam

jnu |

faciendo , ut loquitur 4. óf. cir. Inter Sacra-

hi

mentalia primí generis precipuum locum ob-

,,IM

tinent, ea quae conferunt ad remiffionem veniali«

um , que multa funtj, communiter tamen hoc

veríu putantur comprehend/i :

Orans , tintius, edens , canj?j'w sdans; be-

siedicens,

j

" Nimirum oratio Dominica

» aqua benedicta; 48

panis benedictus

; confeffio generalis, eleemo«

ng'ätllfæ

Íyna,

benedi&tio Epifcopi , vel Abbatis confecrá-

noïli

i

t Adorationem Dominicam reducit Suát.

difp,

g^ 12. fe8. a.

orationem in Ecclefia confecráta ,

u,;i;?" £ujus meminit Joe arr,S, "Th.. & ad quam aliqui

:

té erünt

4co

J"Appendix,

Ecclefiam confecrae

referunt , quod de ingrefu in

li m

tam habetur /upra q. 8 3. . 3. 4d 3. & tunfio»

d rtite

nem pectoris, de qua etiamhic: Sacram undli

litin,

onem , de qua etiam hoc loco S. Th. quo nomine

! entvel

intelligitur un&lio, quz non fit Sacramentum.Je

; 0, qu

hisigitur & fimilibus, fi que alia hujus modi funt,

quzrimus , an & quemodo per ipfa remittuntur

| v:mmmg

li [

eccata venialia.

At

Advertendum [écundo de aliquibus ex pradie

4

s

od

&is fatis conflare , quod aliquid conferant ad re-

k I:II Iüäü«

miffionem venialium : hujusmodi eft aqua bene-

t ali

di&a, dequa hoc fatis patet ex cap. aqmam. ót

ï IWPM

con[ecra, difi. 3.

ubi dicitur , aquam fale conlper-

fam benedici;ut eaqui afper(ifuerint,

fanctificen-

hT

centur. Et conílatexratiene , qu&

Ungse

tur & purifi

fumi poteft

ex Suar. tom, 3. difp. 1. fett. d»

IIB[, [ t

Si enim ulli a

"t

&ioni tribuenda eft hac vis, maximé

P.

illis, quas conftat i

nítitutas in hunc finern ; de aliis

citur ; hujusmodi autem e

enim gratis id di

De czteris Sacramentalibus

aqua benedicla.

.

H

lefn

nonita convenit 1

nter omnes ; etenim Suarez.

L

As

enumeftata fünt

h

l(u q, 1

difp, 12. cit. inter ea, qu fuprà

prater aquam

benediéctam vix aliquid a

gnofcit.

D

LE

ferat ad remiífionem

!

t

quod fpeciali tatione. con

venialium ; qu& enim ex Canon. vel PP, afte*

suficut de oratione Dominica, tunfione pe&oris,

Ttot

li

& eleemofyna , ait , effe referenda ad efficaciam ;

1Ttoh

quam pre«dicta opera habent, ut funt a&tusVirtu.

T

il

tum, fieque pertineant ad remiffionem venialium

lllr

ht f

vel mortalium, ad quz tamen non confetunt, nill

L

*l l

at

fnodó explicató, — Sed non eft improbabile ; 07*

li

Yl

De Sacramentalibus

4Ot

uv

hia enumerata aliqua fpeciali ratione con

ferre

ad remittenda venialia , ut fumitur ex communi

T

ton

ul

doctrina , & Suar, identidem jadicat ; qui folur

videtur velle excludere. remniffionem ex opereo«

m

ol

perato , qu& autem fit fpecialisifta zatio , ülce-

£iüs inveft gandum eft,

QU

Prima féntentza e(t eorum * qui volunt 2

'hæqäd

t

Sactamentalià remittere venialia rátioné à

Güs ,

t

ul

quem excitant ; velcum quo ufurpantur

, qu ex

Íe fit fufficiens ad' eiusmodi remiffion

em,

Eit

p

77 L]

Suar. & aliorum apud ipfum /ic difp.ik.

fétt.as

CO j

Ó tomo precedenti difp, y. fe. 4. — Vid

eture-

j

j

4

tíam aperta fententia S. Th. /oc arr.dum ait, qu&-

!üguqut

dam ex Sacramentalibus remittete venialia » quiá

t

ünt, éum motu deteftationis peccátorum : qu&-

pu

am ; quià font cum motu reverentiz ia DEum &

l,dt&

res divinas, Clarius id habetur ín Refp,

ad primum

uum [

ubi ait, omnia iftà caufare temiffione

m venialium

Y

in quantum inclinant

animam ad motumPceniten.

p

ti fo.

l Wi

trnális vel virtualis,

Similia habet in 4.

Aa!

di/;o 160 qo z- d'. 2*. qqu

[77 71

4. & q. 7. de bnalos

'

u A

art, ul Neque fatisfacit

RR. interpretatio ;

u

Qui per motum ,

uem héc Sácramentalià exci-

j

ta

l

y j

int , intelligunt piam . voluntatetmn illis utendi $

i

iC enim motus ántéce

dit ipfnm ufürn Sácramen«

talium

ff

'Th. &

; motüs autem faltem aliquis, de quo S.

i

Xplicatur per ipfurn ufüm ; & eft potleriog

s

]

ü [

Hac fententia nititur fereineo: quàd nul«

u lum fi

t fufficiens fundaiméntum affetendi Sactáe

*ctunl;

inentalià h

&c fine motà fufficienti remittere véa

H fislia j ba

) éti vim habere debereüt, vel e&

g

€

5

.. peés

-Ap endixo

402

culiari DEI, aut Chrifti inftituione , vel ex infti^

hifiti

ltiti o

tutione Ecclez : de neutra autem conflat. , Ad-

de , eífe valdé probahile , Ecclefiam poteftatem

tl

timod

non haberead hanc vim communicandam,

461 Secunda fententia elt aliorum , qui volunt ,

u

toris remit-

absque fufficienti motu ex parte pecca

| fuppumn

ti venialia per hzc Sacramentalia.

]ta Scotus

tuttg

in 4.. difl. a.

3. Valentia : 4. 4. p« t. GL alii, Ratio-

ïihf!d a]

fer& tres funt:

lib

nes , quibus hac fententia nititur ,

prima fumitur. ex feníu fidelium, qui quoties re-

m

T pes

verenter ufurpant hacSacramentalia , puta nt; 1e

l

eonfequi remiffionem venialium j

five excitentur:

|

nj

ad motum ex fe fufficientem, five non.

Secunda

m

quia nulla effet ratio , c

ur potiüs Sacramentalibus

Iu bllj,;

tribuatur remiffio venialiam,quàm aliis operibus,

LT

qua excitare poffunt. fervorem charitatis zqué

tj

atque hec Sacramentalia , vel etiam piis imagie

d [

nibus;

Tertia fumitur ex eo, quód eodem mo*

d

s in ot-

do , quo Patres loquuntur de Sacramenti

Ál

dine ad gratiam, loquantur in ordine ad remiffio-

ll)mü; '"i |

nem venialium de iítis Sacramentalibus , ut fatis

llUta, D

aqua fupra cit. & benee

"t

patere videtur ex cap,

bus utitur ad fan&ifi-

diCtionibus Ecclefie , qui

tfp

Al l

canda nonnulla Sacramentalia, v. g. aquam bene-

ts

i, ut fint

dictam , panem &c, petiturenim in üs

li

f

falus mentis & corporis &c.

emittere

"i

462 "Dicendum cefl. , Sacramentalia non r

!hmmu l

venialia absque motu ex fefufficienti. — Prob. I.

Tl "

quia - peccata venialia non remittuntur , ordinari

tj

D

faltem ,fine Poenitentia formali vel virtuali j €T*

dud,

Aj

gïa Sacramentalia non remittunt fine motu.

ex 15 if

*

Lm

"

.

De Sacramentalibus;

40j

iil

j2

fufficienti, Co»fez. parer.quia ex una parte poeri

,. M

tentia formalis vel virtualis eff ex fe (fufficiens,

n

ex altera veró , i Sacramentalia remitterent fine

h

cjusmodi poenitentia, cüm ipfi multa fint, & fre«

sols

quentiffimus ipforum ufus, & alioquin inftituta

j

fupponanturin hunc finem , non effetextraordi«

j &

narium quid obtinere remiffionem (ine peenitens

"

tia , fed aliquid commune & ordinatium : eodem

r lil

modo , quo non cenfetur extraordinarium , quod

mv&"*«ïf'

per Sacramentum peenitentiz homini folüm at«

T

trito peccata remittantur , quia hoc frequentiffi-

at

mé contingit , & ad hoc eftinftitutum hujusmo-

jl

di Sacramentum.

vdut, patet.ex S. 'Th. a, 1. ad

n

&. bujus q. inve[p. ad.2. ubiait, peccatum veni»

ogeriïä

ale nunquam dimitti fine aliquali motu poeniten-

qu

tiz explicito vel im

ficit; ut dictum eft,

plicito , quorum uterque l'uf-'

TA

Neque dicas , pium ufum Sacramentalium eífe46$

;OM ?

!

il

Jj

d

aliquam peenitentiam : eó enim ipfo , quód vo.

1 IWW

lumus illa fufcipere infinem , in quem funt in«

ul

ftituta , volumus tecedere à venialibus , cüm Sa«

cramentalia fint remediacontra ipfa. « Hac enim

i

a

refponfio nen confiftit cum fententia , quam im«

d

)

pugnamus; fi enim pius ufus Sacramentalium in«

cludit pcenitentiam explicitam vel implicitam , &

j

ratione illius delet venialia, non delet independen*

terà motu fufficienti ; omnis enim ejusmodi poe«

| "mmtü

m

hitentia fufficiens eft , ut fuprà : vel ergó negane

JH

"i

dum eít , in quolibet pio ufa Sacramentalium in»

ol

cludi penitentiam , dequa agit S. Th. vel non eft

ii

n

n

erendym , Sacramentalia fine motu fufficienti

!'1'&

Cca

ex fe

- ahppendix.

404.

ex Íe - remittere venialia,

Probatur : fecundé s

l?o'usagitu

quianullum eft fufficiens fundamentum afferendi;

quidhe

Sacramentalia ex fe fine fufficienti moturemittere

tàg i:ju[

venialia : hzcenim vis deberet effe ipfis collata à

Viteantu

Chrilo Domino velab Ecclefia: de neutro autem

mituudi Y

conítat; & quidem quod. ad Chriítum attiriet ,

Aun

extra controveríiam eít,ipfum non dediffe fimilem

Vig,

virtütem Sacramentalibus ab Ecclefia poft ipfum

li

inftitutis : f1 deullo igitur id afferi poteft, maxia

TM

mé deinflitatis ab ipío deberet, ut eftoratio Do-

L

minica: fed hoc etiam caret fufficienti fundamen-

Wf

to; unde enim colligitur? quod in ea petamus,

10tjp d

ut dimittat nobis Dzus debita noflra, non eft fuffi-

ii

ciens judicium ; alioquin cum ea petitio non mie

tj

nüs ad mortalia , quàm venialia referatur,oppote

u!"modi :

teret dicere , orationem dominicam absque motu

W j

ex fe fufficienti vel Sacramento dimittere morta-

Pl

lia.

Idem dicendum de eleemofyna ; quod enim

aaltrar.,g; í

in Ícriptura dicitur eleemofynam extinguere pecs

Wl

cata &c, non ell intelligendum , quaüimmedia-

qms/'mper,

t& peccata deleat , fed. quia jDEI Mifericordiam

P tui

provocat , ut mifereatur , primum excitando a

IU

Ilde

ponitentiam , & poftmodum . delendo peccata 5

«Illd]m f f

aliuquin cumea , quz dicuntur de eleemo/yna

b ln

in Scriptura , dicendum eflet, eleemofynam m

] q

Md

mediaté delere mortalia fine. aliquo moto Poeni»

b1

1«itllr [

rentia.

Neque aliquid ampliàs probant, qu&

i

in contrarium ab aliquibus adferunter ex eap, me-

dicinam. de penit, difl, 1. ulsi manifefte fermo eft

Vf[]uh hql

J

de peccatis mortalibus , que magna appellantut ;

m r

Wt

ex capy qnamob vem. ubi de venialibus

& jmor-

talibus

t

De Sacrimentalibur;

(Of

anii,

libusagitur. ex cap. tressnt. eadem 'dz]ï. ubi;

fernd

quod eleemofynz & orationi tribuitur , tribuitur

Tiltit

etiam jejuniis, qug tamen inter Sacramentalia non

«llid

numerantur, neq

o

mittendi venialia.

ue cenfentur hkabere vim exfe re-

i

at

Aliquam tamen difficultatem facit , quod habe.464

m

tur in cap. de quotfdianis. de. ptnit. dift. 3. qui

jj

Canon fumptus eftex Auguít, in Ezcbir. c, 71

j a

ubi videtur docere Aug. orationem Deminicam

D

fine Peeaitentiá delere venialia . mortalia autem

m

non nifi poenitentia; que differentia nulla effec ;

u

fi oratio dominica non deleret, nifi ratione mocus

d Wä

ex fefufficientis: hic enim non eft nifi poso:ten-

t

tiaformalis , aut virtualis verba Auguíl. fuat

lr,gp'iï'

ujusmodi: deler bec oratzo minima €&" quotidi-

y t

4nà. peccata , delet cilla , à quibus vita fideli-

qui

nm [celevate etiam gefla , fed penitendo $n melis

"

muiata difcedunt,

Refp, Augull. folüm velle,

Jl

quód oratio Dominica non deleat mortalia , fi

g

quis femperadijciat, delet tamen venialia , etiam

fiquis quotidie cadat in venialia.

Vide ca.7j.

73- ubiidem docet de eleemofyna , & manife-

j

YU

& indicat fe hoc (olüm intendere.

Urgeri etiam

poffunt illa verba :

u

de quotidianir autem &c.

9ratio quotidiana [iffcit : (ed ad fummum per ea

[ynamlm'

lgnificatur, orationem dominicam ratione boni

"i

h qü'

motis , cum quoad DEum fundi debet , & quem

.([4?1"

includit , aliqua ratione fufficeread remiffionem

veniliam, Ethac deChrifto Domino. Quód

[utt?

ij

autem neque Ecclefia talem poteftatem dedetit,

,

,í Patet quia non conflat, effe ab Ecclefia ulluni Sa-

»

"

Cc;

eramenes

406

J endis

Álimef

cramentaleinftitutum , ut'ex fe deleat venialia.

Sunt quidem vel omnia vel plurima in hunc finem

quapimus

ordinata , ut aliquid conferant ad remiífionem ve«

Qputdse

nialium

*

.

quód autem (nt inftituta, ut fine mo-

8400f

tu fufficientiremittant , fatis oftendi non potell,

nttio

Adde, Ecclefiam non habere poteftatem hanc vim

flicay

communicandi Sacramentalibus juxta probabili«

"W- li

orem fententiam , quam fequitur Suar, — /ov. cif,

Lav

& re&lé probat ex eo , quia nihil in ejusmodi re»

MITY

bus affirmandum eft, quod non ex fcriptura aut

(ug

traditione , & ufu Ecclefiz , aut urgenti ratione

L W, [

€olligatur: ex nulloautem capite ex his oftendi

.

poteft, (imilem poteftatem Ecclefiz conceffam.

Qu

Et fan& fiquxex fcriptura afferri poffunt , funt

mfmomm,(

illa, quorum, vemi[eritis peceata, remittumure

m

Jeaun. 20. quacunque [olveritis. &c. AMatb.x6,

V d s

& . 18. ha autem de poteftate remittendi per $a«

i Wimm

cramentum poenitentiz peccata( de quajoann.20.

u li diï

agitur , ut fuprà diximus: ) vel ulteriüs etiam

p 0"" IHR m(

de poteftate remittendi pzenas |per jindulgencias ,

M

felvendi à cenfuris &c.de qua Math. loc. cit. fuf-

i "Ils

ficienter explicantur , qua fi quis velit extendere

MT

ad poteftatem inftituendi Sacramentalia ex fere«

E

miffiva , cur aliquis extendere non poffit ad Po-

l y

teflatem inílituendi Sacramenta?. Neque dick

Sä[fam

At

poteft, ex traditione conftare , haec loca pertinere

"Mi

t

etiam ad poteítatem communicandi hancvim Sa*

A.Q)Imn

t

cramentalibus : càm antiquiores Theologi fimi-

" nin

lem poteftatem non agnoverint, & multó com-

i

1![,

^ Ig

munioropinio eorum fit, qui docent, non pof-

l

; qUO

"n

fe perindulgentias culpas ve:;iales remitti

Ti

falfum

»

De Sacrameutalibus,

407

etidi

falfum effet , fi Ecclefia haberet poteftatem , de

cfam

quaapimus, — E: denique neque ex uíu Ecclefig ,

neq a

qui potiüs eft in contrarium,

Neque ex doclri-

Non favet

(neg

na PP. fimilis traditio colligi poffet,

.

i

etiam ratio

L

quia , cüm reiffio venialium &

hii

per Sacramenta & per actus noflros facilé obtine-

r

ri poffit , nulla fuit neceffitas, cur hzc poteftas

hd

Ecclefie relinqueretur , pre(ertim cüm ex venia-

ml

libusgrave anima damnum non patiatur.

Y at

Confirmatur exS. 'Th. q, 48. fupra. av. 2. &

a

3 46y

TU

ubi docet, inftitutionem Sacramentorum fpe&t

read illum;qui dat virtutem Sacramentis, & eum,

j ollfn

vl

qui inflituit Sacramenta poffe dare effz&umSacra-

mentorum, (iue 2acramentis folo imperio ; hac

"n

j

enim do&trina , cüm fit eadem plané ratio, trans

Mb

ferri ad Sacramen talia,ut nimiram ad illum fpe-

ndipüï*

&let inftituere Sacramentalia ex fe remiffiva venia

j

ium, qui dat virtutem Sacramentalibus, & qui

potett illa inftituere, poffit remittere venialia fine

diü& th

i

inflrumento : càm ergo confer, Ecclefiam neque

dare virtutem , neq; poffe fineinftrumento remit-

l g

l (Wü

tere venialia,non poteft ad ipfam (pectare inftitu -

tio Sacramentalium, qua talem vim habeant,

j

-dd z. W& Fideles non exiftimare , quód466

j

glllm

per Sacramentalia independenter à motu fuffici-

enti remittantur venialia , fed quód juvant ad

:

pemn!"

ycin Y

zemiffionem , quemodocunque id contingat ;

[

OC eft enim efleremedia contta venialia.

44d

wologlf

yo

3. Refp remiffionem venialium magis tri-

bui Sacramentalibus , quàm alijs operibus, non

j

j

quia remittunt fine motu fufficienti , fed quia

jti

C« 4

pecu-

fiü

E

|

408

pe

cliari quadam rarione involvunt ejusmodi

| que d

Iinótum , ut patet de oratione dominica , in. qua

Yengla,

petimus remiffionem peccatorum , tunfione pe-

T0 prob.

&oris &c. quod,muita alia bona opera , que mi«

l

gue de

nusopponunturpeccatis, &quenonhabet. $£s w

€und) ; quia peculiari. quadam ratione excitant

mofyqa I

in nobis motui füfficientem , gon quidem phy«

Mor, À

ficeillumefficiendo , fed applicando. preces. Ec»

li (inifi

clefiz , per quas lla petità Deo, ut ijs , qui utun«

Wt Qu

tui Sacramentalibus ,. velit condonare. peccata ,

lf

excitando illos ad Poenitentiam,ut contingit aquá

Vi

benedi;ctá.vel impetrando à DEO auxilia excitan«

if

tiaad Poeniténtiam. ex peculari cengruentia &&

L

proportione operis , peculiati promiffione &c.

'37, [

ut. n Eleemofyna. Vel tert£ó, quia peculiari ra-

Ifg'k;; |

tione valent ad removendum prohibens , idefl,ad

W il)lag

temovendam viin dzemonis , at magis infrà.

Il mor

467 744 3. Fefp. Non omnino easdem locutio

nes;

P

inveniri de Sacramentis in ordinead gratiam, &

Qün d

Sacramentalibus in ordine ad remiffionem venia-

fif, j 05

lium ; ubi enim habetur, Sacramentalia effe in«

Mi

"tl

ftrümenta Dzi efficientis remiffionem venialium,

Dlnl !

g p

ficutt habetur. feff'6. c.7. Concil, Yrident. Bapuf-.

W

fgou

mum effe inftrumentum , quo Dzus juflificat ?

U'Sä,

At

Refb. 2. Multaslocutiones, quz urgentur de Sa-.

hod

Xq y

cramentalibus ad probandum , qluöd—ex fe venialia

hüp:

IU

t

remitta..t , ufurpari etiam de operibus, qua inter

TP

Sacramentslia non recenfentur , ut fupra notavis

!md

N

ius de jejnnio : quare ficuri de his non probant

:adl"ülh

remittere yenialia fine motu fufficienti , ita neque

i.

«loussä

de Sgc,rame,ngïzgljþus? Peaterea refexri interdum

;elj,gm |

L

JDDe Sacramentalibus,

o

wad

qus deSacrameatalibus dicuntuur, non folàm ad

ng

venialia, fed etiam ad mortalia

a

L

ficuüi igitut

oj

non probant , quàd reppittant mortalia ex fe , ita

t f

neque de venialibus,

Denique nonnulla cor-

t

munia fuutlegi nova & veteri, ut qua de. Elee-

exiut

mofyna in feripturishabentur , neque tamen ar-

a

bitror , Adveríarij dicturos , in lege veteri venia-.

u o

lia dimiffa fuiffe (ine motu fufficienti.

Neque

j Ut

urget, quod in contrarium adferunt aliqui ex S.

pctüfh

Augull: /ib. de vera & falfa Panit.c.20. ubi ait,.

ggm |

venialia per ceremonias lemper fuiffe dimiíl 4

u

omiffa enim folutione gloffz in cap. qui vult. de.

yiti

Pasu. feH. G.. in werbo féhper.| vemitteban-

TT2

?/r, quz ait per venialia intelligi immunditias

;uhäüü'

legales, quam interpretationem colligit ex eo,.

ii

quód ibiagitur de venialibus , quz temittuntue

n

ine mortalibus , cujusmodi non funt venialía.

proprié dicta,

Re[pondendum ef, librum illum

lo;ü,lic'.*.

j 1

non effe $, Auguft. ut patetex eo, quàd in CAp.AT«

i [:d

cit. ipfeS. Auguít, Tertio : dico, locutiones ,.

lügd[tih*

quz plures fenfus pati poffunt , nunc uno modo,,

V;MWJ

nuncalio poffe accipi juxta varías circumftantias ;

"g

nihil ergo mirum , fi ezdem locutiones ufurpatae

jl

(

!

deSacramentis & Sacramentalibus non eodem

todo accipiantur , quandoquidem non funt c&-

ytt chf'

tera paria $. conftat enim v. g. Baptifmum cons.

erre gratiam parvulis , confeffionem homini at-

| u imtl!

"d

trito. , in quibus non eft difpofitio fufficiens ex.

y P[Obäfi'

fead juftificationem , ac proinde cogimur bona ,

in quibus Sacramenta dicuntur conferre gratiam ,

j

i

intelligere independenter à motu fufficienti : non,

Cc ;

eft

j

419

Appendix.

eíleademratio de Sacramentalibus $ de nullé

tonenany

enim aliquid. (imile evidenter conítat.

Addc,

li'lbüsdice

quàd , fiomniaalia deeffent , traditio fufficienter

tttiatxi

doceat de Sacramentis ita effe accipienda, qua de

ttnliam &(

ijs dicuntur 5 traditio autem nulla eít de Sacra-

Qu

menralibus , ut fuprà, fed potius communis.&

AO ol

antiqua opinio Thealogorum in contrarium.

Wil

46

$ Confirmantur ha&tenus dicta S. Th. 4. 71« fu-

Tttps.

prá. . 3. quem locum adverfarij pro fe adducuat,

| "Mif

ubi ait, ea, qus adduntur in exotcifmo anteceden-

L

te Baptifmum , aliquid operari nimiruin aliqua

L.

retundere vim Dosmonum , alia aperire fenlus ,

| Utj

aliaconfervare gratiam Baptiímalem, ut unclios

lst

nem in verticebaptizati ; fed hac omnia impol«

| Paf

fibile eft intelligereita, utfignificetur, ea, qua

aguntur in exorcifmo , ex fe immediaté hos effes

E.

us operari ; ergó idem poteít dici de remiffio-

*

.

quo&

| l&( mllita

se venialium in ordine ad Sacramentalia

At finy

!

etiam patet 5 nam fi unGlione illa ex fe imme-

li Q

1j

diaté & fuffizienter confervat gratiam Baptifma-

tj

Jem , nullus baptizatus & eo modo un&tus amit«

l(lm; fl

"

teretgratiam. — Seníus igitur illius doctring eft ,

Kl

Ittt

confervare gra!iam » quate'nus p!OPtCF preces'

H

Ecclefiz,cujus nomine hz ceremonig fiunt, Deus

dat taliter inun&lis bonos motus, quí juvent ad

confervationem gratie , & retondit circa illos

LT

viro Doemonis , ut redté Suari , tom. praced. difp.

lün

m&äm

3« fill. 1. ficuri igitur hoc Sacramentale , dicitur

confervare gratiam afferendo modó explicató

Q"iw

Dl

T

auxilia divina, & dependenter à cooperatione

hl

nter:

lt

liäe;a hom?ms vitantis peccata , & confeque

con-

'9"'P€cuh,

",

De Saevramentalibus.

7 2

je d

confervantis in (e gratiam , ita de alijs Sactamen-

M

talibus dicere poffumus , remittere venialia affee

f

rendo auxilia, quibus animus excitetur ad Pceni«

a,quzd:

tentiam & dependenter à motu Paenitentiz.

d

Quares : an infallibiliterSacramentalia excitent469

m

bonos motus fufficientes ad venialium remiffio-

t

nem &c. Ex unaenim parte hoc videntur indicare

j

locutiones , qua de iilis ufurpantur

*

.

ex alia ab-

;jdufun(,,

flat experientia, ciun plerique ex ijs , qui Sacra-

wl

mentalibusutuntur,non fentiant ejusmodi motus,

T

Refp. duplicem nos poffe diftinguere excitationé ,

cinih

aliam pofitivam, quz fita fit in fan&tis cogitationi«

u[undwl

bus & affeclionibusirüiffisa DEO : aliam negatie

jin

vam; qua-fita íit in coércitione Doemoais, qua po«

e d

fita famusmagis expediti ad opera pietatis , ac pro

hst

indepoffumus dici per illamaliquo modo excitari,

uf

licét nonita proprié,/ Quod adj priorem attinet,

1

Suar. tovz. preced. difp. X . feil. a. quem fequi«

| t u

tur Coninck. 4. 7t. fupra a. 3. exiftimat Sacra-

" minj'

mentalia non excirare infallibiliter bonum mo«

l g

tum , tum quia DEI videtur effe inftituere figna

u

infallibiliter excitantia bonosmotus , cujus eft in

"T

nos caufare , ut fuprà in fimili dicebamus ; Sacra-

f

w

mentalia autem faltem pleraque ab Ecclefia funt

jj

uflm

inflituta : tum quia non conftat de promiffione

j

a

divina ? tum deniquequia Ecclefía in eorum be-

W'd

ij

nedictione non utitur nifi precibus ad Deum ;

u

qua non efl neceffe,ut fint infallibiles,

lh

Quod ad

A expliurs

potteriusattínet , ijdem authores lec. cit. aliquam

| "

j

infallibilitatem concedere videntur, nimirum nifi

jo

aliqua peculiaris ratio in contrarium faciat , cüm

[

e€nim

|

n

-A e"dixc Va

enitm Ecclefiz fit data poteftas in Dzsmones , ut — Jery

patet ex poteflate, quae Exoreiftis in Ordinatione

! Wnila «

datur , aliqua infallibilitas valde probabiliter illis

b

tribuitur, | Utraque pars refpoafionis probabilis

l

dlentar

|

l

mihi etiamvidetur. Neque obítat, quod S. Th.

tür(en

g.8 3- fiapra, a. 3. àd 3. docet; Ecclefiam percon-

ï d

lecrationem con(equi fpecialem quandam virtuté;

|

NT

vel quàd q. 60. 4 2. & 4. 6f. r, 1. ponat diffe-

; rrtedi

rentiam inter aquam benediclam & Sacramenta;

; i

quód Sacramenta caufent gratiam , aqua. autem

Gdf

benedi£ta difpofitionemad gratiam,id efl, remif-

TU

fionem venialium ; quód fi bonus morus non

At "

eratinfallibiliseffeftus aque benedicte , & me-

mm'[[m t

diante bono mota etiamremiffio venialium ,. fa»

LT

cilis multó potuiffet dicere , aquam benedidiam

M

nonefle Sact&mentum , quia non confert infalli-

UT

biliter effe&tum fuum, ficuti conferunt Sacramene

TM

u, Deniquequód 4. 7. de m4lo, doceat Divie

d

nam virtuter in Sacramentalibus aliquibus fecre-

Iity

K

tiüs operari

vel 4.79. 4. 1.ad 3. Euchariftiam

[ llmomh

excitare fervorem charitatis, ficuti boc art. habee.

mufid [

tur de Sacramentalibus. — Refp. ezim potefl, ideo

docere ipíam , Ecclefiam confecratam confequi

"ü!neg

fpecialem vircuter, quia Dzus in. illa peculiari-

b

ter affiftit , & oratio ibi fufa reprimit magis Da»

h

LT

lbeqt .

mones : ponere differentiam inter aquam bene-

dictam & Sacramenta in ordine ad gratíam & di-

W'W

N

t

fpofitionem ,. non autém in ordlne ad infallibili-

G

dlir

tatem , tum quia eadifferentia certior erat , tum

| sit(g

LU

quia aliquo. modo. infallibiliter aqua benedi&ta

""ü:r )

excitat fervorem removendo prohibens , id eff.

n

De-

i

De Sacramentalibus

4

TM

Dormonum poteftatem, & confequenter dimittit

venialia : Divinam virtutem in Sacramentalibus

mati

.

1]

operari , nihil aliud fignificare, quàm fpecialem

o

h

affi(lentiam vel coércitionem predictam,Denique

uT,

V

etiam fi eodem modo dicaturEuchariflia excitare,

quo dicuntur Sacramentalia, non effe tamen illam

PBICM'

tU

locutionem eadem íemper ratione accipiendam

u ii

propter diverfas circumftantias & rationes, quae

Tij

ex di&tiscolligi poffunt.

| Ut

. Ex diclis colligitur 1. an Sacramentalia diccndag,ya

r

fint remittere feu caufare ex opere operato ? du-

yus M

Pliciter. enimpoteít accipi hoc,quod eft venialia

n&mþ

remittere ex opere operato : 1. Ut fignificetur,

ifhy Ei'

per Sacramentalia dimitti venialia immediat?,

j

2. Ut fenfus fit ex opere oparato caufare per ipfa

:mnïïï'

aliquid remiffivum peccati venialis, vel certé con-

u

ferens adremiifionem;fi primo modo loquamur,

ylie

conftat, refpondendum effe negative , ut fatis

»)

d

patet ex dictis ; cüm enim non remittant , nifi

y

i

adfit motus ex fe fufficiens, non eft, quàd recur«

j

Tatut ad opus operatum.

Si fecundó modó , re«

l

i

n

pondendum eft cum diflinctione : de fervore

Qu

r

charitatis neandum eftcaufare ex opere operato ,

Q

cümnullum fufficiens fundamentum hzc caufa-

itas habeat : de coércitione autem dzemonum id

j

atl av

concedi poteft propter fpecialem Ecclefiz potefta»

"h

sem in illcs , ut fapra dictum.

f

il

Colltgitur. 3.

[[n tantum venialia peccata per471

Sacramentalia re

fl vf

mitti , in quantum per illa exci-

b:ngdi&ï

fantut pij motus inanima , per quos illa ex opere

Ü

i^

opetate

£

-

414

.-Afpmäix

h: q

operato delentur, — Ethóc modó effe intelligens

das illas voces, cüm per Sacramentalia dicimut

m lii

ccl efie »

fan&ificari & mundari ex benediclione E.

Tigiilion

illtytion

ut in c, equa fale. de confecr. difl.3. . HincS.

D. in 4. difl.Y6. q. 2. ar. 2 ad. Y ait : fed 1fla

m

( Sacramentalia ) dicuntur peccatum veniale re-

nh.ify,

mittere,in quantum vi atiuum

nofirum favorem

tb

Ifia fine

li

excitant, & fimiliter ad fecundum.

contritione non delent peccatum veniale

; fed

Vr

dieuntur delere, in quantum contritionem cau-

t

fant ?

Vl

472 Colig

itur 3. Sacramentalia non fümi in prge

LT

feni ftric

& pro ijsritibus , & a&tionibus, qu& $a«

mm]&su

cramentis adjacent , tanquam circumflanti& , &

D

d eorume

accidentia quedam ipforum ordinata à

Sed fumi

dem ornatum, ufuümque decentiorem.

! Wmukmm

&ionibus facrisu(que

latius; provarijs & rebus & a

adeo diffidentibus inter fe , inquit Efparza lib.xO,

| lia

L

Sacramento Panit. q. 92. art. t. ut Iub nullo ge«

nere proximo contineant

ur proprié, ideoque nec

|

H !

definitione proprié tali.

definiri pomnt una aliqua

| fUHïtieum d

Dici veró utcunque poffunt opera

tiones fenfibiles

Pitiny

Fidelium

ordinatz ad excitandam devotionem

ad remiffionem peccatorum venialium.

mex opt»

|

Iäim T

4c9

Dices 1. Sipet Sacramentalia tantü

!

re operantis remitterentur venialia , etia

m intet W

'v.

|

L

lþït:ls1

illa facrz imagines deberent numerari ; quis €

enim nefcit , etiam per illas excitare pios animi Qj

ele | tj

"n

motus.? atqui hoc eft contra communem

!

|

Ch"nïll [

tentiam Ecclefg, — ReJp. megando fequelam. R&;

|

:

)

De Sdtrdm?ntali&u:ä

a5

lo

üoeft: quódSacre imagines communiter tan-

dicnd

vuàm habeant vim obje&tivam pias fpecies ac bonas

Sediin

cogitationes excitandi ; Sacramentalia vero ex

I

inflitutione & precibus totius. Ecclefiz habent

J

vim moralem ( non tamen infallibilem , ex

iil

vum. 469. ) 4 DEO impetrandi auxilia propriis

yjm

motibus eliciendis.

p )]

Dices 2. Sacramenta novze legis in hoc dif-4 4 E

ij

feruntà Sacramentis antiquz legis,quód ifta non-

u a

nifiex opere operantis , illà veró conferant gta-

uam & remiffionem peccatorum ex opere opera-

miny?

to : ergofimiliter Sactamentalia novz lepgis dif-

J u

feruntà Sacramentalibus antiqua& lepjs, quód illa

int

conferant remiffionem peccatorum venislium ex

lu

opere operato , ialtem tmediaté ; illavero cantüm

gl

contulerunt illam ex opere operato.

Rejp.

Conceífo antecedente , »ego cosfez. nam Sacra-

d

j

mentalia antiqu&e legis non ordinabantur ad in-

a

ternam anima , ícd ad externam legalem fan&ti-

ynhr

ldw y

ficationem , & emundationem carnis , ex quo

y

fufficienter differunt ànoflris. Sacramentalibus ,

?(0

n

n

qua ordinantur ad internam anim« fanctificatio»

nem,

.

j

J

Dices 3. Sacramentalia plus. videntut pro-q.ä ;

defle , quàm aliza&tiones, quas Ecclefia non in-

"i

ftituit ,| plus autem proderunt, fi non remittant

4 qH

immediaté venialia , quia mediaté non remittunt

caüfando bonos morus , eos enim alioquin fen-

"L

tiremusifallibiliter.

nmufllm

Deinde quare non potuit

Chriflus concedere poteftatem illam Ecclefis ,

,

quam

AMppendis

416

quam etiam Ecclefia

videtur credidiífe fibi concef-

M

fam, dum Sacramentalia hac inftituit, alioquin

£ruftrà inftituiffet.

Denique fi per indulgentias

(s

Ecclefta tollere potefl reatum poenz; quare levio«

36

rés maculas non poterit per hujusmodi Sacra«

mentalia, —Refp. Sacramentalia plus prodeffe ,

quàm alias actiones non inflitutas ab Eccle(ia ;

quia Ecclefiz interceffio explicatur per illa, utim-

TA

petrentur motus contritionis ; & amoris fuper ,

omnia , quos motus facilius concipiunt homines$

W

jufti quàm peccatores , & ju(tis etiam Ecclefia ma«

is fuam applicat interceffionem, . Vide diéla ia

num. 466. — Ex hac de Pocnitentia;

qufttenu

s vi?rtus eít,

ut

i

D

In Omnibus Glorificetur DEU $

Q

l

-Kt;- fo, $ 7'!

i

lls dt ?

Ut

* Qu

ü"!ägu ol

l[hax

"ag

g!"ümxn[

ü

«9) r( $o

i

GE SoTe U qpdo

»

n

9

"

li

s

1lgenm!

Qudxecaccpm d o0cmeqi s

-—

relei

,

j t

650 M

w

25

ä

ii

T

tUtl

1

TRACTATUS

vt

. POENITENTIA

Matr

| i

Pasns II.

lii

ienitentia , ut eft Sa-

De B

cramentiun.

u

*,lfcufsis feor(im ijs, quze ad Poenitentiam, &

jfut eft Virtus, pertinent, diícutienda

manet in przfenti altera & precipua ma-

er huj

us ampliffimi fimul , & utiliffimi Tra»

€latüs de Pcénitentia , nempe de Poenitentia , ut

tim,

eftSacramentum , ejusdemque partibus fingilla-

uam rateriam S. D. in 3. p. (wmma

Theologie otdine doctrinz immediaté tra&lat poft

Euchariftiam ; nam poft Baptifmum (ufcipi po-

teít Euchariflia ante Parnitentiam , nifi contingat,

gratiam in Baptifmo fuíceptam arnitti per peccae

tum: & ideo Sacerdos in fua ordinatione priü$

accipit poteftatem conficiendi Euchariftiam ; de«

Hunc ordinem

euam

inde abfolvendi à peccati;-

&

«6 (o) $e

eciam fervant, PP. Concilium Trident. f2/f. 77*

& alia CC. paffim , Colonienfi exceptó quod ,

uia anté Euchariftiam premitti à fidelibus folet

DiE

Peenitentia, priüs dehac,quàm deillaagit. Qua

tatio convinCeret , eodem ordine ab omnibus ne-

cefíari de his Sacramentis agendum , fi Peeniten.

tia per fe requireretur ut pra paratoria ad Euchari

]

Tin

ftiam ; cüm tamen folüm per accidens requiratur;

[

hi

ideít , fuppolitó peccató : unde Íi aliquis careat

Mistg

peccató mortali , non indiget Pzenitentià ad fum-

Wt (s

tionem Euchariftiz , ut zecté adnoravit S, Th.

j

[

A

ï LO

t q. 6$, art. 2.4d 4. & q. 83. 4. 6. ubi pulchr

E"mhns [

&it, quód ficuti in vita corporali , non indiget ho«

N

mo medicatione nifi infirmetur , indiget tamen

per fe generationis au men:ó & nutrimentó , ità

:d:P]';m

üflmm 1

in vita fpirituali per feindigethomo Baptifmó ,

confirmatione , Euchariflia , non indi

et tameri

manPm

Jj

ideantuf

Ponitentiá , nifi peccet actualiter.

"tim

di&la in Tra&. de Sacramento Enchariflia num.A.

l

Em

Porró de Sacramento Poenitentiee (cripferunt plu-

Wmlm

mi , & nobiliffimi cum Magiítro i» 4« 4if^. 14

N

IT

Mij

& S, Thoma 3. p. 4 4. 84. INosà multorum Àu-

shorum citatione abílinebimus , contenti referre

aliquos, apud quos curiofus videre poterit

4 l.OIVIII

reliquos, fi placuerit,

Vrxeeve o

E

ARTI-

€9$)5($e

d

Dissurario. L.

!

w (ot

Q

De Exiffentia Sacramenti

iboste

Benitentia.

pl

T

Egárunt hoc Sacramentum heretici Mon-

;wmur.

N

taníte & Novatiani, qui reparationem

g a

r

poítlaptum oppugnárunt ; contra quos fcripfe«

rfont Cyprianus de lapfii, Ambrof. 1. de Pa-

"N

mirentia.Chryloft. lib, de reparat. lapforum. Au-

jj

uftinus de Panit. medicin, alijiue plurimi,quos

mgltho-

vide apud Waldenfem 7om. de Sacrament.c.13 f.

;ctüm?

Wiclephus non negavit reparationé poítlapfum ;

Mmöx Ft

fed tantàm auricularem confeffionem. Lutherus

inPrincipio oppugnabat neceffitatem confitendi

w

"

omnia peccata mortalia in particulari ; fedinfi-

us

ne tandem penitüsabítulit hoc Sacramentum , ut

j !

& praflirerunt illius fequaces,| SimilitercircaSae

,

P'u-

cramenti hujus inflitutionem docuerunt aliqui ,

L

;;-.;4,

vel fuiffe jam in ftatu Innocentiz , aut in Paradie

i

- fo, vel poítea à Jacobo A

poflolo eap. j

uuum'm

inftitatum,

u

Pollm

I«

4 2

'ART«i!

yi

p

«$9) 4 (S$e

g ht

AgrTicurus L

tupita

fitprece

n detur. Sacramentum. Panitentie ?

puityit,

co primó : EftinEcclefia verum & pro-

Vi

D

rium Sacramentum Poenitentiz, quo peC«

"1 quo

;

Vibng,

cata fidelium poft Baptifmum commiffa expian»

tur.

Eft de fide certa Conclufto, definita in Con-

g

cil. Conftat. 2» damnatione articulorum Wiclephi

Mf?n 2. D

& à Florent. feff. ult. in De-

V

lum

é Ha[fij 4. 9. 10.

Wi

ereto Eugenij, item à

"Trident. f£ff. 24. can. 1, G*

2. tradita etiam à SS. PP. quorum teftimonia vi«

hg, u

fffdldfnL

deri poffant apud Suarez 4:fp. 16. feet, t & Bel-

Qdl

larm. L. 1. de Penít. cO0. 7 13.. Probari autem

Hir lit

folet hecveritas potiffimüim ex illo'eaz. 20. 4*

tipite Spiritum

$.Gquorum remi[eritit peccata,Tte-

Pt

soittuntur cis

quibus verbis Chriftus dedit ali«

tügio

uam poteflatem. Apoftolis , eorümque fuceel-

Fum

oribus ; ut per fe patet ; hac autem poteílas

ul !

rimó exercenda eft inter homines & in Ecclefa

"m

uod fig»

Hp

At

vilibili , ideóque neceffe elt , ut per aliq

Secundà

3")[ h

LY

num fenfibile & humanum operetur.

eít de ( efficax ; & ideÓ neceffe eft, ut illudfig

L

ü ,

num fenfibile habeat promiffionem gratiz, inore

"Httmem

dine ad quam eít efficax , quia fine illanonremite

"Gntmd

tuntur peccata ; fignum dutem efficax gratiz €x

ID

Dzrinflitutione & promiffione eít Sacramentum

L

] mttl

novz legis ; ergo tali poteftati neceffario corree

sl l"gu fl

xlm

fpondet aliquod Sacramencum novz legis remil«

4t,

1

. fivum peccatorum,

Confirmatur aliqæä cone

lt

Iuj

graentia : quia non eft minor neceffitas inhomi-

s

nibus

:

4Hn detur Sacramentuss Pænitmt:'æ? ;

y

tibus baptizatis , nec minus periculi in peccatis ,

qua poft Baptifmum committuntur, quàza in eis;

qu& przcedunt ; ergo ad Chrifti providentiam

w

pertinuit, remedium inílituere, quo regenerati

Ti

poffent à peccatis refurgere , ficut inftituit reme«

dium, quo nati in peccato ori

jque

ginali regenerareq-

m

tut ad primam gratiam.

Dices primo Cum harteticisapud Cafpenfem 4

"

jl

lic difp, $, num. 2, verbisillis 3'o2». 20. noneffe

conceífam poteftatem remittendi peccata, fedtan-

T Udj

t

tüm docendi ea, vel priüs jam effe remiffa,vel fu-

turum, utremittantur fi poenitens Evangelio

jmott

crediderit. . Contra eff primo : quód poteftas do-

dU

cendi & pradicandi data fit Apoftolis alio loco,

" W;

.

Íclicet Luce 9. Secundo

L]

uód Chriftus,dando

010

poteflztem pradicandi, ufus fit aliis verbis, quàm

viill

nunc dando poteílatem remittendi peccata ; ibi

"

enim non eftu(us ullo verbo , quod fignificet re-

uqül Wff ;

miffionem peccati , hic veró non cf vfus ullo ver-

j

W

i

j

bofignificante przdicationem , ut ex ipfo con-

textu patet,

(ontra eff tertio : Chriftus illo

m

L

u

Joan. 20.c, non tantàm dedit poteflatem remit-

tendi peccata , fed ea etiam retinendi : poteítas

j

H

y

autem retinendi non poteft confiflere in pote-

m[lt-

ate pradicandiaut docendi ? ergo. nec poteflas

40

(l

.

*

remittendi peccata. Contra eft quarto

fi per

remittere intelligitur in dicto loco Joannis pre-

"d

icatio, ergo fenlus illorum verborum eft : 44o-

mno i

Tum peccatae[fe vemiffa pradicaveritis , illzs re-

l [

mijfa effe predicantur 3 quz explicatio , ut patet

*

4l

ji !

ex íe , veleft nugatoria , veljnullius momenti

.

M

Al

j/

a j

m

quia

h

6

AArticulus L.

totvtniun

quia fecunda pracdicatio vel et eadem cum prims;

ittuete.

li ,

& tuncapparet , explicationem effe nugatoriam ,

uiaelt idem dicere, ac quando docetis ,docetis :

Iinom

veleftdiftindta, & tunc fecunda illa prsdicatio

m LT

vel fit ia coclis, velin terris : non hoc fecundum,

o

quia nec ip(i Adverfarij faciunt duas pradicatio-

t C

nes eidem Peoenitenii circa idem peccatum

non

] m

etiam primum , quia pradicatio non eft nifiin or«

| !lqul(w, [

dine ad idem ; qua tamen in coclis inter beatos

E

non datur.

| m

| nl

Dices fecundo. cum ijidem : Chriftus paulo

ante illa vïer'ba

dixit : ficut mi(it me Pater ,

l 61.66)1

evo mitto ves : fed Chriftus noneft miffusad ree

p

gnittenda peccata per Sacramentum Penitentizs

A. q

fed per enuntiationem Evangelii pacis : ergo nec

Apoftoli faeruntaliter miffi, — Scewxdo : Íenfus

R

eorum verborum non eít alius , quam eoruim ,

| m

M

quz habentur /pca 24 eportebat Chriflum ptti »

g

( refurgeve a ssortuis, ut pradicarentur in sami-

hii

hr

L:

| d

se ejus Ponitentia Q vemiffio peecatorum :

ady

per hac verbanon eft data Apoffolis poteftas ab-

^

Ff

dl.

folvendi ; ergó

nec perilla, Zerti2: Inlege veteri

u p

('atem MiniftriDEI abífolven-

non habebant pote

llq [

di à peccatis , led t

antàüm przdicandi & adhore

Ts

Pt

" tandi ad Peenitentiam ; egó nec in lege nov

a ha*

Vgl

bebunt aliam poteflatem.

M) u

6

Refp. ad primum : Miffionem Chrifti & Apo-

[Wmm

ftolorum non effe (imilem in omnibus , fed tan-

dmhl n

tüm ingenere , in eo fcilicet , quàd, ficut mifbia

qu

li

Chrifliá Patrefoit legitima , ita & legitima fit

lii

E

Apoftoloram fz&a à Chriflo : in reliquis non

um

con-

JPUIMM

— n detur Sacramentum Ponitential

7

tonveniunt ; alioquin Apoftoli potuiffent etiam

r

inftituere Sactamenta eo modo , quo ea Chriftus

qoriut

inflituic, vel moriendo fatisfacere pro peccatis

du

hominum , (icut Chriftus fatisfecit,

A fecune

il

dum neg. maj. Ad tertium dico , multaeffe in

:(HW-

lege nova ; quz non fuerunt in lege veteri, & hoc

al

decebat Chriíli dignitatem ; ideoque licetin lege

veteri non fuerit Sacramentum Poenitenti? , non

g M

ia

Íequitur, quódnoníitinnova. Ceterüm etiam

AU

inlege naturz, & lege veteri inftitutum fuiffe Sa-

cramentum in remiífionem peccatorum períona-

ho

lium ducui zz 7rati, de Sacrament,in genere nume

rl

62. 6 6j.

m

Dices tertio : Paulus 4&. 26, nonaliud prz-

st

dicavit , quàm quod erat prenuntiatum à Moy-

«s

fe& l'rophetis : íed . Posnitentia , quam prz-

, ib

nuntiabant Prophetz & Moyíes, non eít Sacra-

l c(]rllm)

mentum ; ergoó nonaliam Pcenitentiam illis prae-

nuntiavi S.Paulus, — Deindenusquam in S.Scri-

J

[ !

V;IMW

ptura fit mentio de Sacramento Pcenitentiz ; ergà

M' N

noneli admittendum. — Refp. Paulum nihil alisd

"

pradicáffe , quàm quod erat prenuntiatum à

"d

Moyfe & Prophetis faltem implicité , non veró

j

u

folum illa, qu& pranuntiata funt explicité ; alio-

h

T

quin neque Baptifmus debuiffct à Paulo praedicari,

ll

cüm nullibiin lege veteri inveniatur ex preíse fu-

turum, ut hormines in lege nova abloantur in

(uis peccatis per invocationem SS, Trinitatis. 244

j

$ kd

alterum eít eadem refponfio, quia fcilicet aliàs

neque Baptifmus foret Sacramentur , cim nulli-

[ f

lg

"

bi in S, Scriptura inveniatur quoad vocem » quód

Bapufmus fit Sacramentum.

a4

Dices

d

j

QUm.

N

y

?

VT

L]

znimim L

g Dicerquartb : Omnia Sacrametta conftant

fittümel

aliquo elemerito 5 accedtt , ením verbum ad Elt-

Ncnmagi:

mentum , C fit Sacramentum ex vebus vifibilubw

.

10 nj

?

Moicran

€* corporalibus ; nihil tale eít in. Paeuitentia

ergó. Refp. di&tum illud. Auguft. non pertinere

Ti orpor

ad omnia *acramenta generalitet , cüm ibi not

mdidmu:

tl i

loquatur de Sacramenuss in cortuni, fed de Bapuf-

ü

mo. Sane . Th. q. fo.bic art. 4. in argum.ad cone

|

l

näsfm

tra, poftquàm retuliffet dictá iftud Aug:fubdir,&

! U d

loquitur ibi de elemento fenfibili , quod eft aqua.

L

Patet id enim aperté ex contextu : detrabe vere

L

bum. inquit Auguít. quid eff agua. ? mon vtrà

! Wiloint

accedit verbum ad Elementim,nimirum aquata,

! lonf:(fm [

qua fime verbo aqua folum efl , && fit. Saeramen-

tfntiæ? li

inm.. Vide Bellarm, lib 1. de Penit. c. 11 . Quód

j p Pon'"

fi genetale volumus effe ad omnia Sacramenta , ut

L

conftent aliquo elemento , quo modo plerique

Vij

DD. loquuntur , nomine Elementi non eft intel-

modopofüt

ligendum id , quod proprié hac voce fignificatur,

n dj

nimirum cerpus fimplex ; hac enim ratione non

Attimen

nifi Baptifmus Sacramentum eft : fed inteligen-

ts

dum eft omne corporale vifibile.

Ita inter cztée

| u V"bi.

teros S. 'Th. /» 8.diff. 22. q. 2.4. 1. & diff. 4 t

'ip Verbi (

art, 1. queflinncula g. ad 2. non deeffeautem in

Tl

l

Poenitentia Elementü hácratione fumptum, facilé

i

patebitex fequentibus, — 24 fecumdam argsmen-

ln

tipartem de vebus vifbilius Refp. dum dicitur ;

Rif

Sacramentum debere conflare rebus vifibilibus »

"i

J

vifibile accipi pro fenfibili,

Vide 5- Tlx. i'l ;'

"Wm

dlífl, q. 1. art. 1. queffiunc, 3, ad 1. ubiita actipie

L

i

endum , ait , quod communiter dicitur , Sactá*

metn-

p -

Hn detur Satramentum Pouitentia ?

9

sodid

mentum effe invi(ibilis grati vifibilem formam.

Y

Non magis urget, quod dicebatur, Poenitentiam

non conítare rebus corporalibus , cüm tamen ve»

njïbüllm

qteti

rum Sacramentum id requirat ; nomine enim ree

qtint

tum corporalium vel materiahum & fenfibilium,

n

cüm dicimus, ex ijs conflitui Sacramentum, non

kl

intelligimusfolüm res permanentes, fed etiam

T

actiones fenfibiles, que habent efle in fieri , ut ait

od

S. Th. boc art. ad 1, & q.. 6C« fap. art. 6. ad 2:

hujusmodi autem in Pcenitentia non defunt ; ete-

T

]i

nim fi ablutio in Baptifmo habet rationem fei ,

unctio inconfirmatione &c. cur non etiam con-

! " u

confeffio erit res fufficiens in Sactamento Poeni-

WW)

g;(vumf'

tentiz ? Neque dícas , aCiones diftinctas à locu-

tione poffe cenferi res fufficientes ad. conflitutio-

j

m 1

nem Sacramenti, non autem ipfam locutionem ;

cujusmodi eft confeffio ; quamvis enim aliquo

j ]lïlf"

n

modo poffit dici res , non. potefttamen dici res

[ïmäüx'i"'

contra diflincla à verbis, càm tamen res, quae

Sacramenta conftituunt , ejusmodi effe debeant ,

p

jot

quatenus alioquin non conítarent Sacramenta re-

büs & vetbis

e

L

ut enim conftat ex dictis g. 60,

p

d

n

ipfa verba , quatenus complentur & determinan-

tur ulteriüs per alia verba , aquivalent rebus.. Et

mguïimj

hoc fatis eft ad conftitutionem Sacramenti , quod

j

"L y

in Poenitentia facilé explicatur ; nam confeffio

(

fU

penitentis , per quam fejudicat recedereà pecca-

1

p

to, ulteriàs determinatur per abíolutionem Sa-

cerdotis, in qua completur judicium in confeffio-

J

j j

n€ inchoatum.

"

1j

Dicó

Qu

rticnlus P.

130

PT

Dico feeundo , Sacramentum panitentiz eífe

]ta Trident. cz£.

ol

aliud à Sacramento baptiimi,

Münis ad

€4n. 3. & conítatex perpetua Ecciefiz traditione,

Probatur etiam primó: ex diverfitate materie

f'at i

Türes al

&t formz. Seewndh, quiaper Baptifmum de»

lentur peccata quoad culpam & poenam ; ideóque

Mgn Et |

nulla imponitur fatisfactie ; per poenitentiam

Al im

1

Ttslian

vero ita delentur quoad culpam , ut. frequenter

j

fuperfit poena aliqua temporalis luenda. Tertio,

L

5Mrfipf; i

ex diverfitate finis. utriusque Sacramenti ; nam

l m.' T. IT

Baptifmus fui

tà Chrifto inítitutus ad delendum

!r Orifi

originale peccatum ,

& fiquz alia in adulto re«

Bd

EPT

periuntur ; posnitentia veró ad delenda peccata

oít Baptifmum commiffa , & ideb recté. dicitur

/P n

feconda tabula poít naufragium fcilicet humani

J de

vel tabula poft nau-

generis in primo parente ,

Ril

fragium juftitiz acceptae in Baptifmo ; undé eti-

?KVum?ui |

V itto

am fapiüsrepeti poteft penitentia, fed non Bap«

tiímus.

Ufliipl'o

Dices cum Hareticis * ispoffibile efl , eos,qui

T n

ef prolapfi renovari a& pa*

000 femel illuminati fnnt s

effet,

sitentiam,ad Hab. 6. quod tamen falfum

fidaretur. Sacramentum Poenitentize

Et ibi-

dem c.10. dicitur: volumtarié peccantibus poff

À

«cceptam . netitiam

veritatis nonjam relinquimr

boflia pro peccatis :

fed hoc etiam falíum effet ,

Áj

itenciz, quia merita

fi daretur Sacramentum poen

WM

Chrifti , quz font hoftia pro peccatis ,in co con*

tinerentur , & ita ficut relinqueretur Sacramen*

tum Peenitertiz pro delendis peccatis , fic& ho-

flia.

Refj. S. Apoftelum Paulum in utroque

LT

texca

l

s

at d

4fn detur Sacramentum penitentie,

1i

rijen

textu loqui de remiffione peccati && renovatione

ml

hominis ad poenitentiam , quaz fit in Baptifmo,

t t

prout explicant SS. PP. Chryíoft, Theodoretus

m

& plures alüi citati apud Martinon difj. 41.

". 48,- Etratio eil :

uia poftquam $, Paulus

n,W

vll

dixerat , impeffibile eífe prolapfos , renovari ad

d

peuitentiam , [ubjungit : rwr(sr jerucifigentes

Fibimetipfis Filiuwm DEI ; quod idem eft, ac di-

j Aïlmä;

g uf

cere ; rgr(us exprimentes mortem (j ve[urretiioe

ia

nem Chrifli ,quo fit in Baptifimo. Nec obftat,

i

i

quód Apoftolus dicat, rewovari ad poitent amz,

j pemü

quia ad Baptifmum adultorum requiritur etiam

j; t

acus poenitentiz , fcilicet conttitionis & dete-

flationis de peccatis ante Baptifmum commiffis,

, ln

uQ tiy

joxta illud /4&?, 2. Panitentiam agite,d baptiz.e-

)und

:

tur unusquisque veflrám. — Et exhoc etiam pa-

100 B*P

tet , quomodo poít Baptifmum non relinquatue

hoftia pro peccatis ; non enim eft exfpectanda alia

lflq

ii

mors Chriíti fignificata per alium Baptifmuin re-

TL

miffvum peccatorum,

[glkumf

1

Anrricurus Il.

4

j

[) fd

,l

jl

I["m( h

A quo , & quando füuerit

(

j2

qui

| in/iimtum Sacramentum

j

Penitentie ?

Saaszï'

j

Icendsim

rimo, hoc Sacramentum im-

H

Ü

mediaté fuiffe à Chrifto inflitutum.

Hzc

j

fgl

veritas

12

"P8eeticnlus IL

4

veritas probata eftin Tra&L, de Sacramentis ingez

L q

mere num. 121, & definiturà Concilüis Conftante

Lateran. Florent. & maxime Trident. f?ff.24.

li é um

Witem el

ubi hzc verba habentur : Dominus Sacramen-

lqumyis

145 penitentia tunc pracipue in[Htuit,cim a more

al

guit excitatus in[nfflavit in difcipulos |uos , di-

T at u

cens: accipite Spiviism Santbum , quorum vemi-

,(

feritis peccata remittuntur eis &c, — Nequeob-

nneelil

flat , quod ante inititutionem Chrifti multi vene-

l, .

rint ad Joannem Baptiflam, confitendo illi fua pec-

Áirttmy

€ata.

Refp. enim , eos fuitfe confeffos íua pec-

LU

«ata vel in ordine ad inftructionem petendam cir-

j pl

caea impofterum vitanda, velin ordine ad emun-

dationem extrinfecam.

^

Af 40 (

! Áttiüm.

15 Dicendum [ecindó , hoc Sacramentum fuiffe

immediaté inftirutum à Chrifto quoad. omnes

nj "

lw

partes.

Katío ef : quia cum Sacramentum

Ponitentiz

fit immediaté inftitutum à Chrifto

Wi

ex num. priori , omnes etiam partes erunt à Chri-

" pol

fio immediaté inflitute in hoc Sacramento j

trun

'yuh 16. ï

eí(tenimutriusque eadem ratio data in 7/4&.

Et

ET

de Sacramemtis im genere 4 num.Y21,

quamvis a&us contritionis habcat. proportio-

F)urefurrga

"tl

nem aliquam ad delendum peccatum independen-

tet à Chrifti inftitutione , nihilominüs , quód fit

d

Wuu"

Sscramenti pars,ut cum reliquis ex opere operato

caufet gratiam , habet ex Chrifti inflitutione , &

W.vem

WPW

Í

nonex naturarei , utibidem diximus »s?* 2f4.

i

Dícendum tertió , Sacramentum panitentiz

Mksac

l

L

fuiffe à Chiiftoinftitutum , quandó /cans. 20.

Ut

infufflavitin Apoftolos, & dixie, — 4ccipite Spi*

IWR

li

Ti um

d

44 quo &* qnando fg;erft [

ntin'nyi

ritumS. quorum vemiferitis peccata, remittuntur

Conlii

eis Ó quorum retinuevitis, retenta funt,.— Hanc

v ff

veritatem etiam definit Trident. cit» in s. ET.

t

Et quamvis dicat , tunc przcipue fuiffe à Chri-

2713

floinítitutum hoc Sacramentum, illud precips

j J;W ,ä'

non addit, ut fignificet, alibi etiam fuiffe initi-

gtf

tutum, fedut denotet , in aliis etiam locis fieri

N:qu:ob-

ab Evangelillis mentionem hujus Sacramenti , ut

vt

JMathb. 18. his verbis , 4sodcusque ligaveritis

lt

fiper terram , erit. ligatum Q* incalis: ubroon

d)

€it facta Sacramenti inftitutio, fed cantüm deiigs

"m

natà poteflas , que poftea

Apoítolis omnibus

"T

Joann, 20. conterenda etat.

'unc ergó. A4aths

18. tantüm erat Apoftolis promiffa poteftas abe

TT

folvendi , fcu inflitutio futura hujus Sacramenti

)ld ottd

( quod etat quoddam initium inftitutionis hujus

mmrmw

Sacramenti , ait Fabianus Papa £ Epiff. 4d Orie

]ul

entalei , poíteà veró Joams. 20, docet abíolute,

a o

Sacramentum hoc fuiffeinflitutum ) juxta illud

LU

Math. 16.

Tibi dabo claves ($c, fi enim tuns

| [ Wlh

fuiffet data poteílas, quare eam iterum . dediffet

[

li

poíl refurrectionem?Praterquam quàd tuncApoa

wrm[w'

Ítolinondum etant Sacerdotes ordinati , qua ta*

BMI

T

)

men poteítas Sacerdotalis feu poteílas in corpus

w

Chriíti verum neceffarió prerequitur ad potefta-

"0 iif

n

tem abfolvendi à peccatis , qua eít poteftas ia

pl

corpus Chri(ti myfticum, — Vel dici poteft , ibi

W)j. 2[4

eífe hocSacramentum inftitutum inchoativé, non

gnlMW

verbconfümmativé, confumrnativé veró inllitu-

Jit^ )

tumeí[c Joans, 20, Ut fupü,

j

i

j

Ygitur

"irticulus 1.

4

l

4

"

: Icitur ex illis Chri(ti verbis Zoz»n. 30, tnerità

L

intulit Ecclefia ,inftiturumtunc fuileà Chrifto

teidium f

h

Sacramentum penitentiz , hoc eít; fignum quod-

T actan

dam pra&ticum & fenfibile collatze Sanclitati$ me«

dia abfolutiene Sacerdotis per. modum judicii

? Yebis ]

(l tudi

cognit peccatoris caufá , atque impofita fatis»

dtenurmon

fa&tione , fuppofita etiam ex parte peccatoris con-

Abl

veniente difpofitione , datámque tunc fuiffe po»

| ts Ü

teflatem Apoflolis eorimque fuccefforibus in

LT

minifterio dimittendi peccata ; & ea retinendi ;

hoc eít, folvendià peccatis media abfolutione, vel

Dpm

MT

ligandi hominem negando ei abíolunionem. Undé

metito Sacerdotalis poreftas à Catholicis vocatur

L

DJUMW (

cceli clavis , fump

tà metaphorá àmumifierio cla«

vis materialis; quemadmodum enitn

hac nihil

FtO fe

V.

eít aliud , qoàm virtus claudendi & aperiendi, fie

etiam Sacerdotis authoritas eft virtus coelumae

TT

WOf

etiendi peccateri media abíolutione, vel clau»

dendi illud , dum debito modo abiolutionem ne«

M

gat.

Neque €

xpediebat , hanc poteftatem com«

" nf j

municari ommni

bus Chriítianis (ine difcrimine;

NT

| at

quianon omnes apti funt

ad cognofccndam cauíze

ffarium eftad ferendum

L

qualitatem,quatenus nece

quare

.[ My!" li

judicium & imponendam fatisfactionem :

debuit talis poteítas refidere in fummo Ec

clefiz

W*lm hcc

"1f

paítore , utinde adalios derivaretur convenienti

(

imodó.

RUTT,

if

*Dices primb: ex poteftate remittendi peccae

"b llmo

ta non bené infertur Sacramenti inftitutio ; pol*

, ln [

Ht

Íet enim. Sacetdoticommunicari pouüas remite

mm l

t

tendi n corde fuo peccata per actum omninó in-

l Ecd'

tetrnum

i

Wog

ij

ymol

44 quo & qnando fuerit &c.

rb

ternüm , quemadmodum poteft quilibet remitte-

ze illacam fibioffeníam absque ulio externo figno

m qW

J

Refp.Sacramentum poeaitentiz inflitutum àChri-

fto verbis Joass, 20. conflate ex perpetua Ec-

m ]udw'i

ob

€le(ig traditione , idque (ufficienter ex o colligi,

quatenus non potuit faltem incommodé conferri

TURTUN

hp

Apoítolis Poteftas remittendi & . retinendi. pec-

Cata, nifl ea exetceretur per aliquod externum fige

f

num( quod falrem in moderna providentia eft

mmcuüll-

de neceífitate Sacramenti ex 774£f. de Sacramen -

u

tis in genere num. 2,5. ) quod oftenderet. exerci»

mgm.Liä

jn "u

tjum illus poteftatis fuppofita aliqua caufz cog»

nitione per confeffionem ipfius peccatoris ; aliàs

yitta üf'.

remitti poffet homini peccatum ; de quo ipíe ni-

11

hil cogitaret , vel etiam nolletíibi remitui. De-

UL

buit ergà manifeflari peccatum aliquo modo 5a«

Ü ;m

eerdoti per fui confeffionem, ut ipfe tanquam Ju-

m; Hm'

dex dimittat vel retineat illud , ac proinde ex

WW [

illis; Chrifti jverbis recté intulit Ecclefia Sacra-

l

menti hojus inítitutionem , quod eít fignum fen-

' Wüfu

fibile peccati rerni

'm(f ,

mvum ,ac proinde caufaivum

N

gratix.,

16

um

Colliges binc prim?: à Jacobo Apoftolo non effe

nr

T

inflitutum hoc Sacramentum , fed tantàm prz-

"i

teptum confeffionis promulgatum » quod non eít

'

nvtmf'n

inllituere , utnotavide 5.5, i» genere nwm.12I.

NNeque ab Innocentio eap, om»is ,ut vult Calvi-

u

j

'

l

nus; folüm enim ibi Pontifex determinat cem-

u

pus annuz confeffionis , cujus ufus. multà anteá

[h

extitit in Ecclefia DEI , ut teftantur Concil.

y

U

Ghartag. Mogunt. & alia ; ex PP. Athanafius in

r

L

g

16

atrticulus 1T,

Hilasi-

ea verbà s invenietis pullum alligatum.

ln pnru;

ss i c.19. 7Matb. Ambr. 1. a. de Paenit. c. 6

lm f

& alii. Neque Chryfoftomus pracipue i» bom, in

H

Mdrterb

.

peccata tua dicito At ea de-

d um

leas , fi confundaris ,

dicito €4 quatidie i

M ufe

animatua : won dicoyut confitearis confervo tuo»

g i

qui expro

bet ) nonabrogavit Sacramentum Pa

ümlmbug (

nitentiz ,

fedtantüm pubiicam pornitentiam,cum

| !*!fuüannan

rivatam fzpécommendct.

| Ut x

17

Colliges fecund) , poteftatem & actum , quo

ijüus It)

Sacerdos abfolvit , effe judicialem, — Ita expreísé

|

C

"Trident. cit.cas. 9. & fatis id indicant verba

!

"i

ligandi atque abfoluends.

AMatb, 13. qu& lg*

"Ht g

i

nificant atus judiciales ;

quod colligirur etiam ex

LT m

3

metaphora cl

avium ,quz relictz

funt Ecclefiz ,

"It n F

AMatb, 16,

Er Ratzo efh; quia. Chriftus non

Jldq P

"t

contulit Apoftolis poteftatem remitte

ndi & ree»

o^

I

ml'h

tinecndi peccata per mod

um ex«ellentig , ut pol

T

T

fent ; quocunque modo

vellent , illa remittere

Il

Ut

h

vel retinere , fed per mo

dum poteüaiis miniüc-

T

tialis fecundàüm determinat

um a&um, qui Ipe*

(t actus ju*

Ti &

é&latá notitià Sacramenti convenientet €

"n m

folum

dicialis s qui cüm in hoc Sacramento non

u*Wïlltte

ponnitentis Salut

em , fed etiam reconciliationem

t

i

"Divini honoris ( cujus cau

fam agit ) procurare

debeat,convenienter finé

per modum judicis

W&ls l7

ata offenfz gravi«

hoc negotium tranfigit , & pen

("mlm

tate ac fubje&ti difpofitione judici

alem fert fenten*

"!

fsl

hU]uS

tiam de peccatorum remiffione vel redemptionte

il

18

Dices [écundo : nemo poteítpeccata dimittee

li

T

ze, nifiDEus; . ergó poreítas dimittendi pec::;

Va

llmg

A quo, ä* quaudo fuerit cc,

"

Tj

non potuit hominibus communicari

"i[« (

, üt perjudi-

"T

cium & fentenuam alios á peccatis

abiolverent :

unde verba Zo4sz. 2O. interpretantur haretici,

j ul

jtilit i

quód tantüm fignificent poteflatem declarandi,

peccata effe à DEO dimiffa,

Refp. folius DEI

;fcrwm»

eífe principaliter dimittere peccata nihilominüs

"m

hominibus communicari poffe poteltatem , ut illa

n;im,ülü

dimittant tanquam DEF inftrumenta

;in quo nul-

la oítendi

poteft repugnantia: quam folutionem

t ql!?

Chriílus

repofuiffe videtur Pharifeis hocipfum

qut(x;??

obucientibus /4arb. 9. dicens: s fcjatis , quia fi«

u

lius bominis babet poteftatem in terra dimitten-

di peccata, ait Paralytico &c, erat enim in Chri-

TE

to tanquam in. DEI Filio principalis poteítas,&

T

tanquam in Filio hominis miniflerial;s ad dimite

wl

tenda peccata.

Vide 7ratt, de Sacramentis in

wl . genere a utm. 12

3. Interpretatio veró Haretica-

lv,'mpo*'? ram abfurda eft,

quia fine fundamento detorquet

js

!^ Chrifti verbaad

fenfum improprium ; Chriftus

j m'lPïï

u

enim differté dixit Apoflolis: querum remifcrís

,u'hq

y

ispeccata c. quae verba non fignificant , po«

/

- tellatem commiffam effe declarandi tantüm , fed

,

y

» potiüs remittendi peccata ; & in hoc feníu in»

jj telle&a funt à Catholicis DD. ab initio. nafcentis

;

) Eccefiz,

)

gt

!

j

Ex didlis reijcinutur primo docentes , à Chri- 19

w".' n

ofolüm fuiffe inftitutum formale, non autem

; Q5 Pmaterle hujus Sacramenti. — Appellant autem

, ormale poteftatem abfolvendi , materiale autem

r

i

j plam peccati confeffionem , ex qua hoc Sacra-

fs.

ïtlld* ä Tuentum integratur ; & probant prim : quia

tit

1$

|rticulus 1h

r inabf;

tis efl , in republicacivili conftituere medicos cum

firmos, & ipfis relinguere mo.

tníllit

poteftate curandi in

tiam faris eltin re-

dundi

dom curandizgrotos ; ergóe

ublica Chriftiana ccnftituere Sacerdotes cum po-

Hocfit

linguere

Chn(h P

teflate ab[olvendi à pe«catis . ipfisque re

modum curandi peccatoram vulnera.

Secundé

LC

hemaaum : unde non

Müng

confeffio eft opus pure

illi, fed abíolutioni communicata eít virt

us Sa-

( fj

uit inftitui à Chrifto,

cramenti ; ergoó non deb

tlf

fed àpuris hominibus.

Reijcisnutur , inquam

Wgtritiol

h

(

nifi forte intelligantur de inftitutione quoad pr&-

ceptum , & non quo

ad fignificationem & efficae

Wt

ciam Sacramentalem

)«àm enim etiam con effio

dmf, ï, k

fit pars Sacramenti hujus, ut infra probibitur ,

77

hanc Chriftus non inítituiffetjnec integrurm Sacra-

ficut

fbj )

mentum inftituiffer,confequenter homines ,

ii

M

potuerunt ea inftituere , vel aliquid illius, ita po-

tuerunt ea abrogare , & in iis difpeníate : quo

l Üty

e(tcontra d

i&ta in. Traél. de Sacramentisin gento

m

re num. 12 1. & in particulcri

confeffionem tuiffe

i pofi

à Chrifto inftitutam, docet Tri

dent. feff. 44- € f*

eqc

1'3&3'4

ad primam probatione

m refpondeo neg. C9".

*

l 1on ü

inflituit Medicos in ali-

if

Di fparitas eft , quia, qut

uit illis vittutem, ita

qua republica, ficut non trib

hi

nec modum curandi

.

.

at qui

a Chriftus virtutem

folvendi & curándi

Wt

confert , confert & modumab

Á

X ypeceatis.

AAd feeundum nego pe

riter conftg«

elt: ppt*uitf

D

nam etiam abfolutio opus humanum

igitür Chriftusopus humanum elevare ad efle

unf

Sacramenti , ficut elevat aquam in Baptifmo;

n

de n*e&gandum. eft, vim saggamgnq lfajus

efié

"l quo , & quando fuerit &c. !

19

dicst

effe in abfolutidne , quamvis in ea. principaliüs

gucrt D

Con(iftat , ut infra probabimus,

g dlit

decnndó reijciuntur . illi , qui docuerunt , fuif-

aQ

«s u

fe hoc Sacramentum confeffionis inftitutum ante

lt

Chrifti adventum , vel quando DEUSconfeffio-

| Smü?

nem petiit ab Adamo : 24dass : sbies:Genes3.

| u

vel dum eamexegit à Caja Ges. 4. poft necem

]v

ninid

fratris fui , vel in veteri teftamento , ut obiicit

jj

jl

tÜ

Kemnitius, eo quàd prater,actus confeffionis

li 'W

& contritionisin Davide fuerit etíam abíolutio

j

data à Nathan Propheta 2. Reg. c, t2. (( fed

undF

xmu AT

malé ; neque enim Nathan remifit peccatum , &&

^

n

dixit: ego te abfolvo ; fed Dominus quoque ab-

YO U^

h

ftulit peccatum. tuum ) vel demum Jofue 7.

! (LLGW

quando ab Acham petiit confeffionem furti; nam

w

quidquid fit, utrüm ha fuerint Sacramenta,quod

TU

ls UA

vix probari poteft, vel utrum fuerit ante Chri-

1 u

)

fti adventum inftitutum aliquod Sacrmentum in

j

j

remiffionem peccatorum perfonalium , de que

,

videri poffunt de Sacramentis in genere numt,

(

t

48. níque ad num. 62. ditla, prafertim num.

62. non tamen fui

inftitutum Sacramentum

j

ul(h

Ponitentiz , quod defacto eft, & de quo hicquz-

jgdlfos J

9Vlfl"['m

:

ritur , fignificans fcilicet & caufans gratiam ex

[ üm n

Opere operato, ex ibidem dictis conílat à w»ws.

a€o, quia decuit;ut in lege gratiz peccato-

" &;unm

]

tum rermiffio eíffet libera-

j

lior.

of

"À

jl

.st-

j Wf

li

ba

^

ul

«( 20 )$t

DispuTArio Il.

t!fo, qu

ffzm/d h

Ititt, &

De nece[fitate Sacramenti

lnitentte.,

,

Mpiäs Erafmus ineolibro ,. quem infcripfit

Qum

"

« ]

£ ie:as puerilis ,inter. aha fatis umpia aufus eft

u

afümmre,iolä&ccl;dæ confuetadine induclam effe

U

obligationem confeílionis absque ulla .. Scrip-

:

g

turz au&loritate. Praterea Hugo à 3. Viclore /;,

Md

N t

2.de Sacramentii p,14, c, 1. non folum infinua*

LU

re,ut vultLugo,fed claré docere videtur;fuiffe quie

demà Ch«iíto inftitutam hoc Sacramentum, ied

Pt fr

noniompofitum ab illo przceptum : q

uzrensenim

Vi

dedit Chri-

loc. cit.quare non frmiliter praceptum

"ii

ffns bominibu: peccata. [ua cnfitendi 1. reípondete

audi; quare voluit Chriftus, ut. à te ipfo furgeret»

Ptf

ut.non quafi extorta d coaBla videretur. con ef-

M

fo».

ln cadem fententia fuiffe S. Bonavent. s

Wlutee,

lts

4 difl. iT p. 2 Art. X

q. 3. Et Alexandrum —

P« 4 4- Vg« mem

bro 1. art, 2. te

flatur Vafquez hte:

SWF'KJH'!

q.96-Art. X. dub, ,

Certatamen & indubitae.

D

h

Plnire

ta jam fententia. eft , hoc Sacramentum ne-.

ltmnll i

ceflarium, effead alutem, — lta definirum eft ín

ftt

Trident. feff. X4-cap.4. G can, 6, & à Sixto

j

itun

IV. inquadam extravag. qua habetur in fum»

]

lton"

« f58a Co

iorum.

Idem laté probant ex PP.

ij

Card.

d

rm. lib. 2. depenir. Suat. difp. VT

q ml]ls

D

]la !0-

'"fümes

fs a. & alii j nobis fufficiat celebris i

CUth' ,

' [

x z"r.).s;

eutjo , qua à $, Hyeron. Ponitentia appellatur

fecunda. tabn

bic art, G.

la | po'/l naufragium , dequa S. Th.

n

AnTricurus ,

Lj

vilti

Quomodo hoc Jacramen- -

T

" Eu fit necellarium ?

Wdf'

Upponendum primà , inter ea , quz funt ne-

m

$

VIG ( Slh

ceffariaad falutem alia effe neceflaria in reipía, 22

alia vel in re, vel in voto, alia neteffitate pracepti,

Qu

alia neceffitate medii : cümigitur conftet ex z.

li m&

ul

ncnmmx*

preced. Sacramentum Pocnitentiz effe neceflari-

um, quzrimus hic ; quomodó fit neceffarium, &

uæïü'lf(m

primó , anneceffitate medii vel przcepti?

jl

j

Supponendums [ecundo , neceífaria. neceffitate

præcepti'efïc illa,qua folüm funt neceffaria quatee

2j

WW 1l

nus pracepta funt;neceffaria veró neceífitate medii

«

WI

qua funt neceffaria , quatenus fine illorum caufa-

lt

litate & concur(u non poteft obtineri aliquis effe-

&tus neceffarius ad falutem , vel ipfa falus aterna,

' V,[qpud'

g

Y- g. jejunare in quadragefima eít geceífarium ad

alutem , non quia fine concuríu talis jejuniinon

f n

poffit haberi gratia vel gloria , fed- quia przcep-

ff

dÜ

u

tem eít, atque ita peceffarium eft neceffitate prz-

gU

cepti : econtra Baptifmus infantibus neceffarius

"

€

d

neceffitate medii , quia non eftillis necefífarius,

jut [4

!

quatenus preceptus , cum precepta non obligent

"i

infantes , fed quatenusfine ipfius vi & efficacia

jl

3

non

D

N

22

nhrticulus T

E^

| (ut mod

non poffunt eonfequi primam gratiam , quz efl

llqu el

aliquid nieceffarió requifitum ad vitam aternam,

t leno

Hinc facile iátelligetur , quod dici communitet

Tn tamen

folet, quz funt neceffaria neceffirate. pracepti,

lim, ute

folüm effeneceffaria ad vitandum peccatum; qua

'Uoponimys

vero neceffitate medii, non idem : quia enim to-

LT

ta vis pracepti pendet ex obligatione ad culpam,

| Wt f

quam inducit , quz funt neceflaria, quatenus prae

À iij

cepta , ntantum funt, neceffaria , in quantum te«

UT

nemur illa facere ex ejusmodi ad culpamobligatio-

^ o

5e; quz ratio non lhabet locum in iis , que

hIT

funt neceffaria ut media: v. g. jejunare in qua-

dragefima , eit neceffarium receffitate pracepti,

Jnteläggm"sl,

ftllljm

in quantum , quinon jejunat , peccat ; undéj

NDI

ponamusaliquem , qui non . jejunet ; excufarià

TU t t

peccato , ex ezgritutidine' , inconfideratione &c.

non eít illineceffarium ad falütem jejuniüm,

f""mnecefï

fine ullo detrimento falutis poteft omitti : econ-

Ttmin

lr

tra Baptifmus non eft neceffarius infanribus ad

vitandum peccata; unde quantumvis à pecato

lttu

.gfdmm [

excufentur propter ztatem, finon baptizantur »

l

" Dytur

Baptifmus ramen illis eft neceffarius, nimirüma

:

-

ratiam confequendam ; fine

qua falvari non pgl*.

* lp

;

u

nt. Vide Card. Bellaem. — /i/. 1, 4e S""""f;

ilttlfmu

* eap. 22..Suat. 4. 6f. faprain ComentaríoArt.4»

&

* j

,dum dicimus, aliquaeffe

"44

Supponendnm tertio

neceílaria neceffitate pracepti , alia neceífitate

An.(

uul

imedii, non effe fenfum , qubd in. quibusdam t*

! l

üüll'ln

periatur folaneceffitas pracepti , im alii

"

s fola ne*

"a

Ntmy

ceffiras medii; conílat enim , conjungi

interdum N

M hab.

iftas neceffiates, ut in Baptifmo;qui adqltii lltf:; ; "t

^d

Quomodo bor Sa&amtntxn ft necej?z.vx:;m. 23

que modo eít neceífarius.

Senfus ergà eíl,

T

aliqua eíle neceffatia ut media , five (int. pracep-

&t

ta,íivenon ; alia veró. neceffaria quidem . effe ,

yumis:

qui.

non tamen ex neceffitate medii , fed precepti tan.

tüm , ut etiam fuprà jndicavimus.

Non ipitur

m a

j t

opponimus in ea divifione. neceffariis neccffitate

medii, neceffaria neceffitate przcepti quomodo-

T (UIPM

Cunque , fed neceífaria neceffitate tantüm prace-

p

pti.

Simili modo accipiendum eft , quod dici

quott i

lolet, viventia alia effe fen(itiva, alia vegetativas

MW

hzc enim non opponuntur , cüm omnce fenfiti-

T

vum fit etiam vegetativum , nifi per vegetativa

g u

intelligamus vegetativa tantüm.

His pofitis

i [

- Dicendum primó , vi moderne Providentige

2j

a

Sacramentum Poenitentie. hominibus poft Bap-

"L

tifmum in peccatum mortale prolapíis eíle ad

yl

/

Wx&

falutem neceffarium neceffitate medii , non quis

dem determinate , fed indetermivaté in re vel in

«

u

l

voto fufceptum. — Ita Trident. /eff. 14. c. 2. ait.

at

Sacramentum Panitentie lapfis pofl Baptifgum

pot

«d f(alutem ejfe neceffarium. — Quodautem Con-

T 4

Cil. loquatur de neceffitate medii , patet , quia

J r

eodem loco dicit : hoc Sacramentumm adfalutem

W

effe neceffarium.ficut nondum regeneratis necef-

1

)

farius et Baptifmus: fed hic eít neceffarius in re

mmum

vel in voto neceífitate medii ex . difp. de Baptz[-

a^

90 nup;, y3.ergo.

Probatur primo: quiail-

j

lud etneceflariom hoc medo, quod eft neceífa-

m

rium , quatenus fine illius concurfu & caufalitate

malusf

non poteft haberi effectus aliquis neceffarius ad

il

falutem : fed hujusmodi eít hoc Sacramentum,

4

!

a

(

24

eticulus D

E Dms

eft enim neceffarium , quatenusfine illo non p6« — i,

teít obrineri remniffio peccatorum 5 ergó, smaj.

f 1

paiet ex pofius ab initió : gsim, ex j difp. preced,

tlyitüm

ubi oilendimus ex oazz. 20.

fine aíolutione

trpotf

Sacerdotali non poffe obtineri remiífionem pec«

lhini,

catorum,

Stcundo : quia quod non potelt fine

il Attet

jactura (alutis omitti , etiamfi vi omiffionis. non

peccetur , eft aeceffarium | neceffirate medii ; eó

DM

enim ipío patet , non effe neceffarium folüm ad

t

vitandum peccatum , ac proinde non effe neceffa-

Ms

rium folüm neceffirate pracepti : fed hujusmodi

Ull(udïquO(

efl Sacramentum poenitentig ; ergÓ smin. proo.

itun

nau ponamus , quód aliquis flatim , atque pec»

g"üfüro!vit

cavit mortaliter, incidat in amentiam , GLin ea*

Tig

dem poítea perfeveret ufque ad mortem , ile

damhatur ex eo,quód poft peccatü non fufcepetit

1 1on gH

Sacramentum poeoitentiz , & tamen;non 'pecca-

vitin ea o:niffione, quia amens erat.

Tütti

'i)

m

26 Confimatur 1. Quiaex eo , quód dicatut.

Ws ïbü'

Doap, 3. nifiquis renatus fuerit ctc. colligitur

"lftto

communiter Baptifmum efle neceffarium neceffi-

BU

tm

tzte medij ; ergóex eo,quod dicatur. Joan. 20.

M ldejd

quorum retinueritiGe: colligitur, eam Peniten-

hl d

am"if &

tiam efle neceffariam utmedium ; licét enimnon

otües conditionales, in quibus dicitur , quod

W l

D

O qr

Sne

sifi boc vel illpd fiat, nonpotefl obtineri falus , im-

b w

ueu

portent neceffiatem: medij, ut patet inifta : ;

N

quis jejenaverit in quadragefima.non [aluabitury

Wdfg,l

Ol

m

tamen cüm fopponitur bomo conftitutus in pece

d

cáto, & cond tionalis fenfus eft, quod nifi hoc vel

N

El

illud fiat, abfoluté non confequetur gratiam;fem-

per

,'ïgwm li

4

",

Quemodo boe Sacraszetitum ff neceætrit;;n. 2f

uj

per importatur neceffias medij ; ed enim ipfo

p s

conítat , illud effeneceffarium, quatenus confert

] Pmil

àd grátiam confequendam, qua . íine illo haberi

at

nonpotefl. Idem alij probant ex Lace ) nf

n

Panitentiam egeritis , omnes fimilitey peributis ,

pole(ää

id elt, interitu fpirituali. ^ Vide Maldonatam ad

UL

eum locum. — Nequeeft contemnenda probatio;

iil

licét enim nonad folum Sacramentum Poniten-

T

tiz ea verba pertineant, fen(us tamen elfe videtnr,

:(Immrü:

peccatores non poffe falvari, a:fi agant Poenitentid

jj

juxta id;quodin nnaquaque lege prafcriptum eft;

ü MMG»

modus autem agendi Peenitentiam ín lege Evan-

n

gelica involvit Sacramentum,

Confirmat. 2. ex

m1&wü

Concil. Trid. /2/[.14,c.4. ubi docet, cüm quis fine

qratl

feali fufceptione hujus Sacramenti reconciliatue

"12

DEO, non effs eam recónciliationem adícriben-

am contritioni , five voto Sacramenti ; ex hoc

T ld

enini loco manifefté patec, reconciliationem pec-

catoris habere neceffariam connexionem cum hoc

"d

r

yit

Sacramento , & fine illo non poffe obríneri

*

L

P

d

quodautem eft hujusmodi , eft medium neceffa--

o

rium. Videidem Concil. feff. 6.c. 1 4. & can.2 9.

T

h

li

übi damnat eos , qui dicunt fine Sacramento Poe-

mthïl

nitentiz poffelapíos poft Baptifmum refürgere,

dl )l

imile argumentum fami poteft ex defiritione

v À

Sixti IV, de qua fuprà difp. precedenti. Deni-

que idem conftat ex locuti

onibus PP, de qnibus

«

"

"U

vide Card: Ballar. /i/. 3. d

e Ponit. Suar. difp.17.

prafertim ex illa celebri, Poenitentiam effe fe«

[hl""]s N

Ü

,j

cundamtabulam ; ficut enim tabula poft nau-

fagium neceffaria eít ; non ad vitandum nau-

,gmmm

b5

| ;agium.

o frticulus T.

26

[imd

pponituf ,

Pepe us u

fragium , quod jam fu

'

Sacramentum Poenitentiz

| fünn, (

evadatur ex mari : ita

tilíana

neceffarium eft,non tam ad vitand

um peccatum de

V nf

novoà quo interdum pecca

tor exculatur ex im»

M:!ïaliam

lo allato de co , qui

potentia ,

ut patet in exemp

"

"if etiden

ftatim poft peccatum i

ncidit in amentiam , quàm

rj

i evadamus , gratiam

adhoc, ut ex (l

atu peccati

At Vi

confequendo.

Áf

27

Dicendum 3.

Ho« Scaramentum effe praterea

Ti

neceff:rium neteffitate przcepti eo modo,

quo id

ffitate medij ex

|

DT

poteft convenire

neceffarijs nece

Wl

3.2 3. De hac conc

lu(ione plura boc art.& fequene

Wipte

tibus, Interim fatis poteft con(tare e

x conluftone

ffaria funt neceffirate

ü.'mms P

præccd

enti ; qu& enim nece

^tt f

funtetiam fuó modó neceflaria

neceffitate

medij ;

LTA

.

pracepti , f (intin

noftra poteftate ; unusquisqs

TM

;

on negligete media »

enim tenetür ex precepto n

L

h!rmci

fine quibus falvazi non pote

ft, ur dictum c[? ip

üm ergo ex dictis

| ti['lbli'mreq

jTratl. de Baptifmo num, $. €

W"ïöa .

conítet, hoc Sacramentum nece

ffarium effe ne-

PLl

ceflitate medij , erit etiam neceffarium nece?e

Praterea voluntas obligans 1

.!'(fäfi'm Q

tate pra«cepti.

J

*

Y

n obligante »

n ommu

conícientia per hoc 'diüingu'uurä no

actionem vel o

mifüo-

"ttar,

W

quod conftituat. aliquam

g, C

nem nobis liberam in ratio

ne medi] neceffarij à

st

falutem , ut fit in omnibus pracepts re

Ípe&tu

Dubldg

1

creaturarum tationalium peccati capacium.

a8

Predidz duz conclufiones Íunt 1, contra

f

Montaniftas & Novitianos, qui ut diximus 449

| i

EE

Mmllla

*

negabant], in Ecclefia effe poteftatem re-

[ [

Á

0

nciliand: lapfos,

a. Contra Julianum Apo-

fotaag1

atam

L

M

D uemodo boc Saeramentum fit neceffarium, 25

dhu.ä

flatam , qai , ut habet Hift, tripart. /.6, v, 2. à

i

at

Chriftiana fide recedens, fanguine victimarum

& facrificiarum expiabat peccara, 3. Contra

"TU

Mefiilianos , qui tefte Damafc. Jib. de 1CO. be-

i at

rtf eandem confeffionis neceffitatem aegárunt,

un, Ü

afferentes; (ola oratione hominem juflificari. — 4.

f gtll!!

Contra Wiclephum, qui eandem confeffionem

fuftulit afferens;illam à Papa inftitutam. g Con-

Wmn

tra Petrum Oxonieníem, qui etiam, ut videreeft

pol

in Summa Concilior. »'Decret. Sixti. :^ docuit,

M qi

non effe Juris Divini , fed Pontificij , confiteri. in

,

6, Contra Erafmum in anno-

Ípecie peccata,

(

j

tationibus ad cap. 19. J4&: ubi dicit, con-

j u"','*q

feffionem Sacramentalem fingulorum peccato-

rum non effe Juris Divini , nec fuiffe in antiqua

v

Ecclefia ufitatam : quem errorem avidé arripue-

L

(

ictt l4

runt heretíci ; nam Kemnizius 2

. Examintt

i

c. f. folüm requirit generalem con

&

effionem; Lu»

u

1

therus veró apud Bcllarminum /;). 3. 4. Pouit.

,

r

& I. admittit quidem tanquam utilem, veletiam

n

j

neceffariam confeffionem peccatorum in fpecie ,

MP

gv

h

fed non omnium & fingulorum; talem enim con-

feffionem aiteffe impoffibilem quandam animav &

MOB"QJ'

j

"] Vll

d

tarnificinam. Contra quos fufiüs, in fequentibus

jl ,

' l ngt(lX

apemus , ubi de confeffione,

7. Contra Calvi-

num, qui admitrit quidem , confeffionem fieri

qit

j

r

'

Pofít, quando quis alienó adjutorió indiget, eam

qu

tamen l'beramn efle oportere , nec effe JurisDivi-

t

Mi

Di, & auriculatem Catholicorum confeffionem

J[dlïïm

"i

ait remeffe adeà peflilentem ut fnblatam & medio

J

cipíat. $, Demum coatra Janfenium & quosdam

p

alios,

,

28

xArti:mzlm*. ?A

Qumd

alios , qui, ut refert Suarez. difp. 17. fei. 2

dhtaventg

num, 3. admittunt quidem , Sacramentum Ponie

qttidem

tentise effe neceffarium ex pracepto Eccleíiaítico,

fXl

non tamen vi inftitutionis Chrifli

Contra quos

n Dofly

eít Concil. Trident. /e/f. 4.can. 6, innuens , cone

AU r

feffionem effeJure Divino. neceffariam ad falu-

B Cj

tem ; quod etiam $5. PP, paffim docent, praíer»

a Manyno :

tim Augufl. , f. bor, 1O.

ltl

ag Diceudum 3. NNone

(fe neceffarium hoc. Sa-

At

cramentum neceffiate medij determinaté in 6;

Wt

fedfub difjunctione ,in re vel in voto. — Prob. t.

r

ex omnibus ijs locis Scripturz , in quibus veré

M' Ulduol

contritis & D«un diligentibus promittitur juftifie

mfldlj'qn: (

catio. Ezecb. 8. convertimini , ( agite Panitens

V

tiam ab ornibus iniqnitatibus vc[tris, Q^ nen erit

fl lt

volis in ruinam iniquitas. G cap. 33 — dmpietas

LTMT

t

$mpij nan uocebit ei , in quacuuque die comuerju

MU

vertimini

tj

fuerit ab impietate fa. acharia, vcon

g |

iif

ad mey 9 ego convertar ad vos €Fc. 2.. Prob. ex

'

il

ilty

Concil. Trident. /eff. i 4 cap.4. ubi manifefté de-

à Tiete

finitur , contritionein , quatenus includit votum

N :prab]

Sacramenü , reconciliari hominem Deo, priuse

"i

quam Sacramentum Poenitentie a&u fufcipiatur,

P lpfa M

Idem patetex feff. 6.cap. 1 4.. ubi traditur, Pani-

"üefof

tentiam hominis Chriítiani includere . confetfio-

"Mainge

nem Sacramentalem faltem in voto, poenam &tere

nam dimitti per Sacramentum,velSacramenti Vo»

lh

fl

W

ld p(ml

tum , utconfirmatur ex eader feff. cap. . ubiae.

VIMM

gens de Baptifmo, aít, fine Baptifmo vel illius

P

TO

Wl

voto non poffe haberi gratiam juftificantem ; ma-

SJtm

nife(tum autem eít , non effe magis neceffarium

h

1 (ot

Sacra-

A

RI

:

Quomodo boc Saevameutum fit uecexghriu—m." 29

du

Sactamentum Poenitentiz , quám Baptifmi. De-

um

nique idem probatur ex definitione Pij V. & Gre-

lul

gorij XII!. qui inter multas propofitiones cujus-

n g

dom Doctoris damnárunt unam, in qua affere-

üts,

batur , per veram contritionem cum voto Sacra-

f ld b

tmenti conjunctam non remitti peccata , nifi forté

31 pIZIL'*

in Martyrio aut articulo mortis,

Dicesudum 4.. Cüm Saeramentum re ipsá non.

39

"

fufcipiatur non effe neceffarium ad falutem votum

niytth

n

expliciturm Sacramenti , fed fufficere implicitum,

M.

1

A

E(tcommunis contta Canum iz Rele&t.dePonit.

ysn

P« f. qui dao afferit, fine voto explicito Sacra-

jtmur

menti neque poffe obtineri remiffionem peccato-

lt Pllöm'

rum, neque (alutem zternam ; ex quibus illud

ut probabile tantàm , hoc ut fatis certum afferit,

!-W'» ,cgr?

T IWW

Patety, 5 ex omnibus locis , quibus probari folet,

Iu lL

Il

€b ipfo, quód quis veré contritus e(E, & Deum

.f I

i

diligit, juftificari : quorum aliqua füprà attuli-

ul

11US ; incontritione enim & dileCtione Dei non

n

n

|fie

includitur neceffario votum Sacramenti explicie

um

"

tum, 3 Prob|:. ex|Concil. Trident. feff. 14.0.4.

N

[

ubi dicitur , contritionem cum voto Sacramenti,

)

y li

quod in ip(a includitur , teconciliare homines

DEO ante fufceptionem Sacramenti ; votum e«

g du

nim, quedincontritione includitur, noneítíal-

u

tem femper & neceffarió explicitum. — Cosfrymade

,a

"

T** 1 quia ponamus, quód aliquis ignoret in«

vincibiliter Sacramentum. Peenitentiz inftitutum

ap

M

W

s Chrifto, velcerié quód- aliquis non. cogitet de

n Vd

j

rln(em l

acramento. confeffionis. ,. eliciat antem.: actum

5

9.

T

centritionis vel dile&ionxi-s:.-DEI fuper omhn

"

iie

e

[e]

rticulus ,

Qumd

i(te fine dubio juflificatur , ut conftat ex Scriptu-

Oljrit

rz locis citatis, & tamen non habet, neque habere

pl obr

poteü votum explicitum confeffionis, cüm , quid

propofuo 0

fit confeffio,ignoret: quod fi remiffio. peccato-

|"ftque

rum fine vote explicitopoteft obtineri, cur non

; liig $;

& gloria ?

du df p

Sed Obijeit 1 Canus : ad falutem. &ternam

Fi

i ; i

neceffarium eft. Sacramentum Baptifmi in voto

us eyi

explicito ; ergó eriamPoenitentig, — Refp, sef.

| "5 Qu

ant.quid enim, ignoret acramentum Baptifmi,

& tamen conteratur de peccatis , nunquid ifte

Netitedf

non juftificabitur , aut non poterit in jultitia pere

iT

feverare uíque ad mortem , quia Caret voto exe

m

licito ? San& S. Th. 4. 69. fupra. avt. 4 ad 2

n

aperté tradit ad remiffionem peccatorum fatis effe

r

r D

votum Baptifmi fiveexplicitum five implicitum :

"ts

quod fi ad juftificationem fufficit,

fufficit etiam a

M

gloriam ,

cüm ad perfeverantiam certum fit non

MS, q

A u

requiri.

Neque quod judicat Canus, fine fide

!f

de Sacramento Baptifmi ne«

l

Thatie

explicita, nimirum

fü(mg(l

minem poffe falvari ullum fun

damentum habet. $

5!;«::

quod enim dicitur Z4arci slt. pradicate Evangte

Wfllm tej f

lium omni creatura, : qui crediderit , & baptie

i enim. non credi-

"t &

zutus fuerit , faluus erit $ qu

"d

derit , condemnabitur , non p

robat , fidem de

ii

d fidem , quód

Baptifmo ; neceffariam . effe , Íe

TUtfte

Dzus fit, & remunerator fit , de qua inTratt, t

*

de, . VideSuar. Jifp. 27. ftll. . tem. 3- fMprds

»[' 1 llCI

(Hme

ubiulterius docet , vorum exp

licitum Baptifmi

"ii

non folüm non effe neceffarium, cüm deBaptilmó

*mü i

T

cogitatur, íed etiam, dum

meimoria occurrit.l

IXPIK

Dt'q

Qhij*

Nm.a

Quomodo boc Sacramentum fit neceffarinm, 31

Vi

Obijcies 2. Hsreticus vel fchifmaticus non

geha

35

poteft obtinere rerniffionem peccatorum fine

in, gl

propofito explicito reconciliationis cumEcclefiag

| pttüw'

ergo neque peccator poterit coníequi fine voto

, qrul

explicito. Sacramenti Poenitentiz.

Refpondet

Suar. dijf. 17. fe£. . de . hzretico difparem effe

autd

rationem ; ideo enim dici poteft requiri in ipfo

mi PU

votum explicitum , quia ad falurem neceffaria eft

lil

fides , quz non poteft haberi (ine voluntate cre-

*

mml)lü

dendi, & confequenter redeundi ad Ecclefiam

*

que ratioceffat in cafu noftro ; poteít enim ha-

Wd [!

g

beri fidesfine voto explicito Sacramenti Poenitene

T

tiz. Simili raticne Reipondet Valenz 4. : .pz2c.6.

!

n

ad argumenrum fupra allatum de Baptifmo , ait ,

w

enim , effe neceffarium in eo calu votum explici-

Y W* j

tum Sacramenu Baptifmi hoc feníu , quia Bapaf-

i

mus includitur inprofeffione Chriftianz religio-

[

j

nis, quam quis fttim tenetur acceptare. Ad illud

f

n

de fchifmatico Refpond. ibidem Suar. seg. ant.

y

Ut

fatis enim eft, fi habeat contritionem peccator(i,

N

2

' Obijcies 3. Ad juftificationem , cüm Sacra:

33

jjti

L u»h

mentum re ipfa nofi fuícipiatur, requiritur votü

'Ilf)

Sacramenti ; & votum fervandi alia preceptaynon

jn j

tamen eadem ratione : ergó cüm votum fervandi

ahük

alia precepta ad minimum debeat effe implicitá,

j

votum confitendi debebit effe explicitum. — Refp,

Á

ii

»tg. confea. licet enim fit aliqua differentia inter

votum Sacramenti & vetum aliorum preceptorüi,

W'W '

ut re&é in ahtecedenti aflumitur, non confiftit ta-

ju j

A

men in hoc, quàd votufn confeffionis debeat effe

m(B:

explicitum, aliorum veró pr&ceptorum poffit effe.

" QN

impB-

Avtienlaus F.

32

A

| od

in hoc, quàd votum aliorum

! nj

implicitum ; fed

lubarilig

pracepiorum non reqniratur ratione peculiarig

Wdetüm M

vittutis , quz ex inftituuone Divina conveniot re

fidtgo (

bus praceptis ; neque ut fuppleant concurfum ,

tieyi, (

quem deberet praítare respracepta ; votum aU»

Atitqurus

tem Poenitentiz requiricur ob virtutem , quz $a«

cramento eft comimunicata , & ut fuppleat aliqua

4

Qsf

i p

ratione ipfam fufceptionem Sacramenti.

Dicendum $. Noniufficereabíolutéin omni

Qtione i

Ws den

34 cafu omnibus peníatis ad remiffionem peccato-

YU

rum qualecunque vorum implicitum Poenientig,

Ia [

fed requiri faltem interdum votum inclufum in

contritione,& in diledione DEI fuper. omnia

tirtya

!

Paiet ; nam Scripturz , ex quibus colligimus »

Pf"namg;ma

fufficere votum implicitum, promittunt jufti»

TWtum, D

E

Mi

cationem perfect Peenitentibus & converfis

DEUM ; hac autem perfecta Peenitentia, &

n [

conver(io non eft in qualibet detellátione peccatis

fedfolümin contritione &c, ut alibi fafius — &

li Eigmrä l

n

Prob. ex Concil, Trident, /e/f, 14« t4p. 4« U9l

W"P"d

non folüm dicitur , quód contritio charitate per-

W'MII D

tamenimne

MT

fecta hominem reconciliet Dzo , non

voto. Sacramenti , quod in ipfa inc

luditur,led

A lg,

qua a

a

ttrittio.

etiam quód contritio imperfe&la ;

/1

rulM

dicitur , fit quidem donum DEL , n

on tamen in«

m

habitantis, fed folüm moventis :

& quód fine

] h)b'ïfm

Sacramento Poenitentig per fe ad juftificationem

ü h Cïlllls,

nequeat perducere peccatorem, -

ad &vïtaudaä

V

Dixi : -dbfolute & ia omni CAÍHs

] Mmy

varias qu&tiones , an ad. remi

ffionem peccato*

(

i

"i

agtfi»

g

sumatis fitattzitio & votum inclpfum in

tione

an)mda boc Sacramentum [t nece[Tavium., H

Yi

tione juncla fufceptione alicujus Sacramenti, Wg.

ul

Euchariftie ? anfatis fit attritio cum Martyrio ,

enut

veletiam Martyrium ipfum fecundüm fe ? Quid-

cutüt

quid ergo fit , an in his cafibus fufficiat votum Sa»

Qu

cramenti , finecontritionecertum eít non füffice«

re inquocunque cafü, v. g. extra fufceptionem

m

quid

omnisSacramenti, Martyrium &c. — Qui enim

admittunt, per Sacramenta vivorum cum fola at-

m

tritione univerfali bona fide fufcepta juítificari ali«

] P(wfl'

quem , docent , tali cafu Sacramentum v. g. Ex-

wg[küzï

crema Und&tionis &quivalere Sacramento Peeni-

g

tentiz , feu effe implicitum votum illius, eó quóüd

elevetur ad hoc , ut fit füfficiens ad caufandam

r o

J

j

j

7

v ]

primam gratiam , faciátque hominem ex attrito

contritum. De Martyrionon convenit inter DD.

u

multi enim docent, nec in Martyrio quemquam

:on""*ä

juftificari , nifi. fimul eliciat contritionem, ad

ii

quam tamen intuitu Martyrij tanquam conditio-

NICWH

ye

nis detur à DEO juxta factam promiffionem

(quique perdiderit animam fnam propter me ,

ul

"T

vivificabit eam, Luce. 12.) gratiaefficax. Cu-

)

jus fententiz videtur fuiffeS. D. 2.2. 4.124.4.2«

] w

—

^

"

ubiait: /artyrium nifi a cbaritate procedat, non

u

y

valet ad culpa mortalis remtfionem.,

Et p. 3.4.

l " J Ü

y 66« 4.12. 4d 1. docet , quód effufio fanguinis

j

"

j

non habeat rationem Baptifmi, f1 (itfine charitate,

jf

u

Itaetiá Canus, Bannez,&alij. Alij tamendocent

j

faltem ex accidente feu intercedente bona fide

, Martyrem cum fola attritione juftificari ; fed hoc

k*dm

n

/

; effe ex fpeciali privilegio , & folàm pér accidens s

n

í hic autem quaítionem effe non de medijs

ex'tra-

"

:

[

Qrding-

|drticulus 1,

T

erdinarijs , & per accidens ;

fed ordinariis '&

er fe requifitisad juftificationem.

;

Pro reliquis obje&tionibus folvendis JVoa I.

Contritionem efíe votum SacramentiPoenitentia,

M

non verb viciffim : quia elicito aCtu. perfedt

y

[

contritionis adhuc remanet obligatio confitendi ,

p«

nonautem fufcepto Sacramenro Poenitentiz re«

manet obligatio perfecta contritionis j fic enim.

contritio fupplet u(um Sacramenti Peenitentie

praceptum , éftque votum illius , quatenus con-

].

SU

ANtm

tritus vultfervare omnia pracepta.

.

z non re&é

m"kmdhg

ANota 2. Sacramentum Pcenitenti

"

äidum

vocari privilegium novz

legis ; tum quia prie

t

vilegium eft exemptio à lege ; nequit autem da-

")': & [7]

ti exemptio à leg

e, que jam exfpiravit : tUm

^40,in

quia privilegium e

ft exemptio alicujus vel pluri

ab onere czteris communi : hoc autem non ha*

ï'"'mmm

Ti t

bent Sacramentanovz legis ; hac enim funt uni

verfalis favor totius Chriftianitatis:

iflllmnmm

d Poenitentia

37

ANota 3. Negandum eflc, quó

j

V

Har:p;æa

quàm gtati

ofus homini,

Eo&n

p

fit favor magis onerofus,

quantumvis ponatur neceffarius ne

ceffitate medij;

Wur)

Tor

nam ad veniam peccatorum omni tempore nece'-

W

farius fuit contritionis motus; antecedenter enim

Áf

fuit neceffarius determinaté , nunc aütem in lege

T

N

gratiz virtute meritorum Chrifti ex opere operae

totiam imperfe&tz contritionis motus cum »

[

[ j

cramento caufat effectum veniz : quod multó far

1

»

""n

; unde

ciliüs obtinetur, quàm contritio perfecta

3

nfeffio»

*."/Pzr:f

uf

/

,fäV!

(ufficienter compen(atür novum onus co

nts.

Videantur etiam d

?

18 in Tr4tt, de Zäü Q l,

mouum. g4.

$ (37) $

ul

" Azricurus ll

atl

vt

pafc 1

Quos, €?. quando ob/iget

onü(tl&»

preceptum Divinum confe[fionis

i«

Sacramentalis ?

; f

aiti

"

U»pponeädum ex num.27. dati preceptum

39

S

Divinum confeffionis Sacramentalis,cujus no-

mine intelligitur accufatio peccatorum Sacerdoci

j

facta ad eorum veniam vi clavium obtinendam.

! qllll l

uiti

Itaenim definitum eftin Concil, Trident. feff. 14-

€. f. & can, 6, G meritó ; cümenim conflet ,

a

dfoan. 20. in ijs verbis , quworsws vemiferitis ,

j

quorum retinueritis d'c. inftitutum effe Sacra-

fil p

j

y

mentum Ponitentiz per modum judicij,ut necef-

fatium neceffitate medij, ut fuprà diximus , & ne-

ceffitate precepti ( quz in ordine adea, quz funt

o

u p

inno(tra poteítate neceffitatem medij femper co-

)

u

"

FJK

mitatur ) non poffit autem recté judicium peragi

te incognita , jure Ecclefia Catholica (emperag-

4

novit confeffionem ut ex pracepto Divino necef-

"

u

fariam. — Hoc fuppofito claritatis gratiá prafen-

tem materiam per quaftiunculas expediemus.

Qn«res 1, Annon hoc prazceptum Divinum

48

gt

oblizet etiam non baptizates ? — 44firssast Ri«

o

Vardus , Sylvefter & alij apud Suarez de Peir,

]5!&&1

Hifp. 3 $. fetl. 2 Sed negandum eff cum commu-

baus f

Ü

f

Biori. ARatie breviter eff : quia, qui non habet

x";, D

D

|

f'þg" "&11

*2

mate-

! lmdo,

;6

rticulus 1.

«

materiam Sacramen

ti , neque illam habere tene-

Htit u

tur, noi poteít ad illud.obligari : infideles autem

nlgum

non habent materiam Sacrameriti Pcnitentiz vel

rconfeff

confeffionis , cüm fola. peccata poft Baptifmu

Matepofl

commiffa (int hujus Sacramenti materia , ut fu

p

à

i quanr

EEE

dirimus , neque tenentur illam habere ; grgb.

Wi

Confirmatur ; Nam qui omni peccato. careret,

Wt

ut de(a&to B. V.' catuit ; non teneretur hoc pra-

Vipite B

cepto , quia non haberet materiam hujus Scra-

menti , nequeillam habere teneretür;'ergo ea-

r quy

dem ratione,cüm infideles non habeant materiam

Pfnenttn

&c. nori poterunt hoc pracepto obligaris- Deni-

T

V tpr

- que idem conftat ex Concil. "Tridenr. c; f.cit.ubi

ens de neceffitate confeffionis ait ; jure Divino

Mifrg

néceffariam effeomnibüs pof Baptifmum lapü:;

Wtrign

UM

non autem lapfisfunpliciter & abfoluté.

^

I

piees

Infideles tenentur pracepró

Divinó

uhligmumä

lm

Euchatiftiz, ita ut peccent. fpecialiter , Euchari-

ftiam non fumendo ; ergó etiam tenentur pre

ïüonc&c,'c;nd

al

A mmæ "

ce

ptó confeffionis, Refp. 1. non deeffe; qui ne»

d 1

antast. Vide Sanch. /.1. iv decal; c. Ya« n 15.

KT

T

q

üi cum Sotoexiflimat , praceptum Eschariftize

non pertinere üiíi ad eo

s, qui per Baptimum in»

m

difparem eífe rae

Mtiin

greffi font Ecclefiam. ^ Refp. 2..

L

tionem ; quia(Chriüivefba

*

nifi smanducauth

T

vitii(c. fünt ad omnes dire

Qafine ulla reftrie

i u l

ü

&ióne ; ut didum eft

in 7va&, de Ewcbarifii

ln

sum. 88. & aliunde nu

Ilum abfardum fequiturft

ürtp

li

j

dicamus.infideles obligari pracepto Eucharifüas

lln[.fl

dicamus, teneri pracepto corre

*immmm

fequittir autem ,f

i.

"feffionis: flenim infideles ad conteffionem e-

lr

nen-

: Quomedo boc Satyamenttim fit necejfariub). 37

bt lt

fientur neceffe eft , ucteneantur confiteri peccata

Mlestit

ante Baptifmum commiffa., quz non fünt-ma-

n

teria confeffionis , vel certé teneatur Baptizari &&

Baptilm'.

peccare poft Baptifmum , ut poffint habere pecca.

4,t [L'g

tà; qua (int confeffionis materia ; utrumq:e au-

u d

tem e(tabfurdum, ut per fe patet.

*

o at

Sed coztrá inquies

*

infidelis non poteft fu-

4

lo p

mere Euchariftiam , & tamen fine ullo abífurdo

j

obligatur Euchariftie |praceptó

ergo eádem

"

ratione , quamvisinfidelis non poífit in eo ftatu

noud

Sacramentum Poenitentie fufcipere, poterit fine

abfurdo obligari ad confeffionem. Confirmatur :

p

n

quia carentia difpofitionis debitz & neceffarió

yt

y

pretequifita ad Sacramentum zquivalet: caren-

r ld

tie materiz neceffarize : ficuti igitur carentia di-

fpofitionis ad Euchariftiam in infidelibus non de«

J

yl

obligat illos à fufceptione ejusdem, ita neque Ca-

oU

"]

f

rentia materiz confeffionis de obligabit à confef-

»I,E

n

ru'

4

fione facienda, . —. Refp. Infideles- teneri praceptó

m

Eucharifliz;etiam fiillam non poffint ut fic fuici-

W,iv

st(

pere ; quia tenentur fe conítituere in flatu capaci

ln

Euchariüiæ,recipiendo nimirüm Baptifmum &c.

p

"

nonteneri autem przcepto confeffionis , quiane«

if

4

j

queex defedu. materiz poffunt recipere. Sacra-

mentum Poenitentiz, neque tenentur habere ma-

p

D [

teriamatque ita conftituere fe ex hoc capite capa-

ces confeffionis , alioquin enim tenerentur pec«

j

Hf

j

grrb

, €are poít Baptifmum,

-4d . Confirm. Re[p. Ca-

j

jl

rentiain diipofitionis debite & prarequifitz: ad

Sacramentum &quivalere carentiz materig ,

at

1

/"

quando agitur de materia , quam quis habere aut

ii

e3

[

cprar g

utrticnlus - H.

(

$38

Tn af

curare tenetur , non autem , quan

do agitur de

hujusmodi

um (

materia , quam quis tenetur fugere :

ütisdur

eít materia confeffionis ; de qua agimus , nempe

ths

peccatum,m

anifeftum enim eít, quód non poffint

il d

yatione Sacramenti

fufcipiendi obligari ad hanc

*isiloor

materiam , 6cuti poffunt ad difpofitionem. — Ex

fitin vg

quo fit , ut Sactamentum poenitentiz, quod ejus-

M ,

modi materiam requirit ,, non poffit. recipi pet

materia ,

, quiil

fe, fedjtantummodo ex fuppofitione

cum fi«

Wïüm [

Sacramentum veró Evchariftiz poffit ,

| sqlmdn(

milem materiam nonexigat , qua eít. difparitas

valdenotanda. Ex quibus patet , etiam hare-

tD

NT

ticos& Apofítatas obligari pracepto confeffio-

nis ex fündamento pofito, quia fcilicet peccatunr

l4tr&(

mortale. poft Baptiímum commiffum eft mate-

"MOR t

rianeceffaria hujus Sacramenti,.

m"a [mon

43

ueres: fecundo, anhoc preceptum divinum

T

obligetomnes Baptizatos? Refp.

prater infantes:

on Íunt:

Wt

& perpetub amentes ( hienim capaces n

yel

Em "mcdliï

confeffionis , ficut non. funt capaces peccandi

eliciendi contritionem ) obligari omnes, por-

" Ticue.

quam ad uíum rationispervenerint ,

fuppe MO nt«

V pin

Ratio eft $

Vg ln

mirüm., quód peccárint mostalitef.

ffaria necef-

Wil]; Y r«

quia omnes quibus confeffio eft nece

conielljo

"D tor

ftate . medii, tenentur hoc pracepto:

3

autem eft medium neceflarium ad falnté.

omnibus

"s d 0

MM ad

QOf

qui- peccaverunt mortaliter ,

quacunque in atate

fiat conftituti : ergó.

Dixi perpemb. amenttt..

Rntmp t

l!þlü ([l t0n

Urrüm autem aliquis ante

3 fang mentis , fi deia-

dé incidatin amentiam , vel.de

ftituatur fenfibuss

Dbh')an *

etu

E

i

poffit ( fi.enim potelt,, fgn&GonfcffaLiug.,tefx

»

um

T

Qua;ä' quando ebliget preceptum &re.. 3 9

illum.abfolvere ) (acramentaliter abíolvi, &

agutmk

quanam figna doloris precedere debeant? Dicam

d

infrà acturus de abfolutione meribundi,

,

44.

. QOueres tertío , quorümnam peccatorum cone

p

feffio cadat fub preceptum Divinum ?. Refp. pri-

TL

Ó , illopracepio non oblizari eos , qui babent

nf ü

tantüm venialia.

E(t contra Boneventuram x

*qmd!*f

T

4 difl, 12. 2. 4. q. 1. GC alios , qui putant , etiam

LW

€os, quiabultima confeffione nullum mortale

T

peccatum commilerunt , teneri hoc pracepto: fed

j, uf i

Ad , quod nosdicimus , docent elii commuriter ;

L

"m

& ipfeS. D. i» 4.diff. 17. 3. 3. a. .. quafHiuuc. 3.

4d2, & colligitur id expreísé ex Trident, feff.

) quie

14.€. f. GL cau, 7. ubiait, venialia , quamvis

d

reCté & laudabiliter in confeffione aperiantut, pof-

yt ll] p

fetamen taceri citriculpam. — Et patet. ex con-

traria ratione; cümenim confeffio venialiuni

"14

nonit medium neceffarium ad (alutem , quate-

gtch

nus venialia gratiam nonaufferunt , & poflunt

um

aliis remediis deleri ,ut habetur in Trid. eodem

n

T

H

loco, neque erit neceffaria eorum confeffio ex vi

Jj

aM

ujus pcepti. Undé fola peccata mortalia per-

i

fonalia funt materia necefíaria hujus Sacrameniti,

u

De

venialia veró duntaxat materia fufficiens.

!CCW i

peccato mortali dubio infrà commodiüs dicemus,

u

agentes de confeffionis integritate; qua enim ra-

r

)!

tione ad confe(fionem integram neceffarium eft

yi

confiteri peccaca mortaliadubia , eadern inpra-

7 MY

cepto e(Lconfeffio eorundem,

Refp. fecundo ,

j

p

non oblizari fideles ad confitendum iterum pecca-

non

jf

4

f

ta,; äqu&þgs femel abfoluti faeront , f alia

d

tia-

du

" rticulus: ,

46

[

L

habeant,quamvis ea peccata fint materia fufficiens,

Prima pars patet: quia deeft materia neceffaria ,

dic fl

ftctnda vetó pars probabitur infra , ubi de con-

ptitent

feffione.

ts ( d

4

Queres |quart , an hoc praceptum obligetad

'ns& 10

confcífionem per interpretem ? Supponendus au-

ib

tem eltcafus , quód tunc confeffio aliter fieri non

[t f;fum ;

poffi. —4ffirmativam tenet Sylvius de praxcep-

DI

to divino , negativam de Ecclefiaftico. — Item de

Á cor

Lugo Zifp. 15.de penit. fe&. g. cum limitatio-

Pt if

ne tamen, fi interpres zque ac Confeflarius fit vir

| Wt S

prodens ; cordatus, & fidelis, eó quedtunc Con-

»77 tf

felfarius. & interpres cenfeantur moraliter una

|u.

D

perfona,quippé eodem modo qualificata,& ágillo

Qm;

obligata, —Verzm communior negat de utroque

M

pracepto. Rarioeff primt quia concil. Lateran.

imPkrinon

cap. omnis ntriusque [exis de penit. & remif.

NI

docet , quód omnis utriusque fexüs folus proprio

L l

Sacerdoti confiteri teneatur.

Et Trid. feff. 14

Obflg;()

€ap. f.ait,quód non nifi fecretó teneamur confi-

1

Comæod

teri apud folum Sacerdotem,

Secundo , quia

l hh calu

obligatio faciendi confeffionem fua vitz duabus

períonis fimul audientibus cum facultate loquen-

"m (

di coram peenitente de ipfius peccatis affert actum

b

l

difficillimum , & extraordinariz verecundia, pe-

[

lt

riculum valdeadverfum fuavi jugo Chrifti, Nec

"u fitq

obílat , quód quis interdum — obligetur aperire

Qüt ü

peccatum duobus , ut fi quis confiteretut pecca-

)

l«'lïm

tum refervatum cum onere comparcndi coram

li Pliy

faperiore ( de quoplura infra de integritate con-

Umffcw

r

feffionis ) nam talis obligatio non importat fati-

endam

IU

ht

N

Ouos , ä'q'mmdo obliget praceptum (ä'c 4i

uf

endam confeffionem duobus fimül audiencibus,

lt

fiec facultatem in illis inter (e loquendi de peccato

T

ponitentis, Conftitutüm tamen ip articulo mor-

tis , f1 de (ua contritione moraliter fecurus non

o

eít, & non aliter, nifi per interpretem fimpliciter

dub

confiteri poffit , jure. naturali charitatis tum in

if t

Íe ipfum , tumin DEum , tum neceffitate medii

&q

ünicé neceffarii ad obtinendam falutem &ternam,

j Jud

teneri confiteri. ( faltem ea peccata, quz cum

ii

minori infamia ex

plicare poffet) per interpretem,

docent Salmantic

TT

enfes 7r. 6. de "Sacrameento

]s Ut

penit c

tant.

4. 7« pitntlo. 2. ubi plures alios pro fe ci-

t

)

*

wa

. Ousres quintó,

an hoc preceptum obliget ad

46

du

faciendam confeffio

nem per Ícripturam , fi aliter

xcilW('

itplerinon poffit ?

Refp. «ffirmative cum com-

j (f

muni contra Medinam , Navarrum , & paucos

if

alios. — Rario efl : quia praceptum confeffionis

m

obligat , quando commodé vel fine notabili in-

commodo fieri poteft confeffio : atqui hoc fit

l wu »

m talicafu , quia non eft major. cenfuíio , imó

]

minor confiteri fcripturá , acore,

Licét autem

T

u]ulcï

verbum fcriptum fitpermanens , verbum autem

saüllm'i

vocale tranfiens , utrumque tamen indifferens eft,

t

ut fit fecretum vel publicum , & quodlibet indi.

1

get fua circumfpectione , ut. maneat fecretum :

"

unde ficutfi timeretur , ne Confeffarius ob fuam

[.gcmr'

r

nequitiam revelaret confeffionem , qua fit ore,

u

j

ita etiam , fi hoc timereturin noftrocalu , vel fi

j

1

timeretur , necharta abriperetur, multó moagis,fi

aliud majus incommodum exifteret , non obli-

i,

gáret pro«ceptum.

c f

[J

Que-

Artieulus 1Hio

2

[

4

uares fexto , anhoc preceptum obliget ad

d der;

conteifionem vocalem ? Non loquimur de cafüu,

ET

, ut fiatin nutu vel fcri-

qoo quis voce non poteft

&ane(

Refp. etiamfi ufus &

iften f

pira »de quo num. yciori.

confuetudo fit confitendi voce apud eos,

qui pof-

Qun

funt , tamen fi quis fua pec

cata defcripta craderet

| Üg

Sacerdoti legenda . &

iis ab

illo perlectis . diceret

intgo

cenitens Sacerdoti:

de bis omnibus me accu[o ,

d Sdtm

(atisfaceret etiam confuetudini (

quam aliqui pu-

l um d

ut Tamb. Laym.

&c.

tant obligare graviter ,

utde Lugo cum aliis)

aliqui veró Íolüm venialitet;

tiamfi . non adüt

K p

& licite probabilitet ageret , €

TT

udor vel. v

erecundia.

alia caufa, v, g, magnus p

V W:u

1ta Palao , Lugo; & Dicaflillo

1.71.5 dl:/þo 8. duhn "

qi D

determinaté confef-

s. 19. quia nullibi requiritur

l'm;oæ H

fio vocalis, eziamà potente il

lam facere, fed tan-

doti prabeat diftin-

lg,

tüm eaconfeffio , que Sacer

| "Ptllm D

&am notitiam peccatorutm per

ipfum poeniten-

ftatex Trident.

| 1 vlnm poü

tem coram | exhibitam , ut con

me d'"fm

cit.ip num. 4f.. 1mó fiad

dantur prz

di&la vetba:

CUlum n "

de bis omnibut me accu[o C

qu& addenda effe om-

toris confeffio, ut

nino confulunt DD. ) jam eí

Wu[n D

notat hic de Lugo.

Cur aute

m abíolutio Sacra»

is velettam ver-

At

mentalis non poffit peragi litter

fj

Wl

bis equivslenter talibus ,

dixi ii

Tratl. de Saerae

L

D

sgentisin genere um

€& fzg. & dicam in e-

lgl

Quando áutem Eugeni

us Pontilex

b

quentibus.

"

Cmü |

dicit , requiri confe

ffionem oris,accipit eam ut

Dt[l

folius cordis ,vel explicat

[

Tilio

eppofitam confeffioni

* r

quiduam ordinario fiat; citm enimt dicat,contei-

(

WJ h

i

fonem oris eífe materiam hujus Sacramenti » !

Qtt

[4

Quo-f ,€ quzmda abl:;!et prlgept;,mfä; PT.

:ligeud

ld

iec determinate requireretur , fine tali confeffio-

ne nec effet validum Sacramentum Pcaitentiz,

jl

& confequenter fieri non poffet à muto &c.quod

fwfus?

tamen falfum eft.

g

Quares feptimo , quo temporehoc preceptum

48

T

divinnm confeffionisobliget? R/p. in| hac quae-

; d

ione nonconvenire Theologos Efparza J. 10;

T

de Sacramento Paniít. q. 8$. 4. 10. docet pra-

lr

«eptum divinum confeffionis Sacrameatalis vel

n

extrafacramentalis (. id eft in voto-) non obligare

l&,müll!]

petíe pro. ulla parte temporis przcedentis arti-

m m

culum mortis, nec eriam prototo fimultempore

,»cxc:uwli:»

ante articulum mortis,

Ratio eff primo : quia

D

quéd illud preceptum divinum urgeat. pro tali

u

tempore , nonconftat ullo fcripturz PP. vel CC,

« It

aut Eccle(iz Teítimonio.

Secimdo s ilud prze-

"T.

u

ceptum non obligat graviter ad peenitendum

yut

flatim poft peccatum graviter commiffum , ut

Tffh

)

- mox dicemus : ergó necullo tempore ante arti-

M

culum mortis,

Prob. confeq. quia ( obligaret

M

j

proaliquo tempore ante articulum mortis( per ar-

ï&m

ticulum mortis intelligitur etiam periculum mo-

']

fohlüüw

rale mortis ) vel obligaret protempore determi-

g

jn

Bato , vel indeterminato : non primum, quia id

j

g"

nullo modo probari potet, nec exprimitur verbo

dlE Ü [

legis : non fecundüm , quiafinon obligat. pro

js P

j

temporenifi indeterminato ante articulummortis,.

nu

"i

ju

n0n eft ratio, curin unopotius magis remoto à.

J:

"i

tempore commiffi peccati ; quàm in proximo.

mNW

. quialicét peccatum naturá fuá fit inductivum.

"m zterni mali , hoc tamen non inducitur ; nifi per

Hs

44

artieulus IH

:

impoenitentiam finalem , ad quam itmpertinenter

Á

n

btf

fe habe: dilatio poenitentis magis vel. minüs diu-

lutjui

turna ) fed in proximo nonobligat ; ergo nec m

t

tempore remoto,

lUftcbny

49

Deinde , finan obligat proulla parte deter-

p

minatatemporis determinaté ante articulum mor-

dMtily ob

tis, poterit in qualibet omitti confeffio & con-

ubv]

tritio absque peccato, ergó etiamin toto teme

| Bo

pore includente illas partes , cüm ad. indetermi-

f TP

natum nemo obligetur.

Denique dilatio peni-

!

h

pttcal

tentiz ad articulum mortis à dilatione ejusà tem*

IT

pore in tempus extra illum articolum non differt

PDTE, q

tj

ullà circumftantiágravi ; ergó non eft , unde fit

Piinju

materia pracepti graviter obligantis ante articu-

WJSm:

i

i

lum mortis: inquo (ine controver(ia obligat , fi

! tf

eidem antea non fit fatisfadum, velhomo fit in

t d.

flatu peccati mortalis; nam quilibet tenetur le-

m

ge naturali impedire ja&turam aterna falutis,qua

li

þn 8l

li

confequitur ad impoenitentiam finalem , quando

NOnfe

hzc moraliter impendet , quod fit, dum adcít

1 lo

Ul

atticulus mortis vel prudens periculum, quod

g"m*Xln

cenfetur efle in gravi morbo ; graffante pelle,

| !EIU[]['

T

periculofa navigatione , itinzre , pralio . &c.

m

Addunt Salmenticenfes : & quando fcemina pri-

[/]

li

18

mó paritura eft, aut qu partus difficiles habe-

nw,ü

Ui

te Íolet.

Neque dicas ; hoctotum poffe evi-

Vg

tari per contritionem perfedam. (owrra emim

ef?, quia confeffio facceffit contritioni,confequen-

) li

"d

VOnts

tb

ter cim antea intali cafu determinaté obligaverit

ity

praceptum contritionis , obligabit nunc pracep-

hgmu

lt "

ORR Qb

tum confeffionis , tum etiam, quia contritio non

tam facile elicitur , coníequenter non eft tam

LIT

Quos, Ó* quando obliget preceptum &c. 4

Aitett

ecurum medium.

lta etiam ! Revendiífimus

nis d

Oberafcher 7raét. z. de penir. c. 4 S. a. quia (ci«

gö fed

licet judicat , 4lio tempore non obligare pracep-

tum confeffio.is , nifi quo exponitur homo prz-

p t

fenti periculo zternz damnationis , eó quód al-

lum

terius obligationis idoneum fundamentum ad-

T

ferrinon poffit , quofolo tempore etiam obli-

t f

gáfle contritionem , docet cum pluribus alüs,

g

Quodautem hoc praceptum obliget in articulo

j9

laüuïtfüi'

&-pcricnlo mortis, patet ? quia ad minimum vi

ejus'zuw

1ujUs pracepti tenemur ad confeffionein eo tem-

", dll:'.!äl

pore, quo cít medium neceffarium ad (alutem,&

l und; j

quod nii u(urpetur, fieri facile porefl , ut czrea-

gtl

mus medio neceffario: hujusmodi autem eít(ne

dubio confeffio in articulo & . periculo. mortis,

I obW

m

Vide dicta de virtute penitentia à uum.

*

u

Alii tamen gravesDD. apud $uarez Lic dif7.3 4.

ji

U

u

Ké£. 3. 2. 8.. docent , praceptum divinum defa-

*MW

cienda confeffione obligare etiam extra articulum

M

mortis fzpius in vita.

Quandó veró hujus ob-

gb

ligatio extra. mortis peric

ulum Urgeat ; non con«

[ ]

veniunt5 nec enim , inquiunt , facile definire eít,

fuit

yl

h

càm fit valdé incertum.

Ratío hujus]änimtiæ

fgti

ff privi, ex natura & fine hujus Sacramenti, qui

j hltl

noneítultimo difponere hominem jam tranfitu-

mclh

"

rum exhac vita ; hicenimlfinis potiiis eft extree

yiP

m& un&tionis : fed delere peccata , & curarc ípi-

j af

rituales morbos, ac precavere , ne in eoídetm aut

j

"miles homo reincidat : (ed hic finis per. fe non

xob

r

tam poteít obtineri in articulo mortis ( quando

T

gnm"

Qmendgtie vit ebtuneri non poteft ) quàm pet

n

ev

( Ü

Jrticulus II.

46

Qw

decurfum vite : ergó

Chriftus hoc Sacramentum

.

Loquin

nüituit , & praepit

er fe loquendo non tamt

Ym per

roarticulo mortis , quàm pro tota vita juxta

Qando e,

morborum ac

exicentiam lpirit—ualium hominis

dl praxt

neceffitatum fufcipientis;Sacerdoz

es enim à Chti-

Dic neref

ftatem

ligandi peenitentem,8C

LEDS

fto acceperunt pote

obligandi ad opera

& latisfactiones , ad medelas

n

& cuflodiam novz vitz ,

utloquitur Trid, feff

locum habet an«

14. €, 36. quod pro

prié tantüfo

Wt c

te articulum mortis. Secundo ,

fi tempus implen-

|

W &

ífet articue

di przceptum «

onfeffionis tantüm e€

| tenimm;m

lus & periculum mort

is, non reclé diceret "Trid.

aE

endo annuam confeffionem

uód Ecclefia praícrib

LT

determináffet tempus implend

i hoc praceptum

? 4dy

usc

ft períe deter-

j

divinum ,fiquidem illud temp

LT

minatum.

Quód aute

m po

ffit. effe obligatio

IT füd.

licet nu

lla temporis determt-

n

i di

fzpius confitendi,

["

natio fit facta, pate

tà paritate pra«cepti dile&io»

Ji

if

nis DEI: nam licet non

fit determinatum tem-

ET

re , tamen 1ce*

pus,quo ob

ligemur DEum dilige

"tf

ius in vita o

bligamur ad actum d

ile&ionis DEI

ctefpt&u !

XI. fequentes

cüm damnatz fint ab Innocentio

saortaliter »

i Rular

propofititi

ones primacü : m peccet

) T

ui atlum

dile&fonis DEI femel taptsi

m in vitá

Secunda:

lo Judic

eliceret . condessnare non AH mute

l allque

er

e obligare

probabile efl ne quidem quinqueniis p

"Tertia: 240

mlnare fel

raceptum charitatis erga DEwm.

lqu

ltitu

praceptum charitatis,

quando tente

Y

folum obligat

pl

ïteptu

onnur jtfHficari

,Q non kabemus aliam 'via:f) ) 105

jufsficari polfmus.

'Ul

Loquí«

obhg

ï(u

Qnos , q;mkdo oll'get þmrpmml c;c. 47

mentut

Loquimur autem hic de obligatione perfe; 52

at

nam per accidens poteft quis fzpiüs obligari,

u p

quando e. g. confeílio eftneceffariaad implenia

alia pracepta , vel quatidó judicaretur medium u-

n

nicé neceffarium [ad vitandum aliquod peccatum

muem,(i

vel ad vincendam aliquam vehementem tentatio-

nit

d

nem &e. & tunc negligere confeffionem nonerit

fii j

contra przceptum confitendi, ied contra illam

p

virtutem ; quam tentatio ogpugn;bat': qüüd

T

commune eft aliarum virtutum actibus ; quando

a u

cenfentur med'a neceffaría ad viucendara aliquain

qut P

tentationem, Quando veró extra articulura more

í [f

j

tis perfe oblige: hoc pracepium , Suarez dzfg.

at

69. de Euchariflta feil. 3, — aliiqueldeterminare

"114

nolunt , I'eddocent.cempora efle detezminonda

d

m

judicio prudentum , & negativé potiüs pracavene

j

72

dum, ne diu Communio ( idem dic de confef-

(

fione ) differatur, càm habenda fit ratio perío-

mulm

[ )

narum ; nam tempus, quod refpe&tu uniüs per-

&!I

Íonz cenferetur effe diuturnum, poterit effe bre--

j

i

V

ye refpe&tu alterius , qua in minoribus periculis

M

h

& difficultatibus verfatur, — Vafquez verb 4ifp.

MM»

213. cap. 1. exiftimat nullum tempus defigna-

J

j

ri poffe judicio prudentum , càm ipfe Suarez in-

M

quit. aliique vel maximé prudentes fateantur,de-

" iif

terminare fe non poffe , quodnam tempus per fe

B

Iequitatur , ut hoc praceptum divinum obliget:

ed praceptum feu intentionem fuiffe , ut invi-

quw

r]

EBilent Prafides Ecclefiz ad defignationem faci-

M'JW'

endam,

Unde docet, preceptum divinum non

ebligare extra atticulum mottis , nifi radicalier

J

]

)

p

48

Articnlus 1,

U.

terminato ,

feu nonnifi

Vonfsfoni

proaliquo tempore de

cum ordine ad determina

tionem Ecclefizs, ut fene

um àph

volo, utomnes haben-

íus illius. pracepti fit:

tl teri,

tes peccatum . mortale

con

fiteanturin articulo

t'amïqu

mortis, & volo etiam,

ut praceptum obliget

f& duj

pro o tempore

quód fuerit dererminatum ab-

LU

Ecclefia,

Dodctrinam admittit etiam . de

Quam

üttnfi

Lugo.

Ilámqu

e extendit. etiam. ad com-

T G

munionem conformiter à

d inftitutionem hu-

V j

1

jus Sacramenti 5

cüm enim à

d participandam

W f

Evchariftiam , inquit ;

omnino pendeant fideles

ut (umant

*mzm) ltr,

à fuis Paítoribus , quibus fic congruit ,

Wülüprm j

Q dent caterís, precepum — Chrifti

magis vi-

ut ipfi co»

r

detur impofitum Ecclefiz Prafidibus ,

Id f

ant fübditos ad participandam Euchariftiam per

wï "t i

temporis defignationem ,

qua pofita fideles ob«

"g in

to: quod omnino pro-

U

ligabuntur divino pr&cep

babile eft.. —

Wt

cter citatos

DD. docent plures alii ,

"ttute

f4 Hincpr

ad implend

ti hoc przceptum fce

piüs in vitafaltem

UT

moraliter neceffariam fui

ffepro

bono fideliá regi-

Uanl Sf

lem neceífitatem

mineEcclefiz defignationemqua

1

It dl

non agnofcunt fuiffe initio Ecclefi

a, quando hide*

^

uentiffime confitebantur , vel com*

m

:

les fponté freq

à llulhb,

[

municabant.

Nihilominüs Gabrielà S. Vincen*

.r. exifu-

Ttent

tio de Sacramento panit, difg. $. 4

Pt

mnat cur aliis, hocpraceptum divinum con

fe. .

!dl

D

thip

fionis feclufa Ecclefiz determinatione communi«

It

ter urgere tettió, vel quattó annó;

quod idem

Pl!lf] !

en

Suarez exiftimat de precepto communionis.

" Wmn

riquea Vera J 4« . 3« f« 4 docet praceptu

:j

«

^

;

"

d

é

T

Ques, & quando obliget preceptum

a

eonfeffionis obligare quolibet quinquenio ; qui -

a D]

" u

tamen apnd Sanclgallenfes Zjc . 3. 4ub. 7 pu-

tat , tenerialiquem faltem ad contritionem per«

j di

fectam , quando curm remoría confcientiz & in-

n ohlglf

flin&tu divino praclicé reprzíentatur gravis &

nam

magna multitudo peccatorum , eó quód tuné

TL

Ponitentiz dilationem quafi vocationis contem-

l dwm

ptum carpatSctipt. Prov. 1. vocevi , &f renmi[liz

gt r

vgo quoque in interitis tho. videbo,

Alii veró

j

?m

apud Salmanticenfes ( qui in hanc fententiam in«

d

clinant ) bicc. 7. pu»élo 1. docent , eum ageré

Xa

contra preceptum divinum , etiamfi Ecclefia non

fi sj

determináffet tempus. annuz confeffionis , qui

"

US,W-J

recordans , fe totiusanni fpatio in |peccato gravi

h:rlw

verfatum , de illo nollet agere Peenitentiai ? eó

i Hd&w

quód annus inte

getfit magna & notabilis pars

omww

totius vite, Verüm , ut dixi , difficile eft;in»

dependenter à determinatione Ecclefiz ;hac in re

detetminare. — Vide di&a Je Pireute penirentit

T

nWIP, à23.. GL 224. & in Ti

"]

"Wum. 9y.

&. de Ehcbariff.

no

p9

f u

Ex hiscol;ges 1. Pr&ceptum confeffionis g

non flatim obligare poft patratum péccatum mor-

nj

an[lll 1

tale; nullibi enim de hac obligatione coníftat , &

V

natura praecepti affirmativi non eít , obligare fta-

d

J

P

tim; fed certis temporibus, nifi hujus obligatio«

nis aliundé habeatur fundamentum; & fic do-

jj

cent comrmuniter DD. omnes contra Guilielmum

p

Parifienfem tefte Dicaftillo 4ifp. 4, dubit. T. 7

) qu

i í

l9. contra quod Mupis

-uf

d

Dice.-:. ;

$9

árticulus ll.

f

$6

Dices primo : noneít minbs malum , volun-

fráum,

tarié petfeverarein peccato comifío, quàm a&u

guiillu

PECCBIC.

Patet prímo, quia talis perfeverantia

Dites

eft zqué nociva,ac prima illius exiftentia, fécundo

lm f

uia equé laudabile eft,perfev

erare inbono;aciilud

ti, q

a&u facere : ergó fimilitet &c, Refp. diff.ant.fi feta

um eff

mo fit de perfeverantia actuali in peccato,covc, fi de

lu

perfeverantia habituali zeg.nam perfeverantia ha:

| Mllppgfj[

bitualis non fuperaddit novi malumfed folmdu-

"ihilone

rationem ejusdem mali per peccatum inducti:unde

t h |

patet Refp. ad primam probationem:nam quidquid

| ht

fit, anfit equé nociva perfeverantia habitualis ;

R

non tamen facit novum peccatum? primamaue

u i'obil'gm

tem exiftentiam tenemur vitare ,fi affert novum

LT

malum,

"Ad fecundam probationem contedo

L

aritatem , fifermo fitde perfeverantia actuali

| Fitfidg

in bono & male: fi autem fermo fitde perfeve-

| "im,

rantia habituali , rationem difcriminis dant aliqui

DD. quia velle perfeverare in bono habituali

PWU. |

"£l

eít adtus honeftus , cüm fit aCtualis voluntas non

feu non exercendi aliquem actum fub

M

peccandi ,

D dubitlm

PCCC!IO przceptum: q

uod tamem fub diftinctio-

ne intelligendum efle re

&& docet de Rhodes hic

u (o]üm D

N

concedendo , etiatn volitionem permancndi in

mdllldu

peccato peccaminofam effe , fi fit volitio pofitiva;

W

lt

qua quis directe vult carentiam divina gratiz, ap»

M

probando ftatum peccati & inimicitiz divina : ne*

gandoautem , fivolitio fit negativa feu permit-

chn )

ä

hdj

fiva, qua quis przcisé hic & nunc, ubi nontene:

hii

tur,non intenditapplicare medium ad expellen-

M

fUj

IN

dum peccatum ; -hoc enim non eft velle ipfum

malum

duj

Quos,Ó" qnando obliget praceptum Ce,— g

,

malum , fed tantüm petmittere , ubi non eít obli«

[u'amm

Rn

gatio illud impediendi,

Diees 2. Quando quis proximo intulit in

aj

riam , ftatim obligatur ad reftirutionem

*

L

j f9

ergà

!nüsiiü

etiam , quando quis DEO in

juriam facit, — Ref,

L

verum effe axt. f1lafus petat, & lzdens poffit re«

m

flituere; fecüs, fi non petat 5 sego auteps confeg,

v

üolum«

& (uppofitum , quód JusDEI lzfum ftatim petat

1

reparationem Juris lefi; unde fi conflaret exufu

m&u&w

communi hominum , ficut de Peenitentia conftat

ne

exufu fidelium , quód homines non flatim exi-

Al

gant fui Juris lzfi reparationem , nec in humanis

Yi

effet obligatio ftatim reftituendi,

iu

Dices 3. Quando quis per peccatum infideli-

;9

tatis amifit habitum Fidei, tenetur , (latim elicere

M fl,:ïi

qi^

actum Fidei , & recuperare habitum deperditum:

i

[

etgó idem dicendum in noftro cafu,

Refp. ne-

j

gando at .qu&d quis ad a£tum Fidei ftatim eliciene

"

dum direClé teneatur ; eíto enim, proponatue

j /

m

objedtum Fidei cum obligatione difcredendi , aut

n

non dubitandi deveritate propefita, ex hocta«

I

o

men folüm fequitur , talem obligari ad non dif-

jv

a

"

Credendum , vel non dubitandum , nonveró ad

Credendum.

Dixi : dire&lé ; namindire&t? po-

j

Pemü

teft obligari ad a&tum Fidei ratione alterius actus

] æ,uh

"

tXobligatione exercendi , quando is, proutopor«

læäl.l

tttexerceri non poteft fine actu Fidei,

atl

Quandó veró S.D, is 4. d:/f. 17. 4. 3. &tr. $.

$9

j

A4 que[hnnc.4. dicit ,nos teneriad Pceenitentiam,

li

i

quendo peccata memorizoccurrunt folum vult,

d

quando occurront fnemorie tempore órgentis

j

ne-

D

"Articulus . 11.

| Qui,

2

neceffitatis;. Idem dicendum, dum Script, & PP,

dituni

in retardationem Poenitentiz gtaviüs invehuntur ;

fnt tbli

m fui

loquntut enim deretardationeculpabili. Sic nec

i $t

zerotans corporaliter tenetur inquirere reme-

Wfat , f

dium, nifi quando timetur mors eventura, vel ali-

.

.

& quidquid fit

QOrfteaur

quod aliud notabile damnum

didengr

circa morbum corporalem ; &gritudo enim cor-

COL/I U

poris, fi citius expofcat provifionem remedij ,

! fidiluch

ex eo eft,quàd vita corporalis femelamiffa non fit

| kmæ' uö;

ampliüs recuperabilis, bene autem vita fpiritualis.

60

Colliges 2. Non effeobligationem confitendi

miwh ftor

ia

s

i

exeo , quód quis pravideat , fe obliturum pec-

catorum , fi dia confeffionem differat ; nam fic

ltrl;'nmmm

obligarentur communiter homines , qui fapius

?bf?fätcffalter

m ft

peccant intra annum , fepéconfiteri . vix enim

moraliter contingere poteft, ut tales perannum

miw'auimæ.

um 8,

mnon oblivifcanturaliquorum peccatorum : quod

Vi

tamen ex nullo przcepto conftat ; folüm enim

Tlort

|

li

tenemur confireri intra annum peccata, qu poi

Meti ,

diligentem confcientiz difcuffionem memoriz

TM

occurrunt , ut docet Trident. feff. 1 4. c. f . nec Ece

el

clefia fatisfeciffet fug obligationi præfcribendo

Atj p

il

annuam confeffionem,

Sic nec tenemur (cribere

» tüi

CT

peccata, vel confiteri ex charta , ne aliqus per

oblivionem omittamus , ex communi fententia,

lt 4d pfæ

quianemo tenetur extraordinariam diligentiam

"t ttty

adhibere , ne peccata oblivifcatur.

'JBCI]] p æn

d

Colliges 3. Nec effe obligationem confitendi

I Confr

461 £ox

quenter propter periculum incidendi in novà

WP;

ïüpto

d

x

peccata : quia de hac obligatione non conflat ,

L

r

u

t

ad vitanda peccata confeffio non videtur effe me-

A

1UTR

——

| Quo: , * quando obliget praceptumChc, — y3

dium unicé neceffarium,

Deinde fi Fideles efz

Pt' &PX»

fent obligati fzepiüs confiteri ex hac caufa, fuper-

Ti

P

fluum fuiffet illis przcipere confeffionem annu-

am. Sitamen fuüpponatur cafus , quo quis ag-

t nf

X

nofcat , fe non poffe vitare peccata mortalia, nifi

confiteatur frequentiüs, tunc omnino per accidens

j

ein v

ad id teneretur ex »s», f2.

Coliges 4. Difcrimen intet preceptum fu- 62

T

ylust

mendi Euchariftiam , & inter preceptum Poeni-

tentiz, quód hocnon obliget abfoluté, nequein

jj

jol

articulo mortis , fed folüm prafuppofitó peccató

n

mortali ad quod delendum per fe inftitutum eft

iib

Sacramentum Poenitentiz ; illud autem obliget

H W

abfoluté faltem in articulo mortis, eó quód per fe

,'/

[

á

inflitutum fit per modum alimenti feu cibi robo-

3v

4

tativi animz,

A

Ü Plïy

Queres 8, Utrüm quis obligetur confiteriin 63

yn:t

atticulo mortis , qui paulo ante confeffus eft ?

!

(int

FRefp, teneri , fi poft confeffionem lapfus eft in

?0 qüï r

peccatum grave

r]

.

quia hoc praceptum obligat

"Ll

determinaté in articulo mortis , faltem infi(tendo

41j

fententiz pofteriori in ». yo.& j1. quidquid dicat

TA

Dicaftillo , tunc enim tenebamur anteaad contri-

n

tionem ( cui confeffio fucceffit ) càm quilibet te-

TU

neatur ad preítandam fatisfactionem , quando

jj

imminet certum periculum, ne deinceps fatisfa-

i^

ij

ionem praftarepoffit. — Occafione hujus obli-

gationis confitendi in articuló mortis agunt aliqui

hi

l qn

de pracepto , quod datur Medicis, & quidem

j

ub peccato gravi juxta de Rhodes, ut , dum vo-

vldtlld

p

cantur ad curandos infirmos , eos mature mone-

"

d ;

ant

v]düur l

Avticulus AT,

4t

vldm

ant de inflanti periculo mortis ; utSacramentum

Ponitentiz fufciperepoffint : imó prazcipitur,

Qutis,

ftinmd

ut , dum vocantur ad curandos &grotos , priuse

quam curationem corporis incipiant, eos mone»

tttptum

ant ad faciendam confeffionem, cap. csm infirmi-

fmpu's.

141 de Panuit. &* vemn[f. quam legem confuetue

Mu

dine abrogatam renovavit Pius V. ut videre eít

wl ;

apud Suarez bic difp, 3 f. fé01,3 .4. & addit Pon-

t Sind

tifex , ne medici ultra tres dies vifitent egrotum ,

'(mm« 1

nifi de illius confeffione fibi conftet per fidem

'4P.nïm fi

confeffariorum in fcriptis datam , & ut fufcepturi

QUij

tadum Dod&toratüs ante hunc juramentum de-

t

'Uc i

ponant hane legem fervandi ; quod tamen pra*

ceptum hoc modo interpretatuf Suarez difp. 3 f«

"f

& Sanchez 3. Decal. c, 16,

Primo, ut

um ttnen

[e&. A.

hac conftitutio non procedat

de quolibet morbo

MUITT

levi , fed de morbogravi , vel qui prudenter ju-

"O (s co

dicatur poffe facilefleri gravis, cüm enim finis

:gi!ä'n;, m

conftitutionis fit falus animarum , & obfervatio

ml VQ, [

gracepti Divini de confeffione non videtur ejus

M

obligatio extendenda ad quemlibet motbum le-

Wmm h

vem, in quoiíla ceffant : Cüm veró ex alia parte

LL

deinfirmo in lectojacente loquatur. Conftitutio,

Üitto

nimis laxam videtur ifi»

1 QU

putantcit. Authores ;

n ids

terpretationem eorum , qui de folo

periculofo

MU!; "

morbo interpretantur , fed debere intelligi de

r

quolibet morbo gravi. — Secusdo , non teneatuf

medicus admonere pet fe ipfum, fed fatis fic, f pet

quemlibet alium fide digaum admoneat. Tertiós

Gicitur de defertione &groti non confitentis, i.

$,

telligendum (it citra probabile periculum mort:

€

-

Quos , & quandotebliget preceptum ä:c. f4

t

veldamni gravis zgroti ; ne alioquin ledatur

d

charitas, cujus pracepto utpote naturali jus po-

n

fitivumderogare nonpoteft. — Quar?? , noa effe

o m

receptum confuetudine, quod dicitur de fide in

L

Ícriptis.

Qninto , Juramentum non obligare ,

ænfuzc«

nifi quatenus ea conftitutio & quibus in locis re-

vt

cepta eít ; non effe autem admodum receptam ,

J

docet Sanchez loc. cir. infise,. — Vide Cajetan. in

Summa. verbo

AMedicus, ubi idem docet de

at

1 w W

sap.cim infirmitas, quamvis autem confuetudine

jiit

(quidquid aliqui male contradicant:) derogari

T

potuerit conftitutionibus predictis ad jus pofiti-

y: f

vur pertinentibus,jus tamen naturale quacunque

coníuetudine non ob/lante illefum manet, ex quo

T

]u

medicitenentur monere infirmum in probabili

)l

]

mortis periculo conftitutum , ut anime füe &

'

rebus fuis confulat , (i ea monitio exiftimetur ne«

eeffaria, feu valde profutura animz , vel rebus in-

"T

mhft(ïü

rmi, vel certé de hoc dubitetur ; ut optimé

Sanch. lor, ci:. qui re&lé addit, medicos non.ob-

u

Ti yt

fervantes hoc preceptum naturale, übi conftitu-

d

tio Pij V. non recepta eí1, non contravenire ju*

9U

1

n[tllb'/

tamento , quodin Doéloratüs fuíceptione prz-

flat, càm id referatur aon ad obfervationem juris

T

u

j u

naturalis , fed juris pofitivi , quod fupponi-

"d

nu"l

tug abrogatum confuctudine,

j

üï

üäü&*

d

onmmm!

H

d

d 4

ARTI-

«9 (56) $&

À us

Anricurus lll.

- | quipra

tis t fl

hihyj,

De necelfitate. Penitentie

f.f, dicen

lia

ex Pracepto Ecclefiaflico.

miwe

Upponendom eft , extare prazceptum Eccle-

il,'n&':xgw

$4 S

fiafticum de confeffione annua & comuntone

/M ii

Pafchali , quod hodie eít in viridi obfervantia la-

AL

tum ab [nnocentio ilI. in Concil. Lateran. & re-

Alüigmi

fertur. cap. omnts utrimque Sex&s, de Ponit. &

tlf

remi[s. cujushac funt verba : omnis wtriusqne

iCl

fexxns fidelis , poffquam ad annos difcretionis per-

Dijcifcn

IT

venerit , femel faltem in anno fideliter confiteatum

proprío Sacerdoti , [ufcipiens reverenter ad minu

)t hlS i

n Pafcba Euchariflia Sacramentum, uf forté de

LT

proprij Sacerdotis confilio ob. aliquam vationabile

reres

caujam ad tempus ab bujnsmodi perceptione dnu-

F t de

xerit abflinenaum , alioquin g vivens ab Eccle-

'al üfca U:

[

fíe ingreffu arceatur , & moriens Chrifliana c4-

; l

Qüm

veat fepulturá, | Circa hoc praceptum occurrunt

o

tfion

quadam dubiahicexaminanda. lgitur

m

Dubitatur 1. An hoc preceprum confeffio«

ER

6;

04

nis annuz fit meré Ecclefiafticum $ Refj. hoc de-

T hibcgt

pendere ex diclis s. 48. & feq. an fcilicet pre-

hi Wt

ceptum divinum obliget folüm in articulo mor-

L

tis; [an veró etiam extraillum ? qui enim priorem

lmpïltep

u

fententiam fequuntur, admittere debent , effe

| -D/m

il

tantüm preceptum Ecclefiafticum : qui veró po*

MT

fj

lt q&'

fteriorem & commut;?oregn, cujus fundamenta

m

*

De veceffitate Panitentia Ce.

)7

duliiném

",yX.tenent, confequentet docent ,

quód przceptum Ecclefiafticum annuz confeffio-

nis fit folàm modificatio pracepti. divini.

Et

Ratio bujns fententie deiumitur ex Trid. /eff.14.

Vf

€. f. dicente

)

*

neqne enim per Lateran, Concilifé

Ecclefia flatuit , t Chrifli fideles confiteventur ,

600

quod jure divino neceffarium 9. inflitutum effe

intellexerat, fed nt praceptum confe[fionts (altem

u ,

i

fémel in Anno ab omnibus &* [ingulis, eàm. ad an-

*

.

cujus

"

8105 di(cretionis perveniffent , impleretur

fen(us genuinus effe videtur, Ecclefiam non pra-

j D

cepiffe confeffionem quoad fubítantiam, fed hanc

à Chrifto preceptam pro tempore vitz indeter-

j m

T

minaté aliquoties praecepiffe impleri quoad circü-

n

flantiam temporis, fcilicettempore determinato,

Ex hiszzferes, teneri hoc praceptó etiam eos,

TL

66

j

qui habent £ola peccata mortalia interna.

Patety

sl

^j

quia przceptum Ecclefiafticum, utfzpe dictum

n

T l

eít, addit determinationem temporis circa omnia

T d *

u

€a , circa qua cadit divinum praceptum confef-

fionis ; cüm ergo ex precepto divino teneamur

(yi

W J

ad confeffionem mortalium , etiamfi interna fint,

Pwm(wïm

utdefinitur in Trident. Joc. cir. etiam praceptó

Jptif

"

Eccleíiafticó ad eandem obligabimur.

Deinde

gn?

fi quis habeat mortalia externa juncta cum inter-

T w

fis, tenetur ad confeffionem internorum ex vi

r fcdl

(

hujus pracepti ergo etiam , fi quis habeat tantum

,

interna, ex vi ejusdem obligabimur.

je r

Dices , Ecclefiam non pofle pracipere aliquid

e?

L

tl

[u

€ircaaclusinternos, — Refp. nonpofle Ecclefiam

V

precipere actum meré internum; poffs tamen ita,

i

acilum

$

$8

zirticulus II

etalrsd

attum externum pracipere , ut obligatio extenda:

tur etiam ad internum vel circa illum.

Exem-

bnoum n

Y

plum tritum eftde attentione ad horas canonicas ,

ad quam E«clefia obligat non. quidem dire&,fed

modüm (

pracipiendo a&tum externum,nimirum horarum

5"10] ft [

recitationem , quz íine attentione convenienter

Gþligare p

recitari non poffunt,

Eadem ratione in noftto

AU iartie

caíu obligat Ecclefia directé ad ufurpationé Sacra-

Dj

[

ment exterioris, & confequenter ad dolorem in-

ternum, fine quo Sacramentum non fubfifit , &

Tl fllbjcä

ad peccata interna confitenda &c.

Toin i

68

Portb infiftendo pofteriori

fententiz & äd-

"us

mittendo, przceptum Ecclefiafticum annuz con-

l!ndildgm

feffionis effe tantüm determinativum pracepti

!f(?: l'Ulüm't.

divinisadhuc quaftionem inftituunt DD. an

Vi &n|

Ecclefia faltem poffit fübflantiam confeffionis

lo

facende — precipere ? |Affigsativam. exiflimat

o Ulen

Atj

Petfchacher de Panit. q. 1. art. 3. effe certam :

t

quia nimirum Chriftus centulit Ecclefiz fug om-

d

Mi r

nem poteftatem adregimen anima , feu pro foro

fäpg[mm

interno, feu pro foro externo neceffariam. . Et

tfl[]o"e

licàt confeffio validainvolvat actus internos ,hos

u

ley

tamen Ecclefia praciperepoteft, quatenus con*

!(0n

Áf

;

flituunt totum quoddam morale cum actibus ex«

Atj P"Oc

ternis,nt patetex »m, priorz, &: magis ex fequene

m,q

Mm

tibuspatebit. Aliqui nihilominus exiftimant ,

ldtheqw

Ecclefiam non poffe przcipere integram morta-

:

lium confeffionem ( quam confeffzo quoad fub-

"Ut t

flantiam importat ) fi Dzus illam. gobis liberam

| "It

qi

reliquiffet , eó quód Ecclefia non peffit pracipere

:'Wlta

dni

eonfeffionem peccati omnino intesni , cüm de

MDW

eccultis

*De neceffitate Poeniteutie,

59

t

eccultis & omnino imperceptibilibus minifterio

nfuum non judicet Ecclefia.

Sic & ego quon-

[

dam doctus fui in '"Theologicis , non tamen ad.

! d!!læ,ftï

modüm confequenter (ut patet ex »um.6f.) quia

mhyait

fimul fequebamur fententiam . afferentem , non

n

obligare preceptum Divinum ad confitendum ;

nifi in articulo mortis,

TT

g

Dubitatur 2. Utrüm Ecclefia poffit przcipe:

é9

"o

regeneralem confeífionem peccatorum rité cla-

Mi :

vibus fubje&torum, (eu repetitionem confeffionis,

ad quàm juredivino non obligamur ? Refpoudezt

"m :

aliqui negativé feclusó votó,vel paétó toties con-

tendiidem peccatum, quoties Ecclefía vel fupe«

nnnuN*ï*

T mep

rior voluerit.

Ratio borum e(t : quia poteítas

exigendi confeffionem in Ecclefia non eft , nifi

, D

gonwi

1elaté ad poteítatem remittendi & retinendi pec-

&ata ; aperiendi & claudendicelum : fed remifsó

j ul

n

emel peccató per confeffionem , in Ecclefia non

u

eft poteílas retinendi peccatum, càm coclum jam

i

j

fit apertum & ab Eeclefia illi non amplius claudi

pofht ratione peccati jam remiffi : Hinc. Benedi-

r('

"

j j

Qus XI. in extrovag. inter. cuntlas. de Privileg.

docet confeffum R.egularibus non teneri amplius

qual

j

ul

confiteri Parocho, ne; inquit, fequatur abíur-

dum, quàd per Pcenitentiam peccata dimiffa quis

130!$€(W

confiteri debeat.

Idem docent de confeffione ve-

uwl

f

fialium,

u

jm

Suarez verb , Pettíchacher & alij docentcom- 76

"

inuniter , quód Ecclefia faltem indire&é pracipe-

p

j

tepoffitad minus confeffionem unius venialis aug

P(JW'

mortalis jam confeffi & Eccdefia enim pote(

!gnl !

|2r

(f

€o

Artimla;: i,

|

quando bac ad falutem

omanio

pracipereconfeffionem,

eít neceffaria aut valde utilis : fed quandoque

fetipunla

confeffio venialium poteft effe neceffaria ad falu-

& ia

tem, ut fiquis ignorans fuum peccatum grave ju-

titti à

dicaret , íe non teneri ad confeffionem , quando

Qtiltitton

confcius eít folorum venialium, vel. mortalium

topes

jam confefforum ; talis enim omiffó Sacra-

"r con

mentó Ponitentiz et in periculo damnationis ,

, Diigi,

adeóque illi ad falutem foret neceflaria confeffio

'tt E

venialium aut mortalium jam confefforum, ut ra-

lii s

tione horum confeffioni fubje&torum faltem in-

ftut tor

directé ipfi per infufionem gratiz tollerentur ob-

-ICIJm) dOC!

lia mortalia, — Idem exiftimant , fiad aliquema-

V Propo

lium finem Ecclefiz aut valde utilis aut neceffaria

Etquamvis

t Atb

foret talium peccatorum confeffio.

! CU re

primarius finis confeflionis fit remi

ffio peccati

V n

mortalis , preterhunctamen funt adhuc alij, ut

major conícientiz fecuritas & puritas, cultusDei,

Pïätl t a&l

fatisfa&tio pro poenz. temporali peccatis debita »

l, ul]demn

prafervatioà reincidentiain idem peccatum ; 9»

Ti

fimiles. . Cujusfententizà fortiori funt Aleniis,

f"ïllnum '

Bonav. aliíque apud Suarez 5ic dsfp.3 6 febi.2«n.6

N&' 8- dl

docentes, habentes confcientiam |folius venialis

Ti

ü

Itiqm

obligsri adannuam confeffionem ; quod tamen

h

lr dämn

in noflra fententia admitti non potelt.

Dubitatur 4. Utrüm preceptum con

feffionis

Iu

71

tantüm per accidens obliget

propter adjundtum

j Dfu,,t 4 l'l ]

Pafchate ?. Reff.

li UL

praeceptum communicandi in

"jf

obligare per fe , & feparati

m fe

u independenter -'æ

fdf[gn

Ratío efl , quia finis

"d

»recepto communionis.

i

A. c

pracepti confeffionis eít

diflinctus à fine pracepti

[

jl

[:

Clt]

De neceffitate Peniteutia,

6t

"M.

communionis Pafchalis , ficut utilitates , quae

m

percipiuntur ab his Sacramentis,diverfz funt: un-

"m

de qui excufantur à communione , non cenfentur

j gWsi*ï

excufati à pracepto confeífionis , & ideo qui

n QW

j

omittit confeffionem & communionem,commit-

ml

tit duo peccata, & utrumque tanquam diftindtum

i v

tenetur confiteri.

Dubitatur. f.

aliiOf

]

uali Confeffione fatisfiat

123

j quii

Pracepto Ecclefiaftico ? — Aleníis,

Paludanus ,

ïo[l]m' u

Gabriel ,

Sylvefier , & alij, qui admittunt, pra-

s?

ceptum confeífionisannuz effe merum Ecclefia-

,n,mwrä'

flicum, docent, eum, qui fcienter (ine dolore

j

aut Propofitó requifitó confitetur , & abfolvitur,

"

fatisfacere precepto Ecclefiaflico.

Eodem mo-

pe

do, fi quisreticeretpcccatumimernum, non peca

7 d

care contra przceptum Ecclefiaflicum , fed folüga

köh :Urs

u

contra Divinum , «b|quód Ecclefia non polfic

n

ptzcipere a&tus meré internos, nec judicare de il«

qu

lis . undeconfequenter docent, talem non incute

4

rere poenas impofitas ab Ecclefia non confitentibus

lJ

l

5&*»

perannum.

Quam fententiam Dicaftillo bíe

"

j/

Trati, 8. difp. 7. dub. 12.. Vocat lententiam graá-

j

J

vium plurium DD. Verüm hac fententia videtue

f

j effeinter damnatas propofitiones ab Alexandre

i

VIL nam quinta hzc e

p

: qui facit confeffia-

n

Ji) mem uoluntar.

;'ä znullam

fattisfaeit pracepto Eccle »

dj""aæ fe. Raioe

ltff !

1. quia quamvis Ecclefia non pof ^

,ziiä fit dire&te praci

pere a&tum omninó

internum;poe

4j teft camen indiredle ,

quatenus ille neceffarius eft

'

q

j/ ad executionem actüs externi , vel executionem

."ääï

pto Ess

2 fliäs illisitam Jure Divino : fic ex prace

eieüæ ;

J"^riiculus I11,

!

2

"lidä, €0)

clefiz obligatus ad celebrandam Miffam, manet

tütíne do|

obligatus ad hab

endam intentionem internam ;

cüm Jure Divino pro

hibita fit celebratio ficta. Si-

itht, n

Tonconfit

militerobligatus przcepto Ecclefiz ad orationetfl

externam feu vocalem , tenetur faltem fub venialf

Ws príg

iconfeff

ad attentionem internam , quia oratio fine tali

tilimot s

attentione Jure Divino prohibetur : fedetiam

l

Ts Eccl

jure divino prohibetur confeffi

o fine dolore intet-

nterni ; ergo

lqucm tott

no , vel omiffio peccati, quamvis i

l[lUd, m

Ecdefia obligat faltem | indired& ad dolo-

] confeffionem peccati mereé

D lpf]ug

rem internum ve

*

O noneft

interni

e

ergb his non pofitis ei non fatisfit, .

ait :

4

tf

"Trident, feff. 14. cap. 1 g. & can. 8.

confejfioneg omninm peccatorum , qua

lem Ec-

"Bnetie

A9 tj q

elefia fervat ,

tementur omnes [emel in amno,

fia , ut omnes fidelitet

; Wïi&icæ

3. Pracipitur ab Eccle

15 o

confiteantur fua peccata ex s.

64. qui autem

non habet verum dolorem, vel tacet mo

rtale

Ptl

eccatum etiam meré internum , non confitetue

"ülyre

fideliter , nec recipit verum Sacramentum , cone

P r

fequenter nullam fa

cit confeffionem ; ergo prae

qums Qqu

Ethoc præfertim

T i

cepto Ecclefiz non fatisfacit.

tatam z. 698. licut

verum eít juxta fententiam ci

MT

enim non fatisfacit pracepto

divino , ita nec Ec«

r J'HCII

clefiaüico , cüm idem juxt

a illam fententiam

X(jl!a Itfoh

Wm[g

pracipiat Ecclefia, quod praceptum eft pracepto

r

divino, cujus eft

modificatio,

Dusbitatur 6

Anconficens fine dolore intetno

73

ui .

incurrat poenas non confitentib

us impofitas ?

feffionis effe mer

$ i

às

dicunt , praceptum annus con

feri tali confe

Euleüa&icum ; &illi fatis

m:ne in« l"'Pl'l

Deneceffitate Pauitentiadre,

63

nyd

validà, confequenter docent , eum , qui confite-

tur fine dolore interno , vel qui fola habet peccata

y u

j u

interna, non incurere poenas Ecclefiz, etiamfi

non confiteatur,

Rofmer autem Zic admit-

at

tens priorem noítram íÍententiam , ícilicet

;mfubsö

qio t

tali confeffione non fatisfieri precepto Ecclefiz ,

exiftimat nihulominüs , quód talis non incurrat

"m

T

peenas Ecclefig , quia Ecclefia pracipiens confef-

fionem compellendo per cenfuras , non intendit

ifWr' f

ji il

l

aliud , quam prohibere peccatum , pro quo com-

miffo ipfius judició infligenda fit cenfura ; fed

"b

n t '

oc non eft peccatum mere internum, quare foret

confeffio invalida ob defe&tum omnino internum;

dU

T

ergóper talepeccatum , fi relique actiones ex«

ternz rité peragantur, non incurruntur poenz

mlII !

jl

h

Eccle(iaftice ; licét enim Ecclefia confefhonem

yutr "

illius precipere poffit, hoc tamen folàm facit

Uy

u

"j

precipiendo indirecté , ve] folüm prout eft mo«

u

dificatio przceptt divini.

Sic , inquit Rofmer,

IT [ 4

mgvlf*

hatefis merà interna ab Ecclefia non punitur :

i

neque is, qui facrum audit absque interna atten-

"

j

tione, puniretur excommunicatione , fi ommif-

per

W

fione facri excommunicatio effet annexa. Ita et-

d ï

iamSà, Henriquez, &alijapud cit. Dicaftillo,

jl

j

Ex qua refolutione deducit Rofmer, neqneillos

j

p

incurrere peenas Ecclefiafticas , qui non confi-

nmeüp

yt

tentut aliquod peccatum externum , & accipiunt

abfolutionem : imó juxta Canum & alios, neque

xedolat'

y

|

enm , qui confiteretur fine dolore, ob cue

mlPO[

jus defe&tum deprehenfüm à Confeffario non ac-

Emonli

)

cipit abfolutienem , ; quia talis defe&tus in foro

jq

ggblico

ss

[

drticulus, H

1

6

N i

publico manifeflari non poteft, Undeetiam ali-

trpoltg

ui probabiliter docent , non effe tali denegandam

í

i

hedulam confeffionisin teftimonium , quód fit

fl Later,

| n comm

confeffus, quando ex denegatione illius deveniri.

fatut, d

poreít in notitiam abfolutionis negate ; quód

98 tmer

communiter contingit ; quando confitentur pro-

prio Parocho , vel quando adíunt alij prafent

e8 5

pilttex il

itt n

qui vident, illum acceffiffe ad confeffionem , &

puniri poftea tanquam non confeffum. — Contra-

T fenten

ts hi

rium tamen docet Vafquez , & afferit , illum in-

currere has poenas , quia pote(t probati in judis

UT

effionis , qu&

if

cio per negationem íchedulz conf

juxta illum communiter negati pot

eft absque tra-

PinDjo

i g,

étione ügilli.Pettfchacherde Panit.

q.1.4.3.S.2.ad

hanc quzftionem refpondet ,

hoc ipfo , qued Ec-

DNJDiUngm fat

fs

clefiz transgreffio pradicta legis pet n confeffio

n

dan

nem peccati meré interni [ubje&a . fit quoad virft

DI

directivam; etiam fubje&tam efle quoad vim coére

mmüüq j

u

(

citivam, & confequenter talem puniri ab Eccleíiay.

ju ]

fECgPtu

"It

& incurrere illiuspoenas ; quod plures fentiunt

h fmid

apud citatum Dicaftillo

*

: eífe autem obnoxiam

D

hod

quoa

d vim directivam; ex

MT

Jurisdiclioni Ecclefiz

D

eopatet , quódaliàs ta

lis confeffio non fotet legis

Lüänc d !

-Ecclefiaftice transgreffio ; quod etiam Suarez

hwfmm["a

Aifp. 36. bic £, 1. . 4. verum putat finjeo eaíu ;

3 r"uïcn

T deb "

quo homo fciens & voiens illud peccatum inter«

4

num nonconfitetur, & tamen abíolvitur ; non

Ohtmnts

autem , ficx aliqua ignerantia vel inadvertentia $

Ms Comm m

li

quia tale peccatum eft imperfedum in illo genere;

" Thtg

& non eít contumacia contra ObedicntiangCdC".

s

? Qu

fiz , quam excommunicatio requurit,

R n

áed

-

",

De neceffitate Penitentiechs.

6f

viuti

Sed izqnires, quznam (int poena confitentibus

74

:negaqdla

unpofirz ?. Refp. id patereex nzm. 64. ubi Con-

cil. Later. precipit, ut Fidelis non confitens , aut

T

igdnt!

non communicans vivens ab ingreffu Ecclefiz at.-

TR Ef*

ceatur, & moriens Chriftianá careat fepulturá,

nf

Qv tamen peenz non incurruntur ipfo faclo, ut

[] l][ï[tümv

patetex illo:a£ ingre[[n Ecclefie arceantur ,& Chri-

JHaná fepulrurà. priventur; qua verba fignificant

funtn

; (utt

poená fententiz ferendz,non latz,ideóque requi-

h llmlül

ritut, uthac culpa probetur in judicio , juxta

gblh W.W, )

Coninck & alios. — De poenis. autem Jure parti.

[fIOlliS ] W

culari infli&tis confulenda (unt praxes,& leges fin-

gularum Diccefium.

g

Dices contra num, 73.. perSacrilegam com-.

"

u

U

munionem fatisfit prcepto Ecclefiz: ergó etiam

J

motbüm

perSacrilegam confeffionem. |4zr. concedebant

ia

pl

olim DD. communiter. & segaban: confequem

TU

tiam ,eb quód taliter communicans exerceat o«

nf

jio

pus praceptum quoad fubflantiam , licét non po-

nat finem pra cepti , qui non cadit fub praceptumg

ph"-

u

j

quemadmodum is , qui tecitat divinum officium,

[j

vel interet Miffz Sacrificio , fatisfacit , licét ex.

i

"

malo fine id faciat: aliud eít ,inquiunt, de confef-

j [lUü[

fiorie facrilega , quia h:ec non eft Sacramentalis 8c

]

valida , ficutcommunio facrilega. Verüm hodie

ul

p

"tgari debet etiam axt. eft eriminter damnatas

«

[

propofitiones ab Innocentio XI. etiam hec : pre«

j

€epto commuraonis annue fatisfit per Sacrilegam

m,dvcnt

Domini manducationem. — Cujus rationem. dat

j [HO

Gonet , quia licét Ecciefia non poffit dire&té pras-

jj

&ipere ftatum gratiz, poteít tamen indirecte,qua-

j

€

tenus

]

:

66

Articulus Il

.

4

tenus. e(t neceffarius ad communionem pi

am&

tblitom

falutarem , quam Ecclefia pracipit ,

dum ait , ut

^htit ul

Adde , quàd

Euchariftia reverezter lumatur.

quin0n co,

m fit determinatio przce-

(tin w

pracepum Ecclefiafticu

p divini , juxta z.

6f. quod addigrie com-

[UDTT

municandum obligat. '

Quamvis autem fententia

P

«ontraria refpondeat ,

folümex pracepto divino

IdHfaico

nacurali orto ex ip

fa inftitutione nos teneriaddig-

Wi treci

né communicandum, non veró ex divino prace-

lvmum ts

to fuperaddito inftitutioni , cujus Íolümmodo

l n".f.il),

e(t determinatio preceptum Ecclefiafticum j none

(ulpa i t

dum tamen fatisfacit pofitis fundamentis, nec per

LT

hanc refponfionem íe à damna

tione libetat. INt'

B) h

quó

d dari. poflit Sa-

hilominüs|ex fuppofitione ,

q?4'2"""fitior

?

cramentum Poenitentiz validu

m & informe de-

f

li

p

fe&u univerfalis doloris( de quo infra ) commus

(l ;

LE

niter docetur , per talem confeffio

nem fatis gri

lhlm Prarum.

ino ; fic enim

tum pracepto Ecclefiaflico, tum div

Üj &

fufcipitur Sacramentum validé , ne

qué facrilegé

ivionem;

P itdie ,

ob inculpabilem univerfalis doloris obl

T tp. p

licet talis non fufciperet

totum cffedu

m huius 51*

L H

91

cramienti, tamen ab illo

folüm impeditur adtem-

'üy

lpl

bice conferat Sacramen-

pus cüm illum remoto o

Ti

tum , ut tanquam certum

fupponit Dicaftillo hi

'lpï

Trail. 8. difp. 6. dub. 6.

u

conf?füo-

Potig t

g6 — Dubitatur (eptimó , an ex vi annuz

flcntla

nis obiigentur , qui tantüm habent veni

alia : Af*

]

mp[

ides

itt

firmat - Alenfis 4, p.

q. 18. membro 4« cum pau*

Ht

cis aliis, & probat id ex cap.

omuis utripsquejt*

Ms

liciter & abfolut:

] p"(

xtut cit. inuum, 64. ubi fimp

huln |

At

pracipitur ulus confeffionis femelinanno

iergo

ebit-

m' mgn

De neeeffitate. Penitentie chc.

€

] phm |

dumadi

obligatomnes, quiconfiteri poffunt, — lIndefo-

lent in multis Dizcefibus excommunicari Oomnes,

diti Ü

qui non confitentur femel in anno.

Verüm »e-

m

£4tiva eft communior & probabilior prissà :

Jigtd

quia ex pracepto divino nemo tenetur confite-

u

ti venialia ex »upe.,

uod aliud

44- ergó nec ex przcepto

((P[O diL

Ecclefiaflico ; q

pratet certum tempus

wl

non przcipit, nifi ad

quód obligat przceptum

ia

divinum ex »». 6.

quod confirmati poteft ex

T

Trid, c£t.is num.

44- Ubi ait , venzalia fine omni

joni

€nlpa in confe[fione

taceripoffe. lmó difputant

Authores, utrüm

! j

poffit Ecclefia pracipere pec-

".

j

Catorum venialium confeffionem ex s. 69.

n

quamvis ratione fcandali & prafümptionis contra

Ti

talem poffit procedi cenfuris Ecclefiafticis ; tefte

i*

"

Dicattillo £: 77, $, difp- 6. dubit. f,n.89.non

,oulm "

enim przfumi poteft , inquit , quód homo vitz

i

j

Communis G ordinari2 , qui nunquam in toto

a

ànno accedit ad Sacramentum confeffionis, careat

T

t

omni culpa gravi,

Vaíquez tamen 4. 90. ar. 2.

N

dub, 2, », Y9.

ltem Suarez , & alii docent.

fi talis fufcipiat Euchariftiam , & ad vitandam

r

P.

jud

€xcommunicationem ( fi nimirüm non inveniatur

D

triptus in numero confitentium ) compareat co«

Tam proprio Parocho, & dicat, fe non habere

4

conícientiam peccati mortalis , credendum effe ,

.un'lg miïl

hifi evidenter conflet oppofitum.

u "

TE

"Dubitatur oflavo , An fatisfiat precepto Ec- 77

u,'! [

clefiaftico per confeffionem mortaliam vel venia-

il

M W

ium jamante confefforum ?. Refgondetur. com-

Mnniter negativé $ quiapraceptum annua con»

f

j

LE

feffio.

-drticulus T1I.

63

icífionis eft de peccatis. mortalibus , quae fiunt

d rlb

intraannum : ergó qui fola venialia vel ante jam

fititrem

confeffa confitetur , non fatisfacit przcepto, cüm

tit, qui

Unde isfertur

lia conf

non ponat rem preceptair.

primb "

i quis per decurfum anni fapiüs confi-

Ui tonfef

teretur fola. "venialia , & in fine anni peccaret

'm'. l7

morraliter , talem obligari hoc praecepto. — óe-

'F f0 ny,

eundo , eum, qui confeflus e(t mortalia ; licét ite*

L

rum peccet ante finem anni , non teneri iterum

V àd aj

confiteri : quia adimplevit rem praceptam 5 uti

zudlliongm

nec illum , qui confeffus e(t mortalia , quorum

" p

recordatus elt,. & poft fa&tam confeffio

net re€-

L

corda:ur alterius, cujus erat oblitus.

Quam-

MT

rarium fentiat Ledeíma , & Medi-.

vis hujus cont

Wt ) &

na apud Roím

er bic fol. 371. Ratío eff : quiajqut

EUT h

femelin anno confeffus eít omnia mortalia; quo*

Vl

rum poft diligens examen habebat memoriam»

MM

fatisfacit przcepto Ecclefiae.

Contrarium tamen cum Perez ;

de Rhodes,

llqudllple Xi

78

A

'Uum

& alis citatis apud Dianam. bic robabiliter

MP LT D

docuit meus quondam Profeffor ex Íequenubus

W

TT

l

rauonibus: Primaeff , quia, ut ex praxi con-

hga

Id

flat , Confeffarius. confeffis etia

m Íola venialia

lPe

Ecclefiafli.

( 1

dat fchedam impletionis. pracepti [

^

us eít peccatum m

ortale

Secunda , qui. confeff

l[m. Verx

dubium ut dubium , n

on tenetur illud ampliüs

f g

Kl

" confiteri, licct poftea innotefcat ut certum , qU

L

ml fed

fupponit Rofmer difp. 3. 4« 9.

ergó per talerm

"W

(ed confeffi

Rdm, *77

coníc«füonem fatisfecit. prazcepto :

æup

ET

m]s àh

peccau. dubii ut dubii non eft.precepta joxta v?*

s t

"]

W m Hï[

"

De neciffitate Panitentia cc,

69

u

dé probabilem ícntentiam ; ergo. — Hanc tanien

du

rationem facile negant Authores prioris fenten-

d

tig , qui ex foppofitioze, quód peccata dub;a ut

i uj

dubia confitenda non fint ex prrcepro , docent.

2 &

tali confeffione precepto Ecclefia(tico non fatis

u

"

fieri.

Terti^, qui mané diícsdens ex uno loco,

A0

in quo non eft feftam, audivit íacrum,& ante me-

jj

|

ridiem venit ad locum , ubi eft feftum ;nontene-

a

!

tur ad aliud Sacrum audiendum ergó — per

fatisfe-

(

"TL

auditionem — Sacri non. przceptam

ji d

f

Cit pracepto.

Demüm quihodie recitat Ma-.

T

tutinum & laudes pro craflino, fatisfacit ob'iga«.

" ,

tioni , qua tenetur die craftino ad totum officium

j

divinum , & tamen , ut illud hodierecitet, pre-

TE

ceptum non habet.

Dubitatur 9. quo tempo:eobliget .precep- 79

tum Eccle(iafticum confeffionis annuz ? Docent

" p

aliqui,duplex effe preceptum Ecclefiafticum con-

(

*

fitendi, unum impofitum à Concil. Lateran. cir.

T

C4p. Omuis utriusque fexus.

Confitendi intra

[l

ji

fpatium unius anni: alterum Trid. feff. 14. c. y.

1 cïï

"L

j

Obh'gans ad confitendum tempore Paíchali. Ita

[

af

€x Perez meus olim Profeflor ; quoód confirma-

j Iw

ti poteft ex praxi Fidelium in Paíchate con&ten-

«

j

tium, Verüm probabilius cff , nondan prace-

Md

Ü

píum Ecclefie per;fe obligans ad confeffionem

rP

EC«l"m'

paíchalem, fed tantàm ad. confeffionern annus

J

d

am. — Ratioef) : quia cap. omnis ntriníque /exv?:

]

precipiens annuam confeffionem noa determi-

f [

PO.

nat illius terpus j quoad confeffionem enim di-

P[N

Eu)"i'

it ; ut fiat femel inanno, quoad communionem

*

&

f

autem

(s]

articulus II).'

autem, ut fiat determinaté. tempore. Pafchali.

Dienbri

&ortmuner

"T rident. etiam /oc, cit. folàm approbat tanquam

pium morem confeffionem in Pafchate ; qued

Quit com

witum 1

fieri poteft, & fit non animo introducendi con-

fuetudinem obligatoriam , fed propter commue

fictate a

nionem ( ratione cujus per accidens quis obliga-

tlt prola

ri poteít. confiteri in Paíchate ) quz tuac. psr*

It il f

Wt : a

agenda eft.

Dubitatur Yo, à quo dievel. tempore com-

o E

$o

putanda fit obligatio annuz confeffionis ?. Keff,

od videro,

fldent. 3

non eífe computandam à tempore , quo quis pec-

catum mortale commifit , necab una canfeffio-

19l Dieaf

^

ne mortalium adaliam.

Ratío eff ; quia illa

1ltderi

verba : femelinannso , videntur fignificare cet-

Fa

tos terminos ac determinatos pro omnibus aqua-

liter; non veró pro determinatione fingulorutt

Ptf F

& cüm dicitur : femel jejunes in menfé , non in-

d "ipehg

telligitur, nifià determinato initio menfis adde-

VU x p

terminatum finem. — Ec Rarío slrerior ff : quia

"n de[c

alioquin Ecclefiz non poffet conftare; quando ab--

m)lul

Al

íolvatur tempus, inquo omnes tenentur hoc

k

praceptum implere.. Et procedere hocnonpo-

l

N

teít in eo , qui pervenit ad ufumrationis , & pec-

t ter

cavit mortaliter, antequam confeffus fit; juxta

ls

hanc enim fententiam non potelt huic affignati

Wllgd 0. Pdl'

annus , intra quem vel in quo teneatur confiter!,

lllS,nt

lr

cüm annushujus obligationis incipiat À peracta

Dtopri

confetfione , bic autem fupponatur non effecon-

T

T

u

feffus : & tamen finedubio etiam hic tenetur prz-

[iltem i

cepto annug conífeffionis.

Undé melius intel-

dtl'

Mf

Qnf

ligitut de tempore à prima die Januarii ad finem

m[,mam

Decem-

De neceffitate. Panitentia c?'c W

"

3

Decembris;quia leges intelligendz funt (ecundüm

j u

communem proprietatem & ufam verborum,

qui in computaudo anno eíft à primó Januarii ad

uU

ultimum Decembris inclufive,

ul

Vel, ut alii , à

pafchate ad aliud Paícha ; quodtempus videtur

vt (ont

Vetba au-

TT

effe pro hac re annus Ecclefiafficus.

tem illa femel i. anzo utrumque fenfum facere

TU

peifunt : annus quippé & probabiliter fumi po-

qpo d

telt pro Eccle(iaftico , & probabiliter procivili:

quod videtur probareFi delium confuetudo,quam

TL

u

"Trident, approbat. Ita Suarez , Coninck, aliidue

apud Dicaftillo b/c 77.8. di/p. 6. dubir. 8. ». 116.

n WD[

4

j gi'

E« fuaderi poteft hzec fententia ex Concil. Trid.

fefF14. c. $. ubi, icüm egifet de przcepto Ec-

at

clefiaftico annuz confeffionis fubdidit : zsde i»

d

univer(a Ecclefia ebfervari morem confitendi

1 (mclll&

Quadragefima tempore

3

.

eó enim ipfo , quod

dicitur, ex pracepto Ecclefiaítico de annua con-

) 11!01(" ,

feffione defcendere confuetudinem confitendi in

r /

"

"

Ecclefía , fipnificatur preceptum de annua con-

u

5'»&

effione eó pertinere , ut non differatur confeffio

ultra Quadrage(imam , five quod in idem redit,

" d

Paícha effe terminum anni; de quo in przcepto

4j

illo Ecclefi». Idem fuadetur ex extravag.Pices. de

fs

treuga &* pace , ubi non folüm pracipitur przdi-

hmc 1

cantibus , ne pradicent , quàd fideles non tene-

t [

"

antur proprio Sacerdoti confieri ,ut quidam re-

j u

ferunt , fed ulterius afferitur , quàd de jure tene-

uon he

antur faltem in Pafchate confiteri proprio Sacer-

l

T ul

L

doti : quód fi fideles tenentur falcem in Pafchate

T

confiteri,manifeftum eít;non poffe ultra Pafcha

j/

con-

y 'd

í4

1

2

"B5rticulus : TIT.

l

confeffionem differe, atque ita annum comp ler

TL tht

in Paicháte. Confirmatur ex comuni coníuetudine

pütritang

fidelium, qui tempore Paíchausad confe(fionem,

lbeiichs

putant fe effe obligatos etiam fi alioquin.ad com-

Müttont,

munionem non teneantur ex defeitu atatis &c.

Drítoclary

ui eodem tempore exigunt prius »

pattorum , q

,

Tütfe(ione:

non pofterius.

ohh'gabunm

$&i

Dices ; exhocfequitur , poffe aliquem fine

o torf

peccato differre confeffionem per duos annos:

qm Rulo p

ut fi confiteatur prima die Januarii , jam in. hoc

'türier

toto anno non tenebitur confiteri ex vi huius

Mütd 109j

pracepti : deindé anno fequente pote(t differre

DN lo

confeffionem uíque ad. finem anni , feu uíque

quäm [fmel ü

ad uitirmnam diem Decembtis.

Refp. hoctotum

"db

non effe inconveniens , fuppofito ,| quod Eccle-

Pt jl

fia non aliter nos obligaverirs fienim per jillam

"tht c

legem Concil. Lateran. nos voluiflet aliter obli«

lmüm in i

Itaetiam Sacerdos poteft

At

gie , id explicuiffec.

) nequ(

fine mortalirecitare cfficium hodiernum initio

mffgt

fniü] ]

huius diei , & craftioum in fine diei craílini, &

Vr

Onem

Jti

fic quafi per biduum differre recitationem.. Ni«

l

N "onffr

hilominus nunquam poteft. differri ita confeffio

T

à peccatore, qui eft in (latu mortalis peccati ,cüint

.

i

,Um,rcdc]

prop:ierpraceptum. Communionis. Pafchalis in-

UT

füdg

directé obligetur talis quovis Pafchate / confiteri

[

"t

nam íub gravi obligatione ante fumptionemEu-

i Ility,

chariftiz. fieri debet confeffio , etiamab illo, qui

N n

putat , feeffe perfeclé contritum ; fic enim habet

T

Trident. f(ff. x 1 «ean. 7. mulles fabi con[cius pet-

j (umm,

j

U.fu

IT

eati inortalis,quantumctmque jibi ceutritus Vi*

df

dcatur ,ab[gue pramiffa Sacramentali confe [fraue

1]

* ag

ed Sacyam FucharifHam accedere audeat, Suà-

De ueceffitate. Ponitentia ce,

675

mam

rez.tamen citatus hoc argumentoconviftuscom-

:

od

putavitannam à Pafchate ad Paícha , ita uc in quo-

vilot

libetPafchate debeant fideles confiteripeccata,quae

quin D]

occurront , ni(i priüs illa confeffi fuerint ? quo

m

pofito clarum eít, non poffe per bienmiuin differri

confe(fionem, — Sed conira inquiess. hacratione

jgum g

obligabuntur fidelesad fcepiis , quàm femel in

ia

anno, confitendum ; ponamus enim , quod ali-

qy

quis pauló poit hoc . Pafcha confeffus fit, fi hic

i

p

teaetur iterhm inPaíchate fequenti confiteri tene-

hU

t

bitur ad coufcflionem fzzpiüs , quàm femel, Refp.

"

abfoluté loquendo non teneri fideles ad (zpiüs ,

" W

quàm femel confitendum, neque contrarium pro-

f

bat,quodobiicitur; ad hoc enim , utin caíü

r

T

propofito ille obligaretur ad fzpiüs. oporteret,

:

j

ut teneretur confiteri femel paulo pofthoc. Pafcha

lü;' ahttr L]

& iterüm in Pafchate fequenti : non eítautem id

garitf

verum, neque ex noítra fententia id fequitur ; po-

M

Vi

"14

tuifet enim ille fine peccato omittere primam

j

o

confeffionem pauló poít hocPafcha Quód fi pofita

prima confeffione voluntaria teneturad (ecundam,

(

j

i

2

0c non eft, abíoluté & per fe teneri ad bisconfi-

n

jf

tendum , fed eft, teneriad hanc confeffionem,

r

quas per accidens eít fecunda ,

] al

poüfö » quód alia

T

preceffzris,

Ü

$2

fif

uoWE

Dubitatur 11. an y qui toto anno neglexit

jl

€onfeffionem , obligetur confiteri flatim anno (e-

quente ?

" ælmhk

Affirmant Suarez, Coninck , Sotus,&

W

ali commnniter,

,U

À

Patet. boc primo : ex praxi

& ufa Ecclefiz , que excommunicat non fervan-

j

j/

ie$ hoc. praceptum , nec abfolvitab excommu-

n

mh M

e f

nicatione

T d

ey

"Articulus HI,

l

4

nicatione illos , donec confiteantur : ergó fignum

ttit,tt di

eít, illos ftatim obligari ad confeffionem ; ex-

At (ecur

«ommunicatio enim non feretur propter prate-

Ülitpof

ritum utfic, fed propter prateritum in ordine

lfter tam

ad futurum , ne quis ulteriüs. permaneat in pec

!

eato , fed impleat obligationem confitendi : quia

Mi ihat

fitales tantüm excommunicarentur ob peccatum

thündg j

przcedens , facilé poffent ab excommunicatione

tbl

abíolvi , càm illaexcommunicatio refervata non

RO tto j

át.

Secundó patet ex fine G intenrione hujus

B- Qu

r

pracepti Ecclefiaftici : quia Ecclefia voluit , ut

M d

(altem femel* in anno confeffionis praceptum

]

hi

fup

fidris

ab omnibus impleretur : quibus verbis videtur

TT

l

litr

terminum anni fuiffe pofitum ut terminum exee

dl

cutionis , hoc eft, ultra quem non differatur con

m'lktar ET

feffio , non veró ut terminum ceffationis, feu ut

L

terminum , in quo , fi non fíat , non fit obligatio

f

le

AC

confitendi ; ad eum feré. modum , quo quis per*

hN

!logi

folvere tenetur cenfum aut debitum intta annur

i

b fito

transacto enimanno multó magis, & quidem;

dp

quàm primüm poteft , tenetur ; aut quo quis vo*

narn eCia«

il mm i

vit ,intra annum ingredi rel;gionem 5

l:l

s, Utrüm

píó annó non ideó non tenetur ampliü

Wu' Sll

autem , qui neglexiffet uno anno confeffionem,

t

latisfaciat unicaconfeffione fat4 initío fequentis

TT

anni obligationi utriusque anni ? fuppofita hac

W i

fententiácontrovertunt Aut

hores; aliqui eniil

à lt

efiz duplicem exi*

negant; eó quód praxis Eccl

Wmmmn.

u&i

gat confeffionem , unam pro anno pracedente »

Wäm P

Mi

UT

alteram pro fequente. Deinde (i Íemel pote

f?-GG.f,&

wma confeffione fatisfieri duobus annis, fieri pO*

lüfo]

tefit,

"Drari

Deneceffitate panitentiacic.

7f

vjl

terit , ut differat aliquis confeffionem ufque ad

f

fiaem fecundi anni , càüm aliundé duobus annis

u

diftare poffit una confeffio ab altera ex s. priori

ii t

Rofmer tamen , deLugo , & alii affirmaut , eà

d t

quàd poffizéodem actu duplici pracepto faris-

judd

fieri , fihzé coincidant in eandem materiam, ne-

p

que aliunde alia mensLegislatoris colligatur : aliàs

)mmumüm

quitribásannisnon eílet confeffus, teneretur

gt

ao anno cnfieri quater; quod communiter ne-

j W

gatur.-

üód tamen non poffit ufque ad finem.

küj ïdmll

lecundianni differri. confeffio , patet ex rationi-

j m

bus fuprà datis,

Ita illi. Utraque fententia pro-

s

babilis eft.

vriud

Dices 1. QuiSacrum die dominico non audivit,

8j

.meW

non tenetur audire die fequenti ; qui non jejuna-

lï

ao

Vit n die, quo ex przcepto jejunandum erat, non

j

tenetur in fequentijejunare ; ergo.

Rejþ. ten-

yn

hqwq

jl

pusdiei Dominicz prefixum effe in przcepto de

audiendo facro in honorem diei &c. atque ita pa-

ii

rem nen efferationem. — Eadern ratio eft de prz-

!ngyw |

r

cepto jejunandi in qnibusdam diebus, vigilijs

)

yut

* C-

Dices 3. Si

uis non communicavit in Pafcha,

ij

ji

84

te,nontenetur

4

atim poítea communicare ; ergó

j V

non tenetur confiteri ftatim , qui in Paíchate non

If

quk

j

j

J

€(t confeffus ; eít enim eadem ratio , prafertim in

noftra fententia, juxta quam tempus Pafchatis ad

JL

ij

j

cofnunioné,& ad confeífionem refertur. Re/p. 1.

ngdllp

ntgari poffe ant. uti cum alijs negat Suar. 2.0m.in

y'

p!&C

l

3:p difp.G6.fett. 2.. ubi ait,quando principaliter &

j

j abfoluté precipitur fubflantia aCtüs,tempusautem

1 r []

foli:m

.Articult;: AT, |

Te

at

folim apponitur;uti magis conveniens ex ratione

, filtm

accidentaii, non ceffare obligationem. tempore

f05, qui cor

aceníor

praífcripto elapío , & ita conungere in hoc cafu ,

quatenus przcepta eft fumptio Eachariftiz annua

li d

giiptcca

abioluté & principaliter ;; appofitum autem eft

Varen Jud

tempus Pa:chatis ut magis conveniens, — Fadem

tfatione, inquit, przcepcum recitandi horas Ca-

gilioncm, l

'etlute

nonicss fimpliciter & ab[olu.& fubítantiam refpi-

cit 5 quodautemi fingole horz fuis temporibus

pidredebe

fü t qu

gecitari debeant , pralcriptum eít, ut. magis de-

i,

Cens &c. unde(i quis in ;js horas nom recitaverit ,

non ideó definit ,effs obligatum ad illas in aliis

Püfhihi T

recitandas,

Refp. 2. non efe omnino parem

F0 i

rationem ; tempus enim Pa(charis ita. prafixum

CM

eft pro communione;ut non fatisfiat prarcepto pet

MlP j wtum ;

Mün.

communionem anticipatamin alio tempore ; ut

idem autor ibidem docet. ;

fine dubio autem

MU

lone

pracepto de confeffione fatisfit per confeffionem

M tuim &Q

—

L j

factam in quolibet tempore anni faltem quoad

m

peccata, qua tuncaperiuntur , atque ita eít dii

fpar ratio.

MM

Contrárium temen probabi!izerdocentValen-

We [cmpüs

$r

tia,Filiotius, Tamb: s wetbod. $. Coin. c.6. $;.&

* frecgg

Pütpjo

alij. Et Ratío eff bujus 1. quód hujus obligationis

folida ratio dari nequeat: quód enim dicant, annü

äwlicis j

ponifolüm u

t.terminum executionis, non autef

"r

quod

lii

ceffationis, eftin quzítione, Iliud autem,

SP['

dicit Trident, voluiffe Ecclefiam , ut faltem feme

is«

ld

LTA

in anno confeffionis przceptum abomnibus ime

pleatur,

verum effz pote(l, quin obliget extra il-

t

i f m ft-

lum annum ; poteít enim e(fs ieníus..

h txme y

Pi"!,

*Denece[fitate Panitentiec*e,

7j

pits , faltem femel.

Verum etiam eft, quàd in

iset t

n Md

€0s , qui confeffionem annuam negligunt , Ec-

clefia cenfuram ferat ; fed hoc non oftendit, quód

cintud

TOUT]

illam obligationem veterem urgeat, fed tantüm ,

i d

quód peccatum negligentiz puniat, & per parti-

cularem Judicis íententiam novam imponat obli-

"m

m

gationem , quatenus Parochi folicité curare de-

bent falutem fuorum fubditorum.

Sic etiam re«

m

Ípondere debet de Lugo cz, »». priori , dum . ei

j fü?mu

obijcitur, : quód in plerisque Dicecefibus excom-

1 [ m?gM

municentur, qui non communicant tempore

aoum"lwf

Pafchali ; qui etiam abíolvi non poffunt à Paro-

jl u

chis , vel aliis, nifipofteà quàm primüm com-

mf

municent : quiapoffunt effe fufpecti, quód no-

T W

Hinc ne-

lint pertotum annum communicare,

"d

gandum eft , quód hoc preceptum fit. primnarió

n

de confeffione , & fecundario de tempore ; re-

] du'uio ,

fpicit enim zqualiter utrumque,ficut preceptum

r d

recitandi Horas Canonicasintra fpatium 24.ho-

j i

ïb»*

rarum : unde ficutinhoc cafu finis principalis

d

non eftcultus DEI przcise , fed cultus DEI in-

N

tratale tempus , fic in illo non eft reconciliatio

N

V

animz przcise , fed intrà tale tempus : atqui hoc

$gt

l: 1v*

non ftat elapfo jam tempore , ut patet in Horis

mþlls Obhg

M.

Canonicis ; ergó. — Refpondeut quidem Autho-

nimdianh 1'

re3 prioris fentenriz , quódin oratione Breviarij

iguisl

& fimilibus przceptis non habeatur idem ufus,&

j

praxis Ecclefiz , neque eadem forma & finis le-

n d

gis , confequenter non fufficiens fundamentum

T l

afferendi obligationem gravem.

Verüm negant

[

1:"

alij , extare graviorem con eCturam exiftentie le-

gis

m;'us.l f ^

»$ 'k

zrticulus: H22,

1

Julitat

gis obl

icantisad con

feffionem , quando intra an

num fa

á

anon fuit , nequeufum illum effe ex |!tit,

mente fc obligandi,

15 dheat

86 . Dubitatur 12, Àn eadem ratione, qua, qui

Jpeptum

confeffus non eft prefcripto tempore , tenetut

il pto tot

Vporis obl

ftatim poftea confiteri fecundüm fententiam re-

latam in . 8 2. teneatur etiam , qui peccata a«

Vorsim

|üpkti non

liqua oblitus eft in annoa confeffione Pafchatis,

flatim poft Palcha , fi eorum recordetur, iliacon-

impleri

fiteri? Refp. cum Suarez difp. 26. fe&. 2, non

WsQüque.

teneri, tum quia per confcffionem fa&tam in

V d lg

Pafchate omnium peccatorum , qu& tunc memo.

poi atj

!s t ho

rig occurrerunt , fatisfecit formaliter pracepto :

tum quia hic videtur ufus & fenfus fidelium.Ne-

?Wp lu D

que dicas ;

praceptum de annua confeffione obli-

R rffend

gare ad operienda omnia peccata mortalia toto

li

anno admiffa juxta do&trinam Suor. de quà i

Jip; |

vaced. difficult. eó autem ipfo , quad aliquisob.

Id

livifcatur alicujus peccati in annua confeffione

W]ug, hr

non confitetur omnia totó annó admiffa , & con«

It dit

fequenter cüm non fatisfaciat omnino pracepto,

Ui

: et

tenetur ad deinceps praftandum , quod per obli-

^ qliq t

vionem minimé implevit ; non enmm tenemur

'Ht Juxtà la

abíoluté omnia peccata admiffa in toto annocon-

m]c

p

Vl

fiteri fed omnia , quz tempore praefcripto in Pal*

chate memoriz occurrunt facto Jiligenti examine

U 1

hoc enim eít, ad quod jus divinum abfoluté cbli-

tn þa&h

gat : fupra idem autem praceptum Écelefiafticü

T u

dererminatione , ut Í2pé

cadit adje&ta temporis

-Pllg CUf fu(

dictum eft.

N0 ltin

Dpaubis

De neceffitate Panitentia Gc.

79

qo inty

Dubitatur 13. Àn, qui in principio anni. g

pravidet , fibi deinde non fore copiam confeffio-

ll d

nis , debeat przvenire ? Reff.affirmative : quia

preceptum confitendo femelin anno eft univer.

nf

tl

Íale pro toto anno , confequenter pro ca parte

t

tempotis obligat , pro quaintra latitudinem illius

temporis impleri poteft : fed cafus ponit, quàd

qm

pema'«

T

Vi

impleri non poffit , nifi in principio anni ; ergó

tuncimpleri Cebet. — ltacomzzzi5s : teneturenim.

j lt

unusquisque facere totum id, quod neceffarium

d

eít ad implendum praceptum ; in cafu autem

o i

[*]

fito. anticipatio. confeffionis eft neceffaria ad

g "

!

0c, ut homo confiteatur femel in anno juxta

T

praceptum , velcerté , ut non feexponat periculo

H

U

(cnït(w

non confitendi in toto anno, ad quod etiam tene-

tur,

g m

Dices 1, Si quispravideatà 12. noctisusque 88

L

ad1a. alterius noctis fe non pofle recitare horas

qii

lj

/[1][( :

€anonicas, non tenetur hodie pravenire , licét

Qu

hodie pro die craítrino dicere poffit Matutinum

i

l(

L

a

& Laudes : ergó fimiliter &c,

Refp. negando

ml

con[éq. quia tempus in anticipatione Matutini

T

quüd ïe

non eft juxta latitudinem urgentis pracepti , íed

T.

folüm eft ex privilegio, non veró anticipatio ia

od

cafu noftro.

li

J

p

Dices a. Qui pravidet periculum fore, ne 89

yiit

poffitin Pafchate cofmunicare, nontenetur anti-

J

]Wblw

^i

tipare cornunionem;ergo. fimiliter &c. Refp. conc.

J )

T

ant.neg.con(-utenim fuprà dicebamus,praceptum

W

u

decommunione in Pafchate, quamvis non refpi-

eiattempus fortaífe ita , uteoelapfo ceffct obli-

gatiQ,

j

8o

Artieulus 11£.

!

gatio , ita tamen refpicit, ut non fatisfiat 'illi per

Afl g.

commounionem anticipatam ; praceptum autem

Wl campl

deconfitendo adimpletur faltém. quoad aliquam

LUE

partem anni, in quocunque anni tenpore quis

Mi - vi

confiteatur.

Addit, & recte Suar. dum docet

fBttitoten

difp. 36. fett. 4 tom. praced , difp. TO. finp. eit.

ts Ve

quamvis, qui przvidet, (e non poffe communicae

;umr, apo

re in Paíchate, non teneatur ante Pafcha com«

A ntlonis,

municare ( intelligendo nomine Paíchatis 15. dies

L Wripen

àDominica Palmarum , ad dominicam in albis

AUsf

juxtamoremconfuetum &c.) intra tamen hos

lii

tf. diesteneri fideles ad antícipiandam commu-

Vártm p

nionem ,fi v ideant; in diebus fequentibusfe com«

wb d

municare non poffe. Rarioantem difparitatis efl,

MLIM

quia ex vi przcepti non tenemur anüucipare actio«

L Duatc

nem praceptam pro eotempore, pro quo pra-

: Mulls Poül

ceptum non impletur ; tenemur autem anticipa-

mWfr l m en

re protempore, quod fufficiens eft. ad illud im-

m &Omn,

plendum : hujusmodi autem eft fpatium dictum

imp"fro Wf

1f.illorum dierum , non autem reliquum gemf

j Q to

pusanniin cafu noflro.

af

30

Dubitatur 4.. Quinam obligentur precepto

lel; D

h,

annux confeffionis ? Rz/p. omnes Chriflifideless

p omn

oftquam ad annos difcretionis pervenerunt. Ita

Later. & Trid.hinc etiam pueri rationis capaces;

w mts 3d [

I!

quantüm fufficit ad. peccandum mortaliter, obli-

u

ganturhocprecepto. — Quoniam veró prefum-

Vi

fp Slnw

ptio deducitur ex ijs , quee communiter finnt &

ufus rationis communiter habetur completó fepe

l&ïetlom

Til

E

tennió, etiam pueti in eaztate ceníendi funt obli-

[

ll

gari ad coníeffionem , ur notat Diana f. 4-

tr. d« lts

CT

refo-

Die ]a

: De neceffitate Poenttentia cbc,

81

4l refolut. $O. Imó Caramuel exiftimat , puerum

epmm []

poft completum feptennium femper effe abíol-

yad d

vendum abfíolut& , quia hec coníequentia ,

p

inquit » videtur moraliter certa : fere omnes

- dn d

pueri fcptennes habent ufum rationis : ergóetiam

j 70' M' fu

Petrus. — Veriim exiftimo , talem ; de quo dubi-

Tuurd

tatur, an poft feptennium habeat fufficientem u-

t

fum rationis , effe abfolvendum fub conditione ,

TE

ne Sacramentum exponatur probabili periculoir-

j ü

ritationisfine neceffitate ; etfi enim Jus prefamat

m

ufum rationis , poffunt nihilominus circa parti-

yn

cularem perfonam effe tales circumftantiz , ut

d

meritó dubitari poffit decontrario. — Si verb con-

,Wi:c«ï

ftet , ante feptenniumaliquem habere ufum ra-

oui

T

T

tionis , putat cit. Diana , talem non teneri ; quia

leges Juris pofitiviante illam ztatem, in qua com-

TU Q !

muniter lumenrationis non eft,nonintendunt ob-

a?

6

i i

ligare, & omnino per accidens eft , in uno aut

,lïi'plfï*lafæ

altero puero ufum rationisaccelerari;leges autem

adea, quz communiter accidunt, adaptantur.

T 4

lta etiamSanchez , Caftropalaus , & alij.

| Dices

L]

.

91

:

In cát. capit. omis. eadem ratione

: ;* obligantur omnes;poítquam ad annos difcretionis

:äü"*ä

::ie

;! pervenerint, ad confeffionem & fumptionem Eu-

n

" j

Pg Y

/ ehariftie , & tamen ad Euchariftiam non tenen-

Ü

0

,j tür pueri ftatim , quando poffuntpeccare mortali-

jf V« — Refp. Sanch. loc.cit. diversó. modó fumi

i

u

,j^ annosdifcretionis in ordine ad confeffionem , &

u

j reverentem Euchariítiz fumptionem , ad quam

yri

:

, major difcretio requiritur. Praterea confeffionem

r

fcnl'"

Ya

j 100 capite pracipi abfoluté , fumptionemautem

q»

u-

$2

;rticulu: II.

Euchatiftiz pracipi in Pafchate cum limitatione,

1ife , QI;

nifijudicio confeflarij differenda videatur ; om-

iür

nes autem prudentes confsffarios in hoc conveni«

|ietetiam

re, ut non ftatim, atque pueri fciunt peccate

[

mortaliter, ad Euchariftizm admittantur.

it?nftfüom

92

Ex quo Suarez & alij colligunt differentiam in»

ifiquüdha

terhocprzeceptum & preceptum . cornunionis 1.

edftr

quód hoc feratur cum reítrictione reverentig :

LU

fn[eipiens reverenter Euchariflia Sacramentum 5

LT

'illud veró abfoluté : femel im anno. confiteatur 3

Aiconaf

&hinc docent Suarez & alij citati apud " Tamb. is

D

Qu

metb. conf: [f. c..S. 2. majorem difcretionis ufum

Em

lum |

requiri, ut puer communicet , & confequenter

| [f!rümjn

majorem atatem ( fcilicet decennium, & aliquan-

| Mi Atf

do plus ) quàm ut Sacramentaliter confiteatur,ubi

"ftnc

fatis eft communis atas inter fepiimum & o&ta-

fmitþl'l T

vum annum , quando incipit difcretionis ufus. 2.

Wdoum

quàd preceptum confeffionisnon habeat eam li-

ts hii

mitationem, quam praceptü cornunionis Paícha-

[om

l H

lis ; hecenim pracipitur , zif forte de proprij a*

l

—

'Jll'pu

E

eer dotis con(ilioob aliquam vationabilem can|am |

I

^ Qiga

Y

(ut 4 nondum plené cognofcat dignitatem huJus ,

"t o

myltenij) 4d cempus ab bujusmodi pereepti

one G- ll

Wt dqu«

xerit abflinendum $ quod non dicitur de pract-

'dmm"fnda

pro confeffions, INihilominus Sanchez , &alij

Rth

exillimant apud cit. Tamb, eancem ztatem ad ,.

communionem fufficere , quz ad conteffionem s 4j;

ïïllt'pu

i T

1

fcilicet aliquanto pius, quàm fepienniam $. n0R. (

[ T

enim minüs debet puer pro confeffione difcerner

l

l

^C R0j i

|

qualis debeat efle dolor, quanta fit offenfa DEI D

[

Ti

ommwue-

174

D t

qgo animo petenda venia Gtc, quàm pro €

n'ume,: M a

Deneceffitáte Panitentie &c.

85

hi

niofe , quid fitille cibus, quanta devotio requi-

rj

ratur &c. ergó fi ad prius fufficit feptennium, fuf-

o

ficiet eiamad pofterius. Pariter Herinck, Tamb.

p

citatus & alij putant, ptobabiliter eodem modo

l,

confeffionem ex confilio confeffarij differri poffe,

u

€5quód hac ipía facultas videatur data in facul-

niotl

tate differendi communionem, ad quamordinatur

rentiti

confeffio , & cujus dilatio potiffinum defumitue

jt

ex defectu circa confeffiionem.

Addunt tamen,

m

tali confeffione ex rationabilicaufa dilata ad an-

r

num fequentem non fatisfieri pro anno fequenti,

"Ti

fed folüm pracedenti,

.

wfc(]llm'

Utrüm autem pueri poft feptennium, ufum

u9

rationis ante pubertatem habentes , fubjaceant

m

legibus feu ceníuris latis in transgreflores hujus

IÀ

pracepti ? controverfiaeft. — Vafquez,, Sanchez ,

u

& aiij docent , non adftringi ulliscenfuris & poe-

T

nis ab homine latis , adftringi tamen laris in Jure

] Pafchi'

corüuni, Aarionem dant : quia in Jure eximun-

"

tur puerià poenis latis à Judice , non veró latis à

/ me

Jure , quia ad incurrendas poenas latas ab homine

requiritur ordo judiciarius v.g. citatio, defen-

ji! fio &c. ad quae pueri non funtapti ; quz tamen

4jf! adiincurrendas peenasà Jure non requiruntur. Alij

j tamendocent, nullam prorfus poenam — incurri à

,1t! pueris antepubertatem ; namcum eap.1, & .de

f deliclis puer, ubi pueri infra 14- annum à penis

,ni/ fimpliciter. eximuntur , univerfiliter loquatur ,

,jj(! nec nos diftinguere debemus, praertim fidiftin-

A

j guendo extendamus le

gesodieías. — Sedde hisin

(ü

ä::' Traii, de Legibues

r

Di«

-

AMetiéulus AIl;

84

Duli

4

Dubitatur vy. Anfideles obligentur confite-

torfefi

ri proprio Sacerdoti , ut huic pracepto fatisfa-

ciant ? Refp. Dianna tom. 1. Trat, 3 refolut 2.5.

lumyq

üpimc

certum effe , quàód , quicunqueconfitetur habenti

Mneyr,

licentiamà S. Pontifice audiendi confeffiones fa«

ciendas ex precepto Tridentini, non teneatur

tl

odum

etiam femel in anno confiteriParocho;aut alteri de

ed (atisfaciat precepto confeffionis

| tltag f

ejus licentia ,

annus.

Probat id fufficienter allato diplomate

[egtari

Innocentij X. Unde licet Martini V. & Sixti IV,

jl |

tempore contr

arium fieri debuerit , id tamen jam

,O

effe revocatum per poíteriores Pontifices;

docet

'id confs

Rofmer bic denece[f. confef]. a. 2 cujus opinionis

| jndusa

etiam eft Dicattillo /ic difp. 1. dubit.24. & pro-

L

Bat id Bullà Clementis VIIL. editáanno 1 f 92.22»

| tf"""lüal

Decemb. ubi privilegia conceffafuntReligiofis au

f

diendi confeffiones abfoluté & fine ulla reí(trictios

u

ne. Unde, inquit , abfoluté utimur omnes

lnto n (

T

l

Pfæfisegx

mendicantes & omnes Religiofi hoc privilegio ?

hocipfo autem, pergit, quod Pontifices quovis

.(lä, ydm

i ÜDttta

anni tempore conceflerint facultatem Religiofi$

audiendi confeffiones, declarárunt, per tales con«

ï HIQTES D

feffiones fatisfieri pracepto annuz confeffionis ,

T

n

cui fatisfit per confeffionem fa&tam quovis anni

ii t

Mnt

temporeex s»m.79. Neque perhoc quidquam

derogatur cap. wtrissque fexsis ; nam conceditur;

[mwm

uàd proprio Sacerdoti;aut de licentia propriifa-

'nn"nd.

.

c:enda fit confeffio

P

nomine autem proprij Sa*

cerdotis non folümParochus intellig: ndus eft, fed t i

alij etiam fuperiores , ut Epifcopus ; ro fua Dit&- "bl

L

ceüla' & S. Pontifex pro tota Ecclefia.

s

Deneceffitate Pær'zimutiæ d

8

eolit

Dubitatur ultimó, analiquando ab huinsmodi 95

lil

eonfeffione fideles excufentur ? Refp. excufari 1.

hia

fl

illum, qui phyficé non poteft , ut qui non habet

hi

copiam confeffarij ; nemo enim ad impoffioile

ont

h

tenetut. 2, eum , quiprudenter timet revelatio-

t

nem figilli, aut ne ipfe confitens incurrat grave

at

odium confeffarij, vel i (it periculum diffamatio-

ff

nis aut fcandali, ;. eum, qui confiteri non poteft

Jorti

fine gravi nocumento vitz , fortunzrum &c. fi-

atl

cut entm propterea dimidiari poteft confeffio, ita

qu ii

&omitti; — Velfieffetconficiendum longum iter

7 dü(ü

ad confeffionem, tunc, inquit Suarez , non eftco-

gendus ád hoc , prafertim, quando non urget pe-

»pmwü

T

riculum falutis : quod autem talefit, ex diverfis

7)

A

circum[tantijs temporis , perfonarum &c. & ju-

jj

dicio prudentis eLexpendendum. — Raríoberum

jb

j

eff : quia pracepta pofitiva non obligant. cum

T.

tanto rigore.

Incommoda veró, qua oriuntur

t

pracisé ex ipfa confeffione , ut magna erubefcen-

tia, veltimor , quod habeatur quis à confeífario

L

:hgtofll

pro peccatore &c. non excuíant, quia fecs pec-

Catores non tenerentur Confiteri, ita Tambut.

«,ïutou-

jj Utrüm autem excufetur, qui non poteít confiteri,

"m nifi per interpretem ? affirmativa colligitur ex

jd 7" ". 4$. Deeoveró, quinon poreft, nifi per

! j fcriptutam, negativaex ».46. Quamvis Dia-

qiil DA fome t. tr, 3 refolut, 7 $. exiftimet, legem Ec-

Pf

!

"

«00l

j clefiafticam in tali cafu non obligare;eà quód pec-

jcata fcribere , & confeffario fcripta tradere, fit

l

jinfolitus confitendimodus , & plerumque non

Í

Vacat omni periculo publicationis.

j

AR-

—

-og)sc ( $9

folitu

&t

Anricurus IV. -

Triden

fefon:

lllo

JDe Precepto Ecclfe/zfzylita

lr ill

Benientie Sacerdotibus

«

&t il

smpofíro.

[

J

96 Y yEfnit Trident. ff 1 3. e. 7- eommunicare

Men q

. volenti nece[[arió revocandmm. in meme-

riam ejus (Apoüoli) preceptum : probet fe ip[um

qu us

bomo. Ecclefiaflica antem con[uetudo declarat ,

tiong

Wilka

eam probationem neceffaríam ee . wt nullus fibi

VU votg

eon[citis mortalis peccati , quantumuts fihi con-

tritus videatur , absque pravia Sacramentali

mflb jutg

confe[fione ad. [acram Encharifliam accedere dea

At

beat ; quod A (hriflianis ommbus etiam ab 1j

NT

Ph u

Sacerdotibus , quibus ex. offisio sncubuerit cele-

brare , bac S. Synodus perpetu férvandum effe

!€Sibgqm.w

decrevit , modà non defit illis copia Confe[foris 5

LETT

quid fineceffitate wrgeute Sacerdos absque pravia

dl, [

confe[[ione celebraverit.quam prim:ïm confiteatur,

h,

Ex quo fatis patet, prater prceptum Ecclefinfli- j

!

cum de annua confeffione , quod omnes obligat » & tj

aliud effe impofitumSacerdotibus fine previa con« d

feffione celebrantibus, ut nimirum quamprimüm g.

confiteantur : quod utpoté in regraviexiftenseX t

communi fententiaobligat füb mortali. Coninck .

& Herinck 4if). 6. 4.6. num,7 3 ,exiftimant,prg- tl

ceptum hoc non effe divinum, fed tantàm Apo-

à

ftoli-.

| [1"

I

de Precepto Ecclefraffico dc.

'37

folicum feu Eccle(iatticum.

Verüm fatis claré

ex cit. Trident. deducitur,e(Te divinum; nam juxta

"Trident;& Ecclefiz declarationem przceptá con*

feífionis premittenda coatínetur. in. illis verbis

Apoltoli : Probet auzem fe ipfium . bomo (jc, Íed

)

in illis verbis continetur przceptum. divinam:

.

i

ergo. ZMinor probatur

*

quia Apoftolus ibidem

dicit , illa fe tradere fidelibus, 4w« accepit a Do«

mino : Íed rradit preceprum premittendi corfef-

il

fionem ; ergà illud accepit à. Domino.

Jure

tamen nature íufficere contritionem , patet :

ymm

t1 L

quia jure naturz ad dignam Euchariftiz fump-

n

Jf

tionem plus non requiritur , quàm ftatus gratig:

Jl,

fed ifle obtineri poteft per. folam contritionem

yi

lll [

*

j

cum voto Sacarment Poenitentiz

.

eigó con-

W"*u

tritio jure naturz (ufficeret ad dignam fumptio-

nem.

vdm ]

T|

ul

Circa hoc igitur praceptum.

Quaritur pri-

97

mó, anetiam comprehendat laicos communican-

j

r

[

tes absque confeffione fültem in aliquo cafu;quam -

if

vis autem aliqui docuerintetiam Laicos compre-

endi, omninó tamen dicendum eít cum . Suar.

MILW.

i

yulf

tom, praced. di[p. 67. [e&t. g. Vafq. bie q. 90. ar.

Patet ex verbis,

"

g d«b.5. non comprehendi.

quz manifefté ad Sacerdotes limitatalunt. Hoc

s oth':'

adeà.verüm eít, ut vel ipfi Sacerdotes , fi more

gt

Laicorum communicent , eo precepto noncom-

f rifi

prehendantur, cüm deSacerdotibus celebrantibus,

g)(!mn'

Comg.!

five , quod idem eft, communicantibus more Sa-

T

cerdotum verba procedant. INeque obftar , quàd

n

A

. i PP. Concilii interrogati effent de laicisiidem

u

4

de

hi

d

$8

Articulus IF.

de ipfis. refpondiffent, quod de Sacerdotibut

fem

fier

ftatuerunt : preterquam enim quód hoc non mo-

doincertum , fedetiam falfum fit , ut optime ait

f

füis

Suar. /.cit. ficuti. nemo peccat ex €o, quódfa-

Gurus effet hocvel illud in talibus circumítantis,

lrat

fed ex eo , quód hic & nunc facit: ita Princeps

&pti

non obligat fubditos , n;fi per legem , quàm de-

Ítd

facto flatuit, non autem per eam , quàm flatu-

eret , fi hoc & illadin mentem veniret,

Adde

[

diparem effe rationem Laicorum & Sacerdotum;

pecat

tum quia major quedam reverentia requititut

Qüttgr

ad celebrandum in Sacerdotibus, quàmin Laicis

Cllim 1

adíimpliciter communicandum : tum quia ne-

ETU

ceffitasnon premittendi confeffionem magis ha«

lt

bere poteft locum in Sacerdotibus, quàm in Lai-

* d

€is ; preceptum autem iftod à Concil. datumeil

fj

in hunc fiaem , ut, quantüm fieri poteít, minua-

la Vige

tur occafio non

pramittendi confefionem ex ne-

V t

ceffitate,

lt

98

Quaritur fécundo: Anhoc przceptum habeat

^ lly l

locum in Sacerdote, qui ex malita celebrat con*

.Q'Mn

feffione non premiffa? Refp. cum Suar, & Vafq.

UT

loc. cit. nonhabere locum , cüm enimexprefsé

mj

Concil. loquatur de Sacerdote , qui neceífitate

Wf

urgente celebratnon praemiffa confeffione, non

Omllla &

eít, cur extendamus praeceptum ad celebrantem

fine confeffione ex | malitia.

m

Neque obítat ,

Mrin

quód hic peccet, non ille ; non enim hacobliga-

qm hi 51

tio quámprimüm confitendi impofita eft in pot-

n

nam , fed in remedium , nimirüm ne facilé finga-

aj

l

tur neceffitas celebrandi fine confeffione , aut fi

E lhí

emel

De pracépto Ecclejïnjli;'a .

$89

]

femel. veré incidit, fapiüs non occurrat , ficuti

u

fieri poffet , nifi confiteretur

quamprimum , qui

ml

femelex neceffitate celebrav

it &c.

pl

Hic porró

finis non habet locum in eo,

qui ex malitia cele-

juntá

brat íine confeffione ;

& aliunde fatis eít |pra-

Prut

ceptum divinum ad illum revocandum ab hoc

Ícelere.

n

du

r

Quariturtertió : An habeat locumin eo , qui

P

celebravit non pramifía confeffione exeo, quod

[d()[UM'(

peccatum mortale , quo gravabatur , illi non oc-

currerit

.

.

gt

Kefp. Non habere locum , Concil.

j L

enim aperté loquitur de Sicerdotibus celebranti«

Q N

bus cum conícientia peccati mortalis ,

quam non

habet oblitus : ne

mgfsþ'

que oblivio proptié eft necef-

T

fitas , de qua Conc

il, ut re&té Suar, lec, czr, fed

ht

quid , ( peccatum non occurerit ex in adverten«

,

tia vincibili cum culpa &c.

£efp. Eandem effe

n

hujus ratíonem , atque ejus ,

qui, cum peccati

recordaretur , omifit confiteii

ex malitia , ut per

fc fatis patet.

r

Queritur quarto :

Anlocam habeat in eo,qui 109

gv

affumitur ad complend

um & confumandum facri-

ficium ab alio inchoatu

nexPIClg

)

m; vel in die Paraíceves

" llllf

facit officium ? Refp,

cum Suar.|/oc, czt. habere;

on 9

omnia enim iíta fufficienter comprehenduntur

rb

nomune celebrationis, quo. utitur Concil,

g0lhh

"rueritur quintó , Àn habeat locum in eo

31OI

)

quibona fide

ad altare acceffit , inter celebran-

æco [l

efmpa'

dumautem recordatur peccati mortalis , aut eti-

hi

14

am d: eo, qui inter celebrandum mortaliter pec-

[

61

D

cat? Vafq. loc, cit. & tom.praced. difp. 208, eap.

[(mtl

;. ne«

i. './!rtimlu: IF.-

$o

3. negat locum habere

,prim, qaia Concil.le»

pu

lebrante , non premiffa

quitur de Sacerdote ce

bet

confeffione exeo, quód ex una parte ne

ceffitas

$

u

g

eat celebrandi , exaliaveró defit copia con-

Drn

fefloris , cüm enim Concil. docuiffet, pramit-

Suer

tendam effe confeffionem ante fumptionem Eu«

d

chariftue ctiam Sacerdotibus , qui ex officio celee

piti

brare tenentur , modo non defit copia conféffo-

Tif

ris, fübdit: quàd fj mece[fitate urgente , nimirium

lislg

quandà deeft copia confe[foris ,

de .qua locutum

fttni

z iniftoautem

fuerat immediaiéin præcedcnn'bus

Vitli

eafu non omittitur confeffio , ex eo quód d

efit

"

qll!a l

copia confeffarii, fed ex alio capite; nimirüm , ne

,

incurratur infamia, aut fcandalum generaretur,ne

--

-

W

interrumpatur. facrificium Ge.

Secundó : quia

Xl

ceffat in hoc caíü finislegis , impo

fita enim eft

ne facilé

hl(a ü

à Concil, Sacerdotibus hzc obligatio ,

ütür

fingant neceffitates celebrandi (ine. confcffione ;

Utj

nullum autem eft periculum fingendi fimilesnes

iebrandum fecorda-

[tltn

ciffitates in eo, qui inter ce

Doud

tur peccati &c.

Tertib: quia in rubrica

Mif-

!Ingn i

falis diftinguuntur duo cafus.

Unus eít , quandó

Ofem ]

aliquis acceditad celebrandum fine confeffione

m[!fruP

przmiífa,eó quód. neceffias urgeat, & Con-

feflarius defit; alter, cüm quis in. Altati recor*

^ qu

* Q

datur peccati, & ob periculum v. g. infamiz non

in

Nttyri

poteft confiteri, etiam fiadfit. Confeffarius :

k

Q

primo dicitur Sacerdotem debere conteri , &

i

pratereà confiteri, quàm primum poftea potetit,

modgm

in fecunde nulla fit mentio obligationis de quame

Qp

primum

Eludgml

De Pratepto Ecclefiaflico ä'?. | 9t

db

n

primum confitendo, fed (olàm dicitur, quód de-

'beat Sacerdos habere propofitum con&rendi.

efità

ml

Suar, Tom. praced. difp. 66. ff&. 8. exifti-155

mat, euiam hunc cafum comprehendi: veréenim

tAt

Sacerdos, quiinter celebrandum | peccati recor-

nb

datur , & non poteít confiteri , ex quocunqueca:

T

pite id contingat, celebrat ex neceffitate non prae-

yafo

miffa confetlhone , atque ita comprehenditur ver-

m

bis legis, que ad oligationem quamprimüm con*

ycaut

fitendi folàüm requirit , celebrationem ex neceffi-

t

tatefine praeviaconfeffione, — Confrrmatur primà

"

ll

quia in hzc.cafu ne quidemn copia Confeflarii vi-

ml

dctur reperiri : atque ita etiam fi prater neceffita-

AUt/t

tem carentiam Confeffarii requiramus cum Vaíq.

u

qm

Ad hoc , ut hac obligatio habeat locum , cafus

if ell

hicà Concilio comprehenditur : non veró tunc

m

tantüm dicitur deeffe Confeffarius, cüm abett fe-

jonty

cundüm praíentiam localem ; verüm etiam cüm

lt

prafens eft quidem localiter , acquiri tamen non

(o!dl'

poreit. fine gtàvi incommodo; ita2utem con»

1

tingit in cafu noflro , inquo fupponimus Sacer-

U

dotein non poffe confiteri fine nora infamiz , vel

o

interruptione Sacrificii &c. — Confirmatur fects-

T

do: quia nifidicamus , Concil. in hoc feníu loqui

0

de copia Confeffarii , fequitur diminuté attuliffe

jient

exceptionem adregulam de praemittenda Can-

; n

U

effione ante celebrationem , & fumptionem,

[

Euchariftie : dum enim ait, effe premittendam

Po[efl[)

modo non defit copia Confeffarii , vel in hac ex-

j quzm'

ceptione includitur etiam — cafus, quo prafens

quidem localiter eft Confeffarius , acquiri tamea

anum

non

9*2

avticulus YP

bee

non potefl fine gravi incommodo &c. & hà

| f:müs

fiorl

mus , quod volumus: vel non comprehendit, &

aperié iequitur , nonomnem cafum , m quo li

| wO

E

cet comriunicare, vel celebrare fine przvia cone

feffione , effe à Concil. inhac exceptione com-

Taf6 ; f

prehenfum. — Confirmatur tertià ? quia nifi ita

üfxbus, (

dicamus, fequitur, non modo eum , qui inter

Watingy

celebrandum recordatur peccati, non compre-

titdeng

Ü cy

hendi hoc pracepto , fed neque eum , quia ac-

ceffitad celebrandum non premiffa confeffione ,

Ti

eo quód ex una parte neceffitas celebrandi urgeret,

ex alia veró non poffet. Sacerdotem praíentem

[

adite fine gravi incommodo, vel fama , vel vit

uodclarum videtur. —Utraque fententia efl pro-

lvj

babilis, & tuta, poteft autem pro prima illud

adíerri, quod dum Concil. loquitur de Sacetdo-

te celebrante &c. videaturjloqui de — Sacerdote

accedente ad celebrandum , vel quod in idem re-

Ui

cidit.de Sacerdote totaliter celebrante fine prævia

Ae

confeffione &c.

Queres féxto

.

.

quandonam ceafeatur deeffe

ln

um

103

fufficiens neceffitas

[

l

copia Confeffarii , & adeífe

AC

Ía contri«

fine ptavia confeffione , & fola premi

*4t m

tione commonicandi vel celebrandi ?

Refp. pri-

L

85 : tunc cenfetur deeffe copia Confeffarii, quan-

r

do vel nullus adeít , qui poffit audire tuam cone

R'nou ) flc

feffionem , aut fine notabili incommodo con-

L "

veniri non poffit ; vel fiquis adfit . fir tamen ju-

lmlmm,g

risdi&ione deftitutus , eive fine gravi fcandalo ;

Wlm :

periculo , vel damno ( quod etiam ab integ

ritate

[ "üfttt

* R efxþv"

c?nfeiïionis eXcufat ) nequeas confiteri

femn LE

' Ál "

|

B

De pracepto. Ecclefiaflico cc."

;9?

hi

fecsmdi : talem neceffitatem effe priz; periculum

ji &

mortis , quandó fine communionc vel celebratio-

jo li

ne Sacerdotis aliquis foret deceffurus fine viatico,

1 C0lle

Kefp. tertió: Si Sacerdos ex officio tenetur cele-

of

brare, nequepoffit per aium ,. & in fimilibus

TET

cafibus, quorum neceffitas prudentis judicio de-

[ittdt

terminanda relinguitur,

Ubi no:aandum , ut

mprc-

excuferis à pracepto Cenfeffionis , utrumque

jtite

debere concurrere , & defectum Confeffarii, &

o

neceffitatem communionis,& celebrationis,

lgerch

t

Disrpurario liL

| ii

1

| ilal

De Effentia Sacramenti

«t

Panttentie.

;erdotl

m

[7 SSentia , feu partes hujus Sacramenti re&é104.

deprehenduntur , fi illius inftitutio confide-

Prævfl

retur : cüm enim detur à Chriftro- Sacerdotibns

u

tanquam Judicibus poteftas dimittendi peccata,

vfni

& hzc exerceri debeat modo humano ; feu

s*

inter homines , qui non intellipunt , -nifi

W[MVi'

per figna fenfibilia , convenientiífimum fuit ,

lhqmn

ut Sacerdos abíolveret fub aliquo figno ex-

g

teriori , fic nempé , üt alteri conítaret de ex-

do q

ecitio poteílatis erga ipfum , faltem. com-

lmcü ju

muniter ; & humanó modó; quod fit media ab-

andälo !

folutione : tum etiam , ut congruenter manife-

(

flarentur Sacerdoti peccata , ut. ipfe poffetab-

[ggli!

ji

fglvexc tanquam Judex cognitá cauíá , quod prz-

W*

94

Difputatio HiT.

n

ftat externa confeffio.

Conveniebat autetm ittie

hi

poni Satisfa&tionem aliquam pro delictis , ut mo*

lls p

re alicuius poenz homines Apeccando coercerene

tür, ut fitin omnibus fudiciis. "Denique abfolu*

'rdrante

tio conferri debuit fineindecentia , atque adeó

biüstoty

LOT

homioi difpofito,feu contrito, qui de peccatis.

commifis doleret.

TInde habemus , concurrere

Tij :

fef-

llliki dicl

ad hoc Sacramentüm ex parte. peccatoris con

li,

fionem, contritionem, & fatisfa&tionem : ex par7

teSacerdotis veró . abfolutionem,

Infinuatur

lérton

D

etiam| divina promiffio de conferenda gratia me*

Ya n

dia abfolutione illis verbis : quorum. remzferitis

Soann. 1.| fi con-

Wnony

peccata ,vemittentur. eus. GT.

eji j & jefnsyut

lum

fiteamur. peccata mofira , fidelis

dimittat uobis peccata. moftr

4,

Supercü erg'ä

Augy

videre , quibus tanquam parti

bus conftet hoc5a-

T

"

'.Wn' Q

cramentum ; & qua ratione:

de quo in fequen-

tibus.

P.

f

Pl

Agricurus L

Ti co

mi&.ül

;n.m,mm Y

Utrin ab[olutio fit pars

üfgg

"f

bujus Sacramenti ?

iij

Egativam Suarez dif. 18. fe&&. 2. tribuit

UT

:orN

Soto £ 4. difl. f4. q.

f.4. L. cujus funda-

D

bfolutio non eft Pae-

Ts

ld

mentum videtur effe , quia a

2

h

nitentia 5 hecenim c

onfiftit in actibus poeni-

IWQ

tentis : ergó his conftituetur Sacramentum Pee-

MT

nitentiz , non veró abfolutiene, Ante decifionem

Qu

INotátie

T

gluæüiro'nis p»ronofita,

Utrüns abfolutiofit pars cre;

5;

mitt

Notandum .. Partes alias dici effeütiales me-108

m

taphyficas , ut genus & differentia ; aliàs effen«

u

tiales phyficas, ut fubje&tum & forma ; alias in-

hiolye

tegrantes effentiales, vel quafi effentiales, (ine quis

T

bustotum integrale, prefertim heterogeneum ,

ecci

non intelligitur , ut caput reípectu corporis hu.

uret

mani : quas pattes aliqui fine reftrictione effen«

T

tiales dicunt , eó quàd illis ablatis ruat ipfa rei ef-.

Xpif'

fentia. — Aliasintegrantes non effentiales, qu£ ,

at

licét totum integrale heterogeneum conftituant à

j t

nihilominus fine ipfis totum illud coiiuni,& hu«

,*fmm

manó modó (impliciter dari & effe poteft , licàt

f at

nenomnino

perfectum, ut digitus refpetu cor-

poris humani.

!l

up

Notandum 2. Diverfis modis c

Sacramentum ( quod de .Sacra

on(iderari poff. !61

j

"mentis in genere

quen-

num. 1O, definivimus, effe fignum fanitatis in

ipfo ufu conferendz ) conft

are, feu componi ex

partibus.

Nam confiderari poteft,vel prout eít

1gnum conílans ex re fignificante tanquam mate«

tia , & fignificatione tanquam forma ; vel quate-

nus componitur ex ipfis partibus , quibus conve-

jj

nit vis fignificandi,& caufandi gratiam , prout fci«

licet una fe habet per modum materiz, feu deter«

minabilis, altera per modum forma feu determi-

nativi , ut in Sacramento Baptifmi ablutio eft ma-

gt

f

teria, verba : ego re baptizo , Íunt forma,

quam ibidem »4». 70. diximus compo(itionem

d

j Pæni'

phy(icam ex rebus tanquam materia , & verbis

tauquam forma : de qua compofitione, feu de

y

Liügum

quibus partibus in prafenti|eft quaítio. His

prenetacs.

Dictz.

j

drticulus: L

6

i t

198 . Dicendum cum communi , abfolutionem effe

Sacramenti Poenitentia.

Probatur ex

'tquti e

partem

9t tl

Fiorent.

in Decreto Eugenij ,. & Trid. felf 14«

!

lo cra

c. 3. ubi forma hujus 5a

cramenti dieitur abfolu-

tio Sacerdotis : non po

ífet autem abíolutio effe

x moi

gnag

forma , nifi effet pars Sacramenti ; ergó, Deinde

Trid. loc. cit. docet, inea precipue vim hujus Sa-

um aeri

cramenti effe fitam , utpote. exercita principaliter

t'oin o

ergó cüm omne illud fit

At |

à Chrifti miniftro

fl

parss

cuiconvenit ügnific

atio Sacramentalis,prae-

cipuéerit abfolurio, — Vide diclain »sm.

m

82- de

d

Sacramentis in genere.

P

ftrar

XO9 Fundamentam Soti

non videtur effe magni

momenti, faltem in feníu , quo communiter re«

[f'ffq. p

quui]

fertur ; namaliquando totum Sacramentum de-

LW

nominatur ab una parte, nec propterea aliz ex-

cluduntur : ficBaptifaus ^ fola ablutione dicitur,

lr

ug tamen folim eft materia hujus Sacramenti :

M

u

fimiliter Extrema Unclio ab unétione. Imà Por

nitentia ipfa frequenter vocatu

r Sacramentum

Lttdul

confeffionis

.

.

ergó quamvis a

bfolutio non fit

ttinr

Vmdn

Ponitentia , uti funt a&tus pænitentis , non ideo

excludenda eftà numero partiü hujusSacramenti,

h tl

lf, 1

*

L

Anricurus ll.

"g.

*mll ü

Utritm a£fus peenitentis (int

enti ?

t

Wl(lin[

pors bujas Sacram

iL

DRima opinio eft Scoti z 4. 4jf*. 14. € 164

lMi

hi

11O

folutione confiftere feu

i

tl

I. ubi docet; in fola ab

inte7

fæp«

Utrim a&lurponitentia tbre.

37

neffe "

integrari hoc Sacramentum ; & quamvis fateatut,

j a

requiri etiam. confeffionem & contritionem ,

,

141

negat tamen , his tanquam partibus integrari

.

í

ol

hoc Sacramentum

.

qu& opinio probari potfet

oc modo

*

*

j di

nam Sacramentum Pcenitenriae

)u

J

etfignum,& cauía gratiz. tanquam inftramen-

i55

tum meritorum Chrifti ex Divina inftitatione z

ergó in fola abfolutione conftituetur hoc Sacra-

atl

u t

mentum , licét conferti non poffit , nifi homini

)Prz'

contrito , qui peccatum fuum cenfitetur; quem-

N ii

admodum non confertur gratia, nii ab homine

charactere infignito , nectamen propterea charae

g

&ler Sacerdotis eít pars Sacramenti Ponitentiz,

caufeq, prob, nam fola abfolutio exerceturàSacer-

um

mdt' f

dotetanquamChrifti miniftro,non veró confeffio

u

& dolor , fiquidem peenitens uttalis non. eft mi-

X

nitter Chri(ti ; aliàs fe ipfum abfolveret, dum

peccata confitetur , & de illis dolet,

ye

wPæ-

Secunda opinio eft Gabrielis,qui diff. 14.4. 211 $

u il

4. 1. excludere videtur ex numero partium huju

qal

Sacramenti ipfam contritionem , eà quód Sacra«

g

mentum debeat effe (ignum fenfibile faltem in hac

providentia ex 7raii, de Saerumentis ingenere

a

WVU m.3 y.

atqui contritio non eft fenfibilis , cüm

tota confiflat in a&u interno, qui non fentitur ;

ergó illa non poterit integrare Sacramentum.

ertia opinio inter partes. hujus Sacramentit13

jl

numeratcantàm confeffionem,& abíolutionem ,

excludit autem dolorem propter fundamentum

el

li

fecunda opinionis , item fatisfa&tionem , eó quàd

'

^

fine hac [zpe detur Sacramentum Peenitentie , ur

,

j

£

quande

Avticulus — 1.

ii

uando abfolvitur moribundus, qui priüspoteftat

ï hi, m

abfolvi nullaimponitur fatisfa&io.

ttment

11

Quarta demum & communis fententia docet ,

| Ils

materiam,feu partes materiales Poenitentiz effe

t in gy

contritionem , confeffionem , & fatisfactionem,

irimt

abíolutionem autem effe formam.

Rurfum

docet , inter las partes contritionem , confeffio-

Mitnt ag

nem, & abfolutionem effe effentiales , feu necef-

rf

farió requifitas ad valoremSacramenti;fatisfa&tio-

m

nem veró pertinete ad illius integritatem ex Chri-

Wt d

fti inflitutione, nontamen effe partem effentialem,

äma ftd [

feu neceffarió requifitam. itaS. D. 4.84.«r. 2. G*

QUttj

3. &a

lijquàm plurimi. Hinc

Ti

314 Dicen

dum 1. Matetiam proximam hujus Sa-

| tuflbn:m

cramenti,feu p

artes materiales effe contritionem ,

Ffüpriä lo I

cónfeffionem , & fatisfactionem.

EftS. Th. hic

üxemm indi

& omnium communis , neque, quod fciam, ali-

"ls

quid aliud effe materiam quis opinatus eft prater

J/ gr ltfpe&

authoremEnchiridijColonienf.qui ut refertCard.

Bellarm. /ib. 1. de penit. c. 16, non fatis cauté

*2 U

t

abfolutionem Sacerdotis docuit effe materíarn.

l"hraqi:

TEf — Probatur primo : illa eft materia proxima in«

j MU n

tér quam & formam non mediat al.a materia;in-

tér formam autem Sacramenti poenitentiz , qu&

Tlttto

lii

l

eft abíolatio , & a&tus peenitentis non mediat ma-

[llnt Q]L

teria ülteriot , ut patet. Confirmatur ; quia ma-

teria , que immediaté fe habet ad hominis fan&i-

&I Itlll',l

.

ficationem in Sacramento Poenitentiz , fira. eftin

a&ibusPoenitentis; quz autem el

Lejusmodi, eft

FLOM

h, 7

^a

proximamateria in Sacramentis.

I'amm

4. 66. art. 1. ubi fimili ratione probat ablutio-

d

. nem,

'*bum;

Utrim allns pentteutio ehc,

99

J

hem, nonaquam, effe materiam

proximam in Sg-

cramento Baptifmi,

jott

Probatnr fectindi ,ex CC. Florentino, & Trid.116

"TU

o

€it, in &m. 108. ubi docent , actus panitentis,ni-

mirüm contritionem,;confeffionem, & fatisfactio.

u

Velite

nem , effe huius Sacramenti quaíimateriam ;non

poffent autem effe quafi rateria , nifi effent pars

f

ao«

ujus Sacramenti ; erpo.

Neque obflat , quód

Conclium Florentinum , & Tridentinumczz.

i Chri-

pl

non dóceant , actus Poenitenti2 eíle materi-

am, fed quafi materiam ; eÓ enim modó lo«

hh

quendi noluerunt Concilia fignificare , actus

poenitentis non effe materiam fufficientem ad con-

us

ftitutionem Saeramenti , vel aliquid aliud magis

jnett

proprié loquendo materiam effe? fed folüm vo-

f

luerunt indicare, nomen materiz non ita commo-

m,äïï'

dé transferri ad actus penitentis , ficuti ad aquam

at

V« B» tefpectu Baptifmi , vel oleum refpe&tu Ex-

a

tremz Uncionis, quz , quia funt corpora pet-

aüg r]

manentia , magis accedunt ad materiam , prout

u

materia dicitur inartificialibus & naturalibus. In

o i.n'

idemfere recidit, quod Catechifmus Romanus,de

a

SacramentoPcnitentiz agens, ait,appellariàCon-

l[i? , qul

cil. Trid. quafi materiam. a&us poenitentis , quia

ngdmmi'

, quin

nonfunt ejus generis materia , qua extrinfecà

adhibeatut,ut aqua in Baptifmo,Chrifma in Con-

fs fsnal

matione.

Vide dicla ia 7ra£, deSacramentis

Aglü

f

]

in gentre num. 80,

Et poteít ex ibidem di&lis

g

nm, "14. confirmari conclufio

.

[]

quia omnia Sa-

i

Cramenta debent conítare verbis tanquam formá,

m

gm

& rebus tanquam materià : ergó non in folaab.

g2

: folutione,

Articulus: 1,

XOQ

folutione , fed etiam in aCtibus peenitentis confi-

j pm

I

Dicuntur autem a-

ftere debet Sacramentum.

!

tbus

&us poenitentis materia, & abfolutio forma, quia

l

(icendis

ul (eo

in hac przcipua vishujus Sacramenti fita eft. ex

h prt

nH4m.1O8.perquam etism reliquz partes quo-

| (tlitüe

dammodo determinanturad effe Sacramenti,

117 Hinc reijeitur prima opinio Scoti , & mul.

tb magis modus loquendi illius ; nam Tri-

yiedt

(ti $t

dent. féff. 14« can. 4. anathemate damnat eos,

qui negaverint , przdiclos poenitentiz actus effe

fum, t

Q dlb

Ponitentiz partes , eósque pertinere ad Sacra*

menti integritatem.

[ pisi

Nlil

sB — Reicüur fecunda opinio ; nam Sacramentum

omnino debet effe fignum per fe fenfibilejad quod

AU vert

: lt

neceffarium non eít, vt illud conveniat fingulis

]

ejus partibus , ut patetin Matrimonio , in quo

kf

confenfus mutuuscontrahentium non eft per e

ftümär( [

fenfibilis , fed per aliquod fignum externum , &

Judiiiühun

in Euchariftia , ubi Chrifti corpus non e

Wi i

M

per fe fenfibile , fed per accidentia confecrata, GC

tamen mutuus confeníus ingtcditur Matrimonii

n

compofitionem ex 7rat?, de Sacramentis in ge-

P"*: T

weve num,.

. & Chriíli corpus componit Eu«

N QU&

chatiftiam ex dictis de Ewchb. sum.. 10. ita fimi-

l]

NU

liter fufficit , contritionem fieri fenfibilem per

t

confeffionem.

Wiälfllam

nug Dicendum [ecund , contritionem , confeffio-

! ml(lh[hm

nem , & abíolutionem elfe partes effenciales hu-

A

jus Sacramenti , hoc eft, neceffarió requifitas ad

D"u i

illius valorem , fatisfationem veró efe partem

f

integrantem , íeu. non neceffarió requifitam,Pri-

BU

U

9

Utrim atius penitentia |ehc.

IOt

cui

m pars patet : nam deficiente quolibet ex illis

&i

tribus partibus non datur Sacramentum , ut ex

o

.

Ó qüii

dicendis magis patebit

ergó ille funt effen-

du

tiales feu neceffarió requifita. — Probarsr [ccun-

; qllü'

da pars : licerenim ad. perfectam integritatem

tni

conítituendam (anisfactio dici poffit pars effenti-

| m

alis , eà quód (ine illa nen detur Sacramentum

1 Tr

perfecté integrum, quia tamen fine illa poteft

t 05

dari Sacramentum Poenitentie fimpliciter inte«

grom, ut conferat primarium fuum effe&tum , fi-

hs dft

ll

cut dicebat. opinio tertia, ideó fatisfactio non

erit pats effentialis,eu neceffarió requifita,

T0

Nihilominus, quando imponitur fetisfaCtiot20

dquod

ficut veré integrat judicium , ita etiam pertinet

ünguhi

ad Sacramenti integritatem, quod per modum ju-

dicii fuit à Chrifto inftitutam : non tamen eft ne«

i qllü

€effario requifita ad valorem fententiz, ut patetin

l pem

judicio humano.

im'&

Etquamvis in humanis dolor

[/] eü'

non fit pars judicii, vel fenrentiz , quia illius fi-

i

nis tantüm e(t fatisfacere Juftitie lzfz : refpe-

,lmmlll

&u tamen hujus judicii facramentalis dolor eít

r

pars; nam ordinatur , ut hominera DEO recon-

€iliet , quod non fieret congruenter & decenter,

)N[W

j

nii fequeretur dolor de peccatis ex »w. 11j.

neque enim in omnibus hoc judicium convenit

j

cum humano , licet Poenitentia per modum judi-

cii fitinftituta , ut dixi de Secramentis ingenere

of

i

"um. 179.

Dites prim S, D. hac, q. ar. 1. 4d 1. docet adlusg 21

puf

)

poaitenus in hoc Sacramento ita fe habere, fi-

.lfg P!fï

cuti aquain Daptifmo , & Chrifma ia Confirma-

W,Fr

t;Oone

g1

102

"Mrticulus. 15

tione 5 fiautem hzc paritas. veraeít, fequitur,

L

quód ficuti aqua efLmateria remo:a Baptifmi , &

| Kotut,

Chriiíma Confirmationis, itaactus Poenitentis

& ansf

fint materia remota huius Sacracsenti,

Kefp.nen

L D

Binatr

comparari a&tus Paenitentis cum aqua , prout pra«

fcindit ab ablutione , & eft materia remota , led

! loneun

limmy

cum aqua prout juncta ablutioni, quo modo per-

tinet ad materiam proximam : & breviter ; cum

' W ,l

aqua prost adbibetur , quo modo hic . loquitur

Hss

S. Th.

&

Tt a

1223 Dices fécundo : partes. funt fimul cum toto,

fterin

quod conficiunt intagraliter: fed Satisfaélio fre-

LTUS

quenter ponitur poft Sacramentum perfectum;

fctconju

! um vjj

ergó non eít illius pars, — Refp. diff. mim. G cone

cedo , fatisfaCtionem poni poft Sacramentum fim-

Wt f

itt i

pliciter ,non autem integraliter perfectum , jux-

ta pauló ante dicta ; cüm enim Sacramentum : lt

ln «

unum aggregatum exillis quatuor, qua frequen-

Mi j

ter ponuntur fücceffivé , licet fatisfattio adveoiat

i fur(um,u

ad reliquas partes , & ita fupponat illud aggrega-

uY

tum fimpliciter perfe&um, | poterit adhuc illud

) m

ipfum integraliter perficere, & cum reliquis par-

i

tibus , quz adhuc cenfentur moraliter perfeverare

LU.

unum componere , propriimque fuum effectum

ähuncgf!

caufare circa poenz temporalis remiffionem, licet

M "«m(

primarius effectus gratia & remiffio peccati quo»

iï?u p

!

ad culpam, & peenam . aternam fupponatur jam

A

[ A'Bqug |

pofitus ab aliis partibus,

*f

12 3. 4d fundamentum prima fententia refpondest

ummtïg)

Aliqui concedendo , hoc Sacramentum per folam

modomm

abíolutionem tanquam Chrifti infttumentum

caufare

Wt

Utrük: atius pomitentia d.

i/w;

quilüh

caufaregratiam ; negant tamen , quod inde iofert

imi,l

Scotus , nimirum contritionem , Confeffionem ,

nitctt

& fatisfactionem non eífe hujus Sacramentt par-

tes ; poffunt enim effe partes totius , quod deno-

e/p.nan

m

minaturcaufare gratiam ex opere operato ra-

Jd, Kd

tione unius partis,quamvis ipfz per fenon caufent

uäopcl-

«dummodo nec totum «caufaret. ratione altetius

, Quf

partis , nift reliquae adeffent ; qua ratione, inqui-

unt,equus veré & proprie dicitur generare,quam-

uqu:w:

vis materiaactivé non concurrat , cüm fufficiat ,

f tll

materiam componere cquum , quiagit per formá

qio t

ita tamen ut non ageret performam , nifi haec ef-

fet conjunctz materia.

gt

Kefp. &. negando con[.

&er«

nam videtur probabiliüs , quód aliz partes Sacra.

menti fimul cum abfolutione fint à Chriíto in-

j f«

d2

ftitute in ignum & caufam gratie? quemad-

g t

modum enim poenitentia eít Sacramentum per

modum judicii & fententiz , ita & illa, que con-

;qucn-

j

currunt, ut componant cum abíolutione unum

judicium & fententiam, component eodem mo-

;gr:ga'

.ilil

do unum Sacramentum , & confequenter. unum

j p

fignum,& cauíam gratiz , maximé cüm fitpro-

vcrarc

portio fufficiens in a&tibus. poenitentis in ordine

güüm

ad hunc effectum , fiquidem proveniunt à volun-

tate reconciliandi fe DEO , feu DEO fatisfacien -

g

y Qp

dipro peccatis.

g i

Neque tamen exinde fequitur, quod poenitens ; 2 ,.

fe ipfum abfolvat , vel fibi remnittat peccata; nam

remittere, feuabfolvereà peccato , non eíl quo-

fp""d"'

modocunque ponere caufam gratiz , fedeft po-

grfüllü

yi

nere caufam gratig per fententiam definitivam

K

£4

&

«hd

104

JArticulus Lf,

& abfoluturiam, ut dixi de Saeramentis in ge-

iblolur

uere.

Si tamen nil. aliud. intelligeretur quàm

u

ponnitentem concurrere ad remiffionem fuorum

quasa

peccatorum , nihil abfurdi eft, — Pariter , ut Sa-

Chrii

cerdos dicatur , ficut communiter dicitur , effice«

temitte

1e Sacramentum peenitentig , fatis eft, quód ej-

fl

s partibus det formam , licét aliàs partes non

| um fj

efficiat (. fic pi&or dicitur facere imaginem , li-

"ag

€et non faciat omnes partes imaginis v. g, colo-

lum

yem ) przferim. cüm inabfolutione confiftat

(b

pracipua vis huius. Sacramenti : cüm abfolutio

um

fit a&us prazcipuus [udicii.

Per quod támen

litiam

male infert Scotus : ergó abfolutioeft adzquata

ittg

effentia huius Sacramenti ; hocipíó enim , quód.

[un) s«

fit felàm pracipua pars ,fecum compatitur alias

h m&'

partes minüs pracipuas,

QU

12f Adillud etiam , quod inprobatione infinuaba*

ii

tur pro Scoto in »um», 11O, nempe folüm Sacer.

iil

dotem effe miniftrum Chrifti, & confequenter

hm d

folam abfolutionem tanquam Chrift: inftitutum

fdt

J «

cauíare gratiam.

Refp. concedendo , folum Sa.

Vitoty

cerdotem effe proprie Chrifti miniftrum, non-ve-

»lüngm |

1ó ipfum pornitentem , quamvis pcnitens etiam

L ch(

concurrat ad Judicium & fententiam, manife-

uäftdeu

ftando caufam , illam deteftando , & acceptando

'W llh 1

fatisfaCtionem , ut contingit in Judicio humano

L mm d

ad quod etiam reus fuo modo concurrit , licet

At

non tanquam Judex, feu juftitie: minifter: quia

Qf

veró in hoc Juftitie. tribunali nihil. fit quamvis

ponatur tei accufatio, & reliqua ex parte ipfius,

l

donec Judex ferat fententiam , ideó creditur in

abío-nj

Vi

Utrim aus Pasitentia crc.

10f

d gri

ábfolutione effe precipuam vim producendi gra-

u

tiam,quod expreff? cradit Tridenr. ex eo nimirüm

uerit

quiaSacerdos peculiariter concurrit tanquam

ao

Chri(ti minifter cum poteftate Jurisdictionis ad

vf

remittenda peccata ; lieet enim poenitens etiam

wite

influat mediis fuis a&tibás ad caulandam remiffio-

tes 10

nem fuorum peccatorum , hoc tamen non facit

:m:TP

.

tanquam minifter ad hoc deputatus , fed potiüs

tanquam reus,

vila

Obje&ionem illam quorundam RR. admit-126

(oluto

tentium. prater dicta, effentiam huius Sacramen-

| ii

ti etiam intrinfecé ingredi ipfam — jurisdictionem

lgquaü

& intentionem miniílri ,eo qued ex defe&u ho-

tfum Sacramentum darine

Í quüd

queat , jam rejecimus

y dl

in Tratt, de Sacramentis in genere à num. 188.

Quamvis enim Dzus non tribuat vim caufaadi &

u

ignificandi gratiam , mifi illis , qu& procedunt

Sut

à miniflro habente jurisdictionem , & intentio-

etttl

nem debitam ; per hoc tamen folàm probatur ,

tiou

quàd Sacramentum , feu. abíolutio valida debeat

Iuf "

€onnotare & refpicers intentionem , & jurisdi-

| yitt

lonem ; non veró qué&d per illam debeat intrin-

gl

Íecé con(titui ; aliàs etiam collatio Jurisdictionia

ga

ingrederetur inttinfecà hoc Sacramentum , càm

;gplm

ine illa nihil fiat : quod tamen eít inauditum ,

Jura?

àc proinde non erit admittendus ifte modus lo-

i[y]

d

n

quendi RR, — Imó ipía peccata , fine quibus con-

u

effio fieri nequit , effent intrinfecum con(tituti-

a

vum huius Sacramenti ; quód quidem concedit

eip

de Lugo difp, a. bicnum. 2. — Docens per pec-

[ed;'wrlü

cata intrinfecé conftituiSacramentum poenitentiz,

4b(0'".[

g f

faltem

106

adrtienlus IH.

falem in obliquo , quod etiam videntur com-

cedere illi , qui docent , relationem conílitui in«

trinfecé inobiiquo perterminum( quod dudum

negavimus in Philofophia ) meritó tamen hoc

j

(ii

à communireiicitur , tum quia peccata funtfo-

lummodo objectum a&tuum poenitentis , tum

f

quia non funt id , quod Chriftus. affumpfit in

fignum gratia.

i2

Dices 1 etiam peccata

dicuntur materia Säc;a-

menti Poenisentig : ergo . illud intrinfece confti-

I

[IS

tuunt.

Refp. cum S. D. bic q. a. art, Y« «d

n

l

üp

Á

3. ubi ait : peccata effe materiam remotam Sa-

VRO

cramenti Panitentia , in quantum fumt obje-

fa.

lum bumanorum atinum , qui fumt. propria $4

ramenti materia: lolüm autem materia proxi«

W[Cm 6([4

ma,G& ex qua,non circa quam , & remota in»

:greditur. intrinfec&. conftitutionem Sacramenti 5

At

t

W n

nam etiam panis & vinum vocantur materia Eu-

cbariftie ex 7ratt, de Euchariflia uum.13f. &

f

tamen neutrum ingreditur intrinfecé conflituti«

Oflllsdcfa

Vg

l0p

onem illius ; ergo neque peccata conftitutionem

r

Sacramenti poenitentie * non enim eodem mo-

ill

PA

do peccata dicuntur materia , quo a&us poeni-

tentis, quos Trident, vocat materiam , & (imul

J tey

jartem Sacramenti , quod denotat materiam

"if

b lt

proximam , feu illam, quam Chriftus

"

-affumpfit in (ignum

d uhl 10

I

b-

gratiz.

ET

lü[g

! f

AR

r

*5 (107) $

jtüir

— AnT1curus Ill,

dudut

a

m

Shatuitur ex premiffis ef

;, lf

npfllin

o fentia Sacmqmti Peniten-

L2 2

Sytte

fcendum , Panitentiz: Sacramentum recté;2g

ul

D

diciSacramentum reconciliationis cumDzo

T

jmbe

poft lapfum inactibus paenitentis & abfolutione

T2

Sacerdotis per modum judicii conüflens, Ita Ef-

parza lib. 1O, de Panit. q. 8 g. a. 1, * 4. Suatez

;Iili n

autem Lic difp. 18. fell. 2. dicit , quod (it com-

proxi-

gu ite

pofitum morale ex actibus poenitentis , & ver-

u

bis Sacerdotis , inftitutum ad (iznifitaudam gra-

"m

tiam remiffivam peccati poít Baptifmum com-

miff. — Alii aliter ;quz tamen definitiones , feu

yr^

potiüs defcriptiones re& convertuntur cum Sa-

allitte

yiond

ctamento peaitentiz , G re&cexplicant fignum

à Chtifto per fe inflitutum in forma judicii per

t

a&tus tei, & Judicisad fignificandam & caufandam

j gt

gratiam remiffivam delictorum poft Baptifinum

k ml

commifforum , in quo confiftit fubftantia Sacra-

d

|us

menti Poenitentiz ; unde fufficientes funt. in ma«

/

teria, ubi non quaritur Philofophicz definitionis

rigor.

Dixi in prima definitione : pof!. lapfum ; in-129

tellige perfonalem; feu propria voluntate com-

miffum ; nam reconciliatio , qua fit poft lapfum'

AR'

eri-«

1c$

articulus HI.

originalem, non fit per modum judicii : im ju2

itdiqu

dicio enim proprié tali quis non convenitur , ni

lia

de iis , quz propria voluntate commific.

Ne-

lus

que intellige qualemcunque lapfum perfonalem,

in,

Íed hominis baptizati,

Cuius ratio eft : quia

reconciliatio poft lapfum facta in judicionen po-

teít fieri, nifi per fententiam legiuimi Judicis: hac

autem fententia. ferri nequit , nifi in eum, qui eft

fubditus, nec quisquam poreftati Ecclefiz ut fün-

If

gentis vicarid poteltate Chrifti fubditus eft , nifi

poít füfceptum Baptifmum ; ergà per reconci-

t

liationem poít fapfum noa.. poteít intelligi , nifi

lapfus perfonalis hominis baptizati,

339 '"Dices : ex hoc fequitur , l quis peceatum ali-

XPIICJ

quod committeret in eodem indivifibili inflanti,

H P

A

quo Baptifmus abíolvitur , tale peccatum nec

imt[m, [

virtute bapttími rernitti poffe, ex Trac, de Satra -

Wt "

gentii in geuere num. 30j , nec etiam virtute Sa-

mf!m lf

cramenti l'aenitentiz , cüm non fit poft Baptif-

mum commiffum.

Verüm de hoc jam egi in

V lii

ag

eit, tratl, ubi dixi , omne peccatum, quod po-

W t

nit obicem formalem effe&iui Baptifmi valide fuf-

cepti, effe materism Sacramenti Poenitentiz :

ubietiam ad contraríam rationem folutio peti

poteft, Aliiadillam rationem refpondent, illud

peccatum effe commiffum poft Baptifium — fal-

à

h

tem negativé, hoc eít , nonanre. — Deinde etiam

L

eft pofterius pofteritate obicis, licét non|tempo-

fis , vel caufalitatis.

ijí

Denique verba illa : per modum jndicii figni-

UO ln

ficant , qu&dabíolutio non fit prorfus gratiofa ,

ed

W

«9( 109)$o

| iujuï

Ul ; i

fedaliquantum onerofa Pcenitenti , quatenus fe

]

fubijcere debet Judici ad convenientern poeoam

pro fuis deli&tis ; ex natuta talis judicii imponen-

lt

dam.

u

uj

Drispeurarro. IV.

ii

qui

u t

De forma Sacramenti Pe-

La1 mü

a

pitentie , feu de Ab(üln-

lgl,nl

?20nt,

d-

" Xplicatispartibüs Poenitentiz ia genere, ex- 13*

ühnliv

plicande funt infpecie, — Incipimus autem

m n

à fotma, utpoté parte principaliori ,& qua paue

[

ciores habet difficultates ; ac prcinde pofcit bre-

m

viorem diíputationem, dicturi pofílea de materiay

quz longiorem requirit.

Porro formam hujus

Bipt

]

Sacramenti effe abíolutiont Sacramentalem , con-

flatex z»»m. 198.

p

ii

j

Anricurus L

yo

yuti

Quibus verbis effentiali-

gt

ter cqn/iet forma ab[olutie-

uþemi?*

15,

jl

lo in hoc articulo queruntur ; ptimumi3 $

p

an verba formalia fint de effentia fo.

Imea ,

mä'

"

vel

110

Arnculus F

Q

idem.

velan fufficiant virtualia, qualia funt nutus, fcri-

*gö

ptura&c, fecundum, an omnia verba forme

LL

illius ordinariz fint. de effentia huius Sacramenti ?

(l cacon

if

De primo jam egimus in 7ra&. de Sacramentis

im genere à uum. 71.brevitertamen hic

ins; q

34 — Dicendum primo, verba virtualianon fufficere,

t (l

fed debere effe formalia.

Ita communis. &a:io

pf

eff primó : quia effentia Sacramentorum pendet

qodnecu

létienib

ab inftitutione Chrifli: ergó 1 Chriftus requifi-

vit verba formalia , hzc funt de effentia : fed re«

tlf

fs

quifivit ut patet ex traditione & u(u Eccleftz. 5e-

cundo àpari , quandó Chriftus dixit baprizantes

l

ltünin

eos (?c.

optiméex illis verbis colligitur, . re-

h, l,

quiri verba formalia : ergoetiam quando dixit:

"l f

quorum vemiferitis peccata. — Teriió : quia Flo-

rent :exprefsé docet , quód forma hujus Sacra-

"

Dim [

menti fint verba Sacerdotis : quz do&trina. non

Wt fs

poteft, intell

igi nifi de verbis formalibus , qua

"

Sacerdos profert ; proferre enim , dicere, & fimi-

:

Q f

|

lia fignificant locutionem propriam & formalem.

jïödfïit [

|

Deinde fi Concil. non vellet femperrequiri ver-

"t

ba formalia, addidiffet aliquem. terminum , ex

"tfion

quo colligi poffet , verba virtualia fufficere , ficut

»fed D

h'lx

idfecitin Sacramento Matrimonii : ergó cüm in

uT

hoc folo fecetit exceptionem , & dixerit , fuffice-

Vide 7r4,

M :

te virtualia, in aliis non fufficient.

]

Qm Ue |

de Sacramentis in genere à num. 73

. tf

13f Dices primó: Concil. Florent. eodem locodi-

T

u

cit , confeffionem orz effe partem Sacrame

" .

:?Ula WH

d-

Poenitentiz , & tamen hzc noneft femper necef-

D'fl] l

faria , cüm confeffio etiam fieri poffit nutibus:et-

T

——

$

-7

Owibus verbis effentialiter confles. cc, , IÉ

Sy lm'

gó idem dicendum innoílro caíu,

Refp. nege

fortà

con(eq, difp. ef? : quia ufus & praxis Ecclefig

a

circa confeffionem ori5 non neceffariam eítanti-

at

quiffimus & approbatus à Concil. & SS. Cano-

nibus 5 unde mirum non eft , quód Florent. circa

;Hïcm,

eam , fcilicec confeffionem erzs, folüm intelli-

hi

gendum fit de eo , quod communiter , non autem

pendet

quod neceffarió fit, atveró de verbis virtualibus

fufficientibus ad formam Sactamenti panitentiz,

cquif-

jdte

nec eft ufusin Ecclefia, neculla approbatio Conc,

& fic meritó Florent. inrigore accipi debet,pra-

n

djuunt

fertim cüm verbaabíolutionis habeant fe ut for-

ma, quz, exceptó matrimonió debet conílare

n

; il

verbis formalibus ; confeffio autem — folüm per

modufn materiz , quz inrebus confiftit,

7)

t

Dices fecundó: Sacramentum paenitentie fe. 15 €

quitur formam judicii humani : fed de ef.

y nl

I qllZ

fentia judicii humani non eft .ut forma abfola-

Qn

tionis fiat per verba formalia , fed fufficit ,

[mlk[m

quód fiat per virtualia: ergo & in Sacramento

Ponitentiz füffiiient verba virtualia.

Refb.

ïuïiwö'

Penitentiam quidem fequi naturam judicii hu«

m ]j

"

mani , fednonin omnibus , quia in Sacramento:

Ponitentiz idem eft accufator , teítis , & reus;

T

fift

quod tamen non fufficit ad judicium humanum 5

F,

ergo neque nccefíarium eft; utillod fequaturfe-

j

cundüm formá, Deinde etiam in Judicio humano

& civili quandoque non fufficiunt verba virtualia ,

Y

euf

u

quia quandoq;requiriturcerta folezonitasverborá. :

Dices tertib : Sacramentum Poenitentiz eff ,,,

]pW

magnz neceffitatis : poteft. autem fzpe contin-.

L

u^

ge—fF..'

ne!

JAArticulus T.

Qily

ere , qubd ponitens extremé indigeat abfolatio»

if w

ne, & Confeffarius loqui non. poífit ; ergó fal-

Til fh

tem tunc fufficiet dare abíolutionem alis fignis

Mtelariu

feu verbis virtualibus.

Refp. hunc cafum effe

Xi!.t. li,

Viliditgte

valde rarum , ex quo nihil probatur ; nam major

eít neceffitasBaptifmi,quia infans non poteít hune

| Fll& Pfofgl

fupplere per contritionem: per quam tamen adul-

"p

tus. fupplere

poteft confeffionem , & tamen ad

lu f

Baptiímum non fufficiunt verba virtoalia. Item

| ll.l,l])g.f

in Baptifmo eft neceffaria aqua. naturalis , licàt

; itmonis

aliquando fieri poffit

, uteadefit , & tamen in.

! m g

fuffi-

de non fequitur, quód aqua non naturalis

IT

ciat.

(l $ m

i

His pofiris difficultas eft, quenam verbafor-

Jnjerni

malia fint de effentia abfolutionis ; plura enim

9 d

verba involvuntur in fententia abfolutoria ; prout

L

à Sacerdotibus pronuntiatur , de quibus non fatis

w

inter fe DD. conveniunt ,anfint effentialia, hinc

Vity

020

quarimus ; qu

znam tandem verba effentialia fint?

IU

Tton

an illa omnia:

egote. abfolvo ab omnibus peccde

ln Vüntr:

tis tuis , anverbaliqua ex

illis tantummodó ?

Lidldlt,nlln

139. Prima fintentia elt, omnia. exp

licité prolata

)

s fife

&ffe effentialia dempto illo pronomine ego» de

Yin d

quo fatis conflat non pertinere ad efíe

ntiam , am

l

"Tribuitur

!U

explicité , an implicité importetur.

Sedimmerie

imm'!lton

Gabr. i» 4. diff. 14, 4. 2.Art. 1.

Pimgx

tó , ciüm tantüm recenfeat hanc fententiam , ut

16

hl j

d

Dod&orisslterius. — .Secsmda fententia eft , pofie

LY

!Üg

omitti particulam illam diftributivam emibuts

! mmm

effentialia tamen effe reliqua .. abfelvo te a pecca-

tüpq

llt

tswi. La Paludan, dift, 12, 4 3- M:jiO:

—

| Ouibus verbis effentialiter conflet , Yvg

lt

difl. 14. q. 2. Petrus Soto/efz, 4. de confeffione

ol

Tertia fententia eft , (olum verbum ; ab(olvo effe

ügmt

Yf LEG

neceffarium & eflentiale. Vide Henriq. Jjb.1. de

sÍL.C. LI,

Qnarta inter predictas media eft,ad

lmz]or

validitatem huius Sacramenti foffi.ere , fiexpli«

t

J

d ll

cité proferantur illa duo verba;a£/o/vore, EflScoti

qn 4 diff. » 4.4. 3- Cajet. bic verbo abfolutio, Suari

jl ld

difp.19. feit. 9. n 3 1.

Valenz. q. 7. pune.3. Vafq.

lt

dub. 1.

bic, Toleti lib, 3. 612. & fine controveríia

Id

communis, Eadem mihi videtur fententia S. Th,

u

dum /ec art, ubi fine addito ait, forma huius Sa-

j luæl

cramenti. effe hgc verba : Ero ze ab[olve. Neque

vf

dicas , S. Th. non intendere afferre integtam for«

mam peenitentiz , & eodem modo accipiendum ,

«um

quo docet, formam huius Sacramenti e(fe hag

j

ol P

Vetba: Ege feabfolvo , quo accipiendum eft,

quod hic etiam habet , formam Baptifmi effe illa

m

Verba ; ego te baptizo ;

u

od deintegra forma

j

accipi non poteft , cim defir invocatio Trinitatis,

r

; /W'

U,

Nam contra eft 1, fi hic formam integram non

tradidit,nullibi tradidit ; quod dici nen poteft,nifi

tokü

velimus fateri , ipfum de Sacramento Poenitentize

TAE

[

integram doctrinam non tradidiffe. Deinde con«

uM

ans & perpetua confuetudo S.Th. in tra£atione

Tubmtut

Sacramentorum eft , integras formas adferre , ut

dlmmtü'

patet ex 4.66. arz,. 4. de forma Baptifmi :

yiatly

[

T72. art.4. de

exdi

forma Confirmationts. ex q.g8.ars,

(ü ,PU

3. de forma Euchariflie, Ydem igitur in Sa-

j

cramento Peenitentiz fervaviffe valdé veri (imile

"

P](U

j

t Neque inflantia ila de forma Baptiími

eone

| Mï-

1 x74.

Zrticulue P

Qu

convincit ; cüm enim boc artic, non

l difputaret

LTTT

ex profeflo de forma Baptifmi , necefle non erat

n

pltit

integram adferre , prafertim cüm alibi attuliffet :

non eít eadem ratio delforma Ponitentiz , cüm

erefe

ejus explicanda hic proprius erat locus. ldem

ia Sqc

videtur etiam fentire Catheci. Rom, dum fim»

'tnifioner

pliciter & (ine addito ait, formam cffe ego te aba

hdumd

folvo. Hinc

; Utf

140 Dicendum fécundo :

effentialia verba formae

il w

effe tantüm ha : abfolve

Üf

Sacramenti poenitentiae

128

ita communiter

DD. apud Salmant, /ic €

r d

n. XI

Probatur : forma abfolutio-

At fom

j: unilo

nis eft. actus

iudicialis abfolvens poeaitentemà

Utl w

peccatis :

fed tota eífentia huius aétüs — falvatu£

M

diclis verbis ; ergó.

min. prob, qui aCtus hic

Wf»u:ä

|

Judiciales importat feu fignificat. ;

eít. po-

Ms f

*

is, ipfe aclus abíolutio-

teílas perfonz abfolvent

Em

nis, reus , feu períona; q

vg abfolvitur, & mate*

LTA

folutio: fed hacfuf-

Vil

tia,circa quam verfatur ab

D

ficienter fignificantur per

di&la verba 3 ergo,

M

sin, prob. in primis fignificatur perfona a

bfolvens

nprima

'""letc li

nam ly abfolvo utpoté verbum activum i

UI

perfona fignificat formaliter ipf:

a

m períonam

li

[ &

d

agentem , & ob eandem rationem authoritatem

tlltem,

agentis; cüm enim fignificet non quamcunque

L^

actionem , fed actum Judialem , fignificat etiam

IXP

kluuM

ff

non quamcunque períonam agentem , fedagens

?'an

tem ex poteftate.

Reus veró feu poenitens I1g-

h

i

inateria vero Íeu

l T

nificatur per particulamze

^peccata à quibus tanquam vinculis abíolvimurt;

per

&

n

pr o-

lt

utramque particulam aP/olvo te , qu&& verba

lata

"

Quibus verbis effentialiter conflet ä':. " f

gt

lata ex intentione Miniftri fupra materiam fub-

d

jctam , & in his circum flantiis fignificant faltem

dift:

implicité abfolutionem à peccatis ; quàd . fufficit,

Q

utexpreffé docet , S. D. boc arz. nimirüm , in

J

forma Sacramenti poenitentiz fignificari debere

y t

remiffionem peccatorum , & hoc fieri ; prout de-

(alubl.

bet , dum dicitur : ege te abfolvo : deinde non

eft neceife explicité exprimi in forma perfonam

fu.

minillri? ergó nequé neceffeeíl exprimi peccata,

abfchit

Confirmatur conclu[fio ex Concil. Florent. quod in

j fic t

decreto de Sacramento Panitentia affignans ver-

[ohrie

balem formam huius Sacramenti ; comprehendit

"

eam his verbis; abfolve te , & nihilaliud addit.

jjunt

Obije, 1. effentiaforma Sacramenti Poeniten- 14K

lus fic

tiz eít, u fignificet determinat? remiffionem à

Á

pecatis , fed hoc non fignificant diéla verba,

)[ohllü'

quia funt indifferentia ad fignificandam remiffio-

j ni'

1

nem vel debiti , vel peccati , vel folius Pcenz, vel

j

cenfurz ; ergó íola illa non fufficiunt ad effen-

ba j (W.o'

tiam formz, — Refp. fufficere , ut. id fignificent

j

jolt

implicité in di&tis circumflantiis , in quibus pro«

lata non funt indifferentia,

j

l

n

- Obijc. 2. formanon minüs fignificare debeti4a

abfolventem , quàm abfolvendum : fed ut hunc

u;honu& í

V

1gnificet , exprefsé poni debet ly £e : ergó etiam

luath

ut illum fignificet , debebit exprefs& ponily

€

j "i [

hll

dggtw

Refp. neg. confeq, quia verbum a&ivum ex in

-

[

tütione fua formaliter fignificat agentem , non

gtl

j w

autem patientem ; ergó ut hic fignificetur , poni

€bet. ly te,

j

hs

Obqe

116

JArticulus l.

| m

| fifioy (

343 Obijc, tertio : nifi fiat explicita mentio pec-

catofum , non fignificatur certó & determinaté

ttri 4d à

er verba formz ,abfolutionem fieri à peccatis;

Oþl'ljt. l

illa enim verba a£folvo re jequ& poffunt fignifie

tfar &

care abíolutionem à ceníuris G& paenis, atque à

vimr,quä

eccatis , & tamen forma (ignificare debet deter-

Dnisile

minaté a&tum Miniftri,

Hoc eítargumentum ,

m p

cui pracipué innituntur contrariz fententiz Au-

[ UW they

thores, — Refp. non effe neceffe | ut verba formae

[

ex primaria inftitutione fignificent determinaté ;

Üb

quód Gguiücäri debet , fed fufficere, ut fignifi-

UM

cent ex accommonatione ufüs penfatis omnibus,

1mllho

utconítat ex materia de Sacramentis in genere ,

um

v. g. füfficienter fignificatur Trinitas in forma

Atfer f

Baptifmi per illa verba in nomine Patria, & Filia

ltl

Gc. & tamen. neque Patria,nequeFilia «x prima

^m

h.

inftitutione fignificant Patremaut Filium. Idem

Wllüs i dC

patet in Peenitentia ; nam haec verba abfolvo te à

li fgæ t

eccatis tuis ex prima in(litutione non magis fig-

UM

nificantabfolutionem in ordine ad juftificatonem

t

li

quàm in ordine ad poenss temporales flatutas le-

PA n

gibus Principum ; poteft enim Princeps pet ifta

M;gm &

verbaremittere panas debitas alicui. Denique

b 46/0[

nemina zquivoca non fignificant aliquid. ex fe

Mïgnd

im,

determinate , & tamen non reddunt Sacramen-

t

f

tum irritum , fiquis iis utatur cum debita intens

jj

lltl[el-

tione &c, utrecte Suar,. 3. [tom. |ifp. 2. fef. 4

l

Ws

Eíto igitur , illa duo verba a/fslvo re. ex Íe non

L

ln

à peccatis

fignificent determinaté abfolutionem

U

i

fufficit quód hic & nunc ex accommo

datione ufüs

Mp()nd

m con-

UP

hoc habeant, ut reverà habent 3 pefitá eni

M

m

effione

uibus verbis effentialiter couflet cfj*'c

IT

o

feffione &c. nemo non intelligit, illa verba re-

mitié

ferri ad abfolutionem à peccaus.

AO

Obíjc. 4. non minüs performam verbalem fig-Y44. —

üguifi-

nificari debet vinculum , à quo poenitens abfol-

a;que'a

vitur ,quàm perfona , quzabfolvitur; ergó non

t du

minus iltz particuiz 4 peccatis tgis , quàm par-

entUfoy

ticula ; perunent ad effenciam formaz.

Probae

t Àv

tur con[eq. licéthoc verbum abfolvo prolatum in

fotttà

certis circumítantiis , & ut talibus circumftantiis

sindt

fnbelt , fufficienter fignificet perfonam , qux ab-

; ügmfi-

folvitur , tamen eam non fignificat per vocesá

mbl

Minittro prolatas , & | ideó non fufficit folüm :

(2

ergo fimiliter &c.

Quód autem ly abfolvo fuf-

; forti

cienter. fignificet perfonam ab(olvendam in cer*

&Hl

us circumflantis ,. patet à pari: fic fi egoad te

m

dicam: donasné mihi hunc liberum ? & tu re«

, i

Ípoudeas : dono , ly dono cum, iflis circum(tan-

u

tis fufficienter fignificat períonam , cui donas ,

[glva

ma?;liüg'

& librum , quem donás , licet particula zi/i non

o

addatur , nec particulg busc librum : ergó etiam

üzwüäk'

quando pcenitens dicit: pezo abfalutionem à pecca-

Hs meis, GU Confeffarius dicit : abfolvo , hoc

Ü

slfb"

p

verbum a//olvo (ufficienter fignificabit perfonam

abfolvendam , & vinculum , à quo abíolvitur.

"LU

&i

'Hac eft principalis obje&tio Adverf. adquam14$

blü ln[cn

multipliciter refponderi poteft. — prisó , quód

n d

illa particula re addenda fit explicité , habeziex

ü [;nün

inftitutione Chriíti nobis manife!lata per Concil,

T

qua ratio in. aliisrebus non militat.

Secundo

]

/i

TA

refpondent aliqui , dzfparitatem ff , quiain pri-

f

mo caíu circumftantiz deberent effe figna par-

T

j

j

tialia,

n

hj

E —

—

*

H

118

Ariiculus - P.

tiala, cum quibus verbum abfelvo fignificaret

LI

! tonem.

períonam abiolvendam ; nam verbum aclivum

|

|

tf

nec aquivocé , necindeterminaté. quidem figni»

j ]rbar

ficat perfonam pauientem , adeóque determinari

feet ,

nequit ad eam Üignificandam per circumftantias

ut meras conditiones: econtra veró verbum 4D»

| m p

Wi ten

folvo fgn:ficat liberare à vinculo , adeóque for-

|

d0 lü)l/nA

maliter fignificat vinculum , licet indeterminaté

*

E

aut æqmvoc&

*

hinc circumftantiz non. funt ne-

Ms i

ceffarió figna 5 ficut. vox casi; fignificare poteft

perit

ftellam & animallatrabile : ex ipfis autem cir-

cumflantiis , ut dum de cane adílante dico: ecce

Uffcen

| ACl

canis , colligitur, me nonloqui de fydere calefti

tilncfe

Íed :nimale latribili.

Térió demüm datur difpa-

ritas à paritate Baptifmi ; ex eo enim , quod

LTA

Chriftus dixerit Paptizanteseos &c. bene argui-

tlj

Att4

tur, per verba formz explicandam effe actionem

bapuz:ntis , & períonam baptizati , non autem

H

Vg

materiam , à qua,vel qua abluitur : ergo fimi-

liter:n Sacramento poenirentie , dum Chriftus

N fgqui

hsttfay

dixit : qwormm remiferiris peccata,debet dici : ab-

L.I

féln te , quia forma debet effe expreffiva fenteni-

tizin aliquem certum prolatz; & hoc fufficiet

ii

of

absq; eo, quód addantur particulz à peccatis rsi;

peccata enim potius tenent fe ex parte materi&.

1 lil (

346 uflabisex materia Sacramenti Matrimonil,

"EHIIEQM

nam fi virpetatà foemina, an velit illum habere in

"Id

martum ? & illa refpondeat : volo , hoc ver-

ii d

bum fignificat hic & nunc fufficienter confenfum

Wi

& fufficitad Sacramentum Matrymonii ; licet fit

!Um Vom:

dum ?

n ia

de feï indifferens ad hoc, vel illud fignifican

,

m

ergo

"i Zn.r verbis effentialrter conffet ä*c:

dq'9

ergó eiam fufficiet , fi penitens perat abfolu-

gf

tionem à peccatis fuis , & Confeffarius refponde-

at

atabfolvo. Re[p.primo , hocargumento nimim

m

probari , ergo nihil, probatur enim etiam fif-

qumi

ficere , quod Confeffarius dicat: vole, fi nimi-

gf

run d

rüm pznitens interrogaret Confeffarium , an fibi

velit remittere peccata : Ztefp. fecmndo , megan-

jut f

m

do confiquentiam : difparitas ef! , quód Chti-

flus Matrimonium reliquerit in (uo effe contra-

dunt at

&üs civilis , qui càm poffit. perfici folis nutibus,

mg?()[e l

poterit etiam perfici hoc verbo volo , quia eft

g d

fufficiens fignum confeníüs interni : aliud efl de

jit: I(((

ualit

Sacramento Pznitentiz,ut per fe patet ; & quam-

vis hoc fequatur naturam judicii Civilis, ubi forte

urdlpe

fufficit dicere : 45/olvo ( ordinarius tamen & con-

j 0

naturaliter modus etiam in judiciis humanis eít

p

dicere : 4/ólvo te , ut videreefít apud Magnif, P.

fond

Pettschacher 7F2G. de Panit. g. 4. $. 1. ) tamen

j at

id non fufficit in Sacramento Pznitentiz , quod

pl

non fequiturin omnibus naturam judicii humas

ul

ni, utfzpé dictum eft..— Deinde ex hoc fequitur,

TOLA

quód etiam in Baptifmohze forma fufficiat: «ge

st in nomine Patris Q Filii , & Spfrits Santii,

, if

fi proferatur tunc , quando Sacerdos fuper bapti-

szi*".""*

zandum fundit aquam , quia in tali circumftantia

T mlatGIL?;

fignificarent idem;ac hzc verba : ego te baptize.

lm

Deinde ex CC, habetur, quód ex inítitutione

1 gbtlt

Chrifli effentia forme , five a&tus judicialis Sa-

) hoc 9g

cramentalis confi(lat intrinfecé in (ignificatione ha*

f o il

rum vocum : abfolvo te , non autem huius dun-

j

iil

taxat : abfolve:eíto fpeCtata pracis& reinatura

jf

4.

")

--

120

e^/frticulus L.

f

idem videatur pofe dici de una vocum fignificae

Mio |

uone , quod de altera.

latl

347 Obijc. f. exnoflra (ententia fequi , etiam cit«

|lmumi

cümftaütias pertinere ad formam, & conflitutio-

L

LT.

nem illius, quod probats

.

quia illud , quod

lum

detetminat verba ad fignificandam remiffionem

ttlaber

peccati , habet rationem forma : féd circumftan-

[Häv W f';

tiz determinant pradi&ta verbaad fignificandam

| lgt

temiffionem peccati ; ergó. — Seguelaautemad.

; Olir. i

mittt non potelt ; tum [quia Trident. exprefse

him a

diltinguit formam ab illis partibus: tum quia

v«his:ab'

Chriítus non inflituitalia verbaad (ignificandam

tthqu; m

factamentaliter remiffionem peccati , quàm ea,

lm fm

qua àliàs ex inftitutione humara illam non fig*

ü ftmüm

iificant , & perhoc|, quod proferantur in rali

ii

éircum(tantia , non acquirünt. novam inftitutio-

€

r

:

o.

].Umïuplllat

hem ;

KRelpondent hic aliqui , formam

lli, fo"mn

bene po

i

detetminati per aliud tanquam condi-

u

LT

tionem; noit aütém tánquam configuificativum.

"Tfüfll Qf

Verümnon video , quare admitti nequeat , verba

L 411

abfolvo te non fignificare remiffionem peccato-

"E

rum ; nifi etiàam partialiter ipfis circumftantiis

N quæ t.

talis fignificatio ttibuatur 5 nam circumftantiz,

Jl

" &t

qua in hoc cafu concurrurit, funt confeffio facta

u

Mltgm

à panitente , & ceteri actus illius , fignificatio

! llläm

Veró eff peccatorum rerniffio per rmodum judicii:

A

atqui fignificatio Sacramentalis , licér pracipué

Wtise

debeat effe in. abfolutione , juxta Trid. feff. 14.

M

Df

& ? omnibus tamen parcibus etiam marteriali-

M

bus (mul. fumptisttibui debet , & fola formanon

fü æältu

9t lr

Ex hoc tamen non fequitur, quód con-

einoó

ï'mllh F

»

Quibur verbiseffentialiter conflet du a

fignificaret

tf

feffio (it pars forma , licét hac non

fine illa non prefuppofitá , quia adhuc forma eít

&

at

ulumum determinauvum , && precipuum. Patet

NT

hoc à paritate Baptifmi, & aliorum Sacramen-

qui

torum , ubi formaplenum & perfectum fenfum

[

non habet, nifi adhibitd. materiá, vel prfuppo-

nl

fitá , ut fidicam te baprizo , velabluo, á quo &

Tl

mediante quo fiat, exíenon fignificat forma.

f äd-

Obijc. 6. Trid. priorz num.cit. exponens for- 1

48

Lprcls&

mam abíolutionis, & dicens , eam falvari his

l qlil

verbis : ab[olvo te , addit ly & cerera ; ergo ctiam

n

reliqua verba : 2 peccatis tuis , pertinent ad effen-

'm] llj

tiam forma. — Prob. confeq, cum quia ly &c. fa-

ij

cit feníum quód non tantàm in verbis : a£folvo

"T

?t , fedetiam in aliis fita fit forma , cüm faciat (en-

iib

fum copulativum; tum quiaTrid. poftquam dixif-

t

fet, formam panitentiz fitam efle in his verbis:

coud

ab(olvo te &c, ftatim adjungit , quid non fit. de

j

effentia formz, dicendo? quibus verbis laudae

j

biliter adjudguntur preces quedam ( ille nimi-

i

tüm DEnss mifereatur &c. & Pa[fro Domini noflri

jus

C'. ) qu& tamen ad formz eíffentiam non fpe-

fhntib

&ant : ergo fignum eft , quàd verba illa,qua fub

T

ly & cetera intellexit concilium , voluerit decla-

if

tare , etiam effe de eífentia formae.

Rejfp. 1. hoe

v

nimiüm probare , fcilicet etiam inVocationem SS,

aipl

rinitatis effe de effentia formze; quia etiam addi-

jf

tur poftilla verba:egozeabfelus. — Refp. 2. illud

yettil

€'v. non poni à Florent. & licécin multisex plu-

tibus Florent. & Trid

.&emplaribus pofita fit illa

tf Jl

uödm'

particula, probatur ta

.

ii ex hoc ipfo , hacver-

]

$

-

$24

aMrticulus l-

l

Q

ba: à peceatistuis , expre[sé & |materialiter pofi-

L

tanon effede effentia , primó quia fi volviffent

! Cuechi

Concil. etiam ea pertinere ad effentiam , debuif-

lifer

fent illa equéexpreffe ponere , ac alia ,nein re

! i hao

tam gravi diminuté loquerentur, Secundo; quia

! Vdentioy

fic colligeretur, etiam illas particulas :dn nomin

| TOf

Patris Cc. effede effentia.

Tértió dici poteft,

|

(40)! gj

Concil. folüm ideb addere & c. ut oflendant , illas

| Wit, qi

particulas , apeccatis tuis virtualiter & implici«

f al

té contineri in his verbie: a£/eivo te5 velut often-

jrüdim

dant , fe non velle definire, quoderat contro-

| mlub:'!a;

veríum in Scholis.

| jf

149 Olijc, fiptimi: in huius Sacramenti inflitutio

ne Joanr. 20.fit mentio expreffa peccatorum,dum

! ffä/;p![m

DI

dicitür : quormm vemiferitis peccata (c. ergo

etiam debet fieriin forma ; forma enim debet

| df

ftittis

correlpondere infüitutioni.

Refp. etiamfioam,

ll tii

20.fiatjexpreífa mentio peccatorum,tamen AMaib,

| Qp

16. ubi promiffa eft huius Sacramenti inftitutio,

| hg.]

nonfieri aii implicité, qwodcssque folveris & .

efto igitur, debeat correfpondere inflitutioni for«

|"httpit

im

àr, E

ma,

h

atis tamen correfpondet,

fiin ea implicité

Ntig fri

peccata figuificentur, ficuti fit 4fath. 16. ubi €a-

dem inflitutio, que Yvann. 20. praftatur , pro-

"fl

Pt

miffaefl. Confir : quia forma ablolutionis magis

Hiltity,

eft defampta ex verbis Domini Zatb. 16. quàm

Wi

S'oan. 30.neque enim Sacerdos dicit : ego tibi ve-

'imh"SChn

mitto peccata,fed : ego teab[olvo cüm tamen apud

o

Teannem habeatur verbum remittendi , apud

( j

j |

Matth. folvendi. Vide S. 'Th. boc,. art. ad. 3.

&Rnu

opsfc. 32. €, a. ubidocet, in formaabfolutionis

ii

refpict

d lu]t [ub

m

H

Quibus verbis cffentialiter conflet cc. : 123

ivl

fepici ad locum Matth, quod [etiam habetur in

i

Catechiímo Romano,

, hi

n

« Muferes ex bivi, de effentia forms Poenitentiz , g

.

*

effe hzcvetba folüm

abfolvo te , vel his equi-

ii

.

e.

T

valentia, ut f verbum aPfolvo mutctur in hac

remitto , condono tibi peccata tua , Jolvote a. pec-

d POR&;

iil J

catis tuis C'c. hocautem : mundo te à ipeccatis

tuis, quamvis à nonnullis approbetur, videtur

igplé

tamen aliis infufficiens , quia non (ignificat actum

i ltt

judicialem. — Pariter pro nomen te fine mutatio»

u

*

ne fub'tantiz mutari poteft, ut fi. dicas

*

abfol-

fliuio

veris Ame, abfolvo dominationem veflram , vole

tibi peccata remittere (c. Plura vide apud Sua-

um,d""]

tez bic & Salmanticenfes,

1 t

Inferes 4.. Nihilominus omittere illaverba :151

'lm d:blf

& peccatista is, effe orave peccatum , ut nirnirum

lmom»

in hoc etiam vitetur periculum, fi quod effet

?

*

, J

quia fententia opposita Gabrielis & aliorum , do-

)mflllm&

jb

centium , hac efle de eifentia forms , eft probabi-

lis , ut patet ex fundamentis infinuatis in objectio-

otiiol^

nibus, Etfemperante oculos habenda eft pro-

mykafe

pofitio prima inter damnatas ab Innocentio Xf,

i

non eft illicitum in Sacramentis conferendis fequi

"u

opinionem probabilem de valore Sacramenti, veli-

"1]

& tutiore &'c. unde etiam. intentio fieri debet

j

uf

conferendi hoc Sacramentum per illa verba , in

j Ubl n

quibus Chrif(ls inftituit.

Illud certum eft; parti-

(

y

culam e»ziibus non effede effentiaforme , & li-

Til

W

cité omitti pofle , ut (atis probat communis ufus

TM

& RitualeRomanum Pauli V, in quo particula

qi

illa fuit fublata : tum etiam, quia fzp& homo

d

a*bioþ

:zqï

"rticulus D

Quh

il ad

abíolvitur à peccatis , quando habet cemplacen-

iwontio

tiam ad aliquod veniale ; tum denique, quia mo-

dus loquendi inde&nitus. equivalet. univerali ,

julcals

du p

vantum fcilicet ad omnia eccata abfolutionis

capacia : unde multi judicant , confuluus effe ;

Tkopütg

]

vetlem

illud tanquam fuperfluum omittere.

ia deferes 3. Suppofitá noftrá fententiá fola illa

|

ii u

verba abfolvo te ; concurrere ad. effe&tum Sacra-

retams

menti, quia nimirum tunc effeclus Sacramenti

l i J quiä [

producitur, quando fignificatio eít integra &

LOT

Biijm,

perfecta , ut audientes eam fufficienter intelligant:

Íed antequam proferantut hae voces : 4 peecatís

!d

| at itrbo

rnis, fignificatio eft integra ex diclis; ergo, Un-

de Minifler non poteít fufpendere effzdum, do-

It m

nec pronuntiárit illa verba : quia pofita integra

L 24' l

fignificatione formz non pendetab ejus volunta-

Oïmtemiæ

Wi

te, ut non ponatur effe&tus.

153

ldufeves 4. Verbahzc im momine Patris de,

QUil

non effz de neceffitate forma , alioquin effent ne«

m form

ceffaria i omnibus alijs Sacramentis, in quibus

Waggi

etiam Deusprincipaliter operatur ; neque de hac

l

RUT

neceffitate conítat ex Chrifbi inititutione , Ecclee

ïjlmdi ngn

fiz traditione , aut etiam congruentiá aliquá ; fi-

:ll idf()fmz

cut conítat de neceffitate, ut adhibeantur in Sa»

lat

cramento Baptifmi & confirmationis, quorum

Pt d

illud eft janua Fidei , iftud complementum » que

Vg

in lege gtatiz requirit explicitam cognitionem

umïülyl

SS. 'Trinttatis : unde in his Sacramentis dixit

MT

Chriftlus : Paptizantes eosinnomine Patris AA

'ff'difm

inflitnens autem Sacramentn:;n Poenitentiz, dixit

tte

) für

duntaxat Jows.2Q. quorii remt[eritis peecata G'c.

fb ,

blq

ni

-

—

Quibus verbis ej]"s*nti?liter con/iet c&c

12. )y

t

nihil addendo de perfonis Trinitatis , cujus

invocatio non eft de effentia fignificationis a&tüs

uld T

verül

judicialis ; unde aliqui putant , illa verba pofíe

Jaton

absque peccato omitti feclusó (candaló : alij ta-

"LT

men putant , effe peccatum veniale propter uni«

veríalem Ecclefiz confuetudinem ; quam tamen

[2

alij putant non obligare ; cujus fententiz vide-

tur etiam S.D. /ic 4.84. 4. 3. 4d . 3. i« fine. ubi

M

m

ait , quia tamen boc ( (cilicet invocatio SS,Trini-

qu &

taus) son eff determinatum & Chri(lo, ficut in

dgut

Bapti[mos relinquitu avbitrio Sacerdoris, Unde

pm-uti:

nÓ videtur probabilis fententia Durandi docentis;

hac verba effe de effentia torma. JNeq; dzcas : in

[ö, [

[l d

Concilio Mogunt ( quod habetur 4.767, ((oncil.)

€4p. 24. dicitur hanc effe formam Sacramenti

r

Ponitentize

[

L

olutte

ego ab[olvote à peccaris tuis iu no-

mine Patris Q filij & Spiritus S.

Refp. non

iit b/]

doceriibi , quód hacfit forma, fed folüm praeci-

pi, ut formamabfolutionis fine alijs additamentis

(«t.n

l ulblli

aut conditionibus , Sacerdotes fimplicibus verbis

ita pronuntient , ego te ab[olvo (?c. quo modo lo-

u g

» Et(k'

quendi non indicatur, omnia & fingula verba

illa adformam pertinere , fed folüm jubetur, ne

l

/

"

cum alio additamento forma pronuntietur, Adde

etiamfi direclé ibi haberetur , illam effe formam

[j

jf

Sacramenti Poenitentiz , deberet id in eum fen-

j ,qnz

g

fum atcipi, ut folüm fignificaretur , in ijs verbis

Ü

ormam contineri , non autem omnia & fingula

TO

eífe de forma.

Hac ratione folemus interdum

wll "

dicere, formam Sacramenti Euchariftiz effe illa

fidi j

j

j

verba : hee eff eyim corpus meum , eiamfi parti-

J

cul?

126

"riiculus 1.

lml

cula exis de fotma non fit , ut dixiin 7rat?, de

qiün,,

Encharifl. num. 193*

Et eodem modo, qui pu«

! lus D

Md n

tant,formam conífecrationis calicis contineri fo-

làm ijs verbis

Hic eff calix fanguinis mei ,

]7

ajunt , appellari formam : /ic eff calix fangninis

Propte

mei novi ( aterui teflamenti 6 utibidem didà

l non

& ntito. 19j.

me df

abf

AnrTicurus Il.

|

putec

|fhtrir, n

a

1beant ver-

n Iigarum

Quemfenfu

,[unt,&q

n

,U mado

ha /5;*;»'—«: baqus

'4cmmmti.

Vriope

! Küti m

Atio pracipua dubitandi eft , quia fi verba

R

forma accipiantur , ut fonant , videtut, fxpe

DW

pofle contingere ut forma fit falfa , poteft enim

uur

m

fieri, ut peccata, qua& quis confitetur , & fupra

qua confequentet cadit abfolutio, fint remiffa an«

fbl

te confeffionem , v.g. fi de illis contritionem ha*

W P[((m ;

buerit, vel illa esdem aliàs rité confeffus fuerit ; in

"ts

quo cafü videtur falfa forma; dum Sacerdos ait,

IH

i "XC(

Íe abfolvere poenitentesà peccatis 5 ab o enim,

Praterea

quod non eít , non poteft abfolvere.

A

H

fieri poteft in multorum fententia , ut hoc Sacra-

NT

^ Qu

mentum validum fit & informe , id eft, habeat

fv

h ii

omnia , quz ad ipfum conftituendum requirune

Al

P Qu

tur,& tamen non juftificet poenitentem, fed careat

m&n

lqo

effcctu. — In hoc igitur cafu falfa etiam videtur

bri

forma ; nam quomodo Sacerdos poteü benedice«

N

l

D

on recipit

[ OItnL m

r€, quod abíolvat à peccatis eum, quin

- gratiam

Qgem fenfum habeant verba forma drc; - I2j

ifl l

gratiam , & quem in peccatis relinquit? Dsnique

qui W

folius Dei. videtur effe remittere peccata , juxta

"

illud : semo potef? dimittere peccata mifr folus

DEns.

j m

ängafni:'

Propter hac & fimilia Magifter : i» 4. 4j , $g

m

18. & nonnulli alij arbitrati funt, fenfum hujus

forma «íle , quód Sacerdos declstet , poenitencem

effe abfolutum. Sed omnino falía eft explicatio :

patet ex Zatth. 16.. Gb Joan. 20. quodcimque

filveris , erit (olutum , quodennque ligaveris , e-

vit ligamm »quorum remifevitit peceata , remilfa

y

funt G quorum verinueritis , vetenta. funt ,

Jl

quo modo loquendi »:an fcile fignificatur ,-ante

remiffionem & folutionem Sacerdotum non eíle

Cona

u

peccata remiffa, vel hominem folutum,

firmatur : quiapoteftas hecfolvendi & ligandi

h

ij

j

ügniücatur per claves regni calorum, Aatzb.16.

ergó Sacerdos , dum utitur hac poteftate, veré

&lpt

TT

aperit; & claudit regnum coelorum ; ergó remit»

tit peccata , & relinquitin peccatis, t non folum

gl

i

declarat ; neque enim declaratio aperit, & clau-

dit regnum codlorum , fed fupponit apertum.

W h

gl

2. prob. ex Concil. conítant :in quo edita efl quze

dam Bullaà Martino V, ubi intercaterosarticue

Pwt(m

los, de quibus jubentur interrogari fufpe&ti de

" MW

harefi, eftid , utrüm credant , quéd malus Sacer«

: j

dos cum debita nm:ateria, & forma, & intentione

yqu

faciendi , quod facit Ecclefia , veréabfolvat? ma-

ia

nife(lum eft autem , quód declaratio non fit veré

T

& proprié abíolutio,

Idem fumitur ex Concil.

u

Florent. ip inflrsilione Mdrmenoram , dum dici-

o n

tür .

W

*

'2'8 W

JAArticulus II,

VW

tur , abfolutionem à peccatis effe effe&tum hujus

(

Sacramenti ; quod falfum effet , fi in hoc Sacra«

etdoti

mento facerdos declararet tantnmmodo poeniten-

ptspr

temabfolutum. . Clarius idem prabamr ex T'rid,

Oäijp,

quodnonfolüm feff. 6. cap, 14. ait, lapfos poft

»704nn. [

Baptifmum per Poenitentiz Sacramentum amil-

trp i

fam gratiam recuperare , Sacramento remitti cul-

$Ts

pam cum poena , fed etiam feff. 1 4- cap, 1« docet;

| nf

Sacrammentum Poenitentiz. effe remedium à Do-

[jan

mino inftitotum pro ijs , qui poft Baptiimum

| nnt

funt lapfi , in eo beneficium mortis Chrifti appli-

l Glü,'am $t

cari , communicatum effe Apoftolis /o47. 20. po-

| Grhrenr

teítatem ad reconciliandos fideles ; & denique

tD

€ap.

6. definit , abíolutionem Sacerdotis non effe

| U ij

nudum minifterium annuntiandi Evangelium,

vel

L

declarandi , remiffa effe peccata , fed ad inftar a-

| F,Di'"'m» k

&üs judicialis : quod ipfum definitur ca». 6.

o "T

ejusdem feff. Ex quo pater, Magiftri fententiam

Ditshde

jam non amplius defendi poffe 5. probatwr ex lo-

?fïwm'üüh

cutione PP. nam quomodo Ponitentia eft feews-

| mq"-y'/lt d

da tabula pofl naufragium,quo modoeam appel-

"Tertul. dePoentt,

L

lavit S. Hyer. i2cap. 3. [at4,

W dïfum

& alij,quam locutionem approbavit Conci

] Trid,

| L Wt |

féf. 6-cap-14. & feff. 14.Can.2.& explicatjS. Th,

H'f[nlmal

anfrà art. G. fi verénon liberat à peccatis , fed li«

MT

m

berum declarat ? quo mode facerdotes denegan-

æ,q

Qb

tes abíolutionem in articulo mortis funt rei ani«

lümm

Asf

marum ? ut loquitur Julius Papa in cap, ff Pres-

Ng]

byter. 26. q. 6 quomodo, fi miniftri defint, exia

iHïlt

i

tium fequitur illorum , qui dehocSacule exeant

modo

Oadpæ

li

ligati ? wti babet Auguft. Epifl, 180. quo

1

Chiy-*

[Cu;mun

2

"

Quem jän[um l)ämm verba formstbc, 139

ml

Chryfoft. Iib. 3. de Sacerdot.c, 9. ait , noftris Sa-

X at

TA

cerdotibus conceffum effe, anime fordes non pur«

gatas probare, fed purgare proríus ?

! th"dl

Obijc. 1. Solus Chritus fufcitavit Lazarumt f6. -

lpfüilïo!l

Joann. V1. G deinde juffit folvi per Apoftolos :

m u

ergo folus Deus abfolvit à peccaris.

Refp. 1. ex

t d

S. Th. opsuftul. 23

:6.2, Argumentum hoc defümi

[, d

ex fenfu allegorico, (ymbolicam autem Theolo-

mäDO'

giam non effeargumentativam. 2. SiApoltoli

pmmum

folvunt, non poílet negari , quin & Sacerdotes

liqy

folvant , qui Apoftolis faccedunt; & non tantüm

Jop

declarent íolutos,

Quód fialiqui Patres indis

du

cant Peenitentem , aütequam folvatut à Sacerdo..

n

tibus vivere , ficuti Lazarus, antequam ab

Apo-

Juff W

ftolis foi

vetetur , fufcitatuseft à Domino, folüm

Wt

volunt , Pcenitentem ante Sacerdotalem abíolu«

1 (4h 6'

tionem ex divinz gratiz virtute habere áliquales

guif

motus Fidei , doloris &c, confiteri peccata, qua

TLUH

omniafunt vita quadam,inchoatafaltem, — Vide

r Jmm'

Vafq. bic dub. 2.

u

i

Obfjc. 2. Verba illa Magdalenz. L. 9. ve.r 7

ll 2P[lmfc

mitiustur tibipeccatatua , non poffunt impor-

j

j

tare veram remiffionem , fed folür declarant ;

fiurp

jam enim ante remiífa erant peccata multa , quo*

jf il

"iam dilexerat multzm ; ergoetiam verba for«

;1

w

IT£ , quibus Sacerdotes utuntur , folüm declarae

y i?

uonem , non veró remiffionem important. Refp,

vatias effeejuslociexpofitines, INon eft impro»

4 Wm

t n

abile , per ea verba remitTa effe peccata ; faltem

quoadpoenam,

cul' OW

Sanà aliquid fiinile ad (tantes

)

intellexerunt ijs verbis figaificati.

Dic etiam

Ü

f

A

H

potet ,

Articulus 1. |

Qu;m f

130

lnb .qu'm

remiffionem prscedentem fignificatam ut

poteft,

auló ante pracefferat,

D

prafentem ijs verbis , quia p

AU n

& erat moraliter prafens.

Adde, quódijs ver-

fortaffe colligi ex

dineli

bis impertetar fela declaratio ,

( tilibid

rzcedentibus : Zoam.20. & AMattb,

16.ubi fer«

Q1

mo eft deSac

etdotumpote[*cate, ex quibus locis

contrarium ex

;læ;r:;m [

defumpta eít forma Sacramenti ;

Lutrdo

contextu colligi.

in cap. 16. AMatb.ubiait?

jf f

1j8 . Olije. 3- Ex S.Hyer.

t ubl

ficuti ibi, id eft,inlege v

eteri , leprofum facerdos

mundum vel imundum

facit , fic & hic, id eft,in

LEU

&nf,fcdin'n

legenova; oblig:t,veli

olvit Epifcopus,& Presb,

Hyer. inomnibus facer-

hj

Refp. non equipararià S.

"inato f

dotes noítros legalibus ;

fed (olüm in hoc : ficutá

facere tnun

dos quoslibet, &

iHtbtog.

ilii non poterant

At

ndos;

qui habebant lepram, ita

quoslibet immu

ris, non eft permiffum; ut pro

imerdgmjuä

Sacerdotibus noft

fuo arbitratu quemli

bet licit& abfolvant, fed in-

E,"m Rj (

bfolutione folvant, & im-«

M

jun&am , ut

digunos a

de fubdit Hyere

n. Sacerdotes

Pt fl

dignos ligent : um

DT il

mofiros non [olvere H0Xi0s

fid pro officio fuo cum

eccatorum audic

rint VAYIELALUS ,

fére s qti li-

fhs' "'qu-

lvendus ab eodem , nimirunm

tüm, ümn

gandus , & qui fà

Sacerdote ; nam fi

(olus Deus abfolveret ; fcircf

st 1

] folutos ; non qui

potius,

quis fit jam ligatus,ve

I?J&]f';']tur j 5

& folvendus. vide S. Th. opsfe. 23«

;m:za?.tculhof

|

ligandus,

Obijc. 4.

Ex S. Ambt, lil, 3. de Spirit 2. fe

lu

1j

homines inremiffione peccatorum

p mlmflihu

]

19.ubi dicitur

miniterium fuum ex

hibere , fed nullius poteita*

| nj

m refertur in caf. vtY^

tcrdon l

tis jura exercere : quod etia

Refp. nihil aliudvellf

"i "

bn'nflr)E!, de Panit.difl.1.

x

7u

Quem finfum babednt vevba formaché. . 13i

at

Ámb:. quàm Sacerdotem non abfolvere autorit4-

tivé & principaliter , non tamen negate, quir ab«

xelitü

du

folvat miniftetialiter ; & inftrumeritalitef.

Ítà

aligt

effz intelligendum Ambrofium , pate£ t. ex é0 ;

(

quód ibidem probet , SpiritumS. donare peccata;

71

quia Jo477. 0. ditumet : accipire Spiritum S,

guorum reimiferitis && qu& nulla effet probatie;

yiitd

fi Sacerdotes per Spiritum S. nori remitterent

peccata , fed declararert remiffa. 2. Ex ratione ;

t

quam fubdit ; ait enim ; ideo non exetcere jus pos

[

[d Qüx i

teftatis, quia non remittunt peccata in fuo nomis

iie , fedin-nomine Pauris &c;

:&Pres&

ylt

Obijc. $. Hoc Sactameritum habet rationémtéo

éujusdam humani jüdicij ; fed in judicio liuma-

2

lts j

fio reüsnon fit innocens , fed declaratur ;j ergó

yii

idem contingit i Saeramernto Peenitentiz, Refp,

initerdum judicern conftitui ad inlpiciendam ; u-

li WO

[,ftd i

ttum reus , qui accufatur , nocens, vel innocens

fit, intetdum etiam conftitui ád ftatuendam , u-

l WI

y,gme

trüm fit punieidus reus ; ad condonaridum deli-

&um ? in iudicio ptioris ratioris reus neque fit

j

"12

nocens, neque innocens, fed declaratur j iri fe-

eundo , fi condemnatür , fit nocens , dum non dis

jsi

fmitaturilli offenfa ; & debitor póens ; quód(

',W.lw,

;,900

abfolvitur,. fit aliqua tatione innocens ; dum re-

Lj

inittitur illi offenfa; & posaa ob offenfam debita

.

jJ^.; & cum hocfecundi generis judicio cotivenit proe

(Fir;."'

;; porionaliter Peenitentis Sacramentumt.

p

6i

w

Secunda explicatio et eorum ; dui dócent ; $t

Wl , Sacerdote Porüitenrem abfolvi non cul;

»4 , quam

[iB"';l ,

/

4

« i

p

l

fcd àreatu pocna aternae,

| Dcus per fe remittit ,

iE

! W

Vide

A;ticulu: 1.

123

L

damenzunf

Vide R ichard. de S. Vid. 7ra&, de peteflate li-

andi & fülvendi cap, 12. Hug. de , Vi&ore lib.

feterotes

4. de Sacram. parte Y4, cap. 8. QU in [umma [en-

t decundi

zentiarum tratl. £. c. Y 1. idem fere habet Me-

Ohica

dina codice de Pavit. 4, 58. ubi quamvis afferat,

tdens d

remirti à Deo poenam zeternam fensüs , docet ta-

Adlis db

itentem liberari

men , per abfolutionem poen

l;nzem pat

à peena exilij & regno calefti,

Sed neque recte

L IT

Patet id t

ex Concil. Trid.

ii fentiunt.

Wotnftu

rte feff. 6. cap. 14. dicitur , poenam &«

divj,z*!'?uh Hn

in quo ape

ternam vel $

acramentó, vel Sacramenti votó uriae

amwcn, (

cumculparemitti. 2. Quiafequitur ex Senten-

mui d«

TtBOrius

tia Adverfariorum , poffe aliquem effe fi

*

forsfuf

lium DEI, & debitorem poeng aterng, cum €«

[ ftïl:'bs [i(,

catad Rem, 8. ffilij & Hare-

contra Apoftolus di

des , & nibil effe damnationit

ijs, qui fpnt im

| ïlf'«liïi P"C(

c fententia;

Chriflo IESU.. 3. quia fequitur ex ha

"u

, po(tquam juftificatus e

ft à DEO,;

quód , fi quis

t

fa fuf-

deced

atante »

jacramentur Poenitenti teip

lt

ceptum , quod

, inquam , fit damnandus ;

j [qu'imr,e[i

tunquam cxleíle regnum intrat

urus ; quo nihi

T"Eï"ümodu

: DEum in hoc

magis abíurdum elt,

Rc*fponde;:

miMïüfus

urn defectum

Sacramenti: fed ron

cafu fuppletur

N

eget impugn

att

ione hac íolutio ; cur enim non

licimus , cüun quis decedit

in mortá-

.nre,:lam,

ari ratione «

"flnmmmn

li finecontzitione,& Sacramento , cüm

pueri &*

MT

cedunt fine Baptifno , Deum

fupplere.

Deni.-

gl

ue hzc fententia fine neceffitate

diminnté accipit

m'l"x

abfolutionem à peccatis, quam p

rz(tant Sacerdo-

Qu

tione prime

f

tes,

Ex diclis enim in. impugna

MTM

efle fun-

fententiz omnine conflat. ; fglü[ïxmum

R t

' ame:y

"

Qs*em fenfum l.ldäe;llht wrb? form«? ére. .i 32 |

T

damentum , quo hac fententia nititur , nimirum

Tior

Sacerdotes non habere poteftatem folvendi pecca-

m

ta fecondüm fe,

hi

Obijcies ex S. Greg; bomil. 26. in Evang . ubit62

yis d

alludens ad hifloriam Lazari, cum dixiffet; illos

, (

& nobis debere abfolvi , quos novimus per fuíci-

0

tantem gratiam à DEO vivificari

, poft pauca fub- X

ii

dit : veniat ftaque foras mortusns , id efl ,. cul«

rl Ti

pereconfiteatur , vententem enim fovas folvant

od

difcipuli , ut paffores Ecclefia ei débeant ponam

TOl

4movere , quam meruit. — Refp. quód judicet S.

Gregorius , ante miniflerium Sacerdotum pecca-

u

tores fufcitarià DEO , non effe intelligendum ita,

h ün

ut fen(as fit, eos ju(tificari ante ab(olutionem :

"

j

fed folüm , ut fignificentur , antecedenter 3 DEO

" fþlli

vifitari per compunclionis gratiam,Gc. ut ibidem

c üullälu'

loquitur Greg. & füprà eft explicatum ; dum e-

m

nimait , Sacerdotes penam amovere , nomine

i

penz totum illud,quod ad aQuale peccatum con-

M

equitur , etiam ipfam gratiz privationem , qua

g

aliquo modo pcena eft , videturinvolvere j atque

n 1

jta eft fenfus, pcenitentem debere confiteri pecca-

T

Uà, üt Sacerdotes tollant , quidquid ex peccato

me

q

efl reli&um , etiam privationem gratiz, non au-

j

tem tantummodo pcenam alter:us vitz, Manife-

! 14

um autemeft, quàód privationem gratie non

'IC. Dl

poffint tollere, nifi gra'iam conferendo &c.

mulc L

d

Tertia explicatio effe potefl, fenfum formz effe,1 62

"

wn'z

quód penitens abfolvatur nonà peccatis aut poena

u

eterna;fed à pana temporali, vel in totum, vel ex

a

patte. — Vide Mag, loc. eit.SCalios, Sedneque

u

H

2

P

hæc,

a

1

"rticulns H,

Qrm

fitione i

hec fententiafatisfacit : tum quia accipit abfolue

Sucerdot

tionem à peccatis valde diminute & jmperfe&&

palici

finecauia : tumquia non vitat rationes dubitan-

pratiq

di , quas cupit effugeresficuti enim fieri poteít,ut,

Ti eum

qui accedit ad conteffionem , non habeat peccátay

mf

qua remitraatur, ita poteft accidere , ut , qui ace

cedit ad confeffionem , non fit. debitor poene

Yitym d

liminto

temporalis, v.g. quia eft ante confeffus. eadem

btbam

peccata.fatisfecit , confecutus eft indulgentiam j

fu.

atque ita recurrit difficultas.

Simile argumert-

EITUT

tum fieri poteft contra fecundam fententiam,nam

fotog

poteít fieri , ut pomnitens non fit debitor eternz

54

peenz,quia hzcilliremiffa fuit per Sacramentum

(;

Ponitentiz aliàs fufceptum.

16

Quarta explicatio eífe pote

fi,fenfum hujus for.

[ oä."æm,-'

ponns

m2 eífe, qubd Pzenitens abfolvaturà reliquiis pece

catorum , id eft , à dilpofitionibus ex peccato re«

titiim )

lictis , de quibus S. Th. g. 86.infra art. 4 Vide

Tyon

lu

Cajet. tos. 1. opttfeul. tratl, g. q. qad 2.. Hac

explicstio eodem modo impugnamx , quo prs-

Em

j

Cedens.

TUuren

i6r qumö

alij, de quibus S, Bona: in 4. diff« 1 8.

äf!ns li

—— —À

Qüfuj.

art. 2. q, 1. volunt , fenfum efíe ,

quód Sacerdos

—

J

abfolvat nonà peccatis, fed ab obligatione fubij»

V: s

ciendife clavibus Ecclefiz. Sedcontra : quta h&c

retatio diminute & improprie fumit pec-

interp

T

€ata ,

& non habet locum in confeffione venia-

»ïif&mmtuh

mmpæniu

lium , que non tenemur fübicere ; neque in

confeffione peccatorum , à quibus femel qu:s eft

Plïifm il

abíolutus ; quomodo enim Sacerdos in his caít-

i

MT

lia et ? Simili

busabfolvitab obligatione , qu& nu

mjrü)!lüm

ratione

—

Quem fenfum habeant werba forme&c: Yi

ratione impugnari poffunt, qui volunt, in tantum

n PU

Sacerdotem abfolvere à peccatis ; in quantüutn

inptt

praflat id ,in cujus voto fuerunt peccata dimiffa

v db

praterquam enim;quód hzc interpretatio fuppo-

:1ipom!e;f

nat, eum, qui accedit ad confeffionem , debere

v

neceífario effe contritum ( non enim quodlibet

T [iüii'

votum ad juítificationem fufficit, fed folüm inclu-

hior p

fum inconttitione ) quod falfum eft, necipfa ha-

fus t

bet locum in confeflione venialium,qus fine voto

Jpetih

Sacramentidimittuntur , nec cüm quis confitetur

f ((

ea , quz aliàs eft confeffus ; neque enim remiffio

ag

ior at

peccatorum pendetà voto confeffionis iteratz.

Sextó alij volunt , in forma fubintelligicon-t66

,gmm:nwm

ditionem : fi indiges , fi es difpofrtus " non appo-

nis obicem; pofitis enim his conditionibus, quod

lhuïuïïü:"

peaaitens indigeat remiffione peccatorum ; quia

iif

nimirum haéctenus non fuerunt remiffa, & quod

)

ao

non apponat obicem,femper peccata remittuntur,

um

M

Hæi

Vide Suar. d;/.19.fét.2. . Coninck. di/p.4.4u5.8.

lh

Verüm neque [hzc explicatio difficultate caret ;

hqw

n

Íequitur enim ex hac explicatione; quotiescunque

panitens non habet peccata , qug remittantut, v,

"

T

t

. quia fuit anté contritus, vel de ijsdem confef-

!JWV p

j

u

s,nunquam confici Sacramentum; quod eft ab-

['Ont W

furdum : jSequela prob. quia quotiescunque for-

| qül

aM

ma eít conditionata , conditione non exiftente

fynit*

Sacramentum nullum eft ; ergó f1 forma Sacra-

p d

menti Peenitentie involvit hanc conditionem , fi

n(gUI

penitens indiget vewsi[fione peccatorum , pofito,

u

quód non indigeat , quia peccata illi funt. antea

TL

dimiffa , nullum erit Sacramentum,

Tdem ar-

mll?'A

i4

gv

nh

—

: VArtic?im. II. :

136

Quv

Stpum

gumentü in fententia eorum,qui admittunt Sacrae

mentum Peenitentiz poffc efle validum, & infor-

edlot, a

me , fieri poteft de aliaconditiene : fj ponatsr

| PHM!OT!M

obex. iequiturenim , quoties obex ponitur, non

j ul ülp!i

Coníidi Sacramentum, atque ita Sacramentum

loait con

Ponitentiz nutiquam pofle validum, & infotme

effe : G ulteriüs fequitur , Doctores , qui admit-

ltdn

tunt , id. poffe contingere (qui fané plurimi

fiatitom

Al dtgrqg

& graviffimi funt ) non modó fal(um fefiffe, fed

neformam quidem Peenitentiz intellexiffe. Ma-

frtti

nife(tum enim eft, quód non exiflimárint, utin«

JRUR, u

ciudi in illa ejusmodi conditioné 5 alioquin nun-

WOj

quam docuiffent Sacramentum hoc pofle effe va-

At

lidum, & informe.

Cosfirmatur : quia ex hac

IG t

explicatione fequitur , quód fi quis certó fciret ,

fitioverh

fe contritionem habuiffe, non poffet accedere ad

f hum

Sacramentum Pznitentiz : Consequens autem

m li

eft omninó abfurdum , nam potüs ille tenetur

It miiis 1

confiteri, & recipere abfolutionem.

Sequela

Vij

prob, nam ficuti non eft licitum fuícipere Baput-

T0 r

mum (uh conditione , Si »on eft Baptizatus , po-

fitó , quód quisíciat certó, fe effe baptizatum, ita

um

non videtur licitum futurum füfcipere abíolutio-

i

? ln

nem fub conditione, f iz4iges, pofitó , quód quis

"l

certó fciat, fe nonindigere, , Eádem ratione, fi

«ui móraliter conflatet, fe rité confeffum effe,non

I !mlü

U

poffeteadem peccata iterum fubjicere clavibus ,

Vbne

ficuti neque ille , qui moraliter certuseft , fe Bap-

OSWQ 3 l

tizatum fuiffe, poteft fufcipere Baptifmum ub

S'Wdog Í l

At

conditione,

ftts

Septi-

Qgen;þnfz:m babeant verba forma dre, 13

iL5

Sepumó alii volunt idern effe dicere :

t

Egote; 69

46]:';ivo,atque: confero tibi gratiam remi,

4

Jfjruaim

iponam

peceatorum,G qua tibi defalio vemittet, fj ind:'gu,

tUr, ii

ita ut fupra collationem gratiz non cadat limita-

mf

tioaut conditio , fed fupra aliqvid confequens ,

ip

id eft , fupra remiffionem peccatorum. Vide Suar.

yadtu

loc. cit, & difl.. Y8. feB, . fed neque. hac ex-

JUIIWi

plicatio omninó fatisfacit, Prim: quia nonni-

ifed

hil detorquet verba formz , dumita. illa inter-

u Mr

pretatur , quafi diredé fignificent infufionem

p Ut

gratiz , cürn tamen dire&é tmportent. abfolutio-

jnat

nem à peccatis , utperfe patet. - /Vegse dicas:

«gffä Dd

Sacramentadirecté (ignificare grotiam , ut enim

t

re& notat Coninck 4;fj. 4. du^. 8. alia eft figni-

w füm U

ficatio verborum forme , quam habent ex inílie

i

tütione humana , elia fignificatio Sacramthtalis,

Ts

quam habent ex inítitutione divina* nos autem

at

hic magis agimus de prima, quam de fecumda,

,

Wfl

Secundó: quialicét hz explicatio falvet , quo

hjl

modo formanonfit-falfa , cüm abfolutio detur

n

homini non habenti peccata , quz de novo re«

tyrty M

mittantur , quatenus etiam huic gratia confer-

[ouo

tur, non tamen falvat, quomodo fit vera,cüm

Sacramentum ponnitentig eítvalidim,fed informe

lödqmi

moü'»ü

in hocenim cafu falfum videtur dicere,ero tíbícon-

1cfïl»flm

ftro gratiam, cüm ideó fitinform

j

€ , quia non

d T

mbllsr

confert,

D

Odltavó alii volunt , fenfom forma effe, quódi6g

TL

Sacerdos folvat psenitentem à vinculis peccato-

Tum ,quatenus eum quorrodocunque ligant,five

ià ra-

quoad culpam , fivf quoad pznam, five al

x

tione

ngnl

articulu P,

138 ;

fwr,

tione, füb conditione tamen, fi. confeffio vera fit

,& bor

& c, Verificari autemfemper formam ita acceptam,

rinmensi

quia, quamvis interdum quis non ligetur pec-

Onttagim

eato quoad culpam ,vel penam ; quia jam eft re-

Non;

mifla, atque ita non verificetur cum forma pro

quaümi

remiffione culpz, vel pznz , femper tamen quis

autem f

manet minus dignus beneficiis divinis , quàm fo-

trmo;

ret; finon peccáffet; & hac indignitas femper

mccg [ ,

minuitur per gtatiam huius Sacramenti , atque

dttt D

itafemper remittitur peccatum, Addunt, quód

lod

etiam , cum Sacramentum fit informe , remit-

Vet t

tatur aliqua ratione peecatu

m , nimirüm quoad

nem confitendi,

Vide Coninck /ec.

fb :

obligatio

fnilen

eitato.

Sed neque hac fententia difficultate ca-

Mf

ret , & quidem quod attinet ad conditionem ,

Ts

|

uam vult involvi ia ab(olutione , fatis didtum eít

^ Ed

füpris q

uód autem attinetad alia , quz hecex-

ab 5

difficile videtur, quod ait ; in

plicatie f'uperaddic :

I FJQM [Ul

£0, qui femel peccavit,

femper neceffario manere

quid

| Rtyetce

quandam indignitatem beneficiorum DEI,

Fl rimo.

enim ,fi DEus flatuerit, poft remilfum peccatum

nullo beneficio privare eum , qui peccatum corfii-

LT

u han;

fit, ob eam csufam : ficuti enim illi, quem DEus

*s quiy

flatuit non punire zterna pcená , aut purgatorii ,

|

i

dicitur dimiffa pxna terna, & purgatotii, & re-

l f

""P"/mlo 1

atus pznz zternz,

& temporalis, ita & illi, quem

.l!rölw) & |

DEus poft remiffionem culpz flatuit n

ullobene-

dicetur ,effete-

k;ïaïi: :,51

ficio privare propter peccatum ;

WR i

miffus reatus privationis beneficiorum.

Adde

ln i?&

quüd juxta hanc explicationem quocidie remit-

teretur peccatum originale per omnia Sacramen-

;ndtm [

L

ta

h, 6],*71:«

l

Quem fenfum babeant verba formea tbe, 1 gg

fío w

J

ta; & bona opera ; quia femper infunditur gratia

T

minuens indignitatem beneficiorum DEI , quam

r

egontraximus per peccatum originale.

gïlam d

Nonóaliivolunt, fenfumefíe, Sacerdotem,169

foroi v

quantüm ell ex parte fua , remittere peccata ; que

tht

autem fit vis huius locutionis ; intelligecur hoc

is,quïmï'

exemplo : virtute divina cohibitus eff ignis in for-

us t

nace, ut, quamvis approximatus &c. non l&«

j i

deret Danielem & Socios; non poterat preinde

ut, Q

de eo dici, quód omnibus penfatis calefaciebat ;

n Nmii:

verbtamen dici poteft, quód quantüm ex fecale-

)9

faciebat : hocenim modo loquendi intendimus

n

fignificare , quod ignis erat in actu primo proxt-

Fal

mé conflitutusad calefaciendum, & quod ex parte

(j

-

ipfius non fteterit ; quo minüis fequeretur calefae

s di&lli'"';?

at

€io. Eodem igitur modo dum juxta hanc expli»

yr

cationem Sacerdos dicit,quod,quantirm eft ex par-

du

m

te fua,vel fui minifterii,abfolvat à peccatis,fignifi-

/

j mgnM

catÍeexercere miniflerium proximé fufficiens in

DEW

aQu primo ad remiffioné peccatorü. Hoc videtur

y

(UET

)

efle quod docuitHugo de Saerapentloc.eit, cüm

T

dixit , hanc formam magis fignificare virtutem

u

fuam , quam eventum : hoc eríam videri poteft

a?

S. Th, fignific&ffe, cüm bocert. ad wltimum cr

gt

ii

án opuculo 2 z. judicavit idem eífe dicere: egote

&ml: ;

Abfolve , & Sacramentum (iue voinillerium abfo»

[ DHOW

lniiouis tibi impendo ; id eft Sacramemtum effi-

Il

tl j

n

cx in a&l primo, & liberans à peccatis, quan-

If

p

tum ex ipfo efl.

yil 9

Esndem folutionem in fimili indicavit S. Th. ;

" d

lell, $, in eap, v 1. onnn, explicans ex Baptifmi

fimi

149

. 3rtimlm H.

y

Q

['imabitl

fimilitudine , quid Sacramentutm pocnitentiz o-

epit, &

peretur ineo , quiaccedit perfe&lé contritus; &

Corminium

confequenter poít remiffionem peccatorum : &

Wte, qu

in 4. difl, Y.q. & av. 1, queflinncula. 4« ad a.

ubi ait,in Sacramenti definitione poffe poni, quód

busdlis co

Btlgc.

caufent gratiam , etiamfi interdum ex defectu re-

txafing

cipientium ejusmodi effectus non fequantur per

accidens : quia definittones,inquit, id refpiciunt;

t fdiugt

quod pér fe eft , ficuti quód iguis calefaciat, quan-

| loppoft

ENXUP

tum infeeft..— Similia habet ibidem ewefliunc. f.

&d 4. ubiait , Sacramenta effe figna gratie : ne-

EXTTT

[ läfaiva,

que obftare , quód aliquis San&litatem non reci-

il)l) (W; i!.

piat , quia non eft ex defectu Saeramenti, quod,

-

quantàm eítin fe, natum eft graciam conferre

?

| 9'7!: /,. Slt

[

etenim fiad falvandam fignificationem Sacramen-

|

M

tlem, quz cerciffima elt , utpoteex Divina in-

flitütione deícendens , fatiseft, quód, quantóm

| g

T

eft ex parte Sacramenti , fequatur effe&tus gratig,

cur noneritetiam fatis ad falvandam fignificatio-

nem horum verborum , ego te abfolvo Cc. quód,

j Ia ^lttion

quantum eft ex parte minifterij, quod Sacerdos

impendit, fequaturremiffio peccatorum, etiam f

Lvnenu' t

per accidensinterdum omnibus penfatis non fe-

Mþündga i

m

)Qu

quatur , five quia panitens apponit obicem » five

a

quia non habet locum in fufcipiente Sacramentum

'm'ïillonc

Whygis ,

remiffio peccatorum , quia fuerunt nimirum an-

|

tea dimiffa per contritionem,aut per aliam confef-

WP

Vten

fionem ! Confirmatur : quia in hoceodem fenfu

| quü n hab

mu

[52

iem

Ti

aliz locutiones verificantur , v.g. f quis di-

cst , fc alteri donare rem aliquam , nemo exi-

"Ia

ftima-

fUf d

| Qem feefum þd;?änt verba ,þf.«;r'm.a.-ï Ó'c, X4I

Yentie

fümabitillum falíum dixiffe, etiam (ialter non ac

qutitsd

Ccptet, & propter eam cauíam nou transferatur

dominium , quiantmirum fenfus eft , (s alteri do.

lorum '

] 41 LU

nare , quantam eft ex parte fua.

Idem in pluzi-

D

busaliis contingit.

-P Hi

du

Ethec explicatio mihi pra cateris place

ex aífizaatis fundamentis , & juxta illam faci

e-

ynut p

repict

lé folvuntur ommes rationes dubitandi ini-

.til!. QUM'

tiópropofita, — Vidctureffe conformis S. D. tum

loc. cit, in num. priori 5 tam bic q. $4. art. 3. ad

uj

f* übiait : effet aurem perfetlsor expofitio : ego

r

TL

t abfolvo, id eff , Saeramentum abjolutzonts tibi

impendoy intellige : liberans a peccatzz, quantzva

il gvüd !

at i

ef ex fe; Sic , utdixiin Tratt. de Sacramentisin

genere num,16. omneSactsmentum ex effentia

um

iua habet, quód fit ignificativum pra&ice gratiz

)u t

! unah&üm

fan&ificantis ; & tamen hacnon adeft,

quando

deficit difpofitio dcbit

a : ergoidem proportiona-

il

liter in noftro cafa dicendum.

ü mfmtlw'

v

(q

Fotmá ita intelle&tá facil eft oftendere, quo- 153

modo fationes dubitandi initió difputationis alla-

(

m

tznonurgeant, — 244 primam cnim & fecundams

Refpondeo, in formmanon figaificati fimpliciter &

j

ablolute , quód (acerdos remittat peccata,fed cum

n

gt

limitatione , quantm eff ex parte minifleri),quod

impendit s fiveigitur peccata non remittantur ,

mm)m A

quia peenitens apponit obicem Sacramento , five

1 EOD&['

u d

quia non habet peccata, parum tefert ; ferper

«nim manet , quàd facerdos , quantum eft ex (e,

j " J

femittat..

Hinc fi dicatue

e

.

"LA

nemo poteft. com

0m

vetitate dici à peccato folvi, qui nullo vinculo

d

pee

-

'

142

"ticulu 1.

(sf

peccati teipfa efl ligatus ergo non poteft. painiteri$

btirüprcc

Veré abíolvi , qui non adfert pro Sacrament«li ab-

hat f

folutone, míi peccatum jam ante temiffum quoe

quatim [

adculpam & panam, — Refpondetur diflingnenm

ib hoc poni

do axt.talis non poteft dici verz à peccato ablolvi;

Chiliel m

Ils ia

fily abfalvi dicat pracise exhibitionem m«di de

feapti pró diíruptione viüculi, segatzr 2»t. fi

i,

|. Diti 1]

praterea dicat. a&tualem difruptionem viacoli ,

contéditur ant d [ub eade diflintlione con[equen-

!

QUmene r

tia , ly enim ab[olvi inptimo (enfuex Chziti in-

j lii

fütatienc fumi debet , non veró in pofteriori:

j tl $

1

Aá Tertiam Refpondetur íolam DguM remiitea

| Bdong,

ze peccata principaliter , inftrumentaliter autem

|btione ]

& mini£erialiter etiam homines 5 neque.aliquid

ntm; f pr

aliud per verba forma fignificari , utprincipaliter

Nütintoc:

videtur reípexiffe S. "T h. loc, cit, cüm dixit , fert-

Hvl

fum formza hujus effe : egoisspesdo tibi minifie-

ii q

vium ab[olutionis : voluit nimitum indicare , fa«

Wtb esi,

cerdotem profcrentem formarm non profiteri , ié

camdäm, ;

abíolvere inftat (upremi judicis D E 1, fed minis

.»"" ml"ü c;fui

fttando tantüm,

Uïf[][i, idw [

«Dises 1. Siverba abfolutionis ad fui veritatetri

74

|

ïwm"oppoü,

Er

ofi requirunt, ut a&u tollantur peccata, (equitur

|

* quo

abfolutionem poffe validé conferti, etiatmfi nullá

MT

peccita reipa iint cemmi

(ía , i conferatur gratid

Rütji

d fieri poffet , confi^

de fe remiffiva peccati , quo

Is

1 h

tendo peccatum lolüm exittim

aturm,

Re/þc A6^

NI

t

tando fequelam $ namin tali ca

fu. abfolutio effet

| Uimgmh, "

falía ex defeCtujmateriz círea quam,3 fenfus effetz

remitto ibi peccatuus nunquam commi[[um,

qua

propofitio eítde fubjecto non fupponente : quati-

Qem fenfum haäeäzit ï?erlm formade. 143

[ gt do véró peccstum jam fuit priüs dimiffum , adhuc

ml verbavere figaificant, quod conferstur gratia ,

Mp quantum eft de fe, remiffiva peccati vere comiffi

ijgé ab hoc posnitente, quód peccatum ex inflitutione

4pus. Chrfti eft materia cizea. qero Sacrament Pani-

pmj) tenti&, etiamíi defactó per accidens fupponatur

j ) temiffum,

"] yjuc;ljt,

*Dices 2. Non licét facere. Sacrametitm

in- 17,1

ujps. formefine fructu & forma gratiz , etiamfi

gratia

.

f

m

cum limitatione fignificetur ; ergó neque licet

Rol

facerehoc Sacramentum fine aQuali temiffione

a peccatorum, etiamfi remiffio fignificetur cum li«

jngd , mitatione predi&ta,

Refp. di(parem effc ratio-

44j flems nam prater catera gestia itafignificatur à

ii Sacramento cum limitatione, ut tarmen illam ome

j nino petat& exigat, rerniffio autem peccatorum

jns* fgnificatur cum limitatione, neque ab hoc Sa-

|

j Cramento exigitur, nificx fuppfitione, quód pec«

Pl

ju) Cataadfint, qua de novo remittantur : quis igi-

';

L

Í

jy& tur inillo ca(u fit aliquid contra exigentiam Sacra-

!

menti , ideo peccatur ; in i(lo autem non item

jdià propteroppofitam rationem, Non eft igitur ne-

zl*.[

s

j €elie, ut, quoties omnibus peníatis non habet

j Jocum , quod fignificatur cum limitatione, itro»

f

" £ctur injuria Sacramento s quodíolüm fupra ne-

qn

"

j

' gavimus, efto in aliquo cafu id poffit contingere;

j^ Seddehisplura infrà, cum agemus de dolore Sa«

grolu"äffïf(« cramemgh, & confeffioen,

j

Qf

'MM' !

ARTI

;nm"

s

i

At

«5 '.(1144) So

fetimen

eumftin c

Amri:cuLus lil.

tritentli

Vinferret

Zfn aliaua mutatäa zn vere«

Motenim o

m tation

bisforme fieripoffi:

ttths foler

gilqider

E hac materia plura colligi poffunt. e $««

t üc(ent

| ivé

cramentis in gentre A num. ACO.. nfque a

Ditu «

pinm., 119. Occutrunt támen aliqua fpecialiapro

Idl

;

raxiadmodüm atiliain prefenti decidenda. Por-

ttiqoyiol

1

roqua&io effc poteft;tum in ordinead validitatem

Sacramenti, tum in ordine ad licitum ufum : quía

wklm D M

frati

autem de multis hic poteft eífe dubitatio, per varia

oh!hnt [ 10

qua(ita expediemus nonnullas difficultates , quz

lii

hic sgitarifolent.

j Otfio

RTT Duaritur ergo

1. An liceat fine nullitateSacra-

i

menti peccatori

abfolutionem dare ia fcript's;

At

omifsis verbis formalibüs? Re[p.non licere, neque

!

/

;7' Mf. Q

aliter validam effe Sacramentá,quàm (i voce derus

,

abfolutio pcenitenti, Conftat ex »»». 134. &t pro-

t Qua h

ibeIUliORC,»

batur ex Concil Flor.& Trident. locis. fepe cita-

amenti effe

Nüm

ri5 , übi habemus, formam hujus Sact

verba, in verbisconfiftere &c.. qu& locutiones

iïh&i[utmn t ;

"ütyin

important verba formalia,

voceexpreíla ; neque

ïlll mmnc |

ex ullo capite conftat , effe intelligendas i

n fen(ü

| Wcümen

minis propfio de verbis formalibus aut gquiva-

l ït R"la mu[l

lentibus, —Cowfirmatur ex communi ;onfclm u

DD, & praxitotius Eccleíiz.

qumll Áüfe

fi (ea-

"[fiflö N

&78, . Dices. 1. Injuzi:cijshumanisfatise!fe,

"d

ttntia Íctipta proferatur , abíolutionem autem

2«

T

445 aliqua mutatio inverbis cc.

nf

Sacramentalem fententiam quandacieffe. Re/p.

euamfíiin omnibus judiciis profinis veloa Sa-

l

cramentalibus fententia ícripta fatis effet , non re-

& inferretur: fatis effein judicio (acramentali ;

fnth

non enim omnia judicia etiam hamana funt ejus-

Un

T

dern rationis n omnibus , fed quzedam exigunt

j

certas folemnitates , qua in aliis non requiruntur:

quidquid erg$ fit de aliis judiciss, in hoc requiri-

( 1

)

W: il

tur , ut fententia voce proferatur,

fycu

Dices fzcundà: lufficitin Matrimonio con-179

feníus expreffus nutibus &c,

Refp. quódin Ma-

j

jj

trimonio fufficiant verba, (ive formalia, (ive &qui-

valentia , habeti ex conimuni confenfu Doctorum

n

& praxi Ecclefiz, qua omniaceffant, feu potius

? P([ ul

obítant in noftro caíu,

Ion quz

Dicestertio : noneffe neceffe, ut in hoc judi-180

m

cio confeffio fiat femper voces ergó neque eit ne-

ce(fe,ut abfolutio voce proferaturs accufatio enim

gl

& lententa (ibi proportionaliter cortefpondent,

d

Refp. eg. confeq. tum quia ex inftitutione Chri-

! W&&&

i , ex qua hzc res tota pendet , plus exigitur in

i.ljä'm.w

]

l

^

abfolutione, quàm in Confeffione: tum quia re-

j

Á

T

verà non eít paritas rationis etiam abílrahendo ab

45

intitutione ; fi enim ad hoc Sacramen:um necef-

j

fariaomninó effet Confeffio vocalis, ita ut nulla

ji "1

alia ratione poffet confilere , excluderentur ab

j

oc Sacramento plerique , qui loqui non valent ;

aulæïf'fï

five quia muti funt , five ex alioaccidente : non

j ^

fequitur autem aliquid fimile , étiam i ponatur

neceffarió requiri verba. formalia in abfolutione,

j

Ól

Adde; quod;quia Confeffio pertinet ad materiam,

p

gnim

s:

abfo-

—

'.Artimlm; L.

VT

146

abíolutio autem ad form

am hujus Sacramenti

dform ]

bfoiutio determinetur

Wi

multó convenientitis fit;uta

uàm Confeffio : quia eni

m verba ha«

UZTIT

ad verba ; q

bent prmcipalitate

min fignificando , maxime de«

flnt i

Sacramenti, qua pouffi-

tulitae 5

bent repetiri in a parte

Tsd; N

mum iigniücat.þ

Gacramentum hoc eft maximé

l8: Dices q';mrtb:

ld) &

debet ejus adminiftratio

neceffarium ; ergó non

faluu'onis,qu

reftringi ad ve

tba, Refp.neg. confeq.

neque jenim

lii

aíu non po

ffit quishoe

refert , quód in aliquo c

Dimsnü

Sacramentum recipere , pofità

hac doctriná , non

dj

enim debemus remedia àiDEO

praparata magis

Vbis i

erit: alioquin. opote

DOA

extendere , quàm ipfe volu

teret dicere , etiam in Bapti

(mofatis effe , fi fot-

& u

feretur ( ne alicuiBap-

ma,vel voce, vel Ícriptis pro

H

j um d

nécc

ffatius , defit ) mini-

ti(mus . qui eft maximé

Wmeterialia,ef]

ftro non exiftente , qui

loqui poffit: néque de-

iSe!Tgl A d

iad aquam natu-

bere re(tringi materiam

Baptifm

tj

ralem &c. Sicuti ig

iturin his

& (imilibus cafi-

fitütionem Chritli » quas

*'"j,m""fim,.'

bus attendimusad in

mmüdatü

CC. definitionibus , tràdi«

tenus deea conitat eX

MT

tione &c.

ita & 1n hoc caà

ia faciendum nobis elt,

RUL i

quamvis per à

ccidens interdum poffit contingere»

tlwex pec :

is excludatur à perception

e Sacramenti,

ut qu

À MT

182 à uærimrfemnd

: ÜIcrürn liceat omittere pate

m

nilus N

licere fine nullitate Sacrae

ticulam illam ego? Refp.

fficientet

'Hum uhls

f

menti: quia fenfus 1

fü

us particulz fu

d

l

Continetur 1n verbo 4

bfolvo fecundüm dicta in

Sam

nilam particulams

t

n4m.142. ommtendo tame

bu mhm

ceditur àcon

*

(uetudine Ecclefiz if

Xic T"

quia per hocre

.

materia levi , peceari

venialiter ,&'mümilietian:

TW

"n aliqua mutatio in verbis cc.

I4T

i

de forma Baptifmi ,

st

& alüu

docet Sotus i5 4. 4jff, g

w

warituv tertio : anpoffit mutari verbum 45-183

yim

folvo? — Reff. poífsin &quivalentia mutari fine

u POU'E'

nullitate Sacramenti , ut conílat ex iis, quz dixi.

mus de Sacramentis in genere , & indicat S. 'Th.

lmut

bicad 3. GU inope[c, 42. dum ait ; formam sb-

1im'lhäF0

folutionis,qua utimur, effe congruentiorem : non

y ul

tamenlicité, quiarecediturà communi ufu,

| ]

Dices, noa effe convenientem hanc formam :

184

'ltini» H

r

ego te ábfolvo : ergonullum eft peccatum aliis

7

verbis uti. 4x£. prob. prímb , quia peccata non

j

funt vincula, Semndö,rquia peccatanon manent

N

adu. Kefp.uego ant, ad primam . probationeng

job

Kefp, non eífe quidem peccata formaliter vincula

jr

materialia, effe tamen inftar illorum, & hoc fa-

tis effe,

Wg

"d fecundam,

peccata aon manere qui-

"

dem actu fecundum fe ipía, manere tamen

quo-

j TE

n J

ad maculam, & offenfam, & hoc fufficere

,ut ab-

Yil g

i

Íolutio cadat fupra illa 5 adhoc enim fatis eíl Ut

yi'

jj

1

cim profertur abfolutio , peccator adu ligatus

T

& fit, finon ipfis actibus peccatorum faitem «ffz&u

qiif^, Sliquoex . peccatis proveniente , quodeft intelli-

u |Bendum joxta dicta in. pracedentibus ; & vere

"m cümChriftus Math. 16. agens de poteftate,& actu

Q0f clavium ufus (it verbo /o/vesdi, valde temerari-

if um eft dicere , non re&é per verbum a/folvo mi-

, i niflerium Sacerdotis explicari, — Adde , conveni-

,miwh" entiffimé in hoc Sacramento,qued habet formam

j iudicii ; ufürpari verbum — a/fo/vez;4i , quod in

2

l[,mill*ï

judiciis

4

148

JArticulus 115

t2

cum pro reo dicatur lententia,

lr um

iudiciis humanis ,

fer& unicum uíurpatur.

utrit

ba zquivaleant verbo

tilrando

f

neritur qum'tö,quæ ver

bum rezzitto. Col«

Abfolvo :

Refp. &quivalere ver

dltgd

Gfoann. 26.qnorum Ym

iferitis &c.

Jigitur ex

]dem

w30; qu

aperté indicat S

h. bic r opitfé« 225 6« 2«

tün f p

in 4« if 14 q*

t. Arf. 3. Suate

,

docet Cajet. Sotus

Valenz , 4« Y«

dip. 19. f

. .

Vaíq. dub. 3.

abfolvendi hac

Q Ui

fEquiva

let etiam verbo

VA. 3

lutiontm,

utiidem

f i

locutio * i»mpe?

do Sacram abfo

qua,

Authores docent ;

& conftat

ex San&, Thoma

quid;

Eadem ratio €

B: , ü qui,

bic ad ultimum.

|

Quianom

dicat

tribuo remi[fionem

,

abfolutionem

j t UPR[SE

Exten

dit idem Hen-

&c. ut per fe patet.

od d

de panit. €

, II ad verbum f?

|Pagin

riquez.lib. £.

ro verbo abol-

qo&Lcondene, Siquis tamen p

dubitat Suag.

E &i

4 endi uteretur verbo »

undandi ,

| um

Tiot

rma e

ffet equivalens , quia

ilidem ,anfenfus fo

dum judicia-

Al fs

non fignificatur a&io mt

niftri per mo

k"l W ul

par

ter eandem rationerm

lis fententie:quo modo

i dubitat Sotus" 4»

M

dev:rbo abiwendi & py

-rgand

D d'fP

difl. 1. 4. V, art- 9.

qu? diximus

æ!' l,

H

Dices; non omn

ia ifTa verba ,

N 77

18

connotant vincula ,

ficuti connotat

aquivalere ,

quiva ente

al

verbum abfelvo

; ergo fevera nou &

ll

lere fecundüm emnia, qu& quor

Refp. non zquiva

Ht

Qt

fnodocunque per ver

bum abfolvo fügnificantur»

'vmhmr "

ere tamen in or

dine ad fignificationem »

zquival

enim €

, ut

I Qul

v2 cft

de effentia Sacramenti ; €a

modum fen- | g,

fignificerur remotio peccatoruim pet

tentiee | n

HPQM

149 -

4dn aliqua mutatio ia verbis ($v.

tentiz, abíltrahendo ab hoc & illo modo particu-

grlentt

lari ; ut magis infra dicetur.

saritur quintó , quale peccatum fit , in mi- 187

du

vt V

niftrando hoc Sacramento uti alio verbo , quàm

abfolveudi ? Refp, V. peccatum mortale effe uti alio

ii

verbo , quod reddat formam incertam & dubiam

"— h M

etiam fi probabile fit , nonreddere formem in-

nj

validam , grave enim peccatum e(t omilfà formá

jm, o

Certà utiin adminiftratione Sacramentorum for-

Rn

ma probabili , ut diximus de Sacramentis im

jth

u!ii M

genere,

Itaque peccatum mortale etit proeo ;

p t

quodeít: Egoe abfólvo , dicere : egote ssundo ,

,e[l,flcjli'

quia nonnulli rationabiliter de hac formadubitant,

n d

ut expreísé docetSuar, loc. cit,

Eadem autem

I5

ratio eft de. omnibus verbis, quanon füntcet«

qu

tó zquivalentia.

Refp. fécundo 3 Siverba fint

lVIfwa

certo equivalentia , aliquos cenfere, non effe pec«

hus

catum mortale illis uti; omiffó verbó abfolvezdt,

j P

fecluíó fcandaló & contemptu. — la judicat Va-

jny

lenz bic puut. g. & Soto i 4. difl. 14. q. 1. art,

gin

2. quitamen non ita univerfaliter loquitur. Co«

»WW

ninck 4:/p. 4, de paoit. dub, 3, Reginaldus ljb. 8.

:4?. I.5s72. ;.

j

ldem in patticulari docet de

"

m&

Verbo' remittendi Sotus loc. cít. dubitat tamen

jj

y

de aliqua alia equivalenti locutione, propter mag-

j

Ritudinem mutationis. Econtrario Vafq. bic dub,

3. ait ; forfaneffe mortale utialio verho : quia

gulhi

violatur receptiffimus Eccleiz ufus.

Neque

hic aliquid. aliud certius flatui poffe mihi videtur,

;W'

quàm cavendum omnino effe à fimilibus mutatio-

nibus , preertim , cüm nulla neceffitas videatue

X yf

effe poffe, illis utendi,

k 3

g.

" rticulus IH

h

T$O

afolutio

18

Quavittr fexto,aninuniverfur liceat formam

itam Ego te abfolvo &c, mutare inalium modum

n qula

& Corcil,

loquendi , ex iis ; qui fauis funt ad ferendam fen-

tf

tentiam ? Scotusza 4. diff. 14- q« 4« nrt. 2. do*

cet, licerefine nullitate Sacramenti, quatenus

fi appr

Tperatiyo

omnis ejusmodt locutio equivalet huic form&

Íecandüm fenfum fubftantialem : idem docent

Chotisa

dlutr,

Vafq. Valenz. loc. cit.negant tamen Cajet.//e5otus

Ii!firmr |

cih, n num, priori, Pettus Soto, &alii. Sedjverior

DN

videturprima opinio ; cium enim abfolutio fen-

m di

J :

j

tentia quzdam fit exuna parte, ex alia autem

qe tecdfe

non conftet , exinftitutione requiri deterrinaté

formam verborum , qua utimut , fatis videtur ad

| ltring

fifrium v

ejus validitatem , fi fub eaforma verborum fe«

ratur , füb qua fententiz feruntur. — Hincinfer-

At f

m

tut , fatis fatarum , fi quis diceret ? abfolvir te

| tix«.;;ufm li

Chrifius. &c. utdocet Scotus in 4. difl. 3. 4« 1«

árt. $. continet enim is modus loquendi fufficien-

| i Clie poa

|

* ttn dj

ter fententiam Chrifti nomineà Miniftro. ejus la-

|

tl

tam , ut con(tat ex Concil. Ephef. tom. 2. cap. 1.

* Dortale

[//]

JJ

J

ubi iis verbis lata eft. in Neftorium fenten-

vend; [

ïlünf, t

Atift

tia: «Dominns nofler SEEfua Chriflus inhac [acva

M

T

ngado Neflovium privatum decernit. — Confivs

D ag

matur : quia (imili ratione aliquze Gracorum Ec.

515 de|

Ptay&de |

clefiz abíolvuntà peccatis, neque unquàm inde

funt reprehenfi,

Hincetiam ulterius infertur ;

m) [ ræ[u

Ut

Y

At l

i

fiquis hac ratione abfolvendi utatur , abfobvit te

| Pt

]

Chrifl a« , abfülvaris c. imperativé , non depree

fs

cative, validam fore abfolutionem.

VideSotum

b' imþfn;

h

iil

in 44 loc. cit. Suar. difp. 19. fo&. x. £m fine. Neque

|

alind vult Major z 4. di//, 2 4, q. 1, $. 2. Quam-

'f,, X&IP,

[

vis à nonnullis citetur ;

quafi fenferit , formam

d

".

n 4liquuhr;t4t:'o in verbis 'cfl"äi

" rft

st fortt

abfolutioniseffe poffz deprecatoriam, | Cosfirma-

t4ri quia communiter approbatur à DD. imó

um

& Concil. Florent. i» i»fórnil. Armen, hac for-

vadunte

r ad

ma BaptifmiGracorum : Zaptizeter fervns Cori -

f » approbatur inquam , infenfu ad minimam

n quzzm

]

imperativo : ficuti igitur zequivalent ifla : Paptizo

hu f

hg t

C baptizetur , cut nonzquivalcant aPfolvo , &

abfolvatur , five abfelvaris Gc.

ier.ä)fäaa:i

189

lefertur ulterius , fatis effe , fidicatur ? a/fol-

$i

veris ,remittuntur tibi peccatatua &c. . Vide

ii l

Sotum difl. 14. loc. cit, Vafq. ubi fupra. Deni-

TT

TU

que neceffe non effe , at in forma hujusSacramen-

ti exprimatur perfona Miniftri, quia neque id ne-

T

ceffarium eft ad ferendam fententiam , neque in

Ü

o

forma Baptifmi , ut patet ex forma Grecorum ,

Jünct

ita DD. communiter,

Porró quid dicendum fit

il

le:

h

circa fum licitum harum locutionum fine peccato

j

h

fatis eííe poffunt ea , qu& fupra indicavimus. Vi-

iif

us ]

de Sotum 4il. 1 4. loc. cit. ubi cum docuiffet, non

i

€ffe mortale uti verboremittendi ommiffó verbó

(b

h

J

abfaluendi , dubitat , an fit mortale uti hac locu-

j j

fl

tione, remittumtur tibi peccata tua,propter mag-

pl

nitudinem mutationis,

Suar. difp.19. loc. cit,

j C*müy'

qui agens deforma per modumimperativi con-

gmmm&*

€epta , & de quibusdam aliis, quas Scotusadfert,

ait, effe prefumptuofum & valdé illicitum . illis

)

T

A

uti , videturque eam cenfuram extendere;etiam ad

Wf

illam formam loquendi : Seeramentam abfolutios

!

qu

nis tibi impeudo,

(i

ngOï"g

weritr feptimo, quidliceat circaparticulamt 90

J thr

t63 Refp. non licereomittere finenullitate , ut

Qi

in

al

kf

j

v[nü

N

lfä

Jrticulus. Hl

Aul

in pracedentibus diximus »», 1 40, & commu-

fotttatoder

nitet. DD, confentiunt , poffe tamen finepraju-

queenim f

dicio validitatis pro eo , quod eitegote abfolvo die

tüm d mul

$

e

go. Peiru

thottala ver

Ceïü?

t

i. abfolve , ut docet Henriq. lib

1. de puenit. cap, x1. vel urbanitaUs , quamvis

(ünrpas

inepte , gratidiego wor abfolve, — Vide Cajet.in

Qweity

WWEA VZ)ig. bic dub. 4. Eadem ratio elt, . quis

ïisdpma:in

dicat :wos te abfolvimus , referendo abfolunionem

9

! & il

non ad Íe &t alium , fed feipíam. tantammodo

L

Cillnïenjm m

pnentratamen mutatio fine peccato fit,utiidem do-

Aittt non q

cent.

Quodfi quaras ultezins , an hac forma,

tylitum

ego vos ai-äfdw- , fitvalida,

fi referatur ad plures

tilisomif

* nmihil enim

poenitentes ?

Repf, validam eífe

5

EM

aliud eftajfolvo vos , quam se,se & te , Ut in

TU form.

fimili de Bapumo docet S. Th. 4. 67. arr. f. 44

LTT

4 E

mo & in cafo neceffitatis licitum erit ita ab«

L h

folvere, ut de Baptifrm

o jndicat ibidem S. 'Th. &

Vitotite

m

de abfolutione docet Henriquez de panireut. loc«

paw,

Ct.

hi

Cattad v

waritur 8.Anliceat omittere particulam illam

*9t

(writgy

ommibus : Befp. fime dubio licere : communie

It ii

ter enim traditur proforma Sacramenti, e£0/*

n M

ab[obvo à peceatis tuis; neque enim hat ver

UM in

indicant poenitentem abíoivi ab aliquibus pecca-

fti

afllli

tis tantummodo , ficuti nequein ifta locutione

tl

Glve mibi numos , quos debes fenfus eft, folve

Eít hz refponfiocontra Gabrie

| i ViS Smu

mibi aliquot.

M

elem 4;fl, 14. q. 2. & contzarium probari. folet

]

t flue t

ex Concil, Moguntin. ca.p. 24. ubi peniturfore

if

ma cium ilía addito. ab omoaibus.

Hanc tamen

fl

:

W

merità reijciuacalii , & inRutuali Romano re«

Qrmato

.An' dliqut mutádtio in verbis d'a."u ;

fj

W

formato dempta cft illa particula oszzbss 5 ne-

Á

que enim facerdos abfolvit ab omnibus peccats ,

[1

al

cüm de multis venialibusnon doleat penitens

.

Hang

tortalia veró connexa funt : itautfi ab uno ab-

5 qu

folvitur pcenitens , omnia remitti debeant.

,[di CQJIL'

Querirer 9. Anliceat omittere particulas il-1 9*

TA

lasapeccatis tuis 1. Refp. qubódattinet ad validita«

boluni

tem, ex dictis conílare , quid dicendum fit j fuffi-

iummo

ciuntenim , ut diximus, illa duo , 4folve te; quia

gb

autem non nulliid negant , qui volunt, mentioné

decfür

explicitam peccatorum effe de eífentia forma,un-

gt

de illis omiífis redditur forma aliquo modo du«

ii r

bia:&quia etiam notabilitez videtur illis detra&tis

(

mutari forma, docuerunt aliqui , effe peccatum

p j

mortale illa inter abiolvendum pratermittere.

TOU

lt inter ceteros Tol. lif, 3. cap. 12.ubi generalie

"U

tet ait,omittere aliquod ex verbis forma effe pec-

! ?z»ittähl*

catum grave , licét non omnia fint neceffaria , &&

fufficiant ad validitatem illa duo : aPfolvo te.

ame

Quaritur 1O0. Àn liceat omittere invocatio: ;

b

g

nem Trinitatis , velaliàs explicare caufam princie

Il

NU

palem? Refp. finep:arjadicio validitatis omitti ;

j j^

Ut diximus in pracedentibus : non debere tamen

Omitti , feu mutari , ne recedatur à communi

j "d

n

confüetudine , ut indicat R eginaldusloc. fu. eit.

A

p

quamvis Scotus dif/. 1. ubi fupra , & Valentia

ontt :

diff. "i. . t, p. 7. dicant , ne quidem veniale eífe,

o P

omittere fine contemptu , videiirque id indicare

S.Th. bic ad 3. cum ait , quód talis appofitio ,

p

al

explicans nimirum cauíam principalem, relinqui-

$

fur

l

uf

Nisuge

"reiculus: 1H.

At

f4.

tur arbitrio facerdotis.

Qui tamen explicari fo-

tutt verb

dine ad validitatem

let, quód potiusloquatur in or

totfttant

Sacramenti , quàm in ordine ad licitum

ufum. Vi-

1ibus aisf

de dictumin mum. Y $ 3-

fatpttom

bus, quz ante & pott

cedum

154

Quaritur Yt. De preci

fo

timam abfolutionis pon

i folent. ? Refpondet

fruncdigim

ffc quidem de effen-

'Toletus cit. s51. 192. none

e

f (in ,l

tia, utexprefsédefinit Trident. f:

[[. cap,e. 3. 198

Triun, lf

fecundam. mo-

verbís : precesautem alia ,qu&

li Cotclig

vem Ecclefra laudabiliter adj

:mgzmmr,

ad forme

Ib d gt

[

d adminiftrationem

e[fentiam non pertinent,me

ceffaria ; pertinere G-

bujus Sacrameuti fint. n

t verüon

smen ad ritum ordinarium ,

& caremonias , qui-

| lal

firatur , ac proinde

büs hoc Sacramentum admini

| Duriy

finecaufa non debere omitti. :

quia vero eiusmo-

|P'ttttios

erit tantuni-

di omiffio non eft in matetia gravi »

« quilin

mmado venialis, üt indicat Sotus in4.

difl,& 4

a mmi 7 dl

fe&. 1..2,

«rt. 8. Lugotame

a de Panit. difp-13.

Lt

iam de veniali ; Dicaft

illo verà

num, 9. dubitatet

DL E

| t?üüxe;udin*el

jJiad.8.de Sacrament

o Ponmit, difps c.

mï lbl Ton.

; & alij

abío»

nuin. 24, Valentia cit in »um prior

farn illarum

luté negant effe venialiter pe

ccamino

(!ü:qlla Vu[gaü*

fuetudinem premite

grecum omi

ffionem , & con

Ui

q

liberam effe.

Illad communiter

W Sitt

tendieas preces

uti 19-

t

adnotant DD. in

brevibus confeffionibus,

fl a

imó & in longiori-

rum, qui fzpe confitentur,

"ii tyre

bus , fimulti (int confitentes ,

pra'flare , formam

Tl

pro-

rzdictam , verba neceffaria continentem s

et l.

n

ferre duntaxat.

Vide Tamburinum 27

s

il

. 1. Sàverb. abfolva nttth I

r

confefl. lib. 3. €. X

Deno-

4

uj

Dianam. q. 3«t. 3. refolat, 97*

& alio$,

rum

MT

D enda fhm

-4n aliqua mutatio in vevbis du

dOrugg

expiitmfö

rüum verborum utilitate , aut 'efficacia , an

hl

f um' ï

conferant aliquem — valorem — omnibus ope-

ribus fatisfa&torijs , ut. exopere operato fatis-

fiat per omniailla, ut elevata per hec . verba,

"I

dicendum erit, cüm agemus de fatista&tione, Pro

L

nuncdicimus , eaomnta verba , licét. neceffaria

at

non fint , laudabiliter tamen adjungi , ut dicit

A

Trident. féff. 15 .cap, 3. in quo duriufculé loqui-

'(MIJM ,

tur Concilium Colonienfe z& Excbiridio fub ti-

T

tulo de Sacramenta Ponitentia , ubi ex Getíone

nniämtiozfu

dicit,. debere retineri brevitatem , & fimplicita-

| ( '*

tem verborum abíolutionis , nec utilem effe il-

ht

lam aliorum verborum, aut. precum addirionem,

n

Qneritur Y2, An liceat quavislinguá profer- 1 95

xcmW

se abfolutionem ? &vefj. nonteferre ad validitae

"d

l

tem , qua linqua proferatur abíolutio, ut conftat

T

ex materia de Sacramentás , in genere in. ordiue

46

tamenad licitum ufum fervandam effe Ecclefize

Wl d

confüetudinem 4 etenim Sotus £» 4. art, 8. cit,

)

T

ait , fibi non videri mortale, fi quis apud nos in

gl

p

linqua vulgari utatur ; mihi tamen ea res dubia

LZUH

fl

j

Ulteriüs quzri folet in. prfenti , an fotmar 96

dxuesz

"

hujus Sacramenti poffit effe conditionalis ? Ve-

rüm ad hoc patet refponfioex dictis de .Sacra-

i

TU

meutisin genere à nwm, 16y.. ubi pto varietate

conditionum & Sacramentorum (nam Sacramen,

&a!l ! |

mgnttml

mentum Matrimonij , quod fequitur naturam

civilis , fpeciale quid habet ex ibidem ditis s.

|

TLM

"]

iJuF

174. ) varie praíens quaftio foluta eft &t decifa ,

,y[

J

ut uiteriori dicuffione non indigeat : quare re-

j

colenda funt , qua ibidem diximus.

D

AR«

«( 156)$e

A

ld

midedi

AsTiIcurus IV.

Ts (

10 Sacta

i Sacramentalis abfolu-

Motifmm

tTtl

tioimpendi Poþ'it al[enti ?

futeutin,

1397

Riplicem hzc controverfia. habet fenfum :

Qautem |

?

rimus ff , an poffit paenitens per litteras

Mi n

confeíus

Sacerdoti abfenti, ab eodem abfente ab-

tantcis

folvi?fécund us,an idem confeffus prafenti,ab eo»

hod

dé abfolvi abfente ? tertips,an per litteras vel nun-

Aptnds

tium confeffus (acerdoti , ab eodem deinde pre-

DI

fenteabífolvi poffit ?

V, p

398 Dicendsumi, Semper invalidum

eífe Sacrae

LU

mentum Ponttentig co

latum abfenti , feu poeni-

t qin

tens praefens faerit c

onfeffus , feuab(ens. Nega-

EM

tivam elit fuiile pro

babilem , docet Cardenas i*

m

Crifi difp. 9. ».119. & ejus

dem (autores videri

i, «

[*)

f.dub. 4.n. 86

ffunt apud Dicaftillo bic 4ifp.

Deciarationibus

Mi

v

erüm hacopinio,ut tefertur in

It

Cardinalium ad Trident. f£ff. 14* €- f.

que docet,

"k cen

licere pet litteras feu per internun

tium con

feffari

"t tmi

abfenti Sacramentaliter confit eri,

& ab eodem ab«

fente abfolutionem obtinere , damnatur i Cle-

Mu

mente VIlL 24 minusut fal/a temeraria.G fcatm

L

dalofa , probibeturque [u

b pasa excommHmoáe

iritua

tionis flatm. incurvenda, fibique veferoata , t

j "k

)

blicis privdti:g;, le»

ng" z. '

deinceps ifla propoftio pu

*f

éliomibus, conczonibus, d congre,äïibu: doceatttr s

T

hi,

etue maquam tanquam aliquo . cafi

(^ prah.al*i'-

5

l

LT

du Sacramentalis abfilmtio cfe,

,Ir7

là defendatur imprimatur,ant ad praxin quovis

Y

modo deducaturs

Probatwr item cenclufio ex

Trident. fcff. t 4.cap. 2. ubi dicitur, qued Chriftus

hoc Sacramentum (ic in(tituerit , »t , q9i pojfe

jj

Baptifiumcrimine aliquo fe contaminaverint an-

te bocTribunal reos ff uoluerit.ut per Sacerdotái

L

feutentiam ab admiffis peocatis liberari po[fint :

ie nl

qui autem folüm ícribit epiftolam, aut mittit

m J

nuntium , non fi(titfe antehoc tribunal , ut vee

Deindeabfo-

TU

niam peccatorum recipiat ; ergó.

"T

lutio eft a&us Judicis ex sarm. 17. proferentis

T

& promulgantis fententiam ab[olutoriam crimi-

d

nis non quolibet figno, fed verbis proprie di&tis

eX s5n. 13 4. nullus autem Iudex promulgat fen»

d

tentiam verbis , nullo alio homine prafente , &

iï llu F[El]l'

alius, quàm pocnitens in hoc judicio effe ne»

j W

quit ; ergo.

Ex bis colliges Y. Pontificem ibi non folümt99

:l[äfW

j D

prohibere, ne facturn liceat,fed etiam, nefactum

teneat ;nam cüm hoc Sacramentum fit ad falutem

T

(j

pl

neceffarium , fi poffet validé , in aliquo cafu pof-

ulW'

fet licité conferri ( quod tamen negat Pontifex )

j

f

"

urgente nimirum extrema neceffitate falutis; nam

ficut leges Ecclefiaftice non obligant cum gravif-

jot?

TL

fimo damno temporali aut periculo vitze, fic mule

té minüs obligare poífent cum grav;ffimo detri-

il

j

T d

mento Ípirituali & periculo eterng damnationis,

j

Colliges 2. INec pofle falvari conftitutionema

j

Pontificis , i dicatur, abfolutionem conferri pof-

JWW

Íe abfenti, . dummodo confeffio in prafentia

u

'ï

j/

praceffit ; nam Paulos V.die11. Julij.anno16o j

j

L

-uSq

Articulus V1,

p

in Congregatione , officij declaravit , particu-

i t Q

Mi n

Iamillam c& nonfolüm fumendam effe copulati-

v5 ( ad cujus falfitatem fufficit falfitas cujuslibet

Qu2 aobisc

la um ex

partis ) fed (ümendam effe diverfive, ita ut abfo»

lutiocollata abfenti ; feu confeffio facta fit Sacer-

hacomm

it, utrdi

doti prafenti, feu abfenti , in nullo cafu liceat , ut

etiam patet ex probatione fecunda conclufionis,

posr p

iitdiet.u

Dices 1. In alijs ludicijs poteft ferri fententia

abfolutoria etiam in abfentem : ergó & in hoc.

RLT

WA p

Kefp. etiam in alijs Judicem fubordinatum inva-

Jidé fetre fententiam , nifi fetvet formam fabfian-

fö*iptummai

(às; mpf

tialem fibi à fopremo Judice praícriptam ; & fi

valetabíolutio in abfentem lata, ideo eft , quia

TW o

in tali externo foro forma non eít femper pre*

TU

Ln & Pom

fcripta , ut fententia im praíentem feratur : in

Sacramentali autem Judicio id nunquam valet,

Wetiyis

EM

quia inhoc Sacerdotes funt Judices Íubord:nati

Chrifto Domino fupremo Judici , qui ficut illis

Mrenie

Paf

dedit poteftatem judicandi , & peenitentes à pee-

catis abfolvendi, ita etiam prafcripfit abiolvendi

tht

o f

formam, qus , ficut ex traditione, & praxt Ec»

cleíiz colligitur , talis eft , ut abífolutio folàm in

MT

*

UuT

pr

aíentem feratur,

Nec confeffionem per litteras

Falsim

202 Dicendum 2.

aut internuntium idoneam effead valorem hujus

&

Saeramenti, etiamfi abíolutio detur praíenti,

Oppofitum damnavit Clemens VlII. & poítea

a

PaulusV,

^ HERI 0. idque rejicinnt Sotus; Va«

lentis, Vafquez , Bonac, Layman, de Lugo apud

i $8 & hoc tefte etiaia Caje-

Dicaftillo 47/p. f.

ftz 2

wns ; viétozia, Ledefma, omaesque Thomi

qül

p

2dn Sacramentum Aab[olutio & c.

158

,ai qui poft Clementis VII. Decretum fcripferunt.

Ratio autcm ff voluntas, & inflitutio Chrifti,

[etopit

s ejit

quz nobis conflattum ex communi fenfu. Eccle-

fiz, tum ex Clementis VIIL declaratione , ex eo-

ET

TT

dem communi confenfa DD.deducta,quam dein-

e, ut vidimus, confirmavit Paulus V. Deinde

filiii

nxulo

probari poteft ex cap. quem panitet. 88. de Pa-

sit. difl. x. ubi dizitur : pracepit Dominus mun-

milntel

&il

dàndis , utoflenderent ova Sacerdotibus, docens,

]

vorporali prafentiá confitenda pececata , mon per

a t

m

, [eriptum manifeflanda, Omittoalias congruen-

]

, tias ; nam fide congruentiis agitur, multz pof-

n

*JQEM

n

fünt pro utraque parte excogitari,

Si quistamen fua peccata. in fcripto transmi-20g

J

r

Ti

fiffet, & poflea praefenti Sacerdoti affirmaret , fe

dejomnibus ijs dolere;'& fe accufare, confeffio, &

t l

abfolutio foret valida, imoó tefte de Rhodes,

j

modóponitens deinde przízns facerdoti ab eo

j lït?l ;

]

petat abfolutionem ab ijs, qu& in epiftola illa ex-

u

; arata erant.

Ratío ef? : quia in tali cafu con-

T l feffio veré fit

prafenti Sacerdoti; per hoc enim

p

,x'

ponitens fatetur,vel confietur przfenti fua pecca-

)9 ta, quedfe accufet ,. vel petat abfolutionem de

peccatisjam anteanotis, Ita plurimi apud:

d

1P"h

de R hodes bic d:ü 2« Qd

ia W

fe&. Z- * Z.

u

f Pw

[ pultü

ulllslw

j

Ia cs

m

g)o

g

(

u !

14

j

ARTI-

j

V

«$ (160) $&

Miionm,

Anricurnus V.

qum fate

ittdor, g

Capettt

Rituah lo

ZAnab[olutiovalidà imper

vinidratio

datur moribundo , qui tantum

li 7;10'4

Mi W/'Fh

dedit [ugna doloris, velfactenda

;5!'2! ntil

Ils petgta

confe[Bonis in ab[entia

confe[Jari] ?

gum;fl IYT

1fficultatem hic pariunt. dicta

art. pr.md.

F W'fmïd'lt

tivá tenent,

Didacus Al-

] ttdgi, 4

D

propter quz nega

Dim I, i

varez,Lovar. Turianus,&

pauci alij apud Dianam

tom., 3. T. 3« refolut. 4«

pracipue ob decretum

Clementis VIII cit. in s.

198. quo damnavit

Cs

abíenti

Sacerdoti : fed 'in

tütu j

confeffionem factam

lm $ la

hoccafu , quo moribundus

dat figna doloris lo

Jm in abíentia confeffarij , co

nfeffio,& (vi actu-

n r

fatio, inquiunt ;

folüm fit in abíentia

Sacerdotis ;

li gdit :

confeffio Sacramentaliter validae

M

ercó illanon eft

titttl Cl

Verüm.

ao

Affirmativa tenenda

eft cum communi , pro

nipund,ge ;

catalogum DD

.congerit Diana €t-

qua integrum

(tillo 7r. 8. de

Sacr amento Penit.

N '

tatus , & Dica

addit, tot efle pro

M

d.

difp.

9. dubit. 6.n.771» qui

ititudo doctiffimo*

hac fententia DD.

utíola mu

TM

rum ita fententium poffi

tobruerepaucorum E

Rnl

thoritatem pro fententia contraria.

Pro hacfen-

*.mmï lg

$. de extramá

, qülaþwh

tentia citatur etiam S.D. opse. 6 f.

Uniiehes ubiait z flameno injirm

s , qui p::ï'.

Isf d

p

"n abfolutio valide iäzpendamr ö"c x 71 6t

untlionem, amifrt notitiam. vel loguelam , ante-

l

quam [acerdos veniret ad eum , "ngat eum Sa-

cerdos , quía intali cafn debet ctiam baptizari ,

C a peccatis abfolvi. Probatur 1, Conclufio ex

i

Rituali Romano à Paulo V. approbato pro ad-

miniftratione Sacramentorum , ubi hzc haben-

f

tur. : 4ud f ipter conitendum , veletiam antes

l(

7

quam incipiat coufiterti, vox (f lo

quela eegrum de-

i

ficiat , nutibus & fignis conetur , quoad fieri pore-

rit , peccata penitentis cegno[cere, quibusmtcun-

gue Uel in genere, velin

[pecte cognitisveletiam

f o

»fa

mf VIM

tendi defiderium feu per [e , féu per alios o-

D]däti!im

Jlenderit . ab[olvendus eft.

Ti

nl

Dices 1, Hoc tituale debere corrigi ,

decep- 466

ji

u

tümque effe colle&orem illius immemore

m De-

,odaml""

creti Clementis Vlif. cui adveríatur, Verüm hoc

"TU

dixerunt aliqui apud Congregationem Cardira-

u

lim $. Inquifitionis Gener

alis ;; niholotninus

Qp

coram Pontfice ab eadetm. con

j

gregatiene decre-.

tum fuit 2.

Detemb. Anspo 1621. Rituale effé

msaserdv

nühm 4

obíervandum , prout jacet , & nihil adver(ari

Decreto Cleme:

itis VIIL imó etiam Pontficem

yarir

relpondiffe oretenus , illud obfervandum efte ,

teltatur Lugo de Peziz. dif, 17. fel. 4.

!GII[DIW(

p

Dices 2. lllud Rituale nonhabere authorita. 4

u

tem aliam , quàm habeant alij quicunque libri ,

,

qui de licentia Pontificis prodeunt.

Verüm ne-

j

"n

T

gandum eft, non habere authoritstem Pontifi-

m

, ciam, fed folüm Do6toris privati,quod Probatgr

[

1, quia Paulus V. in Bulla Rituali przemitti folita

dicit, fe id facere pro fui officij dcbito , quo ut

" ';g.

Pon.

*

u"nrticulus V.

p

162

ut omnia honeflé

Pontifex tenetur providere ,

funer ro

fiant, przcipué,

qua pertinentad Sacramentorum

Indjett n

4 , inquit , religiosé ob.

Dite; j

adminiltrationem , 27 4^

Traditionibus &

SS. PP. De-

iultocafu

fervari Apoffolicis

cretisconflitutos Ti

tus, CF ceremonias pro mofiri

Asconfrte

curare omnino tenemm. :

quz funt

ïïändll cürj

officij debito

rié ver

ba Pontificis quà talis.

. Quia di-

tordidnur,

i

pipp

fe mandáffe

Cit ,

ut rectà & ordinsté ageretur

ifario df

nílio virorum Do

&O-

ib i

Cardinalibus , ut cum €*

rum Rituale conficeretur

.

3. Addir, in Ritualt

lst

batos in Ecclefia ritus.

reperiri rece

ptos & appro

od v

ut impofterum tan

quam Ec-

tonfefürio

4. hortatur omnes,

clefie Romanz filij e

jusdem Ecdefie omnium

W 3li0fum |

ra aut

horitate eonítituto Ri-

Matris & Magilt

0 Quir

tuali in facris func

ionibus utantur , & in re tantí

ïuïuægmti,

momenti , qua Ec

clefia Catholica , & ab ea pro-

Inbg,

lub

inviolaté obfervent.

eriurri

batus ufus flatuit ,

ficut Pius V.

10b

dicit, fe conft

ituere Rituale,

Pf

ificale;

& Miffile :

Cien:ens VIIL ediderunt Pont

PHlpigris

d hzc continent anthoritate

m Pontificiam et-

fe

Unde etiani

H",!bmr, ,

jam juxta Adverl. erg

o & illud.

"ürig Ce

ffe effe , utfacri & finceri

Clemens VIIL ait, nece

(g?ö!nmü] 1

Eccclefie Catholice ritus;

qui inSacramentorum

n

'h

aádminiftratione alijsque E

cclefiafücis fun&ioni-

Ptf

Ecclefiatum cufam

W

l

bus fervari debent abiis , qui

r Mi

Apoltolicz Sedis aut

hotitate prodirent.

At

gerunt,

loqui de illa de-

f

:98 Dices g.

Pontificem foiüm

]i

j ht

l

mifereatur 1 Q ita

aliquis apu

[7]

Ullunu

precatione ;

ibidern

Dicaflillo ezt. zes4. 2

Of. explicat S.D.

an, fl

hanc refpone

éit, Íed Re(pondet bené. Dicaftillo ,

Ll

ionem

" d

adn aäjölutia validé impendatur Cä"c-. 16j

t ho

fionem pro fui refutatione, ut per fecorruat,non

iroento

indigete ; nifi legente illum textum Pontificis.

209

vlipid

Dices 4. In Rituali illo noi eife fermonem dé

A

hollto cafu , fed dealio, nimirum quando zgro-

77 zää

tus corifitendi defiderium per fe, vel peralios o-

:qu |1

flendit coram Sacerdoté , quia ià. verbis relatis

ii

non dicitur , poffe ablolvi, etiamíi abfente con-

( mad

teffario defiderium oltenderit,

Sed contra eff ,

a Doi

quód fic non appareat , quare, vel quando conf«f-

j in M

larius uti debeat teftimonió aliorum , fi illoprae-

u

fente,& vidente figna exliibentur : fi antem figna

u

confeffario tunc nom innotefcant ab egroto , fed

T d

éx aliorum teftimonio , hócque (ufficiat, ut ab-:

jl M

folvat, quare tunc confeffarius debet effe in cubi-

"T

tulozgroti, üt teltimoniüm valeat ?

uupr

Probatur Contlnjio à. e Concil. Àraüf, Là

MA

G

, 5

t4p, 12.ubi fic habetur : /wbiró obmmtefceds ,

10j

protit flatutum efl , Paniteutiata accipere potefd ,

j

gui

Jiveluntatis preteríta icflimonium alisvum ver-

g

bis babeat, aut pra[entis i nitis : quod idem ha«

betur ii Concil. Cárthag. ÍlI. & refertur in cap.

jb

&grotantis, de Con[éc. dif1, 4. Demum S. Leo Papá

u

epi(I. 61, ad Theodor. ait $ qwd , fi aliqua egritu-

j j

&iue ita fuerint agravati, ut , quod panlb anté

;mruW pofcébaut , fub prejentia facerdotis fianificare won

w p

valeant , te[limonia eisfidelium circumflantium

prodeffz debeanf ? M[fhniil, & Pénitentia, l ve.

Ui Ü j

ii

&iliationis beneficium con[equantar.

Ex qurbus

potet, etiàm anti

lr]f

in Ecclefia DEL,

quo tempore ita obfervatum gife

s

;f

M

'?

|

j

j

là

afn

"rticulas V,

4

164.

tu. H

211 Refüat nunc explicandum , quomodo Rituale

Pauh V. non contfarietur Clements VIII, De»

Áeti n

creto ? quod ut oftendant DD. varié interpretane

penitent

tur Ballam Clementis VIII. nam r aliqui dicunt,

Dnitent

hunc Pontificem folàm voluiffe dunnare confef-

t0n fton

fionem Sacramentalem,& abíolutionem inter ab«

jem /

fentes copulatim , quod probant ex formalibus

lisabfes

Bullzcit,in24m.198. Sed hoc mox rejicie-

Tj qui

Tnus.

2. Docenr alij juxta. Decretum. Cle-

Vs quote

mentis VIIL. abfolutionem Sacramentalem fo-

tonfefari

lam,& in fenfu divifo confeffionis Sacramentalis

hyitq

collatam poenitentià Sacerdoteabfente effe illici-

tandus ,

fTpretati

tam, & invalidam , quia Pontifex maximé eam

propofitionem (quó

dabfolutio abfenti, dari pof-

tmug p

fit ) damnare volutt

, de qua fmnaxima erat con.

n D

troveríia : confeffionem autetn

folam,& in fenfu

'tümelja

divifo abíolutionis Sacramentalis factam in ab-

m*Piïa $

fentia Sacerdotis pro cafu extrema neceffitatis ne»

elü"fffpres

ue ut illicitam,neque ut invalida

m damnatá efle

lr ACtper

76.&

3 Clemente VlII'ita Herink dsfp. 3.4.8. 7

* i df

ita declaraffe Clementem VIII. refert. Koímer

ff i

fex ethe(s& fe

bic difp, 3-

4. 22. Verüm Ponti

declaravit ,

ly & debere fumi difjunctivé , non co-

vsïïmamic

ulative, ut videre e(l apud Coninck , quodidem

n e[[]o

lr

Sulij, A4nno

fecit Paulus V. i» Declaratione 14.

m

1607. necdicit, alierutram partem

debere fumi

Til

luiffe comorehendere

copulative , fed folum,íe no

W Q(Qum

tzdictum caíum moribundl.

Und: Vafquez v

s ïlh

i

hmr

de Rlaodes , & alij docent 3. Clementem omnino

D

qua ita fit ablenti

reprobá(fe confeffionem hanc,

N S-'*U:mw

confeíffario , ut coram illo præfente non tenové-

abroxllt!a

tur.

u-umi[g (

À

n abjolutio validi impendarmr AA

b g

tur. Hinc exigunt ad valorem illius , ut in prze-

LU

fentia poenitentis aliquis circum(lanti tefletur ,

Ed

ponitentem petiiffe confeffarium , vel. dediffe

quidicue:

Panitentiz figna, qualiter confeffio , inquiunt ,

j al

non fitomnino in abíentia, fed quafi per inter-

minttd

pretem (' non per internuntium , qualis effet te-

u

ftis abfens ) in prafentia penitentis, & confeffa-

p nj

rj : quare negat de Rhodes, neceffarium effe ,

um

J

,

ut , quottescunque fit confeffio per interpcetem ,

"EL

confeffarius audiat poenitentem cum interprete

:'Aa'.mll[if

loqui : quodetiam cenfirmat Dicaítillo mox ci-

du

tandus , dicitdue hanc effe communem in-

yjit

terpretationem.

Ex eadem fere ratione Cla-

u

rífimus P. Mezger 7ra&, 18, difl.4O. art.

«

6. $. 2. exilimat, probabiliüs non fufficere te-

TO2

ftem mediatum, qui non ab &groto, fedabaliis

ii

accepit, zgrotum doluiffe : quia talis teflis non

fiust

e(tinterpres doloris,& intentionis confitendi,cüm

qiit

non acceperit fignificationem doloris à poeniten-

h

te ; abfentis enim teítimonium , inquit , non eft

i

confeffio per interpretem ; fed per internuntium.

dÀ

gI(W

4« demum docet Dica(lillo £7. 8. difp. 9. dub. 8.

'ä ] nünw

& Salmantic. b;c cap. 8. puac. 7. valere etiam

W

confeffionem , licet fíolüm adfit. teftis mediatus ,

Ws j

vel teftimonium accipiat confeffariusin abfentia

T d

ponitentis; adhucenim confeffio illa fit sliquo

modo ceram confeffario

L

d

3

nam Clementis VIII.

AE

cafus prc hibitus eft, quando poenitens vult per

n []

litteras;feu internuntium confeffario abfenti pec-

"

u

cata Sacramentaliter confiteri, & abeodem abfen-

te abío!utionem obtinere,in quo cafu con£cffio ex

"14

voluntate confitentis;feu poenitentis fic' glïfgnti, &

"

E

4trticulus F.

h

t66

fotibud

ntate

tähquä abfenti, Unde nec reipía, nec ex volu

etdis,

con&tentisconfeffio, vel proxime, vel radicalitet

Venitenti

feu remot&,aut inchoativé ordinata eft. ad confef-

lii

farium excepturum prafentis confeffionem : e-

Dittyd

contta in noítrocafu, feu redeat ille cum confef-

d ipmur

fario; qui illum vocavit, feu non redeat , femper

lrtur,

dat teítimoniam talis, quód agrotus voluerit

lterre

confeffarium haberelegitimé ; adeóque prafen-

oluntatis,ut uppoe

tim nf

tem, & quód hujus legitima v

iffat, t

nimus , dederitfigna, atque adeb, quód habuerit

æcpey D

animum confitendi ; quz notitia adhuc períeve-

rat in confeffario , quando adeíl coram zgrota

juliofn

fenfibus deftituto,, & illius prafentiz caufa fal-

tntig, |

Mta IQ

tem remora fuit egrotus , dum vocavit confeffa-

DUNTE

rium , velfigna dedit declarativa voluntatis con-

Wi ahqug

fitendi , & adhuc cenfetur per intermedia pradi»

r Nlhilon

&a efTe caufa iflus notitie, atque adeo, illa mani-

feflatio doloris procedit remoté à Peenitente , &

mf

ii

coníumatur in prefentia poenitentis exiftentis

cum confeffario, & confequenter fit aliquo mo-

Pr pecef

Wlerhiby

do.confeffio coram confeffzrio : nihilautem re-

ementing prolibitionis , ut

Mi

peritur tale in cafu Cl

Accedit Perez diff. 2. ". 22-

Al non »

patet confideranti.

i Jtdu (

& meus quondam Colendi

ffimus Profeffor, qui

m

docent, hanc voluntariam prafentationem , quà

nimirum poenitens vult fe fitere coram confefla-

Vil

Vi fdo

rio , habere rationem confelfionis Sacramentalis

üm bac praíenta-

W. m

fatiz in prafentia confeffarij, «

tione fateatur fe reum , vel cen

feaur petere ab

[ïnübü;de[

!ath

folutionem. — Ka probabiliter illi.

poffit

312 | Difücultasadhuc eft utrüm abfolvi

motts

"[CF Flgx

—

4n abfolutiowalide impendaturcie. — 167 .

lum

moribudus jam fenfibus deftitutus, quando nullus

Lrdict

e(t teftis , qui poffit dicere , eum antea fignum

Lal

Ponitentiz dediffe , aut confeffionem petiiffe ?

hinc

at :

m i

Dicendum a, Si posnitens nullum omninó213

q, It

det fignum externum confeffionis , invalidé ab-

y w

folvitur.

Ratio efl : quia tale fignum eft effen-

tialiter requifitum ad abíolutionem ; confeffio

iue PW

enim fenfbilis eft]pars hujus Sacramenti : neque

TU

T

fufficit , talem habere attritionem internam , nifi

ecper externam accufationem fiat fenfibilis in

u

um

judicio fenfibili , quale eft Sacramentum Poeni-

tentiaz.

(onfirmatur : quia CC. & PP. ciz. in

; aii :

j «

8m.310. femper requirunt. teftimonium alio-

m

rum , ut abfolvatur infirmus, qui per fenon po-

teft aliquod fenfibile fignum exhibere.

af

TT

Nihilominus moribundus fenfibus deftitutusz x 4

faltem fub conditione abfolvi poteít (confequen-

mi[gnflei

T

tet debet , ex legefaltem charitatis , ob graviffi-

j

mam neceffitatem proximi yetiam(i non exhibeat,

vel exhibuerit ulla figna confeffionis , nifi dubia,

hu^

n d

Ratío eff : quia quoties adeft materia dubia ,

dum non poteft haberi certa, poreft abfolvi ma-

,;g,;,:r.üj

ribundus fub conditione ; ineo enim eventu du-

;ELTOII upï

bio nulla fit injuríia Sacramento, & moribundo

ym

duf

naíci poteft magnum bonum , nempe falus eter-

lm (GM

u

pma : fed quotiesadfunt figna , qu& ; licét non

certà, tamen fub dubio fignificant in moribundo

u

1

fenfibus deftituto confeffionem, adeft materia du-

.

Pctch

bia ; ergó.

i

Inter (ignaautem , qu& fufficiant , ut confef-a1 g

D

farius

p

Artiäulw F.

Af»'l

168

farius prudentet judicet , eum forté anitho confef.

bia confe

fionis( nam figna debent effe per ordinem ad re»

quod con

cipiendam abfolutionem , aliàs non haberent ra-

( quid vi

tionem fi2ni de iciaccufatione ) figna illa edidi(s

Yoluntati

fe , numerat Cardenas fequentia. 1. motum la.

tefcent

Confeffio

biorum, quafi vellet loqut. 2. iteratos gemitus. 3,

crebram refpirationem curn. quadam anxtetate.

tiam pri

4 fi confeflarius clará voce fignum petat , v.g. ut

Ánem ,

fibi manum premat, vel oculos elevet , licét aeger

itoptr.

nonexe juatur, . fiaftantes teftentur , pauló an«

p t

teedita ejusmodi fignaab illo &c.. licét enim du-

[

bium fit , an ea figna proced.nt àcontritione, an

ionem !

verüabanguftia morbi , adhuc manet , quód fint

Münc[

materia dubia,feu quód fint forté confeffio.Ovod

5 du

verum elt , licét ea figna dentur ab eo , qui ina-

Mltig

pinstó lethaliter fuit vulneratus , utin duello , vel

Tntrition

etiam in domo meretricis &c.

mS'Eafi |

a16 . Imóinpraxipoffe & debere abfolvi moribun-

MP

dum fab conditione in extrema illa neceffitate;

e?(Pnïmeu(

etiam nullo habito alio figno ; quàm quéd ualis

li5 t

probe,& Chrifliané. vixerit , aut confeffionem

D f") E

frequentárit,docentapud Salmantic. hi c.8.pune.

Vtttip j

4. 9. 153 viginti fex DD. qui adhuc plures pro

M t

fecitant , quia dehomine talt pret

umi potelt, aut

UT

prudenter dubitari, eumin tali periculo conftitue

tum non folüm a&u interno confeffionem defide-

W n!u

Y

táffe, fed etiam externo,& fenfibili actu jllud de«

fiderium expreffiffe ; quod fufficit pro abíolutio-

ne conditionaté impendenda in tam extrema nee

ceffirate..— Neque omnino in talicafu deficit om-

ne fignum , veldeficiunt teíles pro prudenter du-

ia

—

"n abfolutio valid? impendatur &c,. 169

f qu

bia confeffione externa illius moribundi, eoipío

ml

quod conilet externe : talem chriftiané vixiile,

du

( quód videtur effe fignurm faltem dubiü doloris &

TT

voluntatis confitendi in tanta neceffitate ) vel quod

mour

teftificentur , illum probé & chriftiané vixiffe,aut

gemllui,;

Confeffionem frequentáffe ; (ic enim teftificantur

| at

etiam prudenter dubiam externam illius confzf-

at Vil

fionem ,eo vel maximé, quód huiusmodi fideles

ditat

in eo periculo conftitui, fi vel per modicum tem-

m

pus fui compotes funt , noníolüm a&tu in-

T

terno , fed etiam fenfibili & externo , velconfef-

ii

fionem pofcant, vel(íigna panitentiz edant.

; quää"l'

Monet veró Cardenas , utin. ejusmodi cafi-2 ,

f Qd

bus dubiis,fi fieri poteft, & tempus patiatur,Con-

: quiiiü'

feffatius coram moribundo voce altiori actum

dl

contritionis repetat , ut fi forte compos fit ratio-

nis, ea figna , ut refpirationem , gemitum &c. re-

imr

ferat ad contritionem & defiderium . confeffionis

exprimendum ; quo pofito licet Confeffarius due

Tb

bius maneat , an id fignum externum Confeffio«

s

nis fit, adhuc abfolvat fubconditione ; pruden-

um

terenim judicamus dehominefideli , quód in

,Flulö lg

tam gravi neceffitate forte figna illa edat animo

Conteffionis.

Reliqua , que de abfolutio-

ja

ne moribundi in hoc Tract. agi folent,

nem di"ï'

infra de integritate confeffionis

j

tractabimus,

us

;X[[emü D

eN

o

f

L

j

Dis-

j

l y

«e3 (170) $e

d

p

ft0t4.

Disrurario Vl.-

fuficere a

Drbatwr.

De dolore ad Sacramen-

llg it niy

filatem y

tum Penitentie requz' T10.

DEuin

Qrtt do

&18

Ixitnus z. t 14.materiam proximam Pe-

qun ff

nitentiz effe contritionem , Confeffionem

& fatisfadtionem ,. de quibus nunc, poftquam de

nim R((po:

forma huius Sacramenti egimus 4 num. 133«

f'more

Porró de dolote ; pra-

fuo ordineagendum eft.

fuse diximus,

Ti med

ut pertinet ad vir

tutem poenicemiæ,

« 1. $

ub egimus de poenitentia , ut Vir

tus eft à »um.

idurtg

34j.qux omnia nunc fupponenda

Íunt ut agamus

itentiam, quas

lnt nj

de iis, que proprié fpectant ad poen

Qttnda

tenus Sacramentum eít, feu de dolore; prout

W ].

componit Sacramentum iftud

, cuius eftparsà

Tttte E

Chriíto elevata , ut gratiam producat ex. opsre

Tiden,

0?6!3!04

u .iUllifig;

Uij

J AnTIcurus L

L las

p;t Bipli[;

.fïn Anritio fit fufcietts

MT

Wt

difpofitio ad juffificationem extra

: Witej

Sacrameutau €

M

^A Ttritionem hic fumimus pro contritione

à19

tione

imperfecla , prout dilüncla à contri

pe

í0

"n attritio fit fufficiens difpofitio &e,

t7

perfe&a,& prout eam definivimus deZirtute pani-

)

teutia num.442. Videtur autem hic dolor non

futfigere ad juítificationem extra. Sacramentum,

Probatur primo ex facris litteris, nam qsi non di-

[

ligit mauet in morte, Xoaug, 3. 4, (* qui cha-

ritatem non habet , nibil efl. 1. Corintb, 13.c&

ij

DEnusinveniri non poteft , nifi ab eo, qui eum

quarít toto corde, Deut. 4. ergo attritio nun-

yimumt

vt

quam fufficit , nifi fimuladft dileclio DEI. ;Ve«

a

rüm Kefpondetur, Joannem folüm loqui de cafu &

v

T

tempore, quando DEus formaliter diligendus eft,

feu cum urget preceptum , vel defetus eft alte«

p

[4 dlfimlï

rius medii ad falutem. SicEfparza 4. 89,4rt. 9,

4d 1. S. Paulus i:ifelligitur, quód cztera , qu&

dim

(

àcharitate diftinquuntur , & ipfa charitas. non

funt , nihil fint tunc, quando non. conducunt ad

m 9

") P)'O»'

obtinendam charitatem , quod & nos concedi-

inus

Locus Deuter.. intelligendus eft de ug-

j

ienthEum extta Sacramentum, — Secundó ex

um

Trident. feff. 6. c. 6. dicente nondumjbaptizatos

ad juftificationem difponi , dum DEum tanquam

omnisjuflitie fontem; diligere incipiunt; & dein-

Ü

de fubjungit : de illis , qui ju(tificantur ( fcilicet

per Baptifmum ) acpropterea moventur advet-

[us peccata perodium aliquod , hoc eft, eam poe-

i

nitentiam , quam ante Baptifmum agi oportet 5

"

fed poenitentia, qua agitur in Sacramento , eft ea-

dem; ergó. Refp. etiam attritionem poffe vecari

inceptionem charitaus , cüm animum preparet

conffll

jf

ad

:oum"a

"rticnlus

,j

hn atl

172

Quini

ad eam percipiendam accedente Sacramento ut ex-

vitcreatut.

preffe docet "Trident, czr.

voluntas

24iO JTértio ex PP. Augult. & D, Th. qui apud Ef-

(TeatUram

parzam cir, exprefsé dicunt , quód ipoenitentiam

n2 faciat, nifi amor DEI, & odium peccati &c.

Áido prio

n0npote

Verüm loquuntur vel de poenitentia juftificante

extra Sacramentum ; vel de Charitate, ut abflra-

tfeatüram

hit à perfectá, & imperfectá , inchoatá, & coníu-

277

ma Hlfl d

matá , reductivé & formaliter tali , cüm ipfe Àu-

ll[ïf y (

gu&. tr, 9. in foaunem. doceat ; deteftationem

lionemdi

PCCCR[OFUH] ob metum "pcenarum introducere

It quis

charitatem ,. utique difpofitive : quandó aurem

S, Damafc. di/l. 7.4. 3. art. 3. ad q. que[Hounc.

plüs quäm

Ditey;

prima dicit , Confeffi

onem non valere fine chari-

.]Ulhtiü[:'o

tate , quz eft principium mereudi , intelligendus

eft,vel de confeffione non Sacramentali , vel fi

m fufïïc

Qu ic t

fermo eftdeconfeifione. facramentali , loquitut

de charitate habituali(de qua . etiam multi alit

Wnon p

textus intelligi poffunt, quod fine dile&tione ha-

Cnril 1

[ionem, (

bituali ju(tificatio obtineri nequeat ) qua fine du-

htl p

bio eft principium merendi juílificationem , de

juo in Zra&. degratia.

iif

221

f i

uartó Contritio perfe&ta eft medium neceffa-

rium ad falutem ; ergo fine ea non poteít obtineri

00 (ica

Ontitr.

juftificatio , atqui in Sacramento poenitentiz ob-

frtam ,

tinetur juftificatio ; ergóadSacramentum ponnie

tentiz requiritur contritio. &efp. contritionem

f Cor

ihm d

perfeélam effe medium neceffarium ad noftram fa-

Jutem ex fuppofitione , quód non poffit quis fuci-

r

pere Sacramentum peenitentiz , nonitem ex füp»

pofitione , quöfd illud poffit fuícipere.

Qlintö

L

9

n attritio fit fuffictens dtfpoþ'tia Qv 175

iroenlout

Quinto : qui femel peccavit mortaliter ; ama 222

vitcreaturam plus,quàm DEum , ergó donec ejus

voluntas ita mutetur; ut diligat DEum plus quàm

qiai

äyæniten:wr.

creaturam , manet femper moraliter in eodem af-

ipran

fe&u priori; ergó manet incapax gratiz , quia

non poteít juftificari , qui moraliter plus.diligit

u

it u

creaturam , quàm creatorem.

Refp. diflinguo

od

confequens : peccator femper manetinaffe&tu pri«

ori, nifi diligat DEum, velaQtualiter,vel habitua-

dul

Adra-

EUA

liter , cozcedo , tantüm actualiter , 2ego.

ial

tionem dico, quód in Sacramento poenitentiz pof-

fit quis juftificari, licét priüs non diligat Deum

unio t

plüs quàm creaturam antecedenter dilexerat.

4, wfw,'lv',i

vl

Dicendum«cum communi Theologorum, ad223

juftificationem inSacramento poenitentiz obtinen-

gv

dam fufficere attritionem,

Ett communis, eám-

qdi, v

j h

que hoc tempore exilti mat Suarius adeó certam

ut non poffit abs errore negari.

Prob. primó ex

"TL

Concil. Trid, ubi, poftquam detcripfiffet attri-

d

tionem , de ca itafubjungit : qpamvis fime Sacrae

Huzüned?'

mento pænitentiæ pe j?: perducere peecatorem ad

n

jnfificationem nequeat , tamen eum ad DEIgra-

Hiam in Sacramento impetrandam di[pouit. Ex

g

quo ficargumentor: Concilium in hocloco, vel

" d

loquitur de difpofitione proxima ad impetrandam

j "

gratiam, vel de remotota ?

fi de remota;

j

ergo Concilium Trident, fentit, attritionem non

:aumfmlfm

aliter difponere in Sacramento ponitentiz ad

jltit

gratiam,quàm difponat extraSacramentum , quia

d

etiam extra Sacramentum remoté ad illam diípo-

d

nit , cüm difponat hominemadcontritionem pet-

)

]

Qniui

e&ta,:þ

m

"m

M

Articulus L.

"

ater hom

fectam , qu&eft proxi

ma difpofitio ad veniami

CoRtrifioh

peccatorum obrinendam : Concilium autem fentit

elie Sattat

aliter difponere attritionem ad gratiam in , quàmi

tonlumma

extra Sacramentum , ut patetex ipfis verbis ; fi

& confur

enim vetba bené perpendantur, tunc id, quod pe£

Q qudí

eanegat atttitioni extta Sacramentum , concedit

illi intra Sactamentum. — Si érgo loquitur dedi«

um fnirit

fenitentiz

ípofitione proxirna ad impetraudam veniam pec-

V pimum

catorum eamque, negat attritioni extraSacrameri-

pf fe

tum j ergó ipfa e(t fufficiens dolor in Sacramento

quando Con*

qui d

peenitentie. — Cosfirmatur prim:

Vattentur

cilium Trident. dócet , Conttitionem p

erfectari

Bità r

extta Sacramentum hominem D£o teconciliaré

üdisefef

loquitur de eà tanquam immediatt réconciliativag

hominis ; ergo fimilitet , quando deinde de attri-

À

tione docet , quód eain Sacramento difponat ho«

ininem ad impetrandam gratiam

?

loquitur de ed

Confirmatur z

tanquam irnmiediaté di(pofita.

Ál ij

eund? : quando Concilium negát , attritionem ex*

tra Sacramentum perduc

ere hominem ad juflifi?

litr4

cationem , id intelligendum e

Ít de perduäitme

proxisa , quia remote hominem extrá Sacrametis

Ul

tum adeam perducit,ergo quandoConicilium cort-

cedit attritioni, quód in Sacrarnento ad gratiami

Qmf

difponat, id intelugendum erit de difpofitione

tmmag*"m;

N )M ä]

*

proxima.

Probatur fécundo : quia

( artritio fe folanoü

fittiione

24

€

fe

"if

ffet fufficiens difpofitio ad juftificationem ;

ptaterea requireretur contritio, fequeretur, quàt

o m

Sacramentum paniteritiz non effet Sactamenrurt

;

giortuorum , Íed. vivorum , quia fempet fi

Ppe

neret

p

«dn attritio j:'t/hjiriem a':i[vaftia . 17f

netet hominem juftificatum per antecedentem

) du

TT

contritionem.

Nlec fufficit dicere , ibi adhuc

ami uqm

elíe Sacramentum mortuorum , quia per illud

confummatur effe&us vivificationis, Contra enim

lii

ii

eft ;confumari effedlum vivificationis vel fignifi

cat , quód fine Sacramento homo non habeat vi«

im, u

tam fpiritualem , vel quod votum Sacrament

uquilur [1]

penitentiz in contritione inclufum perficiatur,

TO

nouctimd

Si primum ; fequitur , quód contritio charitate

|tne

perfecta fe fola non juftificet extraSacramentum

quod eft contra Tridentinum ; fi fecundüm, Sa«

m

cramentum Poenitentie hominem folüm deobli-

T

gabità confeffione facienda ; quod patetex priüs

T

ml

dictis,effe fal(um.

at

AnTicurLus ll,

i

pl

"n attritiojuffificans cum

ttiwonlsz

j

Sacramento debeat putari e[fe

j

j

Contritio ?

j

g

yti

Uzílio eftt, an quis invalidé confiteretutaa g

g

cum fola attritione cogaita ut tali ? aliqui

U

enimaffirmant, fimpliciterin re fufficere attritio-

| d[fpü

Jb

nem , fed à poenitente femper exigi conatum ad

DL

fjit

contritionem perfectam & a&tuale judicium,hanc

[

feelicuiffe, — Suarez veró affirmat (olüm proari-

(

-rg[llh

:

culo mottis: alii etiam pro articulo mortis fimpli«

ii

citer negant,

n

-

y

'Dinä

j

"T

pf,w

Mrticulus, 1,

22

Dicendum 1. ad valorem Sacramenti non re«

lt articulc;

quiri attririonem, qua putetur contrino, fed fu£-

dem Sacra

ficerecognitam & putatam attritionem extraare

ticulsmo

ticulum mortis.

Prob. primo ; quiafufcepturus

ü. Sidk

Sacramentum non tenetur cum majori difpofitio-

( indubi

ne accedere , quà m in re ipfa fufficit ; fed in re ipa

(itüy &

fufficitattritio : ergó non requiritur coniritio pu

futc(altem

tata, min. patet ex nut. 225 major,. probatu

wrün hoc

quia in primis illa exiftimatio nihil conducitin ot*

lum m

dine ad effeclum Sacramenti , neque etiam in of*

p ex

dine ad non incurrendum novum peccatum: non

propolt

H

imum 5 quia fiin re ipfa foret neceffaria perfee

torfereng

à

a conttitio , nihil faceret exiftimatio, ficut quia

itior, ]

extra Sacramentum requiritur perfeta contritio

mtum 60,1

ad juftificationem , nihil ad eam juvat hominem

z cont

exiltimatio , quód perfe&tam contritionem elicu-

tsdem d

erit.

Item quia aliquis doloreít neceffarius ad

htl ro

effc&hum hujus Sacramenti obtinendum , nihil ju-

'tne

vat accedentem exi(timatio , quód dolorem elicu-

DT

erit , fiin re ipía nonelicuit, ergo, non etiam fe-

Oquirm

cundüm , quia fi requiritur illa exiftimatio feubo-

na Gides ad non ineurrendum peccatum ; deberet

Wi

Vitmdg

effe pofitum aliquod preceptum de contritione

elicienda, adhoc, ut Sacramentum poenitentiz

Wtdum d

poflet digne fufcipi,nullum autem tale praceptum

dilcümm

ofitum eft , ut fatis colligitur ex]dictis , ergo.

Setundó: Áttritio etiam cognita ut talis eft dolot

TP

C?lp'l[g u

de peccatocommiffo conceptus ex metu gehenna,

MY

fedtalisdolor f"utïicit ex Trid. cit. p zum. 125

Srgo.

m

mlüi POI*

a2 Dicendum (ecundó , idem e'fl'e de confeffio

*

n

Uif

L

Yetti n

"n attritio jnfiificans cc,

177

MUU [Cd.'

in articulo mortis. — Rarzo eff eadem quia

ea-

TC

dem Sacramenti conflitutiva funt femper, nec ar-

ticulus mortis poteftimutare naturam Sacramen-

udlifigz

pridipo

U.O Sidicas, ibialiquem obligari aihibere me-

dia indubitata : contritio autem eít certó foff-

j feinti

Ciens , G atiritiofolüm incerto ; ergó obligatur

t onlr

i ym*ai

tunc faltem adhibere conacumad . contritionem ;

verüm hoc argumentum probat , etiam extra ar-

9tdudtu

j n

ticulum mortis talem conatum debere adhiberi

ut patet ex Bulla Innocent. XI. damnantis hanc

at

propofitionem: »o» eff illicitumin Sacrameatis

eefuri f

T

conferendis [eqni opinionem probabilem ,relitla

£utiore. Hinc poft Conc. Trid. faltem moraliter

uh ct

certum e(lnon requiriad valoré Sacramenti pani«

vt o

tentiz contritionem perfectam,cüm oppofitum ex

li cL'"j

ejusdem definitione conftet;& hoc prslertim infi-

od

ftendo propofitioni damnate , quódin admini-

"T

ftratione Sacramentorum relictá fententiá tutiore

jnatt

poffimus uti fententia minüs tutá,

!nnnmmle

Loquimurautem bicpraciséde obligatione ,22

lima(xo(guii

quam quis habet etiam in articulo mortis circa

um

Dd

X

fuícipiendum Sacramentum Poenitentiz , & eli«

T d

ciendum dolorem in ordinead fufcipiendum hoc

"d

Sacramentum ; non veró de oblieatione eliciendi

»[gplm?['

dile&tionem DELfeu contritionem perfectam,,

jds &

faltem in articulo mortis , que proveniat ex alio

d

:[Aui

capite , ut quidam docent , nimirum ut quis fe-

Trid

curiorem reddat fuam falutem etiam peractajam

j m

confeffiene valida cum fola attritione: quia fir-

miüs poteftquis judicare de fecuritate valoris a-

l al

étus à feipío eliciti , quàm de fecuritate valoris

b d

P-

AArticulus 11.

h

178

t b

Bapti

fmi & tum Otrdinationis , tum ]urisdi&ioxïïä

in abfolvente : ergo poft abfolutionem acceptam

& Dretire

14 Contt

adhuc retta

t firmius feu fecurius medium , nem-

e a&tuscharitatis, quo quis fecuriorem

reddat

i conttit]o

i? |

Íuam lalutem eternam ; homini autem non cer-

ILEUTY

to fuz falutis, maximé inarticulo mottis , ex quo

pendet falus zterna , vi

detur ineffe obligatio in re

Attüionem

t qis

tanti momenti non ne

gligendi medium fecurius.

ContvA hoc obiici potefL, hinc feq

ui ,talem fem-

liniglg

As

ld

teneri ad contritionem , etiam poftquam íz-

p

contritus eft , faltem durante periculo mort

i$,

L TT

&

uia etiam poft pr

imum actum contritionis,

fllm d

dhuc manet incettusde (ua ju»

|

m!"opmi]i J

quoscunque alios a

ftificatione.

fs h

, ideo folüm aliquem te*

Vs

23

o óed rejþanderi pateff

um ad contritio-

at

neti poft fufceptum Sacrament

& fupereít me-

[

*

nem , quia a

dhuc eft incertus ;

dium fecurius faltem quoa

d nos : at fecundus

, Adlltremün

dium certius & fit»

a&tus contritionis non eft me

MT

use(t cum recta

u

mius , feu fecurius, fi primus elicit

$i dicas : ergo

" Rffþc

attentione »

& intentione animi,

nJrM ; QUm 6

an hoc feceris circa primum ,

faltem , (1 dubites ,

Milm

habebisobligationem. ad fecundu

m.

Refpon-

Al

QHH[]"

u

ia fic fupereft

i

det Cardenas concedendo totum,

lmallter

nde

!

uncDD.docen-

"ls

medium firmius. Caterüm no

tes nec in articulo mortis effe o

bligationem ad eli*

d

llt&]

Íccurius reddatur

ciendam contritionem , ut. €ó

"l

falus morientis: eó quóó ho

mo nontenea

tur ope*

Jiter poffibili d*

rari nifi modo humano , & mor.

deóque . cüm «

eritudo n:eraphyfic

a lit homint

lis , qua po

moraliter impoffibilis fuffiait mora

I

p

A

du attritiotuflificani Cc,

179

n 'Trident. habetur perattritionem cum Sácramerie

ag

to. Pratérea non minüs eít metaphyficé incer -

jum t

tum, an contritio ; quam quis putat fe habere , fi£

m

véra contritio , quam utrüm áttritio fit fufficiens

em notid

difpofitio? — lItrüm autem ex lege charitatis di-

ytis, m

vinz adfit obligatio in atticulo mortis eliciendi

ipatio t

conttitionem rurfus controvértunt DD... Sed u

m fud

ut fit, quia licét praeceptum contritionis pra

at

illo atticulo obliget , non tamien obligat ad illam

oüquam I?'

ex viinfticutionis Sacramenti ;ut per. eam id fit

validum in articuloillo; fedíi obligat ; obli-

colomott

pionh

gatad illum eliciendam independenter à Sácra«

tmentopto aliquo tempere illids arcicülisunde pofs

T

fet infirmus habere attritiosem , & cum illa fuf-

4iqu

CipereSacrarnentum,ac poft fufceptum Sacramen«

' gonlflll»*

tum elicere contritionem perfedtam , ut dictum

eft,

.

i qd

Adextremüm 444rés,jdoiodo aliquis dicátura j &

"n

"

[j

in Sacramento Poeaiteritiz ex attrito fieri conrti-

tus: Refp.cüm homo lioc Sacramentüm valide

j

[uftipit , eum fieti exatttito contritum non for-

PI

i

malitet ( hoc énim fieci nequit ) fed equivalenter

N

ïpou

quoad effectum juítificationis per fe intentum ,

Lz[ït i

f

vel habitualiter ( üc alii loquuntur ) quia homini

0c Sacramentuin dat habitum charitátis , cuius

m

j

a&tus eft dile&tio, & perfe&ta contritio : uride facit

V

leminem ex attfito. coutritum radicaliter;

j

[

feü in radice.

cengg[llf

«

ufflbu

1

T

qhi 1

qL'l

in

Áà-

!

«59) I8o£( St»

h adduuï

AnTICuLUS

!.

Tiliili [

Wil 6. l

ds Nex

ualis attrítio requiratur

Wi i d

zd Sacramentum boc fuþþ -

l

qui hiin

| tdm do

endum?

1tmen (

lm do

133

Icendmm . primb,trequiri non folüm ad e£2

titm,

J fe&tum attritionem formalem, feu , quafit

It q

dolor formalis, & expreffus, fedetiam ad valorem

Sacramenti Peenitentiz , adeóque virtualem non

Qu ut (

j5 o

fufficere. Contrariam. fententiam , qu& adícri-

-

utiqy

bitur Sylvio verbo cozfzffi

o,vocatSuarez difp. 40.

| Wngs,

fet. I.temerariam , imo

damnatam à Trid. feff,

Wüdeh

6.c. 7. Ó 14, ubiad remiffionem peccati requi-

D

rit proprium dolorem pcenitentis etiam cum 3a»

DT

cramento ; & feff, 14. c. 4. dicit ; contritionem

in communi effe animi dolorem ac deteftationem

:bihqug [

ramenti , dixerat

|

LURU

peccati , hancque effe partem Sac

€, pnori ,que utiquenon virtua

lem, fed formae "i

lem dolorem íonant , faltem fi

roprié loquamur;

N

j

| * Q

debemus autem in proprio fenfu intelligere Con-

Confirmmas

L

cil, & PP.quando pofiunt , ergo.

:4r ;( quia definitio illa non poteü i

ntelligi | "g

de alio, nifi de vero & formali dolore ,

primö

| Mw 10

| r

uia Concil. Trid. ibi nonloquitur de alio dolore

üigg

)

l

cut nori loquitur :n ülla feff.de a

lia conteffione, .

fatisfactione , aut forma Sacramentali, quà

mvera P

& formali.

Secuudo ilum dolorem

definit | i

pj* n

Coacil. quem habuerunt Sancti , quorum exe

p

E nalis attritio vequiratur c'w. '

181

pla adducit pauló pof? ,ut eft David P/al. go.

r

Tibi foli peccaui. & malum coram te fzci, — ltem

Pfal. 6. laboravi in gemitu meo, Praterea Eze-

/]

jl

chias Rex Z/zie 88.. recogitabo tibi omnes anuos

meos in amaritudiue anima mea : íedcertum eít,

Á

quód hi in diQis atibus habuerint verum & for-

malem dolorem depeccatis:ergo. — Deinde AA.

fi tamen. defa&to aliqui funt , conflituunt vir-

lind

tualem dolorem in voluntate fufcipiendi Sacra-

mentum, hzcautem voluntas non eít tam poeni-

ml

Adulit

tentia , quàm intentio fuícipiendi Sacramentum

yulen t

quaz, ut dixi de Sacramentisin genere num. x $8.

& 230. poteít effe virtualis aut habitualis , &

w

T

requiritur etiam ad lepitimé fufcipienda illa Sa-

cramenta, ad qua fufcipiendanon neceffarió pre-

mitti debet dolor,

"d

Et huic fententiz de facramentali confeffione

r a*

3.

mortalium peccatorum faltem po(t Trident. vix

g

j

abaliquo docetur contrarium,

Ad facramenta-

j,üiti

lem veró confeffionem folorum venialium putat

Tamb. in Aerbod. Confef. l.. 1. c. 3. probabile

jj

effe ; non requiri dolorem, nifi virtualem, ac pro

d

Íe citat quosdam alios, eo quódConcil. requirens

ingW

dolorem formalem , fufficienter explicetur de Sa-

aj*

cramentali confeffione mortalium. Verüm con-

L

clu(io noítra cum commwuni extendenda eft etiam

"T

f

adconfeffionem venialinm , quia in utraqueagi-

aind ,

tut de Sacramento conferendo , & conítituendo

;nlth

per certas partes eífentiales ? Concil, quoque lo-

ij

kggnt

quitur univerfaliter , affignando partes huius Sa-

4

eramenti, necin hoc diftinguit inter confeifionem

more

ïl

mj

iSz

"Articulus — HH.

?

(mntu

mortalium , nec venialium , nec uni alias partes

effentiales, quàm alteri affiznat. Praícindo au«

, quà

conítit

tem hic, an dolor reípectu venialium , etiam qu&

ET

fubuciuntur clavibus , debeat efíe univerfalis: hu-

Autho«

| m :

j?s enim tes

olutio ex art. féq. patebit.

tes citati apud Tamb.. laboraot tfalfó fapg

»ofit) 3

| PUfl[iVi "

um

aimirüm dolorem effetantüm partem integralem

atque adeo fine qua tota eílentia Sacramenti con-

iity

blbee

fitit ; quodtamen negavimus 1. sA7. 108.Et

Vlmilit

hac docrina adhuc clarius patet. infiftendo illi

b n

fententiz.quód efficax dolor virtualis effe non pof-

tiltem

fit ine dolore formali, dum peccata memoria oc.

Wiidum

currunt ; uám cum confeffio fieri non poffit , nifi

.

Dit;

memotig occurrant peccata,

faltem ea, quz quis

tf

confitetur , fequitur, Sacramentum Poenitentig

neque fufcipi poffe fineomni dol

ore formali.

l[)g(]s, ql

n

$34 Minis toleranda eft opinio cuiusdam Theo-

! 7054!10

logi R. apudcit.

"T'amb. docentis , non effe mor-

d veniale duntaxat , confiteri

Uj

tale peccatum , fe

lirdilr

fola venialia (ine dolore,tum fot

mali,tum virtuali,

n

quía folm fruftrareturSacramentum in re levis

nam quomodo leve eft , irritum facere Sacramen-

L

tum, & abfolutionem ?

TUrditio

D

$13 . Dices:is, qui nonponit obicem Sacramento,

v

* fufcipit Sacramentum, fed accedens ad confcffio-

Pltim [

nem & exiftimans, fe habere dolorem, quem ta*

men non habet , non ponit obicem

,quia in tall

| i "

Ditc;

acceffu non peccat 5 ergo.

Refp,

diflinguendo

"

saj. quinon ponit obicem, vel pofitivum,

vel ne*

"

Pt

qui

14. 5

ativum, ille (afcipit Sacramentum ,concedos

|

fufcipit 9a*

;

l

Vg

Bon ponit obicem tantüm pofitivum;

eramei*

Li

183

Qnalis attritio vequiratur &i

cramentum, ser. zmaj. diflinguo etiam min, & di-

dis p

valcind

co , quàd intali cafu ponatur obex negativus;qui

, t

confittit in eo, quód. non ponantur omnia requi-

ierl

fita ad hoc, utforma habeat formalem fignifica-

tionem Sacramentalem ad diftinétionem obicis

-

"

pofitivi , qui confiftit in fufceptione peccaminofa

ii

Sacramenti.

vitiqtt

Et Ratio diflintionis efl : quiaa-

lioquin poffet quis dicere, quód, i Sacerdos putet

amod

q. T

fe habere jurisdictionem , quam tamen non habet

& fimiliter poenitens bona fide exiftimet , fe ha-

fiteno:

T

bere contritionem , & Sacerdotem fe habere po-

mynotit

teftatem ip(um abfolvendi, poenitens fufciperet

validum Sacramentum ; quod nemo admittit,

v p

u U

Dicendum fecundo , attritio hac debet effe36 —

efficax & abfoluta.

Eft communis inter Theo-

Deiic

: formzk

logos, quos citant Suarez, & Vafquez contra Ca-

num, & Vegam , putantes , fufficere inefficacem,

gun

Probatur conclufio : quia ad remiffionem cujus-

non(ïftmc

h at

cundue peccati etiam intra Sacramentum requiri-

tur dolor excludens omnem affectum ad illud:fed

j

hoc nonfacit dolor inefficax, uti necdolor condi-

Imin j

tionatus, quieundem compatitur non purificata

q u

conditione ; ergo,

Confentiunt Script. CC.

& PP. qui paffim docent , ad juftificationem re-

gt

quiri di(pofitionem , que affe&tum peccandi fim-

T

pliciter excludat , & peccatorem perfecté aver-

d

tat à peccato ; & ad DEum convertat.

j

Dicendum tevtió , attritionem debere effe fu.2 5y

i

pernaturalem.

Patet hoc ex Trident. quod feff.

n

14. c. 4. docet, illam Peenitentiam , quz extra Sa-

gt

cramentum non fufficit addelendum peccatum ;

14

j

l

m4

r

*

Articulus HI.

& fufficit cum Sacramento , effe donum DEI fpe-

ciale, ac SpiritusS. impulfum , non quideminha-

bitantis, fed moventis.

Et caz. 3.concludit,ne-

minem poífe poenitere , ficut oportet ; fine pra-

Á

veniente Spiritus S. infpiratione & ejus adjutorio,

Hinc conceditur, quódin aliisSacramentis materia

d

ex inftitatione Chrifti non debeat effe fuperna-

turalis: imó nec tota inSacramento poenitentias

negatur tamen iddeattritione , tum ex ratione

«t

& authoritate Conc. tum quia attritio non fo-

H

Ofnr

lüm confideratur ut pars , fed etiam ut difpofitio

torttrig

ad gratiam , & ut converfioad DEum , qu fem-

dtotinjy

per fupernaturaliseffe debet.

'&0f Ung

238 Dicendum quartineceffariam effe attritionem

tomjh

inre, & non fufficere tantüm exiftimatam. &4«

It U

tio efl : quia hec requiriturut parseffentialis Sa-

0 dl

tramenti ; Sacramentum autem non valet, nec

erfe»

*deqlh

effe&tum fuum confert , nifi effentialiter

C

:

010-

&um : neque etiam quidquid mutat in obje

Xf

la notitia feuexiftimatio , confequenter idem eft,

VX pt

acfinon adeffet, fpectando effentiam Sacramen-

u qin

ti,

Deinde Concil, requirit dolorem : ergo ve-

mqüi]t fi

rum , & nontantum putatum: alias eodem mo-

Jgd

^ lo

o dico;ad Baptifmum requiriaquam tautüm exi-

torie

fümatam,& (icloquendo de conftitutivis allorum

i

Sacramentorum.

[ filldo

Talistemen per accidens non

t "

tenetur reiterare confeffionem illorum peccato-

B

rum , eó quóàd nefciat , fe habuiffedolorem tan«

D

tüm exiltimatum.

Aliud effet , fihuius

( Tm&

notitiam haberet

AR

m

95(185)5o

pEl

lunit

Anricurus IV.

dudtg

[ne j*

"n advalorem Sacramene

gd]ulom

dul

ü requmtur dolor uutoer-

i

ÓH

[a/is ?

enttid

"

oc efl, an requiratur dolor fe extendens ad239

o m

H

omnia peccata, in qua quaítione authores

conveniunt primo , non effeneceffariumdolorem

g

de oinnibus venialibus ; ficutenim, dum confi-

teor unum , nonteneor confiteri omnia , ita sec

"

de omnibus dolere,cüm unum fine altero rernittà

un. )

poífit, Utrüm autem tenear de omnibus dolere ;

"

qu& clavibus fubiicio ; non omnino conveniunt

ul n

u

DD. dequo fe&. feq,

M

Conveniunt. D. fecundo , illum qui non ha-246

Dbät" 0 07

R

betattritionem de omnibüs mortalibus, non re-

r Ü

cipere gratiam fanclificantem , quia nullum pec-

st

catum dimittitur, nifíi retractatum , &: unum

H Ctgo"'i'

mortale fine altero remitti nequit : unde quineg-

T d

ligit dolorem univerfalem de mortalibus , quae

TA

memoriz occurrunt , peccat fine dubio gravitet

(is dliOTW

fruftrando Sacrmentum fuo effectu.

Unde hic

st

tantàm quaritur de valore , nonde effectu huius

Sacramenti,

d

jorn

Difficultas igitur hic folàmeft, & quidem in24t

j

hoc 774&, celeberrima , utrümillis in cafibus, in

mj

quis

A'

186

Articulus . IP,

4

quibus ob defe&tum doloris univerfalis non con: ï,;;f,,&,;

ii p

fertur gratia ( ut fit in cafu , quo non habeo dolo-

rem deomnibus omnino nondum dceletis peccatis

7173

mortalibus ; feu memoris occurrant, feu non)

pie?

Sacramentum Poenitentia fit etiam nullum ? quod

miffont

aliific proponunt , an detur Sacramentum Perni-

quriur

tentiz validum &informe defectu doloris univer-

p g

falis? validum, hoc eít, habens omnia ef-

Cmfn

fentialia ; informe, carens effectu (eu gratià. Du-

Ti um

pliciter autem poteít effe dolor univerlalis, 1. ma»

fhtnt v

terialiter, quando ex motivo Íuo fe extendit ad

tateri]

omnia peccata, quz commilTa íunt , & nondum

hii

deleta. 2 formaliter , quando íe extendit ad illa

liim,tü[

folümpeccata, quz quis hic & nunc explicité

w

confitecur ex obligatione.

ttriign

2342

*Dicendum, probabilius ad valorem Sacramene

li titiy

ti Poenitentiz requiri dolorem univerfalem ma-

tiam

terialiter, adeóquedari non poffe Sacramentum

2

tf

Ponitentiz validum & informe.

Probatur

.

il

talis dolor eft pars effentialiter confüitutiva Sa»

dlfiige

cramenti ; ergo requiritur ad valorem hujus Sa«

tl

cramenti. 4z;. prob. quia ille dolor eft pars effen-

! t

tialiter conftituens hoc Sacramentum, qui requis

L

zitur ad plenam & perfectam remiffionem pecca-

; r

torum : fedadhanc requiritur dolor univerfalis

; Whlpo

materialiter ; ergo. siz. patet ex num. priori.

M p

saj. in qua folüm eft difficultas, probatur ex

h ,

"Frid. quod feff. 14. v.

3. poftquam dixiffet : fust

| d.

antem quafi materia bujus Sacramenti i,

pfz*us pt-

Bu

eiteutis a&ns , wempe contritio, confe[[io ,

€ fa-

tisfa

ftim d

du ad vaelovem Saeramenti , —

187

i on

tisfatlio , fubjungit : qui , quatenus in pæni:eüq

ubtod)

te ad. plenam d* pevfetlam peccatorum. remi[[ia-

t

nemex DELinflitutione requiruntur,bac vatione

n

paries Poenitentia dicuntur : Íed ad plenam re-

lum

miffionem feu ad effectum hujus Sacramenti re-

n t

quiritur dolor univerfalis materialiter ex ssm.

ori uniw:

priovi $ ergo,

omtiL

Cnfirmatur Conclufio : attritio folüm exifti 243

gran&.Dv

mata inefficax non. fufficit ad. valorem Sacra-

lais 1.f

menti

L

*

ergo neque attritio non univeríalis

"E

materialiter. —prob. cosféq. ideo prior non

& i

fufficit , quianon eft fufficiens difpofitio ad gra-

udi

tiam,cüm Conc.nihilunquam dicat de attritione,

Zh

i

j uj

ut eft difpofitio ad gratiam|, quod non dicit de

attritione , ut eftpars Sacramenti ; nequeulla a-

$

*

atunt

lia ratione offendi poteft, quare non fufficiat

din t

fedetiam attritio nonuniveríalis materialiter non

T

eít (ufficiens difpofitio ad gratiam ; ergo. Deni-

bt

que difparitas nulla dari potef , quare futficiat

"E

attritio exiftimata univerfalis , & non fufficiat il-

ledolor, quando quis fcientereo modo atteritur,

mhu]uSIS'n

"

advertens defectum fuum, fi attritio nonuniver-

falis reipfa fufficiat.

Dicunt quidam , in pofte-

yi

wnCmW

riori cafu talem peccare mortaliter fcienter po-

nendo obicem gratiz, atque ita carere propofito

h

LU

non peccandi de cetero,requifito ad valorem hu-

Sed coutra eft : fi non requiri*

7 Tl

hi

jus Sacrament.

jf

turad valorem Sacramenti dolor uni verfalis ; er-

H

P)l

1]

o neque,imó minüs pro pofitum univerfale; nec

enim dari potefl ratio oftendens hujus , & non il-

molgu

1u$

I

'188

Articulus IV.

lius neceffi:stem,nam propofitum veré univerfale

fubijcipc;

non eit inagis pars Sacramenti , quàm doloruni-

fedtolln

d

verfalis, przíertim cümn Concil. nunquam unius

quodtal

meninerit áne altero : imó propofitum inclu-

ft GAf

fum in dolore faltem in aliquo cafu fufficit ; ex di«

| fponden

cendis de propofito.

tulittrc

2

Obijc, 1. Ille folàm dolor eft parsSacramenti

Gttroju

.. Peenitentiz , qui et materiaproxima illius : fed

| Rentum|

non omhis dolor requifitus ad effe&tüPoenitentiz

| Quttnus

eftillius materia proxima 5 ergo. wiz. prob. ille

| Vif fic

folàm dolor eft materia proxima , qui verfatur

t

circa materiam remotam : (ed non omnis dolot

m

requi(itus ad effe&tum Poenitentiz verfatur circa

predd

materiam remotam 5 ergo. miz. prob. dolor de

a

peccatis perfonalibus ante Baptifmum commiffis

& nondum deletis , eft requifitus ad . effectum

fitemi

L

| unyis

Poenitentiz

H

fed hic dolor, quatenus verfatur

! 1lb

circa illa peccata, non ver(atur circa materiam re«

|- Ul

motamPunitentig ; ergo, — Refg. neg. min. ad

! Al nlor

ctjus proba : nego maj. nam Dzus potuit infli-

famgli

tuere, utetiam dolor de illis peccatis , quze no

as

lunt materia Sacramenti Poenitentiz; fit pars hu-

Mi

jus Sacramenti ; fic autem inftituiffe , conftat ex

a

"Trid. cit. ficut etiam vita vetus ante Baptifmum

n

actanon eít materia Poenitentiz, &t tamen odium

|

uf

vitz veteris eft materia Poenitentig 5 Sacramen-

Vtur

tüm enim Pocnitentiz eít perfecle remuiffivum

qtbd t

peccatorum a&tualium poft Baptifimum commif-

d

lu

Íorum ; quod non haberet, nifi adeffet dolor de

omnibus mortalibus etiam ante Baptifmum come«

|

,

.fiffis , quamvis peccata talia ,

neque clavibus

fubijci

cpn&

—

n davalorem Sacramenti Q*e,

189

T

fubijci poffint ; neque per abfolutionem tolli ,

dolong

fed tollantur per iplum Sacramentum Baptifmi ,

qunmunii'!

quod tali retraclatióe dicitur revivifcereex Trac,

tut n

fduro

de Sacrameutis in genere, uum.30j.. Aljj re-

Ífpondentfupponendo dolorem univerfalem, vir-

tualiter continentem propofitum non peccandi de

Suctn

catero juxta mox dicenda , requifitum ad Sacra-

Jius :

mentum Poenitentiaseffe virtualiter dnplicem, &

t

quatenus refpicit peccata ante Baptifmum com-

h i

miffa,fic effe difpofitionem ad gratiam Baptifmi ;

j veldt

remotà fictione ; quatenusautem refpicit peccata

nui dl

fubjicibilia confeffioni , & continet virtualiter

f d

predictum propofitum univerfale , efe difpfitio-

qolrrà

nem ad gratiam Sacramenti Pornitentiz ; & fimul

tomrii

partem ipfius Sacramenti : Hinc fractiones , illze

ii

quamvis fint formaliter diverfze , non camen fepae

T

rabiles,

n

Obijc. 2. Confeffio formaliter integrafufficita4 8

] sl

ad valorem hujusSacramenti : ergo etiam dolor

ycid

.formaliter univerfalis, fsu talis , qui circa illa

i quæ j

peccata verfatur ; qua in confeffione exponuntur.

"

Refp.1. vetorquendoargumentum :iufficit ad effe«

culltt

&umSacramenti folüm confiteri peccata , quo«

igptifmuä

rum habemus memoriam ; ergo etiam fofficiet

(l OdME

adeffe&tum Sacramenti folum dolere de peccatis,

i

quorum habemus memoriam , & non de obliiis $

nf

quàd tamen Adverfarij non concedunt ; erzonon.

wmmü'

e(t bonum argumentum à confcífione ad. dolo«

i?

tem,

Refp. 2, nego conféa, difpavitas ef , quödaæäv

n

cm)gsffxo materialiter inregra nen fit brapliciter

f

Sipoli-

1

AArticulus 1.

u

nidum &

difpofitio ad effe&um Poenitentiz , üt ipfimet

m Tride

AA. concedunt , & patet in illis , qui aliquod

peccatum grave ex oblivione inculpabili non cofie

,'VOHI päï!t

fitentur

dolor autem matetialitef univerfalis

atf

femper eít difpofitio ad effe&turn Sacramenti ,

(j

etiam per ipfos, ergo nulla eít paritas.

Wrltem.

ft pars hujus Sacrarneni-

datefefol

à46 Iwlabis : dolor,quie

ti , debet reddi fenfibilis : fed dolor de peccatis ,

p

quibus non cotrefpondet confeífio , nullo modó

n

eít fenfibilis ; ergo.

Refp. xegando tnin. hoé

widenfs

dine ad ré«

ipfoenim , quód confeffio fiat 1a or

d

tonciliationem , fi reddatut dolor fenfibilis pet

Tulhs r

dd Pïimm

expofitionem unius etiam peccati , redditur fen-

fibilis dolot teconciliativus feu univerfalis,falten

MU

indirecté & confequenter,

MT

in reliquis Sactamentis

defe&tus

| A 16

7 Obije 3.

lorem Sacramenti , féd

"34-

doloris non impedit va

; Vrj

folüm effectum : ergo etiam in hoc.

Refp. 1,

; üffy

Tl n

in reliquis Sacramentis defe&tus omnis omnirio

doloris noti impedit valorern. Sacramenti $ ergo

UE

nequeinhocj quodtamenm £ilfu

mi eft etiam per

Vrlonin

Adverí: cüm faltem requiratur dolot de pe

ccato

em

effe ,

Uüys fi

clavibus fubje&to. — Refp. 2. difparitat

falis fo»

ALiln

quia in reliquisSac

ramentis dolor univer

MT

làm eft difpofitio,

in hoc autem etiam elt pars.

etiam n

hoc Sácramento reqiri

l

"r

348 Jnfabis

Q[Qlüm

poteít dolor aliq

vis folüm ut difpofitio ad cffe«

|Utyg

éumSacramenti ,

diverfus ab eo ; qui tequiritür

. ita ut dolor univerfalis

' *ntemiæ]

tanquam pars effentialis

wll'lam(i

fit difpofitio, dolor auiem de

peccatis. confeffis

AT Con

ht't'up

llis, t

valí«

-

flt pare ; Íed in tali cafo dabitur Sacrame

"As ad valoresa Sacramenti &c.

19K

it i

validum & informe : ergo. — Refp. ;frganda máj.

qidqi

nam Trident, feff. 1 4. c. 4. illum ipfum dolorern

yli n

vocat partem , quem paulo ante feff. 6. €. 6, vo-

TY.

cavit difpofitionem ex »s2. 142.

Surind

Obijc. 4. Sirequiritur doloruniverfalis ad in-24 9

i

J

tegritatem Sacramenti, poenitentes femper de«

soatn

bent effe foliciti de confeffionibus repetendis , &

j

ficmagna dabitur illis occafio fcrupulorum. Item

nilomul

penitentes femper obligarentur ad dolorem uni-

T

verfalem feu fub motivo univerfali , ita , ut fecüs

dine i

tepetere deberent confeffionem , ad quod tamen

atibls g

nullus confeffarius obligat Poenitentem.

Re/þ.

jiur l

ad primmm per hoc poenitentibus non dati occa-

lls t

fionem fcrupulorum , quamvis ferió moneri de«

beant , ut de dolore univerfali concipiendo fint

foliciti , quem certó faciliüs eft effe inefficacem

j dcft&uf

TL

velnaturalem ) qui tatnen per hoc, quód negetur

M

effe infufficiens, non dat occafionem Ícrupulorü )

T

quàm non concipi ex motivo univeríali posna-

rum aternarum , exquo multó faciliüs moven-

aii U

T

tur homines ad deteítanda peccata , quàm ex alijs

motivis particularibus,

d pgccfä

T DI

"d alterum dico , otnnino infiftendo noflrz, .

fententiz confeffionem debererepeti;fi deprehen-

j

jl*

deretur dolor non fuiffeuniverfalis , quia tamen

hic folüm concludimus , quidfpeculativéloquen.

p

dofit probabilius, nec difceptamus de alterius,

rl(yl

fententi probabilitate; fi quis fequatür fenten-

f i

univg[[lui

tentiam oppofitam , non obligabitur ad tepeten«

dam confeffionem , nec fe exponet periculo fa.

lutis, cüm in hac fententia communiter admittas

7

tür,

"rticulus IF.

n

192

adhuc li

tur, quod per fobíequentem dolorem Sacramen-

tum Poenitentie — revivifcat,

Utrüm veró

itio Qon.

tmullum

Íoffciat dolor univeríalis univerfalitate ma-

teriz, hoceít, qui fe extendit ad omnia pece

ticiver(

ciia commiffa , qui quandoque effe poteít do-

| Obijc r

m

lor parücularis particularitate motivi ? ruríus

controvertuntauthores. — Negant aliqui ( & ex

nent;

WN/? [[71)

hocipfo probant pradictam conclufionem no-

fttam) eó quod Trid, ex hoc Sacramentum exigat

Wfltinis

dalorem excludentem voluntatem peccandi mor-

fraptretn

taliter, & inducentem propofitum univerfale

LUE

non peccandi decatero : quod non habet ille

tf

w oay,

dolor elicitus ex motivo particulari v, g. Juflitizs

quando quis non peccavit, nifi contra juftitiam.

D.duif

Àlij tamenaffirmant , dummodo fimuladfit pro-

UT T

ofitum univerfale non peccandi de cztero ; eó

ldibldtm l

quéód illedolo

títdoler de peccato commiffo ,

fj

5

fitque.

UUR

quem Trid. requirit ad hoc Sacramentum

fufficiens difpofitio ad juftificationem.

Kt 'gnde

m m

Wlitmi

deducunt , cur non hoc ipfo gravitet fit culpabi-

lis, quidolorem ex motiv:s particularibus elicit:

"t tren

quia etiam in Sacramentis moraliter & humano

filao

modo procedendum eft ; (i quis autem poft dili-

ftoper

gens examen non reperit fe reum , nilà unius aut

IilEPg[a&ïs

duorum peccatorum, moraliter & humanó mo-

* i

dó poteft prafumere,, fe plura non commi iffe ,

IT

l!ig

tb

adeóque bona fide procedit ex motivis parcicula-

ribus eliciendo dolorem « unde talis , quantum €

d (0(0519(

defe , moraliter & humanó modó loquendo5a-

WQH,P

!

cramentum non exponit periculo invaliditatis »

llll]gpn"

auamvis per accidens contungere poffit, ut laten-

"u

[]

,

du ad valovem Sacramenti efc,

I9

15c? teadhuc aliquó peccató , de quo dolor fcu retra-

Ütrum Y

atio non conciperetur , ipfum Sacramentum

f d

fiat nullum ex defeclu pattis eífentialis, feu. dolo-

ris univerfalis.

Omtni *

k pdi

Obijc. g. Authorit, S.D. i 4. diff.

17- 4- 3. 4.4 f 1

UM

4« quafiinne, 1, ubi ait : fecusdzm l

uod e/f/;xrs

d

liqi (

Sacramenti confe[fio, etiam poref

e[fe zu eo, qui

Mffonta:

non eff contvitus , & quata

VI; LHAC 405 perctpiat

Ra

ebfolmtionis frutium , tamen recedene fiéizone

"

peycipere inciptet , ficut eiiam eff. in alijt Sacrae

m ont

Wientis ; unde non tenetur iterare confefTouem ,

Mu

qui ficl us accedit , [ed tenetur pofhmodum fithio.

nem fean confiteri,

Refpondet. Fiaunoldus ibi

d jii

, Jilié

S. D. dixiffz quidem, Sacramentum Poenitentie

pofle effz validum

yudit

& intorme (ine omnidolore i

wlfüï :

fedibidem dzf/. 23. 9. 1.

xum fuifle , Ícilicet cont

4. 4, contrarium ample-

r

ritionem effe de effentia

n'üm,l"

Sactamenu , & pofitis omnibus , qua funt de

"

effntia hujusSacramenti, femper fequi effe&tum,

n

[ fyt

0

qui e(t remiffio peccati : unde facit ibi difcrimen

a

inter extrernam unctionem & hocSacramentum,

g

quàdillanon habeat femper (aum effedum ex

ul

.PGh

opere operato, omnibós , quz funt de effentia ,

j

ii

rité peraclis , ben& autem Sacramentum Poni-

ii

teni ; quare immeritó contranos citatur. Alij

tamen conantur illum explicare de confeffione,ut

at

fs p

(

eít pars Saeramenti fecundüm fe accepta , & non

d« toto Sacramento :

quanw

!]

quod dupliciter. intelligi

poteft, primó (i conf.

€

flionem faciamus priüs ,

x

qv][lïl

demdeprimó dolorem eliciamus ; tunc confef-

"

fio íecundüm Íeaccepta eftineo, qui no: eft

P

n

L

z

€ODs

":riculus I

T

4

centritus : 2, Si fiat confeffio cum intermiffione

qmndo q

omnis dolotis, & fequatur abfolutio ( qui cafus

la ocurr

videtur effe S.D. & absque dubio fru&tum abfolu-

tionis non percipiet , quia abfolutio nec eft valis

lum, de.

A umorp,

da : percipiet autem fruclüm alterius cenfeífio

tcata ve

nis , quando fcilicet confitebitur fi&ionem fuam,

haleriat

id eft,intermiffionem omnis dolotis. Et licét nul-

la fuerit accidentaliter. confeffio Sacramenta-

1

Ditec C

Mi

lis , quia tamen illa peccatafeuconfeffio videtut

bE] ii

adhuc effe in memotia Confeffarij , & pcenitens

Milb

accuíando fe de fictione fimul videtur de peccatis

illis petere ab(olutionern , ideo non etit neceffe ,

fïxique [

confeffionem itetari , & abfolutionis hujus frue

Mi )

&um elicito nunc dolore nihilominüs percipiet

thri f

Dim'a'g

cnitens, Ceterüm S.D, (larepro noflra fen»

Mntnttn

dentia , patet ex eojquia » 4. 4;//. 2 1. 4« 1. 4. 4

Villda, Ti

tocet , 4454 pofitis omnibi.s , qua [unt de effemia

Sacramenti Ponitenti, fémper (cquatur ejcciun,

Q&QA(:m, !

Á a

qui eft vemiffio peccati,

nm[hfüm

Anricurus V.

trliffc:

"U D onmo

h in confeffone lenia-

uf

HG. ton[i

lium dolor adomnia venialia fal-

Ut

tem confefja fe extendere

P d

dibeat ?

U

Áin

Uz haftenus dicta funt de dolore Saeta-

D'dig

.;*,'

iunt s

æsix

z

ab nentali . mtclliqua poriffumüm

quana

At

T

i in äöhþjïaw Vesialiut &&

195

Quando quis confeffus eft mortalia : nunc fpecias

idi

hd

lia occurrunt circa dolorem in confeffione véniae

lium, de quo plura apud AA, funt controverfa,

«c i

T

Id unum fupponimus tanquam certum , netpé

peccata vcni:;h;x etiam lola absque mottalibus effe

onilt

fnateriam fufficientem Sacrameni Poenitentide,

El

Patet ex Concil, Ttident. fe/f. 1 4. c, y. ubi de pec«

ctutt

F

(io vt

tatis venialibus fic loquitur : evesialia , quibus

D E fgratia non excludimnr , G in qua fregneno

d

r

ts labimar , quamgquam retie & uriliter , ei»

tràque onmmnem przfumptionem in confe(fone. diía

ia

s hj

tastur, quod piorum bominum u[us demonjirat ,

:

tacevi tamtn citva culpazs &c,

y p

golttd

Diceudum [ Ad coníeffionem venialium ,255,

fion tantüm ut habeat effe&tum, íed etiam, utfit

i

valida , teauiri femper dolotem formalem , &

7) !W

effizacem, Eft communis contra pauculos c;.

nj

innam 23 3. Quodrequiratur dolor formalis, &

hion fufficiar virtualis , conftat ex w«m. 232,qaód

&autem requiratur dolor abfolutus & efficax , &

V

non fufficiat quzvis inefficax difplicentia , ut vo«

lunt nonnulli , qnostacito nominecitat Lugo bie

j

difb, 1 4. f£it. 8. num. Yof. prater dicla in »»os.

236. conflatex Trident. e//. 14, de Penit. c. 8«

7

übi partes hujus Sacramenti prout requifite iünt

ad effe&tum , ita etiam ad valorem ejusd«m vite

j

tualem requirüntür , nempe contritio cenfeffio,

fatisfaclio,

Noimine «ontritionis autera ion

poteltintelligi tantüm quadam dilplicentia ii-

»!0"55,; 1

efficax ; ergo. mi prob. contritio enim, ut dee

i^.

&larat idem Trident, debet eífe calis dolot anitni

n à

at

w

Articulus F

4

156

ut voluntatem non peccandi

de;cxteroexcludat : | ff

ft tali$ dolor aut de-

Titentig a

illaautem diiplicenua non £

teílatio, imó pote

ft ftare fimal cum . propofito

a,

m talibu

iterum pecc:ndi venialiter 5

ergo. Confirmatnr:

s remittat peccatum

la cemi

eít incredibile, quód Dzo

veniale habenti complacenuam n ipfo, ne

€ defe-

hij 1

Enlpïi:iäcr |

senti formaliter aut virtualiter priorem voluntae

Mitt2q

tem peccaminofam :atqeii hoc fieret , fi fufficeret

ejusmodi difpl centia , ergo.

Ms

fionefequi, quód

qutitu o

Ap4 — OObijcies . Ex hac conclu

Sacramentum Pznitentiz nuuquam óeleat pecea-

Vnidis do

rius deleta,

ta venialia, nifi prefupponat iliaeffe p

plentie.

hn

q

uia non delet illa,n;fi prz(upponatar dolor for-

malis & efficax qui delet peccata v

enialia inde-

llore

five absque

pendcnt

er à Sacramento Ponitentiz ,

ii fne i

uo

d forma Sacramentalis proferatur ;ergo

À ACruon

to,

forma Sacramentalis prziuppo

nit per attritio-

lndo

on delet

]i h

nern effe illa deleta, & coníequentet illa n

rimo (&dtantüm jc'-'cumz'ö.

Refp. 1 . fotsitionem

Mdem

hujus objectionis conílar

e ex diclis deiriute Pate

m r«

mitcntià à n.230. üfque ad z.5 $ 2. Kefp, 2.ntgame

Yif

Ratíoefl : Quia adhuc Sacramete

Votet ad

do (équelam.

i ea confitens fit

tum Ponitentiz deleat venialia ,

'Tlnfm ( n

quod etiam confitetur ; tune

r

inpeccaro mortali ,

enim attritio non delet ant

e Sscramentum fufcee

l' :qula'

Sacramentum ipfum

prum pe

ccata venialia, fedid

"tf

facit, Si quis veró fitin

ftatu grati habens ni«

taj

hilominus peccata venialia, traaféat fequela; nt

lil D

et ex ibidem ditlis de

Torj [

que hoc «ffeabfurdum pat

E

Virtute Panit. anum.243

JJfí. dicas : hinc fequi,

i

Mdj

lis.

quod confeffio venialium in tali caíu fit inutt

t

:þ,

EOR

-

n in confeffione l'inialium cä'c,-.x

197

mdh —Reff. noneffe inutilem 1. quiaSacramentumPa-

lr at

nitentiz augetgratiam , remittenso fzcundó talià

quy

PECC&M.

2. Quia confert ad dimiauendam pa-

hr

nam talibus peccaus debitam , quia non femper

J lRi(!!L"'u

tota remictitur remilsá culpá,

T.

Obijc. 2. Peccatum veniale non eft averfioz g

vl

fimpliziter à DEO ; ergoad fui deletionem non

( ff

requirit equalem doloresn cu:m peccato mortali ,

& confequenter, cüm ad deletioné mortalis re-

quiratur dolorfocmalis, iufficiet ad. deletionem

qm, [*)Dïï

| «[Fiw

venialis dolor virtualis,vel íola euiá negatio come

r d

placentiz circa tale peccatum, Quodultimü pro-

dohrit

batur ; dolor enim formaliscirca mortaliatancrüm

sili i

ideo requiritur ad. fuícipiendum Sacramentum ,

fci

quia fiae illo anima nonett fufficienrer. difpofita

d accipiendam remiffionem peccati mortalis :

quig

" J

fed quando hormno in ftatu gratiz exiítens, eít in

igd

peccato habituali veniali , per gratiam ha-

bitualem fufficiententer eft. difpofitus ad accipi-

jiuet

.

jl

endam remiffionem pecca:i venialis

»

er gOo

j a

Refp, diflinguendo confeq. non requirit zqualem

dolorem ad deletionem fui , extra Sacramentum;

T

tf

sranfeat ( dico trancat propter dicta de Pirtute

Ratio

jetitif

Ponit num. 226, in Sacranento , sego,

eft : quia deletio venialis in Sacramento depen-

ul u,m

i

detex inftitutione Chri(ti ; Chriftus autem po-

u

tuit eundem dolorem requirere ad delet;onem ve-

nialis in Sacramento;quem requi(ivit ad deletioné

; M?

atf;!')'f!

mortalis in eodem Sacramento, cüm hoc depen-

hd

derit ab ipfius libertate : defato aurem requifi-

viffe enndem,patet ex dictis in conclufione, Ádid,

ü[ jnuwi

!

quod dicitur , gratiam habitualem eífe diipo(itio-

ii

Articulus V,

4

;'-'38

nem ad accipiendam remiffionem peceati venialis,

ft'apt

Re[p. effe quidem iufficientem difpofiuonem ad

f C

di um effc hum accipiendum ex opere operantis

tiligipa

extra Sacramentum , non veró ex opere operato

Qtànet

TU mem

inSacramento, quia difpo(itio ad illum effectum

ex opere operato dependec à voluntate Chrifli

Tula ia

libera, quam etiam determinavit ad dolorem

[ &t

formalem juxta di&ta in rationibus conclufionis.

Ditini

2/6 Obijc. 3. Trident. feff.. 34, €.2. 0. 3« Q 4«

fillaven

eilis,

tantüm videtur agere de Sacramento P cenitenüg,

in quantum ellremiffivum peccati morta lis, nul.

hrum Tr

lámque facit mentionem peccati venialis , pratet-

L)

L etiam

uam in , f. verbis fupra allatis

.

ergo licat ad

1. ]

confcffionem mo:taliuni reqviratur dolor forma-

fifiqr

lis , ad confeffionemitamen venralium non requi-

T

fetur.

Refp. verüm quidem effe, quod ment

fenty

konfne

Concil. in illa /eff. fuerit primaria , agere de Sas

«ramento Peenitentiz , ut e(t remiffivum peccati

Wman

morralis, ficut id pàáter ex. toto .contextu illiug

fü0moio.

?/ff. maxime vero ex initio cap. *, nego tamen ,

LETTS

quód abíoluté ibi nihil definierit circa hoc Sacra-

pteor

mentum , ut eft remiffivum peccati veniz/is, licet

T. qu

minüs principaiter , aut fozie etiam fecundario ;

4 mh ld(

quod probatur ; quia cum in c, f, dicat, etizmpet

acm

confeffionem poffe fubijci clavibus peccata venia«

:W[petju

lia , & aliunde nullam proríus diverfitatem affig-

IT

naverit circa illud Sacramentum , ut eft ipforum

"i

remiffivum, nifiin hoc, quód peccata venialia

RY

confiteri non fit neceffitas , ex eo, quàd multis

alijs remedijs tolli poffint ,. fignum eft, quàdin

m Sal

Feliquis ad Sacramentum Pocnitentig. requifitis

hii

-

"-

Rnoa

t

"n in conf-ffione vemialium c*c.

199

iiven

non'agnoverit diverfitatem , nifi forté ex ipfa do-

OM 1

Grina Concilij de venialibus aliqua diverfitas

4 DPIHM

colligi poffit ? quiafi aliquam agnoviffet, tunc fi-

t qt

cut à neceffitate confeffionis omnium . peccato-

v

rum memoriz occurrentium excepit peccata ve«

y Q

nialía , ita debuiffet etam ;n alijs hoc Sacramen-

d n

tum ex;äpere

?

*

quod tamen non fecit.

dul':cr.g;.

Dicendum .. Effe peccarcum mortale,confire-2/7

ti fola venialia absque dolore formali & efficaci

540

Qrueti

de illis.

lta communis contra Philippum Fa*

"3

brum 7*4H. de Pevit. in 4« difl, v7. 6. nnica ,.

cui etiam aliquomodo videtur favere Suarez 4iff.

5 püvïlll'

W I

12. fe. 1. m. 9. ubiait , ad confeffionem venialià

ii

fofficere , quód homo accedat fine a&tuali come

"

placentia in iliis , & cum defiderio accipiendiSae

cramentum , & ejuseffectum.

Ratiocfl ; quia

u

fic confiteri venialia eít reddere irritam formam

t ]

Sacramentalem

.

.

1] FfFüh

hoc verà eft peccatum mortale,

TOR

eo modo , quo mortale peccatumeft accedere (g-

( t J

t

pius ad Sacramentum Baptifmi , aut fanum acci«

RJK

pereSacramentum extremz Unétionis, Nacob-

W

j

(l [

ftat , quàd irritatio hac fit tantàm circa rem le«

vem, id eít, circa peccatum veniale ; licét enim.

( UI

u fj

id verum (it , ipfa tamen irritatio e(t resgravis :

a n

ficut perjatium , licéc verfetyr circa re m levern,

ipfum tamen eft res gravis , & peccatum mortale,

Ti M

jl

Efl vatioefl ; quialicut per perjurium advocatue

Qu

Dzus in teftem falá , quod eft grave ,etiamfi fiat

) L

i"

circa matetiam levem , ita fimiliter irritando fore

mam Sacramentalem proferre verba Chrifti irri

1

M L]

ne

forié, elt facere, ut inítitutio Chrifti in fignifica

n4

W

:

»

^.

206

rticulus F.

4

da gratia nonfit ullius efficaciz , quod eft gravif-

iof : al

fimum.

duettt

2&;8 Chijcies 1. Sacramentum Euchariflie. non

lia

confert gratiam , nifi cum actuali attentione. &

peli

devotiose fülcipiatur , ut probabiliter docet Ca-

tidla ;

je'anus, & tamen non eft peccatum mortale ca-

fs qui

£ete illa attentione,l:cét ea de caufa fruftretur Sa-

inmofr

cramentam fuo effeflu : ergo idem in ncftro ca-

-

dipri

fudicendum. —Refj. illo ipfo argumento reijci

Tentum

fententia

D

1T

iliam Cajetant & al'orum, quia con-

Q prin

dolore|

fequenter ad u principia debent concedere pec-

—

care mottalitci eurn , qui sbsque devotione & at-

|

frutr

'.

tentione a&uali accipit Eucharifliam , ut notatP.

tüt fufcx

l

Vaiquez Tóm.j n 3.partem difp. 16.m. 1. De-

3777

inde tranimilf, ant, neg, conftq. quia adhuc ma- ! flnin

jor ratio eft n noftro calu ad afferendam culpam | qij

morialem , in quo non folüm impeditur fructus , | n

fed etiam valor Sacramenti pet defeClum materia | (

if

;

valid , atqueadeó mator videtur fieriinjuria Sa-

l lt , ur

cramenti , quam ft folüm privaret effectu,

(j

An[labis 1. Sacramentum Euchariftiz ex pro-

| Ortrgh

babili fententia tamdiu opetatur fuum effztum ,

Onfenf

quamdiu mznet in ítomacho, modo adveniat no-

n

va difpotit:o , & devoito , & tamen non e(t mor-

uament

tale non ponere novam d.fpotionem aut devo-

ï!"!n[gm

tionem , Icét ex oefe&to illius Sacramentum non

l

[|

producat fuum «ffzctum novum : ergo idem di-

D (

cendum erit, in prafenti materiía.

Refp, d ifpari-

li |

tatem ff* , quód in cafu antecedentis Euchariflia

lüy P(

folàm nom produceret effe&tum minüs principa«

t

lem ; & qui per accidenstantüm eíl major,vel mí«

hg

nor

—

d

AAn in ceufeffione Venialium dr:..

20f

li

nor : at veró in noílro caíu nullum effedt:

um pro.

d.ceret , neque ullum haberet valorem.

vilia

Jnflabis 1. Non eflpeccatum mortalenon im-26g

tnlt

plere Peenitentiamlevem. im

pofitam propter ve-

TU

nialia ;

fhonui

licétex eo Sacramentum Carcat integrita-

te , quia parvitas materiz excufat : er

go fimiliter

tintrt

&

innoítro cafu &«.

Aefp. concedo ant. nego con(q,

Lidit:

difparitas eft , quód

omifsá levi Poenitenuá Sacrae

Ya

mertum non fruftraretur effe&tu, & fructu ina.

gt

gis principali, neque fuo valore ; omifío autem

ii

:

dolote fru(lrareturtoto fuo fructu ; & valore

?

ïioneä:j

fructum sutem maximum S

acramenti non tene«

DEU

tur fafcipiens fub mortali pr

Ocurare , ut.conítlat

uil

€x ztim. praced. Deinde in multis cafi

bus poteft

i t

plané omitti Poesiitentia v.

g. inagone,vel quando

m at

quis lucratur mdulgentias

pleniarias : ergo fig-

rfndt

num eft, quód per omifionem Panitentiz non

l mäf:fm

falüficetur forma ; in noflro autem ca(u fal(ifica:

iil

tür , ut oftenfum eft,

n

Obiicies fecuzdó; non eít peccatum mortalea

"TU

contrahere ; Matrimonium absqiie intentione E

| ,f;:'bfl

confeníu intrinfeco ad vitandum aliquod grave

ii

damnum , licét propter fi&tionem irritum fiat Sa-

u

cramentum ; ergo nec erit mortalenon

procurare

"T

valorem abíolutionis in confeffione de

venialibus,

g

Refp. conc. ant. neg. confeo. multaenim , qua in

bt*

alis socramentis non licent propter irreverentiam

Ti

licent in Sactamento. Matrimonii : hinc non tan-

"

tüm potelt valide, fed aliqiando etiam licité con.

n

trahi ub condicione de fituro , licér alia Sacra.

UX]F'H'

mienta non poffint ca'iter celebrari,

Idem eítde

n j

plu-

f-***ïr

,^

4

203

atrticulus F.

fgtifiat

pluribus aliis ; quorum ratio eft: quia Chriftus

voluit relinguere henc contra&um humanum,

pem alior

vitafitac

qualis apud homines fiebat , ne per elevationem

ad Sacramentum difficilior redderetur; hicergo

funteho:

noluit cogere contrahentes ; ut propter reveren.

quuar (o

tiam Sacramenti jurarent, ne unquam irritum cf-

Fonequit

fet , fed reliquit eis facultatem , quam priüs ha«

[afrmat

h,

bebant , fingendi confenfum in circumfílantis , in

quibus antelicitum erat illum fingere , ut contin-

palorma

fiti f

itin aliis contractibus, adeóque reliquit potefta»

tem reddendi contraf&tum irritum , qua parte con-

Tattrme

lil

tr:ctus eft, ne gravioreffet hic contractus propter

rationem Sacramenti , fi ea occafione cogerentur

lx ve

homines praflare confenfum in fuum prajudi-

TE pf

li rl

cium , quando ex naturacontra&tós ad id non te-

nebantur.

In aliis autem Sacramentis, quz non

Atj

"n

fünt ad alium ufum , nifi ut fan&tifizent fufcipien-

tes, & colatur Dzus , mirum non eít, quàd exiga-

H

l

tur reverentiaomnimoda , adeoque hzc (ine pe-

Clhpä liv

Anbtrin

cato irrita reddi non poffunt, licét reddi peffi: ir«

ritum Matrimonium,

t ton

&62 Dicendum 3. Non eft peccatum mortale,efta,

Ü g

quis non habeat dolorem univerfalem extendene

Q toteft

*em fead omnia peccata venialia in confeffione

Cf

difka. ltaSuarez, Henriquez , Fagundez, € alij

flimf

Probatur quia

quos citat & fequitur Lugo cit.

ii

pertaler) dolorem non redditur irritum Sactae

Ql

mentum : ergo rationon efL, cur talis deberet

Vs 1

peccare mortaliter, «zf. prob, qui defc&us talis

!rlitiuæ,]

dolorisper fe non eít contrarius gratiz , qua et*

Vr T

gri marius effedtus hujus Sacrament per jformam

Mp

; xgm-,

P

hn in coufe[fiene Vénialium cc, - aQ;

T

fignificatus , ut uprà dixi, nec impedit remiffio»

hunaod

pem aliorum peccatorum venialium , de quibus

deviiot

vera fit acculatio capax verz abfolutionis ; ergó

r o

flante hoc defectu doloris. Sacramentum coníe»

«t

quitür fuum effz&um ; fedSacramentum, quod

i

confequitur fuum cffe&tum,non eft irritum;ergo;

DL

l

Confirmatut

*

.

npribi

quando confeffio eft de folis, ve»

Vr

nialibus , non ell de ejus neceffitate , ut fit inte«

r qii

gra formaliter , tum quiaunum veniale poteft re.

mitti fine alio, tum quia peccatum veniale non eít

'uitpaldh'

ii

materia neceflaria ; ergo pari ratione, quando fit

t*

de multis v enialibus , & non fit integré dolorosa,

wg:r:mf

feuex vera Poenitentia , non erit contra ejus va-

j Pwþm:'

lorem.patet con(equeutia À paritate rationis, imó

j t*

i

& à fortiori ; nam fi peccatum tacitum non ob-

T ]

flat veritati Sacramenti, peccatum infufficientet

du

Iu

di&ium minüs obftabit.

Advertit tamen Suarez

u

qui

i

dif. aC [e&i 6,n. 7. adhibere talem dolorem effe

i

culpa m venialem, DeRhodes /ic difp. 1.4.3.fe81. 9,

i

yfi

Tamburinus i» ZVerb. confeffe lib. &, €.. 3. €xillte

mant, confiteri peccatum venialefine. dolore, neg

j

hi

€fle peccatum veniale : quia bonum finem aife-

d

qui poteft pocnitens, quód aliqua venialia ad fui

confufionem, augenciimque fibi meritum apetiat,

tom (

ïdll-&il

etfi non folicitus de dolore, niüi illo, quem no*

vit huic Sacramento effentialem.

)

u

*

u

Obijcies

.

Qui apponeret facerdoti confe-4

3j

TA

&randas 10. hoftias; quarum quinque non effent

-

triticez, l;cét alie effent triticez , peccaret. gra-

du

g

Viter : ergo pariter peccabit grzviter , qui propoe

nit : O. venialia , quorum quinque deiectu dola-

rf

tis

í

L EN

i

204.

eMvrticulus F.

E

risnonfunt materia valida abfolutionis, — Reff.

i non

tonflium

ntgo con(eq. difparitas eff , quod confecratiotan-

tüm ordinetur ad transfubftantiationem & confe-

tU Vilatk

Gionem Sacramenti ; confeffio autem etiam ad

i noflro c

horte di

alios fines dirigitur , fcilicet ad medendum infit-

mitatibus panitentis, ad regimen confcientiz ,

nttfol

novauevitz cuftodiam , & ficlicét incafuante-

J'oponitur

t esd

cedentis peccetur mortaliter , non peccabitur ta-

men mortaliter in cafu conclufionis : Sac:rdos

Vr

enim in confecratione non exercet aliud munus ,

LOM

fiosfns

quàm convertentis panem in corpus Chrifti;ideó*

hijdiy

que non potefl Sacerdoti ex alio fine propont ho-

ftia non triticea,quàm ut fuper illam cadat confe-

lts nog t

cratio: at vero facerdos in confeffione , prater-

Tivenigfa

quam quódexerceat munus judicis, exercet etiami

at

munus medici , & re&orisanimz quoad interna

fütdi dy

fibi patefacta , ad quod etiam alio fine poffunt qvilü

lliingi

proponi peccata venialia,

Htl

a64 Jwflabis y. Refponfionem allatam fuper pri-

L

mum probare , non peccari graviter , tunc quan-

Uil

do ex fine bono proponuntur peccata venialia, d

U iüm [

quibus non eft dolor elicitus, non veró tuuc ,

Nütem.

quando ex fine venialiter malo v.g. ex vano fola-

EC

tio illa in confeffione narrantur,

Refp. nec in tà-

EG. CWl!ïm

licafu peccarigraviter. Ratio eft : quia adhuc

Wt

in tali cafu poteft confeffor (uum munus exercere

Wa

regendo peenitentem , quomodo fcilicet talia pec«

lls

cata poffit cavere , licét is forté non fit fecuturus

äln[ Qha

regimen confefforis,

Ws

a6fp lwflabis 2. Quiconfiteturmortale, quod por«

Aitig, &

nitens non commmifit, peccat mortaliter ; eti.am 1

r

m

«Mn in corfe[Tone Venialium chc.

10f

"s !

illud non confitetur alio fine, quàm ut aliquod

[kcttit

coníilium accipiat à confeífario circa illud pecca-

«t

tum vitandum 5 ergo etiam peccabit mortaliter

m u

in noflro cafu.

Refh. difparitaiem. effe quod

um

mortale dictum nt commiflum fit materia neceffa-

nf

ria abfolutionis , & confequenter , fi proponatur;

incdit

proponitur ut materia ; fuper quam debet ne-

n

ceflarió cadere abfolutio : at vero peccagim ve-

j 52(5[&3

nialeetiam di&um ut commiffum non eft materia

i u

neceffaria ab(olutionis, & ideo

poteít gtiam ob

dul

alios fines proponi.

pl

Inflabis 3. Ex tefponfione data folàm fequi. 466

at

tur, non effe peccatum mortale exponere pecca-

[ie j PWI

ta venialia fine dolore , quando hoc fit pracifsé

qntt

narrativé , feu ex alio fine , quàm animó illafub-

.

ol

ijciendi clavibus

.

ergo fi exponantur animo ea

! pofïlm[ ;

fubijciendi clavibus, erit peccatumgrave. — Rejg.

mihi videri , (1e0 animo exponantut , peccari grae

Trdd

viter. — Ratioef , quiahabere animum ea fubijci-

n

endiclavibus, eítvelle, utfu per ea cadat abfolu-

HVEH"!LLJ

tio , cüm tamen illa fint incapacia abfolutionis ;

qu y

hocautem eft velleirritam formam Sacramenta-

lem circailla , quod eít peccatum mortale ; ere

U

T

g0. Confirmatur. 1, velleirritam formamSacra-

m

mentalem circa omnia peccata venialia, aft peccae

tum mortale , licét peccata ipfía, qua fubijciantur

j W

ii

CGlavibus (nt venialia , & hoc ideo , quia graviter

laditur charitas divinain inftituenda fignificatio-

n(;;uw!l

ne Sacramentali : fed non minüs lgditur eharitas

ul

divima , fi quis reddat irritam formam Sacramen-

talem circa aliqua venialia , licét circaalia non ves

[ ,JW

»

lit

J

206

zirnculus P.

(clutoris,

lit reddere irritam ergo. — Probarur winor : qui

Otrimitt

plutes res parvas uno juramento confitmat, itro

Vitditce

gat gravem injutiam DEO , licét illud juramen:

fnedihio

tum vel inunica re(it falfum ; ergo fimiliter grá-

li, (i ho

vem injuriam Authoritati diviae irrogat, qui

iMolution

tantüm circa unurm peccatum veniale vult itritam

fduchy

formam Sacramentalem. 2.quiin Baptrfmo mif-

t ib

ceret aliljuot puttas oleiaqua, volendo etiam pet

iptila a

illas guttas baptizate , peccaret mortalitet : ireml

xui hoftiam in extremitate modicüm deauratánt

Bs tcitl

Qul

vellet confecrare , ita ut etiam vellet illam parti-

]

culam auti confecrare , peccaret mortaliter ; &

llj

itrogatet gravem injuriam Authoritati divinz in«

flituenti Sactamentum Baptifmi in certa folüri

ft, n

IT

materiía , etiam[i particu!a auti, aut aliquz gutrd

olei (int materia fecundüm fe levis ; ergo fimilitet

'Sdlüqug

in noftro cafu gravem injurism irtogabit Autho-

DT

£itati divinz,

ConfirmatuY 2« velle deciperé

db (

DEum in re etiam levi, eít gravis injuria DEO:

Vfl

fed velle irritam formamSacramenti citcaaliquo

im.L [

peccatum veniale , licét non velletirtiram circaa»

Vb

lia , eftvelle decipere DEum ergo $ »sin. proP,

velle itritam formam in tali cafu , eft velle deci«

tit, quöd ,

i

pere Sacerdotem ut eft minifter DEI : fed velle

decipere Sacerdotem , uteft minifter DEI, eftvelle

Mtty,

i

N

decipere DEum eo modo , quo velle decipere lee

u

gatum alicujus R egis , ut eft legatus , eít velle de«

Itià

«IUMW

cipereipfüm Regem : quia legatus quà tális nott

gerit propriam,led Regis perfonam, ideód; quid*

N

mtllsqul

quid fit legato ut legato,

ceníetur fieri ipli Regie

dlcis t

iam

i ».

Vif ü

m

füj- preb. quia Sacerdos non profert form

[ d

,

"

i in confejfione Penialiumehe; *

2

folutionis ; nifi ut mínifler DEI , & aliunde velle

witn

Á

formamirritam , efts:lle , ut facerdos aliquid in«

téndat facere; quód non poteft facere ; quod eft

ul put:

ieilttr

linedubio decipere Sacerdotem. — Divería eft ta-

tio, fi hoc animo non exponantur : quia forma

It

vulitt

abfolutionis tentim cad't fuper peccata,.qu& funt

fubje&a clavibus : ergo cutn aliqua venialia non

apnfmoz'.

dreudny

fint fubjecta clavibus , ut fappono , non cadet

fuperilla abfolutio, & fic non falfificabitut for-

j

j du

fhà , nec intentio erit 1llam fal(ificandi, a, prob.

quia multa fabinde dicuntur in confeffione, fuper

u

xl

quz tamen non cadit abfolutio ; poteft enim quis

iu ealicité & laudabiter multa exponere ob certos

(iditt

fines, & non ob intentionem abfolutionis, ut

atl

1

funt habitus vitiofi, propenfiones naturales , &

i

peccandi occa(iones , ac tentationes fibi occurrene

( [

tes,aliaquefimilia: ergo fignom eft, quódabfo-

d

j t

lutio tantàti cadat fuper ilia, qua fubijciuntue

clavibus, five qua aperiuntur eo fine, ut fuper illa

uD

cadat abfolutio.

julif

Dices x . Costra banc vefponfionem , in tali cafu267

n

Sacerdotem non decipi , quia is in abfolvendonon

| il

"|

dicit, quód abfoluté abfolvat ab illis peccatis , quae

li 0*

clavibus funt fubje&a , fedtantüm; quódabíol«

T

Vat, quantum eff ex fe.. Contrae[! : quare non. e«

ægltdhf'

tiam dicitur , quód in alijs Sacramentis formze ha«

I

u

beant fimilem (enfum , adeóque quód non fit pec«

l quio

catum mortale, hoítiam hordeaceam tmiícere ttia

y u

J

ticeis, eásque proponere facerdoti coníecrandas;

(

j

Si dicas , rationem eífe, quód forma confecrae

p

tionis fit virtualiter multiplex : dicam idem de

u

forma

[cl

as

"rticulus F.

E

208

iliofie p

forma abfolutionis ; & fic, ficut illa requirit , ut

omnis materia, (uper quam pronuntiatur , fit cas

feroblem,

inconffto

pax confecrationis , ita & hac requirit , ut mate-

iblolio,

ria , fuper quam cadit, fit capax abfolutionis,

Deinde licétadmitteretur dictus íeníus , adbuc ta-

j

Dittr te

men formajeffet falía , quia Sacerdos diceret ; ego

|

pmitensdi

aliu caufogratiam vemi[[juam peccati , quanium

eff ex me , cüm tamen actu nullam gratiam causet.

pnat, qllä

tim ho noy

268 Dicis 2, Difparem effe rationem Euchariflig

in exemplo allato , & iSacramenti Poenitenuz ,

RU

quia forma illius primó refpicit materiam ; & il«

l M.l

mj Qii

lam defignat , & efíe&tum circa. illam fignificat j

unde quacunque ratione fupponatur materia. fal-

LURT

Titic a

fa, falíficatur forma , & fubftantialis effzctus

li n fOIlemw

impeditur : forma veró Poenitentiz per fe primó

fignificat perfonam Panitentis,& effc&um gratiz

NRttes qui

Atttonem

remiífivz peccati , qui non impeditur , etiamfi

aliquodpeccatum non fit remiffibile five ex. falfi-

Fs qu

tate , five ex indifpo(itione poenitentis , unde for-

lmfmj()ne X

ma non reddiítur falía , etiamfi veniale, quod nate

Eöfbh'cndi (

ratur inconfeffione , commiffum non (it.

Refp.

l&ïlbug D

per formam Poenitentie fignificari effectutm gra-

Di".! 1n

tiz remiffivz eorum peccatorü, quz fubijciuntut.

ntalg.

clavibus , ficut forma Euchariftiz defigna; & fig-

nificat trans[ubítantiationem totius materia pra«

"itilny

fentis in Corpus Chriíti : ergo fi nonverificatur

:fü Fü Wort

forma Euchatiftiz, ideoque eít peccatum mortale

-P,"bfohlio

propohere Sacerdoti coníecrandam hoftiam hor-

deaceá,qua non eít materia valida,idem dicendum.

LA d

erit, fi fubijciatur clavibus materia invalida. ZVegse

"! g

D müdo |

dicas , ex hocfequi , quód eodem modo liceat €x

ao

"A n Confeffione, uenialium. Cs,

269

alio fine , proponere Sacerdoti hoítiam non con-

riquii

iur t

fecrabilem, ficut licet. veniale peccatum narrare

t n

in confeffione ex alio fine , quim ut obtineatur

abfolt

abíoluuo, —Refp. difparitatem conftare ex »».

293.

g, at

Dices tertio: ergofaltem tenetur confeffori 169

lgt

j, gt

pernitens dicere , quód talia peccata alio fine pro«

Atumdii

ponat, quàm ut fuper illa cadat abíolutio ; fi

enim hoc non dicat , confeffor habebit intentio«

dul

nem poenitentem etiam ab illis peccatis abíolven

Puuucnuz)

di.

Ra

TL

Kefp. Poenitentem adhoc non teneri,

tioefl : quia cum Sacerdos in audienda confeffio-

1 (:gmüat

pitti i

ne exerceat duplex munus , judicis ícilicet, &

jj; &*

medici aut Rectoris animaz , multáque dicantur

u i?

illiin confeffione , in quz non poteítaliud munus

exetcere, quàm medici, ideó debet habere hanc

i&umgriff?

Jf qil

intentionem, quód vellit ipfum abíolvereab illis

peceatis , quz funt fubjecta clavibus ; hacautem

mu [

intentione pofita nunguam habebit inteniionem

l qWW

abfolvendi peenitentem ab illis peccatis , qua ipfe

le KM

davibus non fubijcit,

Dices quarto ; in aliis Sacramentis noneftcul.170

j

d

pa mortalis , fi miíceatur aliqua pars materie

N

non valida ; fi enim mifcere aquz parüm de oleo

hgüh&'

in Baptilmo , aut deaurare partes hoftiz levitet

u

non eít mortale : ergo nec erit mortale miícere

j

aliquid in confeflione peccotis , quod non eft ca-

wflllmb"

paxabfolutionis, — Refp. diffinquendo confequens,

m

fiillud , quod mifcetur, ut fupra eam cadatforma

jiJ

"cg0 ,quód non fit peccatum , fi non mifcetue

oc modo , concedo,

Deindedico , effe difpa-

d

o

ritatem

]

a10

Zriieulus F.

ritatem , quia in prioribus duobus cafibus nec in-

[

tentio Sacerdotis baptizantis aut confecrantis eft,

utper oleum, vel aurum conferatur Baptifmus,vel.

Euchariftia, at veró intentio poenitentis eít , ut fu.

Fa

per ea peccata , qua fübiicit clavibus , cadat abfo-

ii

lutio,

ayi

Ex his eoliges primo,

quo fenfu fcnt;n-

1

tia communis , quz docet non effe pec

catum mortale confiteri aliqua venialia fine do-

lore, modó quisalia confiteatur cum dolore; con»

fU

ciliari poffit cum fententia Cajetani i» Swmma

od

werbo : confe[fio , & aliorum id negantium; utra-

tramcnnm

que enim in Íuo fenfu admitti poteíl,ita tamen, ut

frinifur

pofterior fumatur fecundüm di&cta in z. 266,

t Sigm

rior verbjuxtadi&ta in s. 262,

X iteni

272 Colliges fecind, et'i poffit dari confeffie venia

"oindhn

li&finedolore univerfali fecundàm di&ta in 24m.

Vennilri

262. nontamen fequi, poffe. dari confeffionem

Dtery

venialium validam & informem; nam ut ex diclis

3 il

conftat , in ejusmodi confeffione femper confer-

LU

tur aliquis effe&us gratie& remiífionis aliquorum

LP

peccatorum venialium : quód non fieret , i quis

üitr;C

doleret de uno mortali peccato & non rr3

thur, fe

altero,cüm unum mortale (ine altero

!

n

"t

remitti non poffit,(icut poffunt

Mutm.

venialia.

Wi

h

oW

'M*

lr f

C

t

M

lm

ARnTt-

«$) 211 ($à»

elibust:

Anricurus Vl

nltcumi

Bd

v

KExponuntur relique con-

j al

ditiones ad boc , wut dolor [it

fenío k

pors bujus. Sacra-

y di j

menti,

ii f

doorn t

Ueres prin'eb,än dolor Sacramentalis pro $73

j m

Q

cedere debeat ex ititentione fufcipiendi Sa-

a

cramentum ? affirmant aliqui ex eo , quód dolot

jv

fit indifferens ad effe doloris Sacramentalis , vel

T

non Sacramentalis , adeóque determinari debeat

in

per intentionem pcenitentis , illam ordinantis ad

.nftfüt J

recipiendum Sacramentum : ficut acliones exter-

du

n miniftri Sacramenti, cüm (int indifferentes,de«

adet

bent determinari per intentionem miniftri volen«

g

üs per illas facere ; quod facit Ecclefia , ut dixi

p qi

de Sacramentis ingenere. ntm. 127. Verüm Res

d

Jpondeo negative.

Ratio efl. $ quia certum

f]'t!ä:"':j

videtur ; Chriftum potuiffe inftituere, üt doloe

g n

elevetur , feu determinetur ad effe Sacramentalis

; diui

per ihtentionem poenitehtis antecedenté, feu cons

f

fequentem ; qua elicito ( ántea dólore ) intendat

Confiteti, & fufcipete Sacramentum Poenitentiz:

led Chriftus defaéte ita inftituit ex Trid, — fe/f.

14. €. 4,de dolore requifito ad hoc Sacramentum

hon faciente ullam mentionem inrentionis refes

rendi eum adconfeffionem , fedfolüm volente $

"-t

l

o2

212

Articulm VI-

I

euídfon

ut fit à Spititu S. excludat veluntatem . peccandi

& conjungatür cum fpe veniz : fed has conditio-

debat um

nes habere. poteít absque illa intentione ; ergo

il ,

j u r

absque illa eft fufficiens, — Hinc patet , quarere-

quiratur intentio miniltri ; cüm hujus cxp'r;fïö

idefl p

memincrit.Florent. & Trident. ex cir. »nm, 2377*

üaram,

474 Confirmatur vum ex «o ; quód Chriftus non

t'mentarm

litrionem

videasor dolorem alia ratione exegiffe ad| Sacra-

mentum poenitentiz, quàg ut per illum poenitens

Qu |

r(e&t& averteretur à peccato , & converteretur

fntens o

quitz lo

ad DEum : quod totum habet dolor abíqueilla

intentione, tum ex praxi fidelium, & commuhi

Üntc ady

i, ]

fenfu Ecclefiz; quando enim DEus ex concione

vl pia lcctione movet aliquem ad dolorem de pec-

TDRTUNT

u dofr.

catis , fimulque accendit defidérium confeffionis,

fi inde fe talis przparet ad confeffionem , eamque

o a

perficiat. ex illo dolore , fatisfacit Sacramento

vocationi divinz.

Imó connaturalius eíl ex

ttri f

confideratione peccatorum moveri ad dolorem,

&tllm ho(

uàm ex «orum confeffione ; dolor namque nos

T t d

movere folet ad confeffionem potiüs, quàm con-

irimpt

feffio ad dolorem,

Ex quibus patet difparitas

! t D7

inter dolorem & alias partes Sacramentales feu

ámgi

tenentes fe ex parte mini(lri , feu fufcipientis $a

* d

"alint

cramentum, qua ad Sacrameatum non fufficiunt

nifi elicitze ex . illius intentione.

Deinde partes

D il)n. l

tenentes fe ex parte miniftri fiunt inPerfona

Chq-

mumsïll f(

fli, utautem operer nomine alterius potiüs, quàm

qd l hülu;

meo , omninó efficit intentio ; econtrà dolor elt

Thütione

quidem pars Sacramenti , fed poenitens illum po-

'*mþorep

nit nomine fuo. — lNeque obítat , quód etiafü

blu

con*

m

2

Expanuntur r:u'que cana'nzow: 01'6'.-

213

apu .«onfeffionon fiat nomine Chrifti , & camen fieri

wad) debeat cum intentione Sacramenti.

Nam hoc

tion; tf

Adeà fit , quód confeíffio debeat. effe judiciaria, &

i, g

judici ut rali , confequentet ut vicario Chrifti,&

T d

ideó poenitens debet intendere confeffionem ju-

T

diciariam , quodeít intendere faltem implicité Sae

hls

craméntum,

Ultimato autem confu

6b

gar

urt adin-

T

ftitutionem Chrifii.

d

- Quares fecund? , andolor debeat adeffe , düim27f

t

peenitens confitetur , vel abfolvitur ?

Kefp. ne-

T

gative ,loquendo de Prazíentia phyfica , nimirüm

idnec. advalorem , nec. ad effeclum Sacramenti

& n

o

requiri,

Patet, quia amens & deftitutus fenfi-

onqf

bus;poftedita doloris figna abfolvi poteft , licét

tunc dolor non adíit.. 1ta communiter DD. qui

at

j timf?

tamen advertunt ; dolorem poffe quidem prace-

);.'lnïfnwï

dere, fed duntaxat tanto tempore , quanto poteft,

cenferi facereunum moraliter cum aliis partibus,

ji; &

| t

& cum hoc pendeat à prudentüm judicio, quod

pro rerá diverfitate multüm variatur ideo ab uno

um

Sacramento non valet paritas ad aliud , ut dixi

T d

/

« dj

"

de Sacramestis in genere ; fic in — Baptifmo ,

confirmatione , extrema Unctione, & Otdi-

lmtflfilväy'"

j

ne.non debet intercedere magna temporis di-

ij

flantia ioter materiam &t formam , quia in con-

ii

fj

jun&tione formz cum materia fpectatur potiffi-

"

t ow

l' )

mum , an forma adhuc tali tempore poffit verifi-

cati ? horum autem Sacramentorum formzin -

Qu

qu

[

flimatione prudentam non verificantur , ft longo

i,

tempore poít applicationem materiz pronuntian-

1 Iu ik

if

tur,

In Echatiftia requiritur (imultas maxima,

! quo

alis

9 j

Iw

214

rieulus VT. |

tatienti,

alis non verificaretur particula demonftrativa

lum pe

boc t& bic.

Sacramentum Poenitentiz econtía

acufiiont

longius patitur intervallum inter materiam &

p feu

^

o:mam excommuni DD. — Quoad praxin ta»

ttulo fün

H

:

mea difficultas eft, quantum fitillud tempus?

tierinftit

in quo DD. non conveniunt : aliqui enim affig-

(anfefrio

nant diftantiam,trium , vel quatuor horarum ;

Ms excit

alii , fi vefpere doleam , & mané confitear : alii

Herumnon;

hr eberet

tres, vel plures dies ,jduli primo paritate judicii

humani, ubi fententia prolara poft plures dies

Dit p

facit unum morale cum proceffu antecedente,

feenis

Secundó paritate con

f«ffionis ; que poteft fub-

tidebut |

inde fieri etiamíi pera

liquot dies abíolutio dif-

dlor det

feratur ; (1 enim certus e

ffet' Confeffarius , in-

Ynd :

quit Tamb. s 7Metb. confe ff

l.1.c. 2. $. 4. quód

Mineg :

ebus audivjt

poenitens , quem abhinc quatuor di

üt; o

bene effet difpofitus, illum liceret abfolvere ,&

Vlier,

fic illa confeffio cum prafenti abfolutione poftet

Wt

facere unum moraliter : ergo. idem diccnduql

I idari

de dolore & abfolutione; qua paritas omnino vi-

.»r'mndum [

detur effe efficax , cüm eque dolor fit. pars Sacta-

tll s

meuti,acconfeffio; Qua tamen inre, nifi ne»

tl (

ligendum eít ;.

ceífiras obliget ,

femper fecurius e

mlis, Yí

ac prudens judicium timoratoru

m confulendum;

Tit C

um quibusdam

ufusque fidelium obfervandus,nec

At

judicibus forenfibus minus laudabi

liter abfolutio

"i

cauíz protrahatut.

t n

an dolor pracedere debeat con"

ay6 Quasres tertib,

UET t

- fetfionem ?

Refp. negdti'v

: quiafeu anteCedab.

CY

feffionem , falva lunt

feu fübfequatur attritio con

TY

ntiam & finem Sa-

omniz, qua païjinent ad efíe

cramentt

Expontuntter velique esudlitionesj'c. — 21

ctamenti , eft enim per fe in(titutum ad. reconci-

mlti

liandum peccatorem cum DEO per voluntariam

r «

accufationem coram legirimo Judice , quod fieri

muvtan

poteít » feu pracedat , leufequatur attritio : nec

( puur

exullo fundamento efficaci oftenditur , Chriftum

Jj

aliter inftituiffe. — Cosfirmatur. praxi prudentum

T

Confeffariorum , qui poft peccata audita poeni-

r hott

tentes excitant ad dolorem & propofitum impo-

vf

flerumnon peccandi , quod fruftra fieret , fi do-

nb

lor deberet confeffionem pracedere.

a?

Dices primo , dolor facramentcalis eft causa con-277

d

feffionis : fed cauía, fi non tempore , faltem na-.—

T

tutá debet pracedere; ergo.. Probatur maj. quia

pb

dolor determinat voluntatem ad confitendum.

Áf

Secundo : dolor debet reddi fenübilis per con-

pR

feffionem.: fed hoc fieri non poteft , nifi prace-

negomaj. id uni-

TT

dat; ergo. — Refp. 4d primwm

,bfolverl:f

verfaliter, & neceffarió verum efle; nam poteft

[

af

ipía peccati turpitudo &c. determinare volunta-

tem adaripienda media ejusdem deftru&tiva. 744

] ditfüg'

T0

fecundum dico primà : negomaj. quia poteít do-

T

lorpoít confeflionem teddi fenübilis. per verba

LU

formalia doloris expreffiva , per tunfionem pec-

f

Refp. (ecundontgo maj.

g

totis , vel fimilia figna.

tll HM

nam Confeffionem re&te inflitutam femper ex

n q'llW

determinatione peenitentis dolor aut pratcedit,aut

"4

comitatur, aut. fübfequitur, ficque per confeffi-

onem fen(ibiliter & interpretativé fignificatur do-

lor aut przfens, aut. pracedens , aut fubfequens;

EW*P

TM

qui enim intendit reQle confiteri, re&é quoque in-

tendit dolere.

Ét fic confeffio adhuc eít dolori-

lhblqA

eta

i

o 4

"g

(P

416

Qr;fculus :?VI'. ;

Iy

fera proptet moralem cum dolore conjunétio.

lr r

nem.

Jeutens ,

378 Queres quarto, an dolor przcedere debeat ab

deür alicu

Qu deind

folutonem; Refp. «ffirmative. ita Trid, feff. 14,

c. 6. GL communis.

Katio eff primó : quia abío-

ttovando

i, 5

lutio Sacramentalis eft per modum fententiz judi-

cialis, que neceffaria prefupponit cognittonem

Wt fefmo

Cauíz , feu accuíationem rei ; accufatie. autem rei

ilim dolo

in hoc judicio integratur ex dolore & confeffione

jumum Qu

penitentis, cüm per hzc duo panitens fe difpo-

itonds

53:,ac reddat dignum abfolutione : nec enim fine

Coniefar

Cognitione peccatorum & doloris poteít Sacer-

hr, raf

dos eundem abfolvere , & reconciliaricam DEO.

Wotripfy

Secundó patet hoc excemmuni fenfo & praxi Ec-

quod fer |

cl(riæ.

Ex quo colligi'ur difparitas inter hoc

fOR at

& reliqua Sacramenta , quorum materia non ne«

piltum ,

cefíarió debet prxcedere formam, fed poteí] eriam

ts eni

fubíequi,ut patet in Baptifmo , Confirmatione

"if

&c. Addunt tamen aliqui , hoc per fe loquendo

Jliey

intelligendum effe : quia fieri poteít, ut quis ante

diüill&is a

abíolutionem doleat, fed. infufficienter ex igno«

! qià

rantia inculpabili , & tunc fi fufficientem dolo-

Vehicie

rem eliciat, inchoata abfolutione,vel etiam n tete

Md ]u

mino totius formz abíolutoriz; probabile eft in-

Wt

quiunt , quód talis gratiam Sacramentalem reci-

dblor

piat.

Veràm etiam tunc dici poffet, faltem na-

Rä

n

tura pracedere dolorem.

i"*'mu uj

379 Queres quintó , an unus idémque dolor faffi

lm

1qw

cere poffit. pro pluribus confeffionibus , fi ma-

m

raliter continuetur, & ad peccata etiam fequen-

MT

us confzffionis fe extendat ? Aefj. affirmatiuo,

Proba«

Süttor

UM

ww

ïkpanu;xtur veliqua conditiones Aeä'c. 21

»

tüyn ^ tur primoex cafu, qui frequentiuscontingit ; nam

'peenitens , fipoft acceptam. abfolutionem reco:-

du

detür alicujus peccati toculpabiliterobliti , illud-

Trd jf

que deinde flatim exponat non eft folicitus de

hi qum»ï;:

renovando dolore,nec ad illumà Confeffatio mo-

fentitey

netur. Secuzdo; poífunt eadem peccata effema-

: (pntt

teria remota plurium confeffionum : ergo eríau

atb Ut

idem dolor.

Tértioó: eadem fatisfaclio v. g, je-

s dan

junium ejusdem diei potett effe materia proxima

nmshdüä

integralis. plorium abfolutionum , fi à pluribus

T

Confeflariis imponatur

ergo etiam idem do-

gt

lor, prafertim cüm dolor non tequiratur , nifi

inan

ut per ipfum confeffio (it dolorofa, & retra&latio

quod fieri poteít per eundem dolorem moraliter

g

us t

continuatum,

Hinc licét tunz fiat novium com-

xammnm

pofitum , non tamen requirit faltem omnes

ii

partes entitativé novas, (ed fufficit, ut fint tales

(

virtualiter & appretiativé,

Dices: eadem confeffio non fufficit duabusz89.

d

diftin&tis abfolutionibus : ergo nec ide:m. dolor,

uget

;ntl[mgï

Refp. quidquid fit circa antecedens , quod negat

Petíchacher , veg. con/ea. tum quia poftquam csu-

intut

gtl

,

fa fernel judicata eít, non poteft prudenter abíque

nova accufatione innovari altera fententias tum

vbzb 1

1

gt*

quia dolor univer(alis elicitus per. plures confe(-

M

fiones poteft reddi fen(bilis : antiqua cenfeffio

autem, nifi repetatur , falrem accufatione genrica

m

eorum ; quorum facer Judex adhuc habet nsmo-

$1

If

tiam , nihil habet, in quocum nova abíolutione

conjungatur , confequenter non videtur, quomo-

T I'Hf

do de novo applicari poffit eadem confeffio , ficut

W

"n

dolor.

9 jf

u

N

Ar;;c;lu: F. |

s z ;

E

a1

& quando dolor de

Queres fexto jquomodo

«qui , lict,

peccatis femel con

ceptus rcvo

cari aut deftrui cen»

hibutdolot

dolorem tanquam Sacramenti

Íeatur , utnovum,

, quittos d

conftiturivum elicere fit neceffe ? — Refp.

primö

&

Was( q

de deítru&tione morali per notabilem temporis

ton loficit,

ncgotiorum difparatorum intercapedinem , con»

tett , fufa

flare ex mum. 277 j.|unde eum hic folüm quatatur

m babicod

de tevocatione feu deftru&ione doloris per pecca-

| m 1t (0

tum fubfequens.

Refp. fecundà , pro cafu , quo

vtite intil

dolor univeríalis elicitus fuit,

qui ex fuo motivo

tommitatq

univer(iali cadit fuperomnia peccata, tUnc dolor

Neiqidie

per quodcunque peccat

um novum commiffum re-

AYttinS 10

*

a in hoc cafu dolor

Yocatur,

Katioeft : qui

| «1im Pn.on

ngulis peccatis indivifi-

opponitur omnibus & fi

prleverat

biliter: ergoper quodcunq

ue retractatur feu ex-

; i volunr

C

cluditur ; ficut enim contritio ex motivo perie

ldem'ca, (

charitatis univerfalis eft,'neque unum fo

]üm mor-

m

omnia ,

fub

tale deteftart poteft, quin deteftetur

Uteribs

onitate di-

ratione communi oppofitionis cum b

irilo u

vina : ita econtra quando retra&tatur ,

vel exclu-

ticipansra-

Ámida

ditur dolor per peccatum aliquod par

Aildt com

tionem & caufam dolendi commune

m aliis ne-

M eytend

quit ita excludi in ordine

ad unum peccatum;quin

firm (j

dem dolendi caufam in-

in ordine ad reliqua ean

W0gojg,

volventia excludatut dolgr ille.

Sed quid,, fiali-

[7

Pflc'msjam

quis confitea

tur venialia fimul & mortalia,

omnibus e

ft attritus , vel contritus attritio

ne,aut

f i

Wttem H

contritione univerfali,

ac indivifibili , fed ante a^*

Refpor-

u tïill'l!d;

folutionem incidit in novum veniale ?

—

ttto a

det Perez , inillo cafu mom retractari dolorem

um.v

um [

«onfequenter effe fufficientem ad S:fcramcnt

Drexih

qllll

2

Exponuntur veliqua conditiones &c, ET ,

uwio d

quia , licét, inquit, contingere poffiz, quàd quis

wddtut

habeat dolorem ita indivifibilem , ut non felüm

m owtut

quatenus actualiter , fed etiam habitualiter períe-

Mp

verans( quz tamen perfeverantia univerfaliter

m ii

non fufficit, aliàs, fi tota vita dolor non retracta-

edimtt

retur , fufficeret ad Sacramentum , cüm permaae-

Jüm u

ret habitualiter ) fitindivifibilis 5 communiter

ag

tamen ita concipi folet , ut velit poenitens perfe-

od

verare intalidolore, vel propofito ,cíto deinde

uiot

committat aliud veniale, — Verüm haec refponfio

T.

vera quidé eft, fidolor etiam qua habitualiter per-

at

feverans non fit. ita indivifibilis , fecus , fi fit.cunc

TL

enim prior voluntas revocaretur, cüm fic in eífe

"T

períeverantis conftitueretur. per carentiam om-

faucit

nis voluntatis contrarize voluntati priüs habitz.

;otävog«ä«-'-

Idem eít , fi tali dolore quis confiteretur fola ve-

umwümff

nialia.

y a

Uiteriüs in hac materia queri poteft , quid fiat28 2

lmbgniu!!ï

n illo cafu, quoaliqui ex particulsribus motivis

tlf

ü'l p

fingula iortalia commiffa fuiffet deteftatus , &

j

deinde committeret novum mortale , ad qued fe

jit

Yi

non extendebant motiva particularia, utrum ni»

«

mirüm fafficiat elicere dolorem dehoc folo pec-

jl a

cato novo , vel debeatelici univerfalis etiam de

Sidthd)!'

peccatisjam prius retra&tatis ? Supponimus au-

motlihba

tem hic , illumptiorem dolorem aliàs fuife fuffi-

j

armfl

cientem , nec requiri ad dolorem Sacramentalem

j

u

ut excludat; omne omnino peccatum de cg-

Ji

tero , i adüt propofitum univerfale explici-

ii

turn, at infinuavi s. 210 quo fuppofito. feu

(

"

prawiffo. — Refpendent aliqui in hoc cafa prio-

ren&

-

Aariicnlus VI.

Iw

rem delorem non revocari, e& quàd volantas füb-

i doloris

fequensnon habeat ullam oppofitionem cumvo*

Vapulolt

luntate priori ; ítat enim, quód quis velit habitua-

atats, qu

liter effz caftus, St quod, a&u velit furari,

Alii

hnnid atis

vero exiftimant, revocari dolorem Sacramentalem

lr

& confequenter neceffe effs , novum de omnibus

P

eommif/lis &c.elicere, quorum — Rarzoef! : quia

Tilty, at

dolor Sacramentalis debet effe huiusmodi ex 6ne

Aftmunittr

Sscratnenti , ut fitreconciliativus cum DEO : fed

d *Rfj

ficommittatur novune peccatum , fit quod prior

|ontm

dolor non fit reconciliativus; ergo interrumpi-

imtng (l

tur , ergo debet novus reaffumi , quo quis deom-

|iattio

l

nibus commiffis doleat.

Dixiin fine »um. pri-

(tübosnont

eri: , hoc verum effe , fidolor non fit ita indivi-

Vtpord

iDroinfipe

fbilis , fecus in cafu , quo ponitur omnino indivi-

fibiliss ^ Caterüm videtur talis dolor univerfalis,

ii ]

quo quis fertur ex motivo univeríali in omnía

i ümort

mortalia, G venialia, effe falté virtualitermultiplex,

f ef

& communiter faltem non ita. indivifibilis, cum

thutim f

feraturin illa peccata . inzqualiter , plus fcilicet

"t cor

in mortalia : & fic juxta inzqualitatem . pecca-

od

torum unum peccatum magis deteflari , quàm

ao

aliud , confequenter per veniale peccatum fubíe-

: '9:- [

quens talem dolorem non revocati , ac fufficien-

W hg

tem eííe ad Sacramentum poenitentiz , concludit

ia s 4

'Tambur, cit, in »». 275.quod etiam extendit

W ullo It

adcafum , quo. quisnonnifi venialia , fed diverfi

M T

generis, cum univerfali deteftatione confitetnr.

u

W

Aa8

ueres , an füfficiat ad Sacramentum dolor

um (

ubdnondoleas? Rep.in rigore non fufficere

METT

quia doler debet efíe de peccatis , non denega

tione

ftrcnümi

|

Ó

Expnouutur rcli?pu condit;one: ( 23

Ivitii] tiene doloris.

Pro praxi tamen in timoratis &

mnt fcrupulo(is , qui putant , nunquàm fe dolere de

il peccatis , quamvis doleant , quod de illis noa do-

ini, | leant, id fatiseffe , docet Tamb. cit. quia ejusmo-

$o di dolor eft fignusm veridoloris.

ni ^ Qaeres $. quidnomine pznarum intelligata24

m

Trident, czz. 2»5». 32j. ubi ait, attritionem

il

communiter concipi ex metugehennz & pzna-

umb

rIum.

' Refp.convenire Theologos , fufficereat-

fgilt

tritionem conceptam ex metu pznz non folüm

u

zternz , fedetiam temporalis purgatorii , poteit

uoqllisdm

enim attritio concipi , de folis peccatis venialibus,

quibusnonrefpendet pzna aterna; fedtantüm

fnt n

f j

temporalis. Deindé poena purgatorii concipitue

à Dzo infligenda , nosdue faltem adtempus impe*

ii

dit à clara DEI vifione , & beatitudins. noflra,

x

(

unde timor talis pen fufficienter refpicit DEum

i

ut poffiteffe fupernaturalis,

Major difficultas

eít , utrüm fufficiatatttitio ad Sacramentum Poe-

"

J d

nitentiz concepta ex jtimore aliarum panarum

temporalium , infamiz, infirmitatis triflitiz ortae

"d

g[b[i ) 9*'1

éx peccato, remorfus conícientiz Gtc. — Vafquez

difh. 93. 4. 1. dub. 3. . 3. alii videntur ne-

u y

r

j

are, eà quód talis dolor folüm fit naturalis. Sed

i

orían loquuntur tantüm de humano dolore abs-

T

n d

que ullo refpe&tu ad res atermas ; nam dolor

conceptus ex. tali timore nec eft ad DEum con«

g

gt

verivus, nec avertit hominem à peccatis, ut pec-

catum eít ullomodo contra DEum , fic credea-

t^

"m

u

dum non eít , Dzum illo contentum effs ad con-

ferendam juftificationis gratiam.

g

Unds

-

222

Zticulas VI.

Exfon.

a8

Unde tefpondent alii , fi dolor peccati ortus ex

tiror p

findm, co

timore illarum penarum confideretur , quatenus

DEus illasimmittere loletad puniendum pecca:

tadocpr

tum illum fufficere ad juftificationem inSacramen-

plt, quo

to Peenitentiz , & Concil. nomine peenarum eti -

lnort p

Ratio eflt

amincludereillas poenas temperales.

tonem la

tum quia talis dolor eft honeftus, refpicitque pec:

bwitefefn

catum quitenus caufativum alicuius mali, cum

Stimento

fufficienti refpectu ad DEum, & finem ultimum

|ttplum ;

fupernaturalem ( qualem omnis a&tus pofitivé

tnlime

falutaris habere debet ) ficqué erit dolor fupet-

fetutt p

naturalis: tum quia Trid. cit. non dixit, ex zimer?

df i

folàm . gebenna , fedaddit in univerfum ex timore

fat2ttm

Imó in exemplum deteftationis pec

OH T'0min

Plndïn!!l.

cati ob timorem poenz affert Ninivitas Jfone j«

qui tamen pcenitenuam egerunt ob timorem fub-

D

verfionis civitatis , quam Jonas DEI nomine com-

fpinatus erat; tumdenique, quia tota ratio in

contrarium effet , quod talis attritio non detefta-

lob

retur peccatum , prout oportet ; cüm non dete-

hhh

ftetur peccatum fuper omnia mala temporalia,

Verüm hujus folutio videtur patere ex fusé dictis

Ifþut

de virtute Powitentie nmm. 44 $. e fa.

D

E

336 Dices

.

Argumentum defumptum à Ninivi-

LT.

tis nimium probat : quia hi ob timorem illius

At

poena talem egerunt Poenitentiam, ut meruerintà

Blonu' [

D«o impetrare veniam peccatorum extfa Sacra-

Mata Pan

mentum : ergé vel illa deteftatio non fuit ob ti-

i idvm

Iorem poenz etiam zternz, vel talis erit (ffici-

A

ene ad juftificationem fine Sacramento,

K!a

pem €X

DN

t

duo afferere Trid, in eo capite 1 attritio

Popri

gimmi;:

!

.

d

Exponuntur velique eonditionts C'a, — 233

atl

timore posnarum etiam hujus vitz effe bonam &

.

;tur,quzw.'

fanétam , contra hareticos illam condemnantes

,

m p

& adhoc probandum adfert Ninivitarum exem-

n imys

plum, quorum Penitentia initium (umpfit ex

2.

A[ferit , attti»

p(fllmüf!

timore poenz temporalis.

& dul

tionem illam,quam exemplo Ninivitarum pro-

fyiatgh

bavit effe fanctam, fufficere ad juítificationem in

y nd

Sacramento ; &ad hocnon adfert Ninivitarum

ul

exemplum : valdetamen credibile eft, INinivitas

"T

non (latim egiffe Poenitentiam,qua merueuint im-

T

petrare peccatorum veniam , fedad perfectam af-

iW

cendiffe per imperfectam conceptam ex timore

(jnatif

pena temporalis , quam Prophetaerat corfiinatus

qhlol

DEI nomine.

:

j r

j

DisprurArio VI.

|ont

T MZQF*

T d

De Fropofito ad.Sacramen-

g

il

ium Penitentie requifito.

"m

at

Ti

Ifputatisijs, quz ad dolorem Sacramenta:2$7

t

lem pertinent, oceurrit ordine doctrinz

yni"

tractatio de propofito ad idem Sacramentum re-

.morzm l

quifito, Dequo variz omnino funt DD. opi-

il fl

niones, quas refert Dicaflillo 7r&. 8.de Sacra-

y

mento Panit. difp. 6.dubit. 14. Nos de propo-

TU

i

fito ad veram Posnitentiam requifito jam egimus

de Virtute Panitentie a num. 410. quibüsfuppo-

ul

11

firis folüm ea de propofito inquiremus , quae

proprié ad Sacramentum l'oenitentig conc

urrunt.

j

ARTI-

-

M«

«9$ (124) 5?»

y/

m ild ,

Angricurus L

1 humane

einà conle

m

"n , quale &?. requiratur

Bs

|

um

propojuum , ur virtute . Sacrae

|

ASQUmtRE,

menti Penitentie vemtitan.

l

MranSig

tur "ventalia ?

inindümor

& T Ullum propofitum nec formale, nec virtuale

ET

$

?Qümm m

À requiri ad Sacramentum . Poeuitentig , do-

del]?. I)'.t

cent aliqui apud Suarez difp. 20. fif.3 , mou for-

ían illo Alex:ndri Ill. mandato , quod refertur

m

U: Qpj

eap. quäd quidam. de Penit. & remif[f. ubi decer-

oudum eny

nit Ponufex admittendam conf.ffionem eorum ,

l

itorum (s

qui, quamuvis confiteri velint , [e tamen afferunt

eb(hineve mon po[fe.

Et reddit rationem : 44i4 li.

| Di[!ldum

di Panitentia , admittenda

€et won fit vera ejusmo

i 1 Pïub. l

tamen eff corum confe[fio , & erebris, ac (alutari-

büs monitis Peniteniia indicenda,

Verumnon

FüütililtiVum

qu fme |

lequitur Pontifex de confeffione valida & cui

go mjor. !

Sacrarnentalis abíolutio impertiri debeat, ut ex-

plicat Sotus ia 4. diff. 17. q« Y. art, 2. inquies :

"i

unde licét confcffio illa invalida fit ad gratiam,ni-

?mP'tumr«

UM

hilominus valet ad obedientiam praftandam Pre-

UM

lato ; qu: illum potfit falutaribus documentis ad«

monere, Caterüm non obeft propofito reqnili-

ülo mmmlü

| tp:

)

(fgo |

to ad Poeenitentiam, quéd quis putet; vel cimeat;

L

TR

fe unum vel plura peccata non vitaturum quia

propofitum eít aétus voluntatis ; exiftimatio au-

Pfüvidemia:

tem

Wlb

p

»'An,yeä' quale reänïmmr du 22 f :

tem illa eft a&us intelle&üs, qui ex illo propofito

l

ob humanz voluntatis mutabilitatem non ne-

ceffarió coníequitur,

Vide Laymanum Jib. f.

"

II

M H.. 9. €. 44

Ex quibus colligitur , quàm immeritó Lu

go:8$

T

'

fl difp. 14 wum. y , & Suarez cír. Sotum inter il-

losnumerat , qui nullum omnino propofitum . ad

!jh

eflentiam Sacramenti Peenitentiz requirunt: prae«

fertim,cüm omnis dolor efficax ( qui effentialis

pars eft hujus Sacramenti ) (it etiam virtnale pro-

n

pofitum , ut patebitex mox dicendis.

Hinc So«

juut!

tus dif). 1 . 2. 1. art. 2, acriter invehitur in fen»

j d

sl

tentiam negantem neceffitatem propofiti, inquie

ens : opinio hac necvers elt , nectuta , nec in

ub

populum evulganda , quia nullus unquam anti«

g a

quorum fic aufus eft loqui.

t if"

Dicendum 1. Ad Sacramentum Ponitenti2;

m

neceffarium effe propofitum non peccandi dece-

,44:»:?!!*"

to. Prob, quia Sacramentum Poenitentiz eft re«

T d

j

conciliativum hominis cum DEO : fed hoc fieri

[

J

".

nequit fine propofito non peccandi decatero $

l

" l

€rgo asajor.patet ex n. 2 fO.min.prob, quiaad re-

jf

i

conciliationem DEI cum homine , feu impetran-

f

dam peccatorum veniam, ut loquitur Trident.

d

Fé[f. X4. c. 4. omni tempore neceffarius fuit con«

"

1l

tritionis motus, qui eft dolor & deteflatio de pec«

um!ül

jf

r

cato commiffo cum propofito non peccandi de ca«

j

tero ; ergo neceífarium eft tam intra , quàm ex«

lvd(mflv

T

tra Sacramentum , intellige, juxta prafentem

(f T

providentiam ; nam abíclut& peccatum remitti

lii

p

poteftà DEO fine omni actu hominis ex . 163«

P

Per-

« 216

Mrticulus L.

Per hoc ptopofitum non intelligitur folàm cefía-

fedeodcmt;

tio à peccato ; & vitz novs propofitum , atqué

inchoatio , fed etiam vitz veterisodium faltem in

EE hi

nlb dict

ipfo dolore inclulum, ut loquitur Trident. cit.

|tt j dicit

quo intelligitur tale odium , qued veluntatermi

quis de at

peccandi excludat.

(; qua a

agi Diceudwm 1. Ad gratiam in SacramentoPani-

àt, quiaon

tentiz impetrandam fufficere propofitum virtua-

tbl vola

le, Eft communis. Probarzr ex Trident. feff. 14,

lls pro

&. 4.. ubi loquensdeattritione, ait : eame difgonte

of

ye ad gratiam in Sacrameuto Pouitentia impte

Ditey a,

zrandam , fivoluntatem peccandi excludat $ ergo

attritio, quz voluntatem peccandi excludit, fuf-

keteron

ficitad juftificationem in Sacramento : fed hoe

|tlümf ipfun

tüsitri

]

poteft przftare;etiam ft attritio tantüm fit propo-

lj danij

fitum virtuale , tunc fcilicét ,-quando procedit ex

*fiatyj

snotive oppofito peccatis prateritis & futuris $

"Dtmys vl

quod probatur : quiaad hoc, ut excludat volune

tatem peccandi , fufficit, quàd vi fui motivi non

At de ee

Di"udm'

poffit fecum compati voluntatem peccandi ; fed

fi procedat ex motivo oppofito tam peccatis

m

Pbirgy

prateritis,quàm futuris , non poterit vl fui moti-

ETTM

vi fecum compati ullam voluntatem pecczm& $

/

[24:4009

Vütgem,

1 Mud fior

&92 . Dice; x. Non minüs propofitum , quàm do-

lor terminis abfoluté & fimpliciter prolatis figni

[ft. hr ey

!ltilium ,

ficat propofitum formale , quàm dolorem forma-

| Plcülld

il

lem : ergo non minüs requiritur propofitum fot-

jell

male, quàm dolor, Prob, cowfe4. quia Concil.

) (dfm

ltl'o; [ M

loquens de dolore, requirit dolorem fimpliciter

|

It

prolatum , dicimus requiri delorem formalem ;

"Ofm'tcntiaj

€

üto m

ln

dn, ä* qual? requimiur äc,

-

7

fed'eodem modo loquiturab(oluté de propofito ;

[ron

jut l

ergó : Kejp.conc. Apt. neg.conféq. quia Concil.

r

nullibi dicit; dolorem inclufum in alio aétu füfti-

d w

cere 5 dicit autem hocclaré de propofito , cümlo-

quens de attritione docet , eam attritionem fuffi-

cere , quz excludit voluntatem peccandi : fed do«

ii

ftüt

lor, quinon eft formale & expreffum propofitü,

excludit voluntatem peccandi, adeóque dolor in-

Qul f!;L

usj

cludens propofitum ,feu propofitum inclufum in

"ETA

dolore fufficiens eft.

sst

Dices 2. Formale propofitum nom peccandi297

x

de cztero non fufficit in defectu formalis doloris,

etiamfi ipfum fit formalis dolor ; ergo nec for-

i

m

malis attritio fufficiet in defectu formalis propo«

fiti, etiam(i ipía fit virtuale propofitum.

Refp.

doprocfïü

negando con[eq. difparitas efH, qu&dde primo non

às t

um

habeamus ullum fundamentum in CC. habemus

autem de fecundo, ut patet ex di&tis,

i

i

Dicendum 3. Non fufficere propofitum in-294

;cmnüiï

o

"

clufum in dolore concepte ex motivo particulari,

)ut

Probatsr quia propofitum ad impetrandam ve-

TU

niam vi Sacramenti Peenitentie debet excludere

W ptttli'l

voluntatem,feu affe&ctum peccandi mortaliter : at

hocillud nonhabet : ergo. sajor e/? ex Trident,

um:lï""?

cit. »sinor exfe patet. — lIbibené notandum eft ,

FIDW ,

Contilium non dicere, requiri propofitum 'non

jont

peccandi hoc, vel illo peccato , quod commiffum

i

u

eft , fed fineulla limitatione non peccandi de cz-

^

W WM*

teto : ergofignum eft, quód Concilium velit , ut

"

j

Poenitentia habeat propofitum non peccandi ullo

1

peceato mortali,

(onfirmatnr ;'Yudent. i2 ean.

[

PA

y. fsf

2238

"rticulus ,

$- [f 1 4, requirit ad contritionem, que fit fuf-

deïctumcä

ficiens in hoc. Sacramento, propofitum melioris

queisdpr

vite : fed melior vitanon confiítit tantüm ineo,

af p

quàd quis non comrnittat peccáta ea , qua priüs

proolitr

comnifit , fedut nequealia committat $ alioquin

foeritdey

diceretur meliorem vitam agere poenitens,etiamfi

u quisco

poft confeffionem committeret. quacunque alia

imeatur

peceata graviffima : modó non committeret illa

ptatotum

quzs priüs commifit ; quódex fe falfum apparet

ürünt t

ergo neque propofitum melioris vite confillit

iri s

tantüm in eo, quód quis'proponat ea tantüm pec-

Ynarpli

Cata cavere , quz priüs commifit , fed ut praterea

frmaiter

proponat etiam cavere alia, & confequenter ad

alia ft haï:.c,

confe(fionem requiritur propofitum cavendi om-

4l jrim

TOl ormir

niapeccata, — Et pote(t hujus dari aliqua congrue

entia : quiafine dubio congruum eft , ut is, qui

Ut r

init, autinitecupit amicitiam cum Deo , habeat

Wt ]to

voluntatem nunquam eam amicitiam ullo peccato

Attlm

teícindendi : hzcautem voluntas eít. neceffatió

lidy lts

propofitum univeríale ; ergo,

1W Nmiffa ]

$9f Dices 1. Dolor particularis fufficit , modbis

DO uit

fe extendat ad omnia peccata , qua. necdum funt

Mi

Mumvir

remiíla; ergo etiam propofitum particulare fuffi-

Titivo (

ciet.

2. Propefitum virtuale fufficit inclufum in

Tttfiyg

dolore ; íed propofitum inclufum in dolorefre-

quenter eft tantüm particulare , quando fcilicet

dolor eft particularis : ergo propofitum particu-

"g

u

lare fufficit, 3. Etiamfi Trident. loquens dedo-

Wmm

lore loquatur univerfaliter , & dicat ; illum debe-

Olothlr(

te effe de peccato commiffo , hoc tamen intelli-

MT

gitur tantüm de «o, quod necdum per Poenitentiá

ïdlmpc m

deletum »

m

M

"

n t quaicx fequird;ur eu.

229

quii

deletum eft ; ergo fimiliter , licét Conciliumlo-

ln m

quens de propofito loquatur univetlaliter, & di-

amimi

«at; effe propofitum non peccandi decztero , aut

u

propofitum melioris vire , hoc tamen intelligi

Md

poterit de propofito noa peccaiidi illo peccato, 4e

nitst

quo quis conteritur per dolorem

4.

Ad Sa-

g

cramentum Poenitentiz fufficit confeffio eorum

ntit

peccatorum , qua poft diligentem diícuffionem

Jiniyt

n

occurrunt memoriz ; ergo fimiliter fufficiet do-

v

lor de peccatis commiffis X propofitum de illis

uniat

non amplius perpetrandis,licét non proponat vel

formaliter vel virtualiter alia cavere modo circa

duta

alia fe habeat negativé.

jrgeti

at

zAd primum multi refpondent neg. 45t, €0n "49

conformiter ad dicta in z. a fQ. fed facilé affig-

jqum

uf

natur difparitas , qued propofitum particulare

! DIUI W

non fit propofitum melioris vitz , quod tamen

Concilium requirit,fed dolor particularis , ex-

s

m

tendens fe ad omnia illa peccata , quz necdum

funt temiffa habet omnia , que Concilium ad de«

j

lorem requirit. 244 fecundsm diflinguo maj. pro-

pofitum virtuale fufficit, quando dolor procedit

"

exmotivo fimpliciter univerfali, co»c, fecus weg.

tigto

T

"Ad tertium neg, con[tq. difparitAs patet ex ratio-

nibus fuprà allatis : Hinc negandum eft( loqui-

m

guda j

mur femper de propofito ad remiffionem morta«

lium ) quód Concilium zqué univerfaliter fumat

us p

qui

peccatum, quando loquitur de dolore, ac quan-

i

do loquitur de propofito.

Probatur cüm enim

jl

Uumdï*

dolorem de peccato commiffo dicat neceffarium

[lmgnmw

ul

adimpetrandam veniam peccatorum , ubique lo-

r

P2

(quitur

"

L-

"

'Artz'?uln: J.

quitur de peccatis , quorum veniam impetrari

vult peenitens : atde his non fufficit tantüm pre-

À

pofitum,cüm non fufficiat fola ceffatio à peccatis,

Íed requiritur voluntas excludens affectum pec.

candi eriam de futuro ullo peccato gravi ; aliàs e-

[ej

nim non effet inchoatio vit2 novaz,

Ad Qnar«

i ime

(0

72;

1um dico , quód, ficut à paritate confeffionis non

Icmd;

peteít probari , quód fufficiat dolor de folis illis

fental

peccatis, qua quis confitetur , ita nec probatur,

Wa D

quód fufficiat prepofitum folum ea peccata te«

'tirir d

nendi , quz, vel quibus fimilia commiffa funt. Ex

ht dbiola

quocollges , quando dolor non concipitur ex

ROE

motivo vniverfali , neceffarium effe propofitum

Wtf a

ad hoc Sacramentum conceptum ex motivo uni-

030 cor

verfali , nedefit voluntas non peccandi de catero

upoltum

ullo peccato gravi,

Praterea recolligenda funt

titoy

dicta dePzrtstePanit.á n 406 ubi diximus,quam«

It

visfine prepofito formali juftificatio obtineri pof-

UM

fit , illud tamen effe conjun&tum cum dolore effi-

tdidr ;

caci regulariter univeríali , quando nimirüm oc-

Wandi d

curritdifponere de vita futura , feu quando re-

Ff

praíentantur peccata, ut in futurum committi

nialie

poffibilia,

Et hoc modo intelligenda eft conclu-

m (

fio fecunda, & facilé plura folvuntur, qua core

"rf i

traillam conclufionem ex CC. & PP. vel

mïlm. 29

ratione obijci folent.

LU

Rij

s

Dim (

niällnoh d

p (I)ITUMUS '

V r

ARTI-

"

-sv(zsr) $e

it ity

i t

Anricurus ll

o p

[

De propofito requifito ad

gui;à

confe[[toneg "veniauum.

. Afj

yeffet

Icendause 1. Ad confeffionem venialium ef-

g dl

D

(entialiter requiri propofitum abfolutum,&* 57

eflicax, — Prob. quia ad confeffionem venialium

d

at

requiritur dolor abfolutus & efficax : arqui. do-

w

lor abíolutus &efficax, quieft pars. hujus 5a-

T

cramenti , ut defcribitur à Trident. feff. 14- &-4-

debeteífe cum propofito non peccandi decatero;

m

x It

ergoad confeffionem venialium requiritur etiam

vdidd

propofitum non peccandi de cztero , faltem vir-

gt

tuale, proportionaliter ad dicta in s. 250 Cor-

dj

firmatur : per Trid. attritio , qua eít pars hujus

Sacramenti,debet voluntatem peccandi de catero

T

as

excludere ; attrito aute, quæcxcludi: voluntatem

À

) mmlrüm»

peccandi de cztero, eft propofitum virtuale ergo

propofitá virtuale eft pars hujus Sacramenti; ergo

t qnmdar«

eifcntialiterrcquitituretiam ad confeffionem ve-

um £

nialium , ficut attritio requiritur.

Demum do-

qudi

on W"

lor efficax includit propofitum virtuale, ut dict&

g

eft »um, 291. i ergo requiritur dolor efficax , &

abfolutus , ut probatum eft s. 2 5 6. Ron pote

non requiripropofitum faltem virtuale.

Dices poffumus deteftari unum peccatum ve- 398

nialenon dete(tando eciam implicité aliud ; ergo

poífumus etiam deteftari efficaciter peccatum ve»

niale prateritum per unum dolorem ab

sque de-

teítatio-

y

p4

*

312

"^rtieulus IH

teítatione vel odio efficaci. circa peccatum futu:

tetettur ot

rum 5 unü enim diítinguitur ab alio. Weneg,confeqe

tieifusog

nam peccatum prateritum & fututü fimile habent

N Tr

Deutentie

eandem omnino malitiam, ut fuppono: nonpof-

fumus autem efficaciter odio habere peccatum

&itdi de a

prateritum propter talem malitiam , & retinere

avenilia,

affcCtum erga eandem malitiam ; hoc enim effet

Q quiaer

amare , & odio habere idem objectum, ut fuprà

LEU

probatum eft, qua ratio non probat de peccatis

forliatem

diver(is , in quibus reperiuntur diverfz malitiz ,

QUanon req

quarum unum poffumus efficaciter deteftari abs-

dtdqar o

que odio fimili ergaaliam diverfam.

Gm m

&99 Diceudwm 2. Non requiti tamen propofitum

TE

univerfale.

Probatur 1. nonrequiritur confef-

Worerflene

fio univerfalis , nec univeríalis dolor

2

n

ergo

breni]? j

nec requiretur propofitum univeríale in Sacra-

titt im of

tmento Peenitentiz in ordine ad obtinen dam ve-

TM

niam aliquorum peccatorum venialium;non obflat

Pucftmis 8

enim, quód panitens velit manere in aliquibus

fffta impom

peccatis venialibus , quia ficut non obligatur ul-

lum peccatum veniale confiteti, itanon ohligatur

lt lmpombl

confiteriomnía ; ergo nec eidem Sacramento

Pïimö, l"l &

obftabit non proponere cavere omnia venialia. Et

V bt

Rotio bujns eff : quia ideo potiffimum in con-

Ml vv

feffione mortalium requiritur propofitum uni-

4 ; pmndl]mü

ver(ale vitandi omnia mortalia ,quia homo tene-

T'ofig fu&

tur fe velle confervare inamicitia DEI , ad quam

T ^

perabfolurionem reaffumitur, cui quodvis pecca-

ao

tum mortale eff contrarium : at veró peccatum

! Efldümh(

veniale non eft contrarium gratie , quam peni-

tti)

3Q

tens in abfolutione à venialibus accipit $ alioquin

tüm Col

tenere«

De propofito r&äuijïta' &e,

23 35' uml

t

teneretur omnia venialia cosfiteri, qua memo-

Mi

riz ipfius occurrunt, quod tamen «ít contra Ttid.

nl

Neque Tridentinum definiens , ad Sacramentum

h: w

Poenitentig. neceflarinm effe propofitum non pee-

VTE E

candi de catero , extendendum eft pariformiter

, V

ad venialia , ficutextenditur ad omnia mortalia ,

Y at

tum quia exigere propofitum in ordine ad omnia

m, u

venialia nimis arduüm effet , & periculofum ob

p

fragilitatem , & imbecillitatem humanam : tum

tfe m

quianon requiritur , ut in confeffione venialiurn

dul

excludatur omnisaffectus , ad quodiibet veniale ,

cüm unum fine altero remitti poffiz.

a

.

.

i

Qzære:

Àn poffit quis habere propofirum 556

rl

univerfale non peccandi impofterum ullo pecca-

p

to veniali ? Rariodubitendicfh : quia st mor-

j n

aliter impoffibile vitare omnia venialia absque

init*

fpecialiffima DEI providentia & adjutorio, quod

pauciffimis & forté Soli B. V. conceffurn fuit

N

*

umyun? ;

i ällqmþ

circa impoffibilia antem non videtur poffe effe íe-

ii

rium propofitum.

Refp. Licét. hoc fit morali-

ter impoffibile , effe ramen fimpliciter poffibile

monübü?

l Suunt

primó, illa enim moralisimpoffibilitas nó tollit in

nobis libertatem phyficam , quareergo non po-

i miglii.ï

m 1

terit fe quis per propofitam determinare ad non

yoltun

peccandum futuro tempore, quamvis in hoc

propofito fucceffu temporis non fit perfeveratu-

j ho L

EI r ad ql'l

rus ? Secundó id faltem eft poffibile cum fpeciali

DElauxilie , ideóque poteít quis cum humilitate

uodl'lrs pm;

defiderare hoc fpeciale DEIauxilium ; & fic velle

j

ferió , quantüm eftde fe, vitare omnia venialia

yn i

Terüio licet fit mora-

j i

etiam col?c&ivä fumpta.

liteg

yit

P

—'..a.!rtimlu: 1l

;

liter impoffibile omnia venialia cofle&ivé fumi:

z fa:

"r

pra , eft tamen poffibile illa diftributivé fumpta

vitare, & ficpoterit quis velle vitare omnia di«

duàt ; q

ftributivà accepta , licétnon omnia colleótivé. 44

adm

vationem in contrarium diflinguo min, circa ime

poffibilia, quz funt talia fimpliciter, non pote

À

haberi ferium propofitum ; coscedo , qua lunt

tzlia tantüm fecundüm quid , »eg. mir. vide didla

de virtute Poenit, s477. 4.1C.

à

(IIl

3OI

Notandum autem in prafenti , dum diximus,

etiam ad remiffionem venialium in. Sacramento

ht

Pecaitenti requiri propofitum efficax , non ideó

vocarieffiax, quód, fifemel habeatur, eoipfa

| TM

fequatur effeftus ; ex multis enim capitibus pof-

fetimpediri : fed ideo conferi efficax , quia ; li

Q

femelhabeatur, & adíit expedità facultas exe

jd qo

quendi effectum , non potef non fieri effe&us ,

AUs p

nifi de(ideratur ille actus voluntatis.

Hincorztu?

t oca

prim, quód, ut propofitü non peccandi venialitet

tidpoft:

Ptum x

fitefficax , non fit neceffarium, ut eó ipfe, quàd

femel ponatur , nunquam fit futurüm peccatum ;

Ti re

fsd fufficiat , uttalefit, dum habetur , ut, nifi de»

Tor iif

feratur, homonon poffitpeccare : fed quia ob

t exdig

fragilitatem naturz hnmanz deferetur , ideo non

Ql ts

vocatur abfoluté efficax. . Hinc feuitnr [eeundo,

Vi

quéd, quando diximus , hominem , non peüle

Wtl

moraliter vitare omnia venialia , non fit fenfus;

Mi

quód non poffit habere propofitum efficax ,

quantum eftex fe, omnia illa vitandi , fed quàd

t d

ÍpeAata conditione naturz humans tale propo-

V, qul ;

fitum, nec formaliter,nec virtualiter perfeveratu-

lr TT

rum

u

09)'237.(50

Mi

rut , fed aliquando deferendum fit , licét tale fit,

bui lu

dum a&tu exiltit , ut ex v1íua omne peccatum ex-

Jartnui

cludat ; quamob caufam vo«atur efficax. quoad

lii

affectum, non veró quoad cffectum

win, t

e, n

Anricurus lll

g

vin d

Quando defeiiu propofrti

n

) At

polft panitentt negari ab[o-

Áuito. ?

j ,

a, t

at

Efectus propofiti efficacis coï]igitur vel ex 65

D

€o , quod homo nolit reftituere, vel facere

w,qnhla-

id , ad quod tenetur : inquo ca(u eft clarus de-

us d

ii

fe&us propofiti , & fine controveríia aolit relin-

: Hjlmlll'

quere occafionem proximam peccandi : vel ex eo,

quàd po(t alias confeffiones , vel repetitum pro-

mmixüm

pofitum nulla fequatur emendatio , fed eodem

db

If Ful

modo relabatur : in. quibus duobus cafibus eít

u

ji

major difficultas , in qua quidem plura decidi paf-

"

funt ex dictis de Pirture Pavitentia a 04m.4X2.

fig

quia tamen quzdam ibi omiffa, vel folüm obiter

lify

i

1

j

j

infinuata fuat, preftat materiam hanc pro praxi

n

valde utilem enucleatiüs tradere ; quam ita refol-

u

vemus, ut femper prz oculis habeamus tres pto-

o

fi

pofitiones prohibitas ab Innoc. XI. qusram prima

du

j

uA

eftin ordine 61.quzait : poreff aliquando. abfal..

Vi, qui im proxim« occafione peccandi wer(a-

T u

zur , quam pote[! , & mon vnlt emittere, quin imo

( Pærf

h

dircctà

[

"

Articl;ltt: HL

4

316

dirctlà dr ex propefito quarit , aut fe ingevit, u

ximyd, q

cunds in ordine 62, queait proxima occafo non

lomo con

efi fagienda ,ubi caufa aliqua utilis «ut. bone[la

, ao :

mon [ngiendi occurrit.

Tertia 6 5. ita fonat /ici-

| modiocca

tum eji querere diretie occafionem proximamptt-

; lt prop

cand: pro bono fpirituali, vel temporali noffroyuel

E

proximi. Porro occaíio proxima dicantur illz

| Ni2) ol

circum(tantiz , in quibus quis femper , vel fere

ial

femperlabitur 5 in quibus autemnon, fic dicun-

Jint,

tur occafio remota. His premiffis,

IT

303 Dicendum 1. Ei , quiin occafioneremota cfï.,

ttnfas f

non eífe denegandam abfolutioné: alioquin, inquit

101 0]:d;

de Lugo bic diff. 14. fe£t. 4. num. 148. debere-

h Aigit t

musomnes de mundo exire. juxta illud Pauli t.

poteltabí

Corintb.6. Etíanénon fatiseffet ineremum, fed

Qta[onem

plané in cxlum abire, inquit. Tamburinus z5

tf &

Meth. confef. c. 3 , 2. t0m. 3. Neque de hoceft

hi

controvetíia , cüm conclufio ifla ab omnibus,tan-

| .'W,in I

3

quam certa lüpponatur

| i dvf

304 Dicendum 1. Conítitutus in occafione pro-

"odufi

xima , quam poteft, & non vultrelinquere,non

T unyy

debet abíolvi.

Ita communis , & certa , fenten-

l» V tolle 0

tia, inquit Tamb. cit. patetque ex propofitione

Wi m

prima prohibita , relata in »42, 392. Et Ratto eff:

quia qui non habet. propofitum non peccandi de

Diyj

cetero, isnon debet abfolvi : fed quia non vult

Y

relinquere occafionem proximam , q,uam pote

Proïimam

relinquere , non habetdi&tum propofitum ; ergo.

d

anajor eft ex num, 2 91. ubi diximus ad hoc Sacra-

Ddf

mentum requiri propofitum faltem virtuale non

Tolini

gaccandi de catero szisor prob , quia occafio pro-

xima

Vny

Qzan)a dcfgä? propofiti ee.

ii ximaeft, quanunquam, vel fere nunquam utitur

T

homo confideratis circumftantiis absque novo

T

l

J

l

peccato : ergo, qui non vult relinquere. ejus-

ia at

modi occafionem , quarm potc& relinquere , non

Ti

habet propo(itum efficax non peccandi, quia pec-

"T

cati periculum ( quale fine dubio eft occafio pro-

dianed

xima) voluntarie fübit :

juxta illud : qm amdt

r nl

periculum , pevibit in illo.

y d

Dices , Damnatam propofitionem jam rela- 305

tam in z. 302. effe accipiendam copulativé ,

nmmoü!cl

utfenfusfit : 4uod aligtrande abfolvi poffit , qui

joqum.ingï

non viult dimittere occafronem proxiniAue, C dire-

| 8, dw

e atque expre[sé eam quarit , ac fe iugevir : «tgoo

j

poteftabfolvi , quifimpliciter non vult relinquere

TOU

occafionem proximam , quam potefl , modó ex

nbynti

pro(effo,& directé non quarat talemn occa(ionem,

gt

autfe ingerat, Aefj.cum Cardenas, »eg. ant, &

dico , in prafata propofitione eas duas partes ac»

"d

cipi diviim , & feoríim idque probari ey ratione

i

conclufionis, Et reverà valde parva differentia eft

j

inter| unum ac alterum , (cilicet interhoc, quod

It

hit

eft nolle omittere , & hoc , quodeft (e inperere,

quia tam voluntatié quis periflit inoccafione

B li ]

l

uno modo , acaltero.

j

Dicendum 3. Euf fit aliqua caufa utilis ac ali- ;

d

j

f

quomodo honeíta non derelinquendi occafionem

proximam , tamen talisabíolvendus non eft , qui

t

eamderelinquerenon vult, — Veritas hujus con-

ju i

j

g

conclufionis colligitur ex propofitione feconda

prohibita. Et Ratieef? : non(eft. abfolvendus,

qui in proxima occafiene verfatur , quam potelt,

yi

& non vult relinquere : íedtalis , etfi habufin-

H

4

i;s

| ,ä'rticzlü; PA

ptopíto à

de aliquam utilitatem,vel caufam honeftam , po-

wiltamen fimpliciter relinquere , & hoc ipfo

quodtonf

quàd velit in. hac occafione perfeverare, diredlà

t5ilos, q

onfirmatur : i à tollen«

femorli ce

fe illiingetit; ergo.

llipluto,

da occafione proxima excufaret aliqualis utilitas

tipondetn

aut honeftas , vix unquam effet obligatio illam

lberdun a

tolleidi ; ac femper fere aliqua uulitas, vel caufa

A a

honefia inveniri poffec , & ficnunquam effet ob-

ligatio negandi abíolutionem conftituto in occa-

Iltd r

TTR F

fione prexima : hocautem eftabfurdum ; ergo.

207 MHincopinio Joannis Sanchez dzfp. 10. num. 8.

ariomad

Vrünlo

*

cum Leandro docentis , abfolvi poffe concubina-

gium non expellentem concubinam propter 100.

chideo 10

m d

auteos , quos eidem mutuos dedit, & aliàs ab illa

recuperare non poterit,(ieam domo ejecerit,etiam

Dordler w

Ut r

ante decretum Innoceatij fuit graviter cenfurataà

Brttadem

Theologis , ut videre eft apud Cardenss i» Cvyfi

Tisologica Ad propofitiones probibitas ab. Inmecen-

quïl&, Qua

n tiqu

tie Xl. differi.4O. jam autem poft illud decre-

tum plané fuftineri non poteft, utpote cum 62.

m i

propofitione prohibita optimé conveniens

308 Quares , an fit dicenda occafio proxima illa,

inimo

qua& non efíet ad aliquod peccatum mortale detet«

Qu i

minatum , fedad aliquod indeterminatum ; v. g«

Ntnatue

Ícit peenitens , quàd fi converfetut. cum Paulo,

fit in periculo morali peccandi , cüm fere fempet

Rs

N

peccet graviter, vel in materia detraélionis , vel

lg [

inmateriagulz , vel alterius peccati mortalisin*

nOnmm'

determinaté : quzritur , anteneatur vitare illam

familiaritatem tanquam proximam occafioné pec-

q"odP"w

cati mortalis ? Suarez difj. ; j. fe&l, 3. m 10

Vg

pro*

!]

Quando defetin propofiti.

239

propofito argumento contra (e ad probandum ,

iut,y

T

quód confeffio frequens obliget ab mortali om«

&ies illos , qui ex propria experientia cognofcunt,

stt, ii

TT

fe morali certitudine in peccatum aliquod imorta-

le lapíuros , nifiintra aunum fepius confiteantur,

us d

reípondet,non obligari hos ad illud remedium ad-

liguio k

hibendum,quod Íolüm eít neceffarium ad vitan-

; w d

andti

dum peccatum mortale in corumuni : quiain of«

o

ginead peccatum in commumi nulla cenfetur me-

talis occafio proxima : fecüs fi effet medium ne-

L

m

Ceffarium ad vitandum peccatum in particulari.

Verümhacdiftin&tio diffcilis mihi videtur ,

Tl

309

&ec video , cui áürmo (undamento niti poffit ; fi

ngtó

j

T

J

enim admittaturcafus , quo aliquod fit medium

moraliter neceífarium ad vitandum aliquod pecca-

ii

tum mortale in communi , non apparet, quare

T

non fiteadem obligatio opponendi tale medium,

T D [fl j

qua eft, quando cognofcitur neceffaria ad vitan-

j PL

dum aliquod peccatum mortale determinatum :

[2

ii

ratio quippe fundans obligationem in fecundo ca-

Q n

fu eadem & fortaffe maior militat in primo cafu

i

ad fimilem obligationem : ratio enim , ob quam

P

yojitit

debemus vitare primam occafionem ad peccatum

Dj

yt

determinatum , eft ( ut colligitur ex prop. 6a.

"I

quia cam propofito non peccandi de cetero non

m

poteft componi voluntasoccafionis ; exqua pro»

ftt W

pofitione confequitur peccatum determinatum :

dioni

d non minüs repugnat cum ejusmodi propofito

momlü

voluntas volendi occafionem , ex qua fequitur ali»

[VlIaI"j

u

od peccatum indeterminatum , vel fub difjun-

( 10

Ff»

à

ione (cüm voluntas non peccandi de catero ex-

1]

eludat

; J

r

b

240

Artict;lu: .

?

ertranitt

cludat omne peccatum ) nec eft minüs malum vel-

p

le pæcz:atum-ähquod mortale in communi , quàm

MO

i

vellealiquod inparticolari : ergo. — lmó major

p t

;

n

& gravior nonnullis videtur effe obligatio fugi-

( d Lug«

endi periculum peccati mortalis in coinuni , quant

inparticulari : nam quiexponit fe periculo forni-

iiqum non

nl ptcat

cationis v. g. contr;hit malitiam: determinatam

w

illus peccati, nec excedit terminos illius 1 qui

Auitlmed

veró cxponit fe periculo peccati mortalis in com-

Jittsdum

muni, neíciens, quale fit futurum illud peccatum,

videtur virtualiter contrahere malitiam gravio-

gt pote

N d

rui peccsrorum ; nefcit enimi , an illud pecca-

tum füturum fit contra caftitatem , contra jufti-

IU iaf |

tiam , contra fidem & c. adeoque exponit fe peti«

qutens, €

QUs 7rj,

culo graviorum peccatorum ? ex quo capitt vi-

ütlp.can(nh

detur aliquo modo gravior! obligatie vitandi hoc

ericulum, ' Ex qubus colligitur , ficutabíolven-

10 qujqo

Motimy

dus non « , qui poteft, & non vult vitáre occafi"

onsm proximam peccati mortalis dererminati, itd

Atutte

nec ille, qui porelt, & non vult vitareoccafionem

tiam ci

Hmper

proximam peccati mortalis incommuni.

e

*

eam occafionem eo ipfo quàd fit ad

f ob

81O *Dsces

peccatum in communi , non efíe proximam 1e

At mim

lottcdeb

ramotam , quia inter illam, & peccatum debet

mediare tentatio proxima ad tale peccatum in pat-

l"*f"ä'rfashci

L

ticulari ; nulla enim tentatio proxima eftad pec«

catum in communi. — Refp. f hzcregula effecbo-

na, exea multa fequerentur abforda in hac ma-

JOnchfs

Vlündl [

tetia ; (equereturenim , quód is; qui; quotiés

tranfit per talem viam, concupilcit talem foemi-

ifnd' yüny

L

nam , non teneretur vitare illam occafionem,quia

inter

l

Quando defettn propefti &c,

241

;tlm inter tranátum & peccatum debet media:e aliud,

mi,,nempe aípectus fosming? , ex. quo oritur. primo

lmömgttmatio

roxima : quod , ficut. & alia itmilia

À

manifeflé falfum , quare dicendum eft

lii

f;? plura; e

f a Cum de Lugo difp. t4. nm. 162. occafionem

ii aliquam non ideo dici proximam , quàd inter il-

& peccatum actuale nihil mediet , fed quia

uemis

H

: iligy , a Cer 1

pam & certitudinem moralem peccati fu-

rl

;; turi mhil mediat ; quod habetur in cafu noftro.

D

DAICC:

dwum 4, quando occafio proxima relin- 3 1x

Mi puat

jut g

quinon poteft absque fcandalo , gravi infamia ,

vel.detrimento magao temporali, aut fpirituali ,

gl "

tunc etiam poft decretum Innoc. abíolvi poteft

r

o ]

pernitens , etíi occafionem ejusmodi non relin-

ust, Prob. 1, ex Jure Canonico : hic Pontifex

j at -

ynu

dif»ï 3 GGP

- confnltat, de fcigid, & malefic, deslazavit ,

duos, quicontraxerant mattimonium invalidum

:Mm "

"]

j propter impote

ntiam cocundi , poffe fimul habi-

[ viu[l [

j

T

tare;ut fratiem & fororem propter fcandalum &

"

infamiam,cüm tamen periculum effet tactuum &

^

^

u aliorumpeccatorum ; ergo, — Prob. a. ratione

uia obligatio vitandi occa(ionem non debet af-

od

,

V

ferre majus periculü peccandi,quàm occafio vitans

n da , necdeber efle difficilius vitare ipfam occafio-

( nemalis licitam , quàm vitare peccatum poft oc-

u// cGonem : fed hujuscontrarium contingeret, fi

p

.

lionem proxi

mam in feníu

im"ünï teneremur vitare occa

W

]

conclufionis ; ergo. zmiaor patet, quiaobligatio

hi

vitandi occafionem affert duplex periculum pec-

)f

cendi, unum , quod corictitur non vitando occae

t

fienem, alterum , quod commitiritur in occafio-

juni

9

ne

(1d

242

.Articu!;;:þ p//A

(

ne faciendo malum , cujus eft occafío 5 ergo cüm

aio vl

vitare occafionem fit. difficillimum in fenfu con-

Tecojt$u

clufionis , fi effet obligatio vitandi occaftonem ,

dbotele

effit majus periculum vitandi, ssajor prob. quia

quimorg

tutoccafto

obligatio vitandioccafiones ponitur, ut minuatut

periculum peccandi : ergo obligatio, qua auget

DittsS

hmand,

illud periculum, non datur 5 adeóque ut fit ob-

ligatio vitandi occa(ionem , non debet effe diffici»

18Rfac qun

lius vitareoccaftonem ; fsd facilius, quàm vitare

p n

Prob, 3. quia

fatum

ipfum peccaturn in occafione.

perptopofitionem prohibitam eit.sum. 302, ab-

lbxtitudi

folvi noa poteft, qui occafionem proximam ;

LO

quam potefl relinquere, non vult relinquete : at-

ltodetin

qui talis moreliter (alten eft impoteus relinquen-

ürgune

di occafionem hancproximam , nec vult fponta-

li j qug (

neéin ea manere , fed patitur illam invitus ; ergà

Ri Degtin

iirooreif

talis abfolvi poteft, | Ex bac conclufioneinfertut

carn Salmanticenfibus 7raif. 6, de Pawit. c. j«

| *,"""m te

»un, y9. poffefilium familias , qui fui jutis

dijia. '/I]i". i[a

non eft , maneredomi cumíerva , cum qua folet

ln

peccare, quam tamen ipse expellere non potefl.

P

Et à foriiori infettur cum Lugone de S«cramente

MT

Ponir. difp. Y4, ntue. 1 a. nontenetur; vitare

(l Qu

C'u,

occaionem peccandi , quam habat , peccandi cum

At

forore , vel tratre, à quorum cenvictu fcjungi non

4 Püilüc n0n Y

*

*

poteít absque gravi detrimento

adeoque tales

| Mdine

t

abíolvendos efle;etíi nolint illá occafionem vitare,

l

MC

L[BL[

Plutes alios cafus inferc lNavarrus i Swazma €. 3»

Illmp

j

At

in quorum tamen refolutione femper attendem-

t

Qum cíi, ne incurras in feeundam propofitionem

Uüli[-m t

V

n

prolubitam eit ». 302.unde fcandalum , vel Ma—

Alergo i

FA ,

-

-Qumuf o defelin pregofiti c,

241

jend

mia , veldamnum temporale aut fpicituale, ratio-

fnlua

ne cnjus quis manere poteft in occafione proxima,

cedfont

debent efle valde magna , & talia , qux faciung

g

quafi moraliter impo/fibile, feu valde difücile vi-

TA

tare occafionem proximam,

L.

! Dices :Si ex Divina revelatione tibiconflaret,3 14

lib

te damnandum fi talem domum intrares , tenete-

T

risetiam cum maxingo detrimento bonorum teme

.

poralium ingreffum illius domüs vitare

.

atqui

yum d

d h ql*

peccatum mortale eft majus malum , quàim caren-

tia bsatitudinis

*

*

j n

ergo etiam occafioneim proxi-

ropmd

mam peccandi mortaliter ceneris vitarecum ma-

u D]

ximo detrimento bonorumtemporalium. Reff.s,

s

hecargumentum etiam probare de pscrato ve-

niali , quia etiam hoc cft majus malura, quàm ca-

vu]zfpmþ

u

1entia beatitudinis , confequenter euam ad iftud

T

debeo occafionem proximam cum maxima jactu-

tarerum temperalium vitare, Refp. 3. cone. mAj.

haj l

(

dift. mint. ita ut magis debeam velle vitare pecca-

qlli

j qui

ii

tum voluntate a&tiva & practica , quàm carentiam

beat itudinis, cozc, t2iz, ita ut magis debeam velle

7) Füli

vitare peccatum voluntate fpeculativa & permif-

WW

g n

fiva, quàm carentiara bcatitudinis , seg.. vin. *

€ fab eadem di[l. sec. confzq Licetergo debeam

vl

potiüsnon velle peccare , quàm non velle mor-

ii

u

tem vel infernum , non tamen debeo magis non

permittere peccatum,

My

qu

m mortem vel iufernü ,

ag

il

cüm peccatum noa transfundat tanram hic mali-

14

tiam in voluntatem hicpermiffivam, quàm in vo«

luntatem caufativam: talisautem, qui non potelt

ii

d

tollere occafionem proximam, nifi cum suaximo

!

fuo

]

q 8

l

vlrtieulas P.

l

244

"T

fuo incommodo, non tollendo talem eccafionem.

lat

tantum permittit peccstum , cüm invitus patige

Dits ;

tür hanc occafionem ; ergo.

Ton pO[

313 Dicendum quínto, ejusmodi hominem , qui

Tra pro

non poteít relinguere occafionem proximam, te-

abk)lvi,qu

neri adhibere alia remedia à Confeffario fibi prae-

üt, ete

fcribenda, que fiadhibere non vult , abfolvendus

Q m

non eít.

Hanc conclufionem | propugnat Car-

pl du

denas in Cryfi Theol, ad propofitiones probibitas Ab

fepoftum

Anuecent, X1. differt. 4D.e. g. art. x..— Proba-

;21[6&. À

tur prinaa pars: quia talis tenetur ad habendum

tdt ablo

prepofitum mom peccandi de cztere , quantum

gaideni

eft de fe, efficax ; ergo f1 non poteft relinquere

occaionem proxitmam , tenerur adhibere lia me-

Ütüt g

s.

dia, quz à Confeffario illi przíeribuntur. — ProP.

tov(c4. quia qui tenetur ad confacutionem finis ,

fidunt

Miotem

tenstur ad ele&tionem mediorum , quzin tali €a-

|Wasero

fu unice neceffaria funt ad confecutionem finis,S

At &

facilé adhiberi poffunt, chm impoffibilis fit con-

fecutio finis fine horum medierum eleQione: at^

'Eündaviu

T vie

ui media à Confeffario in tali cafu preíctibenda

í

u

nt unicé neceffariaad hoc , ut propofitum non

iivnajh,' 4

Thtryri

peccandi de catero fit efficax , & funt talia , qug

Hinc probaiur

od

facile adhibsri poffunt 5 ergo.

€k altera pavs Conslu[iowis ; quia panitens nom

Wt

ln J

poteft abfolvi , mil habezt propofitum ime

Pt

plendi omnem obligationem 'gravem , que

ffïln, bl

ilum obítringt

maximé , fi illam obligatio-

mem faicilé imp erepoteft: fed ,ut psulé ante

V ere g

N Tüdn

diximus , habec obligationem gravem adhibendi

sedia

V, n

Q'gtyduda 'älefe'ä'u prepoftts &o,

Mf

media à Confeffario ipíi injuncta, & huicob-

f

ligationi facilé fatisfacere potefl; ergo.

lls g

Dices

*

.

ex hocfequitur, poenitentem ; quiJ 14

non

poteft relinquere occafionem proxi-

Inft,

1

u

mam propter grave detrimentum , pofle toties

Yi

abolvi , quoties promittit adhibere pradicta me-

of

dia, etfi experientia habeatur, quód nullaun-

ol

pnat (

quam emendaátio fequatur: hoc autem dici non

poteft, cüm fit manifeftum fignum ,. non adeffe

li

propofitum. requifitum ; ergo,

Suarez d:jþ,

, hi

u

32. fécl. 2. exiftimat , talem pcenitentem. non

efífe abíolvendum , nifi occafionem etiam cum

j qmnwm

Sedcontrarium vi«

gravi detrimeno relinquat.

runat

detur probabilius, adeoque concedenda fequela.

m

Katio eff : quia prima vice talis potuit abíolvi, e&

, hi

quódjcum tanto damno non tenebatur aufferre oc-

if üülh

cafionem illam , & propofuit adhibere di&a re-

TT

media : ergo propter id detrimentum , quod per-

gl

feverat , & propter eandem voluntatem poterit

Wt

fecunda vice abíolvi : nec poteft dari ratio , cut

&i

prima vice potuerit , & nunc nonpoffit? Et Ra-

ícid

tio noflri afferti aprioriefl ; quia adhuc polt il-

Bo

la experientiam , quàd. nulla emendatio fequa-

Lüll )

g

tur, poteft flare dolor verus , & propofiturm re-

Prehll

quifitum , atque

voluntas adhibendi ormnnia

itti

[]

remedia prefcripta, ergo ficut ob hzec prima vice

IU ^

poterat abíolvi , ita & nunc poterit,

Notata-

1,8*1

men , non (ufficere , quàd talis folis verbis dicat ,

a

[[gj'lo

fe dolere & preponere emendationern ; alissenim

u

ii

doGlrina noflra coincideret eum propofitione ab

ldh,bml

innoc, prohibita : babertz canfnetudinem. pee-

j

candá

13

246

Arti.;mlm TE :

ïm dieto t

candi contvalegem. DEI,natura zfi'Ecclefee; etf

puidutin

emendationi: jpes nnlla appareat , uec eft neganda

Maonm

ncc diffevenda ab[Mdutio , dummodo ore proferat ,

tüptefrib

fe dolere , & propomere esaeudationem, Ex his

äh Xtifo

81f Qnraresprimo ,quanam

H

remedia potiffimium

Wa i

€j

usmodi posnitenti prefcribi debeant ?. Refpon-

dent Salimanticenfes 7ra£, G. de Sacramenuto Por»

Wt

nit.c, , ", f9. ubi detiliofamilias exiftentein

hmj

lt lg

domo Patris fui: quam, licet habeat occafionem

tttbus i

yroximam peccandi,relin qnere non potcü; ajunt,

W T

taié d

ehovg

Wi Mu u

fuppliciter divinom implorare auxili-

[

D

Atnis abf

um, dilizenter curare non. amplius folum cum

o

|

mifcete fermones

(Ditttio &

folaverfari, longos cum illa non

& nec leviter jocari &c, deber etiam , fi vera

A x fon

prudentia

V^v E

fYco

zi

erit , vel fi prudens Confffor pra-

| ïli[tl'um ü;

'ttir D

ceperit, tam inhoc, quam inaliis fimilibus pec-

1 rtas $a

candi periculis vel certam aliquam poenitentiam

fübire , quoties peccaverit, velanteabfolutionem

N

& etiam poítea fzpiüs per diem coram Crucifixo

gfüildus, H

th LUUQ

orare , & proponere om

nino tale pcccatüm vita-

fe,v€

à k

ife

UI

equentiüs , & fxps eidem Sacerdoti con-

fiteri, vel his aut aliis mediis uti, quae mature pen-

'l'njfülllf. ;

fatisomnibus prudentia exeperit , vel prudens

AR

, (iaaema

Coufeffor jufferit , cui penitens parere ftudens

non di

VCot

cet

MT

ut amare periculum , fed (emper poterit

& debebirfperare de divina bonitate ; fore , ut,

h

f ,

m

us

qui paratus ajioquin effet adfeparationem ; &i

n'-llns dl h

ob masgnum, & grave detrimentum non pratftats

M

IWOnp

enixé tamen orat , & qua vera prudentia diclat ;

remedia adhibere curat, praveniendus fit gratie

n w

ag

auxiliis , ne labatur,

Unde hs duobus ; non ve*

i

IQ

|

qum;da defetto propofitz cyc;

M7—

Enlu

foaltero tantüm inventis , iagno nimirüm &

LL

gravi detrimento ex una parte, orationis recurfu

mpijei

& aliorum mediorum , quz à prudente Confeffa-

rio przfcribuntur;firmo propofito , & curá; ex a-

y, hii

uilit

lia , occafio , quaealias erat proxima, id eft, qua

] r

pofita poenitens credebat, velcredere tenebatur

L

nunquam vel raró feufurum (ine peccato morta-

exiuti

li, proxima jamnon erit , càm prudenter credere

ao

poffic , illis duobus , non altero tantàm ,interve-

nientibus, divina preveniente gratia fenon lapfu-

lia

lotare Ut

rutm.

litile tamen interdum fore ,. differre ad

«bn i

tempus abfolutienem ,tum , ut apparea: aliqua

conceptio & firmitudo propofiti, tum etiam, at

vtl

z I

inde occafionem fumant attentiüs coa(iderahdi

nir]!

miferum ftatum, in quo fuünt , cenfent com-

pibirt

muniter Doctores , quos refert & fequitur

atl

Thomas Sanchez /2, 2. $« Decalogum ,cap. 33.

o

nim. A. O lib, 3. cap. y, um 18. Suarez , Re-

gínaldus, Henriquez, quos affert,& fequiturCar-

at

dinalis Lugo 4fp. 4. ». 166. Dicaftillus loc. cit.

T

TU

1. 36 y, GCcum pluribus 'Thomas Hurtado Tradf.

1. refolut. a1,

! mz!üf& F"

Hoctamen intellige( quod univetfaliter circag 16

"

dilationem abíolutionis &otandum) fi Confeffa-

"

rius prudenter , & attentis omnibus circumftan-

t d

tiis jndicet, remedium differendi abfolutionem

fitt

profuturum , non nociturum; quando enim po-

nem^

nitens efít fufficienter difpofitus , & ex dilatione

mj*

abfolutionis timetur damnum potiüs fpirituale

j P

quàm fperetur utilitas peenitentis , it puta , quód

"a

tzdio afíeQlus non redibic, velin d

pganeh

v vEe

tionem

u

[]

:)

24

actus

248.

zirticelus PA5

Q]

a&tus, habenas vitiis laxabit , &c. non poffe licita

AMfeat C

frusiul

differri.. Quodautem fub di&lis lunitationibus

po[ïit differtiabfolutio,

Ratio eft. prisio : quit

li, u

licec poenicens legiimée difpofitus confeffione fa-

: Cf

€ta habeat jusad fententiam , & ad abfolutionem,

|

f ol

nontamen habet jus ad hoc , ut flatim profera-

|

ligundo

tur (ententis ; poteftenim judex arbitrari , quos

! adbrt,

modo ,& quando debeat utiliüs proferri (entene

, quii at

tia : atque idcó poteít ante abíolutionem. pra«

ftio Qu

mittere exhortationem . fpiritualem , qua perni«

Qtres'

tentem adveríus tentationes inílruat , & armet,

lt

necpoteft poenitens. id impedire , aut cogere Sa-

tttibfoly

Cerdotem ad abíolutionem ftatim impertiendam,

fudhg,

Ratiío eff. fécundó: quia Conteffarius non folüm

Meüicnar

eít judex , ut dixi , fed etiam medicus: unde ficut

. Antoy

in peenitentia imponenda ita exercet officium

Vrb g

judicis punientis,, ut debeat (imul exetcereoffici-

lte du

um madici curantis , atque adeó procurare,ut im«

Uot cfer

pofitio peenitentis fit in utilitatem & medicinam

UA

posnitentis,ut reddatur magis cautus & fortis con«

dfers m

tra tentationes &c.. fic in. proferenda abíolutio-

fltntur

ne,licét principaliter exerceat munus juditis ab-

folventis peenitentem difpofitum, debet tamenfi-

h] 1

mulprocurare, ut medicus in. ipsa abíolutione

Wteng.

curaüonem poenitentis, eo videlicet modo ab»

|

UT

folveudo , qui magis cedat in utilitatem & -reme-

llüngm Q

dium zgroti, ad atrumque enim habetjus Con-

|

l

d

l

fefíarius,nec poteft prohiberi à poenitente , qaód

k

"t d

in ipfa abfolutione exerceatofficuum medici, ficut

E ïf p«u

nec poteft ab eo prohiberi , quód in impolitio«

) L

Ae poenitentiz non ii merus jodex » fed «uam

| t üun(i

gxcrfcat.

1

|

; O nendo defeliu propofiti Ce.

345

| poifc liF?

extrceat officium medici, — Cüm ergo. Confef-

hlltquug

farius judicat , expedire dilationem abfolutionis

ia

adhoc, ut poenitens reddatur magis cautus, &

nf

confirmetur in propo(ito non peccandi, nec ita

(

faciié pollea relabatur ; poteft certé , & debet

jm g

aliquando ut medicus hoc remedium penitenti

àfi; d

adhibere , nec poteft &grotus rationabiliter con-

il

queri adverfus medicum , «ui fe in hoc Sacra-

e

j p

inento curandum tradidit,

qui

Queeres [ecundo , an , quando poenitenstenetur3 17

, Gu

deferere occafionem peceandi , poffitter. & qua-

T

tet abfolvi, antequam defacto deferat ?. Joannes

Sanchez,

difp. AO. s. f 4« id affitmavit: quod

ptriie.na'æz

r

nequaquam admittimus ; etenim in oppofitum eít

u

D. Antoninus 2. parz, tít. a. cap. 8. Cajetanus

T

verbo vefliutio, cap. G. Navarrus c4p. 7« n. f 4-

T

Suarez de Panitentia , difp. 32. fé€1, 3. m. 3.

n

qaos refert , & fequitur Joannes Martinez di«

ii

fl Vg. &. 4. um 26.notant, oportere Con-

m

feffores in hoc effe csutos, & conílantes ,. ne

ab;.[)ïudü'

graventur alienis peccatis ; & ita Palaus Tr a. z.

dijp, 2.puntle 9. $, 3. snne. 18. Diana tem.

iudj(is 2.'

i

f« tratf, 14. vefol. (O7.. docent , quàd , quando

bt

peenitens tenetur deferere occafionem peccandi,

mm*;o l;?

eti poffit Confeffarius femel autiterum abfolu-

) &',-lf["*"

tionem concedere , antequam defasto expeliat, eó

j füj'

quód fidat expulfurum 3. raró tamen illam con-

jt |

cedere debet , fed potiuscogére peenitentem , ut

à fe peccati. periculuin expellat , & (ic liberum

dml!'d

1 "u

le velit abfolvi , quis experieatia teítatur, quàd

"s

ftre nunquam occafiogem expceliat jam abíolu-

w;&i

q6é

tus

2j6

| th iculus, II

j

tus , fediterum eisdem & gravioribus peecatis fe

L.

1

implicet.

*

o trgett

neres tertio

, quomodo Confeffarius agere

tinfutidi

-

debeat cum recidivis, qui femper fedeunt cum

d t

iisdem peccatis , etfi non fint in occafione proxi-

tititt,

ma conttituti, quales funt , tefte Sanchez ia felet?,

Qaam |

i

difp.1e.»,9, qui feipfosfzpius polluunt, fine

Áino of

occafione extrinfecusaffumpta? Ante refponfio-

Jinnes $n

nem nota , quando penitens dicit , fe habere ve-

;f pofíe |

rum dolorem & propofitüm , Confeffarium illi

|Gitriio

credere debere, & ablolutionem conferre, dum-

L

modo non fit fortiorprefumptio in contrarium:

t u

quis reusabfolvendus eft, quamdiunon convinci«

j mlfa l'cddcf

tur,velfortiori prefumptione illius poffeffio elidi-

& Cüpfign

h

tur quare in przfentiquaritur,an frequentialapíus

(Afo bte

& facilitas medii fe emendandi fundent eam pre-

I?m Rffpam

fumptionem, propter quam Confcffarius pruden-

t Theol,

ter judicet , & p*ræ(umat, non pofle Íe credere pat-

lan( Pm 0

nitenti , dicenti, fe habereillam animildifpofitio-

Mti al

nem débitam? Rejp. «ffirssativ2 : quia morali-

| Itty "fpünd

ter impoffibile eft , hominem (zpé ceafiteri &

|

ärilicc

t Cor

fzp? relabi , ut ante; nihil'immutató peccatorum

l qur

numeró , quando facilis eft.emendatio ; & pro-

li [()neml

pofitum emendationis eftferium: quarejpralu-

LY

miidebet , eum hominem in ejusmodi circum-

m

flantiis non. habere ferium . propofitum, Ubi

F lxpt)um; (

tamen notanda eít doGrina Laymani Jif. s. trat?.

6. c, 4, "um YO. C 1. dicentis ,quieft recidi-

Wgüt æn

vus , ft affert aliquod. fignum emendationis , e[fe

l

lh um i

fémper abfolvendum : figna antem funt, vel rarins

mi!tria P

peecare , vel aliquis major dolor ex wero auiu

607*

] l.ucmdingn

Qnande ! defefu praþg/ä(fi AA

:yi'

spei

eónceptus , vel xip-/!:m fponte confiteri ia fit, qui

non tirgeutur & Praccptere, Patre, Padagsro ,

f gt

eonfnetudine Congrerationum ad coufitendum cc.

d t

tunc euim. babeiur Jignum . emendationis: fecus

fiowqu:

50n item,

hij

Quares quarto,an poenitens intetoga'usà con-319

ollumjs

feiario obligetur fa:eri fe efferecidivum: Negat

t

Joannes Sancius 4i/j. 9. ».6. docens, poeaiten-

k ldnet

tem poffe licité utifequivocatione, & negares

dürim )

cuius ratio adaquata videtur effe : quia nemo ob-

um t

ligari potefl ad confitenda bis eadem peccata fat-

canmliq

tem quando non erant refervata nimis en'm one-

gt

rofa redderetur confeffio : fed eff«t obligatio

d!

ad confitenda bis eadem peccata, fi effet. ob-

wnta

ligatio fatendi fe effe' recidivum : ergo.

Ve-

x

ràm Refpondendura affrmatiuó cum commu-

/ii pmäe'r

ni Theologorum damnavirque: Innocentius XI.

T d

hanc propofitionem:

Conft [fario interraganti

miil'*lfpo ngi

peccati alicujus confuetudinemnon tenetur pyni«

um

tens réfpondere.

Ratio patet ex num. 316, quia

T

ii

filicet Confeffarius habet jus . ad interroganda

p

illa , quorum notitia neceffaria eft ad utilem cor-

rectionem.

yo; Ut

Nec refert, quód panitens ex fe

non teneatur fateri (e efferecidivum: nam etiam

qllml

|

uj d

circumítantias aggravantes ex fe non obligatur

Ul

Itfb

"

exponere; obligatur tamen illas explicare inter-

[l

rogatus , ut ?. /?4. dicemus. — INeque hoc eft

w/:þ»)"

cogere paenitentem ad confitenda bis eademn pec*

jl ""ij

ii

cata; nam in hac fecunda confeffione nen dat pre

L

materia abíoiutionis peccata preterita feu con-

j h

qn

füctudinem preteritam peccandi, nec de illafz

4

at*

22

5rtienlus II

accufat , fed. explicat iliam indire&té ad declaran-

dum ftatum fuum , & indigentiam prafentem.

!

Sic etiam,qui cognovit confanguineam fuz uxe-

ris, & pofteapeccat petendo ab uxore debitum,

debet explicare fuum inceftum prateritum,quem

De f

jam fuerat confeffus , ad declarandum peccatum

m ,

praíens ; quod patetin plurihus aliis cafibus ; ut

ita novum non fit, poenitentemaliquando obligari

ad declaranda iterum peccata , que ante confef-

fusjam eft.

Et ininoítro | caíu urget fpecialitet

WVT

foveri

quód indé graviffima inconvenientia fequerentut

Contra finem, & reverentiam Sacramenti.

Mt i Qon

Ütmndo.

—.- Disru TA Ti O. VIIL

iMWando, [

tm dj

lj m

- De Coufe[fone

vOnfeffio , dequa hic agimus , definiturà

"b inity

920

& Cathecifmo Romaro p. 2. c. . quàd fit le-

" ttram

gitima & Sacramentalis accufatio de prapriis

W Wi

peccatis ad eovim veniam virtute clavium ebti«

Dl!tndu,;

Ejus materiam

!l

j] lCVera

li

endam coram Sacerdote fatta,

diximus eíffe íola peccata mortalia nondum

confeffa.

Suffcientem veró etiam venialia.

TM

ln

Ttem mortalia jam. femal confeffa ssm. 44.

M 1

licét enim talia peccata jam femel remiffa,

"t |

remitti denué nequeasnt a&lualiter ta-

*[Qll lü

I

men formam non fal(ificari, dixi«

Laxtnam"

8 RY

mus n*5 172.

Tk

D. t

Jltnn

AR-

A

L

ld

«( 185)54

n pl

Amntrcurus L

m o

gt d

n

De fidelitate, & quibus.

m t

s df

dam aliis conditionilus Com-

addiz

féfffonis.

n d

T fp«iaï:.

Er Confeffionem fidelem intalligitur coa(ef- FEY!

lw

j

i

p

1 fcclugfzt'

Éio verax, mendacio [carens.

Dupliciter au-

PU

tem in confeífione committi poteft mendacium

affirmando nimirum , quod fatum jnon. eít, &

il

negando, quod fa&tum revera eft, — Ruríusmen-

dacium dici poffe , vel circa impertinentia ad cog-

faffionis materiam » Vel circa materiam naceífari-

N

am,nimirum peccara mortalia , vel denique cir-

ca inateriam non necefíariam

1 qllH i

, Bimirum veniale

&c.

His pofitis,

p

J

Ditendum primi , mentiriin confeffione circa 35

rem levem , non pertinentem ad ipfam confaffio-

at

j nonävlä

nem , effefolóm peccatum veniale,

Ratto ejft;

quia de his mendaciis. idem eítjudiciura in con-

j n

feffione ,. quod eft , extra confeffionem : atqui

l )m

remi !

mendacium circa rem levem extra confeffionem,

non eft Brave; ergo nec intra. — Itacommunis,

Ti

jj

Suarez tamen exiftimat , effe quidem folüm venia-

le,fed gravius, quàm fi mendacium fieret. extra

Sacramentum, propter indecentiam,& irreveren-

tiam, qu& eít in concomitamtia hu

menti,

jp.s Sacrae

Dieens

J

rticulut : P.

354

Dicezdum fecundo , mendacium negativumin

Ál

34

materia neceffaria , fcilicet peccati mortalis , effe

il co

mortale , (icareat legitima excufatione , de qua

ptt quorm

art. feq, quia tollit integritatem, tum materialem,

Dretirea

atdls po

tum formalem, adeoque nullum efficit Sacramene

tum.

Affirmativum etiam mendacium de mor.

lal

tali feclufa ignorantia invincibili eft mortale,con-

f a

Ra-

fequenter contra fabftantiam Sacramenti.

Tttt nani

tioprater dillam eff : quia variatur notabiliter

(ntni, |

judiciumConfeffarii,eumque in materia gravi pet»

';m'i'j*.n.'

tinente ad judicialem caufam decipit.

j tdourln

33

Dicendum tertió , mendacium in materia nen

t Yolun

neceffariav. g. dum quis negat , fe commiíiffe

Jenteng

j

peccatum V

eniale, quodtamen commikit,non effe

[ RIDIRDI

mortale.

Ratio fl ; quia confiteri aliquodve-

' & ftt f

niale (ine dolore vel propofito emendandi, dum»

| It otdic

mode adíit dolor de aliis peccatis , non eft mot-

| ïüfüSSzcerd

tale ex 1552.262. ergo neque illud mendaciums

fi quis confiteatur reliqua cum utrobique materia

Ül

fit fo modó £alía feu incapax abfolutionis; qua-

LTW

liter tamen non fal(ificatur forma , ut dixi codcm

t pl

&223). 362. crgo neque decipitur Confeffarius,nifi

J lio,

in marerialevi. Dixifs veliqua confiteaturs nam

uodngon commifíum,

"n :

fi illud peccatum veniale;q

.

|

um

fatetur tamen: ut commi

ffu

m, effet tota. materia

;

|

ii

Sacramenti, tunc effet omninojgrave peccauum

d

ffcctus Sacramenti exdt«

[

Sacrilegii ; cum totalis e

MT

fectu materiz impediretur.

Quid vetó probae

[

i ]oüii 9t

biliter dicendum, fi permendacium affirmativum

A

aliquid fubiiciatur clavibus mcapax abfolutionis,

um quis inconísffiome fcienter didt , (ecomm

::.

: Fal

De Fidelitaie efe,

1*«)'.);

Wg.

n

fiffealiquod peccatum veniale, quod tames non

coinifit , conflatex diétis 227 266. Ex quibus

i, d

patet, quomodo confelfio debeat effe fidelis.

tutatit

Praterea inter conditiones confaffionis Sacrs« 2 2 f

(l

mentalis poni folet, ut (it fecreta feu auricula1is

um

& foli Sacerdoti facienda , ex £Ap, 08UÍS ITIMSO,

momk,(i:'

fexus,. Gex "rid, ff 14.c, g. hoc tamen ex

nut. )

pàárte poenitentis

non eíl de neceffitate Sae

y ii

Crameni, vel pracepti divini , docet. Sua-

chiig:aviï*

tezdij.a1. feH. 2.8. 9. namlicet ex parte Sa-

lh

cerdocis fub pracepto divino fit obfarvátio fig illi

rot

DL

l ;u;wi: '"

juxta volun

ein poemitentis , tamem ex parte

T

peenitentis confeffio fcereta non e(t de necaffitate

g

Sacramenti vel przcepti divini, quia confeffio eti-

r i

am fine fecreto potelteffe vera accufatio ex do-

ndmdi. u

lore cordis perfecta , & per illan dari riotitia fu£-

"r

ficiens Sacerdo:i , ut poffit de peccatis judicaret

| m'udltiuffw

imb etiam confeffonem talem. quandoque poífe

lh! yt [WJ

eífe licitam. , (üblotis prefartim incommodis, ex

)Iu!iüüiïi?

aliqua honefta circumflantia , v, g.ad fatisfaótios

H

i

nem publicam , videtur coll

H

[

gi ex Trid, eir. cunc

Jni'lffifi"W

enim levior aliqua infamia & .lsvius fcandolum

af

compsnlari poffet majori fruclu , iqui inde. exi-

] qu

"eret; nimirum humilitatisconfufionis préprl,

UA

fatisfaclionis publica , & zdificationis proximi,

jt pcfü

atque defa&to , dum confeffio fit per jinterpreteza

"

j

velquando inatticulo saortis quis dat fignacon«

T

feffionis coram alüs , vel quando pesnitens dat

jn

Coufeffario facultatem , ut de paccatis poniten-

x j

tis poffit conferre cum doctiore ,etiam nomina-

d

IT

to penitente , confef&o nogeft omaino fccrera

€

$76

antrticnlm d.

"

i'tz Aif, 21

eíto m

odus confitendi íecreto fit per fe conven

dftcit adef

enüor inflititutiont Chrifti , qui;

ut collig;tur ex

folura vuli

ut $a*

Áitido cont

ilos quormm remiferitis ,

pmni;enti

s, habeat

»

i

a

n'dezurexpcd;

cerdos , judicaturus peccata

m lufficienter t or*

"

7

S:mt EXph(ui

illorum notitiam : hacaute

betur per Íecrecam

- n ambi

dinarit magis convenienter ha

ln ii c

confeffionem, ad. tollendas o

mnes ditficultates

l

dicit, con«

aligt

& Ícandala, & propterea "Trid. cit.

vino man-

lttoyd nor

fetfionem fecrecam none

ffe alisnam àdi

m humanunme

Cap. itemt

Bpaut

dàto , nec eífe inventu

Atühtnt n

dicens , confeffionem foli

ennis utviusaque fexsis

Aiodlüsa

Sacerdoti faciendam s

folüm valt, non pofíe,nee

it id, quod Ec-

Attifii|

debere exigi aliud ab eo; qui elig

clefia pro confuetudine temet . q

uodque favora-

& Ícan«

bilius e(t, & fugit periculum infamiz,

Iquut fn

a confeffione orini potelt,

dali , quod ex public

T

fole: quare f1 quisa

liter Sacrsmentaliter conti

| [ötegm : þ

rationabili cauià ; non

watur: quàm fecreto fine

! fämj, Ü

earebit culpá , quia nemo fine

jufta cauía debet

! um i

(e infamsre.

ordinarié nog pofít

MO

E

336 tem confeffionem faltem

3

doti exhibità ; vt

UT

fleri licite, fcripturá ipfi

Sacet

voce hümana, videtur

Pt n

aliis fignis , pratermiffa

At

m

docere Aug. de vera &

felfa Panit e- 10. idque

& conveniens mo-

M"x u d()(g

oftendit confuetudo F«clefiz ;

*

Nihilomi-

L

(

I95 1

dos perficiendi hoc Sacramentum

D

46. & hoc nen

| i torfsí

nàs contrarium infinuavi in s.

entia utendi

NT

tantüm , quando «t abíoluta impot

- A

[in

Xtepti& VoCe ,

fsd etiam tonc faltem,

quando ad

l

1

,

ufa, v, g. magna

.

upncm-

eft aliqua rationabilis ca

am 5ud*

Nom'mg

$«5 , Vel maagna verecundia &tc. docet eti

res

-

De Fidelitate ä'c.

277

fs Tez difp, 21. fe&]. 3. . 7. & jplurcsalii. — Id enim

aligt Tufficit ad eflentiam . verg accufationis , & con-

nj fuetudo contraria faltem cum majori rigore non

ji, lii Videtur expediens vel acceptata.

Concil, Flo-

wujy Tent explicui in z. 1 3 g. Unde Trid. ad tol-

«ici Iendam ambiguitatem omifit particulam orz;, &

ifiai þfolüm dixit, cozfeffionem effe materiam.

' dlii[:('"*'

Plares alig conditionesà DD. adferuntut, qua? *7

jiou famen,vel non habent difficultatem , que non ex

pij di&tis pateat ,aut ex . dicendis patebit , vel nihil,

ii continent neceffarium ad confzffionem , quod

jj comimodiüs ad alias.conditiones non reducatur ,

p

i

j

g

j & tritiffimis his verfibus comprehenduntur:

m

Sit fmplex , busitlis confeffio , pura fidelis ,

m&&ü

"dique frequens,nnda , diferet.

:

] 0("':

recunda,

4 , Iz'ä-m:? wf-

"m

Jutegra , fecreta , chlar)'mabili: , accblevata ,

TL

Fortis , Q9 aceu[ans, qna fit parereparata,

j

EL

Quarum intelligentia ex ipfis feré terminis pa:

tet,

Poii

- Circa confeffionem Pbumilese notat Lugto

n

^

]

bic difp. 15. f£U. 8. humilitatem hanc debere re-

Y [ml)

fplendere in habitu etiam externo, & geftu pz«

Ui pitenris,

Unde in Catechifmo admonentur Pa*

HU^ rochi, ut doceant fideles ceremonius & zitus fer-

W'"?'ä vati folitos in Ecclefia : qui licét. neceffariinon

l à fintad corseffionem;oftendunt tamen dignitatem

A. ea

,

ctamenti , acdifponunt animum poenitentis, GC

m

TL

; ad DEI gratiam íaciliüs confequendam : prepa-

lqm '1'

j

j tànt,.

Nomine confeffionis psr« intel

ligitürea con-'—g 29

[cuW

*

x

: Art.icnlm ?^

3;8

feffio, qus fit ex pura intentione tefle Lugone ii

cit. v. g. obediendi Ecclefiz , fatisfaciendi DEO. fig ; q

offenfo , fugiendi anima pericolum &c. cirCà. j (j

quam conditionem occurrit diffienltas , an defe- - hn n

&us hujusconditionis ita vitiet confeffionem » UE i, "

reddat eam [invalidam ?

Pro affirmmativa vide-

| Vi h

tut ftare Sylvefter verbo confeffo 1. 4. 7 9

W. du

ubi ait, quód confeffio quz principaliter fit prop»

L g

:

ter vanam gloriam , non fit valida , neque per i

Vineitüm.

lam impletur praceptam Ecclefiz : Quia de effen

litqilioe

tía conteffionis eft ; quod fiatfpe venie. - Ídem

Bs

videtur tenere Angelus verbo confeffio 1. $. 14. ubi

hum &

dicit, eum , qui confitetur folm , n BÓ* Jijsis

tetur in populo, aut;coadus à Pralato , teneti

TUj en

iterum confiteri : quia peccat mortaliter , con«

ftituendo illum finem confeffioni :(i tamen coti«

Bu m

fiteatur propter DEUM, & ut obtineat rerifffo-

tlindolo

nem peccati, motus tamen pudore , [aut timore,

j t ptcc

non peccat.

Partim. videturapprobare Henri-

|tit d;'þ. T

quez /ib. 2. de Ponin36. Katio hujus opinio*

r pl

nis potefteffe : quia difpofitio, nempedolor , &

Vabl

deteftatie fupernaturalis & honeíta ex s.237.

ï li illïil

ad effsctum hujus Sacramenti requifita eft fimu

E

parseffentialisipfius Sacramenti : fed fi quis ex

t inn

fine vitiofo etiam venialitet v,g. vanz glorit,

j r

exiftimationis bonz apud confeffarium, vel foda-

| A

m (

les vellet confiteri , & in eum finem impetaret li«

i

—

ml! ) qüöd f

bi dolorem de peccatis, ut. confiteri poffit , jam

j uwsïtran

tunc illea&tus doloris vitiabitur extrinfece, & pare

ümm;

W

ticipabit malitiam aliquam extrinfecam & deno«

Mi

minativam ab intentione vanzgloziz ,à quapro-

cedit

[ bit

*

De Hde)iræræ, &

"9

w

E

Dgc

&edit.confeffio, & omnia prereqnifita ad confe(-

il fionem j erit ergo màálus & vitiofus a&tus dólo-

hm d

iis, & per confequens nec fupernaturalis , nec

lus d

honeítus, necaptus pro Sacramento ad veniam

feffont

peccati , at queadeó Sacramentum erit nulluna,

um d

Verüin wegative refpoudendum eff cum eom 330

n q« 7'?

inoni — Aatiobbjs:cf) : quia in hoc. cafu non

vt

eficit aliquid effentialiter requifitüm ad Sa-

a,nrqvtpfy

&ramentum , ut patebit difcurrendo per fingu-

qui at

la tequifita ex parte peenitentis (de.quo nunc agi-

s.

mnus ) nec enim déficit intentio fufcipiendi Sacra-

nl

mentum & effz&um illius , nec pars aliqua effen-

n i

tialis Saeramenti ; ergh nonex eo fit invalide *

gho, V

quamvis enim fufcipiatur peccando venialitet ex

u d

tali ine, non impeditur tamen , quin fimul fufci-

f

platurex fine remilfionis & venie peccatorum ,

j

& cuin dolore fuffiziente ad impetrandam remif-

N uti

fionem peccatorum. Hinc Coninck de Adarrimas

du

yio difp. a $. dub. 2, docetdummodo nonexcla-

hp

üatur pofitivé finis principalis nolendo illum: non

yit

&ft obligatio fub mortali non utendi hujusmodi

e W?iï

tebns , inifi defiderando pofiivé finem prineipa-

lm. ideoin Matrimonio poflunt vatij fiaes fe-

TT

i

!

&undatij intendi , & licét ex fine veniali contralia-

;

tür, nonerit

éCGatum iortale id facere, lü

? SWI

hoctamen di

h

7Ij u

ett Sacramentum Poenitentiz ab

n

alijs , qu&d, fifiatex fine mortali , non fit vali-

[

!uM

dumSacramentum ( quod non habet Matrimo-

Riüm ) venialis tamen finis nec valorem impedit ,

m

1

p

nec efféctum.,

Sicut in Eüchariltia, fi. quisin

]

gtasia cotnmunitet,eciamfi id faciatex fine vehiae

T

L

--

ha

2a6o

Articulus ,

! Don d

li, gratiam tecipit, Ad rationem pro contraria

twdlige, vo

fententia allatam refpendetur, quamvis exteriot

a&tus confitendi (qui non eít actus fupernaturalis,

ninmonpof

are of

ficat nec actusconfecrandi in. Euchariflia , aut à-

Wonfifio

us externus bap'izandi ) poffit imperari à fine

venialiter malo , & ab illo vitiari, aclum tamen

Tanefir, 4»

MreSscerd

internum fimul adhibitum , quo, quis tunc, tie

mortaliter peccet, vult legitimum & fufficiene

JRtnt

tem dolorem elicere , non provenire ex eo malo

| Aiithrg

affz&u , fedex honefla'voluntate praftandi legi-

fat

timaomnia & requifica , ut. Sacramentum rité

f condi

fiat ; aliudenim eít velle v.g. confiteri, commu-

Ptntoco

l-Wguatemzs I

nicare , baptizari verbis & a&tionibus exterais ,

& ha aCtiones poffunt quidem fieriex aliquo ve il

nialiaffeQu ; fed velle tunc preftare, & habere , ,

internos actus legitimos , ut. talis actio non fiat i

irrita omninó, vel cum mortali facrilegio, bonum ii

eft & honeftum. Verum quidem eít, quàd hic & ii

nunc , quando quis confitetur ex veniali vanitaté, (uno

non fz&urus fuiffet( fupponamus hoc ) con cf- li,

fionem , hic& nune , nifi moveretur ex illofine ij ^

veniali vano ; atque adeo nec exhibiturus bic& |

fiunc eos actus internos fupernaturales attrítionis, |

& contritionisfidei,(pei,venis &c. nifi occafione

illius extern: aCtionis,qua ex vanitate fit : quód

autem faciat & intendat (fuppofito, quód ex quo-

cung; fine eam aCtioné przítet) legitime pratlare,

non provenit ex fine illo vano, & affectu illius. ;

fed ex alio honefto , rem faciendi cum fuis re-

21

quifitis , atqueadeó aé

í

us interni non procedunt ,

b illo,

nec denominari poflunt exurinfecé peccataa

um

De Fidelttate . &e,

261

p Q

Dum dicitur , quód confeffio debeat effe libens,23 x

mio intellige, voluntaria, quia Sacramenta adulto-

iwus rum non poffunt validé conferri fine propria vo-

ulii. Iuntate fuícipientis.

Circaillam conditionem ,

m« utconfeffio fit verecurda , obfervat Sylvefter

ins F. confeffor. 3. $. . ut verecundia fervetur , non

d debereSacerdotem audire feminam , cum qua

Wif peccavit.

u

"Acéelerata. dicitur confeffio per hoc, quód33

præ[hndik;

non differatur nimiüm poft commiffum peccatü,

ametyr d

dequa conditione eg;mus à »um, 48. ubi de

ss precepto confeffionis,

Denique parere parata ;

juu quatenus poenitens paratus effe debet ad exequen-

uigt da 1lla, quz confeifarius dixerit tenereipfum fa-

« Lf €ere , v.g. reftituere, occafionem proximam re-

(iii) linquere, implere etiam poenitentiam gravem ,

gl Prout infràagentes de fatisfactione Sacramentali

a,äubdhitf latiüs explicabimus.

j — Quomodo confeffio debeat effe fidelis, didtumz 3 ;

q)ui €à onm. 322, quomodo fecreta , num. 32 y.

" W quomodo iztegra , dicetur art. féq. circa reliquas

bitrr

cenditiones nihil occurrit notatu

at

dignuni,

"l occü

j

i

KSuem

J

jni

5[5

d i

qn»

O'Jf

1] Ff

g

l

I53

ARTI-

-

.

«59) 26; (54»

mittif

tifimi, qu

Anricurnus lL

putiditat

luyspram

HO

De Integritate CoufcfTonis

Wit p

€9 incidenter de examine con[cten.

V?j

pHá ad confeffmnem | prevequifito,

1154:1:: (ttidi

A furs n

ac caufis Ab hac integrttate

punntient

Áriei

- exctuj antibus.

pitatum.

lipliciter confefio dicitur integta . primà

Werpiuif

..MD

ü Quod

materialiter, per quam peenitens confite-

t dehere

türomnzia mortalia, qug ab ultima confcffione

commifit. ' 2. Formaliter, per quam confitetuf

qittinidi

LT

ómnia mortalia , que hic & nunc fa&o diligenti

Vequum

examine memorig occurrunt , nifiadíit caula le«

gitirha, propter quamhie &.nunc unum,vel p u-

iCf

rataceantur.

Prior neceffaria non. eft, cum ne&

HWebeccat

Watmm

fit in noftra poteflate ; igitur Qizg polieriorem

|

quxüi,o pïscedit.

ania iü [

"ii

33

g. QDicendum 1. Advalorem Sacramenti requi«

Peobatut 3

VUl o

zitur confeffio formaliter integra.

ea requiruntur ad. valorem Sacrame

nti, quibus

:

Mi

DEus feu Chrftus valorem alligavit :

fed valo-

L ii

feifioni

F

Mi

rem Sacramenti, Poenitentie allgavit 'con

——

|

l

ämqug fu

formaliterintegra s ergo. miz. prob. ex TTridents

féff. 3- can. 0. ita loquitur : fi quis dixerit, f

Vs

Sacramento Panitentie ad. vemiffonem peeeoto-

| t

vumuece fevinm noneffe rure "Divino , &t

mfjm'-i

h gm

enniá

"s

——

. De ]ptegritate Gc, !

263

emnia & fingula peccata mortalia , etiam occul-

tiffimas quorum memoria cum debita. diligenti

l

pramcditatione babettr , anatbema fit. Racionem

7

il

hujus pramittit e, . his verbis : quia Dominos

i

[

l

J Efns Chriflus Sacerdote s fji ipfius Ficarios veli-

í

j

quit tanquam Prefides (& S'udices , ad quos om-

tl

miamoartalia crimina deferamtur , in. qua Chriffà

t

i

fideles ceciderunt , quo pro poteftate clavizm ve-

sulffionis aut veteutionis peccatorum. [entegtiam

"

pronuutient

z

con[lat ensm , Sacerdotes judicrum

gi"lM(

hoc iacognità camsa exercere non potuiffe , neque

equitatem. quandam . in pamis injnnge;—tdi.c fer-

"tiare potui[fe.

i

n

Ex quo deducitut , uni eidémque confeffario; 56

fieri debere confeffionem formaliter. integram ,

y ao

"i

1ia dimidiata confeffio efficeret , ut neuter con-

um [

&

fl d!ilää

ffarius plenum animi ftatum cognofceret , adeó-

que zquum judicium ferre non poffet : imó necfi-

ali al

u[]llmyw'! f

pis Chriftiinten:us obtineri po(let , perfe&a fci-

licet peccatorum remiffio ; càm enim nullum

l fnv g

peccatum mortale remitti poffit fiue altero , &

À PO&WW

emnia ia confeffione nni faCta non remitterentur,

€o quód clavibus non fubijcerentur, talis confel-

ramenäif(ïi'

fio nihil conferret ad remiffionem peccatorum ,

[ ul

neque effet , unde hi duo judices unirentur. ad fe-

rendum juftum judicium,

ï](,nfi:(ïï

Requiritur igitur confeffio formaliter integra: ? 3

lï fqonïäï'älf

dncque füfficere , quoties oblivio inculpaoilis

g

€onfeffionem materialiter íntegram reddit ghgüg

il d

cé impoffibilem , eft (inc controverfia, & patet ex

i$$ quiaaliudad confcffion

em noarequirung

;l

Conci

U«

ub

AAvticulus 1.

A64

Conci. quàm poenitentem debere: exponere ea

tut&infteg

peccata, qu habetin memoria przemiffa diigen-

aulümatdc]

ti examinatione. Dixi : f/oblzviofit inculpalilu ,

tollom eyaqme

ideil, ad quam impediendam fufficiens dilipentia

Áone facile &

tuminesrudt

fitadhibi:a premitfo fufficienti examine ; fienim

siullum vel certéünfufficiens examen pramiflum

tnen, qui

fuerit, oblivionon excufat , quia tenemur haud

Áillus apa

dubiéaliquam faltem mediocrem adhibere dili-

(2 mon. p

genziam ad revocandain memoriam peccata : fi

Voirjenan

enim teneor affequi finem, teneoretiam adhibere

Vtitque dfe

zmedium ad obtinendum finem.

Qua intellige

intio li

a

L

fi enim oblt-

de obliviorie mortaliter culpabili

pj

vio folüm eífet veniali'er culpabilis ; non leditur

446

integritas formalis confeífionis, ut docet coms

| Büna:fm d,)f.

munis fententia.

i, n

33

Hazc tamen diligentia non debet effe fomma ,

BOTRTINT

qualea cautiffimus adhibere folet, fed fufficit, ut

tüdtütm «

fit mediocris , qualem communiter homines do-

Iottnitts

€&ti & timorati , vel virprudens in arduis negotiJ$

Wetryrofetd

adhiberet, & proportioneri debet haec diligentia

MT

captüi poenitentis, temporiab ultima confeffione,

Vi tnim v

negótiis , ac occafionibus peccandi, ut certá

Bümadhi

teguià definiri non poffit , qucdnam fofficiens eX-

Myor &

amen con/fcientiz cenferi debeat,fed atbitrio pru-

'*'gäqutadlul

dentis fit remittendum.

Ita Salmanticeníes hic

Wt N

Tra&. 6. c, 6. p. 2. Generaliter veró minori exa.

^ lls

mine indigent , qui frequenter, quam qui raro

o

couficantqr ; majoriaetem, quimultisnegotii&

hn

& commercijs cum peccandt occafione jun&lis

,

implicitifunt, quàm. hi, qui vitam quietam a*

I;-;ïï:.:m»'ai |

gunt, |

Imó eos , quifrequentiffimé confiren-

"o

tUf5

De Integritate t7.

26j

t epott

tur, & infrequentes occafiones peccandi habent ,

temindig

exifiimat de Rhodes non confieri facrilege, licec

fl

nullum examen pramittant , quiain ipí(a contef-

Vs dpd

fione facilé recordantur peccatorum.

Denique

amire; lt

homines rudes non funt cogendi ad tam exa&tum

n præ:*-*qï

examen , quàm alij ingeniofiores, quia illi non

1 temyni

funt illius capaces, & quantamcunque adhiberent

here

[id[ a.

u

operam, non poffznt id exadle perficere.

Quare

confeffarijexamine & induftriaadjuvare debent,

Am FNC?H'

v d

eorámque defe&tus fupplere , ut ben& obfervant

Qu ä:u;g

Hentiq. /ib. $. c. $. Coninck. difp. v. de iuie-

j

[ ané

gritate confe[fionis. dub. 9. num. 7 i. Laym. li,

T

g. traci. 6. cap. S.num, g. GL aliy Addit. sutem

y d

Bonacina 4/2, 5 4. £. p. a. quód , f1 confeffarius

advertat, pcenitentem| notabiliter defeciffe circa

TOU

examen conícientiz , & ipfe confeffarius non pof-

fit defe&um examinis per interrogationes fupple-

T. fUMi

v hi?

re, remittat paenitentem , eique imperet , ut de»

PU

)

bitamrpraflet diligentiam , eáque qreítita, redeat,

modo non adfit periculum, vel articulus mortis :

1

p

ls

in tali enim periculo debet confeffarius eam dili-

o

gentiam adhibere , quam ipíe pro circumfílantia

al * l

"

temporis & qualitate perfonz judicaverit expedi-

1e , eáque adhibitáà , beneficium abfolutionis im-

4abiitf

pendere.

Nequetenetur propria peccata fcribe-

ii

1e; qui lubricam habet memoriam, ut fuo tempo-

j Imw

ym i

reconfiteatur , tamerfiprobabiliter credat, fe ob-

liurum illorum : quiahzc«eft extraordinaria di-

lls

ligentia, & non levibus periculis expofita , ur

jiot )

t:ádunt Vaiq. Suarez, Coninck. quos addacit ,

1 qu'f[lwï

& (cquitut Palausubi flüprà , punét, IQ. st 3. .

g

»

r4

enr iq.

iee

.,d'rtimfl;u- H,

Hentiq. lib. 4, eap. 4. 9m. 8. Reginaldus lib. 6

vilim ln

"T'abiena ver£o cozfeffio. n. 4$. Zerola de Panite

Prmaigi

vonfta.ne

£4pi14. Q 2,. Filljucius quefito 1O. mum. 11f. &

a

*

&*

alj. — Sicut neque tenetur flatim confiteri, f p

Qs ls

videat, fore , ut, nifi flatim confiteatur , peccatos

bt, qun

rümobliturus(it, utcumr multis tradit Bonacina

Mapat,

lécó citatà.

( ve m

Hirc deducitur , in. tali cafu. tepetendam effe

diltiofi

33

confeffionem ex integro unacum mortali illa nes

Q p

gligentia, utpote invalid&factam ; nequit enim

lnfifr

(

confeffio effe valida & informis defeQu. integri-

T

"

[

1

r

tátis formalis, t patel éx s. 3 3 f. qui

a nimi-

V qid

yüm Trid. ibicic eodem modo loquitut de con-

Wt

€

€

fed tunc eundem re-

feffione, quode dolore

Merüm t

quiritad valoremy Sacramenti, quem requirit adi

dtris K

illius effedium $ ergo etiam eandem confe(fionem

| Cquder

vequirit ad valorem Sacramenti , quam requirit ad

|tidiga

illius effectum ; fedad. hunc requirit confeffia-

i Wt p

nem formaliter integram & f. & cas. 7, ergo-

dj

3

4o Similiterconfeffio formaliter et integra ,

Wpm

confequenter(ufficiens ad. valorem hujus Sacra-

IT

menti & illius effc&tum , etiam(i non omnia exe

UR (üm

plicentur, qu& mermiotrié occurrunt ,

dummodà

VO

Ratio eft :

ad(it caufa legitima aliqua tacendi.

Y

quia tunc peenitens exponit omnia

fibi nota , ad

j W

ficut confeffio

quorum expofitionem tenetür j

| ïh OhIf[m

«ft formaliter integra , quando quis ex igaoran-

hnj

tia invincibili aliquod peecatum graveantea com»

T

miffam , putans nurtc, effeleve , illudnon«ont

dfm Qü

tetur, qui

afcilicet ad expofitionem peccati Ve-

| Müg

Poffe autem dari talem

nialis Ren ebligatur.

«quiam

j W

*De Integritate G.

26

lil eaufam légitimam , eít communis DD.]fenfus.

"u

Primaigitur caufa eft; fi quis velit & teneacur? 4 T

t Hf.'&

confiteri,nec habeat Sacerdotem pericum füiidigs.

fj

matis ; talis enim poteft & debet abfelvi à Sscee-

y, p

dote , quantumvis non omnia illius peccata rectà

(j t

[dem eft, i ad(it impotentia loquen-

percipiat,

di, vel (imilisimpotentia phy(ica , ficut diximuss.

n

abfolvipoffe moribundum, qui nullum peccatum

dl

explicare poteít, dummodoó. det íigua doloris,

m i

ltem fi adfit prüdenspericulum mortis, vel quód

du

confeffarius ante datam abíolutionem morietur y

; qui 00

vel quàd citius morietur poenitens , quàm enu-

j

merat peccata diftinQté fecundüm fpeciem & nu-

ml

merum ; tuncenim poteft & debet poít unius vel

l ;equiräli

alterius peccati explicationem abfolvi , vel (i nec

st

hoc quidem poffit , fofficet in genere illa confi-

gt

fiteri dicendo , fe

eccáffe , vel dare fignum dolo-

H

T

Iis, ut patet ex di

is, Negant ho« aliqui apud

At

g»

Suarez difp. 33. EL .. 3« primà ex eo, quód

[

megfi !

per peccatum ia commouni nulla penitus detur no«

titiá judici Sagramentali quam ante rion ha«

W t

T d

buit; cüm omnes fciamus , nos. effe peccatores.

i

2« Quianon poteít de hoc frre prudensjudicium

]

"T

fic enim. nihil (übijcitur clavibus direclà. abfol-

vendum, ^ Verümcontrarium patet ex dictisde

j nf

abiolutiene moribundi; & ad prizume refpondeos

illud nihilfacere , quia accufatio fuiapud Deum

' i u

,

eft vera conf«ffio.licàt nihil novi DEO innotefcát,

]dem eft, fi confeffariusautea omaium peccato«

u

qu

rurb p&nitentis notitiam haberet;

2. Confta

M r

tum ex diólis , tum ex eo quàd faltem ditecté ab

aüflü

Qivatuz

2368 |

darticulus . H.

folvatur tunc peccatum in communi, inditeclé

EE

veróin particulari,

Univerfaliter autem zo£an-

fioemdi

dum eff primb, non poffeplus reticere , quam fit

wtcfitasco

peceffe ; unde ficauía reticendi folüm fit in uno

wius, vc

2. Si ceffet

peccato , exprimenda funt reliqua.

pundt a

periculum mortis vel impotentia, manere obliga-

qutlapo,

tionem confitendi integ ré materialiter,

van, ( t

$ Secundacauía eft impotentia moralis confitene

| tondlinecd

diintegré propter peticulum alicujus damni gra-

tumindired

vis vel in corpore , vel inanima aut honore , quale

| btl

|letafaeri

periculum effet, fi prudenter timeretur, quód

peccatum revelaret, vel ne examini peccatorum

htl

diutiüs inhzrendo, pznitens teincidat in peccae

| Uktoe aj

tum : unde pro examine peccatorum carnis no»

! poteü tccnl

tant DD. ne per illud , fi rigidiüs fist, poenitenti

L

vel confeffario ftruatur periculum lapsüs, ob hane

At .f

eaufara praeflare , iliud mitiüs fieri, quam dari

RUT

fcandalumlapsüs : vel fi ex notitia confeffionis

As thort

alind nocumentum poenitenti immineret, — Cujus

3okttem n.

Ratio eft, quód aliàs hoc Sacramentum reddere-

fUrmanion

tur odiofum ; quod eít contra finem hujus Sa-

ütgofei

eramenti maxime neceffarij : aliunde praecepta

"r ha

pofitiva , cujusmodieft preceptum integré con-

nenhabet, |

fitendi , non obligant cum tanto difcrimine. Idem

N Jarc

eit, fi peenitens detrimentum grave proximi ti«

LL

met , feu focius peccati fuerit , feunon, v.g. oc«

gamx & eü

cidit confeffarius fororem fuam , cum qua coge

Yl (

nofcet ,te fornicatur effe, vel fi vides, quód con:

Q lev;

feffarius cognito: tuo peceato:fumet occafionem

MT

committendi fi

m

e , tunceifim omnino excula-

| nl

zis à confeflion

"

lius peccati, — Imó Suarez 4ifp.

| lii

2j*

De Integritdte &v

269

ni, inié

33. feti. 2, 9. 7. exiftimat , poffe fieri talem «on-

UL n

]

feffio^em dimidiatam, quando nulla quidem eft

it,qui:

neceffitas confeffionis fimplici

om

VA

magna tamen

am ftiu

utilitas , vel. grave incommodum , quale juxta

4 d

ipfum eft etiam notabilis dilatio confeffionis,

r d

quam Lugo d/fp. 16. fect.7. putat notabilitergra-

2

vem, fi fiat ultra biduum in obílricto peccaso

As n

mortali necdum per contritionem vel Sacramen-

tum indireCté remiffo, G& in facerdote affueto

xdmip

d

quotidie celebrare,fi per triduum abflinere de-

beret à facrificio.

Si tamen alius confeffarius ha-

ey, g

Mu

beri poteft, querendus eft , vel petenda facultas à

htinpé

foperiore alteri confitendi integré, vel confiseri

y cnnte

poteft occultus, nou manifeftando , quisnam fit,

ut przdi&ta incommoda vitentur.

ltainquit'To-

T pænim.ii

ss du

letus /. 3. fersme, c. 8. n, 4.

qui ü

Tertia caufa ponitur à nonnullis, quando quisz 43

qriditi

habens mortalia refervata &t non . refervata , tunc

a, U

habentem neceffitatem confeífionis , v.g. propter

im d

communionerm ad vitandum fcandalum peragen-

dam;pofle illiSacerdoti licité confiteri ea peccata,

] hujüi :

T

in qua habet jurisdictionem , omiffis iis,. in quae

nonhabet, fed animo eo confitendi deinde ha-

d

benti Jurisdictionem, quando talis haberi poteft ,

mf Mlm

IIOXimi l

& inftet obligatio confitendi, — Alij camen id ne-

n,mg,öf'

gant; & eft controverfia hzc valde celebris 5 hinc

pro illius folutione, JNeta 1. cafus feu peccata ,

T

i

quz refervantur, poffe effe in duplici differentia ;

d

nam quadam refervantur, fine cenfura , alia verà

cum cenfura , v. g. cum excommunicatione , qua

( exf!lf'

cenfura fublata collitur etiam refervatio, lta cum

MIEZW'

ceme

)

N

d

aPrticulus Ib !

870

communi docet T oletus cir.

Aota 2 ex "Trid.

vitentt tl

fef. 14« . ]. ia calu extremae ne:cffiatis , id ell ;

tidienas

jalbuso

'in articulo imortís quemlibet Sacerdotem. etiam

excommunicatum vel fchifmaticam , imoó plani

veuat, fen

tati, filie

hareticum , ut docet Vafquez 4. 93.4. t. dub.à

oife abfolvereetam à refervauis, nulla enim,in-

libnovo p

quit Trid. eft refervatio inarticulo mortis, De«

1000 pof

Óa tur

inam quando quis dubitat , an bábeat peccatur

tefetvatum ?. talenon cenferi refervatum faltem

Müperire

nf o

'jn foto interno, docet Suarez £ic difp, qo. jelt. &.

w.f, Lenriquez & Sanchez, & alij ; cüm enim

Qp

xelervatio fit odiófa , verba ejus func ftridté intele

tfïe'obïiga':i.

fütrorem.

preranda.

His pofitis probati poteít, cà

ufam illam eífe

tün efe

344

Vpteer

fücientem : quia hon minorcau(a excufans ab

integritate confcífionis eft in hoc cafu , quàm fit

aölf'u

VBltitens

in alijsantecedenter allatis : aliundecum talis fa-

€erdos non fit legitimus Judex peccatorum refet-

i,

Utl

vatorum , ad quid erithaec ipfi confiteri $. indué-

&5 enim aliunde abfolvi poteft etiam à refervatis,

Pttonfe

It Sotus, & aliispud Dianam p. 1. £. 4. refolut,

Ul[iünem *

Wþiam [

io4. Nihilominus alii communiter docent,in tà-

li cafu peenitentem obligari confiteri tam refet-

qUDd lir (i|

ial

vsta,quam non refervara , eó quód non fit necefft-

tás ulla ommittendiintegram coufeffionem, Hoe

t

tathen difficile videru , fi tunc (ic obligatió; pee

fonr t

Cata refervata deinide deferendi ad fuperiorem( lit

Vl

eommuniter admittitur) ut ab illo quis diredé

! Ntlag]

BU Y

abfolvatur ; nam ipfaobligatio dóobus conficet-

di idem peccatüm eft magnum onus, & magnum

I ülm Sm

lttüäm f

incommedurm , confequenter non debemus po-

iitenti

|

Ws

n

z

De Integritate .

*3 72

"T Tfr

nitenti tale onus imponere ; u enim monet Quin*

ts

tanzduenas fuorzm figular. trall. 3. fing. 8. n.4o

rdolein d

án cafibus occurrentibus , .f peccatum non intere

, ii

veniat., femper inclinandum eft in favorem ani«

;.u.dxl&

marü, fcilicetnonaugendo onera, & obligationes

vllitiet

fub novo peccato. Unde pofitó;quód confeífio fie-

trotts !

ti non pofhit in dato cafü,nifi explicentur tum r&«

fervata, tum non reícrvata cum onete ea deferendi

yut pttt

vitim t

d foperiorem , docet probabiliter Dianap. r.t£,

g. refolut. 23. licét fieripoffit confeffio à confti«

o

jj àntf

tuto V. g. in neceffitatecormunicandi , nón tamen

eífe obligátionem ; fed talem pofíe accederecom-

dul

inunionem pramiffa fola conttitione.

Et hos

"T

verüra efle,fi penitens non habeat peccatum mor

tale preter refervatum, admittit etiam Suar. dp.

T.

l, quimli'

30. fe&. 3. «um aliis, ex data nimirum ratione,

ceaitens cogatur bis idem peccatum confiteti.

neg,

yufift pni

afquez , Leffius , & alij exiftimantin tali ca-

34

iij n

fu Sacerdotem; v.g. (i celebrare debeat , neque

poffe confeffionem pramittere , fed folam con-

j

Á 4.7'"

*ritionem , quiaelt intali ftatu , acinon haberet

»Dl

copiam confeffarii , quod probant 1. ex Trident,

do(ünh

i if [

'quod/oc. cit, dicit , inferiorem extra articulum

'mortis nihil poffe in cafibus refervatis , fed id u-

j

i[ptnt

num pcenitentibus perfuadere debere; ut fuüperio-

uf

|]

res pro abfolutione accedant , confequenter extrá

hgjflüu

-atticulum mortis invalidé abfolvunt inferiores,

rf

g

T

$, Quiaalioquinpoffet etiam is, qui haberet pec-

catum veniale fimul & mortale refervatum , cois

fiteri Sacerdoti fimplici, qui habet poteftatem

&mvü*!

dire& infola venialia , ut.fic confitendo veniale

" f

t

éndireclé abíolveretur à refervate mortali.

VEQ

E

i

ahrticulus - IT,

346 Verüm Refp. Sacerdotem habere poteftstem

fottir,e

indirecté abfoivendià cafibus refervatis, ut Leffius

If 110

cum pluribusalijsdocet , & patet in cafu , quo

Ineo aute

efer-

trottm , nor

poenitens inculpabiliter oblivifcitur peccati r

vati : flautem non renetur illud aperire poeniténs,

ticee, vel

ut docet prima fententia, idem eft , acfi inculpa-

tioatiome;

biliter illud omitteret,

In fecundatamen fenten-

Morem ) a

tia docente , quàd fit obligatio aperiendi etiam re-

ia jredi

fervata , poffet effe difficultas ; nam ut arguit

itidindse

Vafquez , peccatum , quod explicatur , prafertim

Rnf

ex obligatione ( quod tamen alij negant )in con-

Mi toy

ts Grere

fcffione dire&t? judicatur , atque adeó in illud re-

quiritur Jarisdiétio , quam non habet inferior in

Ihiroïums'a Q

rcfervatum peccatum.. 44 Trident, re[pondetur s

ttimæg,v&m

Cs P

illad intelligendum effe, quandoel't facilis recur»

fus ad fuperiorem; quod probatur ex illis verbis:

At f nf

per[maderenitantur , ut

ad f[uperiorem & [egiti-

JWsintolle

mnc s Sudices pro beneficio abfolutiomis accedánt $

tidfoms

quod fruftra diceret Concilium , nifi effet facilis

Ndo tgle

1mà Cajetanus apud

acceffus ad fuperiorem.

VÜmmim

Rofaer Dic a. 14« videtur docere , quemcunque

Q.Ua(lïnlata K

approbatum. Sacerdotem poffe valide abfolvere

LE

etiam peccata refervata ; etiamfi facilé adiri poffit

At

foperior , & nullaurgeat neceffias ; cjm rAtio

NT

dari potefl : quia alias etiam reliqua peccata in-

xuyonqe Q

direclé fierent reíervara ; lTrid, autem negans

[

"älium

oteftatem inferiori Sacerdoti , intelligendum e

qUH,]m. [üæ

de poteftate dire&ta & liberativa ab onere confi-

[]

N KWQ |

tendi dite&e.

Floc tamen commauniter rejcitur

l

tanquam contrarium 'Trid.. de quowderi pote

'

"tf

Ad altersm "t*

Lugo difp. 2Q. feti. 6. n. 84,

99

Mu

De Iategritate Cc.

273

t od fpoudetur, concedendo totum :

ia Suarez 4//2.31,

üsulS fe£L. 3. . 1O. Coninck & alij.

FTU

Ineo autem cafu , quo p cenirens accedit fope-747

p fi

riorem , non video , quomodó poffit pcenitens

tiepeti

dicere, vel fuperior audire fola refervata , & pro

r

abfolutione non refervatorum illum mirteread in-

t.w

n

feriorem 5 nam integritas con(cffionis eft necef-

aM i

firía jore divino : ergo non eft fine urgenri caufa

um u

dimidianda confeffio,qualem caufam lupponimus

:ur!pwl'ema,

monadeffe, Aliudeílet , fi fuperior non poffet

gi )d

integram confeffionem audire , nec poenitens diu-

gö [ mlldll'

tiüs Carere ablolutione , & nullus effet , cui j.m

r inftliD! H *

abíolutusà cenfüris , & füblatá refervatione po-

7 M!W:

fet integré confiteri,

Contrarium tamea tenet

fl

Cajetanus, Paludanus, & alij ex hac ratione, quód

rl

talis fit confuerndo Romanz Ecclefie, & quia

w P

onus intollerabile effet Pralatis , femper integras

il A(NM J

con£fionesaudite, — Verüm facilé refpondetur ,

m tlTCf le:S

negando talem confuetudinem 5 confuetudo enim

jus

ad fümmum eít , ut auferatur excommunicatio ,

uemll)ua.] i

qua fublata tollitur refervatio , & mittitur poeni-

j n

tebs ad facerdotem inferiorem pro abfolutione

Sacramentali,

TA

Quarta exvfa affignatut ab aliquibus,fs pænit&ns

g

348

T r

exponere non poteft omnia peecata, quin apud

yl

u P

l

confcffarium innoteftat complex , tuncenim , in-

quiant, füffieit dicereea , per quorum confeffio-

l gndllm IE:

"

netn conceffariusnon venit in notitiam complicis ,

j rd["r"; .

ebquód huie Jurinaturali, quod proximus ha-

bet ad füam famam, C hriftus non prefumatur pet

V!dlf ' pgiü*

inflitutionem Sacramenti l'eenitenriz: quidquam

x!rfr"",f"

$

G&e

$

| 4L:rticulus 1L,

24

derogáffe.' Yta contrarium tenet S.D.

in 4, difl, ,

obigttu

XiD, quan

6.2.2. C epufcul. 12. q. 6. & alij DD. communi»

terapud Susrcz difp. 3 4, fh, 2. Hictamen Swp-

tonfefioni

Teytrentia (

oneudtn 1. nosiolüm loqui de ca(u, quo com.

tisicditu

plici per manifeftationem peccati non naíceretur

damnum extrinfecum confeffioni , v.g. depofitio

Tortenti,

ex officio , ja&turabonorum &c. fed folüm dam-

Agntate n

num intrinfecum, fcilicet fola notitia , quamà

torfefioge;

poxnitente de ipfo accipit confeffarius.

óuppo-

Tlimo fgil

mend um 2,. non poffe manife(tari complicem,nifi

qaidíped

adír aliqua neceffitas & caufalegitima : quare

Ti s Qd

fi potes confeffionem facere spud eom , cui cos

diontm, v

lex non fit notus , teneris , quia nulli lict citra

| qs Cti&m p

ullam caufam aperire crimen alterius : unde qug«

fili peat

ftio folüm eftde eo cafu , quo debes confiteri , &

i ealïüöd 1

non potes integré aperire omnia peccata, nifi con-

o onfi

feffarius veniat in notitiam complicis,

m t

349 Ho« fuppofito prosatzr pofferior [entemtia 1.

.

Pt at

ex S.D. 2. 2. q. 7 3. 4. 2, ubi ait

*

won. (emper efl

Wüümipgg

intrinfec? malum & contralegem maturalem pec-

Cofefi

tAtum proximi occultum aperire alteri , fed. tunc

Du] fDam 4

tAAL TA . guandoz'd fit fíne. rationabiti canfa , nt

Matom f

quando id fit ex intentione infamandi proximum

Fusaudimm

Éit patet ex comimuni fententia docente , licité

'ltmmmmlllï

poffe hominem pro fuo emolumento fpirituali &

[

Bl

!

coníilio dicere viro alicui prudenti tale peccatum

"bf

etiam nominato complice, fi aliter fieri. nequit :

Donn jm

erge & in confeffione id fieri poteít , & debet.

"u

Probatur coneq, 1. qüia non obftante propriata-

fllllr hgc

ma tenetur homo peccatum faum revelare con- j

LT

feffario , etiamfi Jure naturali ad illam tpendaæl

.

9

l

l

7

'De laiigritate (c.

37*

m

obligetur ? ergo etiam non obítante infamia pro-

D.

ximi, quando id eft. neceffarium ad incezritaterg

um

confeffionis.

2. Quia hoc videtur requirere

n qui

reverentia debita buic Sacramento ; pofita enim

Qn lat

ejus inflitutione majus eft bonum & res majoris

vl

momenti , utSacramentum ín faa puritate & in-

| hgt

tegritate confervetur, quàm ne fama.complicis in

ità g

confeffione aliquid patiatur apud eum , qui gra-

i

U

viffimo figillo tenetur ad fecretum : tam etiam,

quia id fpedlat ad perfeCtionem judicij tum de-

onplust

;'mma T

nique , quia aliàs fzpiüs dimidiare oporteretcon-

n d

feífionem , v.g, peccatis conjugum notorum, qui-

ylilat

;bus etiam propterea aperietur via ad patranda fi-

y: Itf

milia peccata;eó quód non.tenerentur ea confiteri,

o

Adde,quód aliàs peenitensbis teneretur idem pec-

ia

catum confiteri, v.g.peccatum cum forore, prísà

Cis:

quidem «confeffario noto congreffum illicitum ,

771

poftea data occafione confitendi ignoto teneretur

cohfiteri peccatum inceftüs,

sj

stf

Confeffarium veró dimidiare debere confeffio- 3yQ

jri; f

nem fuam , quando aliter non poteít confiteri

hii u j

peccatum fuum , qusm revelando peccatum alte-

riusauditum in confeíhione, docet contra Gabrie-

,Jiproxiff

d

ll

lem communis fententia, quia nimirum major

Q [Pmllw

eftoblieatio fecreti confeffionis , ut patebit ex di-

cendis de figillo , quàm praceptum integré con-

um

(l

i

fitendi ; multo enim gravius malum fequeretur

d

ex violatione figilli Sacramentalis, per quam red-

deretur hoc Sacramentum odiofum; quàm ex noa

u

m

fervatà integritate confeffionis,

g

Iul

"d

$28

Demum

6

Articulus L.

ttt, fo

35

Demum magnum concurfum psnitentium

Gonttoye

hodie aon effe juftazg caufam dimidiandi confef-

fionem. probat propofitio 9. prour. damnataab

ali, in

Innocento XÍ, hzcnimirum : licet. Sacramen-

theireti

taliter abfoluere dimidiste tantim coufe[fos va-

Qu

tione magni corcur [ms penitentium , qualis e, g.

E

nptat

gostis gere poteff in die magua alieujus fefliuitatis

m ef,

Diris

ant inámlgentia.

pe:ig Phy

Agrrcurus lll.

fiandus

Qittdod

Mi

"Anad integritatem confef-

i"ü&(om

fionis requiratur. difincfé

ex Pï' f nl

Witadfn

mere omnia peccata quoad (pe- —

d

ctem €9 numerum ?

! dtiten

misxqü;

E fgondeo affirmariu? , nimiram explicandas

Wditiäcc

ZS'ZR

eífe diftinéte fpecies, loquendo de peccatis

i ttim

f'ttator

fpecie moralidiverfis, & numerum peccarorum.

|

!

Probat. hoc Suarez 4f 2 2. (eib. 2. , 4« X an-

-

1

if u

tiquiffimo E

cclefig ufu , ex Cencil. Wormet.

äi

l non

Florent, Lateran.

& Clariffimé ex Trid, quo3 fef.

lii

quæ Va

14.c. f.ait, non fufficere, peccata explicare in

genere , fcd neceffarium effe, ea confiteri fingilla-

mqu

tim , & fimulcircamílantias mutantes fpeciem :

Ws

Wlemg

cujus rationem datibidem

quia fine hocpeccae

D

a i&teg ré non exponuntur , nec Jodicibusifa in-

[

notefcunt , ut de grovitatecriminum re&lé judica-

f mfa,

f

re poffint,, & pocnitentibus peenam, quam opor-

tet ;

-

*

' Jd.n 4d inteeritatem cic,

I

tl

tet, pto illisimponere.

Et de hoc inter DD,

Vl d

controver(ianon eft,

Sermo autem eít de eo

lm

cafu, in quonulla caufa ex przedictis arr, priori

M

adeft reticendi numerurm v«l Ípeciem.peccatorum.

nffit

Qua autem peccata fpecic , & qua numero di-

T L;r

funguatur , ex 7rald. Pirijs &* Peceazis refolven-

fdn

dum eft. .

Dixi -:'ioqüendo de peccatis f/pecie o

rali , non3 f5

fpecie phyfica diverfis, undenon eít ne

cetfario ex-

ll

plicandum in confemome,æg quis fcriBendo, vello-

quendo difTamaverit, an quis inflamaverit fegetes

alterius,an veró fucciderit, quia feribere sliquid in-

ij

/

jufl contra famá proximi non differt fpecie mo-

T

ralià locotione famz lafiva.cüm utrümque perti«

neat ad fpeciem inju!lz detraclionis , ne

que.infla-

)

i

mare & fuccidere fed folin phyficé,Non efl tam&

admittenda ulladiftinctio inter Ípecies in genere

f-)

moris;quafi illz tantá fint explicandz,qua :

nutant

ld

judicià confeffarij, alie autem non item ; indillin-

z

& enim in Conc. Trid. /rc, cir, definitut, Ípecies

a

[1

peceatorum mortalium aperiendas, neque fieri

poffet, ut peccatorum diílin&iones incenere mo-

r [

Lt

Tis , non faciant ad iudicijdiverfitatem,

u

Ex his colliges 1. ex eadetm tatione malitiam

[

"n

qua transfert veniale in mortale, effe aperien

*

) llwa

'g'llïl

(

dam , v. g. quantitas furti; quamvis enim utrum-

i

que furtum feu peccatum furti fit intra eandem

Ípeciem furti ex obje&to immediato,ex Gine tamen

r d

h

j

& obiedto mediato, nempe DEO , cujus funt

j

l

J

offenfa, plus quàm fpecie differunt furtum leve

& grave , & non niíi juxta S. D. anslogice con-

"

h

venigïac $

N

4

278

Articulus IH

folim eft iradis:

ftitt;quoc

veniunt ; veniale enim peccatum

w pit

»teffiolegis & offenfa DEI fecundám quid, mor*

qunareadduse

tale autem fimpliciter,

Tmedictnam

355 Cliges

2. S: circumft

antia diverfz fpeciei

1

; invincibiliter omittatur , & occur-

tipotm |

vel numer

ndam eífe à peenitea-

guarerl

rat poítea, illam explica

li g

tein proxim

a confeffion

e, non tamen reliqua

A ts m

peccata clàvi

bus jam fubjedta , à quibus jam

lat conf

abfolutus eft, cüm fe-

anté paenitens directe

eetit , quodin fe erat.

q6d fi nequeat aperifi

ii 1

Q6 gntcd

talis circamftantia absque eo , quód operiatür et-

ft circum

ftantia , effe

per

gltfle

iam peccatum , cujus e

Wtontey

accidens obligationem aperiend

iiterum peccatum

t us p

ipfam, docet Suarez bie. difp. 22. fect, 2.

aiiiqqe

apud eundem.

ETO

Til

Ad Integritatem confeffionis per-

3;6 Coliiges 3.

at :

tineteetiam exp

licare actum externum,per quem

Conftat hoc ex cit. "Trid.

tf

internus confumatur,

vbi clare fupponit tanquam indubit

atum , peccata

Vi

hzcenim

íeu a&tiones externas effe confitendas ;

UC

"m Q

funtillius verba: czm univer[à peccata etian co-

bosaines ir& flio:ä* *«DEI inimicos red-

Vi

gitatioui;,

daut , onzuium ven

iam à DEO quarendam ce.

.ilfl'sï' ]

cclefia traditione. Et

A d

Patet id etíam ex perpetua É

manis

doceri foleat ; quó

(»ufm"fïiïm

quamvis in actibus hu

actus extérnus nihil fu

peraddat maliti a&ut in-

:*,m.lä Pü[üw

a&tós extergi impu-

Atj

terao , feu quód tota malitia

tative (itin actu interno, eft tamé ha

c malitia etiá

ütïm æ T

fle moris confuma-

"us

in acto externo, per quem inc

aminolum s

400[ DUY

tur , & cenfeffio perit dici actum pecc

hoc eft , fübjeétum maliti

gut tali malitía infOT- u

1n3-

L

n ad integritatem Qc.

279

dl

matum , quod etiam eft a&tus exrernus,

Confir-

iqui n

mari boc potef? : quia injudicio judex dcbet dif-

cernere actus efficaces ab inefficacibys , ut prapa-

«íe

"

w

ret medicinam, obligat ad reftitutionem, expedi-

, & o

atà proximo periculo peccandi &c, ad. quod re-

quiritur explieatio actüs externi,

du

nen n

Colliges quartó , id folüm intelligendum effe j7

tibas d

de peccatis mortalibus ( venialia enim ficut non

|, cin!

tenemur confiteri , ita nec explicare numerum il-

lorum 5 & quidem nondum confeffis , eiamfi

at a

quis: generaliter. coofiteatur ; narn etiam tunc

OPCHHUEL"

a d

poteft confiteri plura vel pauciora pro fuo arbitrio

It cf:ï:!

quià non tenetur eadem peccata fzpiüs repetere

L

neque talis pet hoc mentiretur : nam hodie ge-

neralis confeffio non accipitur in tanto rigore ,

3m00i5 Vf

ut fignificetconfeffionem omnium totius vits

n],pi!qm

peccatorum , ficut nec mentitur, qui volens gene-

raliter confiteri commiícet confeíla cum noncon -

ad.l

feffis » quia generalis Confeffio fignificat Confef-

Jf ?cüfz

, rl

fionem peccatorum , abftrahendo: an fint confeffa

vel non.

gt

Undeetiam nequeex hac, neque ex

alia ratione ( quidquid dicat Gonet cum paucis

jsi

i Ü]

"

aliis) perfeloquendo: videtur effeobligatio ex-

j

ub

plicandi circumtlantiam , peccatum effe vel non

uf

effe confeffum,cum absque hac extrinfecacircum-

li

j

flantia poffit. peccatum explicari quoad omnem

T.

«ti/f

f«

füammalitiam. — Et quamvis confulturm fit , dif-

T

u

cernere peccata confeíla à non confeffis ad facilius

&fuaviüsdirigendum pecaitente m , nihilominüs

M

T d

ficat non tenetur peeairens dicerealias circum»

Jl luw 1

ftantias extrinfecas, quz poffent movere Confef-

$4

farium

u

I

4

2fo0

"Avticulus III.

ET.

farium ad moderandam Poenitentiam , ut fantin»

o per ]

dquentiæ,i"ansflz&mnes voluntarig Gc. ita ob

eandem rauionem neque hanc circumftantiam ,

TU addity

ccatum Jam lit confeffum.

Dixi per f5

p pario

quodpe

4

;er acct

dens enim poteft adelfe ob'igatio id ex-

MU Qu

d'oumgn

plicandi, uti fic absque illius explicaione Conícf*

farius Ícire nequeat , an peccatum fit refersauem

ïi]GiIiO D

( nam jam confeffum refetvatum non eít ) vci non

line a

M ici

pateft explicari occafio proxinag aut coaluctu.

il o

do peccnndi &€.

athe-

IT

318

. Colliges quintü s certum effe;fi aumerus m

matice certus fciatur , illum etle explicandum ,

00

neque ditinnendum , neque augendum : 5i au-

M

as non fit ita certus , ied habeat camen

ü i ])

tem p&nite

accedat

fcientiam probabilem , quàd multitudo

Utin

ad hunc vel illum numerum , fatisfaciet dicendo

A t

fe toties circiter peccáffe. — Qui neque hoc [cire

mlæ t

titmj

otcit , ut qui ex inveterata coníuetudine peccat

dicat fs tantotempore habere pravam confuetu.

s. wl

dinem: modotamen explice: fpecies ; qus rariüs

& (imul occfionem , in qua fuit, a

contigetünt ,

!alls.(jomfd

fuerit occafio pe«candi quotidie , aliquotie

s

nam videtur effediverütas n

otabilis. feu notabili-

TU t

ter mutans judicium Confeffaru circa numerum

Ptf

aliquam perfonam fuiie

vel fpeciem peccatorum,

l m,hu:',um

!

alteram veró

li d lhig

aliquoties quotidie in occalione ,

tantum bis vel ter in feptimana, Sed

"lU Qs

Ia circiter vel

a3f9 Q&gdrf: b

quousque illz particu

r

i

lus mings certo numero appo

fitze e extendant?

f mm.ü*a

M

Refpond«o , ad hoc, ut numerus

verus cenfeatut

o

Ubiy

babiliter exifti-

moraliter includiin numero pro

m

qmato

E—

"n ad. iutegritatem cbe. V

38r

r

mato , debere efle difcrimen refpe&ive parvum,&

&t

ideo per illas particulascenfetur fignificari nume-

mlani

rus additus velde:ractus relpectve parvus, v,g.

Duiy

per particulas zer. circiter centetur fignzficari nue«

p ii

merusquaternarius & binarius , &. quo major

one (

€ft numerus delignatus, eo. miojor detractio. vel

[G

UM MP

m

adcitio numeriintelligitur füb iliis particulis , moa

QKIVC-'

/

tamen arithmetice , led ità, V.g. utíub. particulis

deetes circiter comprehendantur 2. v«l 4 infra

u COJIJ'WA

aut fupra 10.fub particulis cezties circiter decem,

ne!esn'ï*'ïf

lub particulis soilies circiter quinquaginta &c.

ij

ynial

|

ita DD. apudRoimer difj. 3. 2, 21. Circa quod

um j

tamen variz iunt aliorum opiniones , ut videre

ib

€lt apud Dicattillo i. 9. dubir. 2. bic.

1

rudo A E

Utrüm autem peenitens , qui confeifus eft, fes6e

[

qd

decies circiter furatum effe , poftquam certo me-

j

J

moriz occurrit, feid duodecies fecifle , teneatur

umu r,.u

fh

deinde explicare in proxima confeffione , fe duo-

u

decies, vel potius quater furatum elfe , difficul-

s Gdi Ái

tasefl. Affirmant aliqui ex hac ratione , quia

p

1j

talis Confeffio equivalet Confeffioni numeri fub

dübio expofiti, quando de toto numero non ha-

]iqaom*f'-

&U ugfïü*

betur cerritudo:fed peccata confeffa ut dubia tene-

Ts

mur confite:i ut certa, quando ut talia memorize

ju"

Occurrunt, certum enim

qus talenoniacluditur

jl

fub dubio qua tali, & certitodo peccatorum vi-

detur effe circumflantia neceffaribexprimenda, eo

Jl

n

q'6d peccata non in abflracto fed in concreto ut

gtlh"

T

commiffa fint materia Sacramenti Poenitentiz :

y t

ergo obligamur dcinde, quando memoriz occur-

Ei certitudo , cx; licareceri(i numerG antea folüm

J Ü

l

$

&izciter

282

Coarieulus III.-

citer explicatum, — Suarez tamen , 'Tamb. Disna

tionet tt

3. p refolutione 94

& aliiid negant probabili-

DD.fententia tefte Rofmer

qundo q

us, eftque , cofiunis

quaabill

de Panit. difp. 3. 4rt. 9. , eo quód ille parvus

- ttlolotos

nnmetus fuerit lufficienter inclufus in numero

dnrem Co

Et videtur hzc effe praxis fidelium.

|

explicato.

um de at

Neque elt eadem ratio

de peccatis oblitis , quia

Atinevitz

hzcnec quoad fpeciem,

nec quoad numerum (ub-

cMdelig

ene autem illa furta , lice:

fg-

ijciunturclavibus , b

Vff 4.

Jàm fub circumf(tantia dubii

proutin confcientia

inis explican-

funt ; circumflantia enim certitud

da folàm e(t , prout in conícientia eít ante pet-

À

a&am confeífionem. | Ex quo colligitur, adin-

ritatem Confeffionis. nihilominus requiri ; üt

Á (

dicatur peccatum füb circumftanti

3 certitudinis,(i

cüm obli-

anteconfeffionem Íciatur ut certum ,

.

4r

peccata , p!.'OU'i E

n confcien-

gemut femel confiteri

tia funt.

Et hanc poüe

tiorem fententiam docet

xi tutam , fal:

Petfchacher bic difp. 3. . 4.in pra

Ircumft

ut dubi

a fub dictis

tem quoad peccata confeffa

tis didis ut dubiis

6 m

particulis 5 de aliisver

Ó pecca

fllnegs

DD. fpectata tamen pari"

$najus eft dubium inter

mlltcm ü VC![

tate & efficacia r

ationis videtur concedendum

D

) dmmu;

ftendit Rofmer cit.

alterum , quod pluribns o

"nb

ecies plus minüsve

juráffe

quia qui confitetur fed

[ li

confitetur undecimum,& d

uodecimum peccatam

(

Ilud confiteri

r

fub dubio , & tamen non tenetur i

Alæ 1

D

ut certum , poftquam innotuit

ut tale,

ergo idem

D lN tlj

dicendum eít incafa prafenti ,

cum poenitens in

"

nouäütü

um ut dubium.

l

utroque cafu confiteatur peccat

) NT

Addit tamen , illud effe certum ,

non effe obliga-

[ N

tionem

3

«46) r$3( $o

n Dit

tionem repetendi peccatum dubium ut dubium,

t probabf:

vl

quando quis bona fide confeffus el ut. certum ,

quia ab illo confeffo ut certo abfolutus , hoc ipfo

L i

um

abfolutus eftab eodem ut dubio.

Demum pru-

Xisfld(hïüï-

dentem Confeffarium magis oportere effe (olici-

tum de feria confitentium panitentia & emen-

lg

]

i

m P

datione vitz , quam de materiali integritate, mo-

net de hac. materia Herinck difps. 3. quofd. 2.

m] h(ä.fy'

:

at

WHHI. 24.

3

gsudi

AnricurLus IV.

diatt

gitur.l i

n circumflautie folüm

cr[irudirszï

i5*

Aggravantes fint ex oblipatione

j

cozfitende

ene

1u^

awm ll

Id

Ircumftantig aliz funt notabiliteraggravan- 361

b lvgu»

!j

tes malitiam peccati intra eandem Ípeciem

ji p

eundémque numerum peccati( fi. enim fpeciem

p

P

mutent , velnumerum rultiplicent , confitendas

v j

eíle , diximus s. 3 & 2.) ut furari. 109. auteos

p

eünotabiliter-,gravius quim farari unum ; hz-

J

j t

rere in illicita cogitatione per aliquot horas, gra-

viüs eít , quam per quadrantem harerein illa&c.,

IudtDDE

l

4

Aliz non funt aggravantes , vel folàm commu-

«

niter & exigué , ut fiinimicum occidiiti ferro vel

æm:lg) []

ligno , aut fi fit exi

5

[l

ua duratio vel intenfio a&tüs,

3$ circum(tantias

yt

p

non eíle confirendas ,. con-

"

icium

d

vi i'unt DD. eó quód non ita immu:ent jud

Con-

|o2irriculas IF.

4

2$4

tvegm t

Confeffarii, De prioribus veró celgbris contro-

.

i

verfia e(t.

ltll al

Affirmat Suarez bic difp. a2. fétl. 3. m. g. &

Qio ff ace

plurimialii apod Salmanticenfes bic 774.6, c. 8.

gmamcy PO(

wnll, 2. num. 16. qua fententia probari potef

quioort , a

primó ex Trid.: feff. 14. c. , ubi dicit, confiten-

Quóquid ;

das eífe circumítantias mutantes foeciem, quiaSa-

neimcrrqgam

cerdos incognita caufa judicium ferre non poteft,

V, Cicum

nec fervare illam zqualitatem , ut fecondüm de*

Brtnteng

lidum irjungat peenientiam : atqui hac ratio lo»

f t, Strer

«um habet ctiam in circumflantis enormtterags

Qdl

gravantibus, quz notabiliter judicium Confeffarti

dj

Secitndo: idem. "Yrid. ibioem

immutant ; ergo.

men, ij

dicit, occulüffima etiam peccata effe confitenda

r u

;

quia plerumqune gravitis fauciant animam, & funt

(V gb

peticulofiora illis , quz 'manifeflé committuntut,

Atl tf

fed hocetiam verum efl de circumftantiis inttà

Ditr::dum,

eandem fpeciem notabiliter aggravantibus , quz

'qllaswnquc [

fzpégraviüs nocent, & coram DEO majorem

W» [mdag f!ïc

mores gene-

poenam merentur,atquead pravos

Ritlienc

randos periculofiores funt; ergo, — Tertix: quia

A Ti

n

uni furari fimul 10c. flor«nos, non eft minus gra-

&lpwcm

ve , quàm furari 100. per decem vices : fed. in

dj

ip

hoc poftetiori cafu explicandum eft, jquoties quis

J

etiam i

M imml 7

fit furatus quantitatem gravem, ergo

umuf(lku

ilo, fe furatum effe 100. florenos.

Qaartä

9 Conj

fi hz circumflantiv non funtexponendz , neque

jj IT

exponencum erit peccatum externum ; namne

aVengm[

que hoc addit novam fpeciem S&t numerum pec*

M

UT

catointerno. — Qzisib: alàs non erit neceffari-

lh

0f

Il to

&m in confeffione exprimere, utrüm crimem fu«

erit

LT

-

n circumflautia folzm cic.

as

bbri tt

etitverum vel filfum in diffamatiene neque in

incefta expltcare gradum affinitatis, — Sextoalio-

d

quin, f1 Sacerdos interroget de circumftantia ag-

Ym

J

gravante, poterit paenitens negare , velfaltem z-

yi v

PTW

quivocare , autalio modo illam occultare, quia

i, al

quidquid non tenetur posnitens confiteri , illud

[;

yi

tf

ij

neinterrogatus quidem à Confeífario tenetur fa-

m*

teri, | Circum(tantias veró notábiliter minuenteg

fn

per feloquendo aon effe neceffarió aperiendas,do«

J

1

ni

cet cit. Suarez ; eb quód ion ita, uti aggravamtes

T

extrahant aCtum ab ordinario modo peccati , nec

i

Pfi('illl1

MA

1

tam deferviantadaccufationem, quàrn ad excufa-

TM

tioneme — Aliitamen videntur magis confequen-

li wnflïiï(

ter docere , etiam has explicandas effe ; eó quàd

;;mzm.&[45

&qué norabiliter mutent judizium Confeffarii ,

gt

1

ficut circumftantie notabiliter aggravantes.

pfinis

Dicendum , circumftantias folüm aggravantes;6

u d

quascunque tandem, nunquam ex obligatione

confitendas effe,

j if

Ita S. D. & alii,

Aatio e[l:

; qué gW

quia explicans circumftantias , quz poft diligens

examen memoriz occurrunt , fecundüm nume.

| fritd

neü mmqjgü

tum & fpeciem, przflat id , ultra quod nihil aliud

"T

v L

in Ecclefía à peenitente exigitur, ut patet ex Trid,

Y m

it, inzsm.priorifcd hoc fieri poteít,etiam(i non

dicantur circumftantiz. notabiliter aggravantes ;

ago ttläü

J Q l

€ th.

Confirmatur 1 fi effec obligatio confitendi

yto

etiam circumítantias ageravantes , de ea coníta-

nf

ret velex natura & fine Sacramen'o Poenitentize

Qu

velex fcripturaaut do&trina Ecclefize 1 fed ex nul-

numefumï

1 m[ Hw ):

lo horum conítat; non ex;natura J& fine judicii

Sactamentalis, tümquia Trid. cit. ex. natura &

n ama;

fine

p

s

286

.'A;rimlm JF..

4l

| plturm

[!

fine hujus judicii non colligit , nifineceffitatem

Confeffionis quoad. fpeciem & numerum . per

fitio norabi

diaio od

)

um falvatur. natura judicii quoad fubftantiam

:

n arbitrio Chrifli fuit , inftituere judi«.

Qyavantes ]

turm quia í

cium Sacrmenta

le , in quo fervaretur exacta pro«

PT j

portiü ^

vel folhm moralis & aliqualis intet fen»

lls nj

tenriam

& deli&nm: & hoc fecundüm, non pri-

Mirirg d

mum, Chriftum requifiviffe ad hoc judicium ,

tf

conftat ex cit Trid.quód certo. explicaffet rem

At dDt pyr

tam ueceffariam ad alutem, fietiam confeffio cir-

Vapofing;

cumítantiarum folüm aggravantium requirertuts

ia

Ioquitur enim ibi

'Trid.de materia neceffariacon-

At vf

ftan-

feffionis , acinea non nuimerat ilias circum

fiatiodrcon

t

as,imb limitat illam ad circum(lantias , qu&

Mlerià pen

fpeciem peccati

mutant. Ex quo patet , nec quid-

Ut r

uam confiare

de hac obligatione ex docirina

Wtfeforo

libi habetur expreffiüs quam in

Ecclefiz, qu& nul

Mp í

"Erid. Ex fcriptura veró null

um penitus habetur

Vdiril

ideü-

hujus oblig

ationis veftigium,ut AA, fateri v

-

It jutta dt

(uam nullo fcriptura teftimo-

tur, dum fententia

MLUT

nio firmant vel firmare poffunt, Confirmatpr con-

Tibf

! elu(io

qnia fi

circumftantig notabiliter aggra-

p Ul'gem1 l

ffarió aperiendz , explicand

vantes effent nece

*

* du

:eriam eflent notabiliter mi

nueütes ; eadem enim

d

eft utrarumque ratuo : con

fequentia non modoe

llum,ya |

fed etiam

contra comri/uünem DD, fententiam ,

five

Ti

lt ]

coni

5 communem ufum , five poenitenttum,

s

»

i

:|

|

1

"ls D

C

eflsriorum.

f N

ionem citcume-

c(em

364

Dice: i. Noneffe eandem rat

li £

tiarum aggravantium & minuentium , tum

m

ld m

€uià gxæ&i*ä ; qued non

fit tanta diminutio, ut im-

l

pe I

dlne,

.Zn circumlautie folim cbc. !

187

Iw pediatur mortalis malitia, non eft unquam dirhie

m nutionotrabiliter minuens, aut extrahens ab or»

jllsi ^ dinario modo peccandi : tum quia circumítan:i

lu$ agegravantesfi non explicentur, non potfet con-

"D

feffarius joxta illas formare judicium de panitente

"T

fineillius injuria, poffet autem juxta minuentes,

lum at

Sedeoztraefl Y, quia gratis dicitur, nullam dari

w jud'liï'f

circumftantiam minuentem , qug minuat notabi-

aj

liter, aut extrahat ab ordinario modo peccati ,

yaic

cüm poffint magis ac magis multiplicari , vel au»

n MWEL

geri ea,qua minuunt malitiam,ut in confideratio,

meaüzmï*f

tentatio , paffio, occafiones &e, — 5. Quia ex-

ln

. plicatio circumflantiarumaggravantium non de-

nfanis?

bet fieri à poenitente, ne confeffarius de poenitente

lil W'-;"A

temeré judícet , cum injuriaillius , fed ut innotef-

A ij

cat confeffario quantitas delicti ad ferendam pro-

visel

d

"

portionatam fententiam &c. etiamfi igitur poffit

.enilui þ

j

confeffariusFormare judicium fine injuria poeni..

dgm lw

tentis juxta circumítantias minuentes, adhuc de-

pute y

j

bebunt explicari, fi vera eft oppofita fententia 7

etenifn fi hec ratio poftrema . difparitatis quid-

"

l

Q

quam urgeret,fequeretur,ei, de quo probabillter

j

htxP

poffet judicari quod valde frequenrer peccatum

j Hd

"d

aliquod comiferit , non effe in confcffione expli«

[

I W f

candum ,'an femel vel bis tantüm eo peccato

[

T

|

. peccaverit ; poteft enim confeffarius fine injuria

'

)

5 - penitentis exiftimarein hoc cafu, quód peccatum,

e quo fe accufat , femel vel bis tantàm ab ipfa

cemmiílum faerit, Adde, quód, etiamf

1 gif-

L

P

cumítantia minuens non extraheret peccattm

£

a

lucnuüm)

r

mmudw

| latitudine,quam impertat ordinarius modus pec«

f

candi;

P

$88 |

Articulas IF.

ngns(ccndas

candi , adhuc , fi vera effet oppofita fententia ,ef-

teprt ; quà

Íetexplicanda

,ut cognefcatur nimirum quantitas

ficuti ,

heefntenta

F

rxcifa delicti juxta niaturam judicij &c.

t & confi

oia neceffe eft in confeffione cognofci numerum

ttcumuntas

eccatorum ; non (atis elt. explicare numerum

isé expnoni,

4. Qu

ln iliape

plus minus ,fipoffst prac

quitm f

in modum d'fficilis con-

alioquin redditur mirum

At, Qidormn

feffio , & fere impoffibili

s , rcdduntur follicite

ium , tum confetfario-

Rllptran

Conícientie tum pæniient

m du

batur: :

quia oporteret explie

gum. Seqmla pro

|Ditrs, C

care iatenlionem a

&üs ; noffet enitn fine dubio»

dixerint ; peccati ma-

"r inter

uidquid aliqui in contratifi

Tot lant re

otabilter : utàau-

litis ex hoc capiteaggravari n

Uij ftoy

tem pmï'cti*!tenüu cognofci ;

oporteret explicare

quïlæ

liil

durationem temporis ,multutudinem eoru

aQum confummatum prac

efferunt,. Rurfus : vel

Plipg: f

N

"od

teneren:ur fideles, vel certé

poífent effe (olliciti,an

multas circum(lantias au-

Vgl i

teneantur confiteri ;

& confequenter peccati ma-

QU AA

gentes volontatium ,

liiam, v.g. multitudinem & quantitatem retra-

.

"8 u

ut i

at [

hentium à peccate ;

nfpirationes divin*s ,

inis peacati &c circumltane

Sndy,

cogritionem turpitud

II tüiy

nem, utfünt beneficia

tías augentes ingratitudi

ffe,

it.do-

ïi'lnonw 1

DEI.

Hox videtur e

qvjöd S. Th.loc.c

nftantias effe confi:endas ,

"tl

cuit,non omnes c'rcu

'unt omnesà poenit

ente cognolci, fe

i:nmvi; T

quia non po!!

Conþ'rmmur

t

eas tantüm, quz fpeciem murant.

um pc:mtgn-

Pmaggmm

ex Vafq. loc. cit.

quia etiamfi interd

li US,& "

tione hojosmodi. cir-

L

ies excufarentur 2b explica

fcunc.faltem

ta h

cumftantiarum : quia illas non cogno

Was

(cientias in ordine ad i

"itj uüdu

tenerentur dilcutere Con

d

ln cirenmflantia folim cä'c

2389

cognefcendas , confeffarij tenerentur de his inter

n

rogare 5 quàd «ffet opus valdé difficile, Deniquf

lmmquarrl:

j & t

hzc fententia probatur ex communi ufu poeniten?

ofcautt

tium & confeffariorum j quamvis enim aliquas

circumítantias intra eandem (peciem aggravantes

jre numt

h

l

Toleant illiaperire, vel certé hi interrogare, ut

quanitatem furti , fatistamen certum efle vide-

Ti

;.'

tur , quód omnes cirzumflantias aperavante$ , ne«

grlgr i

T

l

Í

Que illi apertant, neque hi interrogent, v.g. inten-

;

fionem; durationem &c.

TL

]

;

;,

asss s Cioncib iM pzæfcinder;äb hac cou-gsfj*

iniri

]

trover(ia inter Schoiaíticos dubia , propter quam

n,yf;ca!t-'u'

lr 1t

noluit hanc rem expreíse definire, R:;fpundco n

ex hoc jam fequi, noa dari talem obligationem :

T d

quia obligatio folüm dubia liberrati füperveniens

sutid

non obligat: fi autema przícindit Trident. manet

, Ml

obligatio dubia , nec fufficienter propofita ; ergo;

m

2. $i Concil. preícindit; & nihil. determinat ;

d

argumenta AA. ex Trid. nihil probant. 3. Velras

H;[?(ümï'

tiones, quibus Trid. probat, confirendas effe cir-

yiut*

cumítantias fpeciem mutantes , &qué probant obz

j "

u

ligationem de aggravantibus ; velnón ? non pris

yl

u

y

mum 5 fic enim Concil, omififft alicujus rei de«

f

ii

clàrationem ; cojus receffitas equ& cla/& deduciz

i

l

turex in(liturione Chrifli, acid, quod diitin&é

u

; (f

dcfinivit : nonfecundum ; uam íic etiam ipfum

iil

Concilium agnovit; non efle candem rationem

(if

proaggravantibus , qua militàt pro fpeciem mu«

se"

m

tantibus, & confequeater ex Concil, nihil proba-

i 15710*11

turcontra no(tram lententiam.

4. Demum ;

IU

[mn[ i

M

etiamfifundamenta Concl, allata pro conf.ffione

t

Oxdmml

GiEq

"

"

290

Zrticulus, IP,

4

circom(lantierum fpeciem mutantium etiam de

d rimm

aggravantibus intelligi poffent , quia tamen agens

dWl dICO J

Gcults , aliü

de circun;flantijs femper limitat ad eas , qua

fpeciens mutant, & aliunde praceptum fit oneto-

hitguláde «

Wn& tume

fum, non eft ad alias circumílantias extendendum

intebus, qua in utramque partem intelligi pol-

Wi occult.

íint. Tmólimitatio expreffa fic dererminat ad

panadoben

urium,ut alterum excludat;prout multis inüantijs

tdoqpe r

probat hic

de Lugo.

d om

Nec Concil, ullibi claré dicit; ex»

Juontss , nih

366 Dices 3.

& tamen hic exponer-

plicandum effe namerum,

AA kipiur

duseít , quia pertinet ad re&am cognitionem

'"F s Ua u

caufz , quam habere debet confeffarius perordi-

EM

nem adíervandam equitatem in. poenis infligene

*

dlitrigy

dis

.

ergb fimiliter innoftro cafu, — Keff, Con«

lt

cil, exprefs& dicere , àfidelibus ex inftitutione

LOm

Chrifti exigi integram peccatorum eonfeffionem,

MOi

& omnia peccata deferenda effe ad Sacerdote$ ,

OLtquei

hósque judicium Sacramentale exercere non pose

t d

frin genere tantàm , & non in Ípecie ac fingillae

MT

tim Íua peccata declaráffent : quaclaré denotant

L lVCrfomm

numerum & fpeciem , quamvis hoc terinino sf«

tTf i

snerus Concil, non. utatur,

Ad rationem annts

Vi

seap dico, numerum effe explicandum ; quia pet«

Wt pf

tinet adformandum judicium de quancitatepoen&s

hii

quantum requiritur ex inftitutione Chrifli : ju

lts

dicium autem de quantitate poena juxta quantita

L

tem culpe majoris intra eandem fpeciem ex inltie

lia

tutione Chriti non requiritur, uti probatumjam

Qs

]

eít ; ergo.

| T

Ts

362 -4 faudamenta 44 A. vefgon

detur , qaid:ldn

r " [W fw

|

";

-

*

" tircumj?.mrk fal 2m 2'9"0

29t

TE

&d. primum patet. ex um. 364.

444 fecun-

TE

dum dico, Concil ibi loquens de peecaus

rram

Occultis , aliud non velle , quàm quöd à commüe

im t d

niregula de confeffione peccatorum quoad ipe«

g nl

tiem & humerum excipi non dcbeant peccáta , e&

Y

Qquàd occulta & internafint , cüm adhucfirt veré

du

peccata habentia fuam fpeciem. & numerum, &

vilisilo

Qquandoque externis peticulofiora.

Per hoc at«

tem, quód omittantur circumflantiz folüm ag-

dll&dfdh í

Bravantes , nihilà communi regula à Concil, tra«

hn

Deinde Concil. ibi nofi

dita excipitur ; ergo,

T

dicit , quia nunquam , fed quod nunquam graviüs

fauciant.

fant pmä

us i

- 2dd tériium Refpsóum diflintlione * non eft68

r

miüus grave quoad malitiam fpecificam & effen-

exinüilüllz

tialem furti GC damni , Coscedé, quoad gravi-

j gonffmm

tatem numericam, zego $. di(paritas enim elt,quia

T d

in confequenti multiplicatur numerus furtorum

mcchW

vel rátione obje&ti non habentis unionem motae

T

lem ; vel ratione interruptionis a&tuum, vel ratio«

"

ne diverforum Jurium , fi diver(is ablati fiat, de

n

( w

quo in 7aE. de Vit, & Peecatis

.

in antecedenti

veró folüm agegravatur peccatum intra eundem

m d

i 9f

numerum & fpeciem, confeffio autem, quantum

ii

eft ex inflitutione Chrifti , non eft ex obligatiene

Qui?

aliter áperta & verecunda( ex quo patet adillud ,

j

Ó

quo aliqui dicunt , per confeffionem talium cir-

cumftantiarü non minüs detetreri homines à pec-

dl

€atis , quàm pér confeffionem aliarum ) nec aliter

PIOW

integralis , quàm fecundüm gravitatem effentiae

lem íeu fpecificam & nomericam ; non quoad ac-

l Wï

t a

ciden«

Á

Articilus. IV.

$9

wiqià vidn

cidental

em , qualis eft circum(tantia meré äggili

quam addunt

liil an

Vans, Deindé quamvis gravitas ,

circumitantiz folüm agoravantes , poffit effe mae

testpon

hucfiem,

jor gravitate ort

a ex Ípecie ve

! numero pectato-

rum, non eft tarmen peceatum per fe ,

fed accidens

tillzeic

i

lt neque lr

1

ati , stque ita dee(t unum ex i

lis, in quibus

p£C£

Menta,

prob

atioConcilij circa explicattonem peccatorum

nitebatur,

DN

At dl

299 Ad quartum jam

di&tum eft in su5».5 62. nam

eccatum externum ,

licét non habeat. malitiam

f f

numero áut Ípecie diverfam à malitia peccati in«

qaftceru

W,auttorm

terni , efttámen verum & proprié di&tum peceae

tum ; nonautem circumftantia folüm accidentaes

Minis ;

fs. .ddquintum rtfpandeo,

illa eífe peccara fpe-

lemgrms,p»

& tunc

TWj d

cie diverfa juxta quorundam fententiam ,

mirum non elt, quod exprimi debeant

; vel fi

"n Rffi'. [

MT

illa fententia vera

üon eft , nec eft neceffarium , Ut

L €, demum rei'pon

det deRho-

1 ]

[

IT

exprimantur,

des , confcflarium habere ius mol

ta interrogandi ;

|"tim i

i ob

ad qua réfpondere pcenitens tepetur »et

fx;'on t&-

Ve:

fieànon ceneatur amnte imcrrogacionem.

rüm exiflimo, fiàconfeffario interrogatetur pat-

V cotiine

flantia aggravante ideà

LU

nitens de aliqua circum

quia confeffzrius fequi

tür OPinionem

tl

præcis& $

fidi-

noílre contrariám ,

póenitentem facisfacere,

F ii

fitarn , nec teneti à

Wi

cat, fe fequi fententiam oppo

aliud 5 nam paenitens, per fe

loquendo , non tt*

lumf!m&cc

fíarij , quando ipié

mnmm( ïgu

netur fequi opinionem confe

t opinionem vere p

robabilem, Aliu

pro fe habe

eft, fi confe

fíarius illam exigat ex alio capite, g.

Rl

fpofitionem poxnitentis,

ut cognofcat fLatum & di

Ti qu

1

n circumflantia folim 65';

29;

T

velquia videt , pocnitcatem . indigere directione

um a

medicinalianima ; tunc entm teneretur perac-

cidens re(pondere , quantum neceffarium eít ad

fs

o pl

hunc finem , ficut per accidens etíam circumítan-

tiz illeexpucandz funt, ut locus, tempus c.

TL

h i ï*ä

qua neque funt materia fufficiens Sacramenü Poe-

nitentis,

m'lJCCüWI

Duces , ex hoc fequi , eum, qui uratus eft 105 o

e

-

aureos , reCté [uum peccatum exponere , ldicat

TIULI

"

furatus. [um unnm aureum 5 quod probatzr :

quia fic ex;onic totam malitiam fpecificam furti

j gt

10. aurecrum, quantum eft (ub obligatione con-

idwyt

jp d

feffionis ; fuppofito enim , quód aureus fit ma-

teriagravis , perinde eít dicete : f7m f'uratus Au-

at

TCHU»,ac dicete z fum. furatus materiam gra-

jn, L

"TL

vem, Reff. negando féquelamcmm ejus probatio-

»t : quia tal;is diceret[uum furtum per quantita-

"L

.

tem , fub qua furtum fuum non continetur

.

100ijäd G

g

licét enim cxplicet materiam gravem, explicat. ta-

men eam fuüb quantitate determinata feu contra-

[ ,tiüæüwfl

&a, que nonzquivalet materiz graviutfic, ne-

jont

ol

que conünet furtum xo. aureorum contineatta

L

ad illud contrabibili.

gt

Pro reliquis obje&tionibus folvendis Nora 1.371

I

[ u^

praxin fidelium , fi caxien. eft, folüm probare ,

jf

quód eft confilij , non quod eft Juris ; przefertim

[ u

cüm praxiscontraria tot ac pluriam fidelium zque

j

"i

confirmetíententiam negativam ; G hoc preler-

m

l

tim quoad ciccumftantias notabiliter minuenies ,

u

A i

qu& explicari non folent , ut ipíemet Suarez ad.

ipd T

iif

mittit , quamvis nec fine his redtum judicium de

h

ET

m

4

A:rticulus F.

$94

dmjodica

intenfiva St accidentali quantitate culpz formari

Quan dii

poffic,

Q :od autem attinet praxn. primitivg

taminbim

Ecclefiz, viieri poteft Vafquez & alij ; aliud e«

TE

nim non probat , nii fervorem illius Eccle(tz,

ipatdam,

3

à Nota 1. Siadferantur canones & textus qui-

dibiat, t

* dam PP. quibus enumerantur circumflantiz fo-

Wdcoofier

]üm aggravantes exponende & puniende juxta

f qui

majorem vel minorem illarum gravitatem , mul.«

&team m

tos habere folüm rationem confilij ; multos loqui

folüm ex ufu idelium juxta normam poenitentia-

ttum hduen

MoOe ? Lerti

rum in veteri Ecclefia , multos effe incerti autho-

tiltntccum

tis, & omnes intelligi poffe juxta dicla in five

fs ncy

Num. 3 709

lifi

AszTicurLus V.

Dittgduy

ianiaad

tl n

"Al peccata dubia fint ma-

r ts

zerta nece[faria Confe[fonis ?

Commun

Buf

371

& TOrazdum 1, Dübium aliud effe pofitivum ,

Wti,

aliudnegativum. — Pofitivum elt, fiquis pro

utraque parte contradictionis habet rationes &

Taüï[itüdohg

Ht D

motiva [ro prudenti affenfu fufficientia, — Nega-

, nim'n

tivum eí!, quando non habet motiva fufficientia

ad alierutram partem contradi&tionis pr

udi

nter

"iitettum

determinzndam.

Ita Clariffimus P.Paulus

M

[72]

|Mitnsle

Püttm

ger Tratk. 8. difp. 47. art, 3. S. 2. addit ad de-

"litatum

icriptionem dubij negativi Clariffimus P. Maurus

Liechtenhaimb 4e Pazit, di/p.4.art. 2. cumHiau-

M

t

u&e-

D

D

go!do pis c. 8. comroverf. 1. tametfi adfint q

am

"Mnpeccata dubia fint &*

29f

dam judicia moventia fufpicionem , feu timorem.

al fs

Quam divifionem & defcriptionem infrà fufis

p p

examinabimus.

jj; dl

Neta z. Tiipliciter przfentem quaítionem374

(s E

agitandam , & refolvendam effe , przz? , an,qui

stl

dubitat , utrüm commiferit peccatum , teneatut

«miaazi

2

illud confiteri , faltem füb dubio

[

fecsundo , an

um r

lm

teneatur , quicertus eft, fe commififfe actionem

deíe etiam mortaliter peccaminolam , fed dubitat

q,muhoslo;

utrum habuerit requifita ad. peccatum mortale,

T d

nec ne ? ;erti) : an teneatur is , qui cerius eít fe

ii a

feciffe peccatum mortale, dubitat, an illud fit.con-

"TT

feffus, necne? Qu fingula difputari folent, tum

de dubio pofitivo , tum de negativo.

His pra-

miffis

|/

Dicendum 1. Qui dubitat, pofitivé , vel de375

fubflantiaactüs, hoceft, an peccaverit, vel de

qualitate , eu utrüm peccaverit mortaliter , non

ii

tenetur tale peccatum confiteri etiam ut dubium.

A

Eft communis, & Probatur : juxta rectam .com-

munémque regulam a&ionum humanarum eft

ff

!

operari, quod judicium probabile diGtat, cüm ra-

ndh m

j

l

1o certitudo haberi poffit : fed quando dubium eft

y i

pofitivum vel circafubílantiam a&tüás , vel qua-

Qu 'q

litatem , nimirum fnadens , vel non effe commif-

f

[

Íumgeccatum , vel comniffum.non eífe grave,

J Pf

& operans fe huic opinioni conformat , operatur

j

)

yli

juxtare&am & communem regulam a&cionum

li

TM

humnuum.; e;go. Jhb/itma : fed q'.n flc—ggit s

jl

non peccat , coníe

quenter fatisfacit obligationi

fag ;

f

àc enim illi probabile eít , non eífe obliga-

"

tionem

|

"

-

m

$96

Arricxim 9.

tinifet , l

tionem confitendi , cüm fundamentum obligatio-

nisfolüm fit peccatum dubium ; ergo. Ét hac

m hoc n

conclufioconítat ex doctrina, quam rradidi de

o oftaf

"ABibus Humanis feu de Confcientia, quéd liceat

Yal p

fequi quamcunque opinionem vere & pra&icé

daadis

D min

probabilem relicla etiam &qué probabili, vel pro-

babiliori , quando agitur de honeflate , & lici-

Drade dio

tate actionis : hac enim. do&trina fuppofita fe-

P 100 0f

quitur, me non teneri ad confeífionem illorum

cpnrïteqadi, :

peccatorum , de quibus habeo, probabile dubi,

g

id eft , quando mihi eft ver& practicé probabile ,

lhtlimpü;i"

quàd hoc peccatum non fecerim , vel. quàd illud

tDlum of

non fit mortale , licet fit z q.i& probabile vel etiam

COofiten y

grobabilius, quóàd iliud: tecerim , vel quód fit

IT

mortale : quia tuncintelle&usex imperio volun-

Va g.

tatis poteft determinari ad prudenter judicandum

] Vr

ob rationes reflexas , fe hoc peccatum non feciffe,

Jsttttns

*

e

vel illud non effe mortale

fed. quando ex (imili

1

DDITUTN

prudenti judicio quis operatur , licité operatur j

PF(MUm dl

f

trgo,

Witng 351"1

6 Dicendum 3. Ydem tenendum effe , quando

CMHHM

37

vel de fubílantia, vel de qualitate actüs eft dubiG

TT

meré negativam, — Probargr ex Ttid. quod fef.

ia Mifp)

:

14^ c. f áit, paenitentes folüm teneri ea peccata

Ptf coy

confiteri, quibm. fe Dominum & Deum fuum,

P*fuvm't :

sovtal iter offendiffe meminerint : fed qui dubi-

Wi Wd

tat dub2o negativo , an. DEUM mortaliter. offcn.-

LT.

derit , &on meminit fe DEum. offendiffe ; ergo.

Midgoes

su'9. p: ab. quia firauone talis dubij meminiffet, fe

ia [

"

"

E

Dbum offendiffe , tunc etiam gi:huj'us '-diubij

n4-

"n peccata dubia fint tc,

297

m o

miniffet , fe DEUM non offendiffe ; dubinm

p D

enim hoc non magisinclinat in offenfam , quàm

m midi

nonoffenfam DEL mortalem : fed fieri nequit ,

4 QUi

ucaliquis pro eodem tempore & refpe&tu. ejus-

t d

dem actüs meminerit , fe DEum offendiffs & fi-

xl

mul meminerit , fs DEum non offzndiffz 5 ergo,

[v

Deinde dato , quód id fieri poffit, adhuc vi. talis.

f

actüs non oritur ulla obligatio. tale peccatung

um t

confitendi , quia quando aliquis fimol & femel

ab

obligatur & non obligatur eandeim rem facere,

T

ille iimpliciter non obligatur : íed qui meminiffety

TL

Íe DEum offeadiffe ,. zatione. hujus obligaretur

ilv

confiteri peccara dubia , etfi(imul jneminiflet , fe

]

ul

DEum nonoffendiffz , vihuju: non obiigaretue

yrort

illa peccata confieri ;. ergo.

Denique juxta

iudictit

€ommunem modum loquendi, peccatum, . quo

qi f,imïls

poenitens meminit fe DEum offendiffs, eft pecca

tum , de quo affirmat , (e DEum offendiffe « fed

|

peccatum dubium non eft peccatum , de quo poe«

T d

nitens affirmat fe DEum offendiffe. ; ergo.

Confirmatur Y ex cit, Trident. quod ibidem27Z

f.p

igglïdw-

ait, ip Ecclefia Apanitentibus nibil. aliud exigi..

quam confe|Jionem omnium mortaliumy quorum

; quod,/-ï'(

D

10

;xg;aï

habent confcientiam. : íed.dubius negativé, an

peccaverit , non habet conícisntiam peccai s

u

n

E

$

I

Uu»

spoitor probatpy

tum quia confcientia eft judi,

cinm feu di&tamen practicum de objecto. 5 quod

]i

T

nog datur in dubirante negativé. : «tum quia con»

Íciebtia. juxta S. Bern, [jP. 1. de confisentia c. 4,

j

p

el q.uaü cotdis Ícientia : unde i,Pümel Adverfarij

t5

€on*

298

Atrticulus F.

4

g&nccdere debent , confcientiam dubiam non efft

quivoreri

roprie & formaliter conícientiam.fed improprié

qm,anp

tantürn ac redu&live, eó quàód nihil dictet, fed

friumvelte

intelle&tum confítituatambiguum inter utramque

*

L

etertam

partem contradictionis

verba autem Concilij

u infeuur:

vommillfe al

debent intelligi. in proprio fenfü , quando pof

funt, prefertim in materia odiofa, qualis eft ob-

ynimort

ligatio confitendi

peccata, imponens novum onus

thonhfonm

confitentibus.

Hinc Co»firmatur conclufo a«

M.

d

libertas noftra ante hoc peccatum erat incerta p

lii m

feffione iiunitatis ab hac obligatione confitendi,

d dbob

dubium meré

nec everti poteft per fuperveniens

ülilia,crggim

pegativum 5 aliàsobligatio meré du

bia poffet im-

Thftttdimo

enete onus certum,nempe confeffionem peccati

fpln f

dubij ut dubij , quod eft contra communem, do*

Rsf

centem , eum, qui dubitat de exiftentia legis,prae

Tb

eepti , feu obligationis aut

confuetudinis, non te«

^ ii

vel confuetudine , fed

feri tali lege, precepto ,.

Tft ol

libertatem efle in poffeffione , utpote omni ejus-

l

W ia.. h

modidubioanteriorem. Cowfirmvatur 3. fpecia»

' Wm*'; 76-8

ftantijs ,

liter fecunda pars couclufimmis varijs in

adducit

flit?ta cffe Q

quasex Diana4. p. ?rat£. . ve(clut. 19.

lr

Rofmer de Sacramenro Ponit, art. 8. pag. a

0j

Wt

fic qui certus eft, feemififfe votum religionis, &

MT

fit dubium , an teligionis in communi vel in par-

m'""»&tonn

ticulari, poteft quamlibet

ingredi , quia poffeffio

ijtin l

Íe voviffe,

ftatprolibertate. — ltem qui certus eft;

&

CT

quednon vel

itaccederead aliquam femiam ,

dubitat num

de acceffu fornicario vel auxorario

Ptbf

Ítem

Pt

fenferit , nontenetur abítinereà nuptijs.

AL

Suarius tom, 2. de Relig. l. 4« e, 8. . j. docet

quis

Nan.

*

—

n peccata dubia fint eic,

2?»

dub

quis voverit quotidie recitare Rofarium, dubil;:i:

ylingy

autem , an per Rofarium intellexerit totóm Ro*

hi d

farium, vel tertiam tantüm ejus partem; poffe eli»

iptet t

ere tertiam tantüm partem.

Ex quibus omni-

quet O

P

E

us infettur: ergo pariter is , qui certus eft. fe

,quit

commififfealiquem a&tum , & dubirat , an illo

m

peccárit mortaliter vel venialiter , non tenebitur

TLT

ad confcmonem, nec judicandus eft Pe:cäife more

7 flxdtfi'?

taliter.

t

Ob jicies primá

Concil, Trid. fef. 14. «.1., g

ionequtd

excludit ab obligatione confitendi fola peecata ve-

dun &

nialia,ergo includit infuo przcepto obligationenm

iubiapow

confitendi mortalia dubia juxta illam communem

(oma ]

regulam Juris,quód exceptio firmet regulam: cu«

u

jus fenfus eft, quód, dum unum excipitur, & nom

d

alia :benearguatur , legislatorem ad alia voluiffe

witis W,

legem extendere.

Refp. prini* :ex hoc fequis

iil

quód fit obligatio confitendi etiampeccata pofitivà

at

dubia-.

Refp. fécsimdà nego ant, nam , ut patet

4

?ea?

€x num.376.& [equenti 5 Concil.docet, eafolüm

jj j

peccata effe confitenda , quorum quis meminit , &

p

Conlcientiam habet ; per quod pofitivé excludit à

[j

A

materia neceffaria confeffionis peccata dubia ; ve-

u"hd]wh

nialia autem excludit etiam illa, quorum quisme-

"LL

minit , & conícientiam habet.

Obijcies [ecundo : Concil. Trid, obligat 4d379

quupü

d

i

confitendum omna peccata mottalia, quz funt

Wm ]

inconfcentia, & :prout funt in conícientia , fed

g

peccata dubia faltem ut dubia funt in confcieritia ;

y

nam confcientia dividitur in cettam , dubiam,er»

;yl

TL

Toneam ,& probabilem ; ergo ut talia funt con»

fitenda,

300

'e,lr—ti'wlu-: F.

Á

fitenda, — Verüm Rejfponfío patet ex nunm. 370«

lii í

confcientia enim dubia proprié confcient:anon eft

dimmaríonis:

& illa divifio non eft mifi. analogica, "Deinde fi

t j nam

n-

tonlibecabiti

haec argumentatio valeret, tenerentur etiam co

fiteri illa , qua funt in confcientia fcrupulofa, &

Wi Cufr

probabili , que magis confcientia eft, quam con

t p veteri

ácieniia dubia: unde hic confcientia à. Concilie

1 ldotem )

Quate

accipitur pro conícienria proprié tali.

dhovitesr

univeríaliter verum non. eft, in dubus totiorem

Itn fcee

partem eífa. eligendam : nam fi quis, dubirat , an

bitchertue

emiferit votum , nontenetur illud implere, & t

t al

gmen implere votum efttutius: folüm ergotunc

Mdrt& gj

verwm eíl,tutiorem partem effe eligendam,

tulid, quo

quande quellio procedit in feníu conclufio»

tll n ho

mie tertig, quando fcilicet certum e(t , . dari

LU

obligationem , & dubium , an illa (it adimpleta;

" h ver

mon vero quando dubitode ipía obligatione ;

Suo hit qllæmo

tunc enim pro libertate ftandum eft, quia nulla

LR

gravisobligatiofine gravi fundamento imponen-

At

da eft : unde tunc potiüs confilium eft, quàm

0 ht

LITM

praceptum , tutiorem partem eífe eligendam.

e

H

-;30

Obijcies tertio

ia dubio rutior pats elt elie

Mu di

'enda : fed tutius eft, confiteri peccatum dubium

*1 of

ut dubium; €rgo.

Refp. ex hoc fequi, ettam

Nnttrgir

babilitatem in

illa peccata , de quibus habeo pro

m ) dm

utramque partem contradictionis , quód ea com:

t

miferim, G quód ea non comimnilerim , e(le con«

KT

fitenda.

Dice igitur , füfficere , uc cligam pat«

LTm

dltt&e

uI

tem tutam , prafertim , quando potíeffio liberta-

DUT

* 'hml(fe [

m favet dubitanti; ut fit m noítro cafu.

WW ten

Obijc.

:

$n pectata dubia fnt. ehe. H

3ok

T

Obijcies quartó: talis exponeret fe periculo, 9s

at

damnationis non confitendo (altem fub . dubioilla

Q Dl

petcata ; nam fipeccatum re ipís comm:flum eft

itut d

sonliberabitillum à tali peccate poffeífio liber«

T

tatis,

Confirmatur : euam . de peccatis dubiis

dqni

in lege veteri tenebantur fideles conteri,ne Íu-

us d

am falutem periculo exponerent : ergo illa im

ru

legenova ten:ntur confiteri ,cüm confelfio con»

dibir bt

tritioni fuccefferit,

Refp. ad objectionem , quod

g du

ab hoc periculo fe quis liberet, confitendo alia cer-

jj

ta, fi que habet cumdoloreuniverfali , fic enim

indireclé remittetur & illud : (i veró non habe-

lm

fe ehgcldiï

at aliud , quodtamen vix contingit , conteraturz

uinan

fi autem nec hoc velit, ad fummum per . accidens

tUf d ! f:

& ex lege charitatiserga fe ipfum tenebitur cons

, ii

fiteri , nonveróex vi pracepti. confcffionis , dé

T

quo hic quaflio eft : & inftantia eft de dubitante

ienn q"" )

pofitivé , qui etiam non liberatur , f1 reipía com«

mifit peccatum , per hoc , quód habeat confcien-

u

T

X

tiam meré probabilem , ab(olvitur tamen indi-

d Y

l

recté ab illo,

mw[;tlx

Neque dicas: talem habére rationem proba-

TE

4um

»

bilem pofitivam, quód non peccaverit, aliud au-

K

[g(tl!ly"

tem non requiri ad hoc , ut affecuremus falutem

noftram , cüm certitudinem habere non poffi«

b u

,quod

a

mus , quod dici aon poteft de dubitante negatie

"

và. Refj,enim, etiam hunc habere rationena

ff t

yi

ul

prudentem ; quód cum aliis peccatis abfolvatu£

indire&té etiam ab hoc , vel fi probabiliter putet,

Duemollbul

fe elicuiffe contritionem,

ulü-

Nequeetiam verum

eft, qubd tencamur femper extra perieulum mor»

j

]

[]

Á

10&

Mrticules V,

Oljii

tis pofitivé affecurare falutem noftram ; alioquid

nunquam liceret manere in ílátu peccáti gravis

ponnda, qu

dtlium eora:

383 . d Confirmationem refpondeo , trantmíttendà

t (e atione

ant. uegando confe4, nam olim contritio erat me«

ROT

dium unicé neceffarium ad impettandam veniam

LE

peccatorum ; quod de Sactramen:o. l'eenitenti&

ipfo V& !

son verificatur, & fine confe(fione talium peceae

torum, liin re commiffa (int per. abiol:tioneffl

Vs tsj

tbdpololon

indire&am. illorum venia obtineti poteft. . De*

Qotem Chr

inde in lege vetetierat obligatio eliciendi conttis

lorigte f

tionem in periculo mortis occufrente probabili

Wt

dubio peccati mortalis , SLtamen non bene con«

ts ;

cluditor , in tali dübio etiam. defa&o fieri debefe

eccati j imo hoé

DT

expreffam confeffionem talis p

ipfo, quód quis in lege veteri obligatus fuerit

10 Cotmy

"utentum

ad contritionem;, obligabatur etiam ad dolotemi

omnium peccatorum , etiarn illotum ; de quibus

( a,

corüiifle ,

IT

habebat probabiles rationes,fe illa tion

cum re ipfa.(epé corüiffa fuerint, ut pate

t de vitté

itim g

t defactà

TT

poenit, ex s. 5 91 ergo etiá tenetemu

talia peccata con

fiterij quod tamen nécipft advere

Wüe, pyæ[(

farii admittunt.

Adde , quódad tribunal E

At i

clefiz noftrz DEus peccata. non aliret videatbt

Ttur hi

exigete defer

ri , quàm prout fervinrit judicio per

t

Sacerdoteti exercen

do : fed expofitió: peccati due

b

8 D

[)

L

biinom fervit judicio formanio, quia Sacerdos

Ait tj

l

ilb t

tühilexeo pote(t colligere ; fitne j eccatum cofn»

tilfum , necne ; ergotalia peccata fion funt ex«

t Wtlb

)

l o lbes

ponenda Sacerderi , licét de us DEus «ontrioüefmt

exigeret,

| lts ,

Ob«

n pe;mm dubia fut eä'o.l *

3ej

fitn t

Olijsies quinto: illa fententia eft alterijpze-

384

ponenda , quzeft conformis fenfui comm

uni fi-

|pedigr

TL

delium eorümque continuz praxi,nec habet cosie

ytript?

ta Íe rationes enervantes vim. praxis , & judicii

communis : fed talis eft (ententia noftrz contrá-

n t

jo lst

ria , ergo.

4Major probatur : quia quando. ex

TT

ipfo ufu & praxi continua Ecclefiz aliquid habes

tur , cujus initium non reperitur, recle colligitut

T u

íi Pn!f:f. i

ab Apoítolorum tempore promanáffe juxta inftie

tutionem Chrifli, — Prob, etiag minor : quia ab

eiini od

vt p*

authoritate fic- invaluit hac fententia , ut cone

trariam tanquam practicabilem nemo aude«

yon n

n d

at abfoluté afferere 3 quod ip(um eft fignum ,

in Ecclefia effe continuó & lemper ejusdem pra-

4ij n

Xim, communémque feníum fidelium.

Hoc

jiis?

argumentum adducit Haunolàus lib. 4.. tra&f.

j P u

ffii i qu'll"ï

d. 0. 8. controver[, 1. fed ad illud cordaté refpon-

det ,ab Adverfariis fupponi, quod non probaurs

HOH cafältlfït

"

"

i

quis enim probabit , fideles aliquos (imilia dubia

l 1l

m

l

in praxi non depofuiffe , aut tanquam fcropulos

g

ii

tejecifle, prefertim cüm in praxi vix tale dubium

| HCHPH h

contingat, ita, ut quidam folüm ex fuppofitione

"Ts

[ Jl "

quérant hic , quid faciendum fit, fi peccata dubia

jcm

dubio negativo habeantur.

Item quis probabit,

ii K

quódex praxi & confuetudine femper colligatur

j pgc(i[*

obligatie taliter operandi ; nam

aliquando certa

"T

aliquando probabilis , aliquando n

ul

colligitury

,;catllm "

& hoc ipfo, quód certanon colligatur , flandum

eft pro libertate ex communi feutentia , ficut ex

us LUB

J

praxi non probatur ebligatie in venialibus G po-

[]

ivà

l

sca

Articulus . P,

4

ficivà dübiis , qua fideles etiam laudabiliter da-

bPatonos

vibus fubiicere folent,

p Rodasel

39 Dicesjomnino non quamcunque praxim & con-

diic oblga

T Univerftta

füetudinem introducere obligationem ; bené ta-

udumentoro

senillam , quz provenit à judicio fidelium exi-

ftimsntium , fic feteneri , quod fitin peccaus du-

Wobw$ J

W od

biis ; nam ficjudicarunt. DD. communiter ,R

fideles id; quod.à DD. percipiunt , credunt, ere

qiéda,ito

BLmb À

po cir

ca illa eft praxis & confuetudo obligatoria :

Verbm ónd

e conftat, quód -unquam aperuerint

lia Til

&deles talia peecata , ut eonfuerudo ceuleatur in»

vnproi

troducta ?. Deinde hoc argumento probatur;

* fdpoi

quöd €ontra communem a

ntiquorum fententiam

nulenfu &

babilter doceri, €Ó

'ïwd: dmfj

non poífit contrarium , pro

qued illa communis opinio

» obligans ad aliquidy

"titrolra o

ur, confuetudo,

hoc ipfoefficiat , ut introducat

,

LTMT

quz fe habeat per modum legis; fequela veró non

ádmittitur , cüm communiter doxceatur , etiaim

Vff anin

poffe fcribere contrà

unum juniorem Do&orem

$

Vorefini

omes antiquos, fifolida fundamenta habéàt; im:

.'IEïiäm p

defadlo contra communem antiquorum dócetur ;

Vlntndg

at celebrationem Miffze non eife füb peccato

olb

Er

avi orandum Matutinum; quód tamen non fierí

Emdaeüamnl'e

non pofíet ; i DD.

Antiqui incroduxi

ffent con-

habetins

Vitbys

fuetudinem certo obligatoriam , que fe

*'Aar;cnvenium

Demum quod attinet au

tþda

flar legis certa.

M

ATT

ritatem, repono verba ejus

.

dem Haunoldi ; iams

"Wt m

et(i ante,hac affirmativa pro o

bïigatione confi*

W'ümend;

xendi talia peccata ab authorit

ate ita invaluerit à

hs

gnozdcbliw,

ut ob eam potiffimum plurimi tubícriberent,

a-

u"m Emmä 1

die tamen negativa [sntentia 9011 pauciores ^

&t

Alb

d pe?caia duliafit cre,

30f

hubit! betPatronos, & aliunde in jure & ratiotibus ma-

gis fundataeft. — Certé fi confuetudo non. effet

quili dubie obligatoria, fententia noflra non fuiffetin

onm; t

tot Univerfitatibus cum folutione Adverfariorum

o fidunt

fundamentorum laudabiliter propugnata, à e-

iin at

viloribus S. J Cquorum intereft, ex. profefío ra-

ml

tiencs & fundamenta. fententiatum examinare )

j at

approbata., à tot alijs.DD, ( qui videri poffunt a-

lo

pud Tamb. a AMetb. confeff. 1. 3. 0,3.8.2, & Ar-

un i

cháckin Zbeolog, Tripart. p.3. t.1. q. $9. ) tane

d ul

quam probabilis inlucem edita, atqueRomza im-

gio p

pteífa, fed potiüs à SS. Pontifice tanquam com-

run ii

muni fenfui & traditionibus contraria reprobata:

j t

quod , cüm fadtum non fit; miror, aliquos fen-

gj

tentiz noflre omnem plané probabilitatem de-

hagare.

T

T

Obije. 6. Lex quantumcung; paenalis,quz cedit $6

pl

g

infavorem animarum , eft amplé fumenda : fed

*

lex confeffionis.eít talis

L

ergo fumenda eft am-

od

ii h]wn

plé.j etiam pro peccatis nggativé dubis.

Rejþc Ie

rl

ergofumenda eftetiam pro peccatis pofitivé dubi-

j PWj

ia & venialibus.

Refp. & cum diflintlione ; u-

um

mendaeftamplé intrà, non autem extra latitudi-

nem verborum legis

*

P

Íed péccata negativé. du-

ylol

u

bianon veniunt intra latitudinem i(torum verbo«

"

u

rfom : peccata mortalia,quorsm quis meminit,

! d

Érconfcientiam babet. Demum | vefpendeo 3. eft

an

l HIW

amplé fumenda quoad materiam legis , eozcedo,

quoad obligationem ,. vego.

quód non debeat

j il

j

(umi amplé quoad obligstionem , patet, tum quia

hoc favorabile non eft ; utpoteimponens novum

| F*"WH

v

enus,

:rticulus F.

306

4

onus, tum quia aliàs ob

aremur etiam confiteri

toriffope

venialia,

Quodautem quoad materiam , etiam

frent, non t

conítat , quia quód poffimus confiteri etiam ve-

Oljrier

nialia& dubia, hoc elt' ad magnum animarum

fdnts, u

fayorem,

j

ob

397

Obijcies 7. Quando poffum habere mate-

'Dominas à

riam certam pro Sacramento , non poffum adhi-

ert ve

bere dubiam : íedíiconfiteor peccatum dubium

Jandis

cumalijs certís , adhibeo rmateriam certam , &

üf)dubii t

quando confiteor folüm certa omittendo dubia

adhiheo materiam dubiam pro obtinendo effectu

pttentm

ihitg ;

Sacramenti ; ergoteneor confiteri dubia. smajor

A atün du

communiter eft recepta, sinor prob, dubium elt ,

Mj

i

an Chriftus non inftituerit confeffionem pecca-

LA

TM

torum dubiorum ; ergo iolacetta fine confeffio-

nedubiorum íunt materia dubia.

of

Rejþ, cont.

10;

:

maj. neg. mín. vel claritatis gratid if min, adhi-

j

a

fr&cejtür

^

beo materiam dubiam neceffariam ad effectum &

n

Atiprib

j

omf

valorem Sacramerti , weg. ssis. dubiam ad inte-

ritatem Sacramenti, ecazc. mis, confiteri ergo

[

JH tl'go ton

^

1

dil, dlm I

í

o

la peccata certa omiffis dubijs non eft materia

L

dübia , fed certa quoad effectum Sacramenti , quia

"toverbà ;

talisfupponiturex probabili judicio folüm certa

coiffiteri , ficut quando quis ex probabili judicio

[El*)tïüï €ff]ta(

prED Fomn-o

emmittitpeccatum certum ob aliquod incommo»

f

[

1

:

*!

H

*

ur ex ejus confeffione fecutue

U"jfi'ts [

dum, quo

füum.

Caterü

ä?'

Eï

non eftobligatio confitendi om.

;

'f'nr r

"ltetee

nia, quz integraat materiam Sacramenti Poni-

rtu

mtit

m eít; confeffio enim ve-

HE, ) ftd ü

tenti2 : quod «e

d

nialium cft pars integralis SacramentiPcenitentiz,

Y

li

* Wj

Df

non tàmen neceflaria eftfüb pracepto : fic licét

&one

huitmanos

n peccata dubia frnt ebc.

307

ium tl

confeffio peceati dubij fit pars integralis Sacra-

t 7

[

dh

ibenda.

t

menti ; non tamen eft de pracepto a

188

Obijcies 8. In dubio melior eft conditio pof-

*

D15. fidentis, feu id quod fupponitur ante dubium

*

fic qui habet & poffidet agrum , orto dubio , an

i* fit Dominus agri : finon poteftdeponere dubid,

Mt? & invenire veritatem , poteft retinere agrum, &

10* pronuntiandus'ft pro poffeffore: fedin cafu pec-

1 cati dubii poffeffio (tat pro pracepto confitendi ,

"^ guia preceprum przfüpponitur , antequam oría-

£^ turdubium ; ergo pronuntiandum eít, quód

d pcccatum"dubium fit confitendum,

Re[p. cenc.

A maf, zeg. min, przfupponitur quidem preceptum

w ! confitendianteexortum d

j

ubium, fed non'prz-

Ímó ante

gt ceptum confitendi peécatu

m dubium,

M* hocpraceptum confitendi pta(upponitur, me ef-

L55 feliberum ab onereconfitendidubia , ficuti poffef-

i? for agri bona fide eft. liber ab onere reftituendi,

'

[

bt

ih

" Oriá ergocontroverfià;an peccata dubia fint cohi-

st Stenda, cüm non probetur efficaciter obligatio

109 confivendi, poffeffio ftat pto libertate , ficut órtà

—

fiti

! controverfiá , an ager pofleffus fit alienus; fi non

] (Oïüfü m

probetur efficaciter,

quod fit alienus , pronuntia-

i

tàr pro poffeffore.

Y

öd mm[w

Obijcies 9. Cum Suario & Efpatza

: de illis289

d

tenetur peccatorfe coram Sacerdote accufare , de

r d

quibustenetur coram DEO conteri ; & veniam

æmfü"?æ

!

petere, , fed coram DEO tenetur poenitens de

L]

j 4

peccato dubio dolere, & de eo venizm petere

9

1 ænl[h "

ergo. maj. preb. quia Chriftus Sacerdotes confli-

j "

tuitvicarios , ut ad illos omnia 1ortalia fideles

[

?3

de

r

08«.

"irticulus V.

deferant , utfententiam retentionis vel remiffio-

"W uHum.

nis pronuntient ; ergo totum illud tenentur agere

puftrafin

coram vicarijs fideles, quod tenentur coram Deo.

i

Mi propt

goinor etiam eftcerta , quia tenetur coram DEO

:]

pf

habere dolorem de omnibus peccatis ; aliàs cone

.

ï

It

feffio effet nulla.

Confirmatur

.

Concil. Trid,

:i:'u 8 MU 9;

Íolüm excludit ab obligatione confitendi peccata

Dd

venialia ; ergo peccata mottalia dubia funt con-

"ütnde

fitenda.

Refpond, diff. maj, eo modo, quo te-

at g

netur deijs coram DEO dolere , Conce. maj. alio

WH : ;

modo , veg. ntaj. & dift. min. fed de peccatis du«

i d d

ï:li'!

bijs tenetur coram DEO dolere explicité.pegmis,

*tt qu];

implicité , ficut de omnibus ignotis , corce, mim

il!s.mïit T

€ fub eadem dift. neg.confz4, Unde Concilium

m) qm'apo(ï,

dicit, reliqua , quz non occurrunt( fubintelliges

UET

quibus Deum offendiffet

in eadem confeffione

Püto r

Hincad (oufirmatio:

inclula effeintelligendum.

Vif

scnb difl, ant. Concil. excludit folüm venialiaex |

Ml

l

iis, que memoriz occurrunt, & quorum fibi pot

jj [ tot d'uk

nitens con(cius eft , conce, ánt, dbíolurà, weg.ant,

tbl

QU

quia ut conftat ex textu czz, sam.

376. Conclium ;«

(

[j

l

nil exigit ad confeffionem , nifi ut ea , quibus pore

"ii oni

nitens meminit , fe DEum offendiffe confiteaturz

i

nl

x

s

«

h

fed dubij peccati non meminit fe illoDEum oltene

)

N

dife ; ergo. Exijsautem, quibus fe memini

lttem,d b

DEUM offendiffe, excipit Concilium fola veniae

«üm

fitm,

lia neceffario confitenda,

Illud tamen commue

V tte

niteradmitotur, imó tanquam. certum paffim

"n

n

ex

d

fapponitur, illum obligari ad. confeffionem , qui

*tto

habet rationes probabiles , fe peccáííe, nullam i

pom

"'*Hdv

autem raionem, fe non peccáfíe , talis enim

J"Mlum

D

abet

3

L

» pem:t; dubia ji'nt LA 4

309

ii habet ullum fondamentum probabile , ex quo

Iu! poffit prefumere, fe effeinnocentem , im^ non

urcnti dubitat proprié , fed potiüis eftmoraliter certus ,

r fe peccáffe, unde titulus poffeffionis , ei nihil

ij fuffagatur. | Ita Martinon. dif. ya. de Paunif.

(nl! fe&t. 8, mum. 93.

Yil

Dicendum 3. Quidubitat negative, an pecci 399

Wi tum mortale, quod feit, fe comínififfe , fuerit

wi,g confeffus, necne , obligatur illud confiteri. Ra-

w H toeff : quiatalis meminit, fe DEUM offendiffe

j u graviter, & dubitat folàm, utrüm pracepto con-

j fitendi, quod ante tale dubium certó obligabat ,

*

.

j ul fatisfecerit

ergo tenetur illud peccatum confi-

j U teri, quia poft dubium velper dubium obligatio

(l illa non eftablata , & polleffio (tat pro precepto,

q u non pro libertare dubitantis, Excipit tamen ab

gir E accanc]uüdnePræpofxms fcrupulolos; hi nam-

,mmuæm que ad vitandam grave onus confcientie , quod

« illis ex cot dubiis imminet, non obligantur ad

(jipf repetenda peccata , de quibus dubitant, an illa

( u fint confeffa ,

rzfertim fi id faciunt ex judicio

« Prudentis con

i

?

ffarij ; fitenim quandoque , ut

(uff Beque poft tres , quatuor, àut plures confeffiones,

js . quibus peccata fua repetunt , habeant ullam

jf quietem , dubitantes continuó , an hoc vel illud

". peccatü fuerint confeffi, aut debité explicuerinc ?

auó 1mó tales ex eadem ratione nec obliganturconfi-

uf UETl peccata,de quibus habent probabiles rationes,

(u!! quód ea commiferint , nullus veró pro parte ne-

4, ) gativa ; ad vitandum enim onus predictum &

amendam non tenentut

g,iæiïf; periculum incidendi in

W

COR*

Y 3

"Irticulus F,

4

jl

confiteri,nifi que cer*ó fciunt, ut communiter do«

festeria abf

cetut in A& ibus Humasis de confcientia ferupits

conkefirins

lo(a,

tàm, quant

füctet dice

$91 Dices 1. Qui dubitat , an commiferitpcccätü.

dubitat , an obligetur ptzcepto confeffionis cir«

uifone

ca illud, & idebnon obligstur : fed etiam ille,

W detta

ditqinme

qui dubitat, an peccatum certum fit confeffus,du-

bitat,an obligetur; ergoetiam non obligabitut,

anonts,

& zqué pro ipfius libertate llabit poffeffio. Refp.

Qrrmin

lia

in primo cafu dubitare poenitentem, anobligee

tur pracepto, quod ipfum nunquam certó obli-

1 s n

*

: in fecundo

avitcirca illudpeccatum dubium

[UGITNT

vetó cafu dubitat de przcepro obligante, ut fimul if

fciat , quód ipfum certó priüsobligaverit , àcUjU$ | ]jj

obligatione certa fe non eximit per!ätisfa&ionem Áf

meré dubiam.

"

Wt dd

3923 Dices 2. Juxta Trid. judices incognità caulà w

M

*

poffunt judicare

ergo non eít obligatio conl* iij

tendi peccata , de quibus dubito, anfim confeffuss lag

tunc enim confcffarius tam parum poteft cire ? Mil du

an illa peccata fim confeffus , quam quód non HIm j «

confeffus, & confequenter an talis vel talis pocnie Jqiuui

tentiafit imponenda

certaenim poena nonnH .

convicto imponidebet, Co»firmatar : quia juxtà u

W Ope

"Frid. non tenemur confiteri , nifi ea peccata,qUO"

Tolerer

m

tum habemusconfcientiam & memoriam ;

Mi ngs

dum dubitamus, an fimus confeffi peccata , non jmiemmd

P

|

habemus confcientiam eotum peccatorum ; 790«

Mi

Reü*qüöd peccatum diclum ut certó commiffum

Wt

cum dubio, an peenitens illudfit confeffus , n

AL à

m. caufa incognita, cüm fic propenatur illi cg;f WW i

41

n peccata dubia fint ö*"c

ODymiuni

materia abfolutionis ; quód ver& ex tali notitia

finie

confeffarius non fit impo(iturus tantam poeniten-

tiam, quantam forté imponeret, fi peenitens fim-

titrio

pliciter diceret illud peccatum, nihil dubitando de

onfefi

confeffione fata, elt per accidens ; nec enim fem-

ii i

per debettanta poenitentia imponi , quantam

t o

alioquin meretur peccatum , idjueob varias cir-

n

QU

il

w:l«

cumftantias , qug majorem quandoque , quando-

pazläïo.

que veró minorem exigunt à confeffzrio imponi

hma

Pornitentiam, . Hinc etiam patetad confirmatios

um

zem $ namlicéttalis dubitet , an peccatum fit

É jid

confeffus , tamen fcit ,

fe DEum graviter offen-

diffe,

3

jgzme,tïïf

tl

Dices 3. Qui habet rationes probabiles, quód293

i

ditis

l

fit confeflus peccatum certó commiffura , non te-

IM.

netur illud confiteri, etiamfi habeat etiam in con-

uatium rationes probabiles : ergo (imilitet is,

in;ogl!fiï j

"

qui dubitat dubio negativo, an fit confeffus pecca-

tum certó commiffum.

p

Coninck dePowit.difp,

l 0[6& r*"*

7- dub. 8. n. 68. videtur negare ant.. Verüm cou-

1 gim

ceffoant, cum communi , sego. confeq. difparitas

iif

ef! , quia taliter dubius fequendo partem pofitive

probabilem , nempe fe jam confeffum effe, pru-

" i

denter operatur omittendo confeifionem ; quód

non fieret, fi (lante tali dubio teneremur confiteri;

fi enim non fufficeret in moralibus probabilitas

iil

jl

rationum ad operandum , foret onus intolerabile,

d

cümin multis non poffit plena certitudo haberi *

quz rationes non funt pro dubio negativo ; qui

juf

enim fic dubitat, caret fundamento, quopoffic

ylb

obligationi fatisfactum effe.

p.r.udencejr judicare ,

LE

. imà

N

212 "

tetieulus F. -

Imó adillud enus impediendum exiflimat Prapos

dpotend

fitus etiam illos, quibus diu poft perpetratum

tiis pcct

peccatum foboriturdubium segativum de peccato

Panter ibe

confeílo , non obligari ad illud confitendum,mo»

poltivume

dó aliàs ptzemiflo diligenti examine foleant bona

aU/i patrot

fideconfiteri, quia moraliter cft impoffibile, poft

prdentero

diutarnum tempes pofitivé recordare omnium ,

Hachert

que quis confeffus eft, & effet onus intollerahile,

(Uetimea

f1 quis in ea circumftantia teneretur illa in confcf-

wnftcund

fione recenfere , de quibus dubitat , an fit confel-

Wetijmir

fus : uade fotma:e pote(t judicium pra&ticum;fe

lcontty s

illa jam effe confeffum, vel in tali cafu fe ad confef-

quiotmil

Ita ille.

fionem non teneri,

li rf

Verürm contra hanc refponfionem z»ffabis :fo«

Q bretite

lutio probabilis pro- debito certo non (ufficit :

] Piibi i

fed quando certum eft, me peccáffe mortaliter ,

ii dub

certum eft , me teneri ad confeffionem , & ;quan-

TT

do folüm eft probabile , me confeffum effe ,folu-

lhydyj

tio debiti contra&i folüm eft probabilis ; ergo in

1 I'D!tu?&um

tali cafn non fufficit. — Refp, incafu, quo proba*

MUET

biliter puto, me fatisfeciffe przcepto , hoc ipfo

W qui a

debitum non manere certum, & confequenter

quit, hg

non obligare preceptum : ficincafu pofito, quo

m)".i'S, Vel ]

eft probabile , me confcffum effe, debitum confie

M

tendi non manet certum ?. nam hujus certitudo

P"kï;vdgü(

debiti pafcitar ex certitodine peccati commiffi &

MLTM

nunquam confeffi : nequit autem efle. certum ,

"..1'4 q, (. G

me eífle confeffum , dum eft probabile, me cone

umxnh&ä

feffumeffe ; ergo. — Hic prztereanota,in dubio

Cbnc]uü oW

pofitivo non habere locum axjoma illud :in dubie

Pmtedm

tütior pars eít eligends, quiatalis poteft practicé

[

At

|

eAnpeteata dubiafint u

"m

iäimnvmïf

deponere dübium , & judicare , fe licii& offiittere

Hputa

talis peccati. confeffionem , vel fe noa peccáffe,

undqut

Pariter libettas inhoc cafu , quando dubium eltt

Vr

pofitivum circa utráque pártem contradiclionis ,

lag

nulli patrotinatur,cüm quodcunque eligendo quis

prudenter operetur,

o

3t t

Hacferé fingula tradidi in publicis le&ionibus;; o

j imol,'ezrf.

quatamen ex parte , nirtirum quoad conclufio-

riluc:

nem fecundam , ita cuidam ( cujus plura funda-

st

menta jam impugnavi à s. 37 6.) difplicuerunt,

n

] pm.wm;»w

ut contra ea calamum füum acuerit, anim plera-

ib

que formalia fingularibus quibusdam fundamen-

tis refütandi : quod utrüm efficaciter praítites

rit , breviter videamus , & exploreraus,

! i;y?näll '7

fion lLäCä

Primó igitur exponit ftatum quaftionis, & de-286

T

finit dubium negativum pro przfenti contro-

lcmsä

T

verfia efle illud: gpéd sititurfirmis & rationa-

,

Yf ffff ! ii

bilibus dubitandi fuadamentis , qua [uffcinnt, ut

jis; t

ivtelletium botuinis prudentis vonflittant in d-

quilibrio circa utramaue partejpscontraditlionis,

T qüüfm?i

" lk 1;"

Hinc qui aliter (tatam quaftionis intelligit , in-

quit, ne quidem targit difficultatem.

Si enimi

at

R.

nullis , vel non nifi levibus nititur fundamentis

j

ao

( uti nos velle afferit) vel non diftinguiturà fcru-

pulo,vele(t omnino minüs, quàm ferupulus , qui

"T

r

")

cutrari non debet, Hàc ille in 7r48, de Euncha

fi[iaq.€.6.3. Verüm cum dé re (it difputan-

f :cffw

;n:

dum,relicta queftione de voce, concedo, & dico,

jll! [ rw

notalfd" /

€onclufionem in mw».376. de stroque dubio

procedere , five fuípenfio judicij cirea otrzmque

(udïw

partem contradictionis provenist ex firmis fun-

yf

damentis , fivc ex ievibus,

[j

Mitortamen, quód

RE

46

zrticulus. F. I

| cionem, 6

docere audeat , proríus inepté quaeri, an confiten:

da fint peccata negativé dubia dubio initente nal-

publi n

tentiam ll

lis,vel nonnifi levibus fundamentis : nec ullum

puat ; prad

unquam , qui id affirmarit; inventum effe. Nam

1. AA,communiter pro exemplo dubij negativi,

dioproveni

H

.

timlemon

de quo hic quaritur, afferunt illud .

an fidera

tubllterdü

jint paria , velimparia ? quod fundamentum

firmum & rationabile pro utraque, vel alterutra

quirtion

&tf i

parte habetur ? Nec juvat dicere ; hoc non effe

frpürem,

dabium negativum morale , de quo hic eft quz-

ftio,- Contra eít ; licet enim non fit dubium

Wtoque d

itventi fon

gorale , eó quód non (it circa obje&tum concer-

nens mores vel confcientiam , fubjective tamen

(ionr , de

convenit cum dubio morali.

Nam dum AA.

quelionem

tfimusP )

in re przfenti communiter, & quidem unicépro

exemplo dubij negativi affetunt illud ,. 42 fjdera

1l itgum,

fritontad

celi fiat paría ? velarenamaris [int aumerà pares

torem v

velimpares ? utvidere eft. apud. Lugonem d».

16, fell, 2um.$ 9.. Atchdekin i» Tbeologia Tri-

iatum,

Titiongbi

partita p, 3. 17. 1.q. 19. Tamburinum i» AMeth,

eonfeff. lab. 2.. c,1. $. 3. & alios communiter,quid

aliqugm l

aliud volunt , quàm tunc aliquem dubitare du«

dubi[andi,

bio negativo ( de quo hic quaritur, an adít

n d

obligatio confitendí ) an peccaverit, veluon

illo ; f

ezcaverit, quando ita dubitat , ficut quis dubitat,

DT

t m

an [ydera fint paría, vel imparia ?. 2 Ipfemetà

binis Theologis Profefforibus dubium negativü

Qiodeia

in prafentiaudiviexplicari, quód (it illad; quan-

Wingi

áo auis herens anceps jn utramque partem nulla

Vr

oxcurrente ratione, five in hanc, five in illam par-

Tibedi

ld

tem , licét forié levia fint indicia moventia fafpi-

cionem,

.Anpc?mm dubid n drc.

gq

at

cionem , & de dubio fic accepto. fepe fzpius

oioitiatt

publicé in Univerfiratibus difputari : Hinc fen-

i ia

tentiam illam Tyrfi Gonfalez d. 40. fe&t. x.]ubi

Wmdï(. Nl

putat , przfentem quaitionem non inllitui de du*

Yj

bio proveniente à ratione levi dubitandi, fed tan-

tim fexmonem effe de peccatis prodenter & ratio-

il u)

fundnt

nabiliter dubiis , de quibus poenitens fpeciali ali-

I

qua ratione gravi du&us dübitat , an. à fe fuerint

commiffa , illam , inquam, fententiam dicunt,eífe

N

ylicda

fingularem, eó quód alii plerámque promifcue de

[

"Y

utroque dubio hanc quzítionem tractent : ergo

inventi funt, qui idaffirmárint, & prorsüs ineptà

n t

dicitur, de hoc dubio negativo inepté inflitui

TU

h

m d*

quz(tionem.

Neque aliud videntur velle Cla-

r.ffimusP, Maurus Liechtenhaimb,& Haunoldus

dmu

eit. innum. 37 3. qui in dubio negativo (olümad-

Idy L J;"'

gf

mittunt adeffe indicia quedam moventia fufpi-

cionem vel timorem, an non fit commiffum tale

gt

peccatum.

3. Prudenter dubitare éflne habere

Ti

rationabilia & firma motiva dicendi velfentiendi

wl

aliquem peccáffe , vel folüm motiva rationabilia

,muü!flfl?'

dubitandi , an peccatum fit commiffum ? fi pri-

i?

mum ; dubium negativum confunditur cum po«

" i

fiivo ; fi enim habeo rationabile &t prudens

'i

i !

fundamentum me non peccáflc , poffum pruden-

wu&'*

tet & rationabiliter affentiri, me non peccáffe ,

! !pftsï

non enim impediunt

n

L

j

quod eft dubitare poficive

rationabilem aífleufum , quód adaint. &qué graves

l'dlldl ïäi

vel graviores rationes in contrarium , ficut non

j Ü

impediunt opinio aem probabilem.

$i autem

14

aliud eft , habere rationabile motivum dubitandi,

"

aliud

i

3 Ijs*—u

Jdrticulus ,

p;nbabi!itc;

aliud rationabile motivum , peccatum effe com-

miffum : ergo manet veradefinito illa dubii ne-

liet ; fedel

gativi , quód nimirüm non initatur firmis & fa.

ilttscos

imrobabil

tionabilibüs fundamentis peccatum eífe commif-

fum , vel non commiffum.

Et reverà fi nonad-

Tiiration

dimenam

fiat rationes firmae & graves , ( ficut non adfunt,

aníyderafintparia ? qua me determinare po-

Wfitefecu

fint ad prudentem affenfam , quis dicet, me irra-

: i

àm Limbit

tionabiliter dubitare ? prudenter enim fufpendo

judicium , fi nulla ratio prudens fuadet affenfum.

l j-g.l.nm,

S$ic qui fcit fe certó. comififfe aliquod peccatum

tbus rb

mortale;nec occurrit rationabile motivumfe illud

lgcitum Wi

fuifle confeffum, nec illud fe non fuiffe confeffum,

üdamento

hic non dubitat imprudenter , nec laborat fcrupu-

lt vot)

ló, qui contemni debeat cüm flante etiam tali

itupuof

dubio obligetur ad illius confeffionem : vel certé

at ad

!tonadfint

dubium imprudens inducere poteft obligationem

confitendt.

Si veró dicatur, in tali caíu adeffe

Winon pec

|

oblÍgationem, quia przceptum eft in poffeffione:

t feropi

itinrir

idem ego dicam de quocunque dubio , etiam ini-

tentegravi fundamento, circa commiffum pecca»

"ücm f

tum, quia libertas eft in poffeffione : doneco-

l,

*gttvg hj

ftzndatur preceptum confitendi tale peccatum ef-

fe certüm , quod nec factum eft , nec unquàm

Stcuadö 4

fiet,

Caterüm ( ut redeamus ad intentum )

ii

ipfemet hac in materia Adverfarius deCon[cientia

à gmæ!

€, 3» Arf 3. $. f. ait ; dubium probabile idem eft,

'it : ditend

quod dubium prudens & rationabile, five dignum

J qum

viro prudeme.' Hoc toties contingit, quoties du-

UET

bitans pofitivé non habet urgens motivum depo-

Tofi

xeudidubium. — Atque hinccolliges , - dubitare

LT

pro-

-

"a peccata dubia frat &e. U

2

náe probabiliter non eífe idem , ac affentiri. probabi-

lh dn

liter ; fedefle dubitare prudenter,

Neque cnim

firmrdi

affenfus confundi dabet cum dubitatione, Dubi&

tht

improbabile eft idem ; quod dubium imprudens,

i

vel irtationabile, dum nempe dubitans habet fun-

n

damentnm urgens ad non dubitandum , vi cujus

Ti

poffit effe certus de objecto , & nihilominus dubi-

qu m

tat : ficot folent fcrupulofi. — lta ille.— Hinc et-

inlipd

iam Tamburinus/ib. 1. Explicationis *Decalogi

£. 3. S. 1onum. 6 ait fi, dum ex idoneis ratio-

T

Q ptat

nibus certó & probabiliter judicamus;aliquid eífe

qutiit

licirum vel illicitum, nihilominus fine rationabili

od

fundamento occurrit aliqua bzfitatio in contra.

mclhm&

rium, vocabitur ferupulus, & erit conícientia

fcrupulofa : fi ergonon ade(t tale fundamentum

at d

t

urgens ad non dubitandum , uti revera contingit,

»iigmaam

fi non ad(int fundamenta gravia aliquem peccaffe,

"T

vtl non pecciffe , non erit dubium improbabile,

vt

nec fcrupulus, qui contemni debeat,

Quare

imieritó dicit Adverfarius ; nos dubium negati-

m

[hmpciü'

vum cum fcrapulo confundere , dum. definimus

illud effe , quod nec pro parte affirmativa nec pro

du

d

negativa habet rationes graves,

Secundó conatur evertere fententiam noftram,

r

eóquód ipfi videatur aperté repugnare doólrinz3 27

gt

ynftl'mfk

S.'Thomz , qui in Supplemento 3. p. q. 6.ar*. f.

ült : dicendum, quód ,cim propofitum. confitendi

n

fit annexum contvitioni , ttimc tenetur aliqui: 4d

,d'ignw!

boc propofit m , qwmdo 4d contritionem tenetur,

p

.

.

omne illud eft ma«

Ex quofic argumentatur

f W

teria neceffaria Sacramenti Poenitentie , de quo

Ü

ub['tu

exia

PIU

18

Zrticulus | V.

onftendi, !

ext

t2 illud homo teneturconteri : fed de chca:

iritionem ex

tis mortelibus dubiis homo extra Sacramentum

frisfto mot

Pnitentia tenetur conteri ; ergo, »4j. eftex cit.S.

Ál mints

D. minor. prob: Peccator, dum urget preceptum

Duittis;

reconciliandi fecum DEO, tenetur ex lege Poni

ilettpretu

tentiz , ita Poenitentiam agere , ut poffit formare

Dsufend

judicium prob

abile , quód fe reítituerit in flatum

divinz amicitig ; fed excra Sacramentum ,

nifi

Aptiofeon

eliciat contritionem , qua fe extendat ad . peceata

Wt

tOt ifert o

etiam dubia, non itaagit Puznitentiam , ut poffit

Mi m

formare id probabile judicium , cüm fit impoffi-

fttüs a

bile, flare ;udicium probabile de recuperata DBI

amicitia cur dübio de peccato mortali commiffo,

AUl Penite

Cünfciml'd 4

nifiaffumatur aliquod medium juftificationis ?

Facebti hi

quodin nofta hypothefi neceffarió debet effe

€ontritio :f

A43122

isn)

alioquin dubium de peccato mote

LT

tali commiffo , five peccatum mortale dubium ;

lt jdiius

[ quöd [

efl forimaliffimé dubium deamiffa, & necdum re-

Mretri

cuperatà Didamicitid, oppofitum judicio de ejus

Verüm ad hoc patet re(panüocx

TU :

recuperat ione.

uum, 383. nmitum mj univería

liter non effä

'(qufnlel' Tie

llibiliza£n

li tortis

veram ; íed dici poteft

, quoad ínfa

í

effionem (ucceffiffe

N

delendi peccata mortalia coni

pío,

'asnec l

aontritioni , ion quoad obligationem , hoci

quéd necconfz(fio nec contritiof

itunicum medii

Ft ndimcn

t

zecuperandi gratiàin novo teltacaento ( fed utraq;

:WV:q

Ra r

feoríim fu&ïïie:ss) ficur contritio erat unicum in

veteriteflamento ; ergo non debenius ftatuere

,üllmme t(ïi

I ts

tantam obiigationem ad conteffionem feorfim in

Ti

n

Qul p

stovo reftamente , quanta erat. in veterrad contti«

tionem. Si veró fercno eft de cbligattonesmajtr

| Hüilum ide(

ad (ummum vera €ft , tunc. eífe obiggatiancm

"n peccata d;ibi)l Jfint r c,

319

iiy confitendi, quando erat obligatio eliciendi con-

W ttitionem ex pracepto virturis Poenitentiz, cujus

finis feu morivum eít facisfacere DEO (ex Juftitia

j du

faltem minüs ftricta 5 fecundüm-di&ta de Pirraee

t prat

ag

p

1

Panitentia a 54m.39. . etautem fi non contra ,

vf

faltem prater Juftitiam , obligari ad fatisfactio»

vicindt

nem certam pro dubio deli&o : adeoque fi eft ob-

metut !

ligatiofe conterzndi de peccato dubio ,. illanon

qid t

oritur ex precepto virtutis Poenitentig : ergoea

non infert obligationem confitendi , cüm con--

ii ;üä

feífio ad fummum fuccefferit contritioni , qua-

víting

p

tenus ad eam erat obligatio ex precepto. Vit-

tutis Pcenitentiz, utfatetur Adveríarius «ir, ze

;elï.cemmïf*'

Con[Cientia 2 n, 3 3 -quidquid fit de obligatione vi

ff

pracepti charitatis reddendifuam falutem fecura.

ii

M

n

MU

Hinc fimiliter fi eft. obligatio formandi proba-

d

bile jodicium ' de recuperata D E amicitia,

qeiti

t

( quód eít unum ex principalis fundamentis

Adver(arij contra noftram fententiam illa non

jj

provenit ex przcepto Peenitentiz ex confe-

t "[MW?

L

r

nam

fequenter neque ex pracepto confeffionis

j t

aliàs à fortiorieffet obligatio confitendi illa pec«

il

cata negativé dubia;de quibus nec, quód fint com-

2l W"F

jl

miffa , nec quod non. fint commiffa , adeft gra-

.m.hü !

ve fundamentum, quod tamen negat adverfarius ,

mICU'"'r T

/ln

imó ait,nulli unquam incidiffe.Sequela autem pro«

w(l:

At

batur:quia minàs poflumformare ptobabile judi-

ii

cium me effe in gratia , dum careoomni prudenti

j

j

jt!

fundamento, me non peccáffe,quàm dum aliquod

mfc

jut

habeo ut patet confideranti, Neque juvat dicerefi

cflä

nullum adeftrationabile fundamentá aliquem pec«

cáffe;pofíe dubiü reiici, &t contemni ut fcrupolum.

j

A,"UBW

p

Atrticulss - L.

INam contra eft:fi contemno dubiá illud tanquam,

Mi gt

fteridulit

Ícrupulum , poffümne per hoc formare probabi-

le judicium , quàd fim in flatu gratia, vel non? fi

nittit , u

ita: ergo debet occurrere probabilis ratio, quód

mtdt, )

n C fo

non peccaverim contra fuppofitum : fi non;ergo

vera eft fequela,

Siinftes , etiamfl non occurrat.

h quá à

Wrtampn (

probabilis ratio. direGle , reflexé tamen me polle.

diaiu,.

formare probabile judicium me. effe innocentemy,

ädrt;cujm

quia innocentia eft in poffeffione : ídem nos ap*

plicamusin cafo dubii negativi,quod pro & contra,

imadh

' Vimö 1 j

nititor prudenzi fundamento. Praterea difplicet

ltte t

quód ibidem in sss 27. pro probatione addu-

r

€it , nimi

IT

;omnem contritionem petfectam ,

) Betítha

LE

& extra Sacramentum fufficienrem ad. juftificas

tionem effein voto Sacramentum Poeaitenti£ ,

"i Dod

& includere obligationem cofifitendi : quis enim

Muttigde !

n r

nen vider hoc; argumentum zqué proccderede,

! et lsf

peccatis. pofitivé dubiis, nimirüm necea deleti

perco

ntr

LE2

itionem perfectam , ni(i prout hzc elt

Wuide;

?t,000 [

votum Sacramenti p

ceaitentiz , & includit obli^

Dx 'l(lmha

gationem confitendi : adeóque . effet quoque ob

lgatio hec.exponendi in confeffionali , fiatgu»

"londeny

mentum;coacliderer ; quod.tamen nec. advere

"t p

li, n HCE

farius adinittit, Sicutergo contritio deletiva ho

lls f

rum.peccatorum dicitur. effe, votum Sacramentá

i,

Panitentiz, && includere. obligationem. ex fupe

Wi

ähiüd

|

E

pofitione, (i int'otuarit cerró , ita de peccatis nie*

4

at ib

|

gativ& dubiis.dicendum,

Tertió affert pro fua. fententia

nobis Acontraril.

qmdcto [r

Pt

393:li

a verba $. Thomg: ex q. cit. art. 4 dÀ 2

ibi dicendnm , quàd qnando aiiqui:vdylzitd

t de

: 3tale,mnh

alíquo

hn peccata dæäi.& fent &c.

p

du alique peccato , an st mortale , tencin tlud con*

jt Pmb; fiteri dubitatione manente: qnia qui aliquid com-

yun. maittit , velomittit ,in quo dnbrtat effe peccatum

u g mortale , peccat mortaliter , diférimini fe commis

imy, feme : G frmilirer periculo fe committit , qui de

maz boc quod dubitat e[fe synovtale , neglrpét confiteri :

quy tomtamen debet affevere , ilnd mortale effe , fed

axp dubitariue loqui , Q* judicium Saccrdotir exfpes

n Caresemjus efl decernereinter lepram, & lepram,

ais Verüm ad hunc textum vari&. refponderi. poteft

I

jj primo s ea , qua habentur in /fupplemento , non

j habere. tantam authoritatem ( utà Magnifico D.

,ijj P. Pettfchacher p. m. & in publicis difputatio-

ij nibus. non una vice audivi, ) eó quód fuerint al«

qunut

terins Docloris, qui (upplevit «a , quz deerant

4

,( materiz de Sacramentis, quam $, D. imperfe-

€lam reliquit.

Et quamvis dicantur ed fupple-

d

Z

ta ex alüsícriptis S. D. s 4« Sententiarum , üt

notavide Pzrtuté Panit,nus, 2. non tamen cone

y o

ICIUWL

ftat , non fviffealia admixta, forfan ex doctrina

$, D. probabiliter, non certó deducla. — Secusdà

p

iij

refpondent alii , S. D. ibi non fuiffs locutum ex

n

l

T

mente propria ; cüm in illo ar/czle.folüm quaee

tat,an liceat peccatum dicere in confeffione,

A

n

quod non fuüit commiffum , & duntaxat patita-

A

;mt!n

tem ,qugà peccatis negativé dubiis ad id pra«

bandum fuit aflumpta , diffolvat [affignata fuffi

i

€v

Fi

*

eiente difparitate.

erti? dici poteft, eumlo-

quideeo cafu, quoquis manet practicé dubius,

]

qu

annon cenfiteri talia peccata fit peccatutà more

[

4,4

i

tale , tunc enim exponit fe periculo peccandi, ut

L

r d

þätcg

Articulus F.

d

acet ex Caufali, quam ibidem adducit, Demuti

feititten

reíponderi poteft fecundüm di&ta in. sem. 3 97,

3. Qu

S. D, velle ; talem peccare non contra pracep»

Mitntem

tum virtutis peenitentiz* ,. fed charitatis erga fe

limliri

alluximus:

ipfum. Que , & plures fimiles probabiles intet

pretationes citato textui applicari poffunt , ut

itutdep

Wt i

revera non fit, quód Adverfarius dicat, fenten:

tiam nofttam proptercitatos textus eífe apetlé

Müm vige

conità:$. D. — Taceo, quód S. D. feripfetit

anplüs

ante Concilum Trident, quod fatis aperté . flat

tpo: fict

pro fententia neftra , & alinade authoritates ra»

t M

tioni conformari debeant etiam in quzftione fa*

l&mperpoüel

i, de qua non fatis conflat, prafertim f fito»

tb r

diofa, & novz obligationis inductiva ; quid.

iEobitam

quid enim rationi conformius , id5. Do&torem

LOU

fenfiffe putandura eft: nofttam autem fententiam

f dlige

rationi conformiorem fatentur etiam quidam ex

j rf

ÀA. fecundüm dicenda in s. 4CO.Placeat hic

GE

audire ; quod habet nofter ingeniofiffimus Cara-

^ Ruiti

miuel £ol, 72. fue Philofopbia: vidiin florentif-

fimis- Academiis fola authotitate armatos potiüs

Tunjjg, ;8 r

fsf ;

ob refpondentis pufillanimitatem ,quàm ob ratio-

Utr t

nisefficaciam triumplium adeptos. — Malunt pro-

UM

pugnatores faecumbere difficultati , quàm defes

[ Adväx

Cioné facereà Stagyritat fed perperá. Annon ipfe

m u

amáavitSocratem,Platonern,fed magis veritat&cunt

uc'mto,do

affertuats q

uód non pertinet ad materiami fidei s

L

not proderit fcire;quis dicat fedquiddicat, Condo-

t

leo humano generi captivo vinculisauthoritatume

&

Mibing

Quairto àdducit pro fe regulamillam : in dn-

i

Scdhane in pt2t-

'I;fo ratior-pasee[]- eldégenda,

P

T.

?enu

"

þ.An peccata dubia /;'n? ee. ;

g*

dixi, D

feüti materia non faveriauthori , patet ex wum.

T

380. Quódautem ibidem s. 5 2. afferat , du-

conta pat

bitantem nihil juvare illud principium :z dz-

utitti

bio melior eff conditio poffideniis ( quod pro nobis

obibls g

adduxirnus in $475 88. ) quia (olàm intelligitue

d gt

inquit, de poffeffione certa: poffeffio autem in-

(idi lt

nocentiz in cafu peccati dubii , dum poenitens du-

u dii

bium vincere. non potell, ut hicnon poteftnon

, D» ftn;.!»

eftampliüs certa ;fed dubia, hoc , inquam , non

T

€apio t ficenim nunquam 4 dzbio smelior effet

udorit

i

]

tonditio poffideniis, cüm Íuperveniens dubium

ial

femper poffeffionem redderet dubiam in fenfu Ad-

Ver(arii,etiam in cafu conclufiionis tertiz in 2022.

(in L

s; ?

350 ubitamen przceptum elt in certa poffeffione

j D

non obítante illo dubio ( aliàs enim przceptum

m

ion obligatet ) & in cafu voti dubii, quod tamen

jexta communer | non obligat, quia (imiliter li-

T qlllöi?d

lii

bertas eft in. poffeffione certa,

»

Quintó teijcit refponfionem no

ifimi?

flram , quam4eo

T

insumi384. attulimus ex Haunoldo . dicente,

d

feutentiam noflram. autboritate extrin[eca non

edeve contraria ftutentia , & babere bodie tot

m&mw'*:'

d

TPatroms , quot illa,

Et ad illam refutandam

erédit Adverfariis noftris]oanni de Cardenas, &

i?

, Aquüm

"Thome Sanchez.

Credamus ergo nos Haunol-

j

'do citato ; donec oftendatur illos majore fide dig-

Tosefle- Caterüm fatetur ipfemet Diana. no-

"d

j

bis contrarius 7ra. 3. refolut. 13 X, fententiaus

j

nofiram indies figere magis vadices, cüm fitcom-

imunis inter modernos,à plurirnis Univerfitaubus

"

ápprobata, & plaufibiliter propugnuata: quám ego

il "lfï

X2

.ag

Articu.luxr F.

32'2"

E

ipfemetin pluribusquàm 12

. "Ehefibus impreffis

Voundli

audivi doGiffimé defendi,

Quódautem Adver-

freupi, t

farius dicat , fententiam publice in univerfitatibus

qu dt Al

propugnatam approbaram , G ex profeffo exa-

Qre lores.

minatari . non eoip(o effe pofitivé probabilem,

dbtum inte

fed (epto[lendandi [olim ingenii caufa plaufibie

liommiffo

liter ufque. ad. pulfum. campana defendi , vide-

qliendo a

tur fatis incauta cenfura. : praítaret impug-

impec

nando,non afferendo, oftendere improbabilicatö ;

Tldtonfte

quod ha&enus fzltem | efficaciter non contigit.

tir$, DO&, !

Caterüm etiam ufque ad pulíum'campanz fenten-

DI

tiam-non pofitivé prebabilem plaufibiliter defen-

Wiam, f

dere , non cenfeo reprehenfione dignum , fed

.tben[ ) fer

eos potiüs, qui nihilominüs eà plau(ibiliter expug-

Mftmt Tam

nare,vel ejus improbabilitaté oftendere nequeunt.

ll

n

j

I.Z.[. 1.5.3

Poró DD. pro fententia noltra affert ultra 15.

lst fre

Richardus Archdekin i» fa. Toeologia , dripar-

"t

bitap. 3. tr. X q, 19. additque ex Ferrantino ,

multos effe alios doétiffimos viros , qui huic fen-

m

fs ponderr

tentiz ut probabili fobfcripfére, interguos nume-

Qli Is qub

rat Revifores Societatis de quibus in »sm. 185.

!?ccularivejp;

aitque plures citari € Guimeno , & Moja ; quibus

Jütes Á A.

amumera; Martinon fogz, f. difp. fO. f&. 8.

E

Ex antiquiari-

d f

Rofmer de panit, difp. 3. art. 8.

uzd

ll()IUm |

bus veró DD. adducit S. Antoninum, Tabienam

[

nf

& Paludanum, afferentes ,. opipzonem obligantem

WO

Veht

ad confe[[ronem peccati dubivmort

alis tunc folum

"n

"Il to

veyam e(fe ,quando magis inclinat (. forían erant

d

"idea

opinionis negantis , licere fequi fententiam pro»

chmmn,

babilem in confortio probabilioris )72 fui ffe mar-

dit.

!j BP"M

tale , aut [niffe illius confe]J.enem : (tlin: in

D7

4 ao

adn pecm'f:c äubz'x fest. o

3*5f

[b

bioegnali, ut non tenetur ad. wotum C ouus

aue A

pracepti, 1ta neque ad cénfefTonem illius : addite:

pv

que cit. Author ex plutiumoblervatione;antiqui-

rl

ores plures , quiobligationem illam afferunt , per

t ol

dubium intelligere judicium probabile de morta-

uj

It commiífo , ineo mere fiftendo , & non pro-

grediendo ad judicium probabilenon fuiffe com-

dunecin

miffum peccatum illud, vel non effe obligationem

pl

illud confitendi,

Quo fenfu aliquiinterpretan-

m

tur $, Do£t, cit. z z. 3 98. Accedit |fententiam

d

noftram efíe benigniorem , non ita fcrupulis ob-

(b

noxiam, rationi ( coi authoritates conformari

di quni

debent ) reverà conformiorem : teftatnr. enim

il

ipfemet Tamb. nobis contrarius in Zetb. Cosfeff.

o

lib.2.c. 1.$. 3. num. 1 4.eam inniti validis rationi-

f it

bus, imó fatetur s. 1j. rationem contrariz

r]igllh W ,

fententiz potiüseffe extrinfecá quàm;intrinfecam.

p ub

Demüm cocedit feu poriüs transmittit adverfari-4O1

us, ponderatis, ut exiftímo rationibus, & authori-

, ji ht

i

tatibus , quibus fententia noftra innititur,eam effe

;m WM"[

fpeculativé; probabil&, non autem pra&tité,adeóq;

M

i

!

graves ÁA, quos pro nobis citavimus,loqui non

À SCJ' j

de praclica fed fpeculativa probabilitate,vel íump-

jui

fife dubium negativíi produbio non rationabili.

p ,.

Verüm hocpofterius dicinon poteft;cim juxta ipfü

(il

i

) .:y

nemo inventus fit ,qui dubitaret , ejusmodi du-

m

biumeffein confeffion: exponendum, ontra quod

( fmianl"f

di&tum videator fpecialier Lugo 27 $9. Quod

"m

autem concernit probabilitaté pra&icam ( quam-

fill

fif

jl

vis de probabilitate pracifivé aliàs fim locutus )

TL

TioR . video , quomoco ea noftr fentenüia fit de-

x $

ne-»

»

"5rticulus V.

E

-

tonadefte u

neganda : nam primó DD. qui contra nos citantut

Ved mhate

nonnegant nobis probabilitatem fpeculativam »

fexm refol

fed pra&licam ; ergo cüm agant contra DD. quos

ro nobis citamus , hi loqui debent de probabili:

Y fcdquia

tate practica : quod vel exinde patet chm pro praxi

flantiispmba

non precipiant,fed folüm tanquam tutiorem cone

probable f

fulant fententiam contrariam, prafertim indoctis,

Tiidumconl

Mi af

quiinter conícientiam dubiam , & ron dubiam,

fatis- difcernere nequeunt, ut videre eft apud

PDitrücerta

cit, Archedekin.

Deinde rationes noflras pro»

tunfanfia s

babileseffe etiam pro praxi , facile deducitur ex

MUOTIYT

di&is.Catterüm,ut docetur de Corfiientia quoties

Itdo materi

aliqua fententia eft fpeculativeprobabilis,etiam eft

urtadel r

practice probabilis ,.fi in refolutione quarfionis

rerín

teflexe non venit confideranda nova circumftan-

W eres

tia ; quod tunc folüm fit, quando probatum fuerit

fit rf

vel conflat circumftantiá allatá in quaflicnereflexa

tittibysin

non affetre titulum nova obligationis prater il-

" tümpné

lam ,quz affertur in quaftione direla : quiafz*

"R ml

pé fit, qued circumftantia , qua affertur in qua«

Md p

ftione reflexa afferat. novam legem ; promiflio

Ws r

nem , votum, juramentum, contra&tum, autquid

WiaNB.AE i

fimile , ratione cujus quaftio reflexa 'conformari

m f d

non poteftquaftioni direclz; ergo (1hoc noncon*

dfhlt fa&a df

tingat , bona erit confequentia à refolutione qu&e

f dg

ftianis directz (eu fpeculative ad refolutionem

W :

m

vaítionis reflexz feu. practice Sicüprobabile,

ml& fDllda

;

[*

ret , verum Baptifmum fieri in lixivio , & non

Qu fer*c 3

effe contta charitatem uti probabili materia inre

1 Fllhl*.;; t

falutis ; etiam cum adeft materia certa ; adsoque

non

"

-

"n peecata debiaffnt ce.

n

ts

nonadeffe ullam aliam obligationem in tali caíu

utendi rpateriá certà , bené per quaftionem re-

p

Db

flexam refolveretur , licitum. effe baptizare lixi«

tdcpm'»:;':*.

vio: fed quia conditiontlis non e(t (ub iis circnm-

flantiis probabilis, ideo non eft licitum : eifienim

qunojt

lod

probabile fit Baptifmum in lixivio collatum effe

r

validum confequenter effe licitumeum taliter con

t

ferre in ca(u. neceffitatis, ubi haberi non. poteft

d t

materiacerta,non eft tamé probabile licere in cir-

Tl

cumf(lantia cum adeft materiacerta,cüm nón lice-

db

atproximà exponere probabili periculo falutis,u-

jut

tendo materiaad falutem peceffaria folüm dubia,

hiis gt

cum adeft certa, Cum igitur in noftrojcá(u in que-

T

ftionereflexa non fuperveaiar circam(tantia no-

at

vam afferens. obligationem , fententia noflra erit

d

etiam practicé probabilis.

Ex quibus & aliis

jf

rationibus à num. 376. addu&is maner probabili-

tas etiam practica nofira fententiz, ( ut noviffimé

yi p

.eaa :qüllü

docet nofter Heinlein i2 fza. Medslla Theologie

"T

Pafloralis prattica , de Saeram, Panit. q. xO. his

verbis: amraqueyfententia efl probabilis, & tuta in

fl Prm "

praxi,INB.ac profiude peccata maere dubia,frve pofi-

Ehlïï])lwA

1 '[OHWW

tivum fit. dubium . frve aegativums. poteris pru-

dente fala determinatioe cosfiteri , vel non . coa-

2

ht

d

fiteri. ) donec efficacioribüs fundamentis ever-

gt

tatur ; quàm ha&lenus allatís , quz f1 adeo fir-

rcfoiuziïif

ma, & folída fuiffent pro contraria fententia, non-

SicHPWEï"

u

omnes feréargumenranres irt. illiusimpugnationé

j

jl

in publ::a ejusdem defeafione conveniflent.

:m:idä;

Dis-

X 4

, €99)338(S$e -

DisrurATIO. VIII.

h

De Satisfaitiene.

Dei

Emifsá culpà fzepé remanere poenam tempo- fiffä

4ägg

ralemyde Firtute Paniít.z, 17 4.diximus. Poffe

Ua

autem juítum fuis operibus fatisfacere pro porna

temporali etlam de condigno, patet ex Trid. feff.

] Q

ijt

Aiito D,

4. €, 3. ubi anathema dicitur afferenti , Dzo

pro peccatis quoad poenam temporalem fatisfieri

| z.q.4,5

non pofle jejuniis , orationibus &c. item ex Bulla

LT

| odb

Greg. XIIH. contra Baium , in qua fequens propo-

f

"t

fitio damnatur: fatisfattiones laborsofa juftifiao

;

torum uon valent expiare de condigno peuamteme

Xotera

fag

poralem veffantem poft culpam condonatam. — L0«

! lmdi) Wi

quimur autem hic de fatisfa&tione Sacramentali,

Ol

feu opere , quod in confeffione poenitentibus à

confeffario imponitur in pcenz temporalis expia-

t ils

tid.f

tionem ; unde vulgó Poenitentia dici folet, Porro

hanc non effe partemn effentialem Sacramenti Poz-

m!,ql

nitentiz , conífat ex »»m, 119.nam etfi per ob-

f^qua|

livionem omittatur, adhuc validum 'erit Sacra-

It ,

mentum. — Dehac igitur hic breviffime

( m

lllmpot

agemus, ltaqug fit.

Cttht QO

Vl [

o sH

Pa D

t

ARrTE

Wt

.

,«(2;9 )$e

T

| AnTiIcurus unicus.

Af

Deijs,quepertinent ad fa-

DFl

iisfacltonem Sacramentalem.

i

Qu p

Ueres 1. Aaconfeffariushabeat poteftatemao;

Q

injungendi Poenitentiam? &efp, Cum Mag-

TU

ilïcrenli -[

nifco D. R. Gregorio Vimberger, de Panit. p.

2. 4. 4. S. 1. eum non folüm habere poteftatem ,

dul

j

fed etiam oblioationem faltem regulariter impo-

nendi Poenitentiam. Probatzr &. p4rs ex Trid,

iqui

e[f. 14. c. 4-alioquin enim homines redderentur

»riqftjf?,g;ï'

ocSacramento liberiores ad peccandum , & ipía

pl

Yl

peccata contemnerentur, data impunitate pec-

candi , neque penitentes poffent convenientem à

utut

& l

d

conteffarijs medicinam recipere, fi hanc non pof-

at

fentillis precipete, — 2. Pars probatzr ex eodem

p

TU

"Trid. loco cit. ubi dicitur : debent autesya Sacer-

( ii

at

dotes , quantim [pivitus & prudentia fugeefferit,

[

pro qualitase criminum . C peniteutiumfaculta-

9tl

te f[alntares & convenientes fatisfatliones injun-

T

gere, — Dixi : vegulariter ; f enim pcenitens

"

fitimpotens , ommitti poteft ; ficut etiam , fi ac-

cedat cum tanta contritione animi, at hzcaqui-

valeatoperi czteroquin imponendo, vel (i fint

indulgentiz, minui poteft. Imó juxta Petfchacher

plané omitti, fi poenitens non indigeat, nifi poeni-

tentidfatisfaclorid ; fecus fiindigeat medicinaliz

f(

Unde etiam tunc pecaitens, fi(it moraliter certus,

x y

fe

ï';tx» SN

20

articulus mnaicus.

1

D

;cr praediQa media jam fatisfeciffe, vel proxime

f;

Qutr.

|

ausfacturum , de obligabitartam ab acceptanda,

genda Pen

oüàm ab acceptata Poen tentia.

Af ormi

404 'Obiter hic nota; indulgentiam nihil effe aliud,

fraogra

quàm remiffionem poene temporalis extra Sacra-

fctts ven

mentum , & (ine propria fatisfa&tione vel fuffra-

Mi &q

gijs alienis per applicationem fatisfa&ionis Chri-

lum 'tjog

fti & SS, virtute clavium à Chrifto Ecclefiz cog-

hioen tribur

*

thefaurus enim meritorum & fatis-

ceffarum

*

n pig, à

fa&ionis Chrifti, utpote infinitus, nunquam exe

Sportt ais

*

Qu ituc

"

.

cui accedit thefaurus ex bonis operibus

v

ul

tentiis , paffionibus, & laboribus

Wt

B.V. poni

Martytum & aliorum Sanctorum , qui tali fatis-

It l'oniteni

V tatong

faclione pro poenis temporalibus ob vite fandi-

moniamnonindiguerunt ; unde manet ejusma-

n liberm

dithefaurus in Ecclefia DEI, ut de&nitum eft à

Tüttnimco

Clemente VI. ia extrav. Unigenittts , cui relicta

Ptl o

eit poteflas , eundem hocvel illo modo dilpen-

Vs potella

fandi, ut definitum e(tà Trident. feff. 2 g. AbIn-

Vtefet, f

dulgentijs plenarijs| non differt Jubileum , nili

ïildiffcm :

qa0ad quendam favorem fpiritualem in abfolu-

PDitlas i

tione àcenfuris, cafibus refervatis ,. votorum

at

commutatione &c. ubi tamen per Jubilaum anni

DLEDU

Sancti onus Indulgentia fufpenduntur , exceptis

lmtiam p

fjs , quz dantur proarticulo mortis , quaconce»

T raten

duntur particularibus perfonis,

qua non funt ple:

Qbhgg fub

nariz , G quz ab inferiore, quàm 53 Pontifice

;

lXïm[]. d

f

L

int conceíse. — Porro indulgentias etiam defun«

Winïunm

&isprodeffe, fiijsapplicentur , docet aperté D«

um lgvï]

Aug, & poffe aliquem uno eodémque opere lus

- SMftt 4

craci plures indulgentias ad diverfos fines concel»

ïns!

ís$, docentcommuniter Authores,

Qu

p— -

i

g

De ijs, quapertineut eic.

j u

Queres 1, Án confeffarius peccet non-injun- ,5

I

'enáo Poenitentiam , fi nen adíit cauía excuíans :

P

.

&efp, omninó peccare

poífe tamen excufart à

hldrit

peccato gravi , fi non det poenitentiam levem pro

a

peccatis venialibus,vel etiam mortalibus jam con-

idlé

feffis ; & quamvispracipiatur ipfi , ut Poeniten»

lins(:

taminjungat juxta qualitatem criminum , cum

tamen tribunal Sacramenti Poeniteutiz fic tribu-

r

T äla'l

nal gratiz, & remiffionis , non eft neceísé, neque

nunqumn

oportet.(atisfaCtionem impofitá à confeffario effe

i

T

l

aqualé illi,quam poenitens per fe praftaredeberet,

lii

Quares 3. Utrüm poenitens teneaturaeceptar 458

uiulifag

1e Painitentiam ?. Aefp. omnino teneri ad eam ,.

zi

qua rationabiliter imponitur , & quidem ad gra-

as

vem füb gravi , ad levem vero fab levi peccato $

st

cümenim confeffarius imponat Poenitentiam. ex

poteftate ligandi, poenitens debet poffe ligari. ex

? T

à

L

o Ut

ejus poteflate fibi non arbitraria

*

quod verum

[18

non effet , (iilli foret liberum , vel eligere poenam,

veldifferre : unde cüm hac poteftas confeffarij fit

yati*

(l lüil

u

1

poteítas judicij à DEO delegati , probat, effe pa-

teflatem non pracisé confulendi , fed przcipien-

T

t

di ; ita ut conferfarius non poff:: iraponere Poeni-

iino?

"T

tentiam per modum confilij, ed folüm per mo»

dum pracepti,

Quód autem gravis Posnitentia

y qlläi"'g

obliget fub gravi, & levis fub levi peceato, patet

i

T

ex 7raHl. de Legibm,' ubi ex quantitate. Operis;

quod injungituz, gravis obligsuo legis defumi-

j Gmm T

tur ,-ex levi levis.

m

ares 4, Qu opera in Sacramentalem fa-497 —

T

|

tisacfionem fiacimponenda ? Aefj. illa, qua

1

T "

ha«

|

r

--

'3';1

zvticulus unsicus.

ubiinker :l.

naturá fuá funt fatisfaétoria ex opere operantis;

etiamfatis

ut conftat ex Trid. /eff.14, e. 3. & 8. Itemeas. 13,

mün rensid

hecenim elevat Chriftus ad fatisfactionem Sacra-

disdo

mentalem, feuex opercoperato : taliaautem 0»

T.

era fant omnino opera bona & honefta, ut p;tät

quim atis

ex c B. cit, Trid, cüm quodlibet taleopus fit que-

M o

dam punitio , habensannexam difficultatem bono

n X cu

dele&abili, cui plus juíto peccator adhetfit,adver-

fantem , & confequenter vim motivam ad remit-

rl ex )

nt^

li,

i)lu

t

tendam peenam peccatis debitam , ficut omnia de-

merita ad füi penam infligendam , undepoteítin

pmpter f

hs Chif

Poenitentiam imponi quodcunque opus bonum ,

etiam aliàs debitum & przceptum , etiam intet-

Wa

[füm Y

um , vel defunctisapplicandum; nam hecom-

optitie.

niaidonea funt , ut , cüm explicent vim fatisfadli-

vam pro peccatis, fint pars integralis Poenitentiz

N COnttOv

Eu Thm

quamüis regulariter nom przfumatur imponi 0-

"t vide

pus aliàs debitum , nifi ex conje&turis contrarium

colligatur. Opus autem internum , quod im«

|Pifii.

( aug" t

ponitur in fatisfactionem Sacramentalem , fuffi«

l?"fmun

cienter fit fenüibile per impofitionem miniftri &

acceptationem Poenitentis,

Opus veró bonum ;

M hg

quod proaliis applicatur, folàüm applicatur quoad

fru&um ex opere operantis , non quoad fructum

"

u

cenitens.

ex opere operato, eujuscapax eft folus

Pt

À

W

4o8 Queres f. Quis fit effe&tusfatisfaflionisSa-

Ü

l

cramentalis ? Refp. primatium & proprium elie-

í

arrgm,m j

&tum ilbus effe remiffionem alicujus poenz teme

Ti

poralis prater illam , quz refpondet eidem fatis-

^

faCctioni ex opere operantis, ità exprefsé Trid.

QUi aC

Vr

Ff 14» 0. 8. de neceffitate fatisfatlionis, & Mrgb 1

p —

De ijs quapertinent dc.

7»21333

u

ubiinteralias paries hujus Sacramenti numerat

etiam farisfa&ttonem , G (ubdit , quód hz ad ple-

At

Nionwnt

nam remiffionem peccatorum requirantur , 2tqui

tl

fatisfactio non requititur ad remiffionem culpae

vel poene sterng , cümn hz remittantur, prius-

ul

t

quàm fatisfa&tio impleatur ; ergo ad remiffio-

at

nem pcoz temporalis ex remiffione poenz x«

hat

terni X culpz relictam.

Hunc autem effectum

inmdt

caníari ex opere operato, patet , quia caufatur ab

illa , prout parte integrali hujus Sacramenti , &

kut mä;

propter mioralem identitatem cum operationi-

u

oæus .Nf.'f

bus Chrifli, ut dixi de. Sueramentis in genere

8um. 1 9.

n

Utrüm veró fatisfactio caufet etiam augmen-40g

T

tuim gratie ex opere operato , non eít ita certum,

vim t

fed controvertitur multàm inter DD. communis

T

tamen Thomilarum eít affirmativa :

E]

nam fic

i imæï*j

lentite videtur S.D. p. 3. q. 90, 4.2. 4d 2. ubi ait,

ris u

fatisfatlio confert gratiam , prout eft i ropo[ite,

f W "

C auget eam , pront eff in executione , pcut etiam

i^

Baptifmns in adnltis : hinc non valet dicere,S.D,

"m pi

loqui de grati augmento ex opere operantis $

Ts

nam loquitur de illo augmento, quale habet

| !Iül"?ïqü

Baptismus collatus adultis jam priüs per veram

yi

contritionem jultificatis,

Er Kaetío hujus darí

ohlsfW

poteft : quiaSacramentanovz legis dicuntur in-

j

a

j

diftin&? fignificare & caufare gratiam ex Tratt. de

(

f

]

Sacramentis in genere. à n. 252.acproindetam

ii

integraliter,quam effentialiter fumpta : unde (i-

h IW9

cut fatisfactio complet effentiam Sacramenti in-

g

&egraliter, ita gratiaab illa producta complebit in-

i

M"!S h

K ugr Eu

Wt

j

334

"Articulus umicns

5 adden*

!Chili;

tepraliter gratiam effenrialem Sacramenti

tüladvet

do Ícilicet aliquem gradum majoris perfecionis

leger Tr

feu intendendo gratiam eífentialem Sacramenti,

Indulgemi;

Quód autem fausfadio folüm figaificet aug.

inentum gratiz , patet, quia ut pars integralis

morlalis Q

ümetiami

p reefupponit Sacramenti effentiam pradtice fignie

Ex quo

mlffi(mem |

ficetivam primz gratiz.

"

tisfa&tionem caufa

h Ea

lgith? W. Nunquam fa

410 Col

Jitieritg

£e gratu

am , nifi prefuppenatur gratia tanquam

eflentia

lis effetusSacramenti effentialiter fompti:

Wrioterris

Sacrá«

n

hincnegatur, eum , qui poft. fufceptum

deinde

Tnmortal

fnentum relabereturin peccatum fnortále ;

atttitum pc:riï:täsfaäiionemjufhhcari. 2. Cullis

LU

Tl

gitm* &

per hoc támen Sacramentum Penitentie

non efle $a«

iamenturi vivorum ; nam hac deno«

ts u

minatio defumiturà gratia, qug

prim.ariö ügni-'

"Dnmatiy

lis effectus Sácramentis

tl f

ficatur;& tanquam effentia

sion autéex effe

éu confe-ï-ue-nti&fecundariö hinei

li,

Queg, 6. Qu

ale peccattirri fit, peragere Pa

| ümim)fum

timotrtalis ? Effe morta-

fafho HHE €

41inienvamin ft

átu peeca

,eb qued ponatur obex elie»

iij puff

Je , putant nénnull

&ui Sacramehti , turà quoa

davgmentum grmiæ-,

VUl tam

tum ecam quoad remiffioneri

tjs d

üt pér fe patet;

poene remporalis ( quidquid in

contrarium di

Pt

'Thomiftarum s

cwit RR.) jextá communem

nam cumremiffio paeriz temporalis fit. €

ffectus

A Jlon

fecundarius Sacramenti ; videtut jpende reà pet»

lii d

*

qui eít temiffio

| Wt im (

fanentia effectüs principalis

ex diclis de virtute pt-

*'ptum ! j

culpe & poene zternz,

sitent.

Praeterea remiífio reatus p

cne tem*

| l]lia 0' t

me:ätis:

il

hrifti

poralis cnufat?rex opere operato, ieuex

Hu[em !

íe .

T

-

De iis que pertinent &«.

355

u d

Chrifti; hecautem inimico non applicantur.

Utc

| perfe:hx

1e&le advertit Magnificus D.P. Gregorius Vibm»

od

erger 7rai!, de penit.p. 3. 4. 4« $. 3. aliàsetiam

1gniüce: i

Indulgenti ex paritate rationis in flatu peccati

n i

mortalis coaferrent effe£tum ex opere operato],

ii

cüm etiam vi meritorum'! Chrifli ordinentur ad re-

milfionem ; cenz temporalis cüm tamen habetur

Yown?

in Extra: Unigenitus , Chriftam thefaurum fuo«

ii u

rum meritorum commififfe difpenfandum per fu-

Atl

um interrisVicarium vere ponnitentibus,

p

Communior tamen reípondet non effe pecca-412

ydub

tem mortale etiamfi ponatur per hoe obex effe-

; i

&i fatisfa&lionis ; eo quód augmentum gratig fit

j Pa

effe&us«valde incertus , fecundarius ; & folüm -

n

»di

tegralis , remiffio autem peenz temporalis , licet

M V("

u 1

fit primarius effectus fatisfa&tionis , eft tamen fi«

jf

militer effe&tus integralis, & non ita perfectus ,

jl

ut illius impedimentum cenfeatur mortaliter pecs

mg"*:g'

caminofum : quod vel exinde patet , quód fatis-

uf

T T

factio (ine peccato gravi, quando eft levis;plan&

il M Ü

emitti peffit ex communi fententia citata in »z2;

406.ubi tamen fpeCtando integritatem Sacramen-

rn[ümï[þ

[

Á/

ti & ejus effectum idem impeditur , ac quando

emittitur penitentiagravis, Unde dum dicitue

j

h !

MM

M

ifi

emiffionem fatisfactionis gravis effe mortale pec»

&tum,non tám attenditur integritas Sacamentci

j lia

[j

ejusque effeclus ( quamvis hacfint. finis. fatisfa-

j

Cndz'z l

L

f

&ionis impofita , quinon femper cadit fob pre-

ceptum ) fed potius materia przcepta feu fub-

f( UJ!ïw'w

flantia operis pracepti ; qua& , figravis fit , eriam

MW "

graviter ledit przceptum,ut di&tum e(t 57 406,

j

j

Kíle autgm veniale peccatum in tali [tatu pergeni

"

rticulus. unicut.

i

né

!

cenitentiam ,

tanquam certum fupponit. Suarez

Cui

tamen contra-

lawiii

dlþ. ; 80 /þ

&,8. num. 7.

Iteoditpe

dicit Lugo

hic difp.25. n. 30. exiflimansineceffe

[anem te

veniale, ficutnon . eft veniale implere aliajprace«

ilndeef

p

n [latu peccati mortalis,Satisfaciet auté,etiam

w N

evficiat contfi-

juxta priorem fenrentiam fieam. p

diqantüm.

tus, vel differat in tempus gratiz ; (1. tamen citra

Tittigy ne

eccatum eá differre poffir, dequo infrà.

( tfrob

413

ueres feptimoi, quando poenitentia injungt

Rtts práce

debeat? — Refp. laudabilem: confusiudinem effe ,

fto, dQ

utimponator ante abfolutionem , Itum quia fic

Aitynediuti

melius fervatur ordo judicii, tum quia fic melius.

10 , wf

intelligitur ,

quomodo virtute abfolutionis

vidto d

fatisfactio conferat . deinde

Íuum effectum;

Qurim

& ne

forte

accepto beneficio ! abfolutio*

Oünus

fackfactionis

refpuate

lm : df

nis pcenitens

tl

Quamvisautem hoc fit confoltum, nihilominus

dodauem

etiam licits & valide imponitur poft abfolutionem,

dummodo moraliter conjungantur in eodem jü«.

" ltemin

* ütem rj

dicio ; fic enim falvatur natura judicii , de cuju$

Tjika[ia at

effentia feu neceffirate non videtur effe prædi&u!,

ordo. Deindéadhuc virtutem fuam dependene.

n se

ïcoufgffm(

terababfolutione habebit ,

cum qua moralitef.

& aliundecontrarium non con

flat

.'"dämweli

conjungitut ,

ex ullo folido fundamento Scripture, C

C. autPPa

h dlemof

i

A ) fhin

44 . Quareso

Gavi,quando impleri debeat pertie

tentia ?

fi Confeffarius non . determinat

Ri G

Refp.

tempusimplenda peenitentiz ;

videtur implenda

li!IOmmüï 1

OP

quàmprimum Commodé fieri poteft lioc enimt

*

videtuz-exi

gere integritas Sacramenti, ratio meot«

L: DN

cinz , utilitas poenitentis , atque tationabilis in«

M pf

tentie Confeffarii ( qualiter etiam votom obligats

- molftlm

. durs tempus non aeterminatut ) fufficere &axnfl,

u l]! » u pertin-entl .

17

m u

Ti (

li non nimium differatur , neque neceffarium effe

us

ut eo die peragatur,communis eft fententia.Quód

fiautem tempus determinetur , eo tempore ad-

ii

tj

implenda eft, neq;abíque caufa fufficienti differri

potet. Nontamen peccat graviter, qui illam

(v

i tl

aliquantum differt , cüm ín hoc detur parvitas

materiz; neque fiillam tunc non impleat , hoc

à

ipfo ceffat obligatio , quia adhuc manet fubftantia

ii

ul

operis pracepti , fcilicet fatisfactio praftanda pro

peccato , circumftantia verb temporis folüm addi-

hungil

tüt , ne diutius differatut , nifl vel ceffet finis pre-

Iuiaücwiï

cepti , vel fuiffetà Confeffario certo tempori in

gt

individuo affixa.

j effc:?!;

Quares nonb ,an fatisfadtie impleti. poffit per4t

T

alium ? Refpondetzr communiter negativé ; nam

j v

Concilium vult,ut fatis(a&tio fit a&us peenitentis :

silited

quodautem fit per alium , non efta&tus pceniten-

M

us , faltem inrigore & propriéloquendo ; ergo :

: intüf«ïfïira

Si autern obiicitur: quando imponitur pro pe-

nitentia datio eleemolynz , fufficit , ut detur pef

á

famulum : ergo poteft perfici peralium.

Reffe

"

à Confeffario imponi eleemofyná vel per fe ipfum

a

dandátn,vel imperandam , & fic in dato cáfu da-

3

tio eleemofynz;non quatenus materialiter proce*

w

dens à miniftro , fed quatenüs formaliter impe-

d

]i

rata ,eft fatisfactio,& parsSacramenti. Aliini-

j

d

hilominüs affirmant; à Confeffario imponi poffe

h

É

Q

adum ab alio perficiendum,dummodo per peeni-

7l

tentis motionern & petitionem talis panitentia

ab alio perficiatur , eó quod taliter aliquo modo ,

!i/ /

jl

us po&nitentis, uti actio

g

p

& m-ogahter fit a&tus ipfi

y

nandas

-

-

-

—

j

338

"rticulus unicus

1

mandatarii eft moraliteractus mandantis,

Ad-

ïvrilr)ä 4d 1

dunt tamen , femper prazíumendum efle , inten:

valtentiac

tionem Confeffarii effe,ut fatisfa&tio ab iplo poeni-

tietvel'a

cente perficiatur, nifi confetfor aliud exprimat,vel

P qua tl

aliud , conjectari poffit ,. prafertim fi poenitentia

t cum

medicinalis ; que non nifi , faltem regulatiter ;

jzm Sacrar

peenitente utiliter fieri poteft.

aheri Gu

416

uares decim ,an qui oblitus eft poenitentiz

1tsdtm a

teneatur aliud loco illius peragere ? Kejp. fi eam

Antntum i

neque per Confeffarium , neque alio modo refcire

immreí

queat , ad nihil teneri , quàm ut fe accufet de neg*

-

du Sater

ligentia ,fi quz interceffit. Ita Vaíquez , Co

ere

'S

iti: vt g

ninck, Layman &c.. Ratíoef? : velenim repet

Tüdenti at

deberet priorem confeffionem, ut nova pzniten

lidem m

tia pro illis peccatis injungeretur , & hujus one«

Y flctlter )

ris non e(t fufficiens fundamentum , poftquam

Attquetol

homo femel] valide à peccatisillis fuit abfolutus ;

mmutangi

vel ipfe ultró aliquam: peenitentiam deberetaffu»

niiloni

mere,quia veró hanc poenitentiam Sacramentalem

Aeantetia

imponere eít facerdotis ex poteftate judiciaria,S

ADmütate

fui ipfius nemo poteftefe judex , maximé in or*

lm Tecor

dine ad hoc tribunal,etiam hujus obligationisnon

"t

eít fundamentum,

1

W p[]mt T

7. Quares undecimb,à quo , & quomodo poffit

471

Patümyisi

commutari poenitentia ? Loquimur autem de pe-

At

nitentia , quz jufté fuit impofitaz fi enim con-

LT.

trarium conílet ( quod per quemcunque virum

BIN

doctum ac probum , adeóque etiam per pani-

T

tentem , f judicio polleat, determinari poteftin-

j [tta

quit Layman ) nulla erit opus commutatione »

cüm nulla(t obligaso ad illam.

Rejþ, igit Ilr

Iþ'erlum C(

p"rim []

PmD!tm P

—

*De izs qua pertinent Gc.

,3$9

dznris.v |

prihó ad quefitum , eundem Confeffarium poffe

du

peenitentiam mutare in eodem judicio , ut fi eam

b

mutet,vel ante vel mox,poft abíolutionem. &az20

triti

ef! : quia talis commutatio , cüm faciat unum: mo*.

fiet

riiter cum pracedente confeífione pertinebit ad^

rcgulzzy:

idem Sacramentum , ficut enim in arbitrio Con-

fetffarii fuit hanc pcenitentiam determinare , ita

[paut

in ejusdem arbitrio eít, mutare : neque eítfun-

Mi

damentum in hoc reftringendi poteflatem illius, -

utt

cümmutare fit ipfum exercitium pote(tatis,quàm

vt

habet Sacerdosad injungendam poenitentiam.

w Dixi: vel mox poft abfolutionem , dum nimirüm

nine

prudentis arbitrio adhuc eft propinquitas partium

p

ad idem moraliter judicium Sacramentale requifi-

hujit

ta: ficutergo fecus non poteft imponi poenitentia;

n

ita neque tolli velcommutari , cüm uterque actus

D

commutandi vel imponendi peenitentiarn fitactus

od

Jurisdi&tionis.

Ita communior , quamvis aliqui

u

doceant;etiam poft longum tempus Confeffarium

iudidlüv'

commutare poffe poenitentiam ; modo confusé

u

faltem recordetur peccatorum auditorum , ut

jiP

proportionem poenitentize & formam judicii fer-

vare poffit , eó quód . ipfa executio poenitentiz ,

maäo,*ik

quantumvis feró fa&ta, fit complementum & pars

m

Sacramenti: adeóque cen(eatur moraliter adhuc

D

conjunéla reliquis partibus ; igitur & ipfa com-

A^

y Uü

mutatio poenitentig cenferi poterit. moraliter

[

conjuncta cum priori judicio.

fed etiam418

i Poitnï

Refp. fecundo , non folàm eundem ,

g

diverlum Confeffarium, tam e«qualem , quàm fu-

[i

/

jj

)

periorem poffe;mutare posnitentiam in diverfo

,

[

ya

wjudicio

z

"rticlus unicus

340

Ra2

wofcetec

judicio , fi poenitens repetat confeffionem.

Nondea

tiocfl : quia penitens poteft iterum fubijcerecla-

tufi conft

vibus eadem peccata prius confeffa , etiam apud

tonfffion

alium Sacerdotem , qui zqué habet Jus cogno-

pita fuit

fcendi & judicandi caufam, quàm alter : ergo't-

la Toletu

cut poteít congruam fatisfa&tionem imponere,

Itacommunis DD. &

iridl m

ita & illam commutare.

licit non fit idem materialiter judicium, quodfuit

pratitam

tidifilg:

Priüs,

eft tamen vi inftitutionis Chrifti in bonum

flitdtem

pon

itentis idem formaliter , fifit deiisdem pec-

fi paeni

Liymm;qu

catis , pro quibus hoc ipfo jam fatisfit ,

Áiirio i

tentia prius data commutetur,

licetnon ipfo opere

Ad hoc tamen

Titmote !

in prima confeffione impofite.

ut licité commutetur & mitigetur, debe

t adeffe

pd :

ijutia D

caufa ; ficut enim requiritur caufa ad paniten-

s comm;

tiam fimpliciter tollendam ,vel mitigandam , ità

tite & d

& ad impofitam tollendam vel minuendam.

Runri of

419

Dixi : per equalem vel fuperiorem Confe [fari-

um ;per aqua

lem autem intelligo illum ; qui ha*

fudex&Ml

bet in eadem peccata pofteftatem in quz ha-

Ift ; ahun4

buit alius, nam inferior non pateü mue«

tare poenitentiam à fuperiore impofitam pro

Wt

peccatis ipfi fuperiori refervatis , tum quia infe-

l

m

ite f

rior non poteít mutare preceptum fuperioris ,

tum quia non potelt Confeffionem pcccati refet-

Ti lm'em.

Plæcepuv'e

vati ad eum ftatum revocare , in quo eflet ; 1

non fuiffet priüs facla, confequenter nec m

utate

MT

ponnitentiá pro cafü refervato à fuperiore datam.

Hü.llum abl

At C

42

Dixiitem: fi penitensvepetat confefionem, ex

communiori & probabilioriopinione ,

quia Íd-

lüm, ln l

licet habet fe Confeffarius wt Judex,; cujus eít cog-

noícere

r d

De ii:,quà pe'rtt"nent &'c.k

341

t

fofcere caufam, ut juftam poffit flatuere poenam.

Non de funt tamen authores exiftimantes , alte«

ii

LO

rum confeflarium etiam non repetita & audita

YT

conféffione illorum peccatorum , pro quibus imn-

pofita fuit Pcenitentia, poffe illam commutare.

lu:d

Y

Ita Toletus, Henriquez, & alijapud Dianam z.4.

trat, qe|refolut. 241.. háncque fententiam in

vi D

praxi tutam effe, fi peenitens ad reperenda pecca-

Iffy qm

ta difficilis videatur , & ob infirmitatem,vel fra-

(iin

gilitatem poenitentiam exequi non velit , docet

kiit!

MA

Layman;quedà fortiori concludit de primo con-

v

fcffario etiam poítlongum tempus non amplius

memore peccatorum.

Ratio autem hujus dari

| hs

us

potef! : quiain tali cafu non agitur de juftitia vel

inju(titia Poenicentiz , quze impofita fuit pro pec-

ij

d

catis commiffis , fed tantüm de poenitentis. infir-

atl

n

mitate & difficultate, ob quam videtur jufté com«

mutari poffepoenitentia ; Confeffarius enim ut

r

1

t

judex & Me*dicus poteít judicare juxta przíentem

u

ig h

ftatum poenitentis , prout magis videbitur expe-

dire ; aliunde videri debet, ut ufus hujus Sacra-

gl i

me

facilitetur. Ita illi.

JJ

f f

»

/P- 3. Non poffe ponitentem propria au-421I

i

"

u

thoritate fibi commutare poenitentiam etiam in

j

"

meliorem. — Ratioef! : quia fatisfactio imponitur

praceptivé : fed dsod talirer imponitur , non eft

y

in poteflate obliga:icoro'are propter certum pe-

n n

riculum abusüsfrequentiffimi in fimilibus cafibus.

j v

Deinde contrarium eft contra omnem praxin fide-

rf([ u

Denique fatisfactio eft

liam , inquit de Lugo.

h

g ,

opus Sacramentale , & fatisfactorium ex opere

i^

)

j

y3

opera-

Zrticulus unicus.

34

MTOA

operato, qualenon poteft effe opus à penitente

t £ 4

iubrogauim. — Contrarium aliqui conantur pro-

lgi,uta

bare exemplo voti,

Verüm aliqui negant. idem

de voto , alijj concedunt , fed difparitatem

d& confe

lustis,inc

dant ; quód vovens fit fui ipfius legislator, &

metmef

confequenter votum mutare poffit in meliüs;Po-

nitentiam autem imponere ett proprium tmunus

lentboseyi

tltsefe,

coafeffarij. — ]Nota autem hic;quamvis extta Sa-

Qptapenal

cramentum nunquam commurari poffit. panite

tentia directé , indirectà tamen pofle ab eo , qui

dl

tttoribus

poteft concedere indulgentiasextin&tivas , totius

reatus poenz temporalis.

dis. Cüm [

41 Quares Y2.. Anfatisfactio qualibet prudenti

imp ifndi, Y

1 ; tutus

judicio confefforis condigna , fit deletiva omnis

poena debitz pro peccatis ? Affirmant aliqui , eo

tl Gongt1

quód effe&tus operis operati fit meré arbitrij ipfius

(ufcipirur à

Chrifti, Chriflusautem videatur hoc commifif-

Qifefosad

fe judicio judicis Sacramentalis , ita t 1illa fatisfa«

Itj

Gio effet totius poenz deletiva ex opere operato,

dtüm il

Yb ter

quam prudens confeffarius judicaret condignum

delidto, ficut in humanis illa pena eft deletiva

IH tgey

oju-

!

totius reatus poenz, quam condignam d

17

dicat prudens Judex,

Verüm regativa

etur

V, (ey p

l

conformior diélis e Szcram, iw genere à n. 314

Wb

nam licét à Sacramentis fimpliciter conferatut

i BPT

gratia ex opereoperato non ponenti obicem,ma-

Wümun

jor tamen vel minor non nifi juxta majorem, vt

p

.

*

ergo etiam quamvis

minorem di(pofitionem

fatisfactio deleat ex opere operato reatum potn

fimpliciterin non ponente obicem,majoris tamen

vel minotis non nif] juxta majorem vel minorem

difpofitionem,

Qnæru

De ijs , qua pertinent &c.

34;

;ls u

t£res ultimó , quanta imponi debest poeni- 425

n

tenua ?. &efp. idjudicio prudentis confeffarij re-

[

linqui , utait Trid, e£z. z2/5. 407.. videre tamen

| du

debet confeffarius , ut poenitentia fit peenitenti fa-

lutaris. in cujus favorem principaliter hoc Sacra-

hgt

j m

mentum eft inflitutum : unde pro recidivis poeni-

yruns

tentibus exiftimat Dicafülio 5ic difp. 14. dwb. 3.

utilius effe , frequentem confeífionem, quàm alia

misttd

operapanalia imponere. Et monent paffim DD,

pitg

TTE

Ídque colligitur ex ». 405. etiam gravibus pec«

catoribus non nimias poenitentias. effe injungen-

(lv

das, cüm communiter fit periculum , illas non

]b s

implendi, vel neSacramentum hoc nimis exofum

fiat ; tutius enim eít juxta confilium Gerfonis ci-

jl

tatià Gopet, cum parva pontentia, qua fponte

nig

,niti

füfcipitur ; & univerfaliter. impletur , ducere

v o

confeflosad purgatorium , quàm cum magna non

implenda praciptarein infernum, — Et hoc prz-

u IHM

fertim in fententia illorum, qui docent , per illa

yut

T d

verba facetdotis : quidquid boni feceris, vel ma-

lt patienter faflinueris , fit tibi in vemiffionem om-

ninu

eccatorum , fi authoritativé pronuntien-

:amd !

tüt ,

:

eu per modum fententie , elevati omnia

;almxï ,

opera bona ad fatisfaciendum ex opere operato,

yt W

Ita Navarus Diana, & alij ( quamvis contrarium

r

j

communius fit) monéntque, ideo non facilé

!

mälbl

j

pradicta verba effe omitcenda.

!

m

u

R ER

yj

"l

y4

Diseu-

p

*96) 344 ($&

lum

offcio,

DispruraTi0 IX.

T otd

Qm

niffro Sacramenti

jusJuri

De Mi

Penitentie.

ll'l.fila

I qm

424 Y ? Xpeditis , quz adSacramenti hujus effentiam

if flo

& integritatem fpe&ant, fuperfunt ea; qua

tf ninj

fe ex parte miniftri tenent , praterilla, quaSa-

liJ Chriþ

cramentis emuibus communia funt, eorümque

pninr

miniflris , de quibus in 7ra&. de Sacramentis in

)'. CMFN

tidj Ej

genere egimus. àum. 137.

vommifi

AnTicurus ]

E jrn

ipereve]

lolim f

cfïz'ane Miui-

ton ff

De jarifefä

ffi.

illtt"igen

(f

41f Urisdictio, dequa hic agimus, e& authoritas

t fetm,

feu poteflas circa aliquem in foro interno in

cdeüæ,

ordine ad remittenda & retinenda peccata.

j«

VOn ero,

viditurinordinariam & delegatam, — Ordinaria,

Dun,

quz alicui competit vi officii, quod habet : talis

lüio h [

Papz competit in omnes fideles , Epifcopo in

UT

Dioccefanos, Parocho in füos Parochianos, Prala-

D/77] [7

to Regulariin fuüosreligiofos &c. his enim oft-

Wuie

cijs eft annexa authoritas in foro confcientiz gu*

Vm ']u

llndc (

bernandi fübditos quoad abfolutionem à pecet*

7. fubde-

Ü

zis;f Delegata ( quam Trid. feff. 14 «

legacam !

p

De Xurisditlione Minifivi.

| 345

legatam vocat ) eít, qua alicui competit non ex

H

officio, fedex conceffione ejus , qui Jurisdictio-

nem ordinariam habet.

z&res 1, Anfolifacerdotes fint.ca

P

P

shu 426

FUlf

jus Jurisdichonis ?. Reff. affirmativé. ita

/

fs

ident.

cit. fe[f. can. YO. dicens : fi quis dixerit, (acerdo-

165, quiin peccato mortali fant , poteflatem ligan-

ujndt

dic? folvendi non babere , aut non folos [acerdotes

ts

effe miniftros ab[olutionis , féd omnibus d fimgu-

1 "

lis Chvifi fidelibus effe dittum ; quodcunque li-

n u

gaveris &c.anatbema ft.]Nec obflat x AlludSacob.

$. Confitemini alterutrum peccata ve[ira, nec fe-

Bu

eundà Epifl. S. Cypri. inqua abfente Presbytero

[

commif(tt Diacono reconciliationem Peenitentis.

-Ad primnm enim vefpondetur , ibi Apoftolum

agere vel de confeffione non Sacramentali , que

folüm fit ad capiendum con(ilium ; vel fi agit de

!

j

confeffione Sacramentali , ly alrerstrzm non effe

intelligendum indifcriminatim de omnibus , fed

de Sacerdotibus.

A4d fecundum dico , ibi folàm

du

eífe (ermonem de reconciliatione publica in foro

Ecclefie , qua committi etiam poteft Diacono ,

ff

non veró Sacramentali.

J

d

Quares 2. — An JureDivino requiratur Juris-427

h

(j

.

.

hat

dictio in miniftro, ut validé à peccatis abfolvat

Kefp. affitmative, ita definitur à Florent, z De-

n EPM

di

l,;'nü*lI |

creto nanionis , G à Trid, feff. 14. c. . ubidocet ,

abfolutionem à peccatis ex Chritli inftitutione effe

hlä u

i

a&um judicialem, ad quem requiritur Jurisdictio;

undc c. 7. ait , ad hanc fententiam judicialem feu

a«

abfolutionem ferendam ita neceffariam effe Juris-

Pa

w

'll '):

y j

diQio-

Articulus L

|

z

; di&ionem velordinariam veldelegatam, utine

lu &j

ilia nullius fit momenti,

1em ( i

Tediyino

428 . Quares 3. An quilibet Sacerdos hanc Jurisdi-

-^. éionemhabeat ?. Refp. 1. habere quemlibet ad

1io, quz

omnes etiam cafus refervatos , f1 pocnitens ; quis-

Quit, qu

cung;tandem fit,in artitulo mortis (it conftitutus,

Ti ordi

vel in periculoillius. itaexprefse Trid. cit. c. 7.

hec(olüm

ubiait : z» Ecclefia DEfcufloditum femper fuit,

i husetoff

ut nulla fit vefervatio in articulo mortis , atque

ttg0 lll

ideo omnes Sacerdotes quoslibet penitentes 4 qui-

10, quihg

buslibet peccatis & cenfuris abfalvere poffunt.

um uj

Hancautem Jurisdictionem limitat de Lugo 4/fp.

u qiie

18. fe&l. 2.ad eum cafüm , quo adeít impotentia

30 Xomr

recurrendiad fupetiorem, vel eum, . qui habet

X quopat

Jurisdictionem.inilla peccata, ex eo, quód hac

cmh'beriacg

poteítas non couferatur. cuilibet fimplici Sacer-

(dionede

doti, nifi propter extremam neceffitatem mori-

Qd

bundi : alij tamen eam extendunt. etiam ad ca-

W. Qter

'

fum ,quo proprius facerdos adeft, tum quia cit,

jm legitirr,

"'Trid. docet indefinité, in articulo mortis nullam

ïvcniillbus]

effe refervationem, & poffe quemlibetä quoli-

st ij

bet facerdote à quibuslibet peccatis & cenfuris

. abkïh'cn

abfolvi: tum etiam, quiain Bulla Coenz , ubi

Wndom co

lür

maxima fit refervatio , excipitur tamen articulus

ma;o

mortis fineullalimitatione. Unde inferunt, hanc

d

^H

lf

H

poteftatem pro articulo mortis etiam competere

nkd!a 10

f

facerdoti heretico, excomunicato, & fchifimatico,

Tin fg

lten

Refp. a. Poffe quemlibet Sacerdotem abfol-

MC

419vereà venialibus, ita teflibus Salmanticenfibus

pl

& Ven

bictratt, 6. c. 1. DD. omnes, & fatis patet ex

]i

Ktie

cominuni omnium fenfu , & ufu , ac praxi file-

Poïeümm

lium

p -

De S uvisditiione Miniflri,

347

u

lium & Sacerdotum.

Hanc aoutem Jürisdictio-

nem ( ficut& priorem ) non competere ii ju-

n

re divino , docet contra Vasquez communior opi-

um

nio , quz probari poteltex eo, tum quia dici ne-

t

quit, quemlibet facerdotem habere Jurisdictio-

i

nem, ordinariam in omnes omnino fidelés , chm

T

hac folüm competat Paftoribusanimarum , qui-

m

busex officio earum cura & gubernatio incumbit:

til,

ergo folàm habet Jurisdictionem delegatam ab

i 47'

eo , qui habet ordinariam , nempe à SS. entifice

n p

( cum cujus confenfu hac confuetudo introducta

li

eít ) qui eam poteft prolibitu auferre, & aufert

inps

ab excommunicato , quod aliàs fieri non poffet.

i g

Exquo patet, hanc . poteftatem non competere

|

g

cuiliber iacerdoti pracisé vi ordinis , fed ex Juris-

di&ione delegata.

1pliti s

aun D

Quod de Jurisdictione fuper venialia dictum

i

eft, extendunt DD. communiter ad mortalia43e

jam legitime conteffa, quia hzc zquiparantur

g d

"

znialibus , cümi zqué fint materia non neceffariag

lhctäqvfl'

& patet idem ex ufu fidelium. — Uitrüm veró vali-

dé abíolveretur talis; fi haberet mortale occulctum

4

(wt/

nondum confeffum ,ita ut hoc indireclé remitta-

"d

tur? majorcontroveríia eít, INegat Candidus

j

disquif. 24. a. 66. dub. 2.. n. f, eb quód defit Ju-

Ya

vt

risdiclio fimpliciter requifita.

Communior ta-

men fententia affirmat cum onere confitendi il-

[

lud peccatum oblitum legitimo confeffario , càm

"i

poftea venerit in memoriam , & adíüt tempus

d

J

me

pracepti cenfeffionis ; hàbet enim facerdos ille

poteftatem conferendi verum. Sacramentum , &t

ex parte

348

Articulus L.

4

eflenequit , cümfintcorrelativa. — Ad argumen-

topiluber

ex parte poenitentis obex non eft : quod vel ma-

Duerontea

ximépatetà paritate ; nam etiainfi quis oblitus

m ortiur

aliquod peccatum refervatum , confiteretur pec-

&dum, ;

cata non refervata confeffario non habenti Juris-

tetiotefor

di&ionemin refervata , maneret abíolutus etiam

foriebant

à refervato, per accidens tamen & indireQé ac

00 &t

proinde cum obligatione illud poftea confitendi

rdtum p

fuperiori;]urisdictio enim tefpicit,quàd per fe &

Finnds

direcé fiat: ergo idemdicendum in prafenti cafu.

Qnnnovia

431 Refj. 3. Circa mortalia nondum confeffa non

quliberSig

habere quemlibet Sacerdotem hanc Jurisdicio-

tim porely

nem, Eftpariter communis & certa fententia ,

& ptcat

qua probaturex Trid. cit. ibienim dicitur , quod

Werits ln

illa abfolutio nullius fit momenti , quam facerdos

Witur, qui

rofert in eum, inquem non habet vel ordinaria ;

Volere e

vel fubdelegatam Jurisdidionem : ergo juxta

Vant, Dot

"Trid, poteft effe aliquis Sacerdos & tamen non

W ofita

habere Jurisdictionem , ac proinde non quilibet

caltionis D

Sacerdos poterit abfolvere peccata nondü confeífa.

ulitetgeid,

Dices , Ex hoc fequi, quód (acerdotes inor-

Q fbdr

dinatione non accipiant poteftatem abfolvendi

Mi Aj

4l

qualibet peccata, idque propterea , quia non ac-

OIUm IN

cipiunt tunc Jurisdictionem : fequela non videtur

h Ptl

admittenda 3 ergo, mivor probatur : quia vetba

.

db

TUban| x

Epifcopi

.

accipite Spiritum $. quorum remtf-

lïldumex

dem fortiuntur effe&um,

vitis peccata Q'c. eun

Tsdiftio

em fortiebantur prolata àChri(to in Difcipulos:

Wüdeee

íeJà Chrifto prolata fortiebantur effectum com-

07- dQFm]

pletz peteítatis

?

.

Apoftoli enim vi illerum ver-

hm

libet homines validé à

i&

- berum abfolverunt quos

? Jurigg

peccatis ; ergo. zsajor probatar 1, quia verba Epil-

Wi r

"d Xurisoitlioni Miniflri,

349

Mlgmn

b)

copi habent eandem fignificationem , quam ha-

qu v

buerunt eadem verba prolata à Chrifto ; ergo et-

lii

iam fortiuntur tanquam figna pra&tica eundem ef-

nfteu

fectum.

2. Verba confecrationis prolata à fa-

hdu

cerdote fortiuntur eundem plané effcium , quem

Jolu d

fortiebantur verba Chrifti , quibus confecravit :

i unlid

ergo etiam verba , qua ab Epifcopo in collatione

du :nnü;;

ordinum proferuntur,

»,qubdper::f,

Refpondent aliqui cum Efparza bie 4. 93. 4. 6:43 2

odl

omnino vi argumenti cencedendum effe , quód

at

quilibet Sacerdos in ordinatione accipiat comple-

"

tam poteftatem circa quaslibet perfonas & quali-

r la

bet peccata , fub conditione tamen, fi Ecclefia vo-

duf

luerit , vel non voluerit , ut poteftate fibi tradita

"

utatur ,. qua prohibitione pofita non poteft validé

lod

abfolvere , tüm poteftas illa non fit abfoluta. 241j

n g]BT

dicunt , poteftatem effe completam ; quód autem

n

non poffit abíolvere validé, effe ex defectu appli-

TA

Cationis materie faciende ab Eccdefi , quia

fcilicetfeidem ab Ecclefia non affignantur fub-

nolldlïiWMLJ

ao

tur fubditi, in quos Jurisdictionem fuam exercere

n QU[D«

iM

peffit. 44lij demum re(pondent , tunc Sacerdotem

l j

folüm accipere poteftatem remotá & inchoatam;

b

feu poteflaté ordinis accipereab Ecclefia ; quod

u

/ qnll"r

]

probant ex Florent & Trid. qua Jurisdictionem

u

dividuntex ordinariá & delegatam : ergo poteítas

yn

T

ii

Jurisdi&ionis poteft delegart : fed poteftas ordi-

nis delegari nequit ;ergo. Item Trid.fef.14.c.f. —

i pl

"

cffcaüm L

€' 7. definit, nullam effe abíolutionem imperti-

tam à Sacerdote non habente Jurisdictionem ;er-

l I"ewm

MI

go urisdictioà poteítate ordínis diftinguitur.De-

yts

(l

inde. Jurisdidlio eft fuperioritas,qua fine fubditis

ma"fbl

.

h.

j

zirticulus I.

| ddepute

tum autem potiffimüm refpondetur , per illa vet«

Quoscunq

ba Sacerdotem accipere poteüatem,radicalcm j

fine qua. non eft proximé capax Jurisdictionis

tümenon

a&tualis.. Quódautem Apofloli acceperint etiam

fefions (

Jurisdidtionem in omnes fideles , non probat, ac-

jrobato,

cepiffe vi illorum verborum ; namaliàs fequere-

epreft di

tur , quod defacló vi illorum Sacerdotesaccipiant

batbenef

Jarisdictionem , poffint valdé abfolvere quoscun.

dilcoy

que à quibuscunq; peccatis, ficut Apoftoli accepe-

p Diam,

runt poreftatem à Chrifto : quod tamen admitti

Reff, D

non poteft,mnec ab ulla ex pracdidis fententijs ad-

Büt, Raj

mittitur. lgitur non valetargumentum ; Chriftus

tudiendico

enim tunc dedit omnibus abíoluté poreftaté com-

Ym oferi

pletam,quam non dat Bcclefia,dum ordinatSacet-

V non d

dotes, fedtunc, quando eos reddit capaces , ut

Pt confid

abfolutionem vailde impertiri poffint; kemfiia

Ugl

betSaterdosabfol-

primitivaEcclefía potuerit quili

miili y,

Vere, ut quidam hic obijciunt,

id factum eít,quia

Mif

propter paucitatem & fanclitatem Sacerdotum

] m"/hn

cuilibet data eft Jorisdi&tio. Caterüm,ut bené hic

d uris

notat Roímer , przdicte fententige videntur di£.

ferre tantüm in modo loquendi, cüm omnes con.

enuos f

fm Ábl

éedant , ad validam abfolutionem requiri concef-

Tünarin ;

fionem fa&tam ab Ecclefia , feu haec dicatur colla-

tio Jarisdictionis , feu conditio effentialiter requi-

TT ilt

Pitpr f

ita , (cu materiz applicatio.

Ü pot

414 Queres 4 Qui

snam po

ffit delegare Jurisdi»

Pitles

&ionem ? Refp. *.

Cum communi, omnes polies

nium in

fl

qui habent ordinariam poteftatem , fed ta

Jürisdi«

t

ordinead períonas illas , fupra quas ipf

Pontifex

&ionem ordinariam habent : unde SS.

t(on;ra )

dele:

De urisditlione Minifii,

35

p

delegare poteít hanc poteítatem exercendam in

ul

quoscunque Gdeles, propter Jurisdictionem ordi-

nariam , quam in omnes fidéles habet, Parochus

Jusi

tamen non poteít dare. facultatem audiendi con-

;cpcrintwei

p od

feffiones fuorum fubditorum Sacerdoti non ap-

probato , ut conftat ex Trid, quod feff. 2g.e.1 g.

jis d

exprefsé dicit , nullum poffeab(olvere , nifi ha.

T

ii

beat beneficium Parochiale, vel fit approbatus.

abEpifcopo. — Conirarium támen docent aliqut

of

apud Dianam p. 5. tv. 4. re[olrt. 146,

od

Refp. 2. Delegatum non poffe alteri fubdele

43f.

Ámuti

gare. Ratioef? : quia aliud eft, dare poteftate

m

m Chnïï,

du

audiendiconfeffionem,qua pracisé per delegatio-

n

nem offertur ; alind, poteítatem fubdelegandi ,

qua non datur hoc ipfe, quód detur prima, ut

[ gapäw l"r

"

patet confideranti,& conflat ex /. . ff dv offfc.ejtm,

d

cui mandata efl Jurisditlio: ubificdicitor : da-

tam tibi Xurisditlionem mandare alteri non

poffe

du f&!qü

manifeftum eff,

Idem definit Honorius lII. ca :

i

enm can[am, de appellat, ubi facultatem fubdele-

l

gandi Jurisdictionem delegatam folüm extenditad

videni"feï*

delegatos fummiPrincipis. Aliud eft, fihanc

gt

ipfam fubdelegandi poteftatem exprefferit Paflor

: u æn(f

ordinarius ; ficut enim huic poteft delegare , ita

lg

poffet & lteri , ut fupponitur : fed in effectu

j

plusnon fequitur, fi delegato Paítor ordinarius

deleget poteftatem fubdelegandi

ergo fi hanc

egin ]uü ,

poteítatem Paítor ordinarius exprefferit ,. poterit

omu"F

etiam delegatus fubdelegare faltem nomine de-

unlvü

yiuP

legantis , ut notant hic Dicaftillo, Sanchez &c,

J lpf' IW

&econ;ra, fiillam non exprefferit , non potetit.

u

gSSIP

dele- :

4

y2

Artz'culm. 1,

m

!

delegatus fubdelegare; hoc ipfo enim, quàd noa

atiüm, hal

exprimat , cenfetur ftareJuri communi & modo

ficium vica

odinario delegandi. Illud tamen notatSporerp. 3.

lczurqu;üg

in inflr. confe[f. c.6. $. 2. & plures apud eundem»

Quarts

fi Parochianis tempore Pa(chali, qui fe invenieniat

infufficientem. multitudini confirentium, f1. oc«

Jurisdidtion

t Áiperor

curratalius approbatus , & facilisrecurfus ad pa-

Jristidion

rochum non (it , poteritis delegatus fubdelegare

lum volunt

ex ju(la interpretatione Parochi , qui fupponituf

qUöda G fup«

velle, nt congrué fuis ovibus fatisfaciat,

ilhm üa[m] (

436 Sancheznihilo

minus de AMatrimonio l.5.difp.

Walmptio

31. cum multis , quos refert,

docet , omnem de-

n ad v

farum (cui data eft

legatum aduniverfalitatem cau

Q ldem

poteítas judicandi de omnibus caufis talis generis

TNI

veltalis loci ) poffe fubdelegare , eó qued hujus-

Mtiat iens

modi delegatus cenfeatur ordinarius, idque pro-

bat ex /.1,ff- quis & 4 quo

. l. legatus, 12. ff de of.

hirah

btt]m isdi

Coxful. & l. cim prator.

12. ff. de Gudicijs. Ve«

oilm&)cmi

rüm his textibus Juris Civilis videtr praferen

ton po(['e fi

dus cit. textus cap.csm canfa qui eft Juris Cano-

[

Y Ncqï

tici , przfertim cüm etiam ex Jure Civili contra:

3-[36,74:,'&

ftium confílet um ex diclis z. priori , tum [ 4

Midaty, P

Sadice. 6. C. de udiciis , ubi exprefsé dicitur ;

hoc folüm competere delegato SS. Pontificis aul

mlll!lgi POHI

æiprincip

Principis ; fecüs omnes Religiofi , cüm habeant

m

Jarisdi&tionem delegatam ad univerfalitatem Cau-

0*

lmml ; mm

farum illius generis , fubdelegare poffent.

ninchk vero & Lugo , ut Jura concordent,docent

Tptur to

D)

probabiliter , non poffe (ubdelegare eum cui im«

MTM

mediaté delegata eít certa. Jurisdiclio , ut poflit

Qd

audire confeífiones , vel judicare de talibus cau 15

p

ene

De 314-71':4' i& ia;ze AMüniflri.

45

bene autem eum , cui committitur officium Vi-

in

carium, habens annexam Jurisdictionem, v, g. of-

mun d

ficium vicarium Paftoris abíentis; talis enim cen-

at

fetur quafi ordinarius , dum officium retinet.

d

Quaares 4.. Àn ad valorem abíolutionis feu45

ii

)!

IT

Jurisdi&tionis delegat futhiciat prefumpta licen»

:miunþ

. tiafuperioris 9. Refv, negative : quia in prafenti

f""mff'; Jutisdictionem przfumptam habets, cui fuperior

u7 fuam voluntatem non declaravit , jud:cat tamen,

J* quàd, 6 fuperier fciret , vel f1 peteretur facultas,

hU. illamftatim daret : hac autem non fufficit, quia

1 prafumptio non dat reipfa Jurisditionem , quz

, 017 tamen ad valorem judicij Sacramentalis requiri-

0. tur,

Idem eftde ra:ihabitione de futuro, quan-

stl!* do feilicet aliquis exiftimat , futurum , ut, fifu-

à9/^ perior fciensillum dediffe abfolutionem , fadum

! illud approbet : quia neque in hoc cafu minifter

1117 habet furisdictionem tunc , quando abíolvit , fed

i? folümfpem illius ; valorem autem Sacramenti

« non poffe fufpendi, dixi deSacramentis num.165.

j ]uffio** ergo, Neque obítat id , quod dicitur regulà io.

(

! Quin6.ratibabitionem retrotrabi , comparari

Yilth

LU

mandate, Refp. enim cum Soario, regulamillam

j

u

xgrc

intelligi poffe dupliciter, prim? de illis a&tionibus,

3

(

qna à principie validz funt, poffunt tamen pro-

: du

! pter defectum alicujus folemmitatis accidentalis

irtitari ; tunc enim pzr ratihabitionem de futuro

"

j

00

ít "

firmantur totaliter ; innoftro autem cafu Sacra«

Y

dtiïsd:

mentumà principio nullum eft.. Secuzdo , poelt

intelligi deactionibus, quz quoad fuum valorem

t gunhf'

j

dependent immediaté à voluntate ratihabentis ;

j

(

j

3

va-

i [lilhui

).

D

J

"

';

Ar:imlui r

"A

.

valor autemSacramenti

immediatéà vcluntate i«

Meflim al

niftri dependet : vel de illis, qua quafi extpe&tant

MtDD, .

LTA

futurum eventum; ut ('pm fere omnesconuaclos

humani ; Sacramentum autem fic dependere non

diQ&iopoerc

oteft. Nihilominus notat hic de Rhodes,fi ad«

à, qua dl

fit ratibabitio de praefenti , vel prafurnpta licentia

ho Ecg

fit abfoluta , & externo aliquo figno'declarata, lte

tht mnatrig

evidenti , fufficere tunc

qu euftim,

cet non fatis expreffo &

illam poffe , modé fit probabilis .:. uti f1 habens.

M tilum

Mif

pOT

eflatem ordinariam , advertat alium Sacerdoe

tem excipientem con

feffiones , nec contradicat ,

hm a, d

cüm acile fcirepoffic, eum non habere aliunde

tütbus ubi

ul facilé contradicere poffit ;

'oriugi o

poteftatem, & fim

tunc enim valet : qui tacet, confenrire videtu,

l"lllm, flmul Á

8

uartj $. An (ufficiat error communis ad

oris pl

habendam Jurisdictionem ?. Dividirnr autem ere

An dtcerere

Mf

ror commanis , quàndo ab omnibus vel plerisque

ihi exiftentibusaliquis putatur habere Jurisdidtio-

üu»ms [

nem , V. g. putatu

t eíc verus Parochus proptet

D abtt qpi

ignorantiam revocatz poteílatis , aut

beneficij

R'ff' äfülml

amiff.

Supponiturtamen effeSacerdos ; nam

l

? colotat

requilita €

pet

eflas ordimis effentialiter pra

urisdiamm]

ad po*:eüatcm

Jarisdictiofis.

Refp. *.gim-r:.a l

*ilocafnPontif

firó tali errore communt »

1

firmative ; nam pe

í

. I príg

E«clefia vel Pontifex fupplet defscum,

& confert.

||

"t OMifex

fit incivilibus, uti

Jurisdichionem Q qualiter etiam

MT

conilat ex 1. Barbarins.ff. de offic.

Prat, )eà quód-

ile-

l Vletane

faluti anircarum coniulat, ut nimirum tuta fit

ltni de "

larumíalus, Utrüm autem fimul requiratur tíe

tu'us caloratus , collatio tcilicet officij à füperiore

qüftnmr, (

authoritatem habente, quantuimvis invalidé o

£*

"nque Y

P

-we Juriditlione Miniflri,

st«

ii defe&lam aliquem occoltum ? controverfia eft in-

uind ter DD. — Negant aliqui apud Dianam era&. 2.

nj refalut . 4.5. ex duplici ratione , prímó quódjuris-

ii di&tio poffit etiam acquiri confuetudine. — Secun-

lii do, quia aliàs magna fubinde fsqueretur pertur-

ii batio 11 Eccle(ia ; lequeretur enim , omnia Sacra-

j menta matrimonii & Confeffionisà tali miniítro

Af C qui exiftimatur effe Parochus, non tamen . ha-

il bet ticaulum coloratum ) miniftrata eífe invalida.

linit Sed affirmat Sanchez 1 2, de ZMazrim, difp. 22.

iil 4-ma. 48. &t communior : quia in legibus & ca-

du nonibus. , ubi approbantur actus ejus , qui errore

iij commuai putatur habere poteftatem vel tale offi-

st cium , fimul (emper allegatur , quód intercefferit

aj auchoritas publica , qua potuit illi calem potefta-

quii tem decernere , ut expreflé con(tat ex cir. lib. Bar-

j

u arins.

u - Qunares 6 anSacerdos validé abfolvat , quan-43 9

jyrt de habet opinionem.probabilem de jutisdictione,

upi Refp. affitmativé ; nam error communiscum ti-

il tulo colorato non eít magis potens , ut inducat

Jurisdictionem, quàm judicium probabile: fed in

T

l

h i

9

illocatuPontifex fupplet defectum Turisdi&t oais

P l

ex 2um, prieri:ergo & in hoc , przíertim, cüm

; wmmä,

Íciat Pontifex , hoc paffim doceri & pra&licari,

lm»&a&

ul Il:*'A

mec tamen impediat , cüm poffet :: unde hzec no-

M

j

titiatollerans hanc doctrinam , equivalet ratiha-

n

Tj WW

bitioni de prafenti , & cenfetur Pontifex in tali

caíu tacité confentire , ne innumera an?mz illa-

queentur. Quoduniverfaliter notandum , quan-

d 1"1

iquo

l WW

docunque valor actus alicuius dependet ab al

22

fug-

i

3716

WArtimlm D

c Sacta-

fopplebil

iperEcdleíiam, Neque perh

h

mentum exp

onitur periculo nuliitatis; nam in

vali cafu , cüm

Papa fuppïcat]urisdi&ioncm; ex

flat effe periculum.

fententia moraliter certa ce

Dj

440

seres 7. quomodo Ju

risdictio deperdatur?

D

vocationem íeu ipHus

Re

, deperdi primb perre

m«t delegantis , feu illius ,

qui deleganti fuccedit,

Sceeundo , perlapfum temp

oris , quando ad cer-

Pb

ditur jurisdictio,

De quo

À

Serdo

tüum tempus conce

non eft controverfia.

Difficultas tamen eft, u-

tfions,

mortem conceden-

n f |

trüm Jurisdiétio revocetur per

]ta Suarez & alii,

üs? & refpon

deiur negativ&.

Vi loqui

Ratio defumitur €

xpraxi & ufu , ficenim Re-

nf $ v

fice fruuntur adhuc privile-

ligiofi mortuo Ponti

Md

tis ab ipfo conceffis,

inter qug eft etiam poteflas

uI

vendi quoscunque fideles,

iillf bml !

feu [ urisdictio abíel

xi(tente de-

Necobflatilla R. J. quódre integrae

Yi

atjurisdictionem p

er mo

rtem dele-

LU jud!'[

legatus amitt

delegatione Ju-'

i"ur.db[im

antis ; nam

loquitur folüm de

& non in foro-

risdictionis in foro conte

ntiofo ,

Jj tj

hzc potius com

menfurari de»

lo

conícientiz ; unde

bet juxta

aliam R. ]:

cap. ficui de præbend.

W!lgf ! pr

m & favorem non expirare per

Bl f

gratia

mortem concedentise

lm 101 t

M

?*P*ïfu fæq

25

T

h 4 v

"I

T li

AR

«8) 3f2 C$

rhodie

Qs D!

Anricurus ll

Jioie

eriilt

depn&gï

batione ConfcJ-

ml

.De appro

—dï' /t.

d

yido d -

probatio eftauthenticum teftimenium,quo44.t

, Dd

-UP

Sacerdos declaratur idoneus ad audiendas

qnd! confeffiones , fuppofito , quód aliund& habeat vel

s habiturus fit Jurisdictionem. — De hacapprobae

g tione italoquitur Trid..| feff. 23.de reform. c. 16.

( decernit S, b)madu.r,nulänm etiam vegulavem po[fe

huj eomfeffioner [ecularium etiam Sacerdotum 4u»

unp! dire , nec ad id idoneumrepntari , wiff ant Paroe

qu I ebrale beneficium babeat j aut ab Epifcopir pev

ul examen ff illis videbitur nece(farium, aut alias

nommdlk' ddoneus jadicetur , G tppraimtianem » qu& gmti:

i qui detur, obtineat , privilegiis & con[uetudine quae

pt i

i cunque esiam immemor abili non obflantibus, Ex

juà quo ftatuto feu declaratione Trid.

f

i

m

Collires prizib , ad audiendas confeffiones Re- 44

u

gularium feu virorum íeu foeminarum vi Tri-

dentini no'i effe neceffarium habere Epifcopi ap

probationem ,quia Trid. folhm dicit , quód nul-

luspoffit (zcularium etiam Sacerdotum , Con-

feffiones audire , idcóqueregulares poffunt etiam

defaétó confiteti iisdem , quibus ante Trid. per

füa (tatuta vel jus commune confiteri poterant.

Extat nihilominus Bulla Greg. XV. eoita anao

v3

162£.

j

-N

äfS

^ adrticulus V.

D

1622. in quaflatuitur ,utnullus Sacerdos feure- — "lns

gularis ieu fzcularis, poffit monialinm coafeífio»

ludirg, ]5

nes audire, nifi fuerit ab ordinario approbatus..

lidem

443 Colliges feeundo: omnem illum Sacerdotem re- tiascot

utari idoneum adaudiendas confeffionés ; qui muni

vel Parochiale beneficium, vel approbationem ipriito

Epifcopi( feu Vicarii generalis , qui etiamhic tidti

nomine Erifcopi venit, íeu. Prelau habentis Ja«. waji

risditionem quaíi Epifcopalem; ut cum pluribus p

alne teftatur Rofmer )obtinuir , ideóque unum

Atf q0n nf

fine alio fufficere : unde qui beneficium Parochias Ltquil

le habet ,etiam(i nonfit alio modo approbatusab ii

Epiícopo , eft idoneusad audiendas confeffiones, ia

Requiritar autem , ut actu habeat Parochiale be- !sj

neficium neciufficit habuiffe , ut ex verbis Trid.— lg,

coliigitur.

In omnibus veró aliis Sacerdotibus &i

feu regulares feu fieculares fint, requiriturappros ii

batio, quia Trid. hanc in omnibus illis exigit,qui !l 4

nion obtnent beneficium Parochiale: undeetiam liidg

Epifcopi vel alii, qui à jure autaliter haberent fa:

t

cultatem eligendi confeffarium , non poffunt ali-

LT

um eligere, quam talem, qui vel Parochiale bene-

Vitiiion

itobiton

ficium , obunet, vel ab. Epilcopo eft approbatus.

444 — Utrüm autem inter Parochiale beneficium ob-

ln I)

tinentes etiam numerandi fint Pralati Religioío-

VOl

rum ?d:fficultas et: ad quàm tamen re/þmdemr

"

ng H

[

cum Salmanticen, && communi megative: quia

]

ij

licec illorum Pralatura &quiparetur beneficio Pa»

OUU d

rochiali , non eft tamen propriétale ; ideóque a

It v

audiendasconfeffiones approbationem praviam

';0 d! D

Epifcopi requirunt,

i 1[[151;.

4f4. Coliiges tertío aprobationem hac requiti ad

N

De approbatione Confe/]krz'i."

" $f9

valorem Sacramenti, cüm f:ne hac Ttid. nec poífe

tl

lt

, &udire , nsc idoneum eífe Sacerdotem , definiat ,

o

& quidem fi approbetar folüm liamitaté ad audi-

endas conteffiones aliquorum hominum , oppi-

At

danorum v, g. non poterit audire aliorum :qu&

fonjt

fubinde licité fit ob juftas caufas

ob

approbatio etiam

dem agit Epifcopus,ejus

T

qua (i de(int , illicité qui

hw

tamen judicio ftandum eft

,quia ut didlum eft; Epil-

ib

copi approbaio requiritur, Porro approbatio*

nem non neceffario debere dari fcriptum , con*

(

- flat , quia illud non

requirit "Trid, lllud autem,

m

!

non eit intelligene

rb

quod additur , ut detur gratis,

dum , ut approbatio alioquin fit invalida

; fed iili-

cnft

ti.

cita. ita Salmantic. & alii apud ipfos cita

gt

sdictione446

vtlb i

Collige s quar

tà, approbationem à juri

& viciffim , poteít enim Epifco-

r

fepatani pofle ;

pus aliqu«m declarare ido

geum adaudiendas cone

^

jrud

uam Ju-

feffiones, & nihilominus non delegare f

]isend

risdidionem , & econtra jurisdictionem potel

T

habere Sacérdos , quin ap

probationem ab Epif-

i hahtlwm

Religiofis habenu-

copo obtineat, ut patet in

mpoiïunüf['

ontifice, fecus

o

Jarisdictionera proteto otbeà SS.P

approbationem , & in Parocho hab

enite approba-

j

&ionem, His

tionem pro !oto orbe, fecus jorisdi

Qu

jnt

j M

Íuppofis,

2 Qneres prim , cuiusnam

Epifcopi approbatio44w

l"f'].W

leatur. Confeffzrius

r

[

fit nece(íaria ad hoc, ut cen

4

idoneus ad.audiendas confeffiones ? ad hanc qua-

enriquez

dtonsm varia íunc DD. rc(pouïa, nam H

jgtat, du-

l. $, de penit «, 6.. GL alii , quos pro Íe c

(

Pw&

onerü cuj;uscun

due Epif-

eent , fufficere appmbatj

copi

d

24

T

N

x

As

36o

acrticulus 1L-

r

Copi, feu fit Epifcopus loci, ubi confeffionesaue

i ol

diuntur, feu Epifcopus ipfius Sacerdotis,feuipfius — lmris

ponitentis , eó quód approbatio nihil aliadfit,

h hahct j

quàm declaratio aptitudinis; declaratio autem

Áfwfar

cujuscunque Epifcop: videatur füfficiens, ut me-

,7062!0:, n

ritó poffit haberi ubique idoneus , quamdiu nihil

li Dia

incontrarium conítat :unde hi authores coníe-

jitstes ,

quenter docmt, quódapprobatus pro una Dice-

lii

cefi , hoc ipío fit approbatuspro quacunque; quod

nl a

tamen mox reiciemus, — Alii requiruat appro* — ho

bationem Epiífcopi ipfius pucnitentis ,eó quóda

-tl tj

Epilcopum peruneat cura de fuisovibas. Verüm

t (

hoc eft contra coniuetudinem & praxin; in Di«

Pt d

eefi enim Salisburgenfi audiuntur peregrini ex

Weltm

quacunque alia D'occefi advenientes, - — Alii cxi-

"iLet tf

guntapprobat: nem Epifcopi loci, in quo Con-

hm habct,

feffiones excipiontur, ita Pettíchacher citans

IIIES anïter

to fe Patlermmum afferrentem , hanc fententiam

o

l

odie effe certá,quam probat variis conftitutio-

MOTUY

nibus Pontificum , primo ex confütotione [n-

"t

nocentii X, qua in Bullario Romano inter alias

-t

eiusdemPontificis conftitotiones eft » 9. ubiflarut

Pthingü in

regulares ab Eptícopo in una Dicecefi approbatos

Ml hbl Qä: |

adconíeffiones faculariomn . audiendas , nequa-

Mp £

quam poffe in aliaDicecefi hujusmodi confeffiones

li

Rliüsv

audire Íime approbatione Epifcopi Dicecefaui,

'sx(On

Sicut autem vox ZDiecefis fignificat iplum locum

Àqu

T gf

rerritorit , ita euiam vox Dzecefanus ipfum Epit-

Ten ]

Ut ]P

copum loci territorii , imb ipíamet conflitutio

!lïtrms E

b

Pontificis in refponfionead dubium 9. Epifco-

T

pum loci appellat Epifcopum Dioscefanum. De*

d

W ordmt

ine

De approbatione Conþ]]krii j

36t

i

iinde probat ex Clementis X. conttitutione, quz

ii

habetur in Bullario Caffinenfi tos, a. 2 fixe, &

yl dl

ita habet ; ad bec Religiofor ab Epifcopo ad con-

TE

füffiones [eculavium in [na Dimcefi audiendas ap-

Is u

probatos,non poffe in alia Diocefi eas abfque E-

al

pifcopi : Diece[ami approbatione audire . quamvis

Jofes t

ponitentes fubditi fit ejus. Epifcopi , a quoipfs

ouuDo.

Religiof jam. fuerant. approbati. . Contrarium

mquiiäDd

tamen alii communiter tenent docentes , requiri

foit 4*

approbationem fa&tam ab Epifcopo ipfius Con-

,eö qwfïfp

effarii , ex eo , quod quivis Sacerdos . fubditum

"

fuum ( quod negabat prior fententia ) in qua-

jr; Df

cunque dioecefi ábfolvere poffit , ut ex praxi feu

ag

Jure faltem confuetudinario conftat , idque pro-

ET

bant ex refposfis Congreg. Card.. quorum prie

) quo (

mum habet, quód tempore Jubilzi poffint regu-

du d

lares confiteri fita peccata omnibus Sacerdotibus

d

approbatis ab ordinario ad audiendas confeffio-

quiti

nes;ubi non fit mentio de ordinario poenitentium.

Etíecundüm habet ; SS. D. N. audita relatione

j

Tj u D

Congregationis declaravit ,' Epifcopum rigore

, ln

privilegit in cap. fival, de. ponit. C vemiff. non,

potle fibi eligere Sacerdotem , qui à proprio ordi-

gt

d

nario non fuerit adhuc ad formam huius decre«

u

ti admiffus vel approbatus ad audiendas confeffio-

j

;

p

nes , confequenter requiritur approbatio ab Epif-

copo Confrffarii.

1 iumW

Quód autem dicatur , ali-

quem hocipfo, quód ingreflus t territorium

f Áj

T.

i

alterius Epiícopi , fieri illius íubditum , illümque

!

habere pro fuo Ordinario , ad fummum verum

[9 l)

j

eft in ordine ad audiendas confeffiones illius gre-

j )

y

z

sgia,

u

]

62

Aerticulus Ih

L

gis» fienim do

micilium habeat Sacerdos in. alia

Egoini

dejure Epifcopus altenus

ls Contii

Diacefi , proprie &

Dieecefis illius Dizce

(anus & Ordinarius. manet,

tn^,

Imo de Rhods difp. 2. de parit. q. 6«

fel.. a. 5.

(it,meí

E

acetdotema (uo Or

3. exhacfententia deducit,

AT quæ

diu :bi fervat domici-

m'a&ïlbi

dinario apprebatura , quam

lium , audire poffe confeffio

nes quorumcunque ,

lii alte

alio loco eft holpes,

quttur, f

dum iter agit , velin aliquo

dummodo ei non defit jurisd

i&io ( ficut non de-

fsl

inquit eft approbatus

fitirgri

eít Religiofis ) quia fcilicet,

áluo Epticopo?

fiautem mute

t donucilium ,&

fabdatur alteri , jamin

digebit approbatione alte-

Jbdim

tius Epifcopi.

Qiuod tamen commu

niter t«lici-

f D dl(

Deinde fi

tur, & videtur efle contra. praxin,

V il

quilibet Sacerdosid poffet, h

ocjipfo'quód à fuo

füt*rerdo

Ordinario fit. spprobatus , ad quid;datum eflet

Confeffatiis Societatis(& qui communicant cür

Vl

ilis . à Greg, XILI. privilegium , ut itet agentes

" itoby

veldifcurrenres per alias. Dioecefes (. quod com-

MLC

muaiter intelligitur , fi domicilinm non muteni

l

0

Pmbw

hoc interpreretur, fi mu-

qua:nvis de Rhodes cit.

, fi commodus

RUT

tent domicilium )poffint etiam ibi

l Qpl

?"

us ( ahàsenim

ad Bpifcopum noa pateataccefi:

etiamfi

ltm «un du

beentia peti deberet )audire confcffiones ,

'WOPQ Si(g

ibi approbati non fint, dummodo alibi (int appro-

l*llpp

TUl

bati

Imo hoc ipfum privilegium jam effe re-

Mu

vocatum , docent multiapud Tamb. hic, qui ta*

Uäinmu h;

men putat , revocatum non effe , tum quia jolüm

It Ibl mdi

revocata lunt , inquit, privilegia nullam regqiren-

Ri'.*:miu"l ,

tia approbationem ; at hoc & illam requirit »

D

multas preterca reftrifhiones habet.

Ego

"-

.Dt apprabatiane'Confäj]Tqri;; j

;

r

Ego intanta varietatejopinionum exiftimojux-449 —

u ii

ta Conlilium Martinon diff. y 3. de panit, fett. ,

rius (f

sum. 71. ufum communem in praxi feduendum

n

effe , prafertim cüm illotefle refponía Cardina-

n uf

lum ; quz circa hanc. quzftionem circumferun-

m

rat i

tut , & ab authoribus citantur, varia (nt , ex quo

Va

tacita faltem approbatio Epifcoporum , fi qua re«

d bt

quiritur , facile colligitur , habita femper preo-

"I

culis regulà infinuatá in ». 43 9. ea , quz in ad-

m

miniflratione Sacramentorum per Ecclefiam fup-

iil

pleti poffunt: toties fuppleri , quoties quis profe

"I

probabilem rationem habet,

Uíum autem com»

agv

mounem , dicit citatus- author , effe hunc , primo

Dux

ut quilibet Epifcopuspoffit approbare quoscun .

qui i

que Sacerdotes ad audiendas fuorum confeffiones

L

feu illiSacerdotes habeant domicilium in fuaDiz-

um

cefi , feu non habeant,

fecundo àit , effe in ufu

T2

ut approbatus ab nno Ordinario non poflit audi-

g quud M

re confeffionesin Dizcefi alterius, nifi quoqueab

o j

ipfo approbetur tacité vel exprelsé ', exceptis iis

(qu

jl

panitentibus , qui pertinent ad. Dixcefin prioris

'Tacité au*

Tl

Epiícopi , à quo fuit. approbatus,

" n

tem lecundàm hunc authorem approbatur ab E-

ub

gt

pifcopo Sacerdostunc, qnando Eptícopus permit-

tit approbatum in alia Dizecefi , audire confeffio-

jf

jo

nes n fua,

Tertio dicit , ex jurejíaltem confue-

i li

tudinario haberi, utapqrobatiin una Digcefi pof.

fintibiaudire. confeffiones quorumeunque pge.

T W

n

qukfdk

nitentium ; fzu ejusdem íeu. alterius. Dizcefis,

Hinc.

1 üqtllllW

[

Qaue

—

— d

rticulus: Il

364

449 . Querera.

anapprobatus pro una Dizcefi cen»

t mot

featur approbatus effe pro omn

i2 Refp.negarivé

tonftfio

Colligitur tum ex didis, tum ex propoíitione

Tinb ii

contraria damna:a ab Alexandro Vll. 30. Jan-

qt0 coll

16 j 9. tanquam faifa St animarum faluti pernicio«

(liit poí

fa.

Nontamen eífe neceffariam expreflam ap«

approbuto

probationem Epifcopi , fed íufficere tacitam ,.

v dleri

con(tat ex »/. priori, ficut fufficit| delegauo ta-

LT

cita jurisdictionis ex . 4.57.Patet. hoc preter

4 doidej

didla ex Trid. quod . expreísé dicit , requiri ap-

ontdere

probationem Epifcoporum ; aliunde per decre-

f

tum Urbani VIII, editum || 1628. revocata funt

fi li E

omnia privilegia & l:centiz audiendi confeffio-

Vun jf

nes fineapprobatione ab Epiícopis Dicecefianis &

Ó qug

fine examine factoab Ordinario , que in. preju-

p!obau'a

Iten

dicium 'Trid. praetendebant Religiofi.

Nuahg

DD. & Magiítros Theologig etiam ,Regulares

indigere approbatione hac , probat Suarez hic fcct.

* VT

7. ex quadam reípon(ione Cardinalium & mo-

V pitsr

tu Pii V. quiincipit: Romani Pontifics , ubi f&

n

vocans privilegium fpeciale priüs conceffumMen-

MM'EH

dicantibus , quod erat , ut emel examinati & ap*

L fOnttari

probati ab uno Epifcopo , non poflent ab alisex*

dU D]

aminari , etiamfi mutarent Epifcopatum , addit

lb AltXlnd,.

etiam Magiflros "Theologiz Regulares indigere

tali approbatione.

Decet tamen , inquiunt Sal-

N p;mj

manticenfes 7 adl. 6. de Sacram. pornit. 0« YVe P»

"f j

I:I(wqu r!pra

94« ut tales examini quoadÍcientiam noa fubiici-

LT

antur. Dicuat : 4444 fcientiam ; quia approbatio

mmn;

li

noneít folüm de fcientia, fed etiam de pruden-

tià

thbis ihdd

þe approbatione Canfe[ari;

;65;

vt

tia , moribus, & aliis conditionibus ad audiendas

A

confeffiones neceffariis , ut cum pluribus docet

d

"'Tamb. lib. g. de penuit. c, y, $, 1. num. 4. Ex

4oht

quo colligitur, neceffe non effe , ut Epifcopus

p

Clicét poffit ) rurfus examinet jam anteab uno

ul

approbatos,dummode ratam habeat approbatio-

At

nem alterius Epifcopi jid quod videtur infinuare

gute

"Jrid.c. 1 . dum ait.. vel examen , vel alias proe

u

uut eividebitur:

Parochum tamen non poffe

quiid

concedere facultatem fuo fubdito eligendi Con-

erüt

feffarinm alterius Dicecefis , nifi id faciat de licen-

"m

tía fui Epifcopi ( quidquid in contrarium dicat

quid

Suarez diff. 28. fecl. 6. ) lequiturquoque ex di-

)

&is , quia Epifcopi , non Parochi requiritut ap-

j n

probatio.

,W

Nota bic wlterizs primo : non fufficere appro 459

bationem petitam, fed non obtentam , licét inju-

C

f

[

u)

fté: quia Trid. ftatuit ; ut Sacerdos jurisdictio-

ia

nis capaces non eífent, nifire ipía obtenta ab Epif-

f

p

copo approbatione , quod denotant illa verba:

ml

sili ab Epicopo approbmiomm obtincat ; quam-

m

vis contrarium teneant INavarrus , & multi alii

T

graves DD. quodtamen videtur effe damnatum

jf i

ab Alexandro VlI,à quo fequens propofitio dam-

qif

matur: fatisfacit pracepto anne confe Jionis , qui

"u

confitetur. Regulari Epifcopo pr afeutato, fed. ab ee

Ti

injufle veprobato. — lllicité tamen aget Epifeopus

10[1[Uh

j

fi fine juítacaufa approbationem deneget velli-

mitet( limitare autem. nunquam prafumitur, fi

verbis indefinitis eam concedat ) quia tenetur ape

K

"

h

probátionem conferre juxta exigentiam & utili»

ratem

Witsas

Articulus: 1.

1

| 366

Mu u

tatem. fug Ecclefiz , ac digniratem miniftrorum

tanquam fpiritualium minifteriorum di

Voandi

non Dominus.

fþmtätor,—-

qurmqu

iloloto i

4f1 — Nota. fecenndo , Regulares etiam apprebatos

ER

ab Epifcopo rion poffe audire conf:ífiones né-

mrhatone

que validé , nift de licentia fuorum fuperiorum :

"

á

quia j

urisdi&io ,. quam univerfalem à Pontifice

t

fSung,

hàbent, delegata eft ordini , ut Pralati Ordinum

eam committere poffiat fuis Regularibus Sacer«

hts

DT

dotibus , quos ipfiad hoc runusidoneos judica-

verint.

lta communis DD. loquendo de juris-

[leü& & un

dictione, quam Religiofi habent à 55. Pontifice

LT

virrute privilegiorum fuz Keligionis, nonautem

lt dedar

de jutisdi&tione ; Iquam illis confert Epiícopuss

h Sug

utnotant hicSalmantic, £r.6. 0. 11. 7; 109»

Dwrtrt

fi tamen hac utetentur fine licenca fucrum fupe-

Al t

riórum , putant aliqui eos. peccare mortaliter y

u qui

alit tamen verius loquntur ub difiinctione , 'ut

Fittotito

nimirüm tunc peccent mortaliter , quando in vit-

Hmblhs Ti

tuté 1. obedientis illis inhiberur fecus veró folum

PUftitue

vetialiter. ^ Porro Religiofos , quibus per vatia

Vg

m

D

Pontificom iudulra , & privilegia poteftas audi-

Alni

endi confeffiones data fuit, nonindigerefacultate

Tefi[o Itio

Parochorum : fiveut poenitentes 1llis valide , &

TMittg n'g!l

licit& €onfiteantur , five etiam ut fatisfaciant pre

n Cs

cepto annua confeffionis , probat Martinon diffe

LT

g. de Panit, feBh, g. num. 7 g. ex varns Bollis

TT

Pontificum , & Cardinalium declaracionibus , a€

MY

pro fàa fenteatia adducit S. Thomam & innume-

D

W(mæ 1uH

"m Tion.

res feré D—D.

ANotá

i

De approbatione C'anfe[hrii:

| 367

tifuent

Nota tertió: illum nihilominüs, qui habet4;a

dilþtüW

& quamdiu habet Parochiale beneficium , pro

quocunque locoapprobatum effe, íolimque ia

appwbilü

alioloco indigere Jurisdictiene.

lta commue

viouitt

nior : tum quia Trid.. nullam aliam requirit ape

probationem in €o , qui Parochiale benficium ha-

uperiomrm

jhwit

bet , fed perinittit illi jusantiquum, quod , ut re-

u Ordnd

fert Suarez , habebat antea quisque , ut cenferetue

j t

approbatuspro toto orbe: tum quia hujusmodi

approbatio non et ab Epifcopo , íed à jure ab Ec-

o lt

ipdgf

cdefia & univerfali confuetudine, quz proinde

N

valet ubique,

Solet quidem in contrarium ad-

ferri declaratio Congregationis Concilii : fedut

,nonati

| Epirsopm

probat Suarez , deea non con(lat authenticé.

Quares tertio , an approbatio femel datapoffit

p h '!05*

pf

valide revocari finejuftacaufa ?

Dico fize ju[ta

qonaliti

eau(A? quia fihanc habebat Epifcopus , clarum

Voitta j

eft,revocationem valere : quia ficut approbatus eft

m

variabilis , ita & approbatio ; ergó f1 approbatus

ita vatietur feu quoad mores, feu quoad (cientiam

m

ut metitó poffit cenferi , non effe ampliüs idoneus

adaudiendas confeffiones curm fruftu animarum,

o:elhiï*ä'

mefm

j

mierito revocari poterit.

Refp. igitur «d quás

fHionem negative , & ita declaráífe Congregatio-

).g valldäw

nem Cardinazlium 30. Sept. 162 j. cellstur Mar-

d

minoü j |

tinon, cit, — Rario eff : qui» approbztio. femel

data mnon eít meré gratia peadens à voluntate

Qu

Concedentis, (ed authenticum . reftimonium: de

gl u

períona fufficientia ; teftimonium attem femel

um

datum non poteit fine legitima ratione révocari,

lta Dicaftillo Zrad. 8. de Sacram, Penit, difn.

i

iQ.

-;68 ,

'Articulm; L.

& alii. Notant ta-

. if nimis

10. dubit. YO. num. 2 99.

men Salmantic. bjc , fi Epifcopus Presbytero fz-

lum [rop

Tif pro

culari, qui per fe ei fubditut , quamvis fine caufa

i &

licentiam miniftrandi revocet , hunc non poffe

miniftrare, quia dicetur Jurisdictionem ab eo auf-

Át.intend

9 p

ferte.

Demüm necextinqui hanc approbatio-

W dl d

nem per mortem concedentis , eft cornanior con-

tItortmun,

tra Palud, & fylvium ex eadem ratione : quiaju-

ridica (ententia non antiquatur fine nova caufa :

!Apwd

lotto w

fed approbatio Epifcopi eít talis fententia ; ergo.

V, qu

DI

AnrTicurus lll

[j li[! 2&us

72 t

iMltntio

De Miniffro Rc*krwtof

YH?m.

Vittyy,

;ïtütllm [

Kdm y

Ehacmateria quadam jam in(inuavià "-

45 D

IT

243. nunc reliqua;breviffimé attingemus,

Hinc Nora prímb, refervationem alicujus peccati

4 d

nihil aliud effe , quàm defe&um conceffionisEc-

"i

"i tr

clefiafticz exercendi poteítatem. clavium circare*

miffionem talis peccati.

Effe autem in Ecclefia

LT

"ttym hi

oteílatem refervandi peccata, dubiumnon eft, &

I yati

definitur à Trid, /eff. 14. de panit. . 7« O 6AP

$

W diio à

i1.

m

454 ANota fecund) , defacto non refervari peccata,

1 ]

nifi mortalia , quz tranfeunt in aCtum externum ;

i

( iní

refetvatio enim venialium videtur inutilis , .cüm .

abíolutio (ine illoram | manifeflatione obtineri.

L

[ BU

poffit, Refervatio etiam jinternorum pe«cato-

rtum

-

De Minifiro reférvatortums, "

369

(uut'à

rum nimis odiofum redderet hoc Sacramentum,

u

tum propter eorum peccatorum facilitatem ,

TT

tum propter difficilem cognitionem de diftin-

r

&ione & gravitate illorum : aliunde Eccle-

fia. intendit folàm pumre gravem culpam ,

ib

a

g

que perceptibilis eít : quod vel maximé ve-

rum eít de refervatis , qua habent annexam

unor d

excommunicationem.

m d

Ita Salmanticeníes Lic

$. 13« prntlo 2.

T auf;

TT

Porro ut etiam tale peccatum (it referva.4ff

rum defeclu refervatum non cít.

tum , quasdam conditiones ponunt DD. quo-

Prima eít,

,

ut ille actus fit. peccatum mortale perfectum,

ron tantüm ex objecto , fed ertiam ratione

j

advertentiz. . Ita Gobat in chalogamm ex-

periment, numero 344.

Secunda , ut illud

pecatum — non modà inchoatum , fed plané

,. perfectum & confümm:tum fit.

Ita Caftro-

n

alaus & alii : imó Quintanaduenas in /uzs

azliugtän*,

fing. docet , non omnia peccata mortalia ex-

Ujus P;(Llli

ternarefervari , fed (olüm atrociora , eó quód

dU fecus refervatio non cederet in. zdificationem :

l p

57 fed deílru&ionem fubditorum , quatenus plu«

j

timorum faluti obeffet contra Trid, czt. i& »um,

) 4p3. Tertia , utillud peccatum non fit dubium

( ^ vel. dubio juris, vel dubio.fadti ; fi enim ad-

fit tale dubium eb ipíó peccatum non eil. refer-

u^ vatum. . Ita cit. Quintanaduenas fomgsl, 11

jU quódque in(muavi i. »m.4. 54 Quarta condi«

g^ tio eft juxta nonnullos , ur íciat peccatum

g^ efe refervatum ; hinc ab ignorante, peccato

n

LE

elie

n

- articulus Ill

;70

eíle annexam reíervatio

nem], docent ,.non

Mfai

ditionem

incurti refervationem ; quam tamen con

waofu

communiteradmittunt DD. ad fummum de re«

fitum

fervatione poenali , q

uz fcilicet fit in odium pec-

LY

ur in ratione

Votele

Cati , quando peccatum non tefervat

ceníurae, quam annexa

m habct ,

qualia funt

tcditürpo;

fervata, ut notant bi

eccata SS. Pontifici re

ul Lug«

Salmanticenfes. c. 13. 7. 3. fecus de referva

tio-

naad

vel

ne medicinali , qua fi

t ob bonum Exclefiz,

fiqui

one.

Re-

L

rectam gubernationem in aliqua religi

fervatio enim eft reftrictio poteftatis

facta à le-

dbf

itimo fuperiore ob bonum publicum , ut Ícilicet

"ittcefe

lis refervatis committendis de-

umf

fideles à peccatis il

terreantur, cüm videant illa ab o

tdinariis Confef-

IY

fatiis abfolvi nou poffe ; ejusmodi autem reítri-

A giy

Nora :

&ionem poteftatis non tollit ignorantia ; licét

inculpabilis ;

ficut fi quis fimplici Sacerdoti non

.'äfms 3Q

dictionem bona fide confitea-

habenti ullam juri

!.,1 IIC. 4'

tut fua peccata mortali

3, ignorantia certe non tri«

dte x

dicionem. Nihilominüs

buit tali Sacerdoti juris

lt

hanc conditionem etiam requiri pro reíervatione

u

medicinali , decet Quintanad.. et. tr. 3. fing. 14

Aümficm

& Jofephus de

s. t. Diana tr. 14« refolut. 61.

?lcnm. in

Januario i» tratt. de cafibus vefe

ervatir refalutia-

'-'uhllüccm

we l, per totam

«Ó quód etiam hac relervatio

* f.t, D

habeat quandam rationem peenz, licét medicina-

TY o

lis; Ímmoaliquos requirere, ad hoc,ut peccatum

AN

fiiS,

U

fit refervatum,nonfolüm licentiam proh:bitio

bie

: ?

fed etiam talis poenz impofitz, docet Lugo

[

Qu

di[p.xo.fell. x . »mm. Y1. cumlquo addo 2sia qute

WW R'[lgl

füio bac generalis fl ad omnes panas Ecclefiaflicas,

A.

"haíj

-

De Miniflvo ref:'rvdtafum:

371

n fu'jfcidt indicaffe fententias probabiles,

qua inboc

U! pzpHofunt, st unusquisque in fatli o

tOuTrentia

T poffit eam dockrinam probabilem in praxim appli-

W* care. — Loquimur autem hic de peccatis ; qua de-

It

! facló refervari folent,quia de poffibili etiam con«

1 ceditur poffe refervari venialia & mer? interna ;

4! docet Lugo hic 4

?7/j. 2O. fel. 2. fed boc parïmf

'ermü: guvat 4d praxim.

:f j

Ex quibus colligitur, in dubio, an refervatio-456

! nem incurrerit pocnitens, poffeà tali peccato di-

( re&é abfolvi fine recuríu ad füperiorem , neque

l! erit neceffe eundem adire,fi illi deinde certum fiat,

uii

!

| peccatum fuifle refervatum : quia refervatio jam

(&* eflabolita, & peccatum directeabfolutum, — ia

11 Gobat ciz,

j,ü*

ANota 3. Cafus SS. Pontifici refervatos effe4 g

yif varios , qui videri poffunt apod Archdeskin. r. 2.

i Ir, 2.6, 4. à quibus tamen Epifcopi fubditos abe

i? folvere poffunt vel per fe vel peralium ad id ípe-

js cialiter deputatum , prím? quando delinqueotes

i* habenz. legitimum impedimentum | adeundi SS,

;! Pontificem , ut habetur incap. »mulieres. de fent,

dul eXcum. impedimenta autem, quz acceflum ad SS,

/f Pontificem reddunt difficilem, enumerzt Diana

j p« f. tr. 9. refol.6. Steundà , quandocunque ca-

jr fus (ünt occulti , & nondum in forum contenfio-

if fum dedudli, ex Trid, feff. 24. de ref.c. 6. & quod

js In Doc genere conceditur Epifcopis,concedictiam

j;/ Religionum Pralatis refpectu fuorum fubdito-

jj um Religioforun: , docet.Leander & plures apad

f

i

P

j

; Oberafcher de Panit.c.6.S.6, — Epifcopisveró

j

222

nul-

]

Zrtimlu: II

372

nullus cafus

de Jure commu

ni e(t refervatus , && — A

funt,quos quilibetEpifcop

9 — geníspo.

ideo ca(us Epilcopales

Áu

fibi refervat ; qui i

dcirco pro varietate Diosces üna

fium varij funt.

um

Ín noftra Dmecgfx Saligburgenü l

lporell

peíervantur lequentes.

Homicidium voluntarium Atinext

ergo ptr« Wmnr

etratum

:

tmconfa

ttodd

Infantum in le£to detentorum oppre[fio.

Aborifas & flerilitatisprocuratio

gapord

Violenta manuum injetlio in proprios paveutet,

l, p

vel Clericos ,

l]ii! quf

Inceflns in primo vel fecundo gra

du confangui^ Muj à

nitatis uel affivitatis.

lutermgm

Deimarum , aliorumque jurium. Eeclefit vlf

ixi:,

»otabilis defraudatia

Vivere in publico adnlterio , concubinatu, fere Vi .

»icátione.

Wa (ipf

Sortilegia, divinationes, ( incantationts, — i

48

Noia 4. Etiam Religiofi mendicantes ; HC

qui gaudent communicatione privile

giorum curm i,

ipiis . poffe abfolvere extra Italiam à cafibusSS. li

V'onufici refervatis( exceptis Bulle Coena) ut pa* iil

tet ex Declaratione Urbani VIII. 17. Nov, 1628.

[ DEAT| j

relata apud Pa

fferinum s4n.76. non tamen

melur eü

potfe ex communi fententia abfolvere àc

afibus

','mïült D

Epicoporeiervatis 5

hanc enim propofitionem :

!üdatin';

mtndicaptes poffunt ab[oluere à cafibus Epi[cope

Ftbod

re[eyuatis non ob:entà ad id Epifcoporwm facultas

ul

te , damnavit Alexander Vll.quamvis aliqui pto-

j ilisindi,

babile cenfeant apud Paífer. rosz. 3. p 87.5. 447-

UM

xtta

& Roímer. de Ponit. difp. y.a.4.Regularese

: 'P«WH

ANes

LE

kaliam degentes adhug hodie id pofít, :

l

|

*

*De Miniflva re]ärwrarum,j

" ;7ä

! ANota $.. Confeífarium

.

L]

Digece(is. Salisbur

ms'l)

hii

genfis poffe abíolvere peregrinum , quiadfertíe-

cum caíum infua, non autem in Dioecefi Salis-

o

hn

burgen(i refervatum : quia talis confeffarius hae

bet poteftatem abfolvendi à peccatis ia fua Dice-

d) *'

ceíinon refervatis , & pereerinus habet facultae

tem confuetudine & | approbatione Pralatorum

introductam , quam Eugenius IV, approbavit

d

quia poteft , dum in aliena Dicecefi bona fide ver-

fatur , gerere fe in ordine adconfeffionem, ficut

; an

alii, qu: funt incolzillius loci : nequeetiamcon-

feffarij, dum peregrinos audiunt , folliciti funt

i

interrogate, nec Ícire tenentur , aut commodé

n M"

poffunt,fi qui cafus funt in eorum patria reíervati,

Dixi : frfrat boná fide , [e non cedat infrandem

legis, juxta confhtutionem Clementis X. $. 7.

T

qua fi poffet prefumi , uti przumi poteft , fi fie-

tet conf*ffio inlocis limitaneis alterius Dioecefis »

T

jpnt

teíte Clariffimo D.P. Paulo Mezger 7r4&i.8.4ifp.

49. 4rt. à. . 2. num, 1f poenitens joxta proba-

mlllmü

"

biliorem fententiam erit remittendus ad fuum

Epilcopum , vel alium habentem poteftatem in

:zllï

r

iQV- í

]

refervata , quia tunc Epifcopus refervans meritó

yí cen

fetur eíle invitus, ne juíla peccatorum refer-

nj

1

t juü'.'ä

vatioffiat inutilis , & ejusmodi poreftas abíolven-

m

- dicedat inprajudicium boni commmunis, Et li-

" EM

M

/

1

| cét poteílas abfolvendi hujusmodi confeffarii non

À

- fit tali Epifcopo dire&é fubje£ta eft camen reftrin-

f

l

" gibilisindire&e ex fubtra£tione materiz in fubdito

j

BW

l

/ tranfeonte ad aliam materiam. Itaetiam Magnif,

D. P. Wimbperger £ p. 1.4. 24 $. 3-

ANotA

ulilüä

374

ehHticulus III

ä ;

fl op

4

Nota 6. Prelatos Regulares poffe propri

authoritate absque, confilio Capituli licité ; &

nfio,fl

valide refervarealiquot cafus, prout in Domino

Áum in

pro falute , neceffitate, ant utilitate fnarum ovium

fitümà

Anatte

exedirejudicaverint , fed non ni(i contentos in

füted

Buila Clementis VIIT, Ita exprefse Bulla his ver»

*

bis

*

quocirca , ut buicmalo Jantlitas fisa opor-

p

qeias

tjne provideretdecrevit ut vemo exregularium

IY

fiiperioribuspeccatorum abfolntiones [ibi vefervet

exceptis qua fequmntur, aut omnibus, aut eorum

Ui t

tüünori

aliquot , prout (ubditorum utilitati expedire in

Domino judicaverit, Etinfra : Sj quod aliud

Wtl

peccatum grave pro religiani; confervationt , aut

kf

proconfcieztio puritate vefervandum videbimr ,

lt ;

dd nvonaltter fiat , quam generalis capituli in toto

Iptricre

y

Ovdineaut Provincialis in Provincia Matuvá

Ain

difcu(fione, & conjevi[n.

Sunt autem cafusin Bul-. sj

lacontenti fequentes. 1. Veneficia, incantatione$, (qar

Sorulegin, 2, Apoltafia à K eligione , five habitu ul

dimiffo , five retento, quando eÓ pervenerit, ut t

ex:ra Monallerium fiat egreffio, 3. Noéturna & uj

futiva egreffio & Monaílerio etiam non animo tlj

Apoflatendifacta. 4. Proprietas conira votum ifm

paupertatis, qua fit peccatum mortale, f. Jura- pi, ,

menrum falfum in judicio regulari feu legitimo. uj

6. Procuratio , auxilium feuconfilium ad abor- wj

tum facendum poftanimatum foetum , etiau ef- ftlöfem

fe&u non fublecuto, . Falfificatio. manüs feu N

figili officislium Monaflerij feu conventüs, 8. L

Furtum de rebus Monaflerijin ea quantitatés QU& ;

fit peccatum mortale. 9. Lapíus carnis voluntà- i.

rius

De Mirifiro vefervatorum, '

37f

|

rius opere confümmatus. 10. Occifio , vulne-

i

ibl

ratio , feugravis percuffio per(ona. 1 1. Malitio-

fum impedimentum;retardatio, aut apertio litte-

Jonio

od

rarum à fuperioribus ad inferiores , & & converfo;

T

Anautem ficut per Decretum Clementis VliL

js W

fuit reflricta poteftas fuperiorum refervandi cul.

i

pas » ita etiam fuerit reílricta poteftas refervandi

cenfuras ? controverfia eft, inter DD.negatSuarez

jirin

difp.2 9. ((8. 3. n.3. Affirmat Tamburinus de Ca-

nf:m!

j titi

fibus refervatis /;b. g. e, 7. »m, 21. cum com-

muniori DD. & ita declaráffe S.Congregationem,

vliri!

"I

teftatur Lugo Pic difp. &0. num. 47. & aliàs elu-

deretur facilé Decretum Clemencis VIII.

pnt,

ii

Nota 7. Regulariter, ac moraliter loquendo461

[jant

fuperiorem debere effe facilem potius, quàm dif-

ficilem in concedenda facultate fubdito petenti ut

]

m

poffit ab alio abfolvi , monet Suarez 2:fP. 30. fet?,

g

4- quia regulariter acper fe loquendo minus peri-

culieft in concedenda hacfacultate, nam commu-

i hzbllï

gnclll»ü

niter faltem aliud periculur non cít , fi conceda.

tur illa facultas , quàm quód poenitens inde con-

du*

traheret facilitatem peccandi , cui tamen jam per

o

l

t W[W

hocipíum fuübvenitur , quod debeat iemper vel

períe, velperalium à fuperiore petere licentiam,

. n

i

utà tali peccato abíolvi pofit. Exontra veró , f

| giflm'f'v

neget hanc facultatem regulanter , & inoralitec

TL

feré femper eft periculum uc fubditus vel nolit

i '[i]i!? h

m;f.üs

M

confiteri fuperiori , & confequenter diutius con-

feffionem d.fferat , donecà Confeffario difpoaa:

;g(&[ül J

u

tur ; vel veto etfi. fuperiori confiteatur , eidem

tamen conáteatür minus difpofitus, | Ethzc oin-

j

)

hià

376

adrticulus £, ;

nia confirmantur dicó S, Thomz i» 4. difl. 17.4.

iif

3. art.3. quaftin. q.ad G.ubiait, Superiorempece

bijlit

care , qui difficilem fe prabet. in concedenda bac

füblit

faculiate. — Ecfubdit rationem : quiamulti funt

Aüimur

adeo infirmi, wut potiu: fine confeffione mori velint,

Apta

quam tale peccatum tali Sacerdoti confiteri, Unde

- ünem|

j , qui nimis [ollicité funt, wt con[cientias [ubdi-

li

- tsf

torum per eonfejJionem [ciant , multis laqueum

diaboli inijimaut, Q

per eonfequens fibi. ipfit.

* Qd

Quod fi tamen. hancl

tonced

icenrian; injufté negaret

fupeger , non poffzt ab alio directé abíolvi fub-

[

Ànby

ditus , juxta communem contra. Henriquez lib

8.c. 3. & nonnullos alios ;; quia Trident. czr.in

tonpa

9. 4.£3. €xprelse dicit extra mortis articulum Sa-

ffüta

cerdotes inferiores nihil poffe in reiervatis, nem.

|Ni

"

pebne facultate fuperioris. — Vide Lugonem bic

ifb &O. »supn. 388.

juli

m

;|

362 ) Nora 8. Pofle fuperiorem dare hanc poteffa*

LY

tem abíolvendi à refervatis , ut penitens íe poílea

! Vif

filtatluperiori , ut patet à con(uetudine plorium

",

Religionum , & habet praxis Societatis ] E SU,

| fupllil

aitque Dicaftillus hunc. effe fenfüum communem

! quipc

DD. neque. hanc obligstionem ad fiftendum fe

Tioj

fuperiori cít ad confite:dum Sacramentaliter bis

1 Wi

ideni peccacum ut aliqui obijciunt, íedad figni-

DT

|

ficandum íuo fuperiori fuum peccatum expe-

i,

&andoab eo, quod ipfe expediens judicaverit,

fni

Et hanc obligationem purat Suarez difp. 3C. fett.

Y ]

j. proven:re ex peculiari modo , quo fuperior

lity

delegavit jurisdiclionem fuam ad abíolvendü íub

torfi

aliqua limitatione feu conditione.

Lugo verà

bl

difj

m

--

f

4

De Minifivo r:/är-vitn rum.

'3'77

Yi

difp.1 f. fel, 6, a num. 102, exiftimat valdé pro-

MP(('

babiliter oriri ex pacto tacito inter fuperiorem,&

uhi

fübditum,ita ut hz facultas non detur,nifi habeat

i

-

animum, faltem implicitum hanc obligationem

tl

acceptandi ficut contingit in eo , qui fufcipit Or-

Ui

dinem fubdiaconatüs, quem , dum íufcipit , ob-

ii

ligat fe falem implicité ad votum folemne caftita-

i

tis ficut enim fuperior poteft non delegare juris-

i,þ.

dictionem fuam , fic poteft fub eadem conditione

1ng

concedere , ut fi(ubditus velittali gratia uti, con-

li

fentiat obligationi comparendi coram fuperiore.

:,z [

Ambo tameh cit. AA. dicunt hanc obligationem

üti

»

comparendi poítmodüm coram füperiore effe

nj

j

gravem.

Qifi

ANota 9. Si Confeffarius petit licentiam abfol 465

nit

vendi fubditum à quodam peccato;in quod lapfus

eft , & fuperiorilli concedit pro hac vice, tuncvi

i

hujus licentiz non poffe abfolvere àpeccatis refer-

j

(

vatis,fi quz commifit poft talem petitionem fa-

Gam , & licentiam obtentam : namin hoc cafu

J

füperior concedit przciseid, quodpetitur : at.

nf

qui petitur tantüm facultas abíolvendi à peccato,

quod tunc commifit : ergo,

Idem eft , fi petat

mfc

M

licentiam abíolvendi determinatam perfonam ;

;mu

tuncenim vi iftius licentiz non potelt abfolvere

r

aliam,

Quando veró facultas ita conceditur, ut

Tif

ponitens. eligat confefiarium , qui eum pro hac

j

vice poffit abíolvereà refervatis: velfi confeffario

licentia datur abfolvendi illam à peccatis , quae

:nþl ;

j(

jl

confitebitur ipfi pto hac vice, potefttalis poenitens

w

abíolvi etiam a reíervatis poít obteatam talem li-

centiam

i

aa $

x

-

rticulus II,

378

Centiam comriffis,

Ita Lugo cit. citans plures

fiabf

hilic

alios, €6 quód inhoc cafu verba conceffionis non

fignificent ullam limitatisnem , ut peenitens pot-

dubl

fitabfolvi pro hac vice ab omnibus refervatis.

pl

Nota1o. Quando fubditus confitetur Superiori

j

46

habenti poteftatem ordinariá abfolvendi à cafibus

li

refervatis, ipfe tamen per oblivionem inculpabi-

n

lem omifit peccatum refervatum , probabile effe ,

jni

quod füperior per folam abfolutionem indirectam

fron

peccati velit, feu prafumatur velle diredté au-

pus

ferriejus refervationem ; ficut enim fi fubditus

titg)

explicité diceret fe defiderare abfolvi ab omni

fisi

vinculo quantum fieri poteft , jam fuperior cen-

di:

fetur velle refervationem, id etiam in noftro cafu,

prur

ubi id petit implicité.

Itacommunis contra Sua-

D

1e2 difp. 3 t. fecf. 4. qui putatid folüm verum eífe

tl

quando poenitens confitetur aliqua refervata €ó

L

uód fecus recurratad fuperiorem tamquam pro

Mf

confeffioneOrdinaria. verüm fi in hoc caíu prarfü-

[

mitur ablatam effe refervationem pro inculpabi-

[

liter ablitis , poteítetiam prafumi , quando nul-

AUs

lumrefervatum confitetur, poteft enim contin-

trgu

gereut qui confietur unum . folüm refervatum,

t

obliviícatur 10.refervatorum,& qui nullum con-

qup,

fitetur, folüm unius , in quo calucerté non eft

lu

fundamentum tolli illorum refervationem , non

lb,q

veró hujus. praefertim cum refervatio , utpote 0-

l!gi;

diofa , fit reftringenda.

*

[

6

Quari hic fo

lec utrü

m virtute Jubilei pomt

[

paenitens aliquando abfolvi à refervatis poft trans«

aQum jam Jubileum ! Refpond. coruniter poffe

V!m

J

D

p

'De Minifiro rejärfuutum»:.:r

379

r

fi abfolutio inchoata prius confeffione ex rationa-

nis i

bili caufa differaturà confeffario poft transactum

:n;pof»

Jabileum ; quia causà inchoatá , & Jufto titulo

iU

prolongatà Confeffarius tanquam judex retinet

1periufi

jurisdictionem.

Quod tamen DD. folum intel-

al

ligunt de peccatis refervatis commiffis ante fini-

a

tum Jubileitempus : quia licét propter caufam

ld

h

jam inczeptam prolongetur jurisdictio non tamen

r

prolongatur ajia jurisdictio, quàm illa folàm,quae

(

prius conceffa fuerat, prior autem jurisdictio fue-

ibl

rat adabíolvendum à peccatis & ceníuris contra-

; on

&is intra illud tempus, & non extendebat fe ad

o t

slia: ergó etiam poft Jubileum tantàm prolon-

xoafm

gatur jurisdictio adabfolvendum à peccatis com-

N

miífis intra vel ante tempus Jubilei : Cujus ulte-

m u

riorratio eíE: quia caufam effe inczptam non fa-

TT

&it , quod propter connexionem & unionem con-

j PW

-

feffionis poffit confeffarius abfolvere ab alijs pec-

vll

catis diverfis , fedfolüm datjus ad perficiendam

r

ulpabi-

eandemcauíam , quz capta fuerat

.

confeffio

T

autem cepta fuit circa. peccata jam commiffa :

;onliü'

ergo.

Qod confirmatur, quia ponamus ali-

ii

quem poftes commififle peccatum hzrefis v.g. ad

U

quod non dabatur fscultas in Jubilzo, certum eít,

n

quód talis non poterit abfolvi ab hoc peccatoex

D

ü

—

€o ,quia confeffio circa alia peccara ceeptajam fuit:

ote ?

ergó neque, ex hoc capite poterit abfolvi à reliquis

relervatis polt temnus Jubilzi commiffis ; quia

-

eodem modo jurisdi£hio non . fuüit data. ad abfol-

pomt

ht

veadum ab aliis peccatis poft terpus Jubilei com-

j

PJ

mifis. Quod G camen quis tempore Jubilzi con-

J

fite-

» Jr?imlu.r 1.

80

fietur , & abfolvirur cum intentione illud ]u-

lt

libtrib

crandi , licet poítea non lucretur , quia nonprz-

flat cetera requifita , ea. peccata non (olàüm non

driffe

manereamplius refervata , fed nec manere obli«

DT

ationem illa amplius conGitend: , docet Suarez

ml

difp. 3 1. fe&. q. & plures apud Dicalt.]lam hic

finm,

tr, 8, difp. 1. numi, 162. eó quód jam fuerantdi«

dtbetkp

miffa per legirimam abíolutionem abíoluté colla-

todele

tam independenter à futuro eventu , & conditione

I qudt

d af

implendicaetera. — 1dem eft de peccatisin confef-

fhirm|

fione inculpabiliter obliiis fecundüm di&a in

rj

num. 464.

46

6 Noeta iX Si confeffio. peccati refervati fuit

lüimas

invalida , ob defeQtum v s. doloris lupernaturalis,

h lnj?m&'

nihilominus per ablolutionem datam ab habente

lum pl

poteítatem abfolvendi, refervationern ceníeri ab-

Wunefe

latam : quiacum abfolutio à refervatis noon ne-

TT

ceffarió fit Sacramentalis , meritó poteít cenferi ,

t

fuperiorem abí(tuliffe refervationem , fi fubditus

UT

boná fide fe illiaperuit; &aliunde jam obtinetur

Mi

finis, quiin refervatione peccatorum intenditut

fff, j

fecundüm diQaim ». 455. Vide Clariffimum P.

Mezger tract. 8. difp. 49. art. a. S. 2. num. Y7.

l

467 Ultimó adverte, in articulo mortis pofle quem-

libet Sacerdotem abíolvere etiamà refervatis , &

quidem directé ( cüm tunc nulla fit refervatio )

Dfþr

faltem in defectu proprii Sacerdotis, quamvis uni-

l

1

veríaliter ad omnem cafum etiam illum,quo pro-

prius Sacerdosadeit , illam poteftatem cu;uslibet

U

Sacerdotis extendant aliqui ,ut notavi ln z4m,

ï()!

428. uon poíletamen excommunicatum non :o-

Wtj

leratum,

v

:

.br- Miniflro r&/irvatarwu.e

' 381

Udhh

leratum , fufpenfum, & degradatum,fi adfit alius

HPW

liber ab his vitiis, docet communior , idque de-

| f0l

claráffe Congregationem Card, teflatur Fapna-

obl

nus £» cap. son e[] nobis, de fponfal.

Nihilomi-

u

nus i peccatum refervatum habeat annexam cen-

m hii

furam , peenitens abfolutus etiam directé ab illo ,

i di

debet fe przfentare poftmodum fuperiori , dum

colle

convaleícit. cap. eos, qui de fent. excom. in G.

itOnt.

non quidem, ut iterur abfolvatur,fed ut fe often-

"

dat abíolutum , obedientem , & paratum ad

hi

majorem Poenitentíam fufcipiendam, fiilli à Su-

penoreinjungatur ; aliàs reincidet in cenfuram.

ji ll

ita Salmantic. 2ic c, 14.Aliqui tamenapud Sporer

tuti

in infirudl. cosfeff.p. 3.0, 6.. qui illorum fenten-

gpett

tiam probabiliffimam vocat , docent, hoc folüm

r d*

verum eífe in cenfuris ad forum contentiefum de-

n nt

du&lis, & de fatisfa&ine huic foro, non forocon-

tn&!i !

fcientie przítanda, ídque probant ex Tridentino

jpdint

cit. num. 425.

Plura vide hac in materia a-

tinetuf

pud Magnif. D. P, Petíchacher. de Pois. q. f.

liil

-rfo 3.

um n

If 17'

Anricurus IV. -

5qütm'

" :

Ht )

Deprobitate, [cientia, &

jg n*

priidentia Confef[arty:

y d

| st

Uoad primum fcilicet probitatem in mini 448

) n

Q

ftro pornitentiz neceffariam conftat primo

7)l Ü

&on requiri ad validam adminiltrarionem hujus

S PU

"

"

3

-

.Artimlþ IV..

Sacramenti fpecialem aliquam bonitatem, feu (la-

tiftism

mur fueu

tum gratiz ; quia ur dictum e(t de Sacramentis in

genere , Chriítus non voluit , ut efficacia & valor

lridipa

Sacramentorum à probitate miniítri dependeat. ut

tüfe.

expre(se docet S. Augult. Isb. . de Baptafimo con-

tllaion

tra errorem Donatiflarum , idquedefinitum eftà

gtüter f

Trident. f2ff.77 . de Sacramentiscan.t h. bi. fiquis

lntican

dixerit miniflrum in peccato mortali exiflentem

tim

modbomnia effentialia, que ad. Sacramentum

Mdl' dlsal

conficiendum , aut conferendum pertinent , ferva-

ttefurium

verit, non conficere aut conferre Sacramentum

hat lii

AAnatbema fit.

Vide dicta de Saeramenti: in ge -

tifedion

nere num. 190.. Requiritamen ad valorem hujus

!Xtatu[luml

ficut & caterorum Sacramentorum fidelitatem

^notdie

intentionis agendi , quod Chriftus inftituit, pa-

m g.

tet ex ibidem dictis de Sacragsentis in genere à

Vittit

num.138. Couítac fecundo ex ibidem diclis 4

Vmrnat

num. 193. ad licitam adminiftrauonem requiti

V

flatum gratie juxta communem Theologorum

LTY

doctriaam cum $. Thoma 4. 64« 47t. 6, quia fans

ts

&a fancte rra&tanda funt.

Hinc. Auguft. Iib. a,

rsid

sontra Param. c. .O. inquit. quia omnia Satras

m: W"m

mentacim obfint indigne trallaniibus,profunt td-

Mblliterfug,'

!

menu per eos digne famentibus.

Quate fub gravi

Iriy gutr

peccato obligatur Confeflariusfaltem ante abío-

V gf

lutionem fe per contritonem reponere ad (tacom

Tndos

gratiz » nifitanta effer necefficas abfolutionis , ut

l dtg; "

moraliter nou poffit prius contriuonem elicere.

;H'&alii.

Ut fi periculura eft, ne dum conarur elicere con-

.!' .lu m"m

tritionem , moriatur «grotus, tunc enim potelt;

inthuæn ln

& debetabíolvere(ineilla : nam in tali cafu ne-

MP" Audi

ceífitas

JDe probitate , feientia, d'e, —

383

u

ceffitas proximi , cuiex graviori|precepto tene-

Qu

mur fucurrere, cur impoffibilitate morali mini-

Val

ftri difponendi íe ad contritionem facit , ne Sa-

u

|

cramento irrogetur irreverentia per talem admi-

Jg U

niftrationem in peccato ; quód vel maximé colli-

ndi

gitur ex fine principali;ad quemàChrifto inftituta

jn

"

funtSacramenta , in remedium fcilicet, & falutem

T

animarum ? dixi per coptritionem : quia ut o«

20]

ftendi deSaeramentis in geuere num.19f. noneft

i

neceffarium premittere confeífionem ad mini-

TL

ftranda licité Sacramenta, exceptà Eucharifliae

p

confectione , fed contritionem (ufficere, quianon

uj

extatullum preceptum de pramittenda confeffio-

ia

ne inordine ad confeclionem aliorum Sacramen-

m

torum , & aliunde fan&titas ; ut reverenter fancta

yut Á

traCtentur , haberi poteft per contritionem , nec

jidisi

etiam ex natura rei requiritur , ut quis eligat cer-

tiffimum medium , nempeconfeffionem , quá re-

requiri

potufl

ponat fe in ftatum pratiz , fed fatis eft, quod e-

"

ligatmedium; quàd prudenter credit fore effieax,

m

nempé quód conetur elicerecontritionem, Dixi

gurh

item, faltem ante ab[olutionem. Yloc enim pro-

ul lh

babiliter fufficere fus& probat Lugo 4e Saeramen-

g

tiringenere fet, 9. « quód Sacerdos, quando

m

audit confeffiones, non adminiftretSacramentum

[irq

fed quandoabfolvit. Itaetiam Dicaftillus Tradt,

1. de Sacramentis in Gen, difp. 3. dub. YO. num,

fihs y

d

24;.&alii. Vafquez tamen in przlenti dífp.28.

"TA

féE. 3. num. 3. docet requiri ut fit in ftatu grotia,

antequam incipiat audire peccata , quia ex quo

l i

AA

incipit audire peccata , incipit exercere fuum miz

nifterium.

uf

Ar-ti&ulu: H

7384

nifterium, Ita etiam Suarez 4/j. 12. "um 10,

3. i

exitimans oppofitum absque dubitatione(in quo

genere fuo mortale,

j p

exceffit)) effe ex

n

Qu

od attinet a

d doctrinam feu fcientiam in mi»

Titioneg

46

niftro

hujus Sacramenti neceffariam , communis

digied

fenfus DD. eft requiri in eo aliquam fcientiam ;

ijsp quäd

hanc enirn poítulat pro fuo munere judex,doctor,

quomdio

"Medicus , Paítor, quorum omnium períonam

ut obfervat Suarez diff. 28,

tutnabfo

gerit confeffariüs :

fcientia re-

dudptii

fe&. . ita ut graviter peccet , qui fine

lirmtt ao

quifita confeffarii officium exercet : exponit €-

lpolic

nim fe periculo non re&é aámini(trandi Sacra«

mentum, ut communiter tradunt Do&ores,

muiDp,

iln om

1mo noníolüm ipfeSacerdos, fed etiam füperior,

officio audien-

p 0 f

qui Ícienter ilium non removet ab

luttíiat

di confeffiones , gravit

er peccat B

ficuc & ipíe

dicti Sacerdotis commif-

W6 quer

etiam , cui examen praz

fumefl , graviter peccabit, fi approbet indignum,

Atulig

ut re&é advertit Dicaftillus dz/p. 1O.dwb. X a. s.

Vr

341.

Porró fufficieus fcientia pro confeffario

N

Theologis hac : ut novit

Wl

ftatuitur communiterà

ea, qua funt de

[fubítantia Sacramenti tüm ex

Ó dühit:['

ntur ad vali*

X P

parte miniftri, que nimirum requira

dé licitéqne adminiftrandum hoc Sacramentum s

UMT

lils judi

tum etiamea, quz requiruntur ex parte peeni-

]

tentis, ut funt dolor, propofitum, integritas cone

lt

feffionis &c. — Requiritur item, utin iis peccatis,

Xl

qua conimuniter occurrunt, id eft , qua commu-

ml

niter folent committere illi, quorum confeffiones

Rmmm) '

audit, poffit difcernere communi & ordinarió

Mi

modó , qua venialia, qu mortalia fint , & que-

Toite

nain

&

.

d

.38$

TAU

De þrsbittte, fiientia, cä*'t'.

u

]

nam circumflantiz fpeciem. mutent : quanam

(

item peccata reípeétu fuz jurisdictionis fint refeta

T

vyata , & quanam habeant annexam ex commu-

Ym

micationem , vel obligationem reítituendi ; vel

enrat

abijciendi peculiariter occaionem peccandi, ut de

.

.

in

ïgdoau*)

ijs, quód opus erit , pznitentem admoneat

etiotát

quo melioris conditionis funt , qui habent facul-

Wo il

tatem abfolvendi à refervatis per Bullam, vel pee

aliud privilegium ut recte obfervat Lugo cit. Hac

u

,gonit t

tamen non omnia ita requiruntitr , velut advertit

Lugo hic 4/fp. 22.. fe&l. 4. num. 7O. cum com-

j $at

hr

muni DD. ut fit necefsé confeffatium poffe per fe

ipíum omniadifcernere , càn fufficiat, ut intelli-

iget

gat, qu frequentius accidunt : de siiisvero due

I

bitare íciat , & legendo , vel confulendo peritio4

& lg!l

cnti

It5, quarerein dubiis , quid fa&to opusfit : càm

de ingulisgoortalibus judicare difficilimum fit, &

d

]

valdecontroveríum,

Monet hic item Martinon

Aifp. $3«de Ponit. fetl. 3. ". 156.. Confeifarium

)nflf[lm |

g

non debere peenitentem interrogare, quando de

€o dobitat , putaveritne fe graviter peccare ; quia

[

(

hoc penitentem in fcrupulos conijcere: fed fuf-

anm [

ficere, ut (ingula audiat , prout geíta funt, &

de illis judicet juxta principia cómmunia , & cone

T

Pratereà norat

u d

clufiones Theologiz Moralis,

Dicafüillus hic 4:fp. 30. db. x 2. 9. 24e. quando

chüllil

dandum eít confilium in futurum, vel imponenda

d

zeítitutio , aut prohibendus contraétus dubius,

jfiont

of ii

àsi

vel quid (imile , fi ipfeconfeffarius non poteft fe

iplo idrefolvere, eritbonum confilium. petere à

M

u

pocuitente, an fit paratus ad cenfulendos homines

bb

peritos ,

Mrticulus IVf

$86 —

o circa illud

ht

peritos , & flandum illorum judici

Qun, u

dubium : quód (i poenirens promittit, abíolvat di-

puauta

cendoilliobligationem , quam habet confulendi

tng

aliquem, vel aliquos de illo dubio. Similiterno-

ttgiritu

tant Salmanticenfes hic cap. 12. punét. L. num. $.

ol

Ícientiam , qua in confeffario requiritur. non effe

Qu lu

eandem pro omnibus , Íed habendam effe ratio-

UIade deducunt ,

li p

nem locorum & períonarum.

mulió aliter loquendum effe de illo, qui ex officio

'wi:miiprc

expofitus elt ad audiendas omnium confeffiones,

0bl

adnin

quàm deillo,qui non omnium confeffiones andit;

hat

& majorem fcientiam neceffariam effein eo , qui

]

attniluo

audit confeffiones i. frequentiori civitate omniü

tau

volentium apud fe confiteri,quàm eorum , qui

um

folüm excipiunt rufticorum confeffiones , nam ad

tll

confeífiones rufticorum major (cientia requiritur

ii

quàm adaudiendas confeffiones hominis dodti,

UTO

inquit Lugo cit ;quidquid dubitet Navartus; quia

nfcflarius infirui ab ipfo penitente óe

fürieto,

poteft co

gravitate peccati, & aliis circum

ftantiis aeceffariis.

At

Atl

Denique Lugo fepius cit.à data ha&tenus do&tri-

nareclé exopit cafum neceffitatis , ut. in articulo

lt

mortis , in quo licet Sacerdos fit ignarus & in-

Altittm

& B

do&us, debet audire confeffionem, & abfolvere:

quia fcientia cenfeffarij requiritur ad interitatem

u g

*

confeffionis

*

cüm autem in illo periculonon re-

»*ucpuf,

; V!tfili],

quiratur materialisintegritas ; Íed fufficiat pet*

cipere aliquod peccatum , vel etiam peccatum in

"g

genere : non obftobit confeffarijinícitia in €o ca-

"tf

Íu: Vindeidem dicendum erit, quando Chriftia-

"tng

i , qui infideles in (ervitute detinentur, nonha-

tle

€Dt ,

s

387

De p;-oleirate : jc'z'exn/i;:' ; zä*c.

bent , nifi uaum Sacerdotem ignarum , & indo-

"1

Iu

&um, ut docet Suarez z. 6. quia illa ecam re«

Que ta-

T

putatur neceffitas moraliter extreina.

men fingula int ellige de Ícientia , quae folüm aliàs

Iltt

n

requiritur ad licitam adminiftrationem hujus Sa-

cramenti , nam etiam aliquem tunc fcite cebere ,

n

Quz (unt de valore Sacramenti aliunde conftat.

3

docin

|

His przmiffis adhuc difficultas eft, an & qualis.

7O

NU

Ícientia pxorfus neceífaria fit , ut Sacetdos non^

modolidté, verum etiam validé Sacramentum

(ficot

[

l

hocadminiftret : Martinon hic4i/f. j 3./s& 13.

s auäi;

docat ad valorem hujus Sacramenti requiri per fe

t0 SJ

in miniílro (cientiam , faltem actualem , & &og-

«

nitonem peccatorum faltem in particulari, &

lm)ï*l

judicium de jisdem atqué cenfuram quantüm fieri

ii

poteft modo in num. priori explicato. Fundat au-

gqmmg

tem fein Concilio Trid, fe/f. 14. c- f. quod exigit

Ó dUäF?

à paznitente, tanquam per íeneceffarium huicSa-

N

j

cramento, ut expoaat Sacerdoti ominia fuà pecca-

n

tamortalia fecundüm ípeciem. & numerom ; &

;cclïafliü

circumftantias fpeciem mutantes, quoad fieri po».

j dMi'

tefl,.ut Sacerdos de illis cenfeat, & joxta criminum

"

gravitatem convenientem fatisfaCtionem injun-

TU

pat.

Et hanc difpofitionemtanquam cffentialem

pv

exigit ,

& ad valorem confeffions neceffariam

rg(iflf

L effe ac per fe requi(itam à Tridentino non negant

wl;)fW:'

'Adverfarij. — Atqui fi ea, qu& dicuntur àpoeni«

Ut

!

tente , non percipiuntur à Sace

rdote , non eft ve«

u

Nam confeffio Sa-

r

1 expofitio, neque confeffio.

[^ . eramentalis efteffentia

liter peccatorum accufacio,x

^, adcujus ele neceffarium

eft , ut à judice percipia-

*

. fl

i*

bb 2

tur

$.

þmk !

.

rticulus, IP,

*

488

[

tur

: & non eft folüm confeffio pcenitentis apud:

ttft eri

Íe, autcoram DEO : fed eft confeífio Sacerdoti

atüculo

fa&ta in judicio , & foro Ponitentiz ,

de cujus

ndtet

ratione eft , ut generet notitiam in alio : Et

fiem

uemadmodum veré dici nequit , patefeciffe ali-

vitt co

quid alteri is, cujus mentem & fenfum alter nom

Re[p.

percepit $. fic nequeeft confeffio apud illum, qui

t t

non percipit ea, quz. dicuntur à confitente ,

qut

Mponer

autem neícit difcernerein particulari, fpecies, &

idneglig»

numerum peccatorum , eodem modo íe habet, ac

CUT

fi peccata illa nullatenus perciperet : ergó. De-

:Illm.m

nique SacramentumPoenitentiz eít judicium con-

tris [

ftans effentialiter accufatione legitimé probata per

Tivl

confeffionem rei , & fententiá judicis.

Quare

Clljus Pw

talis confeffio neceffariae(t, ut. pet. eam judici

a

conftet, quid a&tum fit.

[

9. feii, 2, & plures alií

«71 . Verüm Suarez dif. 2

'gcmm

tum ex antiquis, tum ex RR. non tequirunt in

Qonein

Confeffario aliam fcientiam , quam jut fciat pro-

-

IOQUcnd,

ferre formam , & poffit cognofcete peccata faltem

Qtgrc

fub ratione communi peccati , qualem notitiam

U nila

omnis Chriftianus habet , qui intelligit quid con*

D

qv

feffionis. nomine fignificetur : nam fiprior fen-

W

Lom

tentia vera eíffet,neceffe foret,ut, Confeffarius cog*

W

A0j

nofceret fpecies moraleslomnium peccatorum

v&füü

Deinde in articulo mortis fufficit ad validam,imó

t m

&tad licitam adminiftrationem fcire peccata in

lgmm 1 Vl

communi,cim aliter poenitens ea explicare non

t

teneatur , & tamen etiam ibi Sacramentum Poe-

nitentiz eft judicium conlans effentialiter accufa-

MU

tXimmu

tione legitime approbata confeffionem rei & fen«

tens

LE

De probitate , fcientia , &c, :

389

tentid judicis : ergo extra articulum mortis fal.

j apwl

tem erit valida.

Neque dicas exeo , quod in

u

articulo mortis licité & valide poffim in comunt

T

«onfiteti , non fequitur , quàd extraillum poífim

T

faltem valide; ergófimiliter in noíliro cafu non

(v

valet confequentia,

W WF

Refp. extra. articulum mortis id non licere47&

m

ex malafide , quia cüm fit de neceffitate pracepti

t Ü

exponerenumerum & fpeciem peccatorum talis

IfSy

id negligendo poneret obicem effectui bujus Sa-

j

i

cramenti , ideóque etiam valori fecundüm di£ctaà

j

d

num.242.ex defe&u ícillicet materie & difpofi-

It a

tionis, Dixi fi mala fide id faceret, nam fi adeffet

x

Fv

bona;,valeret Sacramentü, Aliud eft de miniftro, à

Qu

l

cujus probitate, velbona fide non dependet ne»

T

que «ffectus,neque valor Sacramenti ex »4m.468.

Hinc ait citatus Suarez doctrinam fuam effeintel-

i

ligend&m per fé: quia cum poenitens obligetur ad

u

non eligendum Confeffarium ignaram, & per fe

, plü'

loquendo, peccet graviter fi id. faciat: inde fe»

l

ald

quitur,confeffionem, cum illa confcientia factan,

u |

eífe nullam.

Sed quod ad prafens attinet, illud

TU

inquit , eit peraccidens ; quia non eft nulla ex

ii

defeQurniniflri ; (ed ex defeGtu materiz;, & dif-

j

pofitionis pcenitentis,

Suppofita vero bona fi-

,gtut

de, & fufficienti di(pofitione ad confeffionem ex

qumw

parte peenitentis , abfolutio dataà Sacerdote licet

a

ignaro , validaeít. -

L

"

Demüm quod attt

net ad. prudentiam ,. ad47g

"

eixn maximé pertinet obligatio ad infiruendum,

)d

examinandum , '& interrogandum panite ntem,

$

ut

j

s

/^

]

Arti-mlm; IF,

390

tsf

ut hoc modo cortigat errores «

& fappleat defe-

t fücde

€us llius. — Circaquam notat Logodifp AX

Invinabi

y7 poenitentem à

feipfo diligenter examimatum

tndi, n

yon cífe interrogandum à Confeffario , & exami-

tndati

nandurmn ulteriüs, quamvis probabiliter credat , fe

um

inventurum aliqued. peccatum , quod poenitens

futtndts

noninvenit: Trident. enim dixit, à fidelibus nhil

(ntto

am plrus exigi ad confeffionem , fi dixerunt omnia

hod w]

peccata , quz poft ddigens examern memoria ,

Tittion

Occurrerunt,

Exqua ratione putat Medina ,

quoiai

poffe Confeffarium non monere poenitentem de

peccato etiam evidenter noto ipfi Confeffario &

ï' 9- h DL

non occurrente poenitenti pofl diigentem dilcuf-

forafn

fionem. Exigit tamen de Lugo nifi pmbabiliter

*f vd

putet Confeffarius, 1e inventorum circumíftane

tirofi i

tiam , que adfert obligationem reftitutionis, tune

JRECL

enimtacere cederet in. grave derrimentum tertii ,

dm" miü

cui poteít minifter media confeffione renfedium

adhibefe.

db

Secundo 1 qu;mdo ex taciturnitate

qum g

Confeffarii impenderet penitent periculum gra-

DT

vis mali , v. g.periculum tacendi poftea pecca-

L

lgt

tomceffante fervore prefente.quo facilenunce vi

ceret verecundiam : undeecoutra bene,facit, fi

W

Ql

noninterroget peenitentem , quen videt ex obli-

vione tacere peccatum , negaadum forté ob vere-

Wllgc, [

r j

cundiam, É per interrogationeni mermoria oCcur-

Ti

rent , ficenim confulitur falpti. poenitentis ; nec

exponiturpericulo invaliditatis confeffho. 7ér-

'imällm

"n

tio tnifi probabiliter judicet ; quód poeuiteris 0-

j Ti

mittat aliquod non ex oblivione , fed ignorantia ,

1

Ut coriuniter ficinrudibus: quia fcilicet igno-

b

tant

1

€

6

:

—

d

39t

De probitate , fcieutia ,

[ dlf(:

rant,fic exprimi debere , tuncenim ab ignoran-

tia fua deducendi funt : fi tamen | ignorancia fit

AM

invincibilis v, g. circa valorem matrimonii Comn-

Ial

tracti, nec ex monitione confeffarii. fit ulla fpes

,examïj

emendationis , vel multa incommoda fequantur;

dt

non eft monendus pcenitens, fedinbona fide per-

od

mittendus, — Aliud foret, fi erroreffet de impe-

Jj D'—ïfül

dimento. dirimeate matrimonium primó conira-

T

bendü,vel interrogaretur Confeffarius de valore

n0tid,

matrimonii , quia (ilentium illud Confeffarii effet

jdint

approbatio erroris, ltaSuarez ; Sanchez, & H«n«

m d

fiiod

riquez apud d« R hodes di/j. . de pnit. q.6. fe&t.

f $ 2« Dixi: fi error fit invincibilis, nam fiin

; atl |

confeffione deprehendatur etrorex parte poeni«

yblit

tentis vel ignorantia vincibilis & praviter peccae

lm;[!?u'

minofs,(iue controverfia monenáus eft poenitens:

ms,füfil

?

Soarez tamen, Medinz & Lugonis fententiamn vi-

3j tU

detur reiicereex eo , quód fundameütum ilius

Mi

probaret , nec indo&tos effe interrogandos un-

ju."nihät

quam, fi dilipentiam adhibeant, quantam poffunt,

umg!k'

undeexiltimat, quamvis poenitens ad aliud non

| Pti(l'l

obligetur, obligari tamen confeflariam . ut ni-

i

mirum cauía:n judicio Sacramentali fufficienter

il

explicetur, antequam (ententiam terat Judex ,

DU

1]

intellige, i pctet , interropationem faam profu-

0

t

De viris tamen do&tis confef-

Ifi

türam poenitenti.

g

fariusnon facilé formare poteft probabile judiciti,

[

]

fe iaveatoni m peccatum , quod omiferunt, pre«

i

i

dertim (i acvertat , vel poenitens. dicat , ífe omnia

]i

u

dixirnus de exa-

rir&éexamináffe, Vide etiam qux

Ex

) L

eceptum tnmm. 345«

m

m.ne cir-.;a«kxmm P

ac

(

bba

ub

391

ädrtistn: If'.:

.

hac do&trina deducit cit. Lugo

*

fi omiferit cul-

&t

nlb

pabiliter conteffarius ronere poenitentem de ob-

ligatione aliqua ; verbigratia reítituendi , tenetut

VeCUf

poítea monere , quamvis damnum aliquod fuum

juern

tumeat

.

.

tOnm

fi omifitinculpabiliter ; tenetur mone

ze , ficommodé poteít ; (i non peteft commodé

UT

non tenetur , imo fi non moneat eum, quem curm

Vareft

damno fuo tenetur monere, non tenetur reftitut-

RI]&& )!

re, quiacontra religionem peccavit non contta

Of

juftiiam.. vere fi conteffarius dederit poenitenti

iütte

cum culpa gravi falfum aliquod refpenfum, verbi

Mptnd

gratia : dixerit poenitentem obligari ad reftituene

LT

dum , velnonobligari , tenetur cum damno fuo

tf

illum monere,imó íi aliter reparare non poteftde-

d po

fe&lum,tenetur ipfe reftituere : fi fine culpa gra«

0y tf

vi dedit tale refponfum , non tenetur quidem ree

LOT

flituere , fed tenetur monere poenitentem , modó

Miurt D

fine damno fuo id poffit facere.

itij

47 *Quód i veró penitens hàbeat probabilem fentena

Qlm

tiam oppofitam fententiz confeffarij , tenetur. fe

hi

accommodare opinioni penitentis , quidquid

Cundy

contradicant aliqui antiquiores apud Sanchez Jif,

s

Y. Summa cap. 9, nnm. 277.idque etiamíl agatur

ülteus qu

de damno tertij

Itahodié communis & recept4

Ms

fententia. — Ratiocommuniseft : quia confefa-

Á

j

rius debet ferre fententiam , nam poenitens haábet

!ut Y

"t

jus in tali cafu;ntabfolvatur , cüm ChriftusSacrae

:'*i"';'äla

mentur Ponitentiz voluerit effe facile , & omnie

M!mG l

bus fine gravi iacommodo pradticabile , adeoque

d

non vojuerit requirere aliam difpofitionem à pz-

«

aitente , quim talem probabilem , cüm non nifi

'ægr&

Deprobitate , feientia , d

39j

ie

&egré certa femper difpofitio haberi poffit : ergó

d

ne fübeat onus graviffimum fua peccota repetendi,

t

tenetur minifler illum abfolvere.

Neque dicas

qlud

judex non potefi ferre fententiam fecundüm ori-

L o

nionem tantüm probabilem rclidià probabiliori :

nmé

atqui confeffarius eítjudex : ergo non potelt ju-

at

dicare fecundüm opinionem minüs probabilem

vt

rtlictá probabiliori , adeoque faltem tunc quando

Ton

confeffario propria fententia videtur probabilior ,.

ml

nontenetur íe accomodare fententiz poenitentis.

p i

Refpondetur enim , quod judex humanus debeat

eüiwfu'

Íequi opinionem probabiliorem,effe ex eo , quód

ml

con(titutus fit judex ad dandam fententiam inter

"U

duas oppofitas partesei, quz habeat potiüsjus,

Jpp

feu , ut dicifolet, qua potior eft in jure, talisau-

d

tem eit illa , quz meliores & probabilioresprofe

hmw

affert probationes , feu fa&i, feu Juris : feu facti

& Juris : (eu fz&li & Juris (imul, confeffartus vero

yfut

folüm eít conftitutus Judex ad judicandum de

at

peccatis , adiionibus & obligationibus poenitentis

"

fecandüm legem DEI, & tutam cozícientiam ip-

nChlZ Ili'vl

fius pocnitentis ; cüm ergb (ut fupponimus) poe-

ftens quoad praterita ufus opinione probabili

j um

&t

ii

non peccaverit ina&ione, de qua agitur , & utens

| u

etiam opinione probabili in pofterum operando ,

um

aut volendo operari, non peccet, nec obligetur

f

ahquid

iacete aut ab aliquo abttinere;juxtaproba-

ao

bilem opinioné;nihil habet impedumenti, ficetera

um

requifita concurrant, quo minüs poffit fententiam

ábíolutionis obtinere : erit. erge abíolvendus ,

u1

TU

bb ;

etiamíi

$94

"rticnlus 1F

etiamfi confeffarius probabilius judicet. effe illicie

pod

tuin.

abíolye

Linitat tamenDicalillozr, 8. de Sacramente

'71'

Ácm,

Penit.difp. 1o, dub. 28. hanc doctrinam , ut fo-

bc!pæn

lüm procedat de confeffario, qui. quamvis non

Titntu

teneretur audire Poenitentem fponte illum audi-

litpomi

vit,vel de eo,qui tenebatur ex officio ejus excipere

W. Q

confeffionem : nam qui non tenetur poeniteni

OT

adminiftrare hoc Sacramentum | advertens fieri

iaf

pofíe, quód poenitens aliquam opinionem fequa-

&htfoye

turcontrariam ijs, quas ipfe confeffarius fequis

tur , i moneat ponirentem , antequam munus

Iemobllg

Dui

fufcipiendi confeffionem — fufcipiat, eique di-

cat , fenolleillum ad . confeffionetn , admitte-

dl( tt qu !

[j it

Ib

re , mneque beneficium — ab(olutionis fufpen-

Ngady

dere, nifife accomoder. fuis opinionibus idque

Doftusol

ponitens admittat & confiteatur, mom teneri

tüm dth

confeilarium fe accormmodare opinioni poeniten-

tind

tis, etiamfi poenitens poft hoe pactum ilii aperue-

Commum

rittotam fuam con(cientiam , atque adcó eriam(

Mipac

ex negetaabfolutione , quiafe non accomodat o*

t

pintori conteffari] , debeat alteri peccata iterum

Wnay r

confiteti ; id enim oneris qualecunque & quan»

Ug

tumcunque fic , fibi deber imputare,

Similicet

ihpyl

conítat ex di&tis de Sacramenitt in genere n. 332,

tmm D

non obligari confe(farum fequiopinionem poni-

tentis , quando opinio verfatur circaaliquid,quod

Bings

s t

fe tenetex partecoateffarij v.ge poeüitens probabi-

h i

licer puzst , quà habeas poteftacem illum abfol^

vendi , ta autem judicasoppoficum , nam hicnon

,ui'"-'iïim

u ijs D

appar:t ullum jus in posnitente ; cüm enim fit

pyoba»

De probitate , féientia, dre. —

395

ul

probabile confeflarium non habere poteflacem

(

abfolvendi , nec poenitens poffit impedire confef-

farium , quin fequatur hanc opinionem , non ha-

r

bet poenitenscer:um jus à tali recipiendi Sacra-

Yi t

mentum ,nec hictenctur fe accommodare fenren-

T

tix poenitentis , cüm de Jure poenitentis fit dubi-

p

um. Quinam autem , & quando obligentur ad-

U

miniftrare hoc Sacramentum colligitur ex diclis

; t

3» Tratl, de Euchariftia à sum. 404. ellque extra

[

controverfiam proprium parochum habere májo-

d

retn obligationem,ut ibidem di&um e(t»47.41 f.

mytl

Denique ad prudentiam confeffarij pertinet ju-

"T

j

dicare quandonam poeenitenti fit conferenda 3b-476

folutio , quandonam differenda, vel quando plané

ol

neganda eo quód peenitens nonfit fufficienter di-

gt

Ípctitusob defe&tum dolorisvel propofiti : Ve-

u

ràm dehoc plura conftant ex dictis 4 »s».302.

Tl

Porró indicia, Panitentem efle debité difpofitum,

wpmll'

communiter adferuatur fequestia primà : «on-

j

feffio accuraté facta poft diligens con(cientia ex-

uv

u

amen, idque ex proprio motu : non ex paren-

tum aut mag rítri, alteriisve authoritatem haben-

yu

usimperio, Eam autem accuraté fieri patet cum

lnilim |

& (ingulz peccatorum fpecies , & Geterminatus

Lm-

torum numeruscum circumflantiis mmahtiam ag «

Yi

gravantibus diflincié exprimuntor. zdó : Ge-

quod

I

fmitus, lachrymz , fufpiria ,. aliaque hujusmodi

"

—

figna intenfi doloris.

3t0 : difficultas gravis

j

fuperatain detegendo infamiali quo crimine,quod

jl

inalijs confeffiomibus prapudore fuerat prater-

inl

muffum

FW

.

Mrticulus

.

F.

4

c moleftum itef con.

miffum. 4. Longuma

mdin)r

feffionis cauía fuíceptum,

f. Eleemofynz , je-

ditendün

junia , orationes , mifT , facrificia &c. Dzoob-

fidebet

lata ad obtinendam gratiam vere penitentig,

ts vitan

6. Generalis confeffio peccatorum totius vitae,

untas ad (ubeundas graves poenas

pl di

7. Promptavol

üntiqu

in peccator

um fatisfactionem : aucdifficilia reme«

srelapfum adhibenda, 8. Occafiones

.&) qUöd

dia adverfu

Iyitni

peccandi magna cu

m animi lucta abrupte : aut

9. Abftinentia à

Til o«

graves tentationes fuperata.

totdondf

peccato per diesaliquo

t ante confeffionem , idque

illius intaitu.

Hac enim

& (imilia figna fatis

üümidoll

ls Qu

oftendunt penitentem accedere cum vero pecca-

torum dolore, & fincero emendationis propofito.

titns

QUamdiy

ód(üveroetiam hzc abíint abfolvendum

477. Qu

(t communis DD, dummodó

Üim con

effe poenitentem e

DrtÁum

poenitens dicat fe' dolere , & propo

nere emenda-

tionem , & non adfit fortior prefümptio, ut eft

etfeverantia in occsfione proxima , & frequens

relapfus fec

undam di&ta in swm, 384. & ; 18.. Et

ratio hujus eft, quód Chriftus inftituerit

tribunal

poenitentice ,ut in eo peenitens (it fimul & reus ;

WN

l

&accufitor & tellis : ergó ficut illi creditur accu»

ticen

fanti & teftificanti crimina fua , ita etiam credene

í JOfle

dumlli eft teftificanti dolorem füum ac propo-

ügülum [

fitum. Ia expteíse S.D. i» 4, diff. 17. q- 3 -

r

quefliunc, 7. Ad, 2. ubiait $ /n féro confcientia

Vttüm (

creditur bomini G pro fe & contra fé : nen autem

Ui

ia foro exteriorisjudicij. Ytem quodlib:t 4.1 $

l(taxmn

dicendum quod im foro judiciali creditur bomini

L

eontra fé, fed nmon pra (ein foro autem penitentia

ereo

?"æ "j

d

| !;57

t Q

De probitete , féientia , &c.

ereditur bomini pro fe & contrafe. . Etibid. ad 2*

'ynæ li('

Dino)

dicendum quód fpiritualis paftor vultum. pécoris

fui debet diligenter agnofcere confiderando exte-

jttt

i v

rius vitam ejus, Sed permodum confeffionis non

poteft diligentius fcrutari : fed oportet , ut. erce

j PRM

jcm

dat ea quz a fubdito fibidicuntur. — Et manifeflü

efl , quód in varijs debeat illi credi etiam pro fe.

ccaüouaä

loquenti , ut cüm v.g. dicit fe rem aliquam reíli--

m

al

tuiffe, occafionem peccandi defaruifle , offenfam.

condonáffe &c. quidni ergo illi etiam credat tefti-

N

ficanti dolorem fuum & propofitum emendatios

äm li

nis , quando non occurrunt graves in contrarium,

(j pcca'

zationes : Preterea nemo prefumendus eft malus

o

quamdiunon probetur bonus : ergb nifi contra-

lvt

rium conítat ex folidis fundamentis, penitens.

ummodb

u

græfumendus ell agerefinceré,

L

DisruraTIO. X«

d

18, j

vxmbüml

De Sigillc.

(

x

Er Sigillum confeffionis intelligitur obligatio478.

itat^

tacendi de his , qux poenitens aperit in con-

j mäm' 2

feffione. Dicitur Sigillum tnetaphorice;quiaficut

u

figillum obfignando eccultat fecretum , ita con-

h d

felarius peccata panitentiscuftodit, Adhocfe-

yin

cretum obligari confeffarium «:iam ex Jure na-

i i

turali, ficut obligatur fervare aliud fecretum non

pa

Sacramentale , certum eít, dequo (atis agitur ia

Tiatk, de S.cr 3. hicigitur folüm de obl

iganone,A

i m

wh

yl

qua& ex Sacramento oritur, agendum.

t

4

Es

-59(398 )$e

fg

Chüment

AÁnTICULUS unicus. -

fiodo (

CltriCoa

De his , quie pertinent ad

fnis; h

ldtinti

&gil/um Sacramentalt.

& v

Uares . Anobligatio figilli fit aliquo cafü.

pido lu

VOrtrtunt

479(Q

difpen(abilis?. Refp. INegativé : conítat ho

"

tum ex contt

nua Ecclefiz traditione , tum ex cap.

& (b

Sacerdos de Pagit. dift, y.ubi dicitur, obnullum

IG

(candalum vitandum frangeadum eífe (igillum.

dö(ubü |

8o

uares 2.. Àn frangere (igillum fit grave pec

)f

catum ?. Refp. affirmauive , efto reveletur etiam

Qf

leve peccatum.

|tacommunis: quia ormnis

lglem N

violatio hujusfecreti eftgravis injuria Sacramen-

Vütin.

ti , tollens fuavitatem :X facilitatem confeíffionisà

Em

Chriftoin hocSacramento iatentam.

tl

uares 3. Ex qua confeffione oriatur hzc ob-

Mdb

481

ligatio ad Sigillum ? Refp. ex fola confeffione Sa«

RUT

cramentali , cüum folüm f principahter in fava-

DO

rem Sactamenti, ne medium falutis, conceffum

Q 'rwr

peccatoribus in (üave jugum , reddatur odiofum

318

etiam minimo periculo violandi fecretum. — Ubi

tty

utm

nota;perSacramenralem confeffioné intelligi eams-

n

ianifeftatio fuorum peccatorum 6X 1n-

f

que eít

i

D ll]qv

tentione Sacra

menti facta, feu deinde ex malitia

T« Rodl(

confeffarij vel poenitent

is ab(olvatur ipfe poenis

Mfe t

tens , vel nonfeuis , cui

confitetur , fit verus Sa-

f,("lüno

[

«erdos, feunon, dummo

dó bona fide id faciaj

ltl

LE

p?::xite.n.s.

Ex

Mp

399

De bis , qua pertinent &,

Ex quo col/igitur 1.non effe confeffionem Sa-

à

4

cramentalem, fi quis non habeatintentionem hoc

modo confitendi , vel dicat confeffario , vel alteri

il

Clericoautlaico , becdico tibi fub frgillo confe[-

fionis ; hocenim fecretum non e(t Sacramentale,

Íed tantüm naturale, adeóque non oblipat in omni

cafu, v.g. contra bonum commune; n omnienim

pdi

pacto humano fetrpecexceptum habetur bonum

m

communt, ex c4p, pa[loralis de effic, ord. qua de

Y [üP.

caufa, i bonum commune pariclitaretur ; non te-

ul |

neretur fectetum fetvare is, cuialiquid dictó mo-

if

dó (ub figillo communicatum eft, ita Suarez 47/5.

t PL'C'

;3./&&. 2« 2. d.

if

Col'iges 2, Neceffe confsffionem Sacramen-

onti.

talem , fi peenitens accedat animo illudendi con-

d

feffarium , vel pertrahendi ad. fcelus , v«l petendi

nonm

confilium, aut ex alio fine , ac proinde non indu.

LI

*

cete figillum Sacramentale

uod etiam putat

x Ob* ï .

Herinck vetum effe, (i quiscen

:

1teatur laice cog«

g

nito quà tali, putans tamen , confeffionem effa Sa-

o )

cramentalem 5 fecüs fi putaret effe Sacerdotem ,

afüt

cüm prior fit ignorantia Jutis , poflerior folüm

jwfdm

faQi.

Suarez tamen exiftimat , confeffionem

p

utroque modo factam Sacramentalem eífe , feu

;j«rlh |

obligare ad figillum Sacramentale ; revelatio

g

enim , inquit, fecreti in utroque cafu zqualiter

reádit odiofum hocSacramentum.

maïü'ïll

p

Quares 4, Vindeoriaturhac obligatiofigilli?48 4,

i

Refj.nonoriri unicé ex Jure naturali , ficut oritur-

fecrerü non Sacramentale ( precepta. enim illud

d j

naturale, ut dictum eít ; non obligat in certig:

OQ

Articulus 1V.

cafibus ) fed vel maximéjex Jure divino cüm fit

potuife

timen v

altioris ordinis, inquit Suarez cit. & fuper omne

naturale fecretum , ac fuó modó (upernaturale;ut«

poeexe

poteoriginem habens ex actione facra & fupernas

Qart

turali , cujus violatio eít contra virtutem Reli-

u Mj

fuppofita enim inftitutione Chrifli, vo-

Ui tn

gionis ;

lentis confeffi

onem fieri cum. onere manifeítandi

litóqueS

ue enortnia m««

ljf ibi t

omnia peccata , etiam quacunp

moriz occurrentia, foret jugum

onerofum; quód

lob

ut confef^

ut leve effet& fuave , neceffarium erat ,

itpetato

fariusexcipiens peccata pocnitentis ob

ligetur ad

iLitpati

fervandum fecretum in quocunque cafu, quia non

nj

effet in Sacramenti bonum, fiin juno cafü absque

4j D

licensia penitencis violari poffet figillum : paritet

t ; |

ejus ufus fac

ilior & fuavior redditur, cüm econe

Wt

tra violatio illius vel in unico ca

(ulicita non poffit

LOCARR

non deterrere poenitentes, confiderata humana

DH hmp

conditione aut manifeftatione fuorum peccatorlis

dl ts

timere poffent s

: ho t

iUisque fieri odiofa, quia femper

fibi licitum eífe

ne forté confeffarius exiftimaret,

mihiqu

in tali velin tali ca(u prodere peccatum pcenitenti£

mmlmmn

unde nec excipitur cafus, quo poenitens jam €

anialt ;f

mortuus, neque quo Sacerdos fuüum peccatum exe

W]l[gn IA

ccatí in cone

plicarenon poffet fine explicatione pe

1] 1 l?l,q

feffioneauditi, & paffim docent

DD. apud

-

mareri;hu]-1

Salmanticenfes 4c c. 14.7ww 4. unde ftri

€lius obligat figillum , quàm integritas conte-

w-thüdmm

ffionis, —.5; dicas, Chriftum inftitueze potuiffe

confeffionem cum praedicto onere poenitentis

N lwda[m

etiamfinon vellet, confe(fhonem tam ftricte obli«

j tonfy

gareadfigillum, — Refponderor Chriftum

quidt.-m

M:l D

pomu $

m

itur q

I

De his, 2u2 pertinent, ce,

491

ümfxr

potuiffe ab(oluté & vi alterius providentiz, non

oni

tamen vi prefenus & íuavius providenti& íug, ut

'l]l(u(*

petetex data ratione,

!

DU]

Quares f, Qux fit materia. Sigilli Paniten-,g€

d

tx? Refpomáco efie primó omnia peccata mor-

h, D

talia tam 1in communi quàm in particulari

d

uj

ideóque Sacerdoti non effe licitum dicere: Petrzs

"

€ff mibi confe us [una morzalia , aut. [uum pecca-

m

tj bomictdij, idque vetum eft , etiam(i public&

(onti

de peccato illius conftet, — 5e02242, omnia veniae

u

lia in particulari ?: undenon licet dicere : 2ic o-

[uxanm

o e(H anibi confejus f(uum peecatum veniale mene.

al

dacij,

Dixi : venialia im particulari , quia

pul

dicere : biceff mibi confe[fus fna peccata, vel fus

m

peccata venialía , nihil addendo, gravza velplura

yl 0"

non eft contra Sigillum : quia eft idem dicere ,

hi

jl

ac: biceff mibiconfe[fas $ ficutenimnonpoteft

o

aliquis confiteriSacramentaliter, nifiad minimum

habest venialia, ita non pote(t quis dicere , biceff

Ponl[h

und

emibi confe[fus , ve : ego bunc abfolvi , ni(i ad.

yiul

minimum intelligatur aliqued peccatum faltem

veniale , confequenter ficut licet dicere : bic efd

Tl

j

mibi confe[fns , vel $ buec Aabfolvi , ita licet di-

cere

.

*

jj

bic eff mihi confeffas fua venialia. Tértià

p

materia hujus fipilli iunt omnes circumflantiz ;

j lt

quzad peccatorum feu neceffariam feu duntaxat

ja

coibodiorem explicattonem addunrur:quia hoc eft

neceffarium , ut poenitentes fecuré & fine rimo-

1 POïllw

gt

re revelationis poffint fua peccatacommode & li«

a

beré confiteri : quod incellige , fi per hoc veniri

n

poíht in notiriama períonz 5 ficenim , nonaliter

9

z«ddirur confefo odiosa.

ce

kx

"]

40*

Aarticulus nm'c/):.

mnitati

Ex quibus Co/

iges 1. fub figillum cadere pec-

j 487'

licis, quae dicuntur ad

Ii:ulmu;

€

ata etiam aliena feu comp

declarandum peccatum poenitentis , TnOTL

alia &

radrtin

t infan

venialia, tam confeffa , quàm non confeffa , di-

plongm

fpofitionem etiam paent

ientis , quia eft pars con-

Vinefret:

feffionis, Violari item figillam per mani

feltatio»

nem Poenitentiz, fi illafuerit fignum culpe mor-

iiguam

Diltcs j

talis, certa, aut dubiz,

(cu peccatorum venialium

fecus, fi colligi non pofïet à

li Ud ?

qui fpe

Ípecialium ,

nii quod commu

ne eft, pcenitentem fuiffe con-

ädeöamp!

Similiter fi confeffarius dicat, ie

Pfüi!?'.ïf Hf

fcffum venialia.

cenitentem non abíolviffe , quia reddit

illum

iiam

fu(ceptum

de indifpofitione aut cafu refervato

Cü!,;!ifg 1

Y

Ts

&c.

Si veró

adderet : ex defetim materia, non

lts I

redderet illum fufpectum de indifpofitione aut

Wrre de

caíu re(ervato hoc perfe loquendo ; per accidens

L

tamen , fi ob circumítantias pænitcns redderetur

centia peccati , aut de indifpoft-

Waione

fuípeétus de reti

tione.,

Item e&

contra figillum ; fi confeffarius

Ti

h Sïfe;

unum laudando, alios tacendo reddat fufpectos.

dffc&usl

Violari etiam figillum ; quando de aliquo oppido

fort& non. amplo, ubi pauló a

nte excepit coniel-

1 ij m

vel

Weior

fiones, dicat , in eo dari multos improbos,

commirti multa crimina ; docent Salmanticenfes :

mm,lj;ä

bic Ti a. 6. 0. 14.

velfaltem effe magnum peri-

mms: (U

li dicto infametu£

ts

culum iilud violandi, cüm ex ta

communitas,cujus infamatio etiam in poenitentes

emäïien

tanqg

gam membra communitatisredundat : que

1

At

I

vel maxime verum eft ,

fi de Religiolis determies

l tffe'

natz Religionis revelat peccata , quamvis taceat

perionam poenitentis ; ha enim infa

matio come

Ws

suunitatis

us

[

I

De bis, qua pertinent cic,

ET

munitatis vel maximé

à

*

lmpri

edundat in infamiam par-

ytut d

rieulazium,confequenter etiam ipfius poenitentis,

rl

prefertim cüm Religiofialiqui equé graviter fe»

klïü ! i

rantinismari communitatem , quàm propriam

i5 t

perlonam : ita citati Salmantic, Ex quo colligitut ,

non effztantum periculum violandi , quando de

ii

gt

aliqua ampla civitate dicit confeffarius , in ea dari

ii

multcs improbos, velmulta crimina committi ,

T

quia Ípectata conditione humaná omnis civitas

adeó ampla per fe prz(ümitur ab omnibvs talis,ac

jlt g

ia

proindeneque in malum peenitentis, neque inin.

famian civitatis redundat,

ii jl

;e(crvasä

Col'iges 2. Cadere etiam fub fiaillum defc&u8488

uj

j

naturales , inhabilitates &c. per quas explicatur

1

jont !

flatus peenitentis, nifi certum fit, à poenitente non

curare de his aliunde fort? notig confeffarium lo-

! aiCi&ü

qui. irà Tamb. /. f. 6.6.&alij — Sit imenex re-

at

ail

velatione zliorum nullo modo poffet deveniriin

sl

nottiám peccati , adcujus liberiorem explicatio«

nem offeruntur, exiltimat Vasquez & alij , tales

i

defe&tus non cadere füb figillum ; quod tamen

T

ii

alij communiter rejiciunt ; nam etíi id non ti«

p

meatur, redditur tamen odiofa confe(fio peccato-

rum , licét enim predicta non fint mareria confe(-

jiqus

fionis , funt tamen dicla in ordine ad conteffio,

mm pfü

MÁnV

nite

j

nem , à qua poffent tetrahi poe

ntes, qui fubin-

(gnm ;

de mallent illorum peccata revelari , quàm defe-

€tus naturales, v.g. eífe fpurium & c. unde faltem

j

de ijs defe&tibus feu conditionibus , quarum reve-

i chCl[[-:

yi i

latio effet ingrata paenitenti , fententia Vasquez

non eít admittenda.

ltem per manifeftationem

j

n

"

c€c 2

i'c-.ru-

j

t

Articulus unicus.

feffrin

404

docent

Ícrupulorum facilé poffe frangi figillum ;

dicil,ox

Coninck , Layman, & alij apud Salmanticenfes

qua d

inPdh;

bicc. 1 4.9. 3 f extatione leepius data , eó quód

omnia illa cadant fub figillum , que revelari egré

Tl

fert poenitens, ne fcilicet confeffio reddatur odio-

tentantu

fa : quamvisLugo, Diana, & alj citari apud

of !

Salmanticenfes contrarium doceant de fcrupulis,

tRament:

tum de erroribus in modo confitendi à poenitente

prtore

commiffis, quiainquiunt , hec non funt materia

Titentem

confeffionis , & , utfupponitur, per illanon pec-

thefol

catum aliquod , quod nec ejus circumftantia in-

Wicfo í

noteícit , neque ulli de hoc oriri poffit fufpicio :

&t con

aliunde hoc defectus non addiícit confeffarius ex

elim,

teítimonio poenitentis , íed per fe videt , aut ap-

fefetvai

prehendit illos ex evidentia rei , ficut videt , pce-

tim lïg."h'

tentem effe juvenem &c.. Nihilominus fifcrupu-

Ptl

lofitatem poenitens confiteretur, aut eam ad decla-

LU

randa peccata afferret , illam cadere fub figillum,

tfntis, !:!x)l

merito notant citati Salmanticenfes : ne talis ma-

Ulummg,

nifeítatio fiat ignominiofa pocaitenti , vel ei eru-

3"3 tl

be(centiam gigneret , aut à confeffione retardari

ilier,

offit ; unde faltem videtur periculum commu-

tf

niter effe violandi hoc figillum , fi tales defeclus

TU

mnifeítentur.

Pariter negare Íchedam Íeu te-

Iitnig

ftimonium confeffionis facta, quando poenitens

Citent;

füperioribus teftimonium fux confeffionis afferre

T lgr

tenetur, effe contra figillum ; communiter docent

Nttto Q

"DD.dummodo pzenitens confeffionem faltem in-

Bll

choárit, etiamfi propter indifpofitionem non fuee

lt'amlj "

ratabfolutus ; quamvis alij contrarium teneant

Potq

quia in tali cafu con-

cum Lugone 47fp.a 3. féét, 3.

P

feffarius

D

De bis, que pevtinent de

40f

feffarius folàm fe habet negativé , nec quidquam

(

dicit, ex quo poffet deveniri in notitiam peccati,

ittà

quia aliàs aperiretur via fraudibus, & multi impij

igl

in Paíchate Parochos deciperent,

n

265 6. Qninamad (ervandum hocfigillum489

t al

teneantur

*

?

Refp. omnesillos, ad quos devenit

T.

notitia peccati paenitentis ratione confeffionis Sa-

[ilpïthl

cramentalis, ut eft prim? confeffarius ipfe. 2. Su-

tUt

períoresà quibus petitur facultas abfolvendi poe-

m

nitentem à peccato refervato 5 hac enim notitia

g

eft ex fola confeffione Sacramentali, & aliunde n

j

tali cafü fuperior cenfetur una moraliter pertona

dpicio:

cum confeffario, uti delegzns cum delagato: tum

ytii

etiam , quia talis petitio poteftatis abfolvendi à

a

refervatis eft inchoata confeffio.

3. Interpres,

t

cüm figillum fit indu&tum ex reverentia Sacra-

r

menti , ne reddátur onerofum & inutile.

Neque

j

l

obftat , quód interpres teneat fe ex parte poeni-

iglïlüü; !

tentis, quia fua peccata revelare poteft ; hoc enim

4l

folummodó probat , quód etiam interpres poffit

1 qt

illa revelare , quando vult poenitens, nonautem

gt

aliter.. 4.. Confeffarij confiliarius , feu ille;quem

l

corlïüj*1

confeflarius confulit , quiddebeat facere in. aliquo

&ié

I

cafu cum peenitente inordine ad. conteffionem ,

"

tora enim nociria ejus. tunc eft ex confeffione Sa-

|

Dæalïflli

cramenta!,

gamvis aliqui nec interpreteni,

imiif"

nec fuperiorem,nec confiliarium obïigent nifi (ab

«"

fecreto naturali , proomaitamen calu , quo obli-

gat fisillum Sacramentale, o5ligante. — Denique

]u

T,.

I

etamij , qui velftudio, vel cafu audiunt paccata

T

poenitenus , quia etiam ad hos pervenit no'itia

peni-

j

ii

406

A;tz;culp;: !V

peataa

poenitentis ex fola confeffioneiddue exicit facili«

uditis i

tas , [uavitas ; acfeeuriras conieilionis Sacramerne

orfefin

talis,

$: qii

490 Adduntaliqui anud Suarez feU, 4. », g, &

ffiz, um

amb, ZMetb. (onfeff, "Apvendice. de figillo €. 4

fitt u

94sn. Y 2, tenetiad hocfigulum etiam ilium , qui

fsdehis

peccata alicnjus ex Intentione confitendi. fcripta

qui ia

legi: , quia peccata fcripta, inquiunt, font. faltem

t

inchoats confcffo,

hibeftre

Ipfe tamen Suarez, & alij

lim daré

coumurnius docent, huncíclum obligari Lecreto

lecerori

natntali ? quia fcripiio hujusmodi nimis remoté

1(3 Lllgo, [

Íe habe: a3 confeffionera , nec eft inchoata. con-

Nusg,

feffio, fed tolüin przparatioadillam ; aliàs tene-

1

indopl

retur etiam ad figillum Sacramentale, qui audivit

[

^

l tx dir

clara voce examinantem fuamconícientam, Ad-

cunt fecundo Paludanus &c. apud cit, Suerez

'ïüqlll. Pofä

WlOnem (

euam poeaitentem teneri hoc fecreto : fed hoc

faltem quoad peccata peenitentis non videtur ad-

efll ufl llla uïl

Cffmnam

mittendum , cüm lex fig ili fit lata in favorem

Ht

poenitentis , & favor Sacramenti fandetur in ipfo

favore poenitenris ? Sacramentum etiam non ali-

wnftmom

terfit odiofum, nifiin quaatum eftodigfüm poe-

lj n

nitenti ; unde etiam hoc figillum non ni(i ad ar-

Acire

bitrinrn poenitentis obligat, cüm hzc ipfa facultas

&ttjd

dandi licentiam confeffario , ut etiam extraSacras

Vi

fmentum ex rattonsbili canía revel

at peccatum, fit

nltym judi

favor, & reddat fuaviusSacrimentum : qua ta-

Wn p

Qu Df j

men licentia dzbet effeexpreffa & fpontanea acli-

bera, non viextorta , excommuni,

n

t

451

zares 7. Anlhocfig

H

Hurm ita fit fervandum,

Mi

: mmm iiu

üt nec confeffarius exprobrare poffit poeaitenti

€c 4

PECGQH

*De hi:—, qua pertinent g,

407

peccata in confeffione audita , neque cum illo de

tht

auditis in confeffione absque illius facultate extra

M0

Confeffionem loqui ?. &efp, Affirmative,

Ratie

efl : quia licét hocnonfit. violare fecretum pro»

E

priz. utpote circa anté notum poenitenti , eít ta-

DT

men quadam violatio Juris , quod habet posni-

t q

teas de his fibi non loquendi extra Sacramentum,

j

quia etiam hoc effet valde onerofum pcenitenti,

v f

Imó effer contra figillum , fi confeffarius non fo-

, tl

lüm claré exprobret peccata poenitenti, fed etiam ,

r

fi feveriori vultu, aut minüs graté colloquatur illi,

grtti

u t

ItaLugo, & alij apudSalmantic, fzpius citatos:

Notaautem 1. hoc etiam intellipendum efle,4 94

lst

quando plures fciunt eadem peccata feu ex eadem,

luiaudi'i.'ä

feu ex diverfa confeffione, ita utnecij fibimutub

[)

!

n À

loqui poffint de illis, cüm fimiliter redderent con-

j, uf

feffionem odiofam : non tamen id intelligendum

; ii

eft , fi illaipfa peccata per aliam viam extra con-

du d

feffionem nota fint confeffatio, Cauté tamen de-

Vav

bebitagere, ne aliquo modo notitia concepta, ex

vtin

confeffione concurrat , aut poenitenti fufpicio

ynoi d

hujus generetur, quód intelligit de. Lugo de

inp

fufpicione prcbabili & rationabili , non vero

PIPTI

de conjecluris levibus , quas malitiofi & nafuti fa-

ia

cilé faciunt.

2. ficutnon cenfetur moraliter fi-

i

nitum judicium Sacramentale facta abfolutione ,

ccäïümsw

quin polfit imponi pzenitentia, ita etiam, quin lo«

*

.

T

qui poffit. confeffarius in bonum poenitentis

um v

quantam autem moram id patiatur, relinquitur

cenfetur una confeffio

judicio prudentis. Pariter

&f;'üdüï

ita cum alia effe connexa , ut cenfeatur unum &

cc f

idem

i p

wa

408

Mrtieulus IV;

;

idem moraliter judicium in ordine ad bonum &

liit r

talituem

falutem peenitentis, aceffectom licentiz loquendi

de anté confeífis ; ideo etiam fuadetur continnus

tià o

idem confeffarius, quod, utcognoícatur , & in«

Aelitu

Culcetur ftatus recidivi, neceffarium eít,

ftjtioneg

493 Sedquidfaciendum, fi Confeffarius poft abfo*

Tonendo

iutum moraliter Sacramentum deprehendat er-

frtuino ,

rorem commuffuüm in Sacrsmento ? Keff, fisd-

As ad fe

vertat , male abiolurum effe penitentem vel ob

pusbitur

defe&um jurisdictionis , velintentionis. abíol-

Mer doc

vendi, vel incilpofitionis poenitents, idebet illum

tlitutn

Confefforius monere. petitá prius licentiá, fi fine

Wtrrita

gravi Ícandalo vel incommodo p.teft: fiveró

Moio o

p.on poteft fic illum nionere, non teretur, ó quód

fis Titto

iila peccata per fequentem confeffhiorem indireéte

halier

remittantur:in periculo tamen rortis teneri etiam

8f qu

cumfuo incomtnodo de nullitate confeffionismo-

VO quteg

nerfe r&nitentern j!ne ille fine hujus Sacramenti

jtrit onf

adjutorio decedar.

Similiter. fifine gravi in-

ftCtitr

cofnodo poteít renetur monere, fi defeclus com-

UI

miflus 6t 1n damnum tertii ,; v. g. €6 quéd non

if!;r.»mmc

obiigaverit l'oenitentem ad reflituendum 5 ubi

titot

N

tamen notat Suarez, Cofeffarium eriam ordi-

ab *.[g,r

N

narium cx officio , finon monuit, nifiexaliqua

Yi

negligentia poenitentem , uc. reftitueret,, non te-

0"33

41

Wl pat

neri eutn reflituere ; non enim commufit tonc a-

MT

Oum injuflitis ,quia non — tenebatur ex officio

U ài

currare tertii illius creditoris commoda,

Pec-

W

T

caret nihilominus tunc Confeffarius contra Keli-

Ütym '

gionem ,facrum

minifterium negligenter exer-

vel in-

E *ete|

n

LP

cendo, — Quód fi veró Confcffor [uafit

düxit

De bis que pertinent &c.

409

t

duxit , prefertim ex malitia ; poenirentem ad non

Qu

reitituendum , committit injuftitiam , quia fuit

QU

«auía moralis damni proximi , adeoque tenetur,

t

ad re(tituendum non (impliciter fed tollendo de-

ceptionem factam & caulam nocumenti , v. g.

fide

monendo poenitentem , & quidem temporeop.

du

portuno , id eft, antequam peenitens fiat£impo-

l

i

tens ad reftituendum ;aliàs ipfi Confeffario im-

q

tz-

|putsbitur: & ita mteihgl debeu, quod eommu-

qtio

niter docetur , tenerialiquando Confefforem ad

t unt

teftituendum,

Imó fi defectus pracise eít circa

217

integritatem materialem , plnres. docent , nullo

ii

modo Confeffarium teneri ad defe&tum poeniten-

[

tis detegendum ,Zcum fecerit confeffionem for-

n

maliter integram : quod forté in eo cafuintelli-

eri

gunt, quo Confeffar.us fe puré negativé. habuit ,

msm

non autem , f fuit caufa , quód peenitens non fu-

cratt

trit confeffus integre, dlcendo v. g. non opor-

Yav

|

tec ralirer. explicare. numerum.

Dixi f f ['nc

us «t

magno incommode fieri potefl 5 i enim (ine gravi

i t

ms.,-zmmmzo vel fcandalo id fiert non pamü ,nos

n

eitobl

If

gatio : quia ficut pemitens excufari poteft

ab "tt;.m ste con&ffionis ob fiimilé. quid, ita

4 0v

j

gbl

maló magis Confeffor abea admonitione, Dixi

j |

item: petirdprins dicentia ; bai

enim licenti-

j

amloquendi cum poeaitente in. tali cafu petere

N

d

enfeffarius: (ivero hancneget poenitens,

H Oh*

h N

patat Tamb, 7 3. 6 8.$. 4..— Coufeflarium effe

giM

bbrumab oblig:tione monendi , etíi moneat ,

1]

franvere figiluc, Puteanus cámen spadSalman -

gr

tic, £C nann 40- & ;exifuinat , Poemrcmcm effe

flt V!l yr

monen-

U

Artz'ml*k: IF.

10

monendum , eó quód hzc admonitio fit com:

Yeun

plementum prioris confeffionis, &poenitens non»

pittei

nifi irrationabiliter poffit effe invitus : quod ta«

mf |

men ipfiSalmanticenfes tanquam communi Theo-

ltenr

lozorum & feníu fidelium contrarium rei

jciunt

Atemi

ex fepé data ratione

dirum

494 Quares 8. anutiliceat notitià acceptáincon-

u'!&üs, (

feifione? quod intellige círca , qua cadunt fub

ponten

figillum, —Keff. ufum huiusnotitie ( qui à te-

T ut

velatione peccati di(tinquitur ) nunquam effe lici

tori dv

tum cum periculo revelationis directé vel indire-

t p

&e , nequé tunc, quando talis notitiz ufus infert

rüborem aut confufionem feu difpicentiam feu

Vürpe

: L qd|

roole(tiam ipfi peenitenti. Ex quo infe'ruprimö

ts jj

Patochum non poffenegare alicui Sacramentum

tOnfe

quem ex fola confeffione fcit effe indigonm ,

3 ünnibus

neque vitare poffe excommunicatum , etiam cum

| NRUNY

foius eft, quando non aliter eum novit. Simili

i tonfe

ter Epifcopum non poffe ab Ordinibus repelle

re i

i

3.

m , quem ex confeffione novit effe irregu-

- ]t/r[m

f(äïiiln (

larem , neque Confeffarium ntgare vetum ei,

C

q

quem ex íola confeffione fcit.effe. indignum:

mj

quia in. tali cafu arcerentur homines à peccatis

manifeftandis rmentes , ne ob eorum manifefta-

gui(]*!llar

- n

tiorem cílent privandi commoditatibus , honorie

i gm;n:f;

bus,officiis , ordinibus &c. confequenter red-

deretur nimis odioía confeffio , qeamvis hos

PmC«me

RU

Ornnes &

n

& fimiles fpe&lantes ad juftitiam

*

x",'llia

t

diftribuziv

-

, vel mifericordiam , aliámque vir«

.Hïo

H

fra&ione figilli( non

C"e ;dïh,l

tutem exerceti poffe Í

E

OM

vetó attus fpe

v

Jantes ad juftitiam commutativam

d

vel

] COnfcm(

-

D

-

I

De bis qua pertznent &c,

"T

Lot [

Ti Of

vel punitivam , ut caíligarepanitentem, vel ne.

gare ei debitum ) doceant aliqui apud Tamb. e-

;uou'!r

if

tiamfi poenitensid. advertat ; qui tamen eorum

*

fententiam reijcitex dato fundamento

*

inclinat

vj

autem in fententiam ceorum , qui docent Confe(-

ARU

farium exercere. poffe ex notitiaconfeffionis illos

"

a&tus , quinon exercentur mere circa perfonam

poenitentis; licet quandoque circa ipfamconcur-

TE

d

rant, ut vigilantius Cuftodire res fuas, fervo fura-

lii*

tori claves non committere &c, qui a&tus debent

€fle grati rité poenitenti , qui veró à peccato fuo

il

|

refurgere intendit,

Ia. illi.

Addit tamen Go-

ariszlä

|

net ; id Íolüm admittendum efíe, fi ille actio-

mpvim

,m:n!ua'

nes indifferentes fint ad fignificandum peccatum

iignü&v

confeilum vel non confeffum, & poffunt penfatis

omnibus circumflantis fieri. ex alijs motivis.

jum

i

Quamvis & hoc alij negent ex data ratione;quia

fic confcífio fieret odioía,

IQPCED !

deferes: 1. Confeffarium interrogatum de pe-495

ul

ul

tcatis m confeffione auditis , f1 ad reípondendum

n

1ifi

hiic quaftioni cogatur, poffe ac debere etiam

il

g1

cum juramento , fi cpus foret, n

"

E

gire, de his

j

r

Ü

quidquam fe fcire.

INeque &quivocatio per hoc

j

at

intercedit : quia talis interrogzntis non elt inda-

' );gm'

um

gate , nifiea, qux humanó & ordinarib modó m-

noteícunt : ergo & cum veritare negat confeffa-

j

rius.quia hzc peccata humano & ordinario modo

n

Quvf

fibinon innotefcunt

*

*

imó in hac materia locum

(f

xp "

€fle reftri&tioni, docent DD. apud cit. l'amb. ita,

li

[

l

ut confcflarius etram vere dicere poffit , fe neque

u

J

W

confeffione talia fcire , [cilicet fcicnuád. aliis com-

mu-«

12

thüulu: Ium'cui." -

municabili, Porroapprobatiofacla in foro ex-

terno, fundata tamen in notitia confe(fionis, nulla

fatitsor

dodumy

eít , quia hoc ipfo, quód Jure Divino Judex audito

pontent

tali teftimonio arctetur figillo Sacramentali (cüm

conielïlon

ex communi fententia obligetur quilibe ad figil.

micium

lum , cui confeffarius etiam iaju(le peccata ma-

of

nifeftavit, ad majorem fecuritatem confeffionis &

ltafte

eautelam poenitentiurn, ne peccata illorum magis

divulgentur ) Judici Jure Divino eft fublata pote-

qidnty

drdhptti

ftas , ex hac fcientia licite & validé fententiandi.

W0f (

49

& duferes 3. Deconfeffione publici ufurarij aut.

concubinariorum confeffarium interrogatum abs-

T

- putes,

que difficultate & fcrupulo poffe teftari , illum

-ftrtlg d

confeffum fuiffe ; perhoc enim aliquid favorabi«

le potiüis poenitent! agit , quàm. odtofum : quod

2

WNünigg

fi veró de impentailli abfolutione quaratur ; ut &

tity J

flljpþ 7]

fibi coafeflariusconíulat & poenitenti , dicat , íe

fun&um fuiffe fuó officio : in. dubio veró non

UT

Mliurun

revelet peccatum confeffum , ut devemti poffit ia

hw

notitiam períonz, vel utrüm peccatum talis certa

p:riong audiveritin cont«ffione , vel veró aliun*

LU

de reíciverit ?^ obligaturad (igillum : preíue

linhus

LO

mendü enim elt in tavorem poenitentis, &ltandü

pro reverentia & firma ftabilitate Sacramenti.

[

49

Inferes 4. Si nulla fequatur etíam indireéta

|

Pt

! ]"ffrt:

revelatio aut damnum poenitenti, neque eidem

quidquam ingracum. poffe confeffarium uti noti«

mitahhi |

tiáconfeffionis, cummodó fiat ob finem honeftü j

D ldlaS, Y

ii

tunc enim nulla 6it injuria Sacramento , nec poen'»

tenti confeffio odiofa : aliunde licitus eít. ufus

qt;fh]are .

kone(tus ad finem honeflum, v. g. poteíl confef-

Tint 3 'm |

farius

nülifa&a1

0tod

tDe hu )que p:rtm:m* ,

41

m

fanus orarc pro pCCCQClS poenu:e:nns , confulere

ia

doé&tum virum , abílinere ab actione, quæ fuit

posnitenti fcandalo, eidem exhibare ob virtutes in

l cut

il

conteffione cxerc:tasfpccxalcm affectum aut be-

neficium ,

íea fimilem aliam a&tionem . utilem

it D

coutcmno poenitenti , vel proximo facere íeu

juisd

intra feu extra Sacramentum , lemper fuppofito ,

1

1 FOH"

quód neque indire&ta revelatio , neque hujus mo-

rale periculum fequatur.. Non licere Pralato uti

T

notitia confefsionis ad externam gubernationem

tj

i

pesoitentis fibi fubditi , nif1 licentiam. dederit

peenitens , prohibuit fpecialiter Clemens VIIIL is

E

3

decreto de cafibus ve(ervatis c. 4. regulatium

WE

j

omnium Superiotibus, íicloquens : tam fupe-

riores pro kempore exiflentes , quam confe[farij ,

t

qui pojiea Ad (uoerioratus gradum fucrmt promo-

al

4f

li , caveant dtltgenttf m ne tá notitiá, quam

de aliorumconfe[oone habuerunt, ad exterioren

polïlï

.

k gnbernanoncm utántur.

Dixi ;

jþecmhter

»

hx [Qti

at

nam hoc non effz prohibitum Jure Dwmo, Íed fo-

làm humano ob pericula abusüs,exiftimatSuarez,

m

ne Ícilicet reddatur confeffio odioía, quamvis nec

Lun

1

directé , nec etiam indireclé reveletur peccatum

poenitencis illius.

jj

Inferes f« Sacerdotem , quz ex confeffione; 98

jj

novit,fibi à penitente cum aliis fociis paratas effe .

yt [b

müdms, v.g. immiffum fuiffe venenum in vinum

hmlü

ad celebrandum prsparatum , adeó »quefi declinet

4

u

[

celebrare , focij delicii participes & confcij conij-

q i

ciant , in illa confeffione à focio fa&ta conteflario

notifactas effeinfidias, & inde nuors illi focio ab

I

alijs

41;

: vljrtim»itrt: 4um'cm.

aliis inferanda immineat , non poffe, tuncutino-

DGIT

titiá confeffionis, cüm fequeretur damnum pae

Taten

nitentis , & redderetur confeffio odioía, Si tamen

entei

ut dixi , ufus talis notitiz nec rvelet aliis confel-

f

fionem , nec fit in damnum poenitencis , aut illi

Il: J

ingratus confeffarius licité uti poteít notitia coa-

Vil,d

fetfionis.

at P

499 Qnifuppofiá limitatione docer Henriquez v,

Wt

21. . 2, &alijcum D. Antonino, poffe confel-

Eh

farium cognofcente:n, ex confeffione mala gravia

; Vtor

'impendere communitati vel civitativ.g prodiuio-

nem, hzrefin &c. fi fine fcandalo & periculo , ne

lto

deveniatur in alicujus notitiam , id fieri queat; &

fi pocnitens monitus refipifcere nolit , vel obviare

tali periculo, nonfolàta ili abfolutionsm negarey

fedetiam monere verbis valde generalibus fupe-

n

riotes , ut vigilent ,fibi confulant, & pracaveant

Similiter, t

20

non

l37

p

H

auciapud Sal-

peccata enotmia.

manticeníes , Z a&. 6, de Sacran. Püntt. €. ln

niin. $ y. probabiltier exiftiaiant, poffe confeffa-

EJCP;

3

|

rium , quiexconfvffione novit, fibi mortem ab

L

aliquo parari , fe domicontinere , vel abeo loco :

tl

-2.

recedere, fi poteft aliquam aliam caufam przetene

l1

dere, ut poenitens nequeat judicare , confeffariufü-

id facere ob auditain confeffione , 5 quódim tali

LUA

lbld, p

caíi nullum damnum aur nulla contufio fe.juatut

lb qu

pavitenti, fed hoc pouiüs confeffarij prudentiz

lïu 1;4

adícribatur, cui tales aftus dehent ef'i'egrau,tï rité

Y

poeniteat, X non nifi irratiogabiliter Iingratt, Quá

fententiam exiftimat Tamb, in Z4erb. Confeff. di

d

Ws

digillo e,6. $. 1. huménis rebus accommodatio-

r6m p

Debis, äuæ p'ertinm:; r .

i

If

rem ; atque adeó magis accipiendam effe ; quod

n

tamen alij negant , e quód poenitens (ciens , poífe

t

confeffarium uti notitià coafeffionis etiam occul-

0if

T

té , poffit per hocaliquando à confeffione deterre-

ri : pro quo etiam citant decretum Clementis

TA

VIII. de quo vide Dicaftillum 7ra£.8, de Saera-

ment Ponitent. difb. ya. dubit. . num. 139« C

u

141., & Tamb, cir. s»»im. 4.

(

Et hzcSacrofanétz Romanz Ecclefiz judicio

quii

TOU

& corre&tioni humillimé fubij:io ,ut

qoyd

In omnibus Glorificetur DEUS.

1]]&2? !

Qu

Reg. c. 57.

n

n

i

wodn CILIDD DI PUL lL

du

gudïf'

|

Errata graviora.

]

Ex parte primá , de Virtute Poitentie.

u

sl

Pag. lin.

pro.

lcgeo

IO.

2.

quia quia

quia, qui ,

ytt

(

11:

affig^stam.

12, aífignatum

i

u

xz'

f.

ex effectu

ex affzQlu.

?

n

redundante,

4

ibid. 27. revedundante

&

T tUf

14.

11. Íceu

[uüh u

Yi

13. circa turpitudinem

turpitudinem.

y

contriftati fuerimus

(

16.

8.

contriíliverimus

(

23.

T.

virtutem

virtutum

L 14

if

7s

4

enim , moraliter fal- enim mortaliter,fale

m]oül[(

(ccm.

( tem virtualiter,

(

Pag. j 5'

Pag

Jin.

PV'.

le :;

07

jó

17-

e

dele

H

ibid

18

4lo. |

quód

quàm

;8

224

ignorat

ignorant,

D

8o.

15

aquo

ad quem

n )

I9

articulus

93-

difputatio

T25 1

IorI

1O.

hac

ljoc

EE

121*

12

fit

f1

123.

2Q.

nonmanferunt. adde. tum ex eo, quod

Mu

( duamus. n. 123.)

144«

1 I.

mortaliter

moraliter

lx P;

1j2

j*

ponz.

ad de

eternae

&6.

tollis

tollit

) f6.

162

8'

expiebantur

experiebantur,

Pdg, ll'

162.

21.

prænota:

præm)tant

À a

164.

26

carentia

in carentia

4 ;

16 j.

19

difp. 22.,4.1. $. 3.

difp. 33.4.2. $. 4«

8. P

169.

2.

44m. 186.

naum,.102.

ET

j

177*

22.

quazvis

quivis

m

1

ibid.

interna

geteroa

T

209.

28.

Sacramentum

Sacramentum

n

C leat,

(deleat.

7

E

a26.

Difputatio

Articulus

n

6.

237

tamen

tantum

r E

249.

14.

ROS

nomu

19j ,

26

$*

Al

jüratus

furatus

4 1

&electur

deletu£

$, i

264

j

268

z

.8'

propicabitur

propitiabitur

] ugl À

270.

1j« Druo

Dszus.

»ll. ]i

272,

16.

recordabuntur

reeordabor

lo r

273-

27. przlenti

preíenubus,

Mf 4

22j*

LE

fit

fit

l"o 7.

Pat.

y

Pag.

li — pre

ï:gei

279.

3.

quantitaeo peria

quancitate opétis

280.

[ol

vivifeunt

reviviícunt,

l

317

r

eligerat

cligeret.

346-

7-

anormia

enormia.

36$.

10.

virtutem.,

Virtute,

26.

debert

327

poft attritionem. — adde

PT

) []M $

uz;-]*'

Ex parte [ecunda , de Beuitzutia ut eft

h

Sacrauentunu,

u[l

Pag.

lin. pro.

»

3*

2

Ponitentia;

Poenitentiz

4.

f

Confítat,

Conftantienfi

8.

27*

vibilius;

vifibilibus

D

26;

Novitianos

INovatianos

29.

P

20.

diícredendi.

non difcredendi

$4

24

videtur

videri

55-

23i

preítat, -

j

confieri

praftant

h

gi.

27

confiteri

72-

le

difere,

differre.

95

16.

operienda

aperienda

conjunéta

10j.

13.

conjun&ae

-—."-w!-'

140

20,.

inftitotum

inftrumentum.

I16.

I2.

accümanatione

accommodatione

12 9.

28.

expofitines

expofit:ones

yt

adítatuendam

ad ftatuendum.,

w 31,

19.

160

17,

fententium

fentientium

163

2.9.

reciliatioriis

reconciliationis,

conatum.

IT7. 7*

CODACUIT.

dd

Pag.

Flg'

(;. lin. — pro.

irg: "

194

17. tocet

docet

PR

delet

196.

23« deleat

200

20, Sacramenti

Sacramento

2024

29. qui

quia

21 f. 24 neg. maj.

Deg- min.

2:9.

19. aliqui

aliquis

234-

1j. conferi

cenferi

236. 7. dicantur

dicuntu£

280. 6, fic

fi

j

Éeritiams

,

298. 28. femiam

| f

NT

198. 29. auxutario.

uxurario

tf

4

E7

Reliquos errores amiei Lecoris benevolentia

| m'umperf(

corriget,

puoti

; HHf

| 4nifli

( 0 7

N(

Bs

z

Y

vfà i

VY

C

M

l

N

"

()

N

TE

an t

6 N

,

li $

Ym

AW

$X

N

T d

E

—

W

)«

z

[

VA

". -x

)

oSc

SSRNM

u f

m»pr.

j

$

$ 4j

aA

Áifis

ENN

NY

D)

n

E

W

n

$

ASS

À

d)

pl

( ZA

Z/ lu

SSS

2

Jitig

NT

e&v

640

(«

e

A

*

GD

Jung,

]

A

glar

[/

D]

! fs

d dij

L

4 fl

NT

PRO- *

PROBLEMATICA.

ERoïEMATA

Ex

Univ&rfa TheolOgia.

ie

"o AN Theologia fit [cientia.

2. n fit babitus in

entitate fnpermtumli:. 3. 4dn e[fentia di-

:

i

vina con[litaatur inente a (e , vel cumulo omea

J

nium perfcilionum. — 4« An futura fit DFO phyfice

prafentia vi atermitatis. g. -dmoperatio divina fit

vatio formalis exiflentia divina in omuibusvebus. G.

n poffibilss fit [pecte s creata tam impre[fay quam exe

eref^ Dei.

ZAn defatto detur fpecies exprejfa

Dei. 9. J4n ab[oluté po[fit fieri , utintellettus crea-

zus elevetur ad. vifionem beatam [ine lymine glorie,

n o w "EEE

9. -dnvifio , qua viderentur iu Deo omnia po[fibilia

diflintie effet comprebenfio omnipotentie divine, YO.

-dn poffibilis (it clara vifio effentia divina , quin cadens

fit clara vifio attributorum * per(onavum. — 3 Y. n

12. Zin eletiio ad

IDeus amet creaturas poffibiles.

gloriam fit fatla ante pravifa merita, — 13, n ad

r

lvanda contradittoria à concilijs & P. P. affignata

PTætC Y

diflintionem pev[onalem ( qua de fide eJE ) fit

admittenda difHintlio virtualts intrin[aca.

14. ZÍn

velationes fectndzm conceptum explicitum dicant per-

feflionem. — 1g.. Hacque fit perfettio fimpliciter fim-

plex«— 16. du prater tves fb fiflemtias velativas detur

una

uB

sna abfoluta, — avq. du multiplicatio numerica in-

—' Mi

?er .Angt)wjit pajj;bili.f.

18. du implicet peccatum

hn

19.215

.Angelarum fnprimo inpam*i Creationss [ua.

MM

ff ivfos ament neceffavrio. 20. du DEU M ament

tf

necé[fario. 2X. zAninferior "Angelus po[fit compre-

[ NT

bendere fuperiorem,

212. 24» fit voluntatis ab in-

I A

trinfeco infiexibili.

23. 4dn pana fensis demonum

Amm]

Jit alligatio ad ignem in fernalem. 24. 4dn beatitudo

fntiti

formaliscoufiflat n fola vifiomeDei. 3y. 24n invi-

Ánpln

Jone beata , [icut pevpetuitas vzfionts eft de e[fentin be-

Mi

atitudinisitaetiam fit de effentia beatitudinis, cagni-

h Dj

Ho perpetuitatts, 26. n detur puraomi[fio libera, a.7.

Crifi

"n lictat fequi fententia probabilem in concurupro-

!

E

babilioris fzutentia. 38.. m malitia peccati confiflat

Wt

àn privaiione velpofitivo. , 9. edn privatio imme-

r

diatevecipiatur in atbu velpotentia. — 0. n B. F,

eontraxerit debitum proximugn.

31« Zinpoffit pra-

cipi atl us merà internus,

32. 4dn peratius forma-

liter zmalos poffit introduci cvnfuämdo contra legem.

33« -dn promulgatio [it de effentia legi.

34. n

revelatio fubeat objetium formale afensusfidei, ay.

n fides fit effentialiter obfiura ex parte vei revela-

t4.

36. n ex partevevelantis feu atteflantis. 37,

n inlege gratie fides explicita SS. Trinitatis d In-

carnationis fjt de neceffitate medij,

38. n [uppofi-

ta revelatione damnationis poffit quis fperare vitam

&ternam.,

39. 4dn atius virtutts infufa ,. wt fit

meritorius vite atevua indt;gmt virtuali imperio

cbaritatis, — 4O.. Anultima diffofitia ad gratiam fit

effetlive à gratia. 41. 2dnu gratia babirualts diflin-

£netar Acharitate, — 42. n dominium infolidum

; pvjït

p

D

eriaiwk

poffit flare in inflauti translationis peues duos, — 43:

(uin

-dn bona inventa [int eroganda in pauperes fi dominus

194

nequeat inveniri, 44. Jdnpater con[Hitutusingras

J t

vi nece[[itate poffit vendere filium.

Af* n peccas

! NMPN'

tum . titulo offen[a fit gravitatis fimpliciter infinita.

"TIT

46. n Chriflus [attefecerit ex rigore juflitie. — 47«

m

4dn veniffet [i adammonpeccaffet. — 48, n B. 'irgo

hu

i

fuerit canfa dnflrumentalis unionts b)po]laticæ'. 4.9»

n i

"n plures Divine per[ona terminare poffint eandem

atit h

naturam bumanam,

jo. dnnaturabumana à ler-

bo Divino immediate terminetur. g 1. dn bumanitas

m,cngni-ï

TM

Chrifli formaliter [antlificetur per relationem, — $2.

qu Pn.:

4dnintentio fit de effentia Sacramenti, $3.24n Sacrae

jl

menta nove legis phyfice can[ent gratiam, — $4,

ip i

n aquaimmediate convertatur in

Aïi B. ].x

fanguinem.

xpgär?! fM'

7l fHW'

FINIGS

n

n

Mi tU

u

MT

fian!iä- )

[—

N

7

i

Z

[

T

TU

p

n

g..

SS

E

hM

A

L v?

d

x

AE

f

)

Z

[

)

R

54

N

íui

ï

M

"TL

"Z LATEHELL

BEU S

,

"

ud&'f?

'

1

d

[

hi À

hii

í

W;

—

-

Yes

Ms

:

& »

ss

u

d

MR

— ——

s

[

t g

—

-

——

z

——

as

—

m

E..

E

2

p

l,

1

d

m

4;&14.'

,'t

«s

!

; /«

)

J

"

N«

m

7o m

-

a

-

[2

—

M o N

—

p ii

d

M

Va

*

DL

E.

m

W

U

—— A

s

A

P

—

a

£

wx,

—

* 3|

4

|

o

9

-

"

P

9

120 em

o

S

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

-

|

17

Eu

ä

-

- TRACTATUS

L

DEVIRTUTE

HH

ä

EFSACRAMENTO

14

n

z

A-d

BE

POENITENT!

13

'Cum Problematibus ex reliquis Partibus uni«

Verfe "Theologiz

l

oQUUPEM

12

É

ET

ïäSüubfAuf íciis.

Celfifs. ac Reverendifs,

$. R. I Principis ae D. D. JOANNIS ER-

11

! NESTI, Archi-Epifcopi Salishurgen(isS. Sedis

10

- Apoftolice Legati nati Germaniz Primatis &c,

xï':'

1

a dlma Archi- Epifcopali Uarver-

t

g

L Uerfitate Salishurpenfi,

PRJESIDE

W. 'Ev

Ws

- MARIANO LENDLMAYR ,

-

enedi&ino Admontená SS, T'hcol. Do&ore,

g

& Profeffore Ordinatio

; Celfifs. & Revere

1

nddä.gäa;

cipis, & Archi-Epifcopi Salisburgenfi &c

Confiliatio Ecclefiaftico.

.. Poft abíolutum SS. "Theclogiz quadrie

publice Difpurationi cxpofüerunt

LE

LUE EE

4

CHRISTOPHORUS Gartns

/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

t«RR PP,

!

"T"Y C"r7 À

EREELY

LJOAN. BAP

i

sdem Ordinis & Monsft«

Cs (s (./ï.ä'ï;- T.f

2c

Eju

Philofophiz

N

Die 3. Septembris ,

Typis JOjANNI.S BaprirE MAYR ,

?*y ämgz;;:, hi

. Aulico - Academici