Ge400a_qt_2
author: Schickard, Wilhelm

p

EX

R.

"

i

ll»'x

"

P

fs

$g

.vh"jf

j*

d

N

y

LA

j

p

r

*

»

od

Á

"

ET

F,

" i

P

Y

Y

hd

/ ib

*

-

o

;

P d

*

i

"

de

&

* r'

^

* 4

: À

j

:

MW

T.

ET

"Vk

"

i

d

J

1

yr

"uilu:

"d-

-

"—

5

2;

u

.

"

i

Y.

H

"

,

E

»

ä*;

i

d

M

&

a

L.

a*

A

À

*

"^

r

[ 45

E

$

» w

F

.

g

1

$

g&

i

y

4

T

-

»ï/q

A

m

7

h .

P

:

X5

W

"

"

L

15

"

"

Es

..

a

d

^

-

l

-

—

— — — —

——

ERE

u

—

E73

u ao

d

*

"

u

'i

»

R

ï

*

Arch ivfíim

i

vorhanden

y

d.

—*

s

T

u

AC

r

i

Atei

Vorhay

n um E lg i t ..

— —

— ER

IMUTUREEESGRESEDUSN

—

— — A«

— —

—

— 0

dl

nE d

cowrran nonma

BLGIINA TT

q4iAPPER'!SCHIM

Hoc es

— Éxaminis Commentationum

Rabbinicarum

in Mc

PROJD ROMYS

vel Se&tio »rima,

:comple&ens

GENERALEM

PROT HEORIAM DE

Textu Hebraico

Tdareum Chaldaico

Ver[tone Gmm,

cOXCasóretb,

Kálbalab

QH*WN -

£Perufc Cbims.

. Cum Indicibus locorum Scripture,

Rerumd; memorabilium.

AuTHORE

Wilhelmo Schlckardo,

Sacr.Literarum Hebr.Profeffore,

«36(:0:)50

TUBINGIE,

ï:yþu Vidua Joban-Alcxandri Celln,

ANNOM.DCO XXIV. .

EOE E -

D.

EE AE A

[ 34 AAE Ia

"i

MV^f

A NI

æ&)

QuX

d

L

"

4ft4-

)

YaX

NGG

37

ä*ä

X VYX a,

r tis

U Go r

$

k

VEX KR

VEX

li

GGN

m

nfa,

pj o ass

qRRUR RR

qupM

D

P

— Nolilifünmo.

[

ln

thomm.a :

Mil

PaARr

wnþ*

nify

D N N.

L

77

406

Vl ij

THOMAE 4 CHRISTOPHO-

"tl

LANSIO$RO BESOLDO

n

WA

Profefforibus Tubineanis Celebratiffimis,.

I

lh

Magnis Hebraifmi Meconatibus,.

4

J

"Dan. Patrongs €9 Compatribus mtts;.

(l

offíciofo affeciu colendis. -

z

iíj

Z

I

(

2

Ibelus quem vobis ffto:

?M

z

V

r

2

A

;

D

d

Vrigi AMPLISSIMIE

Vi

Il

2

EN

'

22

)

Z

nondum u esEquem vetus in[iriptio Bechinath- Hap-

(QUtdl

ea

6

2

v

*

Z

:

;

TT

perufchim defrgnat; five nondusm illud ipfum Eiamen

9 Commentatienum in Mófen , quod duduminme TECEpi,

TRU

fed

£jus tantim b

rodromus aliquis; adecd, quod mutatus tituluindicat , Gene-

uliti-

valitantüm Protbeoria,de quibu[dam materiu ante boc fludium precognofcen-

yDinDs

d's, quas vecens boc fronti[picium nominatim indigitat.. Ceperam bunc labo -

lulti

TEIW ante trienuum , C contintaoperatotum editurus eram , nift fabitanew:

if

Typothetemeiabituid interrupiffet, qui tunc fols in bac. officind Hebraas li.

gall!fl'lü'

Tétrd componereworat.. Pojtauam vero batlenw ipfe etiam Patevfamilias , Dn. .

Celliu vir longiori vitádigmffimus, & yiva difcefiit , capit fapev[les Vidua, mo-

j j

migiag

PSDCEPTS

W", n

Curatorum rebws bifce providere, t nà nimiá tarditate damnum:

TL

faceret mevogare, ut bujm tàm longi & lenti operis Exordium, fepavatim vul-

garipuerer,c» quein eoveflaretuad ineuntes nundina Abfolverem, Admonitio:

t

il Pi'(i"

ttidem tunc intempe[Hiva mihi , eum ob precipitatam editionem alteriu cu-

gri D

Jufdam: Mettorelogici traBatus , c alias qua[dum expeditiunculas , minimb:

YVA2

*

Ut

-

o*

-

oW

.

:

; Präfät«iö

A

N

S s E o a

É

(

»

"watdbat.. Vrgenti temen pavendum erat , ne velincommodarem Typog vapbte,

;

- QOS!

vélstudiofos fu[penderem diutius, qui mora impatientes , importunis efflagua-

d

tionibus fuisquotidie moleftierant. Poffhabiri evgo caterá , veagve|fus fum iffa,

é quod ad Prolegomena devrat (upplevi, diffeciod, veteri titulo, veflivi opufcu-

lum boc novo &v materia vedius congruenti: veliqui tamen priflénum ad Le&to-

vemPreloquium , & aliaqua iam , quanunc aliquantulüm progreffo crudus

fapiunt, ne quibusinitis prófecerim, diffünulave videar.

— llludverbtotum quicquid est, V.V.* A.^. Viri Nobiles & Excellentifiimi!

offero, nontantüm quod placere vobis pracipue cupiam , v acri judicio veffro

pióbaris fed etiam quia jure quodam id vendicatis, quod & Librá ve[fleis , ad, ve -

fira benevolentiá commodatb acceptu bau[i : ac ut publicé conflaret Studiofft,

TH|

quibus Mecenatibus ego c» ipfi mecum ifla deberemus. . Tvaufeo illud , quod. in

L41!

6s dicere Parafiticum foret , proinde ex ipsà reintelligimalo ; effe vos prater

exquifitam Wuru veftri ac rerü Politicarum,addo & exoricarum linguarum pe-

Prof

vitiam, etiam in bifce Studiis,varo exemplo vev[atos. Sed quod mihi potiffimum

eity etiamá, cum paucie commune babetá, c» Hebvaifmo feliciter ceffit , laudo

palam, fuiffe librorum t àm libevales , & tanti thefauripoffeffores minim ava-

t05; qui tot pretiofos, nec in trivio vepertos codices , adeb benevole mecum com-

municafta. 1t4, meritb vecipite bunc quafi cenfum, feu primos eorum fructus,

x

d* plures maturiore[4, à tàm facundo depofito deimceps [perate.. Certe nifi

vos iflboc fayore conatibusmeis obviam venifetis, nunquam penetra[fem ad bac

ï

d

N

N

tàim abftrufa, fed fuiffet mibiin tritiilis lipporum ac tonforum [iitis , dv qua

QU

al ravim ufg, toties à Grammaticella pa(fiim vepetita funt , coufenefcendum.

h

Noveratá verb familiariter meam curiofitatem, quàd inventi noudum conten-

aü

j

P

tus , elegerim per invia (non tamen avia) perrumpere, dummodà planiorem

brevioremá,viam difcipulu fernam , c bifce literi acceftionem qu&ram ,nec

jummü;

fruftra functioni mea prafuiffe, aut Profeffionem perfuntorià tantàm admini-

füli tantiy

firaffe dicav.. Excitarat me primàm ad bec fludia , vir incotnparabilu Dn. D.

15j Qs r

Hafenvefferu p. m. Theologusquondam pientiffnus , nunquam parce laudan-

TEIh apfe ts

dus, & ingredi nitentem vacillantemá, manu initio duxerat; cujw ob id benefi-

Dypotheug;

cium cineresbeatos etiamnum veneror. Ve[erunt deinde in boc officio conffitu-

tzraf:ampg,,,,

tum, Exempla meorum Antecefforum , quos hac Academia pra multà femper

clariffimos babuit, Capnioni, Forfferi, Snepfii, Weiganmejri, cc. vah quanto-

) Wr lüngi

LE

rum bominum ! nunquam fine bonoris prefatione memorandorum | quovum

9. Cur,

A

"*f;mm) 4

famam indign? contaminari metuerem, fi post ipfos ego folusociaver. Onerant

e po[tremb fpes plurium modernorum, bujus vei neceffariam utilitatem perite

fa

Mergr,

u

efimantium , nominatim $ multá per Germaniam , veneraudi finioris Da.

TWe i,

Lat -

X 2

//äm

V

fuiirio

it .

ïmknrii Fabvirt Prof. Viteb. veterani, c Dn. lob.Buxtorft B;yïlemfs , R4-

UET

:1

binorum fed Chriflianorum; Adeod, petlorum candidorum; dr ab invidiá omni

ff

Wfits.

tàm alienorum, ut mil prater nomen ejus noffe yideantur.. Horum exquifita

judicia faciunt , t hac fludianes ex laude rudie admiratori , nec ex imperite

Mlpa,

tutiltitudinis centemptu efHimem, fed tantum Vobis, & paucis veftvi fimilibue,

i.

id eft equia verum Cenferibus placere at babeam.. Poffem forté f vellem: itz:

Miniy

ZT

". Alio quodam plaufibili argumento, d tminori quidem operá exerceri , fed nonme

dum penitet hac deferta fludiaillu communioribus pretuliffe. Plures nume-

]U s

rantur inbác urbe Sutores vel Sartores quam Aurifabri , ac magis etiamindi-

geonu ve[fte C calceitquaminauratis poculissforté c illi per negotiationes fuas

Mil

pluslncrantur; mallem tamen nibileminu mebujus addicereopificio quam illo-

127

tum, non tantim quod circamobiliorem materiam ver[antur, fed & quiatva-

M q//.l.

dant eatn ingeniofiws.

LT

At videtur Hebraa literatura, inter cetevas cau[ae » quas ignayi quidam

Xj

defidie [nepratexunt,ide) etiam fordere, quód Juy) A1C A fít z'prout c» mi*

T hithd

bi ànon- nemine vitio verfum fiio, quüd Iudeis converfer crebrim, d inde fup-

Mlnit

parafitavi videar, bominibus nauci ct viliter babitit, quos nemo aliws fui flatus

VWU

memor alloquio dignetur, fed pueri crepitaculin per plateas profequantur. QuA-

. h

fiverb intev Chriffianos illi , qui miro pecumiarum aucupio c» artificio-ufuras

d-

vum ipfes etiam Rabinos longe antecellunt , beneffiores fint habendi| qua fesc

vt

bominum (nam Chriflianos appellave dubito) in hacpublicà:Germania noftra

Juiï )5

calamitate, in[etloruminflar adeb excrevityut à flrenuá praxi parentum , i«

i

fantes etiam ( qui vernacule fari nondum didicerunty Hebraum 4j Sas

yi;

char jambalbutireincipiant. Sed adrein.. Nemo noftrum bac avcana felici-

I

At

tev cognofcer , nifi qui adbibitos Itudaorum peritiores confuluerit : non quidem:

T

quoad linguam, in qua ipfi etiam dotlifftimi woftvatium Apellarum (veteves:ex-

"

ln

n

du

cipto) indiferti funt ; nilg, minus quàm didatlici , qui merbodim: à obis potius:

rum lt

difceredebeant quàm doceresprout famt noftros profetius bà bomines ipfi quan--

sl

tumys lividi mivantur : fed quantum ad ritus, ceremonias, fefl a crc. in quibus

iil

oimpino aliquam Veterh Tefl amenti umbvam,licet tenuem adbucdum retinent; :

pracipueautem obtraditiones avitas Qr arcanas qua(dam fcipturarumexpli-

Mn'm,t

cationes, aut depravationes potius, quibu tot annie fervitutia fae tàm poteuter-

&mrir:"f"

ais

Q pertinaciterin ervore fao retinentur.quos in publicati libris vel provfus nom,

vel de induftvidtradunt ocb[curiffnd nà prodantur;nobis autem ve[cive províus-

neceffum esl., tt corum confatationes meditemav, fi modà ulla tangimur feriá:

j m

cónverfronis ipforum cura, Habet enim bic populuspra cunttu gentibus terva :

yi

Til

p B

d

/

id peculiave, ut praciptta non apertà dicattt aut

gttit , jed parabolarumue-

f;i,,;,uzn:e,

Filir-

; Práfatio.

buli c

g

29

ii

tricatifimi Kabala trici involyant , ead, neq, privatin quidem fcri-

bimrumf'd (

ptis femper , fed utplurim m ovaliter , de manu-quafi in manum propagents

D alemott

quod apud rudiores & literarumin exilio defuetos , ferbinfinitin c imonftvofis

gdicafuct

fabulioccefionemprabuit. H scab il co gnofcere juvat, e ficubi þfpevj?itio-

guitirudii

j velerrouca fant paulatimex animáillorum evellere, fublatifa, nugà faluta-

te potius Evangeliou implantave, Chriflianefidei femina fargere, h diu fpera-

id d equ

t4 nultorum, votà avdenter expetite, fortà. r mon procul abfentis ipforum

; aioqude

dum petit

Conver[fionu fundamenta, per ) & 1 gratiam jdceve.. Vbi fant mediocri con-

santurin

fuetudine ipfemet expertus [um , poffe Vtos affabilitatevuvfum allici , quos 4yeta

fatione faperciliosá tantoper 2 abalienavimus.

gumim

lulutrit

Revertor ad vos, MEg1 PA TROw21 dv libros veftvos, per quosid coi«

t

fecutus fum , ut mibi non amplius à dubia fide aliorum pendendum fit , ed

üpfa prifcorum verba mes oculu ufurpare queam, cr illortm fonos auribus qua-

funteim

Ji videar exaudive, O quám frequens e$t lodie Semibebraorum temeritas , qui

[

tt Rabinos legiffe putentur, Maimonidas, Nachmanos, Aben-Ez.g45 , Bechajos,

iftie u

Mi amon-n

R.Salomones [ubinde crepantipfumá, adeb Talmudtun citant ; quorum tamen

nibilunquam, néper tranjepnam cuidem, non dico lz gerant, fed vix videzunt,

p

ut fi qui eos de externa tantiim libei figura vogaret , in oftavá quam vocant

Mmior d

excufos forté vefponderent. Malunt evgb appavere tales quàm vevera effe.. Pra

f

bisjam pridem Galatinus & Munflerus, nuper etiam Cl.D. Helvitue labora-

nintiptedt

Tunt, ut cum ilorum vitulis gnayiter avare fciant ; quod vel fola typograpbica

diomimm

V

errata , tamfideliter tran[criptaprodunt. d tamen illiberale minu effet . fi

Gdlamittti

qui non ex prefeffo Hebraus, eovuim fide vecitet cy optimos vivos mevird lauca

feiti ei

fs f'ipproffis nominibus non fraudet. Quo autem illud alterum turpius , eà

char jay]

plumibi gvatulov, quod ve[lro c aliorumquorundam Cll. y. favore,duos pra-

ttt af

cipuos libros, qui maximamorbüpartem feducunty Talinudum puto c Alku-

v4Anum in autbenticis exei

quailin;

nplaribus cognofcere licet , quos tantifpev neglexit

(iph) in

lizevratevumcboru. / Nam ut. Avabicain aliud tempus differam , Talmud ille

quemtuDn. L AN $1 ex commiffatibi Bibliotbecá; mibi tàm diu jam utendum

Hfierdij

Tintyi i

conceffifli , non eft vulgarà illius cditionis, qua ex prapoffero Tridentini Con-

0707 al

tilij z.elo caffvata , crtotolibve Afodah-Zara hi fpoliataprodijt , fed primi-

DLT

tiva illiu Veneta, fuperiori feculo natas quepropter integvitatem. qy varitatem

niaximifit à Wdeis , ut nefciam an quis bodie centenis Imperialibut nudum eis

Wt a

Exemplar emere po(jt« Id quia privarovum non eft femptuum, prafertim nunc

Chertiga;

qaando cum astonà conflitamur ideb prudentifiam? fecevat quendam Optitnus

Wlde duf

& Celfiffimw Heros Dn. Ludovicus NU'irtember

qreus coe. quando id Wafiri.

Muftmog.

Gollegio à fe

*

li

u

J

SWnit Anze-

mtftpi;

seffor.

fundnra:

5

cu?w tu jai 2« ouapIusibusanui lus

F& - 23

?Wlim' f

[

(

i

'V'?ræfafi'o. ;

')'2. qw*

* Mf ,

"eéffor atidis, ma cum numerofa plurium ciufmodi librovum hebrasrum (cate-

t El

*65 t4ce0) fupellediile legavitdonum certé tàm fapienti Pyincipe dignifimum.

«'M/f;/;

Sufcipite igitur.à mequod Veflrum eit, ev fi quid aerratum fuit, beni-

iL

gno judicio corrigite, . Deprebendi enim inter velegendum , quandopost vefri-

Utf

geratum [eriptionu calorem, eanon ut propria , fed quaft aliena cenfui , aliqua

ineffe, qus fupplemento , pluratamen qua limá indigerent. Verbi gratia , qua

l d

pag.29.€7 3 2 de antiquitate Tavgum lonatha Vzielidis, conjeuraliter tantum

n

difputavi , ea ex Paulinoleco 2. Tim. 3. v. 8. fievi multó etiam probabiliora,

LUA

quando Apoffolue anneftum. C ambrefium Mofi veftitiffe commemorat , que

nari;ni-

AU

nomina Magorum Zgypti nu[iam in feripturis at in predicto Targum fuper

Exod.g.v. . expré[fa veperiuntsr, quaft omninii du adbuc ad R. Gamalie-

"O.

li pedes fedens; Pharifaifmtm di[Gevet , eoiosovegoe Q NarTis "Urrotoncov T

! (tff.

wvärgmwv C

Sierov, Gal.i.14.bunc celebrem lega Pavaphraftem legerit,

LTA

quine ab Arato quidem (» Epimenide abflinuit, AG.17.23. Tit. 1.12. Quod in

f

exemplarituo Dn. BEso fD E aliud agendo forte reperi,confideratione ul-

TA

steriori nonindignum., Vtinatm verb ea majori copiá proftarent ! nefcio an lu-

TT

deorum invidia, vel inofficiofitate Bibliopolarum aliud in peculium:comparare

hi,

bactens nequiverim? Pag.43.movi dubiui de Quing, legisinterpretib:Graci. Id

(

R.Afarias (indicantetmibi.Buxtorfio juniore)c:8 fui Meor-Enaijm de tribus,

filt,

Aquilá, Symmacho, & Theodotione:intelligit : non ebftente , quód V. numero

ii

füiffe memorantur, & ex velationis ovdine,ante L X X duorum tempora conti-

il

gilfe fufpicandum. Me ver illud precipue deterret , quod Ptolemao vertiffe

i fnt

—

Jéribuntur, ez fi femelboc preftitiffent , reliquorum fenum operam Rex non

fs

vequifiturus fuiffe videatur. - Pag. 49. ubi de Scribarum induftria & ornatt

TR

-Masóreth egi, non fatis intellexeram verba Elia Levita , donec fuperiori anno

i

viziffemingens illud & pretiofum exemplar Bibliorum ,quod Capuioquondam

p

A Divo Maximiliano 1. Rom. Imp.done acceptum, movtens patvie fue S. P. Q.

4

Phorcenfi legavevat,nuncvero lluflvifimu Marchio Badenfis, ct'c. pofiidet,at-

«que ante aliquot fecula, pro R. Abrabamo Ben- Mew,Aben-Ez.ra exaratnt

m

]?.W (

effe, Buxtorfius confultus, ex bác claufila *ND 3'W "- probabiliter fa-

hi

né collégit. Ibi in librorum veflibulis obfervavi notas Maforethicas minutiffi-

4l

Tl

enis literulis, non lineatim fed inflav picluve, tàm affabre con[iriptas , t emi-

nns iffpeclas leogum, ur(arum , boum, ovivin , ec imagities crediderim , nee

qym

artificii fraudem prisa fenferim, quatn octl's snembrana cominus admotis , in-

MGJN'

f

ii

dtuitw effem proxim.. Cuimigitur inboc ornatu tantopere prifcos Hebreorsum

librarios luxtriaffe cernerem , nonultra miratus [an , quod in ve alioquin ad

gutdt

faperflitionem u[g, diligentiffumd, quadam oiiferint,qua fciliver animalis icon

o

qüog"

Prafatio.

jj 1f

ston caperet'; unde prima depravationibus occafío data fuit. Pag. $2.-quod'

ifr D.

af

.d

Baal: Juctiafin' ex Michlol Kimchi citat ; id ineo quidem reperi fol. 156. a.

edit. Venet.ex-fide R. lacobi f. Eleaz.ar recitatum : fed' de Scvibà dubitat Elias

Sufcip!!

Levita , in fuu Schifre-Luchos od. Aign. 2. a. quoniam «licubi cum Alephr: .

ii a

aratini t

interutrumg, Lastd sow« denominatum vidit,cy in ipfo MichlolEdit.Con-

inejfä» qul ;

flantinop, vb n per Zeri. Cateraque ibid.ex Eliade quodam A&gyptioexem-

( :p0H

plarivetuleram inveni balenu in ipfo Maimonide Halach. Seph. Thor. cap..5:

fol.s6 . Sed Kimchi p. 226.a.Micblol,dicit Syracufis affervatum;quo R-lonab:

difputavi!

uando 4

Medakdeh ufus fuerit 5 cui Eliaa d. l.confentit. Pag. 65.. fabrefeci avcam Noa

n M

Parallelepipedam,cum tamen juxta 8a,vione Qoovlibus figura Prifmatis tri«

angularis ff debevet.. Affertionis mee fundamentum alias exponam. Sic et-.

ol pl

iuin ad SS.Trinunitatis my[lerium aptiu quadrarets fi quam fidem inter Chri--

' Iupedt:[!dn

flianos merentur be.Cabaliflica fpeculationes, Pag.82. Pinxi Siclum ex con-

mv

declura, t Nachamanidis verbali tantàm velatione, adbibitis Samaritanorum:

qi TU

eharatteribus aliundé-notis; c paulo aliter etiam fculpfi ex cadem, in differtas-

exempurit

steriort nl

tione de Nummis, Poflquamverotu Dn. L ANSY ex gazopbylacto tuo inntu-

merorum pen?nusifinatum antiquorutm, of endifli vesum-talem , e flovente

* dbmmir

«dhuc Samaria (probquam diu idefl vetro!) cufum ex avgento , non fufum,

Miduni u

quod periti facile difiernunt, aguovi bunc lapfum ; proinde à temetipfo (quo.

Mjrna|

imelius nemo potet) ad illum tam pretiofum Arcbetypum tuum corrigi velo..

AgiliySy

Pag.i21. Quademon[Iro[avana, A&gyptum veplente attigi , extant etiam in:

fiifrmm

Talm. l. Sanbedr. fol. 67. fac.b.. Dema, Docl. Fauflimagi apud plebem cele-

g p

bris legendam, quamp.u26. fiditiam , non fine aliorum authoritate flatui, funt-

firhunti

qui etiamnum veram credant; cum bis non contendam , fifortà parriam fuam

[

ftquifit

zanti pra]Hoiatovisorigine bonorari putaverint, dum fibi populavem dicunt: ut:

Masórtth

olimde Homeri civitate inter Gracos certatum fuit. - Siquatamdem plares in-

viifni

funt macules quacorpufculum boc deformant , abflergite illas fiatüm ut appa-

ADivo Ms

ruerint; judicii.veflri (pongia benevolt vecordati, quod in hoc [Ladis pro atate.

P/)on'enf |

adbuc decurram; ad inetam nondumpevvenerim. Quod etiam materias coba-

3 anto 4

ventes fepavaves C inepto fap? locodivideve coatlus fui,nonmibi fed chavta e&

tfe, Busjo

difpytationum anguflis limitibus imputate. Sic C quód textuum. verfiovibus

näm/!egir,

(inevitabiliterduriufculis )adcbcvelvas legentimoleflas parentbefes inferui,

togirate in Studioforum bujaliugus qvatiatid faBum effe; quibas oxtis inews

Wi terglis

libor defervit, ut nempe facilius conferrent, c» boc figno mouutiflatim aunofce-

Wl

ernt quod yerbum latinum cuinam Hebrao re(ponderet,vel quod explicaiionis :

"rlf[li fïm

€igo aliundé cffet fupplerim.

L tftm

Sed defino, d. iaeos cotatus vobis: comiendo.. Valete optime. Salutat:

Ü Mffor I"-m

0$

T

"

Dn. Buxtorfiw, mfcriüe,cammm)zis jquem uifi Bafilea, per ipfum quos;to--

7f'*fi0ncn1

li.

j

Prafatio.

bilitata,vicifftm bouorific? baheretyafficeret injuvia; ffet enim-indienum ag

gligere concives , quem tot pafiivn exteri celunt. Isibet ille ante omnia cotti -

A aC COptAm refutationem arcani libri Niz.zachon

» qttem Rev. d Dieniff.

Academie noflra Cancellarius , D. D. O

£

fj.

hander , bujus fFudi etiam promorov

tnagnut, &rc. benevole mibi concredideri

t: C inoperis fubfidium mifitalte-

um Nizzachbon R. Lipmanti,

memnbraná exaratium,quod exemplar Cl.quon«

dam Tvemellius, & 1ndeo utilis Ecclefie Dodor fatlue, fécum ex ttalia detulerit,

Denn? falvete D N.N. COMPATRES, certü confifi quüd

perperuo futurus fim

Q

"

Ampl. V y.

Mi

F05

bencficii ücmor,

& ad quzvis officia

hh

paratiff,,C r 1 ENS

Jfrs

'rïwü:

!

TIO.

JUTE

W. Schickardus

gptæ VEF(x)

Non. Marctiis. 624.

um d

eruti«

T

!

:Bem:'vq-ï :

l

to'vmven ninma

lu

jgri t

th Ha'ppei'ufchim-.j

g p

Fechiuis

Hoc

i.

gl

g at

m Niaud

Aamïvemel

EXA

peyà fih

prptti

INTERPRE

T-AXATO. ,

NVM HEBRAICARVM, IN

GENESLIN

UAS VEL ANTIQ'UISSIMI

bencht

PAJRAPHRASTÀ CHALDUEL &T DNKELOS

&ulqu

Praþ!ytw,

jonatban- Bén-Uziel, Eg BaAul-Thárgun-Herufchbahhni:

paratifï.

vel Critici Bibliorum Mafo

oretla : Vel Cabalifta; prafevtiin tadkob. Autbor Turfin:

€el Thalmudi[flet9 Bar-Nathmuns 22 Berefthie: Rabba : Sel Rablsst curms

N

prómss Ramban, Aben-Exra €9 Selorso Iavchi : &el najrdtu

quoque Indai [uper [acrum Contextum

edferunt.

UBI PIE PRISCORUM MEDITATIO-

NES

COMPROBANTUR ;

EMPHASES SINGULA-

E A

rum Vocum & Idiotifmi conjunctarum latius explicantur; Ineptz veró

.NMM

& nugaces]udæa&rorum expofitiones confutantur. Obiter etiam aliz

Verfiones, Grzca, Latinz,atque Vernacula noftra, partim exami -

nantur , partimà quorundam iniquis Cenfuris mo-

defté vindicantur.

INsTITUTUMIÀ

SACRZE LINGUJE

WILHELMO SCHICKARDO ,

apud Tubingen[es Profeffore, eg ibid. Comtub. Reclore.

uM

Bf?lefvc

Florentiffimis quibufdam Viris-Juvenibus, S. $. 'Theologiz Studiofis,.

quorum Nomina fingulis Exercitationibus prafcripta

unt..

T ubinge, T ypis foban- Alexandri Cellád.

4NNO-CM. DC. XXI.

28&.

oX p

-

B ma

«yni

4

yol

W

5 [j

p

.a.ä !

.m.aäo—

a

quan

mää

EU

^j)

QU

"m

s

irotdC ?E—. wwl ceuu du L

GACACL , LA GL t vt G. wl cats- uta €

E E

"HU

«QuL ceL tuL AC CQ uCIU MiUD CGAB UM Nb cáacu

"U0 m

901

MEMCT Weu UACND Cetu; (oucurb cuc uOuE, wia

.mue 0

VACT] UGOCMC)/4£4 Cb àru siuc Mu£cu AUW VE

w

ä

LCL C5« 8L Leu m r wuuiec nnmfg

UI

qpunf ^£ suouiyf quf

B E

ääm

aapanryy] ogoqr ur *enid g sofopr ^

"Vi

A

5 "W

GE

OEX

e

o

M

RU d

p

hs

RUR

x* od

XIIIIL

ZIICIITI

$$

m

(

AEIIIII!

m

t

:

$

$22772

j

AA

F.

sheihe Vi

s i r o lr iletodebdee d d

X

£

4

U YS

i

j

s

H

12

$

VA

,

&

W p

A:

9V.

i

&

-

X

las

RRR

z

a a

R RRE RR

b

—

! *Benevolo Ledlovi .

Q d

2

OsrQuaM SuPrRIORI ÁNNO Pmn x-

*

7

t

-

u

p

ter mearn vel Spem vel Meritum ad profcíffionem

e^

À

P

Hebrzam evectus fui ,officii meifore ratus fum, ut

J 22

A

juxta preclarum Ben-Syrz Nepotis Jeremiz mo-

d

æ,-/

lao«

3

i

z

nitum , lit. gim. t103N *pi ^s wnm3

A

( G7

9

(/

(5

os quod in mea forte cecidit , ilud. roderei : hoc cít, uc

2NM

nos efferre fol

us,ho-norifïcam quam nactus fumSpartam,pro meà

LE

-virili exornarem. Ingratum enim effetin Almam Matrem Acade-

Wty

miam,injurium in meritatot A ntecefforum,tüm veró przcipué con-

lw

tumeliofum in ptos manes D. Raüchlini Sueviz qu.o.ndam "Triumvi-

riab Hermolao Barbaro familiati fuo grzcà appellatione Capnionis

di&i,præcis& ante feculum, hoc eft, Anno Chr. 15 21. córporede-

eno

mortui, fed immortali famà adhuc & eternüm fuperttitis , àMa

o

Erafmo;ingeniosiA pothe()ïï inter Divos relati,& ipG quoqueCaífa-

n Maximil.L in deliciis habiti ; cujus vix abfque Enthufiafmo , nun-

quam fine ftimulo ad hafce literasrecordor ; fi committerem ut meà

.neg!igentiäpfimævæ linguz Studium , vel frigercthïc., ubi olim fub

tempusrenafcentium literarum unice floruit, vel culpá DecimiSuc-

cefforis primó omnium intercideret ibi ,unde per illum Heroa, pri-

mum ejus Reftauratorem, in univeríam pené Europam eft propa-

gatufn.

Itaque przter publicas Lectiones, ubi Multitudinis Major eft

habenda ratio , Exemplo czterarum Facultatum , privatos etiam Lu-

dos pro provectioribus aperui , in quibus prateritáà quidem hyeme

Hebraifmum , przfente veró Chaldaifnium & Rabbinifmum,

*ny? nY3pb pre tenuitate med doceo.. Verüm; quia non yivà tan-

tüm voce ptzíentibus, fed Scriptà quoque Abfentibus prodeffe de-

cetneque Linguas propter femetipfas,utcunque fuaves finz,fed pro-

que omnis opcella mea $. S.

ïpter Res illis defcriptas addifcimus, adeo

Av

'Theole-

BrEcHP»*NATH

2

ïïfgia.

[U»

"Theologiz defervit , ad quem ulteriorem fcopum vigilig mez colli.

mant:fecundum illud R. D. Kimchi in przfat, Michlol. nqs$ 330 N^

M&

Hpm

snhi poynz5 15 T^ "as pripm nonn "rày 0783

tlI"uQiWwss33 miàX03] enefconveniens , ut bomo fit flerilis pre nimio

mzp,

m

fiudio Grammatice : fed potius neceffe el ut occupetur inlege , praceptis t ex-

plicatianibiu. Nolui nec debui in Etymologicis minutiis perpetuó con-

ewgii

fenefcere, fed cum Bono, D & o. paulatim altius affurgere , & Beati

hi

"tlb

Hafenrefferi noftri, heu quam pii nuper Patris! graviffimo monito;

Vit.

Ingenioli vires in penitioribus Hebrzorum Scriptis, hacenus àne-

mine in Latinam verfis, experiri ; partim ut ex officio Difcipulis ceu

lijor

ij l.

pullis, cibumin os ingererem non crudum , fed quafi przmanfam;

artim ut bené de omuibus merendi ftudio, aliis quoque, fi qui forté

slto.

defiderant , Judeorum expofitiones, vulgó minus notas , proderem,

p

teh.

In qxiö Conatu,ejufdem Hafenrefferi judiciomihi Timidulo;necIn-

vidia hinc , neque Contemptusillinc; at mezmet confcientiz przía-

Cf«

ibl

gio , T'enuitas utrinque metuenda eft.. Non Invidia: qui falcem

meamin nullius meffem immitto, neq; Controverfiis, quas Chriftia-

idrog

ni cum Chriftianis , ubere prohdolor proventu habemus, ullibi me

Tif

t

immifceo. ; nifi Photinianorum fortaffis Blafphemiz , Judaicarum

nonabfimiles, aliud agenti & peraccidensinterveniant. Non popu-

h-

laris Contemptus;quem & materiz Dignitas &linguz Raritas,etiam

xvd

apud Imperitos, facilé vindicabunt, Sed meain hifce Tenuitas,& ha-

nPl'O-

&enus exigui temporis habita Exercitatio, quam & mecum domiag-

nte

nofco , & hic palàm foris profiteor. Certé nifi tardos in hoc ftudio

.Cot

profectus mcos folaretur mira vis Vfus & A ffiduitatis potentiaincre-

Bibli

dibilis, qua vel duros tandem excavat filices, jam dudumin pertina-

jut

cis vereque Improbi Laboris veftibulo animum defpondiffem, At

es (0f

fi nil nif: numeris fuisabfolutum & undiquaque perfe&um edere li-

1mcifus

cet , nemo quantumvis grandzvus , in Bibliopoleo apparere audebit:

aut fi ad Horatiani pracepti rigorem, omnia noftra in nonum ufque

Iudzosr

(

premenda fint angum,pigra nos anteSenectus occupabit , quàm iau-

dabile quippiam fcripferimus. Quoniam ergó femel incipiendum

i

eft, quzro non abs recum venerando fene Hillele; in Pirke Afothz

"

jit-

"NnON vv3y N5 tCON /inon jam , ecquaudo tandem ? Annon Fa-:

Ti

xicando manufque operi admovendo, Fabros fieri oportet? juxta

"

£itumillud Ariítotelis Ethic. 2.

iiCME

Porró illud mihi exorandus es Amice Le&or, ne vitio vertas,

:caAC 0

Dmn'lö

qIIO

-

HAPPERUSCHIM.

D

Tylog

mapta imul &inepta;gloffas & ragas,reli

gio«

mmt:fccün

quöd«tpx Judaica paff

&c. affero. Factum id eft occafionc facri con-

Íà cum füperítitiofis,

m p

textus,quemn fuá linguá fic partime

.

xplicant, partim depravant; &

Pv

inguamque

Docendi privife'gio,cuiid pto

jure Profeffionis mez , L

yii Gri

tuaHumanitate condonabis.

Nequeetim ipfemetomniaftatim ap-

fiarioni

tobo;quin imóct

affiora fubinde refuto. Multó

minus Judaifmum

fenekcett

:

emipare,vel clare

luci Evangelice Rabbinicasnubes obducere cogi-

Hofenre

to; tz235ws on 4bfit hoc à me Chri

fliano! qui cum Catholicá

nitatem

devotéveneror,& in exhibi-

xnge.n'wli

Eccletia fuperbenedictam "'Trinu

inein

tum,Meffiam pià fiduciá fpero.

Scdheceft mens mea; Authotita-

tem Authenticitextus,quantumin me eft, manutene

re: ad Majora

il

ftu&uofiüs le-

partim üt

Biblia, obftetricante BuxtorfioBafilez nuper renata ,

€

nda , ftudiofos manuduceres fimulque abaliquorum veritatisho-

ceiderm

j

n

Ttium pierÜgetovindo&to & cyclopico contemptu vindicare: Empha-

vitia h

fes origina]ium vocum ,quz fuüb verfionum involucris ceu corticela-

tent, enucleare : Idiotifmos facrzlinguz ,àgenio caterarum rermio-

$o 1

meaniin

tiffimos ; proindc nullo uno.a

dequato carum vocabulo explicabiles,

amplioribusverbis & circuitione utcun

que reprafentare: ludzaftros

niam

inmifce

fuomet gladio jugulare: Aliorum Interpretationesmodeftà & omni-

t00:bft

bus feculis concefsálibertateexaminare: Mafora ,minus quàm decet

vulgó notz,

ufüm monftrare : Cabalz Arcana ftudiofis prodere: ftre-

larisCo

Iterius & ad Chaldaifmum provehere: Tepidos vel

nuos paulatim u

apud lr

tantüm ad Hebraifmi Amorem i

nflammare: utrifque mecum pro-

flenus e

ficiendi anfam przbere. Quemin finem Formalia Rabbinorum ver-

nofco,

Jba; 6 libris non ubique proftantibus & majori arteàNob. & Con-

profed

fult. Vito Dn. D.Lanfio,&c. é locupletiffimá Illuftris Collegii Biblio-

dibil,

thecá, benevolé mihi communicatis fideliter exfcripta, & latiné ver-

tis verei

fa , femper adjecta funt. Summa; prodeffe,nec fruftra fruges con-

Íi nilnifi

fumere natum videri, Interim veró,fi qui—dde-xtri etiam Circumcifus

€tt, nem

dixerit, id &quoanimo admittere. Eft enim , né nefcias ,3nter Iudzos

àut fíad ]

etiá difcrimen. Veteresilli multa;fuo quodam more,parabolis occul-

premenda

tárunt;qua noflrates Iudxaftri,& vere J^ 33 Vmn 4cerum vini pto..

diblk (iujj

les.hoc eft, Majorum faorum diffimillimi & degeneres Filii,crafse di--

l »Quaro

judicant.Non igituré czco zelo infansipfe,quod ajunt,unà cum lava-

NI w

cri fordibus efteffundendus, fed 5yrb v'np Yo mue facrum éy pro-

phanum cantédiftinguendü, neq; tàm Q uis dicat , quàm Q uid dicatur

Jatdo m

aimmjllud.

attendendum, Quisenim fanz mentis dubitabit quicquam effeadeó

fciat prudens? Omnia

hnj

vile & abje&um ,e quo non aliquid boni eruere

A j

probate,

"BrcuH HAP

4.

N]

,Pröbatä,'monct Apoftolus , quod bonui eft tenete, -*Præjuäic'iü

m

ergo tuum , quod Iudzi prorfus.nil boniafferant , tam diufufpende,

donec reapfc verinus quid experiare, "O quoties Gallina granum in

medio reperitfimeto ! Quandoque eftHolitor verba opportunalo -

cutus , ait latinorum 'Horatius; & in Capit. patr. cap. a. nofter Ben..

Ázi v q31 535 yosnmn 5wn t—o"N 535 q3 * UW

i.

T—po 5 ywvo 037 15 ywst mpu od jND LLÁN 4v

]i uïu.

Non contemneulium bominem ,uec hyperbohce extenuaullam rem.Nemo enim

TAT

& ,cii non fft Hora fta, e mibit quod non reperiat locum fuum. Yoidem Ben-

p

Zoma t—9*"N 55n "ni*3 t-25n YrN Ecqub ef Sapieni,? qui

éifcit àquovis bomine. 1em Ribbilofe Babylonius : 1:»-33133.173;-30;1.—.'&&

v 3»*5N jo" ]u* N^n w qpip v^oa v* mo3 NON

032 YN — Neconfideres Cautharum, fed ià quod.intus e$t ; poteftenim e- mo-

vus Canfbarus veteri vino repletws effe:. & vetus vel novo carere, . Sed pre-

aridefino,& rem ipfam t5j t—39103 aggredior. TuboneLe-

&or fave czptis, ut ftrenue continuari poffint , & -da.crefcendi co-

piam,atque Vale.

Dzum Hillehis.

tb

d

]vU1!

DANTI 2n3704 C052 53275

in2n ]

p CU5

( Carnes

2

]

r Vermes

uf

T

Multiplicansq PiVitiäs

»multiplicat4 Curas

LA cademiasJ

LSapicntia-m.

d

Rzbbi Meir.

jrri-

b*&n 53 153 m sv mv mna

y

piyippya yno ww

il foh

inuc Negotia ut yaccs Legi : Eftod;

Humili Spirituerga omnes.

aphisa*

Hunc

þroïum

»rs P £a

Au*mw

$.

gbatc ,f

EDSCIAMLIEX4dBSP II

e otuüm )

INTERPRETATIONUM

PRZEMIS-

oncc rep

f funt genralia quadam

qedio tepf

cuLUSa*At

POR OO E*E GC OMEN K

hni VN

De»

nl

r. Textu Hebrzo 2; Thargumim feu Paraphrafibus Chal-

ïwmonm

dais. 3. Verfione Grzcá. 4; Maforz Authoribus,Methodo & ufu

f

$. Cabalz fpeciebus. . Perufchïm five Commentariis Rabinorum.

Toma

«0039» «0030» 4200 9054 -06'50 *969p 006 *056e» 050 06'80»

PT

g i

N

d

DISPUTATIO

vu Caithá

&nédin

PRIMA

&or hw

le,*t

Halrmdæ Menfé Martio 4nno 16 21..

RESPONDENTE

M.JOHANNE SCHMIDT, BU.DISSI-

no; Lufato:

AGIT D E

Texthebmcz (0). Autboritate i interna: apud 1udeos , (2) . Prafet-

tim veteres. (3). Mofen omnibus Prophetis antefeeentes.. (4). de iiius extevno

fupesflitiofoque bonore.. (5), Invida-occultatione. (6) Partitione

X

j:

T Iw Novo TrEesrA4MENTO:/ GR X€-

f..f

AE

M

v.

d

cus,fic in veceri Hebraicus T extus-eft ori-

' ginalis & &uthenticus, ad quem in contro-

verfis locis tutiffimé recarricur, & cui foli:

E2

! ID«

plus quam omnibus aliarum linguarüm. Apographis,

adeoque totis Interpretationum plau&rls credicur. Hunc

tantum Thefaurum, 4 /ecfzoge NopD & 4 mumero librorum

nv

BrEchHINATH

6

d.

Átgy

eyxc amoy dictum, nos Chriftiani , (ingulari Dei Opr.

lil

Max. providentià b"cnc"Hcio(juc, àJudeis, quancumlibec

inviris acceprum habemüs; quos inde Auguftirius meri-

us

!l

tó Capfariosnoftrós yocat ( füper Pfal. 4 1.) qui Scudenti-

bus nobis'Codices portent.

De facró ifthoc Depofito,

d

Judzorum non omnes Idem fentiunt.. Impudentiores

hm

u

«'ii-iorum,,q-ualcs funt Novitii feré & Noftraces Apellz pri-

b

fting gentis Feces potius quàm pofteriras, agnofcunc'Au-

JTUTs

thoritatem ejus Canonicam; at negancSufficientiam. Pu-

Gl

s

rantes pleraque illa quz 2230 n /i feripta, hoc eft,

Bibliis definr, fupplenda eíle 32 by3t 2130 & egeoralo, in

QUI6«

T halmud relatà. llade nataett Blafphliema illa compara-

M

*io,quz legiturin Maffichta Sopherim cap.15. Flalacha. 7.

t

i

*N qYTUMpS mobnm qv5 nüsnm D5 wUppn moub3

m

"Uy UY DYp 3587N0 ]^ No3 bN^N1 D s55 n p5 SoN

Ac1US

N^3 5N N1 rv No21 NDD N53 5N"N. ]5 - Jb »»?snn

T

Avnon Seonilis e$s1 Textus Biblicus Aquis, &y Mifchbna vino eg

Dei

Thalmud condito. Nec e$] poffibsle femper *vel abfque Aquis vel

ton.

vinto 'vel coudito effe.. 4t Homo dives in promptu babet omnia

qem

fria. Sic nec poffibileesi femper vel ab(que Biblits vel Mifébna vel

Wt

Tbalnud effc.

Ecilla altera, nihilo melior, Halachá mox

feq.8. *nbnm T555555 meng n5p5 ^ novos i

I Ye

etol

"Uuy e^N1 03 35N NY S'5 358 NY 0 N63 5NNQ ^033

rofin

b n Dhterius afimilatur lex Sali, Mifcbna Piperi Thal-

pud Aromatibus, nec pijfïbi/e esl, E. at vir dives, g c. tut fitpr'äi.

iil

n

Cujusfententiz afperitatem,levigare conantur Halach.9.

dicenres gp53.351 Nmo N1 mobona sbny vb DN *ymN

du"]

iiv Beatis eit dle Homo, cujus labor in Thalmud ; frc tamen

J

T

a

ut non tranfiliat Bibllia uec Mifcbna. . At hunc verbi Divini

contemptum, parüm plaufibiliter excufant, quamdiu

j

profelyto Bag Bag morem gerunt, qui pueris falcem S.5.

n

Scripturam proponenda etle, T halmudi veró lectionem

j 002

Adultioribus refervandam, fuadet .qunä o»v vcpbn ]

kanmsa

snobn5 mwy won 13-hnsob nmoy vv 13 mvb5 àvy 33

'Qæfm-

bulh

7

HAPPERuSCHxMQ

g

Quinquennis puer ad. Biblia: Decennis verà ad Mifchna. Ada-

lefcets 13. Apnorum ad obfervationem praceptorum y Y$. Anga-

jnris &

yum ad Dotlrinata Thalmsudicam (fcilicet aptus e$I, vel adbibers

o Copa

delet ) utinam veró Biblia pellegerent tota/ At videmus

bus n

cos fecuré Prophetarum oracula negligere, folo$ue Mo-

udeor

fe contentos effe; quem diebus Sabbathinis cantillare,fuá

illorug

religionetenentur, alioquin forcaffe nec illum quidem

frinz g

magnoperé curaturi. QuotufquifQue eftinteripfos, qui

thorità

Prophetas nórit ? undé non invenufté libri illorum s

tantes]

mvn nmánbwb vevis vidais comparantur, quorum fcilicet

piblus«

Mariti Excraneas ament,fe vero domi negligant.

T hst

2

Longé re&iüs olim Majores ipforum fentie-

i0,qu2

bant, de quibus veré dicitut : ggsoNam n a Nb

t—nNn 0suan Racemaiionem veterum, meliorem effe ipsà

w M

oy t

vindemià Novitiorum. Ylli quantumvis Thalmudo etiam

N 5N

plusnimis,more gentis addicti, multó tamen reverentius

traCtabant Dei verbum, & quàm honorificentiffimis id

"n

Tialni

preconiis ornabant. Quód indubitatum fit ipfius Dei

vin wl

verbum, & in Interiorireceffu plus habeat, quàm in fron-

Hris. $

teliterarum promittat ; adeó ut n fapienriffimis quidem

Zhahni

Mortalium ullis , profunditas Myfteriorum ejus fuerit

fcq8

perveftigabilis, Hosergelllisopponimus, prefertim ve-

ró celeberrimum ipforum R. Mofchen Bar Maijemon,

?by t

LU

quiabbreviaté t—3'"4n3 Rambaz dicitur , & inlibrofun-

mm

id 4n

damenrorum ReligionisJudaice, quem aliàs maximifa-

ciunt,Ikkar,$. itàdicit: 3533 w* t2 v*v mv mx 55

Cujusfe

Anosn mb»n 3vow wb - 5wxm Yav C25 - miby3 mosn

icente

"D* 3p.rrmm m voNn nv - "ioNYS 103 Etiam fimgule

Pony

legisliterula continent intra fe Sapientiam Infinitamy, ut etzamft

V 205 £,

cti Deus eat det intelligendam , numquam tamen ejus finem ap-

Cntem

prebendat. Tuxta id quod . dicitur ( Tob. vt verf. 9.) longior ter-

pFOfb[y(O

ràesi Menfura ejus ac latior Mari. Ex hanc Majeftatem non

Scripmm

folislegibus , fed ipfis eriam minutioribuscircumftantiis,

l iltiorj

adeodue Propriorum Nominum enumcerationi attri-

B

Wi

buirf

BECHINATH

8

»

du f

buit, quód non finc viliora c«teris. Ibidem. ww5 yw

r

vD.n2 bN3UWviD N D. 0653 OMX D) v5 Dn 921- yu:

lh

D nvn 532 *5 - o* ynii - IN E02ON. 3 100

lihy.

noN muv Aon esi daférimnen (quod tamen in Exceliu pec-

"n

catum effe putamus) zter bec verba: Filii Cbam erant Chufcb

3!iquad

Mizraim atque Put. Gen. Yo. v.6. vel illa: Nomen uxoris ejus

a

Mebetalecl, filia Matred. Gen.36.v. 40. 9 inter illa: Ego fum

Dominus Deus tuus , Exod. 20. vv. a. vel illa: 4udi Ifrael Deug

n

!'nfpc.

Euus us e&. Deut.6.v. 4. utaiver[a enim Dei lex e$1 [acrofancla

m

veritas. Hinc graviterinvehiturin Impium R.Menaffem,

allo.

eumqQueut p35153 55n 355 Hareticiffimum Hareftarcban

17

damnat, quód ftatuerit Ipfam quoque legem Divinam,

non minus quàm ceteros profanos libros habere ma»

Nl

m

mepi Corda $ Cruflas ; hoc eft, ut nos diceremus, Nu-

eum & Corticem , nec eundemubique Tenorem. Le-

YNUN

77

ges quas ex Dei di&tantis ore, populo prefcripferit Mo-

J f

Íes, eas folas effe Canonicas & a,öüämwfs-sg;: cereraquae ex

fuo cerebro;explicationis caufsá interferuerit, vcl hiftori-

4l

ud-

cé narrárit, humanz tantüm effe Authoritatis.

3

Contra hunc & alios gentiles,fundamento pre-

um

ced. 7. Maimonides Excellericiam Mofis magno conatcu

kquod

afferi. Praferens illum Antiquis Propheris omnibus;.

Dd

Cf

pUS

quem nihil Myfteriorum fugerit, qui nullà vitz labein-

quinatus füerit ;.fümma , qui folus rerum hümanarum

w

attigerit faftigium. — Verba ejus fünt: $s. ow trr3N Nv

üM

t55 v - '0m YónN D'N38 vabs DeDYpo Dueiyt

p

NiT- DN *22.530 ym* nsj33 ànàib NYm - nvyns myn

T

LUN b5 U* OW 3nU soo w um sTX "oDyvn

'(

^

-DNoSND m mosnb y*aa n y NpNEDDO TDYS N NXD)U

j

w DhoNoDH n23 5535 - nv ma3*5n n^yno y*an 9N "Iy

"o

yxo wyin w35 m us SwN mmmm mmon wmo oNOY

o

M2UI

^m w eyn Nb ynon 0a2 pis w soua D/ee

j

Pater omnium Propbetarum Antecedentium , Suäfegumtium £5

Enita

coetAueorum. Nom enim ulins Excg!lf'ntia fuit jcz;t Excell

Mi

lbucmv

qaücþ

z

HAPPERUSCHIM.

fil quöd

illius. ip/fe Eletliffima erat Creatura fummi Dei pre omnibus f-

gm W

lits boraimum. Tpfe affecutus e$t. de Avcants fuperbenedicli Crea-

torts plts quAm ulus mortalium, qui imvenitur Aut invenietur

n O

)

m e

f

unquam. Ipfe (pie memorie) attigit termimum Celfttudints bu-

mana , adeo ut pertigerit ufque ad fatblimmit atem Regui ceelorum,

Miqquim

eg coopratus fuerit im catum dngelorum. Neque fuper est dliquod

Mibetast

Arcanum ànter Myfleria legis , quod mon uotum fecerint ipft. nec

Dominti

amped?vit ilum Impedimentum corporale ,meque ad bafit ipff de-

tuni um

ficlus aliquis ffve paucus ffve multus. Porró Quatuorinfpe-

quild.

cie differentias ibidem facic Rambamus, interipfum &

eumqut

alios,quibus eosantecelluerit. i. Quofdam, inquic;allo-

damaát;

cutus eft Deus qon qNbn «m by per Angelum Interpreten

non mb

AcMofen Imediaté ps 5w 85 oread os. Nutm.12.7. 2. Aliis

vifus eft. z $1 ^y nb5yy mo3h 012 0N - 3558 mon3

b

cleum i

mb q3y5- n5 maehnos WUm -al n Yoin UM

gcs qu:

—NUD N $nb wap) m [2 ommntio Noclurne: vl etzam

interdin fopor gravvis irrucbat in Prophetamyadeó ut ceffarent in

Tes,eas

Íuo cer

illo externi Sen[us ejus ,mec remaneret niftContemplatio fola, ut

GE marr

àp Dormiente. Qui sodus Theoria vel vifto dicitur. Ac& Mofi ad-

;

fuitSpiritus Dei Propheticus, ipsáclaràlucediurnà, dum

ced. 7,

vigilansaffifterec duobus Cherubim. Secundum id quod

aflerit.

dicitur: Exod.25.21. gyp 35 snymye$ tef!ficalor tibi Ibidem,

quem !

Ícilicer apud Arcam Propitiatorii. 3. plerifque corpus

fimul patiebatur. srw tz3mmwN 100* O0 syrynis

Quinat

attireri

tcamnaw) wxnv vy53 novà mmnm cCoNubm gb 93

—mmowbo Uorum tremebant Membra , /iqugïei/mt Aff uss

t

corrutbat adificiura corpu[culi , imveniebat eos panicus quaftpa-

Nm.r

Cw !

vor,ut parüm abfuerit, quim enimsa corum egreffa effent , 0 fuis fe-

dibus. Prout in Daniele Ecftafin paffo, cap.10. apparet. At

'otwy

Mofen allocutus eft Deus q4y4 bw w«N5 . 35 "N 36

A p

facie ad faciem, ftcut'oir cum proximo fuo. Exod.33.11. hoc eft,

W Yyy

placido& benevolo vultu,utA miciinvicem folent;adeo-

Ym

Que abfque ullà confterpatione. 4.. Nullus ceterorum

LU ;

& quando fibi ipfi libuerat,

Mtpy,

m : þtämet Aucloritate ,

B 2

vatici-

BECHINATH

IO

!

vaticinari potuit; Imó totos fepé dies, Menfes, Annos

o

L

l mn

fuerunt abíque prophetiá. Aliqui etiam citó Prophete

efle definebant. Elifeus quoque «vp3 nou* "50 ra

mp:

Itjfg

m Sman IN - 330 55 3np anya 9N2 : 1ayn 510

Praparabat [eexbilarando Animum [uum eg defecando Affeclus

M

uos dum diceret. Numc ergó furaite mibi p[/altem: a. Reg 3.15. tumc

Mniy

demum advenit ipff oraculum. At folus Mofes prophetabat

hij

omni tempore, quoties neceffe erat , liberrimum habens

ii

aditum ad Deum,pre fratre fuo Aarone;cui fanctuarium

77

ingredinon femp licebat. Hincoblatoaliquo difficiliori

hjf

cafu , jubebat populum paulifper faltem expectare p

lem

035 ** m n nypows fPate, inquibat, 6 andiam; quid pra-

d

cipiat vobis Dominus. Num.9. 8. Quibus Ecclefiaíticis laudi-

d

busMofis, addo hanc politicam & Memorabilem, éfine

l,dc

lib. 4. antiq. Jud. Jofephi.

Vir omnium quotquot unquam fuéve

y

prudentifiimm , & qui Confili a bona eptim£ noffet Exequi : adhac Eloquentid

r in tratlando populo gratiá cy dexteritate Incomparabilis, Affectus quoque

u

ità femper inpoteftate babuit , ut omnimillis carere videretur,cy Nomina tan-

tüm eorum, ex bis qua in alia bominibus confpiceret , cognitababere. Ympera-

m

torldem cumprimi bonus , vates verà qualis nemoaliu ut omuia ejus verba vim

n

Ál

eraculorum obtinerent.. Ec hec hactenus de Mofe, ejufque le-

gis Authoritate Internà. Nunc videamus etiam obiter;

i

Àttt

quantüm Externé ipfam hónorent.

Hic primó dici credivé vix poteft, quà curiofi-

u

fitate quá follicirà fuperftitione , volumen Legis lilud,

fidus

quod inSynagogarura Archivis ,ad folennestancüm Le-

risil

&iones, & publicos ufus affervant, defcribi curéne. Non

I

omnis Membraiia,facro huic inftituto Idonea cenfetur;

»n

necquodvisatramencum. Nihil híc eraditur, nihil dele-

-

tur : idque metu quodam Religionis. Et ne Affingere vi-

B

u

i

dear,ex ipforumimet libris, fidem di&isfacio. Prafertim

!

€ Codice Sopherim, quiin eo prolixus eft , ut hujus devo-

int-

t2 Scriptionis modum rradar. Sic itaqueorditur Cap.t.

W; m

X€

Halach.;. Nb Vnw:m nu33 nvwy ^y s5 n"so yanmo 1;N

EC

[

HAPPERUSCHIM.

quicnan

.mye3 2233 N1 1733 11

en NU NDU m mms oy

ierunt ?

by jamow 00 1025 n»5m

qic dl

nmy 5 ao 10512 nmy

q'as0Dw^Y00 mon5n35n- 7103

5151 31àm ao (

*39N1 N9D

" ]D- * p Nmo myn

by w3 r3mos 0123

praparah

Non feribunt libros neg, f'aper pelles Tumentz

An931 420 5y 392

uos,dum

Immundsz,nec Beffia

Imuunde. Sic non con[uuntur nervts,neque

demum

ligantur n corits zllorum. Et

iffe Ritusesl ab ipfo Mofede Monte

lles jurmtti vel BeflieMunda.

mnitt

Sinaiquód tantüm fcribitur fuper pe

aditum

Hem Suturat$ ligatura in bijfpido. &H

& bac con[uetudo Mofaica

ingredi

é Sinai ,quod lineas ducunt prius calamo , $ tunc feribunt Atra-

cali

Ju

mento,fuper

Membranam contintat. Tuxta Textum ( Jerem-36.

18.) Et Ego feribebam in librum cum Atramento.

En fubtilem

gim

mípe&é

cipiat ")

probationem ! fed audiamus porró quàm circu

busMo

exarari debeat? quantüve incerfic, utilla Megilla;hoc eft,

V.t

circa geminos Cylindros convolubilis Scheda facra , de-

puleti

center adornetur. Ibid. Halach. 4. ypo3 q'7p:'t by yam5

enu

menb 353 nuwb NU* NI pv Dyo2i 0359 YvUIT

Nv-*yon /eribunt [uper Perga-

iif

A2 qp TN um 313 05v 0

UTIT

zenum n loco Carnts : e9 [uper

Membranam in loco pilorum.s

tortda

(olim bir[uto, mune autempilu indeenatts vacuo glabroqéue) ne-

entilin

ue fas esl mutare bunc Ritum Moftx 6 Simat. Si quis enim Mutet

in boc 'vel tlo, mon legunt ineo. Cautum certé Scribam ifta

gis Au

quana

requirunt: Atquid Vitriolum commeruit,quód id Atra-

4

mento immifcere nefas ducunt? fortécorrofiotimetur?

fitate

quid Gummi? Num neudo aére colliquatum,madefactas

quodii

literas per repercuffionem , cum confufione le&oris in-

geminer? prudenter igitur huic malo provifum / Ha-

lones

omnis ]

lach.f. g5 - eno 13 23 2y N1 wonie 5y uN5 yams w

0 552 N min3p3pa N ooenpa N - n w mnoa

lecquo

tür : 1d

T Dv3pyp yomnm as Nog fcribunt neque f[uper Peygame-

num baperfecerd praparatum, neque[uper Chartam rafum. Item

deaf: exi

nequeCa rbonec,neque Nigro colore, neque Gummz'ta,neque«l/'itrz'a-

tCodice

laceo, aeque alio Humore.. Lnó ue quidem miftent vitriolum im

V Sctipr

Airamenium. Ds, Qarbo&c n

nus miror, poflec enim vel

&hchl L

B

j

folà

BrzcHINATH

l:

12

Id

*fsofälcgentium refpiratione difflari, nedum tam. incon-

ilen.

dito Cantillantium , & prorfus Stentoreà voce concla-

Itht,

mantium Boatuannihilari. Sed ut ut Ridicula fint hzc,

Tinr,

nihilque praterea poffint, Nos camen Chriftianosà Tex-

Ja

cualisCorruptionisliberant Sufpicione,cujus immeritóà

J

quibufdam infimulanturJudzi, ab hocfacinore omninó

n

alieniffimi. Audiamusenim quzfoulterius, quàm reve-

It

renter porró fcriptumjam librum, nec publicnm faltem,

"

fed & privatos tra&tent. Cap. 3. Ofeh Thorah. Halach. ro.

TU

o

pagin. 4.3- b. edit. Venet. L)ZN 15v5 npqqnq Ni'? tt*n 59

quosa NON Ym N^ Yronb nmn 90 qvm qinan p

j

T R'UN wo3ps N5 Tapom

Ti

"30 (*y*0 "Wwiocmin) )39

Anbó m v m Lirum lo

55 nemo apprebeudat in £díos

w

fed teneat illum im Margint. Et qui porrigit lib. Legis Collega fuo,

"

non exbibeat eum nifí dextrà manu. Talts emim erat Traditze

1

ejus in Monte Sinai. juxta id quod dicitur, ( Deut.33. Y.2. Do-

Jo

miuus in Sinai venit ,cum decem millibus,egc. ) g à dextraejus

h

nea lexproers. Et quod plus eft, ob nobile hoc ofhcium,

(

[

hcrinimirum Codicisintenendo contactum, homoratur

T

ipfaquoque Dextra Manus, cui propterea fingulari Thal-

n

mudice Majcftatis privilegio, jam ultra cencum Decen-

y

»

niacautum eft, né ullá fpurcitieinquinetur. In Maffichta

i f

Berachot: m35w309 952 bND03, NDN oa jnipo yu

np

W ^oyp non abflergunt Dextrá[ed Sinijfírà : có quod often-

i

dit illa Accentus Legis.. nde derivatum eft illud in Ritua-

j ii

"

li Orach Chaiim, cap. 3. s«2 w5 b a rop Ef 4b-

fferget fordes mauu Siniflrà , neque Dextrà. Etcatera: qua de

;rdcþ)!)

du

Civilitate Morum [uptr . wosm nea. Puc exfcribere pudor vetat.

ji

j

Antonius Margaritha, Judzus fed Baptizatus, & Lipfize

uondam Profetfor, in libello , &et ganf ;doifche &aub

u

jf

de

infcripto, pag. h. 4. b.edit. Auguft. de An.1550. de popu-

laribus fuis memoriz prodidit, quód profanis, hoc eft, fe-

4100

lbgum

cundum ipfos , Illotis manibus, facros non attingant li-

bros, aliisin Bibliothecà nunquam fupponant, í

emper

impo-

PXCW'

HAPPE RÜSHIM.

[E]

ülcgcntï

d

imponant. Sc

amno eui incumbunt, religione quadam»

(iro Ca9

noninfideant,

apertos & claudendos femper exofculen-

P

tur, adeoqQue ob d

elapfum.in terram , totá die jejunent;

gibilquet

bus oculis Omen hoc confpexerint,

quotquot prafenti

Sanó&iores

haberi velint. Id unde hauftum fit,

.cuaïisCOï

caterifque

uibuld:

in originalibus ipfo

rum libris ha&tenus nondum depre-

dliemn

hendi: nontamena

bludicabillisque in fepe citato libr.

genterp

Sopher.cap.;. H

alachis rr. 12. 13. hifce verbis leguntur.

fed &t

Q1 3 x 3 Wwon 3ptmo m

Q 050 C—2"N vDus N5

5y yam u : a.

pugin4

-NYD N0 woy 15

*XN jnn vmansaN *2

DP

DO 0332 No2projfic

at bomo librum

legis à fenu [uo ,-ne'vf*.

extrabat eutuut tractet contempt

ibiliter. Non ponat idlum fuper

w

m

genua f[ua, nequeiumitatur ei axillis , du legit. yuxtapraceptum

R. Nebemie. t—3»2 NYpivUn N NO37 *33 Dy vam N

[ed:enu

I

qe32 4ON NUN - 9

£0j ]vr3 vinm NG - neoai Tmpo

a? TNDp

n5 minon OW5 p PNO3NmDYTON2

qum

Non collocet euen [uper pulpitum ,ut je [u[pen-

st

qea T qu3

nal

fis s mequeeo modolegat;

quofolent Scheda-Comtratlum, ne ba-

beantur depicatui Codices facri.: Sed appreben

dat manibus us

|

qcrin

ipfq

cum timore e$ ffelegat im eo-. Noa difperg ant libros paffim de lo-

co in locum , nà affictant contumtelia. N* wun *ax by 333* N,L'

mudi

UOH *33 »y D"N 20* N* - a nnn N^v Pa 3303

filaca

aquy

gieom Nemoponiteum fuper firatum yimultà minus 4

Berac

gedes le&li velprorfusinfrà lechum , neque inft

det qui[piam gra-

aW

ditili

bato , [f libri eidem incumbant. (uà fcilicet Serpens eum imor-

deat , prout R. Eleafaro: aevidiffe ibidem narratur ; fecundum

li Ora

illud Prov.23. v.32. Nowiffmum

ejus inflar Serpentis mordebit.)

d

fetgt

Poffzm hifce plura de peculiari Feftivitate, ipfis nmpt

Crilit,

n gaudium legis di&to, adyicere ; quam poftabíoluram

AntOn

le&tionem Mofaicam, ultimádie folennitatis Tabernacu-

Quond,

Torum, hoc eft, quorannis rgï,prim-i fai Menfis Lifridie

celebrant, & proximé quidem in 10. noftri O&tobris r620.

iüfcripr

Rribum

inciderat. Ubifüum Sepher Thorah, id eft, legislibrurm,

tOtius

"itdum

miris gefticulationibus honorant, cumiue infigni

plebs-

M

BECHINATH

I4-

WM

/] 4"()(;-0'

plebeculzapplauíu publicé omnibus oftentant. Sed fuf-

ficiat hoc unum,ex eodem Sopher. cap. 14. Hal. 14. exce-

lttim

prum attuliffe». 4ev33py 3*52 xb ay n 350 553 10

Vio..

W Ut

Tiimm - oN o 3305 yosym Oybo ínzh5 05 nNaO!

3n53 mwab tcww353 n'wNa 535 mupw s3nNbY v335

.

-oNQuU* *33 ^355 m Ov "vN mns nwNr 30035 ym51

As

05j nawwn mobnnnmn w Confüffim revoluit lbrum.s

Uny

legts ad trespaginas,e$ exaltat illumy atque offendit faciem fcr;-

Nv

piuraejuspopulo circumfhautiA dextris e finifiris ejus.. Comver-

2

titqáe antrorfam eg retror[um , pracipiens ommibus Virts && Ma-

NY

lieribus, ut afpiciant, acclamantes : Hac e$l lex quam propofuit

u

Mofes filiis Ifrael! aut ex (()fkl. 19. v. 8.) ex Domini perftcla eft,

convertens animam. Quiplura defiderat, videaripforum

w

ij

0352 Minhagim, hoc eft,libros confuecudinum. pag.53.

innj

edic. Hanov. & omninó Synag. Buxt. latinam. pag. 422.

edit.ejufd. ubi hzc Pompa graphicé depingitur.

igtu

7À

$

Hunc tàm facri Thefauri ufum ipfi Iniqui ejus

WIt«

Pofleffores nobis Chriftianis ab Ethnicifmo oriundis?

communicatum acerrimé inyident; Imó né primitiva

13

njtt

quidem Linguz noritiam;felicibusIncrementis Dei gra-

i

tià inter nos Propagatam, nobis favent; hancjue Male-

volentiam fuam plufquàm Satanicam verbis 147. Píalmi

m

L

paliano: pyym 53 uv "3 555 43 noy N5 44

jten

Deus non talster ulli fecerit nationi , nec Tudzciafua manifeflarit:

cuiquàm prater ipfor. Unde eoufQue malitiz progreffus

gtl

du

eft Livor eorum, utlege fanxerint, adeod; fub dirà Ana-

thematis fui poená caverinc, né quis illorum Chrifti ano,

f rqrt

Arcanos Legis fuz fenfus revelare prefumat. Proucap-

juih

j

paretex 2. pra-f. Elig in Maforeth,octern. Beth.facie $. b.

/ Yün *iNw Dbonbo amn 055 forté lgendum est) qos 2

«

Nb wN 3i»2Nn 10N30 /nb3n ànaco» ómim / 303 n mv 3*

'/mü

th

bwyntot "N 5o IN2 No3 m NoN a o /ng. .Oui-

f

eunque tradit (vel docet ) legem Difczpulo us mon licet ,1s defcem-

M

det ad. Infernum cum imarores 6 Spiritus atque anima ejus

WMP;'

qu

dgþ/ode-

HAPPERU$S$CHIM.

I$

]cbccUIæ !

difpledetur ; quia ditium eft; devorabit eum Tgtis non fuffatus

fcachoc

ob.20.26. Non ergó loquuntur bec nift Ifradlitis s neque verà

Edomitis ( ffc Chriffianoscvocant) vel Ifmatlitis. Nominatim

veró Myíteria ,fubhoc Exordio noftro Mofaico, & Vifio-

yoi m

ne Quadrigarum Ezechielis laticantia, Omnemque, uc

M

ipfi ajunt; Philofophiam naturalem & Metaphyficam oc-

v m

culté comprchendentia, ulli Chriftianorum prodere ve-

lii ad

tuerunt. Ibid. pagin. a. & b. p3/ ywotx 53 tnn *5

*

n

[

y p 055 vw vioN N1 7 1010 1N 532 n "05

tigum

ioyn yu2! mron 53 T'oo ]22 59 / y0yy C2

lerhu h

ub NUN j53O TNUO / rYmx" 350 3390 noyD| nvoN3

fb3 ^NTw* 030 "N / Cy m oa5n ScXN / oSyvxb

yjofii

cneeriet

^mwoonn m w mpbn 5y qoN / 23102 12N m5 35Y

ww

Amn" o"npano aN pwb Sapientes non probibuerunt nife

edi.

verba Legis gentibus non tradere. nec dixerunt mon docetes nifi

tantümfundamentaearum rerum , quaniiuntur verbis , in qu&

edi.g

congruit aliqua Traditio (oralis) qualia funt opts Creationis, 9

Po[l?:fï

Curule ( Ezechielis) e4 liber fezira. que non vevelant nift vere-

eundis Viris Sapientibus $ dotkis , qui de filits Ifrael funt.. Et ffe

Commy

Proverb 26.8.) effet quafiinclufumlapillum (gemmamyprojice-

quide

vet) in acervumvulgarium lapidum , ff quis d:fcipulum , cui mom

tià int

comvenit, doceret illud $ adeoqáe [Dargenti lapidem ad flatuam

volent

Et né

Mercurialem ( trivium . vide Tbzfcbbiten. ) femilis dlle.

pallian

quis forté plebejus,ex populariavaritià vel juveniliceme-

Deui,

ritate, Chriftianis quicquam prodere poffit, ideó nec in-

(qudn

eft Liv

ter fcipfos omnibus promifcué communicant, fed aftu-

tiffimo confilio toc Arcanz & Cabaliftice Scripture

themati

modosdudum confinxerunt, ut non nifi Senes, & in hifce

Árcano:

multüm exercitati , eaintelligerevaleant. proucibidem

Daretex

ulterius fequitur : n ]noWO w /N*233 '1DNO 410 "9*

D)

S5Y/E—536 NYUODY YT / '0*09 mun 53 wo *5 ss / n

/n*ywa um Porró id zpfum est quod dicitur in Gemarai

V ON sf

"Nyao

405 tradunt Arcana Legts nifé es, in. quo funt quinque conditio-

"Ü

A€5, ut fft Senex, bonorabili f acie e9 c. proutextaut Efaie cap.3«

verf-3.

I ad [,Zf(

ide

BrcHiNATH

16

1t1g.

»erf-5. Uündeidem Elias;maxima fibi apud populares fuos

(Of3.

conflavit odia , quód Cardinalem JEgidium Viterbien-

fem , & aliquotaliosItaliz Chriftianos , Linguam faltem

51f

t«

docuiffec : ut ipfemet anxie fatetur, octern. Beth. fa-

cie-5.b. mup /mpx5 s5 aom w PA /pyxm sbp o m oys

Ien

N

5y / *YN o52 Ov / 205 *5 nvvaon E& /0333

$ öe

53 mubon 5y /awan moo5. OTv / 35 393 n

'HQP tn /min ov Propterea invaluit fuper me vocife-

UteRO

ior]

rAtio, nec reputatum esi antbi inTuflitiam; Et quidam Rabino-

rum nonfpectandam prebuerunt mibi faciem , dixerunt auime

F

mez, va ! eó quód docuerim gentes.. Propter Interpretationem

"w

extructam fuper illud P[al. 147.». 10. EtTudicia faanon nove-

"W

rupt illi,e$c. Ubi fe prolixiusexcufac, & quodáàJudaifmo

Vl

propterea nondüm defecerit, publicéproteftatur.

qiiyl

6

Canonici Ver. T. libri, hebraicoIdiomate exa-

t frtt

rati, numerabantur antiquitus falem viginti duo, quot

i.

& Coníonantes füntin Alphabetho facro; ficut viderceft

ide«

ex prologoGaleato B. Hieronymi, duobus nempelibel-

llüæ-

lis, Ruth libro Judicum, & Threnis fuo Authori Jeremiae

t

annexis: quinque veró Durlicibus exiftentibus,ad ana-

u

logiam quinque Iiterarum 5x30 Piformium. At hodieà

enty

judais, nondolo, ut Fabricius fufpicabatur, fedex Anti-

jentit

quiílima cum Maforetharum ordinatione,tum T halmu-

t

dicorum approbatione, numerantur wy34qN* t-—oy

i

Viginti Quatuor.. ícilicet w-sm «vpen rvosnn quiique Qui-

m

marii Legis. QvYvoN?T O^NS23 n quatuor Propbete priores, jo-

Ip

fua,]-udi'ces, Samucl,ches, D*à"nN 0N*33 '1 IFYef Prapäe-

tarüi pofferiorum, Efaias, Jeremias Ezechiel & qwyw n lber

j

duodecin minorum, Ideó conjunctorum, né Sigillatnimrez

(

li&i fzclius injurià temporum interciderent. Tandem

T

um

us w Undecim Hagiograpbi, Ícilicet Tres Po&tici, pfal-

Jn4»

terium , Proverbia,Job. Quinque psovyn volumina , per

annum hácferie in feftislegi folita, Cannic. Ruth, Threni,

yme

fer-

i "

Ecglcüaft. Eüher. & tresSemi. Chaldaici, noviffimé

pti,

um

—

17

HAPPERUSHIM.

ünd

pti, Daniel, E(dras, Paralipom. Qui à Propheticis ideó

wnf[avü Q

feparantur, quód non per fomnium, vifionem, auditio-

fcm,&* :

nem vocis , Ecftafin & alienationé mentis , ut vatum ora-

docotet

cula; fed perSpiritum S. immediaté Authoribus fuis, in-

ae

tegris fenfibus dictati effe dicuntur. Atqueifte ordo ta-

liseftin noftris & Gallicanis Exemplaribus:à quotamen

ty/ W

Hifpanica non nihil variant; ficut & vetuífliora Judaica

i Q

[

aburrifque. omniafuis quibufdam nixa rationibus. de

"? Dï'ïl

quo Elias Mafor. Hammaf. odtern.4. £. 6. b. inhocautem

vt ntt

omnibus ex zquo convenit, quód eos viginti quatuor li-

num

7 w

bros in tres generales partes diftribuunt , fcilicet Legein,

Prophetas & Hagiographa: ut Idem Ibid.docet. 4« N5

extriam

n 3ton wy onmanomnm 5"no090wgo 153

runt illit

«wn» ww "n Nos erant L4.libri conjuncli unds

Qïon*

ftd Ils (iri Magna Synagoga, fub proftdio Efdro congregati, de

quibus ibi loquitur) concinnaverunt eos , eg fectrunt inde tres

fat,

&Con

Partes , Legem Propbetas c$ Hagiograpba. Quam diftin&tio-

nem etiam ipfe Salvatornofter Chriftus acceptaffe vide-

ex prol

cár , Lucz 24.v.44.o0mniaj;inquiens,impleri oportet,qua-

li N

cunque de me fcripta funt inlege Mofis; in Prophetis ; &

annex

in Pfalmis.. Sub Horum complexu , cxteros quoque Ha-

logiat

giographos proculdubio intelligens. Suntqui putentjin

judais

Quatuor partes Hebrza dividi Biblia, eó quód videncin

qui(lim

totidem vulgó compingi Tomos, & audiunt diftinctas

dicorur

priorü & pofter.Prophetarum mentiones.At hec eftfub-

divifio tantü generis Intermedii in fuas fpecies infimas,

Vgiti .

Warit L

olim propter Scribas introduda, hodie propter Typo-

rua;JUdi

graphos & Bibliopegas commodé retenta,que fuperiori

divifioni nihil derogat. u fcité notavic Drufius in pen-

Mrl;pü f

diüdoriy

tat. pagin.4. Porró lex Mofaica fubdividitur, à Mafore-

li &e1

this quidem in psoss five Capitula, fed pauciora quàm

nos Chriftiani numeramus, verb. g. Genefisfaltemin 42.

Ws

Wum, p

Exod. in 25.Levit. 2 3. Num.32. Deut. 27. Sic etiam cete-

3 4. Reg. 55 Efa.26.

hm há

rilibri.Jof. 14.Juq.14.: Ambo. lib.Sam.

2

Jerem.

hii

.BECH:NATH

18

l ej

jerem. 3 r. Ezech. 29. minor. Proph. z1. Chron. 2 $. Pfal. I9.

Ils g

iDo.

Job.8. Prov.8. Ruth. Cant. Thren. fingul. 1. Eccl. 4. Efth..

-Daniel.7. Efra.10. prout videre eft é mum * mþ

C0b

emona *5 by p*ains ow'a» Bibliis majoribus prefixá.

l.

u

Atà ceteris Hebreis communiter fubdiftinguitur in 5 4.

muns Sebdiones , vel tyyoo Ordinationes , tribus Majufcu-

li

lu

lis. 959 vel ODO (fcmel etiam, füb finem Genetfeos

uno minufculo 5) notari folitas, &à primiá textus voce,

tl

vel illarum maximé Emphaticá denominatas. Undg

ando

It ut

t2 363 N*óp" minu nvoea accuraté loquendo

mihi potius Parafcharum,quàm Integrorum //rorug: No-

wæ

"ina, contra vulgacam opinionem videntur. Debebant,

s qm

Qo-

adnoftri Calendariirationem, effe faltem 52.pro nume-

ro Hebdomadüm.atilli 12.]unationibusánnum metien-

Vi

tes,ad Intercalarem fuum refpexerunt, quiIntegro Men-

fe abundat. In vulgaribus ergó Annis oportetbisbinas

breviffimas conjungere;&c. Et hzcDiftin&io.non No-

vitia eft, à noftratibus Jud«is recens introdu&a, necta-

men,utcircumcifum vulgus opinatur, ab ipfo Mofe pro-

fecta , fed olim ab Efdrà & Sociis fic ordinata, ut infervi-

u

ret Le&ionibus Sabbathinis per cotum Anni curricu-

bi-

lum. Undenecprimitivz olim Ecclefiz , mos iítelegen-

diignotuserat. AQ.15. v.21. Mofesjam tuncabantiquoin

I

Synagogis, per fingula Sabbatha ledus dicitur. Durac

n

Hta confuetudo adhuc dum hodie, ut non facilé fit vetu-

fnal

a

lus aliquis Judzus; qui proptercontinuam hanc & quot-

"

annis repetitam lectionem, non memoriátencat, przci-

A

puas leges Mofaicas & verba plerumqQue formalia. Hxe

)qüc

enim toties iterata, quomodocunque etiam intelle&a

Wa

fuerint, vel tandem herere oportet.. Quemadmodum

i"

uflc

apud noftrum vulgus , nemo feré tam Rudis eft; qui licec

X

omnem reliquam ignorec Scripturam , Evangelia ra-

men;,diebus Dominicis explicari confueta; ob frequen-

cep-

corum

108

cem ufüm &annuos recuríag non fciat : Ita Jud

mus

ctiaæï

I9

HAPP'ERGSCHIM.

4M

y

eciam Pueris & Foemellis Mofes in fuà lingu& notus eft,

u

p t Bro

plus quam ullus Prophetarum.s. Nam & Septimanas à

punich

Q35 Lectione Sabbathina denominant , ficut.nos Do-

minicas Invocavit, Reminifcere, Oculi, Latare,&c. ab

m

'A;ä ca

AntiquoIntroitu.fici; in claufulisliterarum tempora di-

ftinguunt. Tandem utnoftris Evangeliis, quidàm Pau-

lus Diaconus, Apoftolicas adjunxit Epiftolas ; itàilli Pa-

vnomi

raíchiscertas pyqvgst Haptharas, ( à Dzzziffione populi di-

vel ia

&as) coordinarunr. factum hoc eíft tempore Antiocht

hoc eft, Annis ante Chriftum plus minus 17o. quando

v

milipo

Tyrannus ille Le&ionem Mofaicam inhibuerat. Etut

st co

fpeciatim fciri poffit, que Hapthara cui Parafche con-

gruat, appenfus eft plerifque Bibliis peculiarisIndex, qui

adnolt

voieh

hoc diftin&é monftrat. Fandem quid in fubdiftindio-

nibus Parafcharum , Minufcula s vcl p folitarié pofits

vtsad

notent, infra fuis locisdicetur.

Íe ab

breri

vitia el

IL DE THARGUM.

five Textu Chaldxo

fhetyt

fe&,

(4). in genere. (2). in ffecie de Onklo. (3) Ionatha. (4) ejuPa-

saphrafiin Pentateuchum. (5). catevorum Targumim Autboribus.

ret I«

lum

1 Thargumingenerenihilaliud eft,quàm Biblio-

rum in certam Linguam converfio. à Radice gyqn que

diign(

Synag

Interpretari fignificat. Quia veró in populo Deinonalia

Hita COI

olim quàm Chaldaica extabat verfio, ideó illa x« i£oxld

lus ali

& in fpecie g T£argum denominata fuit. Occafio-

&nnis n

nem huic Trauflarioni prebuic Mutata populi Lingua..

puas ]e.

Quorum enim Patres ante Captivitatem puro colloque-

bantur Hebraifmo, illi in Babylone, contagio peregrinz

Cnim to

trint

Linguz S$uam adeó infecerunt, & feptuagennali ufu fic

iQud nof

transformàrunrz , ut

DO

ft ceditum priítina ejus facies vix

&amplius agno ivl:-;, re

, adeodue corrupta hec deincep-

ütnem .

yernacu

]

á

cam vosg

menadl(fb

acvaderet, Eceaipfaeft

'quam Chaldai

camus

G

3

u m

BrECHINATH

1f

20

lenig

camus. de quá Elias in prafatione fui Methurgeman hi-

m

fce memorabilibus verbis fcribit: pb v m N

ts

T—mmob nouabo aniav n* xx53b

NU* Yo N5 t3033

CM *5 -*tyqN. u5 synm 3 N7 :

tf

"]^ Y?N3 193 1331

M

Y)021 Tpua? 15 mim - 203 1 na n Dvm

mon3 03 2325 533 535 ob 3130 5335 t—np7N ^yn

ny

m

Dj .*533 y053 r 0mm5 py mmnm symm oo3nm a

[id.

5330 "05nn m ca Dicent Magifiri noffri. p. m.Ires res

non amutarunt Ifraelitain gypto: Nomina, Vefles pg Linguam

ID

Uft)

fitam. féc etiam dum adhuc erant interrá lfrael ,modum calie-

bant linguam Aramicams nififmaulares quidam , ver[antes in

Vhi

&

4Aulà Regs. prout apparet ? verbis Ralface. Efa.36. poffquàm

verà migrárunt à Regione fuh im Babylonem , oblitifant Lingue

A

omnes onnini. ficut [criptumesl Nebem.V3. adeó ut etiam Sa-

AXID

pientes &$ gnari legis , fandamentum dotirina fue ponerent in

X

Linguà Babylonica. in quá t& adornatum esl Thalmaud Habba-

[ür.

In

f& Quamvis autem Hebream non plané dedidicerint,

prefercim literati & fcribe , adeó uc noviffimi vates, Pro-

"

phetias füas Antecefforum ftylo adhuc emendaté fcri-

N

pferint. (quemadmodum nec Romana Lingua in Icali-

dj

cam fubite tranfmutataeft, fed eciam poft Barbarorum

Irruptiones femperaliqui Doctiores,nativum & jam col-

t

ii

lapfum Latinitatis decus affectárunt & reftaurarunt.) In

rpunl

facris tamen Congreffibus , major Multitudinis & rudis

at

popelli ratiofuit habenda. Utergó promifcuum quoque

ett

vulgushaberet $. Scripturam fibi Intelligibilem,adorna-

yult

r['Xw'

ta fant Chaldaica Thargumim, in plerofque libros Bibli-.

cos; Nempeomnes, preter Danielem & Efdram, quijam

p

ante Semichaldaici funt : & prater libros paralipome-

j

Is

non recentiffimé fcripros,qui dudum in libris Regum ex-

plicati erant. Sed necab uno Authore, neciifdem Tem-

m]go

jpulv

poribus adornatafünt: prout tum ex Styli differentiis,

" nüi

cum ex Synceritatis gradibus, cum deniqueex ipfius Pa-

du«

raphrafcos Anguítià & prolixitate apparct ; & infrà in

u

parci-

2l

HAPPERUSCHIM.

g **

particularifufiusdeclarabitur. Hocautem certum cft, fi

(i qemot

non omncs, plerafq; tamen verfiones Chaldaicas ceteris

:;w'n !

quz extant' nominatim veró noítrà Grzcà & Patribus

Eu

rimitivz Ecclefiz , adcoqQue ipfis Apoftolis Antiquiores

Wa T

effe. Id quod ultracotius Judaice Gentis confenfum;infu-

-0m ?

per vel éfolà Paffione Dominicá probo; ubi Salvator no-

0 r

fterin cruce pendens, non ex Hebraico Pfalterio *3n31y

fad cx Chaldaico «3np3w e«axJaví Exclamatfe Matth.z7.

a ?

sonihá

cap. v. 46-legitur; ficd; Thargum füis fidelibus quafi de-

m

dicaffe. lt caceam nunc Lectionem ejus Sabbathinam;in

hat hng

Synagogá habitam, & Luc.4. relaram,quz certénec cum

y n

Hebrzoneque Grzcotextunoftro congruit. Unde mihi

v g

robabiliffimum evadit , fuiffe ex aliquo cunc extante &

n Q

yulgo intelligibili Thargum recitatam. Utucfic,comen-

pimte:

datur certé lingua Thargumica etiam non leviter exin-

Es

de, quód in ipfo concextu Hebrzo aliquoties, nempé in

ng ll-'

fh Q

Lege Gen.31. in Prophetis Jer.10. In Hagiogr. Dan.z.ufur-

atur. Unde motus Ribbi Schemuel Bar Nachmoni in

prafer

Berefch. Rabb. monet: .q*3y3 &^?p moóN o5 *mn UN

pueta

-72 35 pin jà3p o o'an53 8233 rjmn3 s NÉ

pleri

| ff üngua Aramica vilis inoculis tuis ; Inpenimus enm im Lege &

cam !

Prophetts £g Hagiographts , quód Deus Opt. Max. ipfemet. smper-

Irrupw

tievit ei bonoremye$c.. Sed hicmirari fatis nequit Cl. Helvicus,quà

lapfü

ofcitantiá Patresid neglexerint, adeó ut né ipfum quidem Thargumi

facris

Nomenullibiin omnibusillorum voluminibus reperiatur. Prafer-

popel

tim veró cur B. Hieronymus;cui tot de verfione fuálites motz erant,

vul u

ejus pro fe non meminerit unquàm? vel Origines,qui Hexapla pri-

ta füni

*müm,dceinde O&opla (h. e. tot Columnarü Biblia, ex Hebrzo textus

|primó fuisdeinde alienisliteris exarato , & variis Graecis vetfionibus;

C0s; N

€ Regione pofitis,conftantia) confecerat , tàm alto id praterierit fi-

ante $

lentio? Factumid effevputat. I. Authoritate nimiá Grzcarum ver-

Donre

fionum quz tunc obampliffimum Linguz ufum apud omnes vulgó

plicai

receptz erant, Imó Hebraica veritati prefercbantur, tefte Augufh

Epl.10. KaucindeLatinam corigendam cenferent, z. lgnorantiá

Wribu.

W ex

Chaldaifmi, quem pauciffimicaliebant, 3. Præcfgu& veró Affidui-

tate

Tiraf

Brcmu HVA p.

22

J

«ate perfecutionum, quibus preffis non licebat huicStudio vacare.

"

Hic portó fion abfquecaufsàqueritur: Num hz quas hodie poffide-

mus , Chaldaicz verfionesadhuc dumfint Incorruptz? necvelJu-

dzorum Invidiá,vel Injurià Temporumadulteratz ? Ad quz diftin-

&é refpondeo. 1. Judzos, quantumvis diro adverfus Chriftianam

veritatem odioflagrent ,hincque omnem Thargumi ufum nobis ne-

gatum unicé cupiant , fuá tamen five religione quadam, five mavis

Superftitione du&os , quàm diligentiffimé facros libros cuftodire;

ficque zterniexitii metu cohibitos,non audere quicquam,né tantil-

lulum quidemin Thargumimmutare, non fecusatque in ipfo Codi-

ceHebrzo ,cui Chaldeum prorfus exequant. Przterea fatis idlo-

quuntur illa di&a, que cxindemagnoxnumerodepromimus,& con-

tràJudzos urgemus. fi quid inde mutare fas effet, hos certé oculo-

rum fudes, prz ómnibus ejegiffent, przíertim que Rabbinis fuisma-

nifefté interdum contradicunt , dudum erafiífent. a. Quod verà

IY

Temporum Injuriam attinet, fateor fané , nulli unquamlibrorum

(licita

extra Hebrzum Codicem, hanc felicitatem contigiffe, ut poft tot

Seculorum decurfus , tot Im periorum Ruinas, totlibrariorum tran-

tiole.

m

fcriptiones,Integer & purusqualisabi pfo Authore fuo profe&us eft,

[har«

ad nos ufque pervenerit , cüm Senium etiam Saxis, ut Poétainquit,

Marmoribufque vel tandem veniat. Proinde nec dubium effe , quin

lr«

id Chaldaicz quoque Paraphrafijinter totJudaicz gentis Exilia cone

ul

tingere potuerit. Quam fufpicionem augetiftadiverfa Efaiz Lectio

itia

fuperiusta&ta: eamQue prorfus.confirmare videtur, Trishagiumil-

nalt

lud, San&us Pater, San&us Filius, Sanctus SpiritusS. olim (tefte Ga-

làtinolib.2. cap.r.) in Thargum ejufdem Efaiz cap.6&.le&um. quod

T

j plura

hodie fecus efle, nemoignorat. Et quid multis? abunde probat cam

creberrima Le&tionis Varietas, quz eft inter diverías Editiones, et-

T

jam Ejufdem Thargum , Ó quoties Regium Exemplar à Veneto di-

i quafl

fcrepat? quoties Bafileenfe ab utroque? prout exInfinitisferelocis

"

patet. Que differentiz omnes funt ex Defe&u Maforz, quà Thargü

«s

caret. aliàs equé Integrum, acipfamet Biblia; ad nosufque propagari

umflu

potuiffet. Innuente Eliá. p.8.b. o&.He Mafor. n*ty3 35 053 $55

r«

D "UND. "m ^o'505 ^120 *3u vrrNDY - nmmn moe amns

jide

M

;

px ouan'm ^*anbem oO GNv Nifi veniffent (Maferetha)

dudumfacta ejfet Lex quafidua Leges, nec effent bina Exemplaria,que congvue-

rnet

vent inyicem ; ficut accidit catevà libvi Autborum;e ipfi etiam T H A& cuM

,adDa'

Onktlés, &c, Scdde fingulis Thargumim in fpecie, dicetur Difp. feq.

n

DLISPV-

23.

, P"ffw

EEIEILELEELE:

d

grto

?

m

Chal

í

H

m

:

T

ZESIILIISIA!

E

i

g

&érelpon

PUTAT

j

Ó

veritacem

DIS$

acum ul

Su?üm

SECVNDA

fisquezt

Yulumq.

cHebr

Habenda fab finem Martis 1 6 2 1.

ttttu

RESPONDENTE

zrä]udzo

M. JOHANNE VISCHERO, AMB-

rum (ude

ftelrodamenfe Batavo.

siteli 1

A

Tenpo

2

Rimum Thargum eft Onkeli, infolum

at

Zs

z

k

N

z

L

Pentateuchum , de quo in Maffichta

Seculo

:

Megilla cap.r. fol.3.a. mox ab initiole-

Z

22

gitur

adnosu

fripii

z

l:

*3n b'pnN mmn ^v t

Matmo

C ATa

u N-

.

yuvt 5am ny*oN a5 *60 àà»0N 754r-

um quod e$i Legis, Onkelosprofelytus ador-

iC

navit illud ,ex ore Rabbi Elea[ari , g R.Tofue. Idin Veneta &

u'ngen

Bafileenfi Editionibus, texcui facro ad latus collocatur;in

füperi

Regiáà veró fubjicitur. & verbum feré verboreddit, adeó

lud,$a

làtino]

ut fub iifdem Hebraorum Accentibus, inftar ipfius Au-

hodieí

chenticz legis decantari poffit; nifi ubi interdum plura

liberioris Paraphrafeos verba , vinculis Macceph unita,

cteberr

longioris Melodiz ambitu fonanda funt, & eádem quafi

jam Ej

fcrepat;

chordáaliquandiu oberrandum. Propteraftri&tos hofce

patet, Q

fuos numeros,& anguítos verbalis verfionis carceres,hoc

Garet, ali

Thargum cateris eít facilius: proinde Incipientium ftu-

diis accommodatius. Preíertim poftquam Cl. Buxtor-

potuiffet

fius,.Amicus & Fautor meus honorandus, &c. illud à de-

LR

Wiw

formitate priftinz punétationis, infinitisferé locis vindi-

Mumfagd

cavit, & Herculeo fané labore, fed felici fucceffu, ad Da-

Wij

D

nielis

o

N

BEc H",TN AUH

lfj

24-

lisha.

ritelis &

EfdrzAnalogiam correxit.- Antea enim plané

avop.dvoc g airop lo us punctatunerat. id quod & Elias

tefa.

olim agnovit, in pref. füi Methurgeman ita fcribens: 493

p

spuqm - 3 n - mps 3 t50yn 1355 25033n03 50

li Dp.

Itür.

*N hm m ^v vpx 31 30p 12 dn&ecNn nuct mwh09^

Ut

UsoD NX* )5 by^. 333z35 "inN 23 -nooa D UON E5

agogæ

5pyn Procul dubio Interpretesfcripferunt verftones [uas & 8 $-

tlüsin

QuE pupéilis. Ermox: demonflrant id Exemplaria valdà ve-

£uffa. longo posi tempore demum punttata funt, per manum:

) À.

am(i

anius aut alterius 4nomymz. à ffngulis pro Avbitrio fao: propte--

rea exorbitauit judicium corumÀ-Temone,egc. Buxtorfioi gi-

Tpli

cur, hoc Augiz Stabulum perpurganti , plurimüm debe--

QUII-

rus. litinam veroó promiffainillud Commentaria:ma--

u

türaret, nec quoruridam Ingrátitudine Alacritatem ;

|Seni

füam diutiusretundi pateretur /Et fi enim:prefens; hoc:

3

nimisfecüré negligatetas, do&ior tamen fecacurá olin

legi

ágnofcet. Sed redeo ad Onkelum. Is quibufdam ob Soni:

m]é

Nominalis Affinitatém putatur fuiffe Patrum ille A-Q u r-

l0.

E A Pohticüs, Autlior celebrisquondam verfionis Gre-

du

c«. At nofter Paraphraftes r.. non Gracé fcripfit, íed:

la

Chaldaicé. z. nec Chriftianus erat nomine, quippehoc:

p

Titulo Antiquior, fed Judzus. 3. fortaflcetiam a£enQ»:

jott

ih &f ponto- 4: olim Hierofolymis vixicante Chri-

d

ftum fub Hillele; non poftea demum fub Impp. Hadria-

"

rio& Antonino pio. Alii confundunt eur/cum opy

j

AFilas qui & ipfe Profelycus erat;cujufdam T hargumiau-

mAt

tlior,quod in Berefchic Rabba paífim citatur, ha&tenus:

(l

veróinjuriátemporumintercidit. Ac 1. Ingens eft di-

gfcfi-

verfitasnominum o5*oy & opyw tàm ratione fcriptio-

nisquàm pronunciationis. vnde 2: diftinéta utriufque:

knuö

jj

fit mentio:paffim: 3. Akilas ille Hagiographa & Pro-

phetas vertit,utex allegàcis locis (prov. 12: Efa. 3. & c.) ap-

ierio-

paret : Onkelos nofter legem. — Tettii exiftimanceüm:

)nfcn-

j M

fuiffe Imgcrxatoris; FitiexSororc Nepotem, qui'qutvExf—

e luI

àxdi

d

TlAPPERUSCHIM.

nl

Ji& W

:cidium Urbisfactus eft Profelycus. Quainopinionefuic

"i

4pfe quondam EliasLevita;alioquin perfpicaciffimusha -

[j agno

-um Antiquitatum Indagator. 4n fupra dicta prafa-

a?

-Gione ita inquiens : -33ny oYw0 o x mnsg 9amn m-äpsw

m

man Ozkelos erat FiliusSororis ipfius Litiqui demoliebatur Do-

gov N

mum (San&luarii.) Aenequehoc verum effe convincit rur-

fus Temporum diverfitas. ut enim.Cefaricognominem

o "

wï le

fuiffe Agaatum largiar, qui& ipfe Judzorum Synagoge

W]M hi

'fefe applicuerit; nofter camen Onkelos, multó citius in

Ecclefie gremium receptus eft,)nempe fub.Hircano, An-

du d

su rl

nis circiter 40. Ante:Chriftum natum. adeó ut eciam(i

mmaximélongevusfuüiffc (tatuacur, vix camen ad Templi

r hocA

:vaftationem ufque füpervixiffe eredi poffic. :Relinqui-

rius, Uo

Qrat

car ergó,quod ficille Onkelos, qui SalvatorinoftroJ Esu

Nazareno coztaneus erat, & Rabbano Gamalieli Seni

fa.

nimisft

(adcujus pedes Apoftolus Paulus Pharifat(mü didicit.) 18.

Annis ante Urbis Incendiura defuncto, Jufta feciffelegi-

agnofcc

tur,70. T hurislibrashonoris ergó inipftus Bufta infumé-

Noniitia.

do,&promore gencisfuper ej us Cadavercomburendo.

L Doh

3

Alterum Thargum jonathe Uzielis Filio tri-

& t

Chaldai«

i:buitur. de cujuscamen Authorisperfonáiteràm diveríz

incidunc opiniones. Qui ThargumiIgnorantiam in pa-

Titulo

tribus neganrt, illi.contendunc fuiffe ipfum Theodotio-

ih äväa/wg

nem , alterum illum celebris Grecz verfionis Architce-

flum (ul

X&um: eó quód amborum nominum Ecymologiz pror-

1lo& Ani

fuscoincidant. Qunodenim Hebraiseft 4ny m id Grecis

4bl qui

"[heodorus vel Theodotion, & Latinis Dei Donum. At

(or, quo

infirmiffima eft conclufio, ex folius Nominis qualicung;

YO ihjür

Allufione dedu&a. fic & Imperatori Theodofio afcri-

Ytrfitasna

bendumforet. Nélongius priora híc A *xumentadenuó

titquám

fepetam,;quibus Aquilam indeabegi, & hinc Theodotio-

! flentio-

nem fimiliter arcere poffem. Relinquitur ergó, verio-

Bitüsverei

rem effefententiamJudeorum, quimagno eum confen-

paty

Onk

fu omnes Hillelis (4o. &tatis.fuz Anno é BabyloniàRe-

ff

D

Z

ducis

hnpcp

BECHINATH

p 6

jl f

'ducvis,r& deinceps pertotidem Annos in Univerfitate

Je-

BUA

rofolymitaná Do&oris, peralios denique 40. Annos 480.

" N

Collegiorum ejufdem Academiz Rectoris ) Difcipulum

?

m

faciunt, & quidem inter 80.celeberrimos$ummum, uc

N

moxdicam. ficjue Simeonis]ufti (illiusquiab Evange-

Mi

liftà Chriftum Infantulum ulnis fufcepiffe memoracur)

[

It

Condifcipulum; & confequenterJohanne Baptiftà, no-

Af

vi Teftamenti prodromo ; bené multis Annis omninó

Whitrt

Antiquiorem. Dequo Eliasin prefat. Methurg. 43 3nyss

"Mi

ATobnno m NT C DNu) DOv 985 031 Ua*

FA

Jiam jn omp n nNo 1035 rimo o fonathas F. Uzie-

p

dis , interpretatus esl eis Oclo Prophbetas. Etsmox:. Illeeratà Di-

(tn

Jfeipulis Hillelis , qui claruit Centum quaft Aunis ante vaffatio-

WA

nem Domus Eum]udzifemperfecerunt maximi,nomi-

r

natim veró Maginro Johanni filio Zachzi , quantumvis

P"ty

doctiffimo,longé pretulerunt, adeoQue prodigiofis, uc

ju7]

folenc , Hyperbolis; fupra Morralium fortem , ad Colos

01

ufqueevexerunt. Verbaillorum formalia;quz in Talm.

m

libr. Bav. Bathr. cap. 8. pag. 134-faciea. poft medium le-

n

guntur, hzcfünt: bbg5 45 w t—vmnori ov 333 2

"N

107317003 m*5s Umóoy nmono pnwa? q30 j5v - ]prt

iig

Qu 13 yrovm2 050 115 5ynv D'N$ 130 Dvov m y

fitrt)

]5353w ywp-bwmny j3 jv 1530 13 2223 ooy

mi

"N3p j2 m 323 Tradunt Magifiri noffri, quàd Ocloginta

nl

Difcipuli f uerint 1pft Hilleli Seni.. Triginta ex ii digni,ut babi-

Bitaret fupra eos Spiritus S.ftcut fupra Mofem Praceptorem uo-

"

J

Jfirumyquiest in pace.. Et 30. ex ills digui , ut flet ipférSol, ftcut

WW

Jafua filio Nun.. Viginti Mediocres. Maximus qui imomnibus l-

hss erat Jonatbas F. Uzzelis. parvus quiimter omues Mos,Rabban

"

Jl

focbannan filius zaccaz; Hunc ergó Jonatham, utpote o-

mni Laude Majorem , non dircectisíed obliquis Encomiis

",

,0'

commendant, Arguendoà Minori, ut foquimur, ad Ma-

ii

jus, & cum Zaccaide ipfum conferendo : qui licet o-

«P!imt

mnium minimus , profundiffimé tamen doctus fuerit,

j

adeó

hs

27

HAPPERUSCHIM.

jios

, D

'&Ac:

adeó utde femetipfo (Judaicá nempe Modeftià, fub fpe-

, fowmila

€ie camen laudum fui Præcdpcoris) predicaff? legatur,

(ollegio

Mafficht. Sopheritn. cap.r5. Halach.8. tjsmuwn 55 vt* oN

faüuno

yin35 95 yN $017 EL 551 o p nü'fPwm 523 myem

L—'02nnno3nnnoxN w (on) s3à5 m2 ínsn n

j hr

ao WUO Ui mu noanm w »aurm nv5 wSN 52 -

ent untverft cecli Cortina , omne[qie Arbores Calami ,&5 totum

ii T Cüal

Mare Atramentum , uon [ufficerent ad firibendum Saptentiam

Anciqui

ejus, quam didici à Magiffro meo ( Hillele) nec tamen propterea

w2

tranfcendi omuem Scientiam Sapientum , fed fum inflar Mufca

P TEPL

illus vaffo Oceano immer[e, quam (utcung, Madidam ) extraxe-

jr, titr]

runt alfque defétlu ( Maris.) Sed redeamus ad ipfam Ba-

fam Bathram ,ubi citatoloco immediaté in eundem fen-

» fcipuiis H

g Dot

fumfequitur: m« Ro -*N5I ]i n 1 by vhy "N

paum "

"p d "prpa:muim m350 weon . mon wopn

dodiff

NWÜO - maypm - myo n « jamnt q^p - C0

folent,

-D'op? nnscs no nnvo - p^yyvo movnm - osoans nioenm

wíquee

moyn bv 11 wp "303 2043 0307 - mv *9N*D nn*v3

[ibr.Be

b^n315- 2830 n ovpo - Nam vaN NPY1 6p 531 3210

573 15 n51530. jop* àNn 551 : R^nN O us *omw

guntur

D tb

u—O» nos^nsby qusxe Duxenumt de illo Rabbauo To-

banne filio Zacchai ,quód nom vacárit à fHudio Textus Sacri eg

a

Miftbnas Thalmtd , Confuetudimum ( Moffs é Sinai) Myfferio-

]3U

rum (quales fünt Agadda eg Medrafche-Pafuk in Tancbmma eg

"NX

Ber-R«2.) Minutiarum ( Subtilitatum ) Legis. && minutzarum

Difopu

Scribarum, Levium eg Gravium ( fíquis frcum à Minori ad Ma-

litant Á

jus argumentatur) e$ dectfionum a pari,e$ revolutionum (Aftro-

Wr L

nomicarum in Calendaria. Gloffator ait Molad Hallefanab yboc

Tuefi

&5 noviluniorum) t$ Geometria ( nom Euclidée fed illtus Cabalz-

li trat 1

JfHica qua fit per Numeros ) & provcrbiorum Fullonum , t£ Ada-

Tlann,

giorum Vulpinorum (puto fuiffe Falellas, quales noffra funt &Efo-

Tüni Law

pica de Vulpibus,Egc. extat. enim. ctiaminum peculiartis Libelins

Uünmen,

bujus Tituli.) Comver[atiouum cum Genits (Scholiaffes explicat

hi & CU

7855 "bp nt0y5 ny'aun? pvvv nmw. 4d Adjurandum

D

3

zWos

BrECHiNATH

8

|)

hi

aillos, eg faciendum Schedam Experimentalem , bac eil , Pd

N

4um pro Sanitate) eg.Meditationum de Daciy'is ( g

^s SALomo

!tud

elibtet.

Jeripfiffe dicitur) && Soliloquiorum cum Auyacla Mi

qug

Rei Magna egrei parva (Myffici e8 literals Senfus.).

;

M

?

Za

[

E UT

AU H

ves? opus. Mercafa (eurrus.Ezechielis ) Res p«

-eg Rabbe. Md coufirmandum id quod dici.

Y

8.2

2,1..)

A^

//Z/'HOJ

iij

t bareditare faciam Amatares meos Subfe ant:

-eorum tmpleam. Sic ergó , pofiquam ille.qui um

e3i.antty

.

omnes illos,tàm Magnus: Is qui ipter omnes fu

e6

pra-cater 045

omathas

VMLJ)

" Quantus g OQuaatuserit ?. Hec ibj.. Mle

6

[

77

-Uzielides is 1ipfus eft, cui Thargum in Prc

*;p»hcc

äsabf'que

lÓ

-controverfià ferimus acceptum. lbi cercéinfinitos Lo-

WH

-cos de MefTià obícurius loquentes, clariffimé & prorsüs

jv

«Chriftiane explicavit: Teítimonium ipfi perhibentibus

t.

iquàm plurimis etiam Noftrum. Atlongeé Mirabiliora

horg'

Judzi de ftudiisejus & hujus Paraphrafeos.Editione nar-

CUL;

ant: quód tcempore verfionis , quandoMeditationibus

H

il

«tàm facris vacárit, né Mufca quidem ipfi Molefta effeIm-

B

puné potueritquin Diviná ftatim ultione extincta fuerit.

Tott

Verba coherent fuperioribus, & funt;

n 5y vw^y 2N

a[uod

agvos voy nb my 55 nna potya aov o myva "my q

U

IDicunt de illo Jonatba F. Uzielis, quod.borá qu& federit g flu-

lin.)

duerit n lege,omnis Avis, quæf-volzïrz'tfuper eumycombnflafacrit.

Quz, monente adm. Rev.& Dign.V. Dn. D. Lucà Ofian-

1

r

D

dro, Acad. noftre Cancell. EcclefizQue Prepofito, &c.

harum litterarum, ut omnium, Avità hzreditate peri-

WH

7W

tiffimo, ab Hiftoricá veritate-fecernenda effe cenfemus.

iilud veró plus adhuc admirationis, minus camen veri-

Wf!

)

yl-

fimilicudinis habec,quod de Terrz-motu, & Revelacio-

ne divinà ipfi factà, Thalmudiftz , lib. Megill. cap. r. pa-

It

i

gin.3. facie. a. moxabinitiotradunchifce;verbis : 334n

&»N5n* t5j 53 500-10N. bwmy 33 qm c—5Ne3 59

ini$

o

f015 m y30N 5y-no35 nóNb yznN 5wnoS oN nyTymm

^»by p ab *no n/np3o. NT ^D - 0080 p 3 m

|eo-

yum

qv

"

29

HaPPERUSCHTM.

$nd.

;

«ygo nb «mbno Nd3

N - oNYY 039 by 5&*13?/';3 ]i

dic

ANSN "235 Pa meoy 5255 wb 355 n

T5 553- ÀN

i zriP/lJe

Nb snvoy T25

o Nox: Tbargum quod:

hu Mag

xsoa npionn s

eSE Prophetarum ,Tonat

bas Filius Uzielis dixst Hlud:, exore Hag--

«,efï 0P M'M(

gai, Zacharie £? Malachie. . Bt commota e$t Terra IfFaél qua-:

.' R:'l &,

dringentts Leucs, eg ex áptervallo tot leucarum Extwit fflia vocit"

TT

j dixit-: quis eslille qui revelavit Arcana meafiliis bominum?:

eoru i

Affitit Tonatbas F. Uzielts fuper pedes [uos eg dixit :* Egofumil--

m

lequi manifeflavi Secreta-tua féliis bomiaum. . Apertumies no--

- guatili

tiff/yaum est coram te , quàd non ad Honmorem Meum:fecerimi ,

Ajzidid

»cc in bonorem patrits , Jféd ad Honorém Tuum féci , ut gà nul--

.concrov

tiplicarentur difteptationes: in. Ifrael.. Ec hec de verfione»:

PTO

ejusin Prophetas: poftcujisEditionem ajantipfum Ha-

ol

giographa.quoque interprecari aggreffum effe, fed divi--

quim

nitus prohibitumaab&inuaffc': eó.quód non decuerito--

jadea

mnia Theologiz: Arcanafimul prodere; fed abítrufiora?

diebus'Meffizrefervare: Verba'fuperioribus coharent,-

ant;

aumfa

& funt: 9 n3 mns - ovhns o a'ysm o epsa p

mw DWUD- NDYDOND - Te0- 35 rinNY EE

pui]

T05v a

*

U£

Verba

enplius quaft

it.revelare Thargum Hagiograpbórum. . Bxpvit:

Filia vocts eg dixit ea:

fuffci tibà !* Oa vatione * Idcirco quód

)

Jjicum

in o foait Moffae ( bocsproctl dubio ( Aflipulaute etiam: Hebrao:

duprit

Scholiaffe de Excidio Chriffi in Daniele pradiclo acciptendum.))

Qua,

Que Germanus nofter E Lev.tà , in fzpelaudatàprafa--

tione , paualó aliter recitat, ideóhucquoquetranferibo::

dro, /

harun

-D*i*335 n5 nisato 4 r Nb micwó hum ] p VO NÀ

-D5 nN p 5un 325 oU npn m nb nvoa» n

tiffim

Venit ad eum vox'de.calo duccnse Apnomtibi fuffeit prodidaffe-

Tllud y

Myfleria Praphetarum ? wisetiam profrbuereAvcana tpfiuus Spi--

fimilit

vitus Santli ? undemotus deflitit à verftoue Hagiograpborum se

te divi

4

Pórró grayiffimahicincidit Qozftio: An Thar--

pn.;. f

gum illud in Legeum; qüod axïgu&ö ej àfdem]onacbanis:

nomiine gatidec 1pli véré ceibuatur'nec ne : Mülti non:

W

fine cauísà dubicant. - Nam. r.recenteradmodum;adeó--

w h

que:

b

BrzcHINATH

3o

que noftrádemum ztate, fcilicetante Annosplus minus

dog

1 illig

criginta Venetiis é quodam M. Scr. codice, primüm in

publicam lucem eft editum,& indeha&enus Bafilez, no-

xf

rimj

viffimé veró Hanoviiquoquein 8. Majori, éregionece-

terorum Thargumim recufum. Superioribusautem fe-

QCtl.

n

culis vel nemini vel paucis faltem cognitum , ipfiQue

adeó Eliz, horum cupidiffimoignoratum., 5. llliThar-

[l

gum Prophetico, quod fine contradidtione omnesJona-

ht

tha afcribunt, omninó diffimillimum in ftylo.' illud

fpiio

enim arctum eft verbifjue follicité aftridtum, potius

ub

Metaphrafis appellandum ; hocveró prolixum, & inftar

fin:

jufti commentcarii laciffimé interdum diffufum, veriuf-

TU

Que di&ta Paraphra(is. 3. plurima paffim adjun&ta ha-

U«

bet Fabulofa , Judaicas fuperftitiones redolentia : quale

ol

Ítarim Genef.r. verf. r6. eft illud dehumiliatione Lung:

umme

0*- 100 n* j"oy irpN2 100 1 ista39 NSmá$3

n

3231 IN N 0710 35 003 9904 Lummaria Magna , extite-

414

rint qualiain preftantià [uA viginti g uno Annts: fed poffea

r

Luna fuerit Imminuta. Prouc hec infra fuo locoaccura-

fs

tiusexaminabuntur. Quz fané Nugz, fatisinhoc Thar-

Eror-

gum frequentes, tanti Viri gravirate videnturIndigna.

Lt

& 4. quod potiffimum eft, quarundam rerum meminit,

efents

qua omninó recentiores funt, & poft MagniilliusJona-

thani tempora demum natz.. Uc Thalmud ; cujus re-

gumtll-

;'a[. &l

cordatur. EXOd.ZG. 9. *""9 n*v '73.5 '73 -nn'7 1qvq'13 n*

izenunn Sex dulea feor[um : juxta Sex ordines Mifchna ( Tex-

i

n

«

x

1u5 Thalmudici, in tot partes diffributi.) Yem Conftantino-

poleos,cujus mencionem facic Num. 24. v.19. ww t

ragr

jnht

"MONUUY j0 cnun" NmOPU * av 3py* mu"

)!

iil

d.

"Wp mppn jmop T05 N233 m x* NnaiSDn ONmP

7 uny E furget Inperatoré Domofacob,es perdet atque ex-

um m'

terminabit reliquias,qua faperfunt de Conflantinopoli, Urle re-

novata , & vaftabit atque diruet Arcem relellem, eg Cefaream

Pahtma

fortem, urbes populorum. — Qua omnia certe Uzielis filio

Juniora

p

HaAr? Iä'Rü SHIM.

EL

juniora funt. Proinde hoc Thargum Suppofititium ,

at-

qig

g Vel

db

icam

lius Nomine falsó ornatum effe arguunt. Quomodo &

Bauxtorfiusfentire videtur. Contrà Judei, & cum illis

sifimeve

nuper Helvicus nofter, id veré Jon

athano tribui exifti-

terorum

ur h

eceffe». r. Primó

mant ; Argumenta ejus vident

qulis v

quamplurima pro Nob

isChriftia

nis, & Adverfus recuti-

adeo Ht

tos illos facientia , paífi

m afferr; que nec ipfi Igniorant;

g Pro

nec perfid

usaliquis Ape

lla poft-Thalmudianus inferuif-

thz af

fet, fi quis

ejus Author extitiffec. Quale (ut

unum.hicé

enim a

]urimis a

fferam ) eft infigne illud ftatim in frontifpicio

Merephr

Gen. I. V. 2. :N*vO 353N bg Nanin "^ D 0 j'óm m ^*

Ju[h com

Spiritu Mifericordiarum ,

qui esl ab-ante D O MINUM ,Jfamn-

qe di

& alia Multa, fuis infrà locis.ad-

tefuper faciem Aquarum.

boc Fb

ducenda. ?. Hierofolymita

noThargum fzpiffimé con-

fa.

oque formalibus verbis. E.G

. inumodó

fonat in ipfis.qu

B

allegato textu. .

Ar illud fine tergiverfatione dudum re-

M

cepimus: quid igitur depa

H

ritrepidamus ? diverfumla-

3. Quisno

bis:perfuadebit, Jonatham à

n

turi Judicium !

Luna i

Prophetis(quorumt

amen in illo populo femper.minor

tlüsex:

habita fuit ratio)potius quàm à Lege,

frequentiffimi ufus

folito,Interpretationis

fuc Exor-

gumí

libro,quotidierecitari

&4«

dium fumpfiffe? Prefercim cum

Onkelon, alterum Le-

'gisParaphraften,

temporefuniorem fuiffe;

ficQue ferius

qua o

thani |

fcripfifle,

omnium.confenfu conftet. Quod Argumen-

Cordat

cum Elias,Ignoranscamen & vel Invit

usfuppedirat. Sed

"NDI

audiamus;quid Helvicus cum]udzis, ad objecta fuperio-

Iu Th4l

ra refpondere poffit. 1. 'Nonfequi; Codex aliquis nuper

typisprimüm divulgatus eft

ergóantequam edereturin

poleos,

quot enim hu-

WUO

lueem,plané non;ullibilocorum extitit !

jus generis libros nond

um publicatos citant Mirandula-

WP ln

nus,Galatrinus,Morneus,

&c. adeó ut de fide illorum In-

N

1777 4l

creduli quidam fubdubitare coeperint. quornam putas

adhuc paffim in Bibli

othecis, nominatim veró Palatinà

W

dum afpexerunt ? Erat hec.olim

x laci;are,qtliSolcm non

ante

Or!gm) ii

BrcHiNATH

* d

32

ante .h—atas Germ:

inorum Artes , omnium Tha'rguminä

Ctmbo

lliver,

(Excepto folius Onkeli).communis fors, prout ipfemet

Eliasin prefac. fui Methurg. ultró fatetur. piNISqo ao

"Vhtg.

LN *5 na5) w3 n33n tNx3 v« u5 o39 maN ^

Ol

:L—2n2 naemo *b nen 5 335 . p'»piwa i 9393 9N

uspef

C—wvwnov S6p nmn.avnb wxos TOR Oieyxs C 2

of

ww nN! NOpo Bov U5 yuv 533 w25 tn3N

Fa Q

Antequam zmpeniretur r Typogmpbim » 402 extabant Tbar-

DfQty

gum Prophetarum eg Hagiograpborumyniftvelunum in Prorvin-

YCTCDL,

eiáyvelad [ummtun duo m umiver[o Climate. Propterea nec quif-

Futon

quam erat,quieacuraret. At Thargum Onkeli femper repertumm

Idinis

eil affatim. & botideó,quia nosobligati [umus,ut legamus qua-

vis Septimana Parafcbam bis , feusel intextu , & feimelinThar-

,umq;

NU

&um. &cceflit huic defe&ui lividiffima Judzoram Invi-

(OsSU-

dia , fuperiusetiam tacta; àquibus né Bibliaquidem ha-

Dismi-

beremus,nifi Ignaviam eoru m;poft preclarum illud Ty-

10ral-

pographiez Multiplicationis Compendium , tàm labo-

TU

riofz Deícriptionis dudum piguifler. Ec quid multis?

|emt.

evidentiffimé prifcamejus Exiftentiam probanttot vetu-

wl

fte Allegationes, primá editione plufquam feculo Anti-

quiores, Nominabo faltem binos, qui camen fintinftar

thctis,

omnium. E Judzis unum ; is eff celebrisille Rib. Mena-

mvl

)biSr u

chem de Rakenat,cui klias, citationis hujusnon ignarus

ideó fidem adhibere dubitavic;quód rationem non vide-

ct

j

ret; quà inexcufabili Incurià, liber adeó pretiofus,tàm ci-

tóintercidiflepotuerit? Alterum é Chriftianis; iseft Pe-

onnt

P

trus Galacinus, lib. 1. de Arc. Cathol. verit. fub fíinem

5511incæ

g

cap.3. &alibipaffim. quem fiadhuc diffidis, ipfummet

m

d.l. accede.fic fimul de Chriftianiffimolibro xj *0$. Re-

J

i

velatore Arcanorum , Rabbini Hakkadofch , invidé hacte-

(ro-

nusàcacàágente fappreffo, & aliis quibufdam nobisnon-

( Pmcs

dum vifis, nequaquam defperandum effe animadvertes.

f

2. Negaretipfam Dictionem hujus Mofaici Thargum,, il-

M

erentia

P(us

.;i.Pþ.oph.c;:iqo adeo diffimilem cílc. fiquidem difk

h

omnis

r

33

HAPPERUSCHIM.

omnis in Prolixirate potius & Anguftiá fermonis quàma

glasinpr?

ipfarum phrafiá difcrepantiá confiftat; prouthecambo

accuraté invicem cóferentibus patet. Nec mirum!diver-

j .55 D,'

fa enim utrobique erant Authoris Inftituta. In Penta-

zum

teucho , quitotus partim hiftoriis partim legibus conftat,

D&;WW

facillimum erat aliqua paffim inferere, à Majoribus per

w

d

" Kabbalam, hoceft, Oralem Doctrinam,continua fuccef-

"T.

fione acceptá, cuncáue Senioribus & Scribisnota, qua

um prip!

vel rei gefte circumítantias fupplerent, vel divinorum

Ci;hWIMJ

ftatutorum Mentem , rudi popello plenius exprimerent.

um

Atin Vaticiniis, ubinon preterita recitantur; fed Futura

dufuim

predicuntur,; haud abíque temeritatis & incertitudinis

W&ptimw

notá,fic evagarilicuiffec. Contraxitergó ftylum , eumd;

un. M

Prophetico decoro, ifthác brevicate fuà, pulchréatteni-

dya,(ug

peravit. 3. Majoris funt Momenti , que deJudaicisSu-

beremt

perftitionibus paffim admixtis objiciuntur. Atquismi-

Dograp

rabitur, plurima eos; in Vet. T. Caligineadhucignoraf-

riofz D

fe? quando xéXvupa Mofaicum illud velamen, ut Paulus

eridenti

2. Cor. 3. v. 13. loquitur, corum cordibusobdudtum erat.

Íre Ale

«ítimemushinc potius noftram in N. T. felicicatem;qui

quiore

multa hodie cernimus clariffimé, ipfis olim Prophetis,

omniui

utcunque horum avidiffimis, neque per forinium vifa.

chem d

Luc.10.24. pr&terea quis Oedipus expediet nobis, an

ideo fid

hzc ipfa fortaffe Myfticum, fub literarum corticeSen-

fum contineant? cum pleraque V. T. Typisimplicita ef-

rcr;qüäi

tO1ntek

fe fciamus? randem, quod diffimularenequeo, nonrare

ttus Ga],

funt ejufmodi Locutiones,Judaifmum redolentes, in ce-

, teris quoque Thargumim Prophecarum & Hagiogra-

uj k

phorum,quztamen non propterea faftidimus,aut ut no-

.]. QCCCd

Wafor, 4

va vel füuppofititia rejicimus , fed benignius ad Ortho-

doxz fidei Analogiam interpretamur. Sicut nec Patres

.DUSäCæcä

propterea damnamus, quód unus Purgatoriuim affirma-

Wt vrfic

vit,alter Pedobaptifmum negavit, certius repetitum Ma-

i

Set

o Articulolapfus eft.

hP[

]

lii

æ;rinqen-ium improbavit, aliusinali

E

2

Nec

-BECHINATUY

34

lOl'll)ug

dlgn

Wec fcio an quifquam ideó Thargum caftrare przfum-

pferit; nifi quod hecverba, ymeo myawNi jawya p'oy!

VUf

itia,

915 NnYv3 p*oy NY N*52 3053 71802 0300 NTP

eyon Occupatur viginti quatuor lbris legts , g decretis Pro-

l lll

phetia atque H;'agiogmplwrum ,nocluveróoccupatur fex Ordini-

i

m

bus Mifchbna : interprolixam verf. 10. cap. $. Cantic.Para-

Mi

jhrafin leda , & in omnibus Venetis, atque Schreken-

[

I

fuchfianà quoque Editione retenta , at Thalmudo plus

Ut

nimis favere, cüm ipfam quoque Divinanr Majeftatem

ÍiDi

tangere vifa;à Bafileenfibus n nuperáImpreffionc omif-

Impy

ía effe reperio: quod tamen Non fa&um mallem. hinc

)[n

enim maléaudiemus apud Judzos, ut Sacri Textusnefa-

i

rii Corruptores. neque metuendum fuiffet , né quis No-

IN

ftrum indeSeduceretur. autenim fi Rudiseftinfide,non

iydt

legechezc Chaldaica, vel ab Hebraicorum faltem cogica-

l

41l

üione Lipothymiam paffurus; aut fi hifce literis imbu-

den

tus,contra illarum venena quoque]Judicii dexteritate ità

m

premunitus erit, ut Noxium à Salutari difcernere fciat.

5

lr

J

uxta preclarum illud R. Meir in Thalmudico Codice

Qd

Chagiga,cap. z. pag. 15. facie. b. poft medium: xNbnn 53N

35 wNbnyo NY Comede Daclylum , e$ projice Corticem fa-

Ifato.

n

yàs. Ec illud alterum Ibid. poft pauca. 3933 Nzp. n

onem

r m,gs'äp- b5N. Malogranatum reperi , Meditullio ejus wefcere,

N

et Putamen fecergeres. 4. Conítantinopoleos Mentionem

«uod attinet, poffet Iíraélites aliquis, qui Thargumi-

d

yor

ftas Prophetis exaquat , dicere , quövd' faridico Spiricu

m

à Jonatlrane fuerit prenominata ; quemadmodum Cy-

rus ab Eíaià capite 44. verfu 38. antequàm nafceretur,

q

yi

auc Babel à Píalte, Píalmo 157. verfu primo priufquàm

illuc migrarent. Unde tamen nemo vel Prophetz il-

n

Jius vcl Píalterii Novitratem arguat.. At quia hac incon-

cefsá hypotheíi nituntur, ideó Helvicus alirer & probabi-

dà

lius refpondet: nimirüm folere Judzos Nomina propria,

gte

€uni-

ad»Exüimm vel Religionem fuam fpcctantia; pro cir

ynm?

fhn:

qaD

35

HAPPE RüSCHIM.

(fioin

ftantiarum variecatecrebró mutare , & füis temporibus

j

accommodare. idque aliquot Exemplorum fide digná

«N

m2

Induétioneconfirmat. QiuibusegodeMifchnaillud uni-

D

0c

cunraddo; Mentionem.ejus, fi modó ceteraeffencparia;

shutie at

[ Mif

non obftituram Anriquitacr hujus Paraphrafeos : fiqui-

. dem certó conftet Traditiones Mifchnaicas à5eáQse; à

phrafin

(uc Matth..15. & alibi paffim)

Salvatore noftroaliquoties,

fachfian?

reprehenfas, hocJonatháomninó vetu

ftiores effe, & Ipfr

nxmls aY

fcipulis, (ut fu-

non minüs quàm omnibus Hillelianis D

tangert Y

rà é Bafa- Bathrá probatum eft)notiffimas ;etiam fiDu-

fi elert

centis feré poftChriftum Annis, rempore nimirum Imp.

enim a

Antonini,fuüb Dire&orio Rabbi Jehuda: Hanriafi; ab In-

rii Cotrü

nocenti&vite Hakkadofch cognominati , é MemoriàSe-

feugn

niorum inSchedas primüm colle&z, metuáue oblivio-

Xeget'næ

nis inter tot Exilia, à Conrpilatoribus fuis in liceras de-

tioneLi

mürelatzfuerint. Echechaá&tenus de Controverfià.llà;

tus, Con

quam Ego non Meami facio, nec Mihi temeré deciden-

dam fumo,fed aquo Le&ori accuratius dijudicandamy

premn

j pr

relinquo. Interimbhoc folümraddo; cujufcunque tandemr

.. Authoris vel Antiquiatis illa fit Paraphrafis, plurimdüm:

Chagig

POXEY

certé nobis profuturanr contrà Judaicos Commentato-

res,quibus fzpenumeróexprefliffime contradicit, pre-

fis Et

fertim cum Vaticinia, que illi ad Davidem Salomoneny

p

velalios Mortales pravé detorquent,deunico& folo Mef-

At Putan

fiàre&é & prorfüs Chriftiané exponit. proutinprogref-

quod at

flas Pr

fü apparebir. Ubi certé Jonatham Rabbinis , vetuftamr

" (ipforum opinione) Recentioribus, Authoritate maxi-

i fonath

fus ab F

mum, hifce plurimüm humani paffis, optimojureoppo-

nemus , ucinftar DavidisalicujusautJudithz , füàmet il-

t Babcj

los Machzrá confodiamus.

ldc mj :

Tertium Pentateuchi Thargum «sbwtw ferofo-

its ve] Pj

lymitanum ,vcl ab Urbe denominatur unde prodiit, velà

Tihyno

Linguàquáeftconfcriptum.Id non continuum eft, utre-

"ilpon

liqua; fed Interruptum , magnis fæ*p

é faltibus plurima

üm

3

tranfi-

»Colle.

DrcHINXEATH

26

QUdem,

«ranfiliens, alicubi veró diutius, velut percomrenfatio-

(

qiem immorans, Ejus Author in'huncufque diem , ipfis

idtmi.

etiam Judzis ignoratur. tefte Elià pref. Merh. t—335»58

[l Scd

Dbf NT ON-IU4 035 y370 N5 n p3nivo s m

*Q'Sininn D'3213 U'vN "3:2 D1ON 1N D amnsot Oab 0X

of

AUg.

Interpres Terofolymit amus quivertit Legemylguorus eft zobis quif-

namfuerit. Numis ipfe Interpres qui vertit Hagiagrapba? dta

d.

fonm

vverà fuerint Duo diverft bomizes , temporibus diflintia ? Ego

eum,guicung; eciam fic,.ceteris mulcófuniorem, aueocä;

licor

dludo:

cognominij, hoc eft;Jerofolymitano Tbalmudfere Coz-

vumfuiffe, arguo partim é rebus quas tractat, partim.ó

Qul

verbis. é Rebusquidem , quód dirz illius Jerofolymita-

n

na Famis meminit,levit.26.v.29. g 33 ]U'N u3 m *N

Wt

sl

"3 555 g^wa qnn3N5 $5533 gfon ]u ]man n

iymnim queaa Neequid mati [unt il delinquentes ? eccur ve-

hiO.

ellant ii peccatores , quioccaftouesm prabuerunt Patribus moffrze

.

dnTerufalem, utcomederint Carnen filiorum faorum tg filiarum

"n

faarum. éverbisveró,quódStylo utitur Recenciore,hoc

àor-

eft, impuriffimo & plurium Extranearum vocum admi-

N

xtioneinquinato;qualem Romani PopuliJagum & Bar-

vider

barorum quoquecommerciaeffecerant. ProucEliasibid.

t

innuit. 5334 pyqm 1*31 3932 593 w65 v* ^n5orm D

lCZ,JU'

*p*51-*1m : 53151- 5533 3105 $3351 10 23315 N0 ^55 (

Qu

AT nonna ^3 50 5801 5508 03055 5335 22 N 03 i

lgt

qn - Cv nvs508 353w 1500 o m 2313

Qw5n3 m as n 131 8593 t9. j m $)

D

ad

iyrunmm DN D mam oyos apicnmurm IngenseH Dj

dul

ferentia inter Thargum erofolymitanum eg Babylonicum. Ilud

r'cCen-'

£nim abundat pluribus vocabuli Babylonicis, GracteRomants at -

j o

que Perficis: qua omnia magno numero ibéreperiuntar. Videtur

saibi Confüfto becInitium fuspfife tempore quo dominabantur

(i p'.ü

fcwï'

Jmperia illa ferofolymts.: propterea etiasa vocatur Dialeclus illa

Thargum j'fraj?)!yr/zitanum;. Il exaravit R. Tobaunan [uugm

&

Abalmud -Terufchalii , cimca trecentefimum Annum posl Urbis

p!

Excz-

Y

HAPPERHSCHIM.

afi

1ens

3

LE

:xcz'a'ium. Quid fi Authores ejus numero plures , Colle-

1

goimm

&or veró tancito unus fuiffe dicatur ? Sic Ego quidenr

qiam a

fentio.

Neque enim ab initio ftatim ità mutilaté fcri-

Pb

tcam;

afleveráreaudeo; cumin medio fzpé verfu,Semi-

m

completu Senfu ,vel inc

ipere vel definere cernam. Sed

Tyierpre

lacec, quód ex unoIntegro refi-

nec vulgaris fententia p

n 1f

dua fint Fragmenta. A

liquando enim Eadem Tauto-

uniuscontinul operisruderi-

a fit

logicé repetuntur; quodin

ub

bushaudcontigiffec. undediverfarum potius v

erfionum

ognot

Collectanea, & unum,e celebrioribus T hargumiijt-is con-

ncludo:

:yutti fil]

farcinacumquafi Centonem effe , probabiliter co

-erbis.

, & nulla

quam conjecturam multa Jonatha congruentia

$gv

eerti Auchoris mentio, plenius confrmant. 'Landen*

Bo

eatera reliquorum librorum Thargumim quod attinet,

mei.quidem nunc Inftitutinon eft,ut prolixé deillis dif-

.

*

1277

feram ; qui Commentaria j

am infolum Mofen parturio:

m

hocramen Colophonisloco & obiteraddo;Jonathe Pro-

phetica vere tribui : an autem Hagiographica row *11

Jurn

eitt

3 us Ribbifofeph ,

lumine caffus, at vulgó creditur,ador-

^

naric, nondum: cercó

conftare. Schenr, hoc eft, Secun-

Xtlof

dum & prolixum illud in Efther (eftenim Duplex)videri

.Daro

]nnu

AntiochoEpiphane & Alexandro M-quorum meminic;

Mu

longé pofterius: cum illa in Ecclcaften & Cantica, Ju-

4

daiímum. refipere ,. proinde cum pugillo orthodoxi Sa-

^m

.*

lis haurienda. Sed & omnia in univerfum cauté legen-

"

p»:

da, nec nifiubi A&nalo

zi

e

& fidei conformia funt, acce-

lpv

pranda. illorum enim Authoritras Humana falcem eft;

m

nec Divina, quorum Authores non Prophetas agebant;

[/47//7]

fed Interpretes.. Unde etiam de illorum fideliate Cen-

if dj

furam Ecclefia meriró fibi fumic; nec uno recepto; 0-

(ut Pf;]

mnia ftatim approbat : fed Chriftianum Yriticurn pto

177 Ci

Spicilegiodemetit, Judaica veró Z:zania prudenter evul-

hnhrria

&.;Euis.Mclffaribus rclinc.iulic.l

XD i

T"h»irgum

läalmn d

38

:

TII

DE VERSIONE

|

ä

:

Gracà

(1) Firu 7?. Senes, Vntver um V. T. Veterbretati fuerim ? (2) am Ver-

éfo Ila etiazmnum hodie extet ?:(3) quare olim 65 quamodo fft adortiata.? (4)

um ) -dpocryphs ex Hebr.sn Gracum tramflari:

10 !

I. Pervulgatainternos eft Opinio,que DoCtiorum quoq; a-

:nimos intimé pervafit,quafi 7 2. Seniores Judzi,a Rege Ptolemzoin

Alexandriam JEgypti olim convocati , Vniverfum Vetus T'eftamen-

tum eidem Grzcé verterint; &hacipfaverfioadhuc dum hodie ex-.

:tetinterd; manus noftras verfecur. Vtrumque Erroneum eft ; prout

inuncordine docebo, Primó enimHebrziScriptóres (qui mentioné

"Thorah.cum Nefiim aut Ketufim nunquàm facilé confundunt) uno

lt

.omnes ore affirmant, quód Legem, & notanter quidem loquendo,

"Mofaicam Legé interpretati fuerint.Mafficht.Sopherim cap.1.Hal.8.

—v üipr n osy3o 0350 1509 ^n5^nai awyn ao

*NSEOJH-

*nw 5250353- 0025 110 by n5 n53 N^ n D'ae syaua

Toripha

tpno1]n:052313100 m 5 1353 075 ànN - D3 t

i|ritem

*b an5i : nnN 375 3031 m'50m 7s nv 55 353 8X

TITUS,

JOnNxy 353 rmn lia HifloriaydeTolmai (Ptolemao) Regesqui congrega-

wit Septuaginta duos Senes, cr collocayiteos in 7 2. domibus,nec vevelavit ei cur

hs

conyocarit illos ; fed feparavitumumquemá, illori, dixitá, : fcribitesnibiLegem

yle

Mosis Magiftrive[tri. Tunc fuggeffit Dew confiliumin cordafingulorum,ut

afevoll

«congruerent fententis eortum in Sententiam unatm. exarayerunt.ergo ipfi Le -

Trere

.GEM quilibet feorfim. 'Sed nec'T'emporis plura videtur paffura fuiffe

Brevitas. Namab av5l Arifteá,7 2. diebus,adPerfonarum fuatum

u

jünt

Numeros; hoc penfum abfolviffe memorantur ; quo, tàm Anguíto

aliquot diecularum fpacio, A manuenfis illorum grzcus Demetrius,

g

'

vix faltem defcripfiffet, nedum illi premeditaté vertiffent;totum ve-

" p[iüd'

tusInftrumentum: cujus 72.42 pars,quz unidiei cederet,non certé

li fIK]UIS

minorevadit 14 prioribus Genefeos capitibus , expedito $cribx to-

fäülïmiS

tidem Horisfat neg

o

otii faceffuris, Sed Mathematicé nuncifta dime-

guttte

tirinolo. evidentius conftringetIncredulos Jofephi Authoritas, in

fa.

jlLe08

Przfat. Antiq. Judaic.in hzc verba mihi aftipulantis: przofezzass 1 7-

4L€

[3*]

.RexAægypti,magnvþerä* contendit.Legez nofiraman Grecum eloquium tranf-

[

d'errit$c. Eleaxar Ponr. Regs hemc umtilitatam on In&idse. veclaraatarus o-

auncut

amunontft com[uetudine baberemeus 4 Majortbus acceptam ,res bonas celare te-

30

-minem,Gc. Neq, Serà Totam Scripturam occupaSit slle, fcd LEGEM SOL.4M

o

ordm'O

«$3 tradideruut Imterpretes, qui ab hoc -Alexandriama mify ferazat.

2. Uade

&PCILC

9.

1

:

:

«) m

1

i

i

"n

:

ä

$

;

$

H

n

;

L

ü

';!

)ä

:

"

yila ii

.

E

f

p

g A

LP

Dl

ää

TAI

|

qimos 'mfïm*

: Mexan(ïmn

RTI

A.

T

vum eiterm

tet)'mterg;l

Halenda Men[é Aprili.

muncordine

"Thordh.cur

RESPONDENTE

omties ote 2

Mofiical

M. JOHANNE FALCONE, Pt

,Ictin genü.

tv

ER

EU

(

Z

NpE JaM ULTRÓ CONSEQUR-

z

Z

z

N

E

[E

ZZ

tur, Gra;cos Prophetas & Hagiographa

5 )!

falsó ipfis attribui. Sed nec vulgarem

hw

"p29y Me3

Legisverfionem quam hodietenemus,

Stptugint

222

——

illorum effe genuinam , nunc ulteriüs

quyocanti

probabo. Nontantüm Hieronymi Te-

Mosts Mi

üimoniq,gqtgiin.:p

rzfat.fuper L. Paralip. Hebreafe volu-

ampruemm

mina fuperflué tranflaturum fuifle ait, fi 70. Interpre-

N quii

tum pura;& utab eisin Grecum verfa eft; Editio perman-

Brevitas,

fiffec: :Nunc veró cüm Pþo varierate Regionum diverfa

Numeros,

ferantur Exemplaria, antiquis illis corruptis atque viola-

aliquot di

tis, meritó fehanc curam fufcepiffe, indicat. Sed princi-

vix filtem.

tus Inflrun

paliter ipsà verfionis vitiofitate hoc evinco, quam fiquis

minoreyac

tàm venerandis, & ex univerfo Dei populo felectiffimis

Senibus , per.omnem ztatem in hocfoloStudio exerci-

tidem Hor

tatiffimisimpingit, nzisinfigni & plusquàm Forenfi eos

titinolo,

pl'æf&t. À n

afficic Injurià. Nam Tredecim tancüm nec plura Legis

Mdrryiy

loca, & certoquidem fingula confilio murafl: leguncur:

"j e. Eje

-cztera omnia fidelitate fummá reddidifle, fervato(quod

Wiyi jf

Ordine,

,mmgm;g C

r 7 hruyy

Ampoffibile videri poffit ) ipfo ï;wo que verborum.

& pené

BECHINATH'

i YQ«

4Oo

[UdUm

& penéetiam Numero. Maff. Sopher. d. l.qgj AU pb

9 qrcoNS m a E? fredecig loca mutarunt in eà ; que

i

funt;ec. Prolixius ea Jofephi Abbreviator Jofippus, fta-

tim fub Hiftorice narrationis fuz Exordium recenfet:

lcR&

lo

t wbo.nNo3 N312 009 N . mmpo ^3» 13 58

y3271 NT 09305 Y^ 1053 *35p3 -

l

Dv by 4231 DYU

UM

TMeut

videtur omninó legendum effe:;) óy4sQ w On*x4Dms

Jf

AW NU 173 179 NT o2 135 ynvs ub ( ygn

qM. Hec fupt ila Tredecim loca. Primus: Deus creavit ab initio.

ém

ze [eolicet anteverteret quicquam nomen Dei. Item quàd in lin-

4 Qu

guá Gracà Effrciens (feu nominatious "Agentis , plerumque) pra-

um

Qs

cedit,Effectum(feu Patientiy Accufativus) fequitur. Ne videli-

cet ztà actipiatur, ac ff Berefebith failfet Formator,Detts veró For-

"matum, &$c. Ceteros duodecim hic omiffos fuis fedibus

rerig

refervo; que erunt;Secundi Gen. 1. v. 26. Tertii Gen.2.2.

T10TC«

lV. Gen.t . v.7. V. Gen.i8. v.. VI. Gen.49. v. 6. VII.

lg

3

Exod. 4. v. 20. VIII. Exod. i, v. 40. IX. Exod.24. v.11.

X. Numer.16. v.r5. XI. Deut.4. v.19. X II. Deut. i. v.3.

snioy

XIIL ultimusbis reperitur, Levit. r1. v. 16. & Deut.14. 7.

i

ubi vox my3N que Leporezz fignificat, neutrobiQue per

)U

2«54v reddica eft, né Pcolomeus Lagorum & Filius & Ne-

us

"

posoffenderetur, feQue contemni putaret, fi Familiz fuc

b W

cognomine Animal, inrer Immunda edique prohibita

Afl

referri animadverteret ; fed utrobidue, nová tunc voce

;fu'r,e'

per dacins. Hirfutipedem verfa: quam Ebr«i forcafsé

il

librariorum culpà & unius nec multüm abfimilisliteru-

«t

lelapfu, malé nwvyx Parvum pro njsyü bifbidum t—o31

ib

pedibus, Dd. Ll. exprefferunt. Cum igitur nonifta cancüm

phur

13.fed Infinitaferéloca tranflata;ab originalibus fuis plu-

] em

rimüm difcrepare videamus ; imó né hac ipfa quidem

omnia. 13. fic utipfitradunt mutara effe, v. g. primordia-

p

lia Mofis verba, non inverfo Hebreorum ordine, ó esóc

yratit

"

emíneey 6y a5 , fed retentoallo, & a2 &míqozy ó Oséc , collo-

cata eflclegamus;clariffimé patethodiernam verfionem

.um 'Wl T

ii

Grecam,

HAi»PEäuSchM.'

m

e

eciati

Grzcam , falsó LXXII Senibusattribui ; Genuinam ve«

m [

Tu

frol

ró.& Antiquam illam, ro. Seculorum decurfu. dudum

Wt)

amiffam efle. Quod erat Demouftrandum. Né veró Apo-

am fü

y B

ftolos; Hodiernà noftrá(quemcundue habuerit Autho-

m N

rem ) ufos fuiffe exiftimes, En tibi ex obfervatione R. &

byY wO

Clariff. Dn. Cenforis mei, &c. infertaaliquot N. T. Loca;

Rom.4. v.17. smi]£eo mv vÜray vt emo s. Gal.3. v.8. 6yeoAo-

jdetur 9

n NI

gafyiow |aq & ori miV(g v £9yy. Gal. 4. v.30. & 99 [a9] kApovosimes à

WO* ils areudiaxts , paerai 8 4 vf)s ( dU 9teu. g. &c. Qu cumfor-

h Hecfi

malibus Greci noftri Pentaceuchi verbis, Gen.r7. v. 4. éeg

si il um

viGu Ef

er g o iune ifyav. Gen.r2.v. 3. $vAegafyaw ]a, &» zi r o u-

Aaj 1fis fic. Gen.21. V-IO. peri v8 48 us lo2 , &cc. Nequaquam

«udi, Ef

qtità actpi

per omnia congruunt, unde tu de cateris fimilite

r judi-

maium, g

cabis*.

3

Porróde veràillà & Antiquá Grecorum verfip-

reíervo; q

]V. Gen.

ne, nonabsrequzritur,quidnam Ptolemzum R.move-

rit, ut tot Senes, &laboriosé impetratos & fumptuofius

Ixod 4.v.:

habitos,congregarit? Numqua Curiofitas, aut pia res fa-

X. Numer.

XIIL ulur

crasfciendi cupido ? Jofippus nofter; ex JudaicoIngenio,

cui neque portus eft Tutus , nimis híc Sufpicax erat; paci-

ubl vox

)ugir reddi

ficum Regem Infidiarum infimulans. z8 t-55 m

epNnos o ynió rismo - maws o52 amna o manaio *n5n

posoffend

nan*2.5555 12 ORt85 Onmmina soN v»ani

lag by

cognomin

N* N3 ON*S *q5y30 sgqmmg Uzus ex álle fuit Ptolemaus, ts

referri anii

cui defcripta el Lex literts Gracis.

ui boc Macbinatusfuit ,e9

pet dasmà

occaftopem captavit contra Ifraél,querendo An[am d legeillorumy,

librariorur

ut abduceret eos à Canone ( Religionis ) [ep? enim tribulaverunt

læ lapf üm

meàTwventutemea,dicat uuncIfrael. Quem nélongius hinc

juilu, Dd.

abeam, fuifmet propriis redarguo verbis. ità enimhanc

1Med Infin

Hiftoriam claudit: m5 «wi53 pwpm y 325 r **

ttm dif.

t-no3n3 nb - 25 s3*61 pnoo cminm - nso9 mannm

n

b

ümnia, Ij'ü

? nuupuna n*owt:Nn ££zfle Ptolemaus Honoravit

70.Senes peflimentts vegalibus, Donuifquemaxim!is ,ata, veduxit

.ïa':Wïoüs vet

€os gaudentes 68 bonos corde. exbilaratus Sapientiá illorum val-

NI

n

I -

)

dé

AT

älcga

BE

HINATH

tAt

tlo;

4Z

dé. Mift quoque per manus illorum oblationes Deo moffro. Qui

queío abfquc infigni Hypocrlfcos notà id committere,

animumivé Malevolum tàm aftuté potuiffet tegere Rex

:m.oewe n

I

opnï*nus,ümulandx nefcius,ó&r omnium Hx&oncorum te-

ftimonio;, ab hifce Herodianis Artibusomninó alieniffi-

Aofre

mus. Sed hic ulteriüs Queritur, utrum in uno Palatio

m,p

n

G onlun&I ,anverodiverfisedibus ab invicem fcparatl,

Itttyy

hioc opus$ adornárint ? Ubi in contrarias difceditur opi-

IT

(l

niones- Hieronymus d. L. hafce Cellulas: vulgo fine Au-

ab

- thore ja&tari aic ; &in przfac. fupr. Pentat. inuná Bafilicá

T'eced

Congregatos , contuliffe fcribit, non Prophetaffe; quód

h DItU

áliud fit vatem agere;aliud Interpretem. Nec fe fcire in-

QU

quic , quis primus Author 7o: Cellulas Alexandrinas,

um

Mendacio fuo extruxerir, quibusdiverfi eadem fcripticà-

n

rint? Atego dicam, quis extruxerit ! Judzi fecerunr, &

iWZ

illorumi communi ore fupra allegacus Author Maff. So-

Dutt-

pherimtd. l. cui,fiforte fufpe&tus eft, fubfhcuo]oüppum,

^Ul

. & noftris jar feceptum ,ibid.ità pergentem. "y m13n53

| tXPlt-

jsnat

fhaa nv n 55 E301 0058 sn5n o 80 - C9pr

"$s s5 ponao t::—m "N 55 ny3 n10*3on1- DYy 7323 'mæ

JDao nN nyy? 055 ny2 nipzoni -02 00 noyn - mowya

p

Dun feriplerunt 70. Seuesy feparavit illos imuicem Rex Piole-

ufquc,['t

Tütu5, 4 vepofuit [r ngu/o.f in Domibus fingulis feovfim. c? confena

duiut

ff cügit t ff f wonlorum in boc,nt mutarent V3.tantüm loca; id

attl

quo. d omninó Mir actilosd actidit , concardaþ eafddeamfe'nten-

ÉIX , at ff omnes unus tautim feiffint. Vade etiam iifdem

ytp

jl

plaae verbisid aefcripfitgarygg " yan ss n52

"117 43'1 15952 l7 7 hw 1&) 1197 3 bn. Sapzens C ut ddulato-

rad

il

7iÓ a/,,, "Latur ) Glerza Rectorums Magiffer noffer Abrabam Levi-

Ut

£a Filius David (alids Dior.) p. i. (ante $00. Anno:deflmäm)

2» libro ( Chronolonice Acceptionus vel ) Kabbala s capite cui

"

[h) e

Titulus «yo nsaa 890 *350 a o £a fant rer geffa Re-

o Tfral ( patius Ducum juaa , tempore) Templi fecundi. qua-

joao

£ern. u col. 1. fac. a. Edit. Venec.Quibus & Alios adjunge-

uf

re po

mguæ

es

43

HArPERUSCHI M.

l

j let q

re poffem,fed hi Eres fasisprobant;non certé (ine Autho-

u

fb

ribusifthzc ja&ari ;quz'an prorfusfincde nihilo, & con-

gimume

tradicendo faltemdifplodipoffint, qui Écctorisdifcre-

0 'tfmma u

tioni Feünquo; ubi Numeri diverfitas neminem'offen-

mm*onio D

dere debet; quód Jofippus LX X. Thalmud veró LX XII.

fuiffe Senioresmemorant. non enim rarumeftin noftro:

sius, 9d

C onjone

quoque fermone, Rotundum aliqueninumerüm;pro vi-

cino veriori affüumere. ficEr 30. 7: 12. Annis, C biennio

hioc opus

miones /

circuire; Menfis 3o; diebus conftare; &c.. populari ufü di-

- gliore j

citur; eciamfi accuraté loquendo res pauló aliter habeac.-

c'ongfcgm

Illud veró, quód eadem Maffichta Ibid; Halach: praced.,

dliüd tV

7.dealiis qu r w Qu E cantüm Senibus,cidem Regi, prius:

tamen, legem Interpretantibus tradit,non fatis affequor--

Mendack

verbafünt: n« —ïännwn'änä*un:w'- t nmobninvoynm

d) At

Now.5yym moyyo ov5 ts nup om m nov m

illorub«

TY 5 t—Ona5 n ammna nmnw Hüferiade Quimng.

Senibus : qui (cripferunt Ptolemao Regz

legem Gr&cé. fuit Dies J

pleriatd,

& noítri j

la gramis Ifradli , ficut dies qu& faclus esl vitulus.. Neque enim

erat legi poffilile (im exoticà lngua, proprie e$ fufficienter) expli-

NUWP

cari proommi neceffit atefuá., Difpiciane Hiftorician Bishac:

ETE

acciderint,aliavératione conciliari queant--

Dyoyw

4- Tandem reliquos V. T. Grecos,inter Apocry-

Dwa frrij

pha relatoslibros quod attinet, fciendum efl;plerofque,fii

üfïa-?m & "

nonomnes,etiam Hebrao & Chaldeo Idiomate dudum:

f agitaia

le&tos fuiffe ; licec hodieinhifce Linguis rari reperiantur.

( oj

DeSyracide quidem res certiffima cft, ex ipfiufmerpro-

flilll',, At / !

pridprzfatione: ubi Avum £av mmorgío» i GA ov Collecta-

fane ver

nea fua conquifiviffe ; (e veró ex Hebraeoillain Grecuny

o s

tranftuliffe dicit.. Proindefollicitusfe excufat; veniami;:

Hb

!

hnall

AL

petit , quód in verfione coa&tus füerit ra» A£fiav àdusa-

f'ïuFJ//w Dà

p&v. &9B imüupaue d (Dopisi Acylpra, jvmi pslgoy d i 6s eriea

L ( Ch

y^coxap, ääï,u.mejä xet. oaQoegr . De Tobia & Judichs ex.

lus "T

Hieronymi prologis conftac, fuiffe primitüs Chak!zo

B]

fcrmone confcriptos;undeIdem Pater, peritum utriufq;

"It

(Vdä/ ( ])I

F y

Lingua

Wl r

'hildæas

BECHINATH

"

Lihguæ Interpretem na&tus;in Latinum converterit.Ubi

cave Exemplarà Munftero editum, proillo originali ha-

beas. nequeenim Hebraice, fed ut exprefsé ait Chaldaicé

Mth

exaratum erat. etiamfi (codem attenftante ) de Cacalogo

hii

W

divinorum fcriptorum refectum, his que Hagiographa

r

(atnonKetufim ) memorant, mancipatum fuerit. De li-

bro Sapientiz probatur é prefatione Ramban,in peru-

lum

Á

fche Hatthorah, circa Medium; ubiille Rabbi Mofes Ge-

rundenfis,Chaldaicü felibrum, Titulo apbw- N31 Nn03n

rm.

221b

Sapientia Magua Salomonisinfi gnicum,vidifle ceftacur. Un-

XUl]e

deetiam binos locos, in Regii Authoris commendatio-

j

nem excerptos, ibidem adducit. quorum priorita habet:

&j5yn sv - Urou^ N 15505 Nman unn mas ao u

ts

Wen.

N mix ]5 5su^n . n nNSYo NiNpenDt NnbyS vyu 551

autí-

"AnyTmive um * m n*qpr - Nno3m Nmma 55 at

ÜeaIYTMDT NUX ]n "m 93 max Et proríus Congruit

iordi-

CU

cumGrecis,qu&in zophie Solomontos cap.7.v.5. & fcïqq.-

in hzec verba legimus : 226 99 [BoiAdUs évteow £ove yevéreue

n

evpxluo. wía, O& emiy ]v w (s &t zv Bíov , Zäoääg qii0y. d) TET

yus

ToEA lu «g) dpóruni 699 i. & Aeotuu, ) A9 j r veu-

n

us coQiars. arectip Avo, odl awiidpmov o 9'oóvov, Pofterioritàfo-

.X[CXILFS

nat: Nnby np ]2* ymo? - zen535 N71 NDETN 2709 NY

'gubl

*$j5noto -33. ianyxo Nobtos NU -NnbNTO* itSyA

rün

535151 ]1 N^DUI 11012 - 5231 3y 151 m - Nnmam

at

331 Jmmuonm m waeny:Nmvem unasm yan Ninn

| pW

ti551 5251 010 55- p92 ]rm wnax31 5013 : NU3

j

m 533 iterumiue congruit cum verbis ejufd. cap.7.

yhi

v.17. &íeqq. æääglgä,u,m £Qzue À óyram yuoaw. àxjevàmi , du

L,IïWX-

gbgumW MÓCIUE xgj tvépryetoy Gory, etaoy. af,.:x;yv x2] TÉA(S xe) |ueco m o

;ceünt

Apóvia. «eémra àagdls «g] pl oA Ac muga;v , &naw ]s xUxAES d

u*

&æ"gæv 9érac. óracCior xod 9vus6 Jugjov , wvj doron (Dizc, g

f

diaAegAmuae Q D pairtv, dvaQoegis ulev oj Óju ia þz&:)y, soa d

&eruuTda xg] quparz syvay. Unde concludo: etfà omnes Ca-

;ulifQïæ

nta-

o

noni;F V.T. originaliterfint Hebreivel Chaldei;no

L

men

£

HAPPÉRUSCHIM.

figt

ælntef

|

men viceversàáomnes ejufdem T. Hebraos vel Chaldeos

propterea cíle Canonicos'.

btis- neque'

IV. DE MASORETH.

cxatawm W

(1) quidtradtet? (2) quá Metbodo? (3) cur firipta? (4)) quo Authore?

üiviporum

Maforeth eft Inftitutio Critica, admirabili dili-

qpon Ket

I

gentiáin facros libros olim adornara , & à Majoribus per

bro Sapi!

(che at

longam feriem pofteritati de manuquafiin manum tra-

dita, (unde etiam n Ma/orah , vel nmon Maforeth ,à

eundeniis

Rad. 455 /radendo denominata fuit ) particulariter & mi-

$gt

deetiam 0i

nutiffimé r. Docens, quà religione facer codex jamab

anciquo Scriptusfuerit, & adhucdum hodiefcribi ,excu-

emexce

di,fculpi,pingi fingiQue debeat. v. g- quenam litere prz-

s w

cer morem , & in mediá plerunque voce, cateris Majores

M mE !

exaratz fint ; que contra minufculis femper Charaderi-

)

bus expreffz : quz nonabfque Myfterioinverfz; aut fu-

tNOMYOYE

pralineam norabili intervallo fufpeníz ; que extraordi-

cumGreal

i hec ver

nariis apicibus vel pun&is infignicz ; quod Holem cum

vel fine Vav; quod Hirek cum vel fine fod fcribendum:

em]u. uia.

ubinam fpacium paragraphi vel amplius vel anguftius

ävä&y(w,ü

vel proríus nullum fit relinquendum. Et quz funt hu-

pa nQiu; :

jufmodi. z. Indicans, quà ratione idem facer contextus

Dàt: eby

jam olim Le&usfuerit,& eriamnumlegi debeat. v.g.ubi-

sion"y ^

pam duz voces, continuatole&ionisimpetu;inftarunius

efferende , aut vice versáuna divi(im per duas enuncian-

^5

* n

da. Ubi aliqua quantumvis afcripta , filentio fit prete-

OT5«

reunda, & contra nonafcripta, quafi manifefté adeflet,

le&ioni fic inferenda. aucectiam una fed obfcoenior habi-

TyT ts

V;17« &le

ta; peralteram zquipollentem, minus offenfuram,fit ex-

Vrj x

rimenda. candem ubi litere quedam in mediá voce fint.

Jpttün, i

tranfponendz ; quedam ab unius ad alterius contigue

extremitatem transferende. Er qu« functalia plura. 3.

i;ïlgü)l' jf'lg'as

0714)&;4.7/42,;

Dinumeransquot libris, verfibus, dictionibus, licerulifd;.

Bu o

univería olim facra fcriptura conftiterit , & adhuc hodie,

ad

Ntici VT

PrECHINATH

46

Mu

UT

«d fuiIntegritate m,conftáre debeat. v. g.quocenam verfus

án;Pentateucho, quot in fingulisParafchis, quocin Pfai-

Tu " My.

Mil

amis,&c. quifnam ubiqueMedius, quislongiffimus, quis

ibreviffimus, quis upius litere crebriori repeticione foe-

E. It fi.

It; MUnüe.

«eundus, quis omnium totius Alphabethi capax , .quoties

aliqua rarior vox aut infignior phrafis paífim legatur,

TUSdQfeg

.quoties hac velillà fignificatióne.autforma, quzenam li-

U

terz abundenc, quz deficiant, quoties fingulz extenr, a-

00 Al

«deoqQue infpecie, quot Aleph ,quotBeth ,quot Gimel, &

"0478

infuper diftin&é ,quot Mem vulgaria, quot finalia;&c. in

X 6f

:toto codicelegantur. Quz certéftupenda eft & incredi-

1526oy,

bilis prifcorum hominum, in Biblicá Integritate adinos

AY

ufq; propagandà (néSuperftitiofam apellem) Diligentia:

a,

de quà Elias, octern. Vav. col. . by3soy dN "yypn 48

H Q

^D»o N5 sm)i N C mo *xpnN p 533 3rnunmo n mmona

lubduxi)

Name-

]5*85 «3591 359 550 n manmm mpsosn. 55 pv 9y

D5 n5 wp Opusquod prefliterunt Magifiri Maforetbici,

at«

oc eff u empé quad follicitifuére, pro omnirobore virium at

xgu'xïä-

neg,quievertmt nec ceffarunt, donecsmumeraffent omnes"perfus eq

Q^

ditlioges, adead, literas fiugulorum librorum. unde scatifunt

Sopberim , quafe Recenfitores. Ubi etiam , poftquam criplex

tiptt

s d

inde atculerat Exemplum , quzlitera, quod vocabulum,

qui verfus.totius le

o

o

is effec Medius; cum .quaz peculiaris,

Qu

yunid

per finales literas, compendiosé Numerandi ratio ipfis

fuerit ufurpata;docuerat; inhec verba, pag. 2.fac. a. per-

mpfrph'

^

are

git: CEON m do5 mmnn 53 50 t ptoen neon 1

n

A Duonmenab53*wnmsmwaOs001:23 03 mNnD mnoun

55 5o m m 55 3250 300 XNx D myt moom £mb yaaNt

duo

*50013y v D'e^N 1 n yo^s3 "550 NX D myanNT Omnynt

:ipfäUübi'

N mu 55 4321 b5 neoN 05 035 n ^ ho N n 2 as

T

*no3pi 323: 53922 yi2n 5nN: ^mnn s* n a 5y aoys 2351

^mwOn qwogavpo 373 S/c mumerus verjuum totuas Legts

'ibcbam

€H. 5842. (5 pumerus literarum eju[dem Logis untverfz 600045-

derent

,Poijrö reperimusquód dinumtrariut Summas fengularum litera-

Mï'"':;

r lll?!

47

HaárrrERu $ CH1M.

n

z»äwm per onines Efrim-vearbaa b.e. 14. libros,t9 imvenerintNn-

gt

sierum litera 4leph 421377. Betb.38218. Gimel 295 37-ficd, relz-

,misi.&c' q(

quarumomnium.eg dudum adornatus efl bacderepulcber Rbyt-

prerif

enus,incipien s : Obel Mecbon Binionai. quem à Raf Saadià Gaon

Xgm)aüsa q

campofitum effeaccepi. Hunc Catalogum Elias Editioni pri-

m« adjecit, & quia obfcurus eft; Scholiisauxit; Munfte-

dligna 77

rusveróinreiteratà Bafileenfe omific: Buxcorfiusautem,

Quotie Dd

tergabut

ré intercideret, in lucem poftliminió quafi reduxit. un-

de Numeros illos huc tranfcribam. func autem Aleph,

deodpci

Beth,Gimel,totquot fupra pofiti. Daleth 32550. He 47754..

totocodic

Vav.76922. Zain22867. Chet 23447. Tet 1105 2.]od 66420.

Caph 37272. C. finale ro98 r. Lamed 41517. Mem5280;.

bilisprie

wfyorop

M. finale2 4973. Nun. 3 2977. N. fin.8719. Samech 15580.

A yn 20175. Pe 20750. P.fin. 197 $. Zadi 16950. Z fin.4872.

&t

Kuph 22972. Reích 22147. Schin 3 2148. T hav 59343. Quee

yp: M

in unam collcc&ta fümmam (fi Calculum recte fubduxi)

purn

faciunt 815 280. literashebraicas corius V. T. Qui Nume-

I 27

rus,quod diffimulare nequeo;videturomninó nimis par-

nf

muquier

vus , & dimidià feré fui parteminutus. Nam pingui fal-

*em computatione Sefquiplures reperio, adeodue ::om

/

didiges,

pauciores. 12

36«

Millibus. faciat ipfemethujus rei pericu-

Aipherim.

indeatt

1lum, qui ecio abundac; dinumeret initió paginas, deinde

unius paginz lireras hafQueperillas multi plicecidquefi

qui verf

'vacat;certitudinis caufsá inaliis quoque diverfarum Edi-

per fiaa

tionum Exemplaribus reiteret. Prodibunt femper plu-

Tuerituf

Tes, tneoqQue numero viciniores. Unde Sufpicor fupe-

f t

riores 6o. Myriades legalium literarum, hoc cenfu non

N m

efle comprehenfas : fiquidem & aliàs non raró Thorah

PETN

legem;àMikra reliquáfcripturáà feparent, Do&i plaufibi-

Yo0y

liorem comminifcantur Excufationem. Ec hec de Ma-

NY N

fore Mareriá; fequitur Forma..

p s

2

Ea olim alia eratac hodie. Non afcribebatur

Margini, fed in feparatis tradebatur Chartis. refercüte

T

fs&wgulc

"Elià oct.Vav. p.4. £. a. Ea n2 N 0onm *5y3 - *iem

a

BECHINATH -

48

"Il con.

inerm rbup miy"mm yanemn yxns sxp *5 - mb a

"10

Wïþm

-poUnp b"0xp ia n2 qN - o o5 ns. Es confif-

0, quód Magifiri Maforetbici mon [cripferimt verba fma in circui-

Ui

£u Marginum.Contratlius n. eft Stragulum,quàm quod [uffrciat,

Www

Mtt

velumá, minus quàm quod excipiat omnia dicla illorum. proinde

«nnot arut illa in peculiares Quinterniores.Que Schediafma-

Hf

ta,propter ampliffimam tàmfertilis materiz uberratem,

TM

progreffu cemporis, intantá molem excrevére,ut juftum

hn

volumen equarent,& velipfumtextum quantitate exce-

[/ 7

100 nl

derent.atteftante eod. pag.pr&c. povns rrvioon *2 5 y3

b5 Y t3NS N SP'DU nONTTY N 012 1N Dyn5 nNzD3

Sunde

tumn3 t-5555 05Nm»w" *0N m5v miobm m

xts t

:p3"N3 O* gn 55 mnb335 n5 nams« ieo ^y m ovl

Audys

Hocfcito, quóüd quantum Ma[ora Majoris reperitur , propemodum

terjtts

fit abf fíme. Et profetlà fíc oga effimo ; ff verba Mafara M. qua Ego

'eTidtIO»

faltem abate mea vidi,ommia con[cripta effent e$ colligata pariter

riüntel.

ineundem librum; excre[ceret Maguitudo ejus ad magnitudinem

AT

dotzus Efrz'm-wmrä;m, p. e. Seriptura $. Extractustamen erat

N

indeLiber quidam;à frontifpicio fuo A c u1 A denomi-

wl

natus,qui conjunctim exhiberet id, quod alibi per multcas

»fg']vm

difperfum Schedas,tradebatur. Isnunquátypis eftevul-

ii

gatus, vifustamen & ufurpatus Elie , qui ejus honorificé

(lgt

recordatur, o&. Beth pag. 2. £ b. ; mb *upt/ m 55 091

j] nbl

v'ü^;sy/"nup? 3360 1235 538 5500 DN ^5 521 N5 *52

y o

/nyonm *5 v mronat! mo»3 Yviop 80 NH 'mupa a

li W'

7'05551 n"Tennn 255 0250 NxD3 NY "ao a 325

jmi

:noya iab a p Etcum ouanibus tfets v fitibundus ego explere

£

N

'Zï

[

J

j

animum nequimi alimde , uift

o d chla, uude plurima ceu-

þim:-m/lcgi, £$ vegulas ejus ssatiti soeAo oDi ii .. Es liber licetpar-

1 qllz

"vus fit quantitate im Mafovatasien noucsi ei Szuilis.. Praclara

'U (Ib

j

qpo-

continet, neque reperitur alius liber wmauam copcimmatus cffe qui

loquatur de Maforctb ejufc, Regul;;, nf illefolus ia Mundo. Exin-

oulis &

de paulatim infigniora excerpi ac Marginibusafcribi fo-

dele-

x

k?bant, pro cujufvis tamen arbitrio, noiloQue certo

E.

&tus

49

HAPPERUSHIM.

p

D

í

&us judicio ; librariis plus de ornatu & pulchris litera-

m

T

)

rum du&ibus,quàm rei integritate follicitis. utidem con-

LU uö

"

*J

ueritur oc. Vav. p. 4-a. *pp5 Nprn *155 *355 ao

gng n

uD nIoynh* myv5323 330 021 Y35y2 3050 55 w'N 0a

wlnmæ""i"'

«n3n2w 105 -naop 3591 172 513 565 -sp w m s

amtariti

m y.nmana aospna Sorbeexarantes libro.s biblicos, excer-

erunt inde quilibet quod f(:üretlum videbatur im oculis [uts , eg

ta,?ïopt"

rogreiu

feripferumt illud im circuitu Margini [uperiorta es znferiorts. erat:

qui prolongaret,& erat qui abbreviaret, pro magnitudine ligatu-

volumen?

v libri, vel exilitateejus. ut fcripffin Prafat. Rbytmicà. Vide 2bi.

derentatt

Hodie veró, poftquam publicé excudi coepta eft ; non nifi

lM N

Biblico codici adjungitur: fed cribus diftin&islocis,unde

EW

&ipfía prodiverfofitu rR1PLEx efl, parva, Mediocris, &

s O

Maxima. r. Panva vel Minor dicitur illa; que duabus

Boc[cito g

Columnis, Hecbrzi fcilicet & Chaldaici cexcus interjacet;

fidlfw

hecquia Majoris Compendium eft, meris Abbreviatio-

fl aeti

mumh

nibus, Numeris, obfcurioribufá; nec omni Le&oriintel-

ligibilibus $ymbolis conftat. de quibus Elias ibid.. 443

ntdtina

indeLiber

Qxp3 233ym n5 8350* /30*0m 7635 335 Dmiyt

ibp 100 Np31 N- ppymuma man sow1/ 35b 7-

matusqui d

ter colummas fcrip[erunt Cbaracleres eg Signa ,mumero[d, vocum

difperlum

u rerumsexcellentibrevitate, per literas Capitales & Technologi-

gatus, vifi

cas, Et ea esl qua vocatur Ma[ora Parva. Ivem fupr.oGt. Aleph

recordatur

p.6. a. st 1N : 33105 35 5y m5 / t* voy 35555

s xvon

3 305* Nb Da3m : 3372 1105 üy nyrn / mnqs ammw

hn t

; NWr n yan yw o Pro Compendso affignarunt notu-

tb s

las , que menti effent Memorialia. eg. appofuerunt literas eni-

gmaticas , linguá barbara. unde plerique nibil profecerunt ,nec

q g ".

diltm/m D7

intellexerunt , quid ffbi vellegt. 2. MEprocRIs qu& &

Magna re(pectu minorisdicitur, füummum cujufvis pa-

þiw'mff i,g

gine textum tegic, imum veró fuftinet, Priore copio-

WE quai;

L

fior eft, parallelos feu concordantes locos plenéadducit,

& ad debitam textus fedem, appictis refert circulis. de

TWlir de u

quibusIdem ot.vav.4. b. aj m*y 3023 1N n5^n 55 »ys

Stlatim :

)

Z

223

? aFï'f*r() cü

ADrcHINXATEH

h-

?excepm

Uaf

By miino toaie3o nb5 yvoa Hboynb dns 5159 vey "m-s*-ä

o o Pa Ins ouyve31- 5n N- Vima mhoy 3083 mj

d

l. NOD:

mainon m^nn: a by 6y Yina o n« mbn enni di-

oni dequa Mafora quidpiam tradit, imponitur circellus Jfapra.

])& hunc

medietatem vocté interiorts , ut appareat,quid vefératur ad eams

extra. LEt "nox : um veró eirculus fdat inter bina o vocalula.

nühi(quej-

Medius ,tunc id quod forts aumotatur ,pertinet ad duas ditliones:

:' (ääm-a

Cisqdi.

contiguas. Adhancrefertur Mafora Præliminaris;qu 2ini--

tiales librorü voces, grandiufculé fcriptas,quadratà ferie:

tl

ornatus cauífa ambir, utle&ionisIntroitus, hoc erudito»

»'f-i.l]üif

apparatu,inftar magnifice alicujus Port& fiat auguftior..

fisol..

Ea licet non ad fuum nequecaput folum neque librum

hat

fpe&et, illorum tamen utplurimum aliqua occafioneap-

tuditiy

ponitur;.ut in Exordio Genef. Exod. Levir. &c. apparet..

d.

3. MaxaM - & Finalis, Bibliorum calcem occupat,con-

fl Gs

cinens illa feré.,qua in Mediocri , ob Spaciianguftiam o-

iif

mifla erant; fed ,utfaciliusreperiantur, Alphabetico híc

gt

ordine difpofita. Quibus candem Le&ionum Varietas:

(tatu:

fubjicitur,.quz. eft. incer Ben- Afcher & Ben- Naphtali..

TU

Irem inter Maddinchaim & Maarfaim....

i, bi

j

Finishujus ftudii eft Cuftodia Integricatis Biblice:.

am ve

quem]licet Ebreifortafle non principaliter fpectárinc Di-

li

vina camen Providentia vel perIgnaros & aliud agentes,.

ilimu.

fapientiffimé eft confecuta. Videntur enim omninóJu-

digi

daei(ut funt.naturá Gloriofi & mortaliü AmbitiofiffimiJ

n

propríashic Laudes-aucupati fuiffe; quód exutiquidem

w

libertate;privatidue patrià,facrz tamen Scripturz ftudid:

«t

adeó non abjecerint;ut potiusreligiofam hanccuram fo-

p

licurent.. Nametfiinterioresfenfus fecuré negligant,ex-

j PNM .

ternostamen literarum Apices adeó füperftitiofiffimà.

verfant , mordicufá; renent, ut nonaliud Exilii fui Sola--

| TR

gt

tijum nofle videantur. Efthzc, finon Ipfis, Nobistamen:

Salutaris fuperftitio ; nec ejufmodi vanuslabor (ut Nafau-

p

^

1

: jm

d

qir

gi-gumbgn; ) qualis ixlli-ius- Circulatoris,.qui grana Ciceris:

Ls

eXx.

[

i

$1

HaArPERUS C'H*r-M'.

j

«c

ex intervallo non brevi obje&ta ,. acu itàáaccuratéexcepif-

[ 'P] '10

m

fe dicitur, ucnéà cormillenisquidemunquam.fruftratus

aov m

UT

fuerit. dignuscerté, quià curiofiffimo Spe&tatore fuo A-

lexandro M.ejufdem leguminisModio donaretur.. Non

godiiate

fic Maforethe.quantum inter p ose]opfstr illum;& hunc:

Monarchaminterfuit .cantüm & plusetiam facra ifthec:

Meditby L

diligentia, omnem profanam Criticen excedir, nobifQue:

eintigudt !

pleniffimam, non violati contextus-fidem facit. 'Quàm:

sialeslibrt

facilé potuiffenr illd, difpun&is ibiobfuturislocisadul-.

omatus o

terare, cuncquandoadhuc inipforum folà erat poteftate;,

apparatul

nec Chriftianorum quifquam: vel.Aleph callebat ?. nifi^

Talicet no

Religiohzc;vel fi.mavisnilmutandi Superftitioipfis ob--

ftitiffet;imó Drus-Opt: Max. Gentium mifertus; id hac:

fpe&et» N

gmx'xmï',,l

ratione caviffet. Qwot Menda fcriptionts 2n.[atruen codicena:

3. Mixi

érrepfiffcut (inquio-non Ego; fed P. Cuneuslib. r. de Rep..

ninens;ll

Hebr.cap.ult. pag. 173.) ff illinscuffodia folis Lattantius, Auguflinin Gre»-

mullaenan

geriie; Cbryfoflomis, Viri Sandli ftimis, fed Imperiris Hebraifmi,mandata fuiffet..

Inter Gracosoimnes Latinofque , qui veteremEcclefiam vexére , unus Qrigenes:

audiac difg

ci. m Hieronymo , Hebraice faivit 3.« fermé.nimium dixi.cateri nec Elementa,

fübycats;

Itemioter.

quideam didicerant, Qc. at Indas unum boc Stuciumfuit . bec lauseorum

propria est ,nulla lia aens inilinglovia focietatem fe offevt, bactenus ilie. Uubi

y En

etiam é ChironicoJuchafinlocü adducit, de quodam ve-

quem]icet

ncrande Antiquitatiscodice;proprià Hillelis manu, & fic

vina tae

feculoferé ante Chriftum exarato ;;unde.corre&iffima,

fapiencifli

quzdá; Exemplaria füerinttranffumpta. is.dignus eft,qui

dei ut or

etiam huc reponatur, &ita Babet : qwsxyt N 3531

Propriashi

558 " ontNansm ^ inoatNSpITON 0013 1931 08

ibcrcate,pI

dY13030 0715 p5n veun s; EC2503 5509 130 1 aj a

adCö hon aj

pona ?5N ^nopm- sansau mio mNo 0 m *ànm : NpyyoNa

IQürent, -

:NbYo5303 n vootnao : vism 1y32 pyosa prpmt Inprovin-

cia Lion protulerunt Godicem viginti quatuor librorum , quivo-

'l.CFfan[, tt)o

catur Biblia,quos deftripftt R. Hlleleg unde folebant Uluminare-

cateroslibros. Ego vidipartem ex illisyqui yeuditi[unt im Africa..

Mnnoff, v

AC jam tempore meo praterieramt nougenti Auni, ex quo feripti.

.'A Ulms ru p (

G-

eranit

gïPm&hun;)

/|

BECHINATH

$2

77

M0 f

erdit. Et Kimchidicit in Tomo Gramm atico,ParagrapboS. ut Re-

eorderts ejus, egc. quód Peutateucbus (ejufdem tmanus) extiterit

duj

Vüofttm

Toletole. Cuifimilemadjungo ex Elix Mafor.oct.Daleth.

p.3.b. »56ow *501-51^ ^n p35 35 803 51 03 0 3051

RSCFi li.

llimi.

45 5515 NYo/ omxo3 yrra 359 N1 /Y^N Cv Yoy

ehbyi 3501 33002 355 / 0310 nInSo Dov1v3 tD m59

Cl

Wn.

a11Mi 005 32 pTp /9oN j2 Yramo *e5 / y»nto 550 v

abulin

"»*nynav 103 n nnyn vvam Serzit R.* M. B.* M. boc esfl,

Rabbi Mofche Bem Majemon) p. m-.in traclatu de Amore ,cap.8.

]ià, o

bifte verbis;Liber cui iunitimur in boc negotio,efl codex zleuoti-

J

fémus in /Egypto,complecl£s omnes 2.4.libros. qui fuit Terofolynats

2 9

retot Annis,ut emendarentur inde Exemplaria. Ei aut£omnes

d t

ddeó (tutius) inpituntur,quód correxerit ipfum (celebris ille Tybe-

Lidurum

riadicus Doctor, Abaron)filius Afcber, eg [ubtiliter-inquiffverit

prnmi

777

d eum annts plurimts, eg Muflrarit multoties: quem etiá tranf-

tulit(in notior? linguam-) Addo plenioris fidei caufsáTerciü

ATMN

Teftem,é Cornenr. Aben- Ezrz in Exod.cap.25. v.31.nsN3

777

/'aapri "vy neobn 19365 ; &5 5055 CLÁnp33: 059

sE

(on 531 Non 551 ispa 531 nion 55 355non C nys whww

Ia

159 "503 3122 nNxD N- nmvyn n503 1 " n5 03

que

gb «33ym new! Infpéxi libros,quos explorarunt Sapientes T)-

[im r

beriadius. ubi qurejurando conftrmant y;. Sentores ipforum; quöa'

iretltt

tribus vicibus attentà confiderárint ffngulas diéliones e$ ffngula

[,on'ginä

uncla,omneplenum (Hirck vel Holem) atg,omne defeclrvum; &t

ccefemper afcriptum fuerit Tod pacitextus Theafeb. etiamffnon

vin

c invenerim in librüis Hü;mz'm(f Gallicants $ Tran[marinis.

r

óIncredibilem in minutiffimisquoq; Diligenciam!Ó fin-

wn

gulare Numinisbeneficium / Ó mirandam tot Exempla-

" jl

rium, peromnes Europz Africe Afizá; angulos difper-

TOU

forum,pertot fecula ad nos ufque propagatorum;ac falu-

)

yon

m

tarem-Harmoniam ! veré fcripfic Elias,oCt.vav.p.2.b.4nw

ln 1N oj "UUSN "w / mmona *hy3 vpp "wN nzyoa

gnm

14 3308 Oi5 Nn-N9p71 230 522 3 003 0 N 310

n

92 €

m

Amnb 30 mop Po5 0pwlqu0d prafisterunt Maforitbz, n

-gxn:ü

P."/F-

HAPPERUSCHIM.

d

g p

pwäz*/e ut ceci

erit vel(poffbác quod, ) cadat varietas aut Alte-

qdtr g^

ratio in ullum latus omnium librorum Biblicorum. unde unon im-

gt

merità dixerunt Magiftri noffri p.m.(nominatim Ribbi Akiba im

nb

Pirke Afotb.cap.3.) Maforeth effe Sepem leges.ut Sepes Hortum

munit;né Ferarum irruptioni pateat; fic Mafora Scriptu-

1"5 "5 i

ram , néà Sciolis vaftetur. Nonenim vel tantillulum de-

pravare poffent,quin id Sacrilegium,Critica hec cenfura

m "

vt

ftatim proderet. Unde ergó,inquis, tot VARLE LECTIO-

pubbi Mf

NEs? Annon OGingenta Quadraginta octo vocabula in

Bibliis diverfimodé leguntur? computante» Eliá, o&.

bf

muin

Daleth, p.5.2. j*1p31 52. n nyy5 nxen N2 *5 35 y1

vlat m

-pino Nb nns N0b m 0y omayn/wTppn 5530 13n51

nnnnonna3*32 nwun Hoc fcito:

sdeo(ruti

ynoi Dmp 100 102 *

Nuaerum omnuium aliter- Lectrorum

E

pofíquam deftaeravi noffe

&& aliter -Scriptorumy,totius SS. Scriptura straduxiea per mani

a

pl

Aráütbmetici,non[emelnecbt tantgm , eg imveni Summameorit.

848. Znclufrd ( Memoris caufí2) Symbolo KARYAN VECATBAN

Tellemye

(qua voces Letla eg Scripta foanificant,atq,in literis numeralibus

ftmprt*

totidem con[lituunt.) Refpondeo: Lectionisillz varietares,

N

Maforà longé Antiquiores funt, utpoteà quàomnesac-

TUO YO

curaté n ocantur.Non ergó poftea demum nate,nec quic-

* ss

quam ha&enus ultrà mutacum. Undeauté illz olim pri-

eradis i

trilu vt

müm irrepferint, non certó conftat. Kimchià diverfita-

te Exemplarium, temporis injurià corruptorum;originé

pundaun

traxiffe aucumatfuüb finem PrefationisinJofuam ità fcri-

E:æfmpc

bens: jyn3 nyo 3in5N 31 5 nnp qov 3 511 yxm S22N

/t tiryet

4N 55/ürrac^ nyo nn5 b5 v N2 /3n5 N pt p 93

O[ncredi

mioizw s2b /45 N 200 rioN1 mi»ns *5 i : vapoa anN

gularc N

-Ann 3008 531 anosnm / YoU5U) C a50n 113N mnNT

rlum, pc

(Szc prvé zm Bafleenft Editione: v / o noy *v

forum,ye

npinma p ruowo mmnn 4£ £2 Feueta reilets vyanio)

trem.H.

N*v Cmpom - tonyw w5 (v 0nN 223 500 / Üfiec3

qonan son33N ; Yrp2 NY I n / 0351 2 ny 1 ao

HIHW TWN

3gn29 N^»

"ina m c220 "i T2 vin2 : 12Y' E;J*:azm L

annan

m

:JTm

PBrcnu.Ha4?»

A

p

H

nf

m2 Ego minimu-David F. R. lofepb Kümchi p.m. &c. tradam W ationes

Smpt: quod non legitter, o Lettiquod non feribituryin quantum quidem potero

dare rationes umufgg fingula juslocis. Videntuv autem voces illa fic repeviri,e

quod in captivitare prima perierint libri,cy difperfi fuerint, ata, Sapientes qua-

D

« lega mortui, Itad, Viri Synagoga M. quive[fituebant legem pn/ima decari,

áinvenertnt Difcrepantiam in E xemplavibus, c

e fecuti [umm eo Multitudine,

füotamen judicio uft. Vbicund, autem non attigit Cerfuracorum Per picuita-

"tem; feripferuntid, tibg, témenpuntfis notarunt; aut fcrzpferunt foris nec intus

'Aut denig fzv. ipferunt I»Insmudo in Textu, altero verbin Margime. Quod mi-

'hinonett probabile.fiquidem multi librorum tunc recens fueriut

A

«exarati , & Authoresillorum non tantüm adhuc fuperftites,fed erii

lpfoMa[on harum, vel quodidem eft, virorfiSynedrii Magni Col-

NUTEQ

Alegio comprehenfi: ut Dameï

Haggazus,Zacharias & Malachias, qui

[uasi"nguhProphetxaa(rlpf61unt Item Mardochæus,qulhx&orxam

M It

Efther memoriz prodidit. tum veró precipue 6 Efdras, qui Paralipo-

m ul

mena & librumà fe denominatü edidic. hofné ipfos Authores men-

u

:tem fuam ignoraffe putas? Verifimilius ergó eft , certo (ic Confilio

diplum

mutata fuiífe id cy rnprimis bonBEcora illa Vocabula 33375 - gvb

PrOTU

t—2531 00 anxsx - propriis fed obfien? babita -i35Xo* . aov

v Hs

—mae - nqwmn Deut.28.»:27.67 30. & 2.. Reg 8 v.27, fub/hmm

'€oarguunt; quz nequaquam eLibrario Naufragio fic enataffe po -

um

r at

tuerunt , fed procul omnidubio , àdevotis homtnibus de Induftria,

hocmodoreddltafunt Perimnde 1cfquïshodlePaulmumxllud Phil.

Dibyltt

j.v.8. d adite £ für red ; verecundiz gratidnevé Juniores o£-

m

fendat, in folenniEcclefiz con «entu efferret,fjcb adyteeg fur.?ïot/&

)

fic pubhcefcmplegenöum effe, Marginiannotaret ; retentisnihilo-

(olici

minus, (ob proprietatis Emphafin,) in fcripto textuformalibus Lu-

'Hdmü u

theri verbis. Secundum Regulam veterüHebrzorum: g*2 b5

um

N*YY N?D *5 n3c5 n ]mp / *N332 NYpo3 LY2

. bunes

(5 02135 221 0IN1 Qtimmug?m Blblw]crzpm]untobjtæ'ze,lcgm-.

s

tur (fub aliu verbu ) Honefle : né faluet (; affueviat) bomoSpurcum proferre

587712'111('711 €x ore fto. ut ut veró fe habeat variarum lectionum Orcus,

;umbc-

'hocfané certumeft, Veriorem fempereffe illam,qua in Margine nó-

d w

tatur: docente Elià oct. Fod, p.2.b. /yqmo TX 1 b C'J'W?ï

j

9. ]o-

a onn jmp 1 53 npn NTj2 anza9 8 5535

:bos x4373 Nb 0*3530 3553v —101 Ante omuia neceffe est ut fcius, o-

jghojl

Tne quod in limbo fcribitur,effe Kx R1, H.&.flcpronunciari vocemillam ; ld

fe

wWero qued intius (in textu) exaratur, non legi snquam,

DISPV-

$.

! mmw s

32

2

«X

3252

Sm'ptï*l""d"o"

E

;

LE

;

i

:

ä;;ä

ä

H

:

ä

u

:

:

:

:

$$

qpitionts "

M'mcaptw

,'i legu mor t mT

DIS

ATIO

invenerunt.D*

fiotamem

Q

VARTA.

ant n

ti nonelt

"Raeffondente o

iexanati .

c9C 7JOHANNE FRIDERICO

aipfoMuon

- Cxtabln/ HERRENBERGENSE.

Jegiocomp

A

P

A

? EsTAT ur DE MasoR z ÁurHo-

fiasfingil

2

e

z2

e-

p

ribusaliquid dicatur. Ecfi autem inter

Werme

U

jd

men

Y2

r,v?

T2

-

Judzosnódefingqui precipuam Mafo-

tem u

A

Vä/"-.

repartem nempe Kerz u&etif balacba le-

E

a

mutatafi

g z2

j P

Y2

$

; mofche imiffinai faciunt, h. eft, ad ipfum

Eu

77 Mofenatq; ceterosfacrorumlibrorum

fcriptores, prima ejus initia referunt, nos ramen Efdrá

m

*coarguum |

criticum non agnofcimus antiquiorem. De hoc nam-

tuetunt

que, partim ex Nehem. 8. partim unanimihebrezanti-

diocmodo

quicatis confenfuconftat,quód poft reditum 6 Babylone

i

fedulus fuerit divini cultus reftaurator, nec tàm Remp.

fendat,in

Ifraelitarum --qufärn Ecclefiam 6 caprivitate reducem , à

fic public

variis impuritatibus exilii tempore contra&tis, follicité

füinus,(o

repurgárit. Is ergó, utfacriquoque codicis mendastol-

theriverb

leret, exemplaria conquifivit, ea recognovit, cam au-

EX

thenticis contulit;& ficubi difcrepabant, varias le&tiones

52

annotare coepit , hacjue ratione prima Maforz funda-

für (fub al

mentajecit. Acnefolus huic oneri ferundo fuccumbe-

Sittoen

rec, C X X. collegas, é fenioribus pietate prudentià &

oCfané ce

eruditione valentibusfelectos, (ibi afcivit,atque 12. deca-

ütür: doc.

nisà fe conftitutis fubdidit, qui effent Ecclefiaftico-Poli-

Ym st

ticiquidam Senatoresvel Confiliarii, & neceffarighujus

hu

H

ie-

Ptl l

uj

EECHLNATH

$6

LUR

ty m

reformacionis focii. à qua fentenrianonalienus eft Elias

in Maf. Hammaf. p. daleth. r.a. 4355 / 3j N a m s

U.

3

mgüdþn.

g0/ 5113 n233 *v

5

V 58 tn mminas 3*n53i ypt

l-

TMlgu.

eeom w w

vcn m»n

*34 *oNbD ma5r n

4300 wmn t—o5n nm5y v5 myv/ 533 55035

lii

iftng.

mmuo moapn *b by. En5:/0*N D2 nND nb Y

— "jf boc (ità effet) dicerena, quód [altemm ( aliter) leélum

"ifjuda'f

atque fcriptum in Lege ,ftt T. M. S. traditio Mofts & Sinai, eg viré

4 Wt

fonagoge "agna, feilicet Haggai , Zatbaria , Malachi , Dasiel,

l d

Cbananias Mifcbatl, Azaria, Ezra, Necbemia, Mardochai, Ze-

trüm k

yubalelItem qui illis adjunclifucre fapientes ex artsficibus e$ fa-

démul.

éris , ufque ad. completionem 120. perfonarum , fcripferint ea

im. Ma.

juxta Cabalam quam tenuerunt in poteflate [uà.. Ec quia

resg

'mmïa.

ifta non uniustantüm etatis nedum hominiseft, fed :

nfi-

&

pollsior

niti feré ftudii, ideó à fuccefforibusdiverforumtempo-

lismu.

rumjugitercontinuata fuit, & preterleQtionum varieca-

dicishi-

"

tem, alia quoquead orthographiam fpeGiantia;paulatim

ij

annotari ceepta funt,donec ad iftam magnitudinem ex-

tohf-

crevit, prefertim veró Meleim t$ Chafarim femper quàm

aice-

diligentiffimé obfervata. Ramban. pref. fec. al. Hathor.

a 533 30m 50 m3a5 /anprnn *5v as poyn m

w

( p

5030 N*33 35102 NaT. 1 nona ameo 33n ^ Npom

n

:ea Etbocaspfum efl, quod movit exercitatas textuales, ut nu-

serarent Plennm eg Defeélivum univerfa legis-ac feriptura, t

à p

?

componerent libros Maforetbicos, inde ufque 4b Efdrà Scribá

Praphetà , quii fuit occupatiffimus in iffo. Sed refriguit poftea

ul

7701

illeardor, & pené excincta fuitomnis hac diligencia , in-

ter tot Judaice gentis captivitates atque exilia, donec

d

i

tandem Anno poft cempli everfionem 436. vel circiter, in

urbe Tyberiade celebris quidam eruditorum illius fecu-

li conventus inftituebatur , qui collapfum Mafora ftu-

pO

dium denuó reftaurárunt. unde à plerifque primi ejus

o v

Authores crediti fuerunt. quo etiam El;as, fui parüm

nqu

1 Ts

cebanh

;m-cmor,propcndcc,o&. Hc.6."a. qUn vupa o 5

n

yfpiol

57.

HAPPERUSCHIM.

m

/NSSTDIO NSPE NH "UÓN. m : i *bya. 1010 /mom —

j

yc Pa

"ww 550 qw05 sni /'po3 L"NSpm ^ t^. oo»n v

-

p

4mos p a^ t—mannma mava o oNcommm

g

j al

mTp70n w 3 0m5y Twym joN23 . deinceps erat lingaa fan-

wpo" v

c a ambulans eg deficiens ( locutio ex Genef. 8..5.) ufg, ad tem-

pus Autborum Ma[ores qui fuerunt viri ( urbis ) Tyleriadá (ftta

umïnö !

m

i2) Maffa ( minorts Aff provincià) fapieutes maximieg exerci-

"

m

tatiffimi in textus purifizma sfuper lmgue pre cateris Tudaer

ag "

omnilus , qui (niocbant) generatione iffA, fed nec poffea furrexe-

Chaninhs

runt fimniles idlis : prout teffatur R. Tonab Grammatticus , eg'c.

Hanc erroneam Eli& opinionem , que Munfterum &

st

ri "qu !

aliosmagnofquein Hebraiífmo viros decepit,folidé mul-

tuxta CAb

tifque argumentis refutac Cl. Buxtorfius inComm. Ma-

for.quamvis & ipfeolim dum Lexicon ederet, in prefa-

Y nonu

tione illius aliterfenfiffe, nunc veró (uc fcmpcr pofterior

n fcr*e.

dies precedentem docet) 2/vteas cporàos in mclius mu-

sum)ug!

rem,alia

taffevidetur. Nobis, preter R. Akibz, Tyberiadicishi-

Íce magiftris longé antiquioris teftimonium, fuprà p.53

annotatic

citatum, pro primi authoris & vetuftatis argumencto fuf-

crevit, pr

ficiat, ipfa confeffio Eliz p. gimel. 4. a. fibi contradicen-

dihgcmiiï

tis: *bf) w*N / Oin3n^ moniv *65 / n mionmt. 13y 351

m s

iNOJO N

Anyvoi xnry *ny vt P«c 65f ratio etymologica Mafora , quà

(nimferab ) tradita fuit (apieutibus fengulis ex ore fengulorum,

m Ed

inde ufque ab Efdrà t collegio ejus. Ycem p. vav.3.a. npwNm

BItHOUE

z153 6 ^rwN 6 / t e5u s msn5 s nmopns s5y3 *3

tOHDUAcrt

"pnbnnm yor v5 yma u/n nv veriffomum esi,quód Magi-

Prapbftä;l

illeardor

firi Mafora fuerint centeni eg mállenà ( non Tribunieg duces , ut

Munflerus ambiguitate deceptus expofuit) generatio posf gene-

er tot n

vationem,tot Annts, ut pe[ciamus zpfe (pracifum) zempus initii

tndem A

állorum. (quicrgo ad Tiberitas referre potuit?) Sednolohifce

qrbe Tybg

diutius occupari. Pergoad publicam Maforz impreffio-

| CODYent

nem:ea printüm tentata eft Venetiis, ante centenos vel

ltm den,

quod excurricarnos,tcunc quando ómnia & hebrza quo-

Athorey

que íftudia poft diuturnam barbariem reflorefcebanr,

2

I pn

R

aufpiciis

BECHINATIE

$5

: de inr

aufpiciis DanielisBombergi, viri plurimorum hujufmo-

cn.t*. p..

" My

di librorumcorre&iffim&edirione , & quod in Typogra-

pho rarum eft, hebraifmi propriáperitiáquondamcla-

VNew

p

riffimis nec hodiedue finelaude memorandi. huicope-

ram fuam ftrenué navavitJudzusquidam Afer Tuneta-

IT

nus,nomine R.Jakob filius Chaiim , Venetiis tunc exu-

T

lans,homo patriorum quidem rituumfervans, fed quod.

13

etiamin bofTemirari decet, ftupendum in modum dili-

x

i i

gens,nec minuseruditus. IsM-ScriptasMafore Schedas

antea paífim difperfas,.à popularibus fuis follicité con-

1 0,7114

fattrg-

uifivic, bonà fide dcfcrj pfiin ordinemcoégit, & (ingu-

la fuis fedibus locavit, adeoque banc marginalem for-

LLTUM

mam,quam hodietenet, introduxic. Quo autem fingu-

i dul

lari fato& Ecclefiz bonoBombergum;ejufmodi facrum

mrelique'--

7171771

opusin Dei gloriam diu molientem , offenderit, operid;

adhibitus fuerit, ipfemec defcribit in prazfacione fuá,

"AUE

q.uaïm'. fïc*ord.itur H '7y WP'IW' qgaïnz iav "nïlïl *n*se 1t7w1

;fx/fdl

sOYTT N* Y o7p 0323 p* ap qoN m o 302 3

"u

^5Y: rrTani NT 392 n5 a3y 071 mxa. 1om ao ov /r2z-

lu

quillus fui im domomeà k florens im palatío meo (locut.ex Dan.

p

4- v T- ) ipeumbens fludio meo im prowinci4 Tunés,qua vicina est

i lbique

extremts orts antique CartBagtnis ; fed tranflulit metempus in

apnorum

bafte terras occidentales büc Venetias metropolim. ec. qua ipfe -

diceritil

sact ibidem vide. Non multó póft R. Elias levita Germa-

fi,us, QQe

nusin vicino Noriconatus, fed niaximanretatis partem

vrpatio

in Italiadegens,rogaru quorundam Chriftianorum,eni-

fs

gmata ifthzc folvere , & univerfam Maforz rationem;

ei Cifn(ei'

peculiari tra&tatu m3053 r nuncupato, nobis pro-

:1gvcm'f4"

dere aggreffüs eft. & is ipfe libelluseftquemin hác ma-

j J

teriájamaliquotiesciravi. Venetiisprimum publicatus;

d

poftea Bafilez An. r539. curante Munftero recufus, du-

dum longe latejue divendicus, hodie raró v fus, at pro-

jrfe-

pter mulram utilicatem dignus qui denuó eaeretur; lati-

j. qui

Háque verfione augeretur. Nam qu& Munfílerus exinde

cu

gra;n -

HAPPERUSCHIM.

$9

w(piciismn

tranftulit, pauca funt & ipfaScholiisindigerent. de in*

jjpromm:

ftituto fuo Elias. ibid.. in metricá prafar. ita differit. p

d

aleph. 6. b —5 35 rroyt tmp sst d5 n Ny 99 voN

jffmis

55 41 0y"^.nmmona r AynneT ^ IN NI ID - BÓ6WÓZSIT

sm fodm

«t5 ;5 SyDU "n10N TN -nmas. st 130 mnma ( "15y hNY

t'po-maw w asan 15 85 ny sys p - msnn ns r

fps, o

/TINA sby v PTDNC IN zP 331 m /mas. o a

ODiwN *fy voip D3/^roovi N7 inbp j22y-mma2o8 m

etiamin a

153 - n3n23 2331 19 m o uooymy ib P y. doxerunt

ns,-nCCf.

ad meyob[ecro ! quid bic agis Elia? [urge eg acquire tibi nomen

ante3 pau

gloriofum;eg Mafora illumina Incem [uamyatque aperi quafo,qua:

vifrit b

abifuntocclufa. Nooimus eniza quód boc poffuseg im poteflate in--

hi fois fe

geni tui fet iflbac facultas-1unc ità allocutus fum animam meamz

famqu

la Caot

audi, quare tu tergroerfaris ?. [nvge impende tempus aliquod.

Deo , néfortélex ejus (tuà culpa ) dilfrpetur. locum buncreliqne-

oposin]

vUnt tibipatres,ut in eo aliquaudiute exerceres.Mox animamea

adhibitu

suibi annuit : Euge! in Locego acquiefco- Propterea fprrexi,nec

quam)üc

félui , imó anteverterunt oculi mei vigilias (rmatutinas. ex P[al-

m

119. v.148.) ufquedum educerem in lucem ab[tonditayqua bacle-

m

nusoccultata latebant,tg c. p. Beth.x. prolixusrecenfet quo-

quilu f

modo id Komz ceeperit, fed urbisrepentinà occupatio-

4 9)

9e,à Carolinis militibus factà, Venerias fecefferit, 1bique

txtremis 0

demum abfolverit:teftatus fe;quicquid viginti annorunt

bf tem,

jugi ftudio, ex optimis quibufcunque libris didiceric,id

tetiidm

omne hüc repofuiffe. Noviffimé Dn. Buxtorfius, occa-

Büsin vi

fione Bibliorum Bafilcenfium;hancmateriam tripartito

inItaliad

vo*lïqm.in'c,.ä Tyberitisdenominato,longé cppioü;u sper-

gmata ;f

tractavic; cujusprinia pars de Maforz caufts , efficiente;

pecufiari

materiali , formali & finali difputat t altera Clavem fa-

&T€ apor

bricatur,quápenctralia Maforz referantur. ubi Abbre-

ftritjam,

viationeslonge plures quàm Elias, explicat: tertia men-

dascaftigat, que Jud&orum negligentiàirrepferunt plu-

fOitea Da

lm lon (

rimz. ubi etft tot cecutientibusIfraeliris oculatior fue-

Fit ; nor tamen plures adhuc fupereffe diffitetur. quis

Yrmulra

D

t

"ii

H 3

Qu

/

65

PBECHINATH

hfnog

M

enim Argus pervideret omnes ? 45 /$535 by riónb »'

i'mphc(æ.

amvop nbnma b5v ao van r "ss n Ta. ECmmum

! 4b

est, (inquit Elias de bis ipffs erroribus p. Betb.4. a-)erat entm boc

ïff(iucnu.

epus tunc znye[figationis planó nove. omne autem principium

Ttsded.

grave. (nibil fmulnatum eg perfeclum.) Nihilominus utri-

"ietdt

que fuam laudem merentur, & excremé ingratus fit o-

portet,qui cantos viros propterea carpat. AÁbiispetan-

^Yl

£ur,qua hicomitto. nam definendum cít.

hts

X DE- CABAL A.

m

lllopro.

r) Eju Definitie. (z) quinqne [pecies ; fcilicet Gematria (2) No-

dariken. («) Temurab. (5) Zurüth. (6) d Atechnos. (z) Cabale oc-

74

eultatio. (8) Autbor. (9) Artifires. (10) wfu.

pl t

I

Cabala definitur ab Elià, ejus tamen non fatis

VM

tlont y

perito, in Thifchbite litera Quuph, hoc modo: p3! mbsp

Tofiffimus

nwnpi 125 719 0 I N 350 USN

f$3pw t'sea5) n n

mnoap

id de &j

*NT5 3* - noyn mamy orpán *v npona m

3105 N* *ninya3 *5 ni3y N2

Notien,

mh5N mutp nym w aman

:yaN N55 »0N N5 Cabala

uht arcana Legis eg Propbetaruts

u

Qu& acctpit vir ex ore miri,

if

fque ad Mofen M. N. qui nuncest in

atl

p4ct (retrorfum wumerando) & ande dicitur Kabbala (q. -A4cce-

apie

ptio) dividitur autem in a. fhecies, Theoricam t$ Praclicama

(itonemà

Ego quidem non fum afficiens , ut explicem megotium ejus; quo-

iburanno«

miam ob pravitatem mtam non didici fapientiam iflam» fcien-

yomen D6

tiamqíie [antlorum nec novi nec intelligo- Dabo igitur ple-

ifecuot-

niorem ejus Defcriptionem talem , quod fit abftrufior

Qurcums

Do&trina Hebreorum, de Dei & Angelorum naturisat-

pámp

que mutuo confortio, de Religionis prafertim Chriftia-

) [urþüäf;-

ne myfteriis in Vet. T. latentibus, demorum difcipliná,

gtl

icem Philofop.hiæ & bonarumartium arcanis; olim clam

noübi (Ife

habita,neccuivis concredita,multó minus fcriptis in vul-

j

gus prodita, fed Orali cantum traditione, inter fapientes

[

j o

diverforum feculorum continuá fucceffione propagata:

viaturis

at

parcim variislirerarum combinationibus, abbre

& pcxj-:

quo

6i

! HAPPERUSCHIM.

gf g* (

& permutationibusconftans, & plerunque perejufmodit

, '.117!1

m

Fr!

l

)

;Eli

fecretiores modos,é divinis fcripcuris Mofis & Propheta-

(0:(1

y;ql!i

.

rum elicita. hodie à Judeaftris in füperftitiofum Abu-

n?ä

fum tracta, & partim in inania myfteria puerilefjue nu-

n (m ^ j

pas converfa, parcim ad Medicinam, Incantaciones adeó-

qic f a

que Magiam (ignorate veriori Cabale ,ab ipfis perfidé

oeo Qu

fubítitutam)turpiterabrepta. Quod ejus Ecymologiam

£0f quæ

attinet, nuncupacur plerunque q5ap Kalbala , vel alià

terminatione bxyss Kibbul Acceptio; ut fit correlatum

Maforeth vel tradicionis. derivaturque à Rad. 53 pque

1)* Ejlü !

du ( 4) lL

actipere figuificat, rem vel do&trinam. velutinillo pro-

verb.19. 20. 49v5 bupy nNy yno audi confilium e$ fufcipe

al N ^

m

difziplimaem : €ó quód oretenus, atque de manu quafi in

manum & tradatur & accipiatur. Inde etiam illiusdo-

&rinz peritus 53155 Me£yibsl, & alià formatione xy532

m

Kallelan Cabalifta denominatur. Plinius curiofiffimus

w ww

ille univerfi fcibilis inveftigator, etiam aliquid de eà,

g o

quantumvis occultiffimé habitá , inaudivit; fed Nomen,

N TUTE

(proutfert communis peregrinarum vocum fortuna) vel

qu actpii

fuá,velquod credibiliuseft, libraziorum culpà, nonnihil

p (rerid

depravavit. nominat enim lib. 3o. circa fin. cap.r. Jo-

pti(?) dwzdt.

chabelam, afferens effe quandam Magices factionem,à

à

Epquiden.

Mofe & Judzis pendentem multis tamen millibusanno-

rum Zoroaítre juniorem, &c. Chriftianis nomen hoc

vim ol n

tiamqie n

anteJoh. Pici MirandulaniComitis , fuperiori feculo de-

niorem ej

func&ti, tempora prorfusineognitum erat , adcó uccumis

Dodrin B

inter 9oo: propofitiones fuas Roma'ad difputandum pu-

Que mutuo

blicé affixas,etiam Cabalifticas afferret quamplurimas,

& hec dogmata Ecclefie Lating primüm prodcret,qui—.

I myfleri

Item Philof

damauditoifthoc inconfueto, & ipfopenéfono fibicre-.

mendo vocabulo;Kabaliftas non hominesfed hirco-cer-

; ifa,nccc

vos quofdam vel Cencauros effz veriti fuerint,alii veró:

üprodira

plusfapere vifi; hancridiculam ejus Ecymologiam attu-

Wtrorum

lerint; & invidiz conflanda causá in vulgus fparferint,

quód

'BiCHINATH'

62

Oftetrit

! Cü du,

iquód perfidus quidam hereticus.diaboli progeniesolim.

Dud He.

extiterit, nomine Kabal, cujus fequaces inde dicantur

ume.

Kabalifte, & fe&tam ab orco qvafi reducant. de hoc

monítro-etiam mihi nunc.ex methodi mez racionibus

aliquid dicendum efle video , ut fi que hujusfaring infza

i[llæquL

Q HOg

fuislocisadduxero,melius intelligantur.facerem idbre-

vius, & fané x & aeoAeyopuéioic deberem ; nifi materie.ob-

li.

fcuritas, & fcriptorum raritas; pro informatione Qvs-

1 nj

p pleniusaliquid pofcerent. Tu bone Leétorremo-

depe.

&ioribus digrefliunculishaut invitusignofce.

EL t

XL Eítautem Cabala precipué duplex, fcilicet

ex(ur.

wel Artificialis & Technica, vel Acechnos & Inartificia-

l409

Jis. Quod priorem attinet, etfi vulgó tres cantüm ejus

Tl

Ípecies principales enumerentur, videlicet p3^3 hoc eft

du

|non dt.

mhaom mpwvd N*300*3 adiquas czteri deinde particula-

riores modi omnes facilé reducantur , omninó camen

itur. [ic

etiam quarta fpecies mv illuc pertiner. de quibus

I$ felt-

nuncordine.& figillatim. .Prima GEMATRIA ety-

ipli-

mon accepiffe creditur À grecà voce3eepeseío : quódli-

WWW

ceras mathemaricéquafi dimetiatur. quam nominisde-

anma-

finitionem Elias in Thifchbi confirmat 5pn N« NY*

normen r

"b* by *p"a vin N yasn pob onnmm Geuatris

rus Dl

3 vox Graca plane ftgnificátionts computi Aut Humtri , cum

Rapbe[uper-Gimel. ( promunciatione ejus ab initio wocis,contra

pürmns

oQon

amorem lingua afpirata, non.dura ut Tudaei cnunciant.) Ipfius

nifictl

vecó rei.qualemcunque definitionem afferunt urerque

Baal-Aruch, iifdem pené verbis; efle nimirumquanco

pj

m

ejo3 153 p vanio MO Duppi N pumo "nN [ poa 77

unitate fcribunt Alepb, pro ceutenarto Kuph , && fiec &eiceps.

quanquam R. Salomoni j. defcriptio ifta nimis angufta

m

fitifjue hocnomen Gematria, per $ynechdochen gene-

Jirio-

?

o

risproomni Cabalá ufurpec; quem tamen vitand& con-

j

fufionis caufsà,híc non curamus. .4| Subdividitur au-

g[aülum

tem in binos Modos, quorum prior.& ufitatior porius

j atl

Arid-

.vicaw

63

HAPPERUSCHIM.

j

Arithmeticus eft, pofterior veró plus cum Geometriá

utittih

no

cognationis habet, ambo fane originem é Mathefi du-

ii

cunt; & indein hancliteracuram invedti, quia apud He-

oítro &

brzos omnes Alphabethi chara&eres fimul func Nume-

j

od dicel

rales. Que ergó voces,in additione vel fuüummula nume-

rorum invicem conveniunt, illz quoque infenfu equi-

(uislocis a

sius, & iaX

pollere, & per Gematriam mutuó exponi putantur. Hoe

modo initialia Mofis verba w43 n*wwna. " princapiocrea-

fcurias, *

a picni

yit,perillaalia w333 30 wna. J2 principio Anni (olim &

cioribusdi

Septembri incboat?) creatus est ( Mundus) cabalifticé expo-

j 1

nuntur, eó quód utrobique idem numerus, fcilicet 116. €

valore literarum in unam fummam colie&tarum exfur-

yd Arilci

it. Beth enim valet z. Refch 200o. Aleph r. Schin 30o.

fs. Quod

Q?QQBS QH

Jod 16. Thav. 400. & fic deinceps. Ita Gen. 49. v.ro. illud

o N veniet Scbilo, quod in numeris 358. habet, per

ho ?

TIOTCS IX

nwn Mefam , quod tanrundem continet, etfi non de-

monftrativé , fcité camen & eleganter exponitur. fic

etiam qui

nunc.ordi

Zach. 3. v.8. n 138. per gn3p redditur. Et hujus gene-

ris Exempla é Baal-Ihurim fuis infrà locisafferam plu-

qon accep

terascpath

rima. Simile quid ad alias quoque Linguas emanavit.

fic enim JEfopus enigma de furacis cujufdam animal-

finitionen

culi numeris 40. 400. & 200. per Grecum nomen p

"o hj

Musargutéfolvit. ficjue Theologos illenumerus Beftize

81 vox Gr

x£s! 666. qui Apoc. 13. extat; ha&enus exercuit, ut varias

Mpl

eiexpofitiones quziverint. Irenzus vocem Az]av$» huc

Aor t ln

accommodavit, qua Romanam Ecclefiam fignificet,un-

WReCO.Teic

de Antichriftus fit proditurus, eó quód in numeris A 30.

Baal-Aro

& I.7 300.& . 4 I0. 7 50.870. $ 200. Valeat, & omnes fimul

SIPE-H

junüi, predidtam fummam conficianr. alii ex:4 píoya, 3

Whilare jcy

sumw), circa Ann. Chr. 666. primüm cani coeptá, eundem

quanquw

numerum eliciunr. nonnulli ad Hebrzeam appellatio-

fltæir(illc h1

nem mwm recurrunt, alii aliud comminifcuntur. $ic

tandem apud Latinorum Poétas ( ubitamenhe tantum

Nlonis co

7.li«erz MDCLXVI. numerales funt) Annus à nati-

I

Wn bm(

! yitate

BECHINATH

64.

Lrim &

vitate Chrifti, fencentiis aut artificiofis Chronodiftichis

u adcd.

includi folec. & é voculà Junrc ru w nonnemo finem

mundi cxfculp&re, ejuf$ue extremum diem inde;ad An-

lütro.

num 1615. ingeniofo quidem fed cemerario irritodue co-

Cam"F,fic

li

natu przífagire aufus fuit. fed redeo ad Hebreos. Illo-

VU fsfer

rum recentioresextenduntchunc modum pauló lacius, &

pro fimplicibus literarum notis interdum integras ea-

Mi

rum appellariones affumunct. quo pacto v.g. vOX Q23n

Ti d

D

f?pientia, in numerales literas «« g n5 n refoluta,6:5.

0ch 0

conftituitillifue totidem precepta Mofaica notare cre-

Itog Jj.

0. cub,

dirur. 4[ Alter modus Gematriz, qui nomen hoc po-

tiusquàm prior ille meretur,propter fui obícuritatem,&

Mi

raram Mathefeos interJudzos cognitionem, minus vul-

i lvll

gÓ notus, eft precipué Archite&tonicus, & verfaturcirca

dtur, i

dimenfiones zdificiorum facrorum,utarce, tabernacu-

ibaliflo,

li, altaris, cempli,&c. Cur,inquiunt Cabalifte, inter Ju-

Vitud.

d&os occulcé Chriüiänizantes,Scripcura quez nihilinane

|primo

vel in caffum tradit, facrarum fabricarum Quantitares

rdyon-

tàm follicité nobis inculcat? /mmw mw 3*5N mni p«

winen,

i12tmw5n n5173 psanm TNU non est in Lege vel unica lite-

x perlti

rulayà quàuon maximi montes[ufpenfffint. quid hacràm cu-

Vay. Iu

riosé cognofcere noftrá refert ? num tàm grande Tem-

Templun

plum, quale delineavit Ezechiel , é materiali lapide & li-

C arm

8no.extructum iri quifquam fanus credet? annon facre

mb

olim edes,cam univerfo cultu levitico Meffiz typos get-

enumlut

ferunt? nunquid & in Biblicis proportionibus myfteria

(inemu

quedam occulrare, & nobiliora omnium zcatum inge-

nia in iis exercere voluit fapientiffimus mundi Archi-

J d

teCtus? Quazrunt itaque, fpeculantur, metiuncur, fub-

mfkh "

40

trahunt, multiplicant, dividunt, fümma,Chriftum ubiqs

& uti vel minimé reris prefiguratum efle, perfuafum

jnpio

eunr. Omne enim zdificium efle longum; I-'amgn'&

g

ii r

profundum: omnem veró illam longitudinem laticudi-

nem profunditatem, menfurari certo ulnarum numero:

r

Ergà

þnüum

HAPPiRuscüxM.

6;

iuté Qhrt

Ergóipfam «dificii quantitatem effe fignificativam , &

I

ludl fok-

Symmetriam inftar fcripcurz alicujus legibilem , adeó-

mundlCX «

que Cabalifítz intelligibilem. Perindeutin Steganogra-

g 1613.1f

phialineg diverfarum longitudinum, pro literarum no-

gaco preal

tis ufurpentur, & artificii confciofacilé dignofcantur, fic

etiam proportiones facras, omni Gematricis oculis in-

ro fimp!

tuenti effe percepribiles. Exemplis obfícura hec resfiec

rum appc

manifeftior, quàm multis verborum ambagibus. Gen. 6.

ipitntiay

-"rca Ne

verf. rj Ar-

Tmpl. Sel

"conftitult

,

39

caNoéch 300

Qs

l/,

cubitos ]ó-

du 4

'i"'

/b

N

tiusquim|

U

l

DN

EUX

.:ä

g3, jo. cub.

(5

o

300

lata & 30.C.

riram Mat

€2

/

/»

;;

n005,

^ 20

ä

alra fuiffe,

i

dimenfk

6o

!

30

:;. 70 [ PT. ^i o:-'oun «00 :':

dicitur. híc

30

29

$o

507

Cabalifta.,

Ji,altaris

09

70

diosocc.

J,Q

longitudi..

AS5

$

,

velin caff

nem primó

dividit peraltitudinem,

& prodeunt decem;quz refpon-

tár follici

dentlitere Jop: deindeei adjungit ipfam longitudinem,

oW

cui congruit litera Scuriw : tandem eam di

vidit per lati-

ru/a,)quä:

tudinem,& emergunt fex,

quz notantur literá Vav. Ita

rios&cogx

elicitur nomen Salvatoris qe Sic I. Reg.6. 2. Templum

plum,qu

Salomonis 6o. cub. longum, zo. c. latum, 3o. c. altum

gno.extr

foiffc traditur. hinc Cabalifta primó latitudinem ab al-

olimzdes

ticudine fubtrahit, relinquuntur decem;quz iterum funt

ferunt! n

Jop: deinceps hoc refiduum cum eadem altitudine mul-

uplicat, evadunt ter centum, hoc eft

quedam,

ScHriN: denique

DEU

idem refiduum per longicudinem divid

It , exeunt fex , fi-

tQus? Q

ve Vav; quzinunum colle&ta rurfusnom

en 1ys confti-

tihünt m

tuunt. fed pl

uribus abítineo, ne cui meridendum pro-

bt vel

pinem. fatis hinc apparere puto, mirabilc illud Argu-

mentationis genus; quod fi nobis parüm concludit, re-

üünt, Om,

l

Wundum

inquamus faltem Judzis, modó peridconverrantur &

l z

Chriftum

BrcHrNATH

66

t $$ &.c.

Chriftüm aenofc

D

ant. id quod non paucis, & nominatim

Ludovico Carreto Regio Medico per hzcipía excmpla

DEN ll«

ib

contigifle, infra fufius narrabo.

I1I.

Alterafpecies NoTAR1cONdcfinitucà R.

tnie

'?aüa,i[a

Nathan in Arach majori, quod fic illa pspyso nns n

303 51 Tin 2N ww 103 5323 53* T*b quando litera

C qutm

DI

una fíat figmum totius ret ; quemadmodum expliceturillud:

eris pater mulcicudinis gentium;in fine Gemarz,&c. ubi

LE

&l

etiam Ecymologiz ratio reddividetur, $. preeced. Tieb2

]U ]5105 1 195 Znguá vernaculá ( boc esl, Itatica,

(l lls

vixerat epim Romacirca An. Chr. Yogo) publicos Scribas vocanut

d0men

Notarios (à notando literarum notas) quam Thifchbites li-

ibn.

i,

terà Nun clarius exprimit yaomoi .-,gpä üm951 T 31

n narno a y nns 551 nems a w 3 /fe moró efl Nota-

ab

rits abireviare, dum firibunt 2.vel 3. [iteras, quarum unaqua-

?^ vexills

que reprefentat dichionem unam. Sed neutra harum defcri-

nilltaris

prionum eft fufficiens. Non enim femper literadi&tio-

nem, fed interdum vice versàdictioliteram notart : unde

Kdorig-

Q "

bini principalioresejus modi confürgunr. j Priorcft;

n

quandoextrem& vocum literz , per Aphzrefin vel Apo-

ocales X

copen in unum colle&a , nomen aliquod exhibent vel

fenfum includunt, qua ob id à Cabaliftis cum Segolta,

f poflhac

Maxiti

hoc eft , $ tribus pun&ulis in fummitate notari folent.

Eftergóiterum duplex, Initialisquifit per p4 h.e. «vw3

j JUW:

jm glith

nun Capita diclionum, & Finalis per m'o hoc eft, myasn so*30

Jines diélionum.* Ecuterque vel directo, vel retrogradole-

g Q?UW

mol*

&ionisordine. AcMedianum qui per yybys /zlrum fic,ut-

pote.rudiorem , quantumvis recéntioribus Judaisufur-

[ HJJUU

patum;meritó rejicimus. Quod Rascue Theboth atti-

yuil*

net, videtur ille modus valdéantiquuseffe, & velorigi-

d

nemtrahere,velcamen comprobariab illisfcripturz io-

jln7»

cis,quorum verfusAlphabethica ferie difpofiti funr,qua-

Jj

les func Pfal.25. (ubi camen literz »33 in medios verfus

rb

Píss. 37-

h

eadunt , cetera in incipienccs)?fal.. 34. obfcure,

111. YI2.

"

HAPPERUSCHIM.

gni

il

C

111.112. Pf. 119. otics. P 14.5. Prov. 5 1. Thren. fexies, &c.

ylorico

Refpondet autem illi Carminum generi, quod 4xeecue

guigilo

Mi

vOCAtUr : qüalia funr Plautinarum comoediarum argu-

menta, & elogium illud Chrifti Servatoris apud Sybil-

Nudan m

lam, cujus Cicerol. de divin. meminic. unde verifimile

evadir, vetuftiffimos Grecorum Poétas,uc multa alia, ita

33 W

ind

fat Fg""

hunc quoque ingenii lufum ab Ebrzis didicitfe. quem

enspaterm

adeo Germaniquoque in hocfacro Alphabertho imiran-

enam EL

tur; XXlfcia 2 ep Cbrifto Sie Cmige GreoD Cemis ab

) 1*

*jb : &ombt £eiben Ri ticbt £obn Deintiche O naf/Auche

tig Ciubte Z ram/ COnb QBarte X Gasifti cocoer geít. Ifte

gixtrat m

Nitariit ü

modus fortiffimo Judaice militie duci Ju p & nomen

r Nune

mutravi.. Cumenim Antiocho fefeoppofiturus, ab An-

elo moneretur, ut viriliterageret, Deoque confideret,

i

u abürevl

dedit belli coramilitonibus verba Exod. 15. verf. ir.

n nua 3223 quiseh ffut Tu inter Deos Domine ? vexillis

qu!]W (//

tionum €

fuisabbreviatéhoc modó Y337) infcripta,loco militaris

nem, fedin

teífere: inquofigno cum vulgus ftratiorarum victorize

bini princip

fcliciter parte vim fuperftitiosé collocaret, nec tamen

mylítice hujus fcripcure rationes intelligeret, inferuit

quixoer

pronunciationis caufsáà hifce Confonantibus vocales, &

copeninu

feníüm in

legit M*C*B'I belliQue Principem conftanter pofthac

indedenominavir.. Perinde ut quondam Imp. Maximi-

hoceft ,

liani fymbolum A. E.. O. V. quod Aquila Electa Jufte,

Eftergoi

n Capi

Omnia Vincit ; fignificare creditur, àquibufdam aliter,

nec tamen male, Xtleín &vangefium S(E bne QOertuft/

fnes didios

expoficume(t. Sed cempus eft, ut hujus nunc modi he-

(ionisord

pore-rudie

breaquadam exempla proferam. Genef.49. v. ro.inillo

celebri dicto 443 b«5 N3* veziet Schilo,egc. Capicales li-

Pamm,mel

K, Videl'u

terz Salvatoris q» J £su de quofermoeft, falucare no-

men comprehendunr. : Irem in alteroclaffico Píalm. 72.

Ym traher

vetf.17. xy3333n 3 309 T fobolefcet Nomen ejus, g. benedz-

"Aüofüm

ecistur in co, quod expretse de ipfius nomineagit; late

t il-

A lnr Paj

3

lud

4 uT L

Iuj

BrcHINATH

6$

l erit.

lud fimul implic

ité : id quod omninó admiratione di-

l]llfmodi

gniffimum eft, & pertinacilfimos quofdam Judeorum,

WMtt g.

*

partim ad ftuporem, partim ad fidem noftram conver-

ln Dei

tit. Idem etiam; & quidem cum leniori fibilo, qualiter

lnter.

nos enunciamus,includitur Pfal.96: verf. 12. 555 31 yoyA

Dutslia

rA exultet campus, g omnia quein eo funt ; ubiper Mac-

H

"l

ceph unita meritó pro uná di&tione habentur, & fimul

verfuimmediaté przcedenti,magnum D 1 nomen te-

]U pror

tragrammaton, divinzin Chrifto natureindex ,eodem

t Cedenr

modo continetur ïï'leï bs n nsovA sniv Jetentur celi

pedigy

? VeriUs

£ exultetterra, huc pertinecfactitium Dzr nomen wb3N

4GL A4, de quoGalatcinuslib.2. cap.15. qnod eítex inte-

à drit

"d.

gris vocibus «N t—91y 5 a mnw /ufortis es ineternum

Domine: & fimul Trinunitatus myfterium continere di-

n

ii

citur, quód Aleph unitatis, Gimelternarii nota fic, refi-

duz veró litere $ potentem Dxuw fignificent. Et

"n

ii J-

hec hactenus receníita directa funt ; Retrogradum fi-

muleft illud Canct. 4. v. 8. *NYarl 19255 snN "iecum de Li-

dinfüre. -

6ano veni wynN wNaD "n refpicies. de vertice ( sontts)

bb

4manab. [cilicet Ó tu m "veritas ! tota pulchra exiflens , nee

Gu

maculam babens in te. Que veró ordinemnoninvertunt

lm H ä CO[I-

tantüm fed plané pervertunt, pudetnunc referre; infrà

| Rabbiüo»

fc abundéofferent, & velinvitis. nuncpergoad Soenz

,Ue n

Theboth,quandonimirum finalestextus literz,in unum

i WW

colle&tz , (ignificativam vocem conftituunt. qui modus

: n t*

&qué frequens eft ac przcedens; nec impeditur diversà

]m)üd&

literarum 45y35 fub finem pi&urá. hocenim modo v.g.

Jicrant

litera t— Setumab, cranfit in s petuchab , ut ingrediatur

ügmärcr:

didionem msw; quz operi creationis fexies; & noviffi-

gt

mé verbis rixyyb st Nu3 creavit DEus at faceret , oc-

lit-

aN//l

culté intexta efic, fuoloco dicetur; fecundum illud Pfal-'

1t9. verf.160. npN T22 N Caput velinitium Verbi tui e$l

i4A M

£etb ffve veritas: quafi omninó fapienciffimus fcriptor

yacuoT

Mofes, hoc cexcili Exordio, artifigosádue licerarum dif-

p

puli.cioge;

69

HA»PPERUSCHIM.

- pofitione, librum fuum le&ori commendare, & quód

i fiqol

gjffirmu

non fabulas genrilitias,fed ipfiffimam Emeth feu verita-

a

.temà Deoedoc&tam tradat,innuere voluerit. hujufmodi

jmm?

t

]iem e

quoque eft illud Exod.3. 35 $w A 3b mibi quodnam no-

gosenuna?

enen eil? quodnam ? que ipfa verba, dum magnum Dei

nomen ss« claufulis fuis oftentant, tacité ad hocinter-

N extii

ceph unita

rogatum refpondere videntur. Aclevicula & puezrilia

fant, qu& ozdinem turbanr,quale illud Gen. 1. u3 n

verfoimmi

310 53 quod n«3 fignificare volunt. Et hucufque prior

eragramm

qnodo contr

modus Notarikon 4[ fequitur pofterior, precedenti

oppoficus. ubi non amplius dictio literam fuppeditar,

gaubtttm

fed écontra litera integram di&tionem , adeoque verius

4614,dt

333 535 10*0 nuy3 nnN n ut Baal-Aruch fuprà dixic.

giis vocibt

hoc modo vox nsuw3 pro numero literarum, explica-

Dowine: 8

tur per 6. alias, ab iifdem confonis inchoatas ys53 wo3

eitor, qix

mmnS n :gmfi; "N C'£AUZL firmamentum,terramycalumy

duz vero

mare, abyffos. vel pcr hafce: 4535v t n N

hec hade

mulel iu.

:mmn "ww 4b nitio previdit D Eus, quód f'afcepturi fent If-

raélitalegez. ficexponunt illud Pfal.3. 5344 Mulci infur-

lum «ei v

gunt adverfus me, hoc eft, Refc£, Romani: Betb,Babylogis:

Amanab. .

jod, foues: Mem, Medi. pari quoqueratione illud Gen.49.

acilam b.

verf. ro. e$ d ipfum erit n'p^ Aggregatio populorum , à con-

tantüm f&

verfo quodam Judzo, celebri olim Poloniz Rabbino,

(cabundà

' Marpurgi poftea baprizato, Chriftiano Pauli, &c. per

Theboth,

quatuor populorum nomina , Syuben/ &Briften/ Joenben/

Z ürda/explicatum mihi fuifle memini. Sic non can-

collede, (

qué freg

tüm appellacivum aliquod nomen per proprium, fed &

iterarum :

vice versà propria per appellativa earundem literarum

litera

A

folent reddere. v. g. «&ng Naphr£al;, quód fignificet:

di&mllcm l.

m 5385 snoen 35 ;-;Sgpnï fufteptaesi bic deprecatto mea co-

ram Domino. dN 4dam, quod conftet 445 n5 45N Pu!þe—

" verbis

Utéinteyt

re , fanguine t$ bile. qu& expofitio, licec non proprié fic

Etcymologica; melior camen eft illà Cypriani, 'AA A'M

T verf. Ié0

inde fic diaü putantis,quód defumptus fuerit é quatuor.

MM

)

pIagia

:

MS, hQC t

BECcHINATM

795

Mf

plagismundi' AvazA$ A/zd'Apx]o «9) Memp(2g)e. , u tamen

nongrzce fed hebrzea originis effe,nec 4. fed tribus ran-

Mlier

tum elementis fcribi clareat. fed & melioreft illà alterá

Ite &

Cabaliftarum Platonizantium, qui 09535 110 arcanum

:&mon

revolutiontis, boc eí! , wenuxyóyuaw hicinnuicredunt, & ani-

dtgrg

mam Adami ex E—9«N per 43 in m« migraturam effe

Mi

Opinantur. Sic irerum apud Lartinos fimilia reperimus,

gim

M. O. R. S. Mors Omnium Rerum Supremum cfle dicicur.

T

Item ille Romanorum literz S. P. Q. R. que Sezatume

U

Populum Qe Romanum proprie fignificant, varié femper

vt

explicatz funt; à Sybillà quadam, Serva Popslum Quem

Ty

Redemifli à venerabili Bedà Urbem ingretfo , Stzltus Popu-

lus Querit Romam. àquibufdam hodie per Jocum de Pa-

im

Uow

paRomano, per interrogationem ; Sazéle Pater Quid Ri-

PTPIS

des: & retrogradam refponfionem ; R/deo Quód Papa Sum.

tv hv

Íed miffis hifcecavillis, ad Hebrzorum Cabalam rever-

tamur..

prrgm

A CUf«

IV. Tertiafpecies TEMuR u que non é mul-

tis vocibus unam , necex unà multas facit , ut preceden-

wit leflio

gotiorm-

tes ; fed texcusliterastor numero retinet, eafque vel ma-

nente ordine aliter componit, vel mutato ordine inyi-

m re

4, Bicatim

cem tranfponit, vel percertam Alphabethi combinatio-

nem cum aliis permutat: unde & nomen habec. Nam

gutiriutih

Álur15,20

mmnon-permutationemignificat. exfurgunt itaque tresejus

Modi.

Primus,quandoliterez textus,fervatà illarum

ml

! MMW'

ferie,inalias dictiones fignificativas difpeícuntur. Perin-

de ac fi apud Latinos ex conjun&o nomine Tertuliazus

gt*

difiundim fieret Terruli-agu;. cujufmodi diffoluciles

ulimq

voces funt Zarba-rus , clamo-ve , cologi-enfts ,cor-allium , cur-

"

UFIO

Jusde-mensymufca-tum,papa -ver,re-gula,f'al-mia, fe-pulchrit-

j

fam-mus,egc. Ycem Ter-zaigasin enigmate Gelliano lib.12.

cap. 6. & illud puerulis protricum, furfuredit, pannum,

rj q

panem quoque 3z/-iizea-mus, t$c. Ia ladunc & Hebrai,

z

V. g. primordialein vocem concinuam pwpwn3 77 princi-

P

n ['x'l

p

M

Ü

71

HAPPERUSCHIM.

m

p

r

fcd

jo, diflocancin duasalias; m Nw3 creavit fundamentum,

j5

velhafce msuw 03 um ponam. ubitamenipfis concede-

d

emc[lw

re non poflumus;quod fplendidénugantur,fuiffe fcilicet

Cab&hüawm

legem divinam, cum Mofitraderetur,unius continuz &

re*WlutiMïä* .'

quidem ignite fcriprure,undeiscranffumpferit, & mon-

mam '(Umq

ftrante Dxo in feparatas dictiones demum collegerit.

opinantor

audiamus hac de re ipforum Interpretem R. Mof. B.

0. 9

Nachm. fuüb finem prazfationis fuz inlegales commenta-

Yem il2 À

rios ita differentem by maro vNa3 23055 nv i

popnlumïtlf

neYa q2n53 mmavermm v5119 m yaya n33? vN *23

exolicatz 1

mnvn Tn 5y pni rinNmpa QO5N m / nan poes 103

gulmifiv

lu $uerit

^2 rvoD9 n - myyom m joyai onwp 3 y p

mnoi mnwwp m5 5y 5 0003 /munna nN*'p p'*ny

a Nomant

N:TO /UnwvVpwyao 5w)w»me^mn caoun un» 15

du t

bo mawnb o5nm«/ mua 353 CU 251 yo" *pton mooon

fed miffs

«bg435 w *5£2/ 031 ccanN o*piono msmw vb5o woo

rl

moapm 4pparet quód lex,qua [cripta erat lgnimigro[uper zgnem

album ( cujus negotizfüpra meninimus) extiterit [criptura con-

IV 1

tisvocibusu

tintiay abfque diflinélione vocum, eg tamen poffibilis fuerit. leclio

ejus , adeod, congruerit le&lzoni moffra bodierna , in negotioman-

ts ftdtex

nente ordi

datorum : eg exbibitafit Moff m.n.per modum diffintlionis pra-

cepti , eiqte tradita oretenus lectio illius per nomina. Sicenim

cem tranfr

nem cum .

etiamnum feribunt nomen Dei magnum cujus fum recordatus,

(quàd conffet 72. literis , g refultetà tribus iflis verffhus 19..20.

myon a

21. Cap. 14. Exod.) totum Continuum. uibilominus diviftbileest

Modi.

feriejina]i

per ternas litevas , in fegmenta alia plura, fecupdum praxin Ma-

&ffrorum Cabale.. Echinctantüm referre dicir,ut facerco-

deac fiap

tiftan&im

dex quàm correctiffimé fcribatur; in quo néullumqui-

dem Vav vel Jod redundet autdeficiar. que fané cautio

TOces funt.

minutiis Maforethicis & fcrupulofz illorum diligentie

Ude- o

anfam dederit. verba ejus fuperiora paululum przce-

W—mw, Ef [,

CUDt: 4N Nb53 nnN mWi 3 niyUw n 359 / m «"503

96 & iif

32 0n5 / r mn 320 085 ss av* jays n 55: 705 3003

FifQ Quo,

NY

inovimmn nmïin U5 gmn0Nav /qnïx nbnp"n

RY

d rünor

BrciNATH

72

L

moyb VNv by N- F3 zv5 ]5Y/ D'onm NU n2 Y5

"alb

113 N'ÓWU juàyn n- naonpa n^5ing 755 / 10 w

'ftn.

i—7)120 3n'n ; Npom n 553 20m w5 n$n/ NY po3

"Ua bunUv3o N"z "5303 Noty "w /mmoni É! propter boc

"um,al.

laber legta i quo erratur-vel unica literulà in pleno aut defetlio,.

enidoneus e$l : quomiam bocipfum negotium nos obligat , profa-

t

num babere codicem,cui deesl v. g. Vav unicum in diélione arpwe

(pely

gt à

qu39. vicibus plenéfcripta venit in lege , 'mel abnndat Varo uni-

eum in reliquis locts,ubi defetdzut [eriba debet. . Et ftc deftmilibus:

Dapud

117 f.

etiamfrid non afcendere nec defcendere faciat id quod furgit in

cogztatione ( boc est , fenfum nibil mutet.). Etbeccaufa esi , que

:risqui.

adduxit magnos Textuales, ad numerandum Mole plenum &g

dus,

Hafar deféclivum .(boc esb., birek &$ bolem ».cura vel fene od e

Qnorum

Vano fcripta) n unfpersá legees feriptura y eg ad componendum

VET

libros in Maforethb(retr) u[que ad fdram [cribam- Prophet au,

M yom

qui (primus)occupatus fuit £m iflis. Poteft forvatfe ifta lite-

"Pa

rarumdiílocatio;aliquo modo & inftar pii lufus,vel con-

P

dimenti magis feriarum expofitionum admitti ;quam-

$

1

diu nimirum fidei noftrz analoga proferc, & alibi.jam

J w

h

ante clarius probata, artificiofo affenfu fuo.pleniuscon-

w

firmat, aut. Thalmudo : contradicit : at ubi nova nobis

yew "

dogmata.cudere & Judaifmum obtrudereaudet, ad fuos

uzp

authores meritó remicti. Nam videtur omninó à Mofe

m -

(vel quicunque alius primus faerit Hebraicarum litera-

ia T

rum Inventor. ) huic ambiguitati feéctionum, peculiari

TA

finaliumcharacterum formà , dudum & prudenrer cau-

zum effe ; né quis forté pro ingenii füi pesulantiá facrum.

d

4j

contextum aliteracnunc eftdiftinguere prefumerec vo-

Z(f/&'

cefque pro libidine fua componendo & dividendo, no-

vos quotidie nobis fenfus gigneret. quid'enim runcam-

jj m

Wd/ Mf

pliusfüpereffet certum ? in quo Plerophoria fidei noftra

(( M.

turó conquiefcerer, & Ehalmudicisità in referiáludere;&

YTH

l

quilibet é quolibeteffingere liceret? cum itaq; i(tze libe-

j m

zioris ductus litere 13121 omniqm.cont"ciïione,non nifi

YOCUDX

MW

[

73

HAPPERUSCHIM.

" q »

vecum calcicompetanrnec fint recens invencum, fed,ut

dicere folent, Halecba leMofche miffinai ; patec nunquama

m N."lnw1

j T^

eas pofle medio di&tionum ventriinferi, àuc vocesalibi,

-" WOX

quam ubi hodiefolcntfiniri. Nec quicquam hic diffen-

tientes juvant voculz q3«t—25 Efai. 9. v.7. gg Nehemz.

gnidonct t

v.15. quarum altera .cum Mez Setumab in medicullio , al-

s bb

cera cum Mez Petucba in extremitate, preter morem

ug'iQ.'W.W

fcriptaeft: aliaenim ipfis myfteria fübfunc. Sed preftat

eunin

Judeos fuomet pugione copnfodere. oppono igitur eis

feq. verba , queinlibro Berefchit Rabba, maxime apud

iil

guotiutnt

fe auchoritatis, col. 4. edic. Conftanc. de An. Jud. 5 272. re-

adduxit m

eri. ubi fimul narratiuncula fübrexitur, de pueris qui-

bufdam, hujus duplicate figure rationem reddentibus,

Vafar dif

Vav feritt

uerilem fane ,fed qua in hàc etate virorum magnorum

& fublimis ingenii fpem fecerit. ^4 t—953 w*o ^ *0N

lànsinà

yyi ( /7)'170;

Q nmuyn-551*100 mopnb n553 *5 10 . $0 32 yovm

mrumdil

ampown ov vm a3yimmas g*p3n 30352 Nb3 3939 t2v13

1202 03n» üyt nin voN1 /y i a Preyti a2 m5

dimenci m

n

E1

diu st

QD / yox 1oN30 /*0ND5 *oNDD N5R "* 33 n5

/]

** m'y " mwoo "3

P

a "* 935 350/ 095 nen/ p5

enteclari

al 5 gm

N Um-

i

U*2 t5 05n3n 335

firmit, a

31 1N YO0l

217 vo5yn3 CC 109 íNS p -v Dpy Q yuams

dogmata

m Dixit.R. Sumon,uomine R. Tofua filià Levi: M* N« ZpaC*

authores

(duplex barum diterarum figura) eíl. confuetudo. Mofés. 2 Si-

(vel quic

nmai,Egc.. (proindenon abrogauda, fed veligiosó ferpanda.). Hi-

rom [nye

Jloriola.. accidit dieplwuiofo, e mon intrárunt[apientes ia ades

finalium.

col(egiale.v |forté aderant ibi puerulz,qui dixerunt : venite 'facia-

tum effe;

us nos Collegium. ( propofità igitur quafHone vel differendi

Contexty

materia) vogarunt : Quáratione piuguntur Mm Nn Ze,PpCc

CCf(iuc p

Jic (iformiter? ) nempé innuunt vpy quód À fermone ad ferme-

VQS Quot;

nem s fídeliad fidelem, x 4 juffo ad juffum, ne abore ados,

pitus (ipe

$ 4deüque demanu in manum,boc eál, À Deo O. M. Moft M. N.

p.m-firiptura iflbac tradita fuerit.(qua literarum allufones la-

. thbc[ é

F? perdunt gratiam : ed eg. Hebraicà , omilJa-autboris mole-

K 2

f

BECHINATH

7

Uftenim

ffiffimá tautología , decurtata funts prout infertà Afferifci mo-

ln 4

aent.) Et perfécerunt eos (erudiendo) atque evaferunt fa-

| "otüm

pientes maximi in Ifrail.. Sunt affeverantes , quàd R. Elefer

D.

D i

& R. Jebofua , eg R. Akiba interfuerint : quibus dictum ft

illud. ( proverb. 10. verf. 31-) etíiam ex adinventionibus fuis

mgmm.

( Puerz'/z'äm) cognofcitur puer. ( qualis vir olim ftt. futurus.)

hn

Alter hujus fpeciei Modus, Authori Thurim pymN

f p

. literarius di&tus, eft quando ex alicujus vocis confo-

fU d

nantibus tranfpofitis aliterqdue coagmentatis, nova di-

Cohtinet,

&io fignificariva furgit, quz illius primicive explicatio

!)/M] fM,

eíle putatur. fic VOX mwN*3 exponitur «qpna N 7774

ATemutm

(dies Menfés) Tifri ( moffroferà Septembrivefpondentts, qua fcili -

ibiflum

cet Mundus creatus effe creditur, eg Anmum [uum civilem etiam-

peltur,

aum ordiunturTudai.) ipfum veró eqgn à vmvn zufhum fi-

Afmnnt,

gnificante, deductum effe exiftimatur, quód vindemiz

TUfmuo,

menfem notet,quo muftum ex uvis exprimatur. fic ex-

epho-

plicatur guum Jozo, quod (it s terra. fic Gen. 6. v.8.

t fin-

n3 Noab. 3n gratiam invenifle dicitur. fic Exod.23. v. 23-

quftar

«sNbp Angelus meus coram te abicurus, per Metathefinno-

Werato

mine fuo proditureffe Gs Micea£/, hoc eft; Chriftusin

ngerbinæ

Danielitàdenominatus. fic Pfal. 21. v. 2. idem qwpn Mg

ffas eft ille Rex, qui in virtute Domini npyws /ctabztur. fic

Appomm

17272 15

; quurim

Efaicscap.40. v. 26. que&renti qoN N^ ^2 qui[nam «

sfla ? Cabalifte refpondent gsmbw N22 /rezvir Deis-

fic

dicitund

tandem Radices, qua iifdem conftant liceris, quantum-

(112!

visaliter difpofitis, plerunquecognacas habent fignifica-

p

tiones, ut $35 & 33 4975 ny* 65 my laffis e8l. o o &$ 539

miwr;f-

Jfultus fuit ,vpry $ nb trep

davit , n3u t5 Ton oblzvione ob-

þ&c' qua

fcuravit, t£c. Refpondet i

íte modus Anag(ammacifmis;

gj t«

nifi quód híc folà Confonantium , nulla veró vocalium,

utpote feparabilium, habetur ratio : Imó né differentia

;Hdi&a!

üidem inter Schin craffi & blefi fibili, item inter figuras

415

H

nales & medianas curatur. ut in adductis exemplis ap-

10

ni grz-

paruit. Vidcntür autem & hunc lufum vecuftifi

eorum

7 (n-

if

75

HAPPERUSCHIM.

)

Á MWW g

corum Poéte ab Hebrzisdidiciffe. antiquiffimum enim

[

E plr

jí: A

Anagramma (nifi Chronologia me fallir) fattum eft à

Pl

Lycóphronte;qui fui regis Philadelphi (illtus Judeorum

ehof""

Parroni) nomen 7fleAsqudi G» vertitin a péos]O». fic Dezzo-

j (prmt

zicis im Nicodemum , Dorothbeus ia Theodorum converfus. à

le'

il

Gracis mucuati fünc Latini, quorum lingua anagram-

Aer

matum zquéferax eft. ficenim 7ulius fit Liuius, Roma fit

$w ET

2Yve..Co

- literarit

Maro ,tnora £$ amor. Eva fít

rpus fet porcus eg procus eg.

mantibus t

fpurco: qua poftrema vox (quod obiter addo) miré foc-

Qio ii

cunda eft, & fimul r6.alias fignificativas in fe continet,

effc puric

nimirum : 0,05, C0.5, 05, COF, CHF, CHY0, UO ,THO , [Duo , u ,vusy

(di ais !

erui , opus; orcus, porus. fed propero ad — j Poftremum

i du

Modum, qui à plerifque aywz combinatio (à quibufdam

«um ardin

quoque Gematría, fed abufivé & perperam) appellatur.

Íseft,quando unam Alphabethiliteram proalià fumunt,

gn'xfxoant

& manente confonarum quantitate, hoc eft, numero;

mepfern

plicatur g

muratur fola qualitas five poteftas. veluticum Aleph fo-

nat Lamed, & Lamed viciffim Aleph. In hunc ufum fin-

n Mub n

xeruncviginti duas Alphabethi combinationes ( poffent

ve dnf

sineluo|

autem vcl decuplo plures effe ) ubi medieras literarum

Danielit:

fupra,altere undecim infra collocantur, & femperbing

invicem oppoficz, mutuópermutabilesfunt. Apponam

f lt ill

Efaigyca

perfpicuitatis cauffa falrem duas infigniores ; quarum

priorab ipfo confonantiü fitu g 35« A r 8 A M dicitur,&

ifa? Cal

ità ordinatur:eà voxignota

5*50nv't""323N

tandem]?

visaliter

bNqu Tabee! Efa.7.v.6. per no-

nv"puonyo21nb

men proprium w*n« Relzb Regis Ifrael exponicur; le-

tioncs, ut

gendo fcilicet Refch pro Thech,Mem pro Beth,&c. quód

filu fui

veritus fit Propheta, né Rex exprefsà fui nominis men-

Tltayit,

tione offenderetur, proinde illud deinduftriá occulcárit.

Uliquod

Altera combinatio à ftru&urà a nN ArHBAscH dicta,

Wyote fe

ficcollocatur: eà illudJere-

39*u0unyjy*nt72323N

)

Wem in

miz , qui infignis Cabalifta

vngyoyszpucon

i

Ws

fuiffe perhibetur, cap.51. v.1. eep 3* cor in[urgentium con-

Ira

Pt Vi

K j

BrEcuHiNATH

76

At i.

drame, explicatur per t—5«1»3 Chaldaos, legendo fcilicec

li tmodi

Caph pro Lamed,Sin pro Beth,&c. quo fané modo, non

Thargum faltem per «x455 gyqN *3m 5ys 523 5y fed &

:erigMaio.'

Greca verfio per xeAózis; reddidic , quafi omnino a

Atbafch refpexiffenc. Ibid . Jerem.5 t. verf. 41. & cap.25.

D

v.26.fi&titium nomen u Sefacb per 533 Babe/redditur,

gthtium,

uod R. Sal. J. u3 n* N033 ft" Gematriam modi Atb-

| OEïa'm,

bafcb fa&um effe annotavit. per eandem quoque Dz r

Q duf

nomien « in qoxo convertitur, quod regno Davidis

cn'r?quod

Djfäæ [ja

tantüm quadrarce, Cabalifte ( nefcio quare) dicunt. Por-

fÓ hanc quoque fcribendi ratiortem , quantumvis oc-

r

culté habicam, ad gentes emanafle credibile eft. nam.

d m

fimile quid. etiam inter Latinos reperio, apud Sueto-

W

nium in vità Julii Cafaris. Es /f quid occultius proferendum

hus

effet , per Notas feripfiffe dieitur , boc esh , fic fUructo literarum.

r

erdine ,ut nullum inde verbum effici poffet. qua ff quis invefli-

fb

gare ac perfequi vellet , quartam. Elementorum literaus, boc

fofinde-

esl, D. pro A. &g perinde reliquas commutabat. . hoc modosz

TET

alph.scipssm. defghiklmnopqrftuxyzabc.

"ag

"lphab-Lecuwr: abcdefghikimnopqrfctuxyz.

B EN & ES -

Lintitun

Exempli gratíd pro

$ 1

VALES

:

Scribebat dolt com[cto

XM ZDOHX

EHOQH HXY

j ratoe

,dixicDoe

quem Juliane Steganographize modum AGellius quo-

quelib.17. cap.9. No&. Attic. confirmat, clazdeffinum in-

riptóris g

alem t

ter Cafarem e8 C.Oppium atque B.Cornelium (qui res ejus abfen-

tium. QUP

ts curabaut ) conventumfuidffe memorans, de commnutando lite-

rarum fitu. apparuiffe àn epiflolis ejus literas qua[dam ffngula-

al

tas ffae coagmentis Syllabarum,quas incondité pofitas effe aliquis

mavliä?m*

patárit , ftquidem verba ex ets confici impoffibile videbatur. po-

fl

jl

tuiffe aut?ffngulis fuam poteffatem eglocum reflituere cos,qui bus

1sldalïlöfa'

Ab iuitio fíc coraplacui[fet , dum bauc fcribendi latebrá pararent.

j ,P;bpunb

V. Adtresenumeraras Cabala fpecies , videtur &c

g

Quarta percinere quam p« ZuRIITH Fzgurativam

(0t Miie

funcupant: ubi velex ipsäv-& antiquá literar

um picturà

yrdimee

quidpiara

py^

7

HaA pP.E*Rüs CHIM.

,;phca

gim

quid*piajm eliciunt; velcharacteresillos veteres, cum io-

(iphp?

vis & arcanis permutant.. Sunt igitur duo ejus modi.

fai

fhargo

s

dj Prior, quicirca figurarumallufionesoccupatur. illius

qua Y

officium eftcaufás dicere,curalique liteze ceteris Majo-

apich re

res, aliz minores, jamab antiquo & femperexaratz fue-

6 £m

rinc? cur Nunalicubi inverfum ? Ayn verófupralineam:

qoi M.

fufpenfamfit? & quz funtralia,cur (tupore legencium,

in Bibliis etiamnum hodie vifa. Item curin illo Efaiz 7..

iif fa&ot

gormen $

v.14.. Ecce Firgo concipiet,vox wtbys cum Mem claufoin.

antüm QU

medio; pretermoremlinguz olim ícripta fuerit?quod

10

hanc Q

Chriftiani Cabalifte de perpetuá/Mariz Virginitate ex-

cülté habit

licant.dequo Munfterus in notis adillud capuc, & rurfus:

fimie Qu

iifdem feré verbis, in przfarione fuper Mactheü Hebrai-

s

co-latinum , utrobique contra Judeos nospa Nxnn "t

u pr!

103 N T 30 D D. C »yn ?v 0 n6 jmm ovana:

m À

a o8 30 of p nna m o Porroinvenies in:

Cabalasé Ibargum jonatha(quamnvis auté hodzeinm nofirta£xem--

p

& D. p«

plaribusfecus t on tamen puto.tanturm vinum bac ab[g fundas-

sento a[feveraffe, nedum Tudais, qui eum vanztatis comuimcere:

Al genptur

pamz'»j?nt,tm-conþ'dnter objecTaffe)quàd litera Mtm vocrs haal--

liab Ledu

Mah/f& claufa ( qualss 2 finepingifolet) certà id innuityeame

deribebat dol

Esempli qn

fiffe virginem antepartum $ posi partum. hàcquoq;:ratio-

quem ful

neexplicandum effe videturillud Ezech.o. v.4. dixit Do-

minusad eum (virum:qui actrameritarium.fcriptoris ge-

quelib.r

ftabar inlumbisfuis)tranfi per mediam]Jerufalem zi

fer Cara

an & /anaTbav w (uperfrontes virorügementium. quod.

Mitcurabas

Tertullianus.de litera T crucem Chrifti reprefentante:

Varym fiig

accepit, Cyprianusautem malo & antenne innavi, Item:

fiatfinecu,

temoni & jugoinlibraconfere: quam recté,jamnon dif-

ptárit, fæ

quiro;. Huc pertinent omnesillzineptie, quasdelitera-

tlf autz

rum figuriscomminifcunturJudei, &univerfa ipforunv

i,

[

y.

:

ridicula Theologia fuper Ch*am&crum,pi&ux*asvcxcru&tax

v. g. quod Baal-Maggid-Mifchnch, Comrentator Mai-

utt pe

monis pag. 51 fac.1. ex Akibá cradit,de bracbiolo vel ma-

nu li«

BECHINATH

75

n

|

nu litere Aleph w*5 . s m g n'Yoya popto 1

"

a350- Y5 5yn» m

b 7 "^ n 305 Nipy * Nn'aà

Nm* Nb TX E—231 ^51 noN NY18 n3 prio nem * TyDo

k

"npW N

mnun^ 5pwt qupy oportet nos bic Philofopbari(eritica

(

wotilitate) circa fatiur am corports literarum. In Alpbabetbo R.

aM ibe (legitur) cur Tod (b. e. anterior apex) litera Alepb eretdum

fuperné.à latere ejus ? Ideó quód teflatur eo && refpicit ad Deum O.

M. quiesl m Emeth veritas, gc, proimde neceffe e$i (cavere) nà fit

tratdum aut bumiliatum deorfum, fed eretlum. Eccircafinem

pagine de gibbolitere Cheth «ypr wipvt 1505 315 31

CEI.

:D"H? oo 012 501 310353 Ünhin 3 0230 r1 cermimus im corre-

ä?ïimä.librlk, quod gibbus infit teclo litera Chetb(b.znodo

quo && Egoip antiquiffimi M. Scr. membranis Ulufiris Collegis,

ORID

fapà animadverti) quaff diceret ,wivit (Cbai, alludit ad etymon.

DO averfa-

Chetb) in excelftori loco mundi, t£c. ubi plura hujus farinz;

[o adrmit-

quz referre pudet. Irem quz in Berefchith- Rabba col.5.

d Pottas

delegis initiali lirerà Beth infantiliter proponuntur. s

ttuD?n "nN n^yn^n nv jpyy ^1o 5 w a n N 33

niyn5o wpia nmwa NY TNT2 50 20 N - i

NY

k a

1Xptya ]12 riN00 N'm 00 n101 : *2N93 1 5y 0520 m N

* ^* 3531 a nN. 5qy. prior commentator; hoc idem é

glyphiccfx-

Thalm.Jerufchalm. rra&t. Chagig. cicans,addic hanc ex-

(a ftere Y

plicationem: nv wym s 5 4105 1:5109 m armo o5 1

quilfrim-

d. Mt

uAre cum Betb (inceptt bifloria creationts? ) at quid Beth boc?

Jfunt ei duo apices (xspesoq Mattb. $ ) unus fupra , £$ alter infrad

(yuiri

tergo ejus ( boc modo pha ff quis igztur quarat & Betb, quis tecrea-

[2 D

vit ? ipfium monflrat apicefuofurfumyeg refpondet, s qui n fubli-

siesl,mecondidit. ffquis inflet: Et quodmam momen ej us ? offen-

|gr t^

dit illud alterum apicem pofferiorem , &g dicit, Dominus nomen

w; Afl

eius.. Gloffa. 24e0 quód Betb coujun&tum esl ordine litere Ateph

quie

(Zmammedzaté antecedenti) Mla fomat (um mumerts Y. g 2m

Rafche tbebot AEchad ) umus , boc eil,

?

Dzus.

j

ii

DISPU-

Qduy)

79.

j fiter? At

$

ä

:

i

1

H

"

:

:

:

"

ä

"

:

D

? vb "

h971

üi

Db

[

" qüD'T

,

ulbu'hM") d

DISPUITALIO

4

kb gt

uPernäaä lic

QVINTA.

M.qui N

aginz (f

AA efpondente.o

ANNE' ERHARDO LCFI-

g o

jOH

E

f lor

LIO, 2UBINGENSL

qud B in

A

p nl

Z

m

z

d

j

222)

JEÉc PRECEDENTIA, SI PRO Fr-

Chub) m

Z

M

dei Articulis vendicant , omrinó averfa-

2

Z6

mur: fi proingenuoingeniilufu, admit-

ug refert

re

e

Z

z

2

delegsinit

C

ZA

rimus. Tales enim crebri & apud Poétas

RIPRLLY

s

AZI;A z

reperiuntur,qui per:Zimidium[hbare, fhba-

TAT , CH principe Reua5 vel quod idem

dyw w

eft; per: j?z/cdtam,!unam, folemycants iram (COR: per 4a-

'yr w

quem veró ,aunulum $ normam. SOLem hieroglyphicefi-

"o WY

Thalm,Je

gnificant. Cujus generis eft & illa Pychagorica literze Y

plicatione

expofitio,à Maronedecantata: Litrera Pytbagora difcrimi-

ne fecla bicorni ,Humana vite fpeciem praferre »idetur. Nam

thare 71

via virtutis dextrum petit ardua colleua , Difficilemqhe aditum

fmtádu;

primum fpectantilus offert , Sed requiem prabet fefis i vertice

ftrgoeu (h

Jummo. . Malle offentat iter via lata , fed ultima mueta Praci-

yit? lpþm [

patat captos , voluitqáe per ardua faxa, e$c. Sed nec Gra-

Wt n

cos in hujufmodi picturis rudiores fuiffe, teftatur arti-

ditilud aly,

ficiofa illa nominis e Hz Er z hypotypofis, quam ex

fii. Gloff,

Euripide, Agathone & Theodecte repetjic Reufnerus

in enigm. pp.47. & 68. Quo pertinet & illud «ezas

( infdiA

l

agfyovoy di. àvjAuv g] mvmlpecay (vulgo Gottenfu di-

&tum)

$o

Derfn;:

BE&HïNATH

€&um ) in grzcas literas 924« réfo-

lero.

JCtty &

lubile; ut appictum fchema docet.

Wfete

qued olim perpetuus ille vidtor An-

r

chus Soter in militaribus fignis

ld

ia

buit , adecdue monetis quoque

impreffit: hodié veró apud noftrates

Jorcphus

"id?kb[ h

planéin fuperftitionem abjit, ut ftul-

ts l.

tule matres infantum cunas infau-

ftas credant, que hifce ineptiis non

ialmudi

| appcu.

funtinfignite. [ Pofterior modus

continet varios & arcanos Alphabe-

fnffpeü,

]()/Xï"/XO(

thi facri characteres, quibus occul-

n (b(i.

tant , fi quod myfterium Chriftianum é Cabala didice-

nilim,

runt; ne fcilicecrudiores Judzosoffendant;aut defedtio-

m

nis occafionem przebeanr, fi publicé omnes refcifcerent.

UYMÍBI

Taliafunt multa ; quedam alicubiterrarum ufitata: ple-

N nit

raque veró abipfifmetconfi&ta;unde nec publicé extant,

m

nec faciléà vulgariJudzointelliguntur. appingam veró

a

exempli gratia faltem duo notiora, quorum unum dici-

EM

tur ABAR ICUM, cujus ecymologia é feq. verbis Mikne

t

Abrah. debalmes p. Aleph.5.b. intelligitur, unde & fi-

" mmo

guras defümpfi 4503 wxpw riD *52 053 x an5 v

ii Dgus

:qunà us Pec e3 ferzptura ZEbber baunabar , boc esd , trauf-

«t u

ffivials , prout eam reperi im libro vetuflates imueterato

19f

i f

eEUSAIPSNI27AOZ17 AT VETJON

alrerüeftSaMaR 1TANUM,;& habet (teftib» à Vaucaná bi-

[ tw/l'/'

"d

bliothecá;Bellarm.& Villalpádo)hujufmodi characteres.

Mu

X W3P23V35 L5 wb »53374F

m

j mt

quos ante Efdram tori populo Ifraélitico comruries,

adeoQue primavos fuiffe, quibus Mofes legem Ícripfe-

rit; pofítea demum, odio Samaritanorum, & nequid

-

commune haberet populus Ifraél cum Schifinaticis, in

hodier-

$r

HAPPERUSCHIM.

hodiernos quadratos converfos efIz, aliqui nobis perfua-

dere conantur. & inter Chriftianos quidem B. Hiero-

nymusin prologo galeato, qui in Grzcis Bibliorum e-

xemplaribus fuz ecatis,nomen Dei perduoJodim (ficuc

ecamnum hodie in Tharcum folet.) fed Samaritano

characterehocmodo N[)J Ícriprum vidit, quod non

intelligentes z z legerunt. Icem noftrà etate Jofephus

Scaliger inChronologicis notisad Eufebium,;ubi id abfq;,

ratione,tancüm aäitïmat,ümulc'luc in diflentientes fto-

machatur. InterJudzos veró, cum omnibus T halmudi-

E^

cisérract. Sanhedrin, etiam Nachmanides illc,in appen-

dicequem fuis Perufche- Hatthorah adjunxitcp.antepen.

ubiSiclum quendam, fibi in Paleftinà vifum, in fubfi-

t (X q

QuX

dium vocat. Verba ejus, alioquin recitatu digniflima,

tota adícribam. : 1595 "nNm *"morm m»93y wn:2

p5 od

Taliafun

/cCnmin ^mno nmon « jo» yaun qoN3 *pr 3 av nNxnm

"3o2t/ mmox. qy2 sàon 1303 /3p9 5pà yy» nya 1110

raque Ta

—— m5 335 080 m - 3081 3N3 nb 203 230 ) mit

necicilé

"300 103/0vmy35 3N03 GN 5139 an» NT *2 m ïth'IP'l

exetrlg

n 101 t'opum 5po^ n 3 10 NDI : ]0930. 2003

tür Àb

TrnN bv vpn nv 55 D'uNY mu0pT Dowtw /0n

Abrah. d

m Cv»put - qnm muow "yun nrmxm ; onvmmei njv

guras deí

91 np5 mav

y t:;)äpwm ! mynowa Bezedixit mibiDrus

: u

buc ujque , quód a:uus balitus f'is && perveni Acco ( urbem

4vi4li ,

Phenicie non procul À Tyro, cujus mentio fft dudic. 1. verf. 13.

poffeà Ptolemais dicham , ad ripam maris mediterranei Jfitam,

-a

portu capacifimo , ubi appellunt Europai in Syriam tranve-

alterü eft

£, quo E& Autbor Palefzmaga vifurus , ex Hifbania delatus

bliothecà

651,) g imveni ibidem apud fenioves illius terre , Monetam.s

argenteam exfculptam fculpturis Jfailli, ( boc esl , Chalybeo ty-

xW)

j

po procu[am ) m cujus. altero latere erat quaft afpecius wirga

(0$ ante

av. yed al , $. ex altero q. afhetius parop[ydis. (qualem ex bác

&qu üe

ejeriptzone appinuxi) g. im ambtorum laterum circuitu ferapta-

Tt: poflea

La

?4.

Witune

82

L

lebls

n

—BECHINATH

]

pi.

E

r exfculpta ( cufa)

Meme[

EM

fatis evidens. & o-

Küeno,

AT

öc&

flenderunt fcriptura

Vyrie.

Cutbats, (bocesl,Sa-

Hnde,

ä

IN l

maritauts,à Salzna-

()

DiRrR

27

9

(j

3&4&

TET ".

-"'0

na[faris temporibus

LUï !: W»

mnpititl.

ibi loci reliquis ) qui

"i

'le;qemnt eam illicó.

Ef euim [eriptura Hebraa , refidua Cutbais

0 DMWY

allis, prout meraoratur in M.

Z

,

fücbta Sanbedrin. legerunt autem é

Nb Q

us ficlorum ( o2 Szclus Ifraél, ut

latere uno qyopun opo Sicl

Jerufchalaim

AUA

vulgó putant )

&& ex altero eyYipti o m

m

Santa. t$ dixerunt,

quódfisura baculi Aaronis [ent amygdala

15

& flores ejus ,

e& fiaura fecunda, urna Manna. appendimus Au-

7707 fguriz

zem illam libelle-mummula

ría ,& poudus ejus fuit decem Argen-

T n

ttorum,t$c. catera fuolocorelinquo. at quód Cuthzi re-

pro atf

fiduam habeant antiquam Hebrzorum fcripcuram, id

d fimni

nequaquam credo. ute

nim in religione Samaritani à

ità & infcriptione facer

Eognomm

judais;non hiabillisdefecerunt;

üix Afj*

Dei populus

antiquas figuras retinuiffe, Schifmactici ve-

.

adnjjer-

róucinomni

busdifferent, etiam Charactereslicerarum

mutaffe, meritó exiftimandi funt. quid? quod ipfa Me-

i orpti-

w[f lmguw

vubba , hoc eft, quadrata literarum pi&ura, utpote fibi

17

conftans, equabilis , facilis & in decoram lineam coa-

vocis infüper formatricum organorum-

mubat t

gmentabilis ;

m

difpofitionem qu

odammodo refertns , adeoQue ipfo

afpecturecon

ditam maje

ftatem quandam prz fe ferens,

.

detur.quàm

i

potiuslegiflatori

fapientiffimo congruere v!

hechiulca deformis, afpera,

operofa & exaratu difficilis,

ol

adeoQue utex omnibus circumfta

ntiis apparec Factitia?

yit

5

;fiquidem ( ut diffen-

,a

necquicquam h

icilli probant Sicli

, 0*

tientium nonnu

lli ultró fatentur ) antiquiores quoque

cum Quadratáinfcriptionetali: in

)['iOl'Cm

Nummireperiantur,

rb

uno latere 4509 nv »

ao David Rex, t$ filius

:

qzu

EE

HAPPERUSCHIM.

ejus Salomo Rex: in altero , circa depictam arcem powyws

w

vIpi U? gerufcha

laim urbs[antla. Sed meritó nobis pal-

marium eftillad C

hrifti,Jora minimumlegisapicem ef-

feagnofcentis Matth.5. v.18. quod omninó hodiernz no-

ftre figure fimplici » non Samaritanc

convenit.

i

[

Opponoautem Judzis fuprá ciratum R. Abrahamum de-

balmes. p. Aleph.3. b. 4v nN1 Né8 m*msa nmx nws

035 by N11 003y3 bXN nntNa ans32v nyTo i*5 3753

ln t

n i 525 jmvona CEDON N n'ün n s25 00

ilii pratltn

TINX* m DIUNI Dv NUNTD DOYDN D'UDpU DY'SDYNDUE

nins N* m mn2 mv ais n OQYND OV

famre M

nj nin» mes*ó maet3 Ec p. Aleph.j. b. noxi wptt

V2N -voy unno iT N qon amaves5 pntoawo. ymmas

an&a 5

No nvwnmwa3 23

g fire t

41 553 o mawn Nv3 ]5 "nN

m

:N"IpO2 DN *3 moNn nasnsn mnv3 Peruntamen frura

literarum bacesl quà feribimus. ESlenum[ciendumy quód fcri-

g

fidnam !

piura literarum apud Hebraos babeat Modos'parios , pro dver-

fftate prowinciarums fíc tamen ut participent omnes de formá

nequaqui

literarum, quam vocamus Allyriacam ( NB. aliud cognomem

jteisno

Quadrate)qua verd estorthographicase4 egre[fa nobifciiex Affy-

Dagy

via. ip[aenimesi[criptura , im quà exarata fuit Lex, adeod, fcri-

zO utin.

pturafacra im veritate. Seriba ut pulchram facerent fcriptio-

mutaffe

nem fuam , permutárunt fipuras arum pro mationibus eg linguts

nila, h

conftan

Wis , qua mutatio non digna esl divinatianefuper[e.. fed poflea:

sm reliquasfcripturas Pulgares ( eusttnt) incidit permutatioma-

gmenta

na quoad literas ,ueque fervata esl fcriptura Affyriaca ,uiffim

Biblits. Ethechactenusde Artificiali Cabala ..

difpofit

fpedtui

VI.

Prateream eft alia quzdam ATEXNOZ In-

potiusle

artificialis Cabala, fic di&a , quód nullis literarum fubti-

hec hiul

litatibus, ut antecedentes fpecies, vel certé non ità evi-

denter apparentibus nitatur, fed folá orali craditione

tdeodue

Qetquict

conítet. Eftjueiterum pro ztatis gradibus duplex, Mo-

ttntium

fe nimirum vel Antiquior vel Junior. 4j Ad priorem

Bubf

rcfert Schindlerus in lexico fuo, do&rinam Patriarcha-

Wt ater

L 3

rum

Dettog,.

^/"BECHINATH

71

h Ompis

rum,ante fcriptam legem oretenus rantüm propagatam;

uales fuerint, antediluvium, traditiones de creatione

QUti[lo.

Mundi, Paradifo, feptimo die,lapfu hominis, fratricidio

Caini, &c. poft diluvium veró Septem Pracepta filio-

i

rumNoz ,ab illiuscemporis Ecclefiá publicé obferváta,

n

Klotre

& indecalogum maximá parte cum latálege relata;àque

Thalmudicis toties inculcata. fcilicet .1. gwqQ n33 /e-

Bl

Md

uediólio D x r, ut laudes ipfi dicerent, preceíQue funde-

[2

rent. 2. qw mmay cultus alienus , né Idolis fervirent. 3.

« Judicia. ut Juftiiamadminiftrarent. 4. tss n»xsg

ID Cp,

6 ifte

effuftofanguinum,né quód homicidium patrarent. 5. 303

miy revelatzo nuditatum , né vagis libidinibus contami-

m

Aüyn)

narentur. 6. 5y r4piz4, néalienumappeterent. 7. 43

^n n Membirum de vivo animali né tollerent. Que ea-

iardents

Iui, nata

em przcepta, AQ. r;. gentibus converfis, loco Mofaico-

rum imponebantur. (| Ad pofteriorem pertinent ple-

at Jal.

raque Apophthegmata patrum in Pirke-Afoth. item

- A /ff

Myftice ille & Paradoxe Cabaliftarum propofitiones,

tambas

que apud Joh. Picum Mirand. Petr. Galatinum, Johan.

m wo-

Reuchlinum, &c. reperiuntur. Quemadmodum enim

gt I

Pythagorici olim Philofophiam moralem non aperté

addita i«

fed Symbolicis preceptis tradebant, v. g. quód Amicitia

ymatd. Ve

non violanda fit,pazem frangere vetabant : quód iracun-

oner fili

dusnonirritandus, Iezez gladio fodere probibebaut : quód.

v frultt

animus curis non conficiendus, cor zoz comedere folebant:

f opon i

quód mutabiles amici non fovendi, Airundines fub tetlo

u i

non ferebant: quód multitudini fe nonopponendum, oc-

Ti ocm'ü

currenti pecudum Gregi e via cedebant, egc. qui ritüs vulgó

abfurdi & ridiculi habebantur, à folis veró hujus fectae

JMW

jl

culcoribus;quid vellent,intelligebantur: Ità Prifci Caba-

[

/7!!'

liftz multa religionis noftre myfteria cognovifle putan-

tur,ca veró ceu margaritas porcisobjicere;hoc eft; pro-

7/70 (

j

fanat multitudini deridenda propinare noluiffe; & quód

Ka

ifta publicé cunc fciri nondum tempus erat; ejufmodi

ji

[ icte-

X

85 ^

HAPPER&S;CH&'M,

)

.ante fcfi]

di&eriorum, plerumqQueà rebus geftis velalio memora-

faerin

ul

bili cafu defumptorum involucristexiffe, interj; omniü

etacum fanctiorescancüm & fapientiores occulté fic pro-

Mundia?ata

(;a'm'h &« ]

pagaífe dicuntur. Cujus generis paradoxas aliquotillo-

rum propofitiones,notz apudantiquitatem celebritatis,

rumNOæ ,a

&n dccaþ';

& longé aliud in receffu habentes quàm primá fronte

Thalmuok

promittunt, Exempli faltem caufsà, é fupra memoratis

suliclin pi

authoribus hüc tranfcribam: eciamfi abítrufosipfarum

fenfus Egometnon farisaffequar. Decem voffimenti indu-

tU5 D us creavit bunc mundum (forté de ro. verbis; &

gf

A W/Mgzt:

dixit Dgus, accipiendum ad quzalluditinitium cap.5.

in Pirke Afoth) Edificium mundi eft cubicum babens6. late-

p m

garenur.

r4. ( puto intelligi fextiduum creationis ) Lizea vwiridis

gyrat untver[um mundumaccipiturde providentia divinà.)

"" Ma

Mundus tunc affequetur perfctlionem, quando manusper dentes

dem pre

jungetur vncino. ( videtur falutarenomen qys innui. nam

fürm jtp.

Jod manum,Schin dentem, vav uncinum fignificat.) G/o-

rique Àp

riofus Adam colhecatus eWl ip medium Paradiff. Ycem. Nom fk

Mylice il

Rex terreffrisnifi bumilietur militia celeflts. (arbitror ambas

que ul

Weodbln

Meffiam atcinere ) vefzmentum Mefíze rubebit (nam pro-

p:er fanguinem paffione effufuüm 7) 4braem nmon gignit fed:

Pythagoi

Albrabam : Sarai non parit fed Sarab. (utrobique addita li-

fedSyml

terà He,quz cfté duplicatà nominis Tecragrammaci. vi-

non vio]

dentur hz nominum maurationes , Incarnationem filii

dusnoni

Dei, ex illorü pofteris oriundi innuiffe. Non cert? fruftra

animusc

Deushancafpirationem inferuit Gen.sz v. g. & 1. oportet

quód mu

grandealiquod myfterium fub Q latere.) Abrabam vidi&

wn farch

uepotem [uum Cabaliflicà per lineans veclass ( Mefliam oculis

D77727777]

dei. congruitcum Joh. 8. v-56- ) onzzts profetlo Abrabami

abfürdi (

fémper verfus Auflrum. ( nefcio quid velit) Ifaacibat portans

Cültorjby

erucem fnam. (inhoc T yp us Chrifti)acobus propbetebat per

cervazn unicornem (obicurum !) gon per Batb- Kol. ( ut poffe-

llte mul

riores Propheta.) Tofopbioffa tantim fepulta faut, nom corpus.

N mf

(ignoca lignificauo ) Zzpbaretb matrimonio jungitur Kene-

fat

tublic

BECHIN'ATH-

86

þtä Ifrae! ( Chrift

usEcclefiz inenarrabiliamore defpon-

ldeChm,

facus ) Gegeratio non ejl profhera , u1f quis medi nocle copule-

ts

gur cuya Tipharetb ( precesirritz , nifi mundane cogitatio-

"Ws

nes fileant.) 4zgelus 6. alarum nunquam transformatur.

U w

hoc enigma difficiles habec explicatus ) /umen fupernum

SNON

nunquam de[cendit abfque pallio. ( Gratia fpiritualis nun-

N

quam operatur fine indumento.) Preciofa mors-ofculi /a-

Wt

élorum zn con|petlu Dei , egc.. Yizc fant fragmenta veteris

Thts

Cabale,de cujuscertiori rationehodienon fatis(prefes-

? w

tim inter Chriftianos) conftat. unde nec ego diutius ei

2 ))

immoror. qui meliora novit , conferat liberaliterin me-

It qiud

dium,&laudabo; tancüm abeftutInvideam...

Wtclt-

VII.

H«c adumbrata hactenus Cabala , à Profef-

tipicatn-

foribus fuisJudzis ità ftudioséoccultatur , utvulgus pla-

d:iit:—gui.ea

né nihil; eruditorum veró vixcentefimus quifquam ali-

VMU f

quid de eà refcifcat. unde non mirum eft, quód & inter

pb

Chriftianos tàm rara ejus noritia: mirum veró quód Pli-

ni)d

niusaliquid de eà inaudivit. R. Bechaii Bar Afcher,qui

imfrt-

eam calluit, & multa paffim fed obfcuré prodidit, infuo

TUDUE

Biur al Hatthora , editionis quince octern. Aleph p. 2.

amtrubi-

col.3. lectoribus ferió injungit, né cemeré effutiant, fi

4b[ar€ermf

que myfteria indedidicerint.. Now t—nsoyno hN 3a«n

wuttmidi-

SqDN m5 qoquo qo1m (a€nso quy5 loD DN

qinipim

j lol 'l)ï

mv Dv / p mo»o 5Nn 5 yemm 1

:t—553n

Tü)

obligatus es, inquiens, ab[condereeayneg proferre ex

decarioo

| quafl, PCF

ore (u0. juxta id quod [eriptum esl. Prov.g. . xy. ftnt tibifali,

dec extranets tecum. fi quoque exponunt. R.p.m. ilud Efa.23.

tT N

"V. I8. $ occultanti dntiquumz quid boc ? verba que occulta-

p

"m»it Antiquus dierum ,tuea né revelato. Olim quidem omni

€jus cupidoliberalitercommunicara effefercur; cum au-

77 ll

tem ad Abufum (ut quzvis fanctiffima ) trahi coepiffet,

j

non nifi paucis, iifquetanto myfterio dignis hominibus

y m

concredita fuiffe. Nominatim veró grande illud arca-

r

um

num de wypoan Em Sebem-Hammepburafch, quod &

ipfum

t

J

87

HAP'PERïLIS'CHIM.

l

thI (c

ficüs

um

ipfum Cabalz non minima pars eft,ftudiofiffimé femper

Tl

occultatum. proutlegimusin Thalm.tract. Kiddufchin,

yram

cap.ulc. &freh Juchafin. p.17.£a. poft medium: m u

j flcant

195 33N CCO:*0)0 3 nmw mawy ono 309 m

fioc 2018

amwN 4010 9 (33 C^vionopn ) n62 "v5 - L

s !

"x nmay ans5 / w1p03 nya33 T35) miisac osymao

gamopel

novyii $w t y"ban nna230 ^yurm (*4mv ho Tnn

florum 1 f

D'5m01 3 D*ep3 vn Nbo jmN nnon s o *52 DN

Cab ag

4oN 31 /mnNy33 D'p nN. st Vv2 ^m 32 003

eim intt

jipp ts5 ynuz m NY /3^0 13 O DN yhoan5 ab

mmort

b»o [videtur efle pwo3] tosa 10*yx3 tC3nan movya

diutm dl

&i

as vmpo Docent Magifiri noffri : ab 2110 Nomen , quo

V

est filius Ya. literarum (quod per totidem exponitur. frequen-s be-

fobu

braifmus) tradebant omni bomini.-ex quo autem emultiplicaban-

p nibi

tur nébulones (R.S CHI incomment. marginalib. addit :.quieo

abutebantur ) tradebant 3llud faltem-verecundioribus inter Sa-

eciisaci ii or as at

uid dei

Chritian

«cerdotes. ( idem Scholiafles:: :ut benedicerent per id populo , in

fenéluario , posl cultum 'Eccleffe quotidianum , fub-aurora ) e9

niosaliqu

exm eallo

allimodefHiores [acerdotum Ab[orbeblant id im Modulatione fra-

Y 4

erum f[uorum-.(rur[usgloffa : Sacerdotesdlli, quinonerant exer-

citatiineo,E9 benedicebant nomineTetragrammato, cum trabe-

col.s.

vent vvocem fuam in melodià , feflinabant dlteri ut abforberent

quemy

nomen A 2. literarum ,neque audzebatur multis ypra'vocemodu-

u

PUR

lationisfociorum]uorum , fub fenem vocis yquam vocant vaptam

vel coloratam.) Mbi& Hiftoriola fubnectitur, decuriofo

t*

uodamRábino, quimiráceleritate, & furtim quafi, per

4rt (go. j

T OXfpA

clandeftinam aufcultationem illud furripuerit. -«34 42N

/19116 7315 n DN SnN 0IniN sPhby nns nyb - 1530

?.18. 867

DN y32 o p*oano snynus ^ 0133 122 "IN SÓIN SPSUST

Yif Autja

-a Dixit R. Tarpbon ( ipfo momine Surreptor) "vice qua-

cjuscuPi(

dam a[cendi posl fratvem amatris mea ( apunculum , qui erat Sa-

ttm adA

cerdos) ad[camnum (faerum ,bocest ,'Suggeflum) atque incli-

n nifi

wavi aures meas apud Pontificene, eg audivi quód alforpferit (ce-

Wücredie

deriter enunciando.) Nomen iipter g

feorunm

M

fglodz'am fratrum

$AC«

A d '(

BECHINATH

$8

N'wm

Sacerdotum. lbidem quoque requifica perfonalia; & con-

D Y

diciones illorum recenfentur, quosad ràr abítrufa facra

"rv

licuerit admittere. gsv44w ]ino/a1 ^N: m à àn

Vv

10Yy3 v3y prax v sno. NS / 3n3N. 01 1N m Cna

Ts

l

Atl

l

T0 5y TnByo N Oonuno N 0y:5 N - f n2

(pp135 12 woryv» NDw /nzwN mv35) Doxet Raf febuda, re-

i)'df r

T-thro

férénte magiflro: Noraen quod e$l filius 42. literarum ( Schem-

bampbora[cb quod teiidem con[outs comflat ) non tradebaut illud

27v

niftquieffet pudicus g bumilis ,flans im medietate dierum fuo-

AL AU

ruui (bocesh,nouinus 40. Anmos nato) peg, veró (revelabant)

Til

áracundo vel ebriofo , nec etiam perfeueranti in fententia fuà

iiti il

(pertinaci , uelut Scholiafles bebraus explicat , vetinenti femul-

tl

Latem : nà fortà abuteretur illo ad vindiclam.) Uünde & Raf

gtl

Eleazar,dicente fibi Preceptore fuoJohannan ; veni, do-

rm'quz'in

cebo te opus de Mercafa ( füblimioris illius Cabali(tice

l0. .

contemplationis, ex Ezechieliscurru) modeftiffimére-

D7

fpondiffe fertur: sqwp wb "oz incanui. q. d. per etatem

"

nondum idoneus tante rei auditor füum , cupiditatum

tua-

adhucardoribus eítuo; fed expecta donec confenefcam,

Attu

atque refrigeràto juvenili fervore maturefcam. adcó

t fl

ftudium hoc ceteris omnibus preferunt. . Vocant illud

al

3 312 762 maximam; reliqua veró, 1qup "31 remmino-

vt5 momenti. conferuntQue literalem íenfum Candelz,

primut

quz minimo quadrante ematur : at hunc Myfticum.;,

gl Unt-

Margaritz preciofiffime , que cameninobícuroedium

^teditis

angulo lateat, & perillum velutaccenfam candelam in-

veftigata reperiatur. Eccerté, cum aliàs in omniftudio

lmi;gg'

Judzi mortalium ambitiofiffimi fint, in folius Cabale

a

jcnilto

Ícientià, fingularem modefítiam pre fe ferunt, operosé

excenuando fe, & profundam tàm fuüblimisfpeculationis

u

Ignorantiam palam profitendo. hinc & nofter Baal-

m

Thurim prefationem fuam ità orditur : *n5xi3 N105

s

gcuka

vo*n N5 *5 E3/ 3235 niom *5 E—98 nya N5 *5 Y

"3

xCiüde

nyv o ii "n* N5 v "22N 393 *2

gamm

/ .-mw-rm

$0

HAPPERUSCHIM.

df

«11033 053 25 7NDnY E—JON / n 3y v ^hN Nb /.-'msw:;ï

(iione !

"t—yno n3N0O w *5- nnoyn *3nn no1 DN qN« 503 35

joernita

b521/ 301 by 03 "o 555 Sím 9193 / '55N 5y 335 5$

]2N / 093 N'n ii C5 3y 0 ub *5 / üvrtw 5 mus uN

s3Nys wUN O LDnavma353m6N p auN 535 N* Dd2

m

(—*0v*ynNw w Ecce cep? ego lohui , cum t amen Intel-

at .

ligentia bumana mibi uon ft , neque vires pravalendi , neque

panphtra

verba ( librum) componendz.. Nam brutus fumpra quolibet viro

(é Prov. 3o. ». 2.) nec didici[apientiamy, mec eft zp me [Cientiayvel

LA

WW;(WU

J'olertiayneque mecum aliquis, qui [Giat quou[que ?. yeruntamen

Jftivit cam ftbi antma mea , eg caro mea te defideravit (P[al.ó3.

iuimit

(yrimiti

verf- 2.) etff abfconditum ftt À metg occultatum. E$l enim illa

opus caleffe. ommia verba ejus ad Modos (certos vel formulas,

iapen n

Vienaty

quaft rotulas accommodata , nibilominus Dei gratià perceptibi-

mf [i) explicata omni inquirentiin eam ad latera , ed omniquiin-

cebo t€

contem

clinat ei aures ambas. Neque enimesl traus mare (Deut.30. Y4-

ut dicas,quis transfretabit nobás e lum Aff cret ?) mec in catlis

fpondiü'c

nondum

(ut cau[erisquis noffrum illuc aftendet, eg inde deportabit ? ) fed

propinqua ommi ( latet enim ip1psa l.ge, quam quotidie tratia-

adhincan

aW W

us ) qui ipfemet appropiuquat ad cam corde $ labis. (textus

dicit , in ore, quaft oralem Cabale propagationem innueret , fed

ftudium

bic Rbytmus attendendus erat ) qui deferit eam per diem , illum

j

s

deferet ipfa per biduumyesc.

7977

VIIL

Nunc porró inquirendum eft in primum

quz mii

hvjuscàm occulte fcientiz Authorem. 1sà Judzis una-

Margari

nimiter ipfe Parens Prophecarum Mofes fuiífe creditur;

anpulo

(nam quod de Raziele Adami, Zadkicle Abrahami , Ra-

vellicata

pha£lelfaaci;PelieleJacobi,&c. Preceptoribus,ex ipfo-

Judzei m

rum mente refert Reuchlinus p.7 41. & feqq. hic nunc

[dentiá,

miffum facio.) Mofesinquam inter mortales primus Ca-

&tenuan

balz Author fuiffe ftacuitur , qui preterfcripramlegem

Iorariti

fuam, aliam 45eaQo ejusexplicationem , fenioribus vivà

Thttim p

vÓce tradiderit ; memorie tamen caufsà, cjus occulta

que&dam Symbola, inagro fcripti Pentateuchi hincinde

TP

2

paffim

mj 1 N

y

B—ECHTNATHï

90

paffim diffeminárit. Id quod & Chriftianorum quofdaüæ

| /nJ/lPlT

Patres agnovifle putat J. Picus Mirandul. huic ftudio

I

quondam deditiffimus;citansillud Hilarii fuper Pfalm.2..

"N

Mofes quamis V.T. vverbain literis condidiffet , tamen [tpara-

T

zim quedam exocculii legis [ecretiora myfleria 70. [enioribus, qui

t

Doclores deinceps manerent , intimaverat. Ec alcerum Ori-

"m

genis, fuper id Rom.3. Eloquia Dei Judzis credita, &c.

) "W,m

atque plura, quzibireperies. Sané vetus eft inter Ifraé-

]

litasopinio, quódin fcriptà Mofis lege preter literalenz

| wszrja

& grammaticum fenfum lateant arcaniffima , non reli-

itdi.

gionistantüm, fed omnium pené difciplinarum; adeod;,

tit) Dd

dodut

Artisquoque Miraculorumarcana ; quodvé mortalium

ille fapientiffimusSolomo, fcientiz fuz thefauros, non.

dbatwibi

aliunde, quàm é legis quafi metallifodinà eruerit. R.

^Mt) d s

Bechai loco fuprà citato : r noyn 5 m v ia 022

w

T

4p « t wnnnm Emevbyn nb w m ( mobus

(f

$i nvnnb 5653 N n6 0005 n23n2) V0 / m

difhm

:pnnmnw 4udum declaraverunt nobts M. N. p. z. Excellen-

Caluli-

tiam legts eg perfitlionem ejus , quomodo illa comprebendat

..facnha.Q

omuiatàm [uperiora quàm inferiora , adeoqte certiores fecerunt

gtl

,

205,0u0d ftip[a exarata e[fet ( convenienta)ordinefuo , bomo in-

m i

de po[fet vel mortuos fufcitares. Ec poft pauca : 4omn 8X

pitnit

avi2mt / CC5* *30 mam ino»n nv ^ oowmenm yvr moboo

7 expr!/ff'

75 rYinn Tinn 55 pgo. NY / ON. 750

o3mnw / woy TY

:a de Rege in[uper. Salomone motorium a

tque manifeflifsi-

lini ili

pfohïäm

um eslyquód fuerit fapientiaejus latior mariipfaque feriptura

teffatur . Reg. 4. v. 31. quàd [apuerit pra omnibus bominibus,

p

uec dubium esl , quin à media lege didicerit unive;;/iim zud.

mige

h

Non fruftra Mofen toc diebus in monceSinai commora-

,mmllül

tum fuifledicunt. potuiffe decalogum vel una horáac-

!

"D

cipere : at fuiffe 4o. dies in fublimioribus myfíteriis ad-

n

difcendis detentum, quorum deindeobícura tantüm ve-

ftigia libris fuis imprefferit. R. Nachmanides ante me-

Ym

Tv

dium prafat. fu : n*3 zymi 539 / NY D DN

nonno

Y

'ma

gr

HAPPERUSCHIM.

Pü

[I'm Msnï

hi

g ag

b b5 ysya / Udon 55 *ny5 29 / nowma "85 nbnne

v won/yono 12 1392 00 o s3iS / n prt

gndam

b5nN^ NüD

^33 5523 5y 3005 N1 / "5 omma

Müfä;qudmvl

yy nb»nn symm -

dan:

N4333 53 nN'm3 "55

/ guax b5y m C0 nNva3

j qu

m:5332nwyno/nmvo22 35NI1

b5 1» 031 3'nnm avveyn

Dgäoïff

d

iyiUN mun 0y / o"B5n^ 053 baped / nvoNm3 rrcynY

eni$» fup

tip3T OUNT "nDY n»i «

znom n2 twnmnnace mmont

arue pur

üoma"ünm gnNw23 *2 0v5

5'oN3 0553 "3705 wvsm nyüna

fias opuni

22352 550m- 30

p*o531 no'oN D0oynm amn»i

&eramm

:E 12 3N. U321 Verifíüunum

efl g motorium , quód univer[d

jonistant

ufque ad (bac verba [ubfinem den-

Jex,à principio libri Berefcbit,

ArtisquoQ

Fer.) im oculie totius Ifr

Vaelis , peruenerit ex ore (diclantis) De£

ille fapien

O. M. ad aures (excipientte) M.

ofís s pariratione quemadmodum

aïm&c D

alibi (er. 36. v8.) dicitur : ex or

efuo (eremian) ditlabat mibt

odhail

(Barucho)omnia verba iffa, ed ego [cribebam [uper librum atra-

saento.. docuit illuuz ab initio negotium: creationts ceeli eg terr&

y:. —

nm

gf omnis exercitus illortmiy Bocest , Creationem 04115 CFeALur 4

od diclum:

aTM

tàm üperiorum quàm infériórum.. [ etiam onme qu

tum g

esfper Prophbetiam deopere Mercafatg opere Berefcbit,eg Cabali-.

od

flicà traditum efl perea [apientibuss unà cumnaturis A-facultas

:

n5l

gumqua o Inferioribus,[cilicet facultate mineralit e$ vegetabi-

—

liunsyitem animá locomotioA g loquente (rationalz)omnium ;-

dpiftt

loruma diéla esl-Moft M: N. generatio e$ quidditas e$ potentia 65

a

T o

opera e$ corruptio. Et id omne fériptum est in lege wel exprefé?

ii

velimplicité,ec. Vibi idem Rabinus,de famofiílimis illis:

As d.

Witttily

$0. Portis Intelligentie , ad numerum Jubilzi, prolixam

differtationem inítituit, quód omnes, prater uram tu-

ttfatur 1

jremam , Mofiapertz fuerint , eaídue ille paffimin Icgþ:

Vc dulay,

Non rf

per obfcura figna cum fapientibus & dignis communi-

cárit. 3n953 533 / m t'0pv3 131 cCuD5 0011 55*

tum fuiff.

TWWU N mama m*o32 N wrTo / vl

üpere : a

tiaebs 1357 1nmxa manonm N 111:*.5;1':7 mon2a:nvmw

difccn dis (

^/U1oN s 133: - ]i5 m urtpaóN o / nyotpyn

if lii

tannma nmoa nmyv»

A pref

tn2 v nmmo .j:ï;-"nb

n

E

*lyN-'Kb ^

/TYNPDAN

,BECHINATH

92

TU

ti*13 116 N N ny 35 30N ^ 7100 3E 39 38N / n

p

Torifl

t10n05 555 5 30N/ 15 100 31/ 27 m35n 5v tzyn *6n

T?m?th;;g

mv5 "y HBL

ian Nb

3258 Nb5 58 C0 *5 /*»5*00

"3*0pO quicquidtraditum esl Moft m. m.per portas antelligentza,

W:in/i.

Bitng,

omne illud fcriptum esl in lege explicità aut immplicità , per ditlio-

*imt»zftbm

nes zut Gematrias ,aut L figuras literarum, aut fcrz'ptz'one: juxta

ton[uetudines eartim , ant alterationes in figuraearum , veluti

!Jfr infm.

combinationes eg contor[ftmes, £9 prater eas aut per [Dznas litera-

hi,

"m eg per coronulas illarum.. quemadmodum dicunt : cum

ffmf.rm.

qulun

afcenderet Mofes im altumy veperit D g&u M O. M. netlentezm

corollas diclionibus , inquit ei; quid boc? refpondit : futurus eít

"if

bomo, qui aliquando inquiret im ezs cumulos cumulorum con[ue-

lfa.

tudinum atermitatis : iffe mumerus effo tibi: cateris dic, effe tra-

dum elk

ditiouem Moffs é Sinai. nam quefulimnuuntur, illa memo intel-

abalt

ligetyniffexore ad os ,vetró ufque ad te Mofeu à Sinai. Ybidem

Itür lt«

quoque omnem Salomonis fapientiam , Mofaice Caba-

uem

lg acceptam refert. afcribam & hoc: quanquam non te-

Qutid

tus affentiar. abipfometenim Deoimmediaté ( per pre-

tr,ut

€es tamen) eam impetraffe legitur. r. Reg. 3. verf. 9. 12.

eemr

]n 221 / y10m rto3nn oimità 30 30 / m y 1009 nm5o

einlie-

3*5N1 / n 55 0 yvo 9v 325 3001 /15 85 23

t

D8323 050 3"5N 173 an39 3y / t2 0. Oav ya mn3

difr.i

3y3 / 1333'73 "qUN "N1 ]2 o'yn by 1 / n5v jyo

sadnit-

r Nzn 55m / mmma ym r55 *** mpa xv ov 20N

m

** en35r N2 / rX T31 rhrRSITN. TIprTpaa movmea

U

i;!;:i. [

"abwN

*

: gpom m 3020 - o2 ri0 yo3. pon^b ho

m

('W5 yuütn

" n "o wrnon 3pp ym mTmm / n c55n

d

yoiy v T01/ j5855 vby ypyi /w155 1730 NST0 0301

f//rlg(f/f'

* mv Salomo Rex , faper quem fft pax : quód dedit ei Deus

Apientiam e$ [Gientiam , id omme contágit ei (snediaté ,[cilicet) d

É

(me

lege8 eximde didicit, uque dum cogno[ceret. arcanum omnium

ant-

Benerationum, eg vires berbarvum eg proprietates earum,adeo ut

ederet de üllis etiam Librum Medicinalem. prout fcriptum e$i

| u(uf:

(I Reg. A. werf. 3y.) E locutus el de arboritus 4 Cedro qu

zeslim

apcnö

Liba-

um

;

HaAPPERUSCHIM.

ent

95

g

Libanonyufque ad byffipusm, qni egreditur à pariete. [ $ posi al-

nwn'?

ngïn Q

jentia Solomonts,fupra etiam à nobes pag.A4-

j*

legatiouem librifap

s

taUli , pergit ] bac omnia mowit e lege

[ meminerit le&or iífta

b

quic

non tàm ex meo quàm Judeorum fenfu dici] euz/lague

inme il

if

invenit in ea, n exp/z'mtz'om'äm ejus ,in ubtilit atibus ejus , in li-

ss ii G

teris ejusse i fpints (vel apicibus) ejus, fcut memini. L eg iterum.

mnfuetudz:t

o multa,de Arte divinandi, quá praffiterit ipfis orientalibus

conbin at

papu/is,

filiis Kadem e$ 4Epyptirs Y. Reg. 4. v.30. qua bic infere-

um & p

ve nimts longum foret ] etiam

Piper plantavit Solomo in terra..

b

cevdrtt

Et quomodo plantavit illud? nimirum fapiens fuitymo[cens fun-

T

damentum pofítionis mundi. [ e$ post pauca ] gnarus quifnaus

e[fet merous (pel meatusterra)qui tenderet in

JEt biopiam , [uper

hum qiia

äzcj.Ecc/ff 2..0,8-

tulinum «

buac plantaverat piper.es confeflim fecerat fru

ditionem.

ix.

Poft authorem etiam aliquid

dicendum eft

de czteris ejus ftudii Cultoribus, & continuá Cabalifta-

liget,nif.

quoquc

rum fucceffione. Inter ipfos ergó fuiffe traduncur ple-

rique Prophetarum , nominatim veró Jeremias, quem

laccapt

tus affent

infigniter hujus artis perirum extitiffe credunt, proutid

R

veftigia in libro füoadhucdum apparentia loquantur, ut

vl

Ífupra noratum. Sed reliquis palmam preripuiffefertur

Efdras, & quicquid de Cabalátenuerit,illud omneinlite-

Y

ras primus retuliffe, atque 70. voluminibus (nontamen

NY

ublicatis , fed Dei juffu abditis) comprehendiffe. id

Ym

uod Chriftianusaliquis, qui Vet.T. Apocryphos admit-

m N

m

tcJudeoforté pleniusprobare poffet ex 4. Efdr. 14.v.46.

Priora qua fcripftfli in palam pone, legant digni eg indigni. no-

"

"m umll

viffimos auten 70. libros con[ervabis ut tradas eos fopientitus

NyN.

de pepulo tuo. in bis enim e3l vena intelleclus (Picus accipit de

Joy w

Theolagíà noviTefl.) &g (apientiafons ( Metapbyfita de Angeli-

n .

AEDL ag

eis formts) $ [Giemtia flumen ( rerum naturalium PAilofophia)

atque ita féci. Idem Picusfumine fibi graculacur, & rare

(igf,fff X l'lzg

felicitatisloco ducit, quód cos libros, quantumvis carií-

gmew,'ww

fiméà Siculoquodam Judzo redemptos,oculis fuis ufur-

ntdp d

parepotuerit. Sedpraftat ipfiufmet v;rba, eodcm pené

vocuima

ï'Reg. 4 "u

BrzcHINATH

904

Wlmw

vocum numero diverfis locis prz gaudio repetita ;huc

afcribere : Sixtus I^ Pont.. M.«uravit at latints literis illi l-

lNNq'J

DI

brimandarenttr,eg cum decoftt , tresex állis pervenerant ad la-

tnos. Ti apud Hebreos bác tempeflatetantáreligionecoluntur,

3 n

Voo

ut neminem liceat, niff Annos 40. atum JWos attingere. 'Hos

bb

€go libros, non enediocri impensd mibi.cum comparaffern | dici-

ul

Tur Autem 7000. ducatos in Bibliotbecam fuam smpendiffe-]

rl

f'mmà diligentia , indefoffis laboribus cum perlegiffern yvidiin

ais , Deus esi teffis , veligionemmontàm Mofaicam xquamiChri-

Jl

of Man.

Jffianam. Tl Trinitatis myfleriumyibi verbiTa carbatioJlbiMd-

lälld j 410.

: ff divinitas.ibi de peccato originali ,de Mius per Chriflum ex-

fitfm

piatione, de caleffi Terufalem,devafn Demoniorum, deordinibus

"Angelorum,de Inferorum ports,eadem leg?,qua apud.Paulum eg

yamadm-

jlu du

Dionyfium , apud Hieronymum eg Auguflinum quotidielegimus.

In bis veró qua fheclant ad Philofopbiam ,Pythagoram pror[fus

f

atidies,Eg Platonem quortm decretasta fant fidei Chriffiana af-

aplian

Jfnéa, ut Auguflinusmoffer imtnen[as Deo gratias agat ,quód ad

Afffirt

ejus manus pervenerint libri Platomicorum. 4n plenum nullà est

alb

n

férmó deve nobiccum Hebratscontroverfiayde quàex libris Caba-

Eflarum ità redarguicomvinciqienon poffintsut ue augulus quz-

n üdine

ntentot t«

dem reliquus fit, im quem fe condant. «cujus reiteffem gravifíz-

mum babeo Antonium Cronicum ,"virtm eruditifiimum; qui fuis

o

auribusycum apud eum ejfem m comvivio, audivit Dadlylum He-

p

dreum peritum bujus fetentiein Chriflianorum prorfus deTri-

um

mitatefententiam pedibussmanibu[ake defcendere. sbatlenus ille.

v

Falluntur ergó híc, qui putant, antiquitus plané nihil de

g o

'Cabalàinliteras relatum fuiffe, fedomniafolimemoric

g

feniorum concredita. fuitomninó fem peraliquid decá

y um

fcriptum ,fedfurtivum quidfaltem, pauculum &obfcu-

:11msmw

rum,neque veró publicum , multum auccuivisintelligi-

m m 9

bile. Idquod Rambamus.fatetur, in praf. fuorumlibro-

f nh-

rum;quos ipfe Mi/cézajot, hoc eft,24^nedias indigitavit,

( l i

vulgus autem à circumfcripro Emblemate, ex Deut. 34.

!

ult.744-Chazakah, hoceft, manum fortem , denominat.

qnp

æag*. 2.

95

HAPPERUSCHIM.

qoum numct

page. colr. us n sb ovpn 33 39 v*an nvb

jdbee : P

NO0v 0 523 N* n2 5930 nmna h333 3. 10505

jimandaret

mYswm quorioxyo ama/ 1 TO PO P22 08 / 12

m

4n 2-nN1^nN b5 1131 5 5y 1020 n mz?D yooo

g

4301 POUD 302 "358 1001 1N*20.402 ^55 / * y^

a dibro s ?

wU/nyiDon *on or125 Nb /^ o* 10 918 533 09 0

i autem 7

TV oTAS )2 ma C5y s00200 ( ao 3^0 003

p um p wen m 4' Mofe M. N. ufque ad Rabbinum

imma dihgt

allir, Daie

Hakkaa 0/6[7 H0R editus esi ullus tracdatus , quo a'oæreturpuþlicä

lexoralts: fed in ffagulis geuerationibus Prafes Collegii Judicialts,

frianam.

i dininiuci

aut Propheta, frquis «ll etateextitit, féribebat t febimet ipff Memo-

viale auditionum quas bau[erat À Praceptoribus fui , illudd, do-

jatint,dect

cchat oretenus aultos alios. Eg ftc umufqui[g, notabat ffüi ipffpre

'.Ange(orummd'

viribus füis à prowentu leges $ cou[uetudinitus ejus, quemadmo-

Dionyfum;i

dum audiverat, Ed àverbis ejus. Singulis generationibus aliqua

pb 4

inuvvarunt in judiciis, qua non didicerant per auditionem, fed

Andese

er unum 6 3. Modts (zempe R.Ifmaela , per quos lex explicarz

fnau n

dicitur, de quibus alibi dicam) eg confenferunt circa ea Affeffores

fummuprr

judicii magni. $ fic continuatum erat [emper,u[g, ad Rabbinum

fimidemml

Hkkadofchb. Vbi & illum excufac, quód hzcarcana pri-

lifanmitàn

mus & publicé proftituerit. fa&um id effe, non libidine

dem rl

roditionis, fed Amiffionis metu, né fcilicet inter tot ca-

munibale, 4

pavitates & exilia populi Ifraelitici prorfus intercideret

4ribusycum,

hcceràm nobileftudium.verba funt: mystws 55 Qp s

Yeutiperitgy

1'173'7(13 Yj mvb (1ypnmuv yutem mNmTm*S 30 u:ï

Milatefentoyy

e3c03 59 5500 33m 135 3 mnms 553 59 39 5539 1 3

np»523s30 0

D

5 vmanasi 885 535 8533 a2 3821

&LUntUr er

k

Cibaláinlir

4202 nvy m -

100 075 5y30 40* n3ncvn N5v 25

eaNaMUD *5b

722 nv m5 m moó3 w 15 ewnpn

mNa nieamno maoxm t5 mvyonot-2wnnmnnv

CFlp[um fCl

t

Tüm

yo35ann

30* 2331 n2?1m 'ya nowi5 myva m3sm

p* Et s collegit omnes auditiones e Tudicia t demunftra-

hi

( quuo

tuones e& gloffas quas audiperunt à Mofe M. N.eg docuerunt in

um1qUOs! Í

col gáts fingularum generatiomum ,per unzuer[am legem : atque

uäïlsautem

COWPO-

" (]44 CIMV

BrcHiNATH.

96

TU* nf

Mcrio.

sompofuit ex ommibus illis librum Mifcbnab,eumd, repetjit pulli-

€d. ficvevelatum e$l omni IfFatli, qui defcripferunt cuncla £ ve-

"tionis

mm mN

fpofuerunt ubia, locoruma, ideà [cilicet , ndoblivione periret lexora-

lis ab Vfrael. At cur boc fécit R. Hakkadofch ? cur mon reliquit

EY

V

bancremsn priftinoflatu (io ? Ide quüd animadvertit difcipu-

los quotidie imminui eg deficere , teibulationes contra imuovari

"Ws

£$ crefceres Regnum malitía (.ftc "ulitioff Romanum denomi -

?s

Mant yextendiin mundo e$ invalefcere Ifracliticum verà difher-

m

UJ /umm

&i 4dextremitates. Porró ut & inter Chriftianosfciaturil-

laJudzis tantoperé jaCtata Cabaliftarum Succeffio, non.

yyaw

ID 'epxjd

gravabor integram ipforum quafi Gencalogiam é citato

TO

loco huc tranfcribere; fed latiné faleem, né chartz hác

fterili propriorum nominum recenfjione, fruítra cre-

Lides (

d16.17)

Ícant. Ipveniuntur À Raf 4[che (retrà u[que) ed Mofen P. N.

fe at

Jüper quem ftt Pax, Onadraginta generationes , qua funt : Raf

Afche (accepit) 4 N3". Ralba , eg i5 À Pa Rabbab ,eg & À Raf

if u

1, M

Honabses is à RabbiTochannan atque Raf Schemuel, eg ii À Rab-

Uinu Hakkadofcb, eg ss à Rabban Schimon Datre fuo , g isà R. G.

$ tim

[forté Gamalrel] Patre fuo, g i À Rabban Schimon , Patre [uo,

[l 4

£5 15 À R. G. fene patr.f-£$ ts à Rabban Schimon Patre fuo, $ és 4b

ul

Hillelp. f. atque Scbammtai , eg ii À Schemaja E$ Abtalion ,g 2 À

Mu

Jjebuda eg Schimon, eg i à Tebofua filio Perachia , etque Nitheo

W M [

Arbelità, eg ii À Tofé filiaToefer atque Tofepbo filia Tocbanmanyeg

vïpra lt

4 ab Antigonoykg is À Simeone Tuflo,ks is ab Ezyayeq 15 À Barucb,,

;emimrent

£ & À Teremia , && 1« À ZephaniA , e4 is À Chabakuk , ed i5 À

,-, b. [2 IQMM

Nachum, g is Àol eg i à Micb, e4 ia Ab Efaid, d is ab Amos,

i Rn

€9 15 ab Hofest$ is À Zachavia, eg is à Tebojada, e$ is Ab Elisa, eg

15 Ab El Ed t ab Achia, ed 1 à David,tg ts À Samutl,eg ss ab Elas

ii

7 d

6 à Pigchass i5 ÀTo[va,es is à Mofe p.n. eq & ex ore omnipo-

Wo-

tentts Dex.. hucufque Catalogus veterum Cabalifta-

(

rum; novos enim nonrecenfent,.nec noítráà multüm re-

jl

ff

/ f;[ W ("

fert, quiea faltem examini fübjicimus, quz Anonymus

ile t—ywtun *y3 4ntborordinum, margini Bibliorum Ba-

! 4["'",'"5

eenftum appre(lus ubique fuppeditabir. Anonymum

[

dixi,

97

HAPPERUSCHIM.

s

tex 0

dixi,cujus nomen & «tatem non liquidó fcimus: nifi

( root

Al

(

quódJacobum vocatum fuiffe, & Nachmanide pofterio-

urunt

rem vixiffe,conje&tor éfeq.verbis Rhycmicz prefationis

jabirat -

fuz,ubi de inftitutoitadiflerit: g*prnm n n00n nN

jaycremin

moNcpn U riaspo s z 35 5y /afmob 135 ovo 5

m twm moyna n*v 352 nnvoy' / n^an üvsysi

j quntitit

gcrefcmï |

5353 275 zrmnm qvo / tv anm 73 Cv n mv

7

sant x

*53 4N 13 12y^ 5 mu 5521 *235 3

$5 0 2133 00

by *b Q435N 00 zj 01 NG IN 2172 53 N0 C2

i adextra

lajudeisti

bs5po N "DP2 101 TO N 0 23 YV i »y ^5 "a nsot

ravabor i

*ib) pb *5 sam 53v / 53 Nb an noss -s yh msm

oco huc tf

yinob : ctcomy mpgtn w53 ( videcur legendum "nno

fterili proy

M*b v* mm ap ys nmonm o* s5 syn mno3

—on3 mov N35 "N b5 mmos Unss multum indes (*

fcant. lu

Cabalà paffem difper.sA) collegit , alter parim (Exod. 16. 17-)

fupr eum

quilibet tantum; ut pararet cor fu. Deo. Eapropter collibust

Aheatt

etiam animo meo, accedeye ad boc opus grefibus pedibu[g, ( xspoi

Biubef

hi ablas

vt snciy 7 , Ut 105 dicinius) &g perficeresllud tuim corde bono , um

negotiofrs manibus .. dt ecce vidi Mare vaflsffmum &g latum

firitGama

sanibus, (boc e$t , ampliffmum , locutio z?ä/i;mpm ex P/al. X0 4*

g.

verf. 16. ) commentaria in legemm Rabbini maximi Mofche ben-

Hillflp. f.a

Nachbman. p.sm. magna plumis ed grandia alis (alia Metapbo-

Jiudage,

rA €x Eztcb. Y7. 0.7.) Ej anima mea concupivit tranfire per il-

Arlilià «

lud (mare) etiamper aquas lumborum; (boc e$t, eou[g, profundas,

Ezeth. 47-v. 4-)fed timui n valdó majores effent $ eminerent

lial A?itlge

( 1 1

unda. proinde disiyibo mili juxta labia ( fcil. marts, b. e. legaet

Nithugn, d

littus)nam ad ripamejus arbor plurima ( plantata erat. Exech.

':flkdäflae

47- 9. 7.) Binc && illinc, deftderabilis contemplanti,adeog, conctt-

Vab Eljg

piféentia oculorum.( Gen.3.'v. 7. 8.) $ accepidefrucluejus plenis

aiahibus e$ comedases ceffit mibi in letitiam anima,atg, apertio-

(À Digpl

fntis Dy,

nemoculorums ut audirem inflar eruditorumyexcitavit (Ef.50-

V. 4.) mibi aures. tunc revixit firitus j4cosr ( bic vide-

TUto; noyo

[

^

"Qu eg

tur ad Nonsen fuui allufife , idqiee propterea in Hebrao apicibus

ll

"w*

* sota[fe. Pbrafis autem . illa legitur de cognomini Patréarcha,

"

N a

Gtit«

lt

ma[

BrcHrNA'TH

98

U o

Cabali

Gen. 45- 9. 27-) ES obtigit Mi smenfura duorum (locutios à duplici

mritu Elia. 1. Reg. 2. v.9. veljureprimogenitura Deut. 21. v.17.

lmanide,

lma apud

eleganter fed ambitiosd petita.) quiarevévi[cet omnts, qui vene-

rit illuc ad torrentes. ( etiam boc ex Ezech. 47. verf.9. Sic enim

! n(]nnuna

N ïh) il

offentatores ii , feyper cum Scriptura loqui folent , fepà imvità.)

Hanc conjecturam meam ulterius confirmar Elias, in

t

w

Maf. Hammafor.o&.vav. p.6.b. nYp Weanw t vt

»"3/ tmtN 003 — pa/ nvcn jnà wv* N^v : m^n

ID

b312^ ^* yo3- Cb nv prosbt ouos5 )5 o5b

/11p *

quinb N y3/ n30 ^ax1n 0553 ao ; nb 3 103 3

***

PEST]

y3 3py 2b Ym Ym / ^£0 p 5y a 1

- s

W tp'ry

i^ gsyum faont qui dicupt, adduxiffc (Maf[oretbas) quafaam

ny w

dicliones, de quibus tamen mon eál periculum (corruptionm) fed

^ NTÓN

citaffe tantüm eg numer a[fe eas , ut difcerentur inde ftauratruus

w

& literala fenfus, crifis g judicia. Exempl. gr. Gen. 1. ad wocem

U UP

Vajabdél, e9 dzvifitt , ammotarunt 3. ter fíc reperiri , vefpectu

lm prt-

trium Hafdaloth, quas recitant noCtu fub exitus Sabbatborum,

u-

inter lucem e$ tenebras ,egc.. Et féc compofttus e$l de bzs (peculza-

Á

ris quidam ) liber, quem actenfent R. 3.4 CO BO Baal, boc est,

uf

Autbori Turim. (puto intelBgz librum &rba-Turim, boc est,

lus quhmv

quatuor. ordines appellatum , qui in 4. tratlatus diflribuitur,

o lr

querum primus t—yn nmw Serniita vicg es. rztualts , fe-

] Ma'!f

CHAdHS vy*3 v docens ícientiam . 63 /egalzs, tertzó YyN

nyn lapis auxilii e5£ zzatrimonzalis, quartus ww Yow

d

j tf

pe&orale judicii e£ forenffs. omnes autem magna apud Ju-

d&0s [unt autboritatis , eg confcripti aute 300. 4nnos , à R. faco-

l;'mm/('

i

bofilio R. Afcber.) Ut utifta fe habeanchoc fané certum eft;

effe Centonem , é pluribus Judaicis diverficoloribufque

p

pannis inepté confarcinatüm; adeó varium fe monítrat.

'Wri//"'

fzpé quidem opportunus advenit, fzpiffimé ridiculus,

nonraró prorfum delirus. unde fatisapparet, efle mera

01gzm)

tantum diverforum auchorum Colle&anea ab homine

»gbCfo

nmo

exigui judicii promifcué conquifita,nec ullo delectu coa-

a fcri-

L]

;f RCh'-

cervata, Sciendum autem, quód hac Scholia fu

pferic

gïünis

9'9

HAi)pERusc*HIM.

(

"'4 ,17:;7')

ii E

pferitin folamlegem, non veró in Prophetas, nifi forté

ubioccafionetexcus, parallelum aliquem locum Cabali-

ill 4nitt u

fticum obiter adducir.. Ec quanquam ex Nachmanide,

mi(lumd m

illa fe defumpfiffe profiteatur , non camen omnia apud

ifiniatort?

ipfam reperio, fed aliqua in Berefchit Rabba,nonnulla

fane cony

etiam in R. Bechai,ucfuis locis monebo. ità ut nihil opus

yaf Hamr

fuiffet; ab eoqui ipfemetaliundé defcripfit ; hujus reive-

»9/ Um!

niam in hác Profaicà prefatione fuà petjiffe. n5nn 135

w

ribno *N ]5 "nNi - 3505 2051 AND m vpan IN / 331

UR

vphoyo /3YoN5 zi ]25 *à3m 535 / n manaimp 23 9

N

[

sU /32 bnmnb "wwvwo on ^nwey wb *5/ 33 5"nnmo

a

gt

-nb*o35 5*N n snena w /sanbs 5 n 5»iN p»n3

didiunts dt

^mnotzm m 7300 wW522^5 ]p9 pinmacmio N

55^ 2007 niNo NT/Ccapotwen 02305 0930 ibp" *noN

cimjfemmü

g literals

*nNXD DN -95 *35y3 5pi nva 1905 / xp53 N2 N5 Y1303

"L-yU»n 0n'5 NY 102v

nnain'/*ónwN 01pD3 QOyU *N DU5E

Vajobid,

Principzo zgz'tnr er 10015 HIEL

, poftulo licentiam À Rabbzno pra-

t Faf

Antrhet

zuemorato. ( rectius veró) pofdbac deprecor faciemompmis legen-

ts in boc tratlatu, né vae judicet ad lancem reatus, diceudo,quàd.

f quidam)

Autbori Tty

ficerim id ad magnificandum me per illud. neque euim praftitz

quicquam,quod dignum effet efferr; pei zllud, uec fum plus quàm

qzmtuor of

(Ejaia 17-v. ) collcfor (fpicarum ) comedens de cibo $ labore

guarum p

e0,2on tamen vejiciens e[cam ( refiduam ) in [cobem.. Nec di[-

(l ny«

pofiti buc (im alium ffnem )nift quüd miralilia mibi vifa fuerunt

vrys lapis

yerba illius Ralbbzni , e$. clau[a.. Dixi: colligam exinde res pl4-

pedtorale

nas,t5 relinquam abflruftores, quoniam in arcanum ejusmon pe-

dmþmm

netrabit animamta (Gen. 49.v.6.) ut ftt vile babitum in oculis

hfion. 4

sueis ad difcendum. . Et fic quando reperiliteralem (aliquamex-

elle Cento;

pofftionem) aut rationem in loco alio (extra legem) adjunxi

piunis jne

quanquam hocrarius fiat.

þz'/lz'.,'

pE quid:

X. Supereftuc dehujusftudii Fineac Scopoagam,

lonrárg f

& quemnam inter Chriftianos quoque ufum babere»

ütom dj

poflit, breviter monítrem... Ec.quidem Judaos primó

bt udho:

quod attinet, fciendum eft illos non principaliter Reli-

N 35

gionis

Wa Sci

BrcuHrNATH

. 100

)is cm.m.,

gionis mylteria, fed aliquid ulteriusolim quzfiviffe, fci-

$r m" N

licecunitionem anime contemplatricis cum D£o crea-

i

"g

tore, & familiarem converíatioricm cum ejus domefti-

5 euer]

cis, hoc eft bonis Angelis, per quam futura pradicere,

adeodQue Miraculofos effe&us preftare (e poffe cofide-

Xtrm

LP

bant. quorfum & Reuchlinus,in poftr.lib.dearte Cabal.

écomnibuscribus de verbo mirifico, unicé collimaffe vi-

D

detur. Unde Plinius Cabalam Magices faCionem effe,

ul

non abíque causà fufpicatus fuit. quo pertinet id ex

aof

Thalm. tract. Kiddufchin; p. 71: a. de utroque Schem-

177/77]A

^ D6fmo

hamphorafch 12. & 42. literarum : y3 »mym 1y m 50

5y n»eva *3no"N onb 30nn mbyn mnmN 403 0000

[ltd ve.

"N31 C2Yym ma nyn as sv 5n mmas. Oveeis

,homi.

qui novit illud ,eg cavet fibi ab eo,eg cuffodzt id im mundicia,

| non mi-

amatus esd fupra (2 colo) eg defrderatus iufrà (7n terris) ter-

It

vorqtueiliius cadzt inomues creaturas (venerantur eum)ac ba-

em AMo-

resfit utrin[quemundi,pre[éntis eg futuri. iem in Medrafch

1 CXUC«

Tillim, colum. 13. edit. Conftantinop. de Àn. 1512. /q qy

jhi-D-

by n o mmene m wb ^wy*" 3 N- n33y vox y" N5

qWm-

NYTD *5 55/31051 by 'àóm Non'o ^0

ii D /322 87

cnptas

j255 : tneio moy / ono m t ny m5 535

ynni g

127 955 n531 / n 5 crwmo toyn) Hocipfum ei?

- D. S. quod dicit [criptura : (fob. 28.9.13-) mon novwit bomo

r -

s prono

difpofttionem ejus. D-R. dicit Rab. Eleazar : non dati funt Para-

grapbilegis ordinefuos quoniam ffcollacati effent ordine , ommis

IOS)B'J n

ep us

qui legeret in eis , confeftim po[fet vel novum aliquem Mundum

il

ereare (prob! quàm immanis n dicamblafhbema byperbole! ) ee

emortuos vefu[cit ave , adeoqie facere prodigía , proinde abfcondz-

jordo

m«

tus e$i (verus) ordo leots,fed revelatus foli Deo O. M. Judai re-

centiores Cabala prorfus ad Incantaciones abutuntur,&

j um

ad Magicam Medicinam; cujus peritiores funt Artifices,

ii

ngnfan'

quàm Principes nonnull: fortafsé crediderint. Extat pu-

blicé libellus quidam t—»n ww Schzormefeb Tillim, boc

curaüïr

falmis;

1 Cab&-

6.17, ufw bymnarum di&us, in quö [* flngulis fere P

Caba-

yfea

HapPPERUSCHIM.

J

ignis d

Cabaliftica quzdam Symbola, pro certis morbis curan-

fonioD

dis,collecta reperiuntur. v. g. é r. Pfal. Chara&eres 4n 5N

[

[nempé Aleph ex «ox lamed

ex 15 N5 Cheth ex mbys

às, hoc €

o artificio eliciti, & «3x 25p3

Daleth ex p yon 11] cert

aleoque N

mmembrane caprina infcripti ,

nefcio quibus malis meuéri

jan. quor

traduntur. Nec habentipfi preter Antiquam Sociorum

&omni u

Multitudinem, aliud facinoris fui patrocinium. &5 *3

decor

q'U3N1 10152 RDÀ

45 tz»ohy5 a On90 /a0 v

non abl

Qom ases. quód zon resnova t (ut

333550 351 30N C^

"'Ebalmn t

Colleclor ait , [ab fenem prafat-)fe

d dudum omnibus feculis uffta-

tainore virorum bonorum G9 integrorum, qui qpzxerimt ante 0«

pamphora

y m Y

Atficompeccantium turba querppiam excufaret,nemo

n

ampliusnec homicida , nec adulter, reus fieret. Illud ve-

(im o i

ró mihi mirum eft, quód &ipfum Reuchlinum, homi-

moatus d

nem inhifce literisalioquin ut peritiffimum ità non mi-

nus cautum,fuperftitio fic fa(cinavit, ficdue dementavit,

mryäfilin

rufium

ut p. 884. f. Cabal. edir. Bafil. d. An. 1550. decem Mo-

faici exordii literas, é quinque priorum verfuum extre-

Tillim,co

bb

mitatibus , videlicet «sv ex Rafche & x ex Sophbe-Pe-

fakim refe&tas, virgincæquc, hoceít, immaculate mem-

mmo

pev

brana, parim in bifpidá partim glabrà facie infcriptass

ac vice Amuleti alicujus de colle fufpenfas, omnis ge-

4

: D. $.

neris pericula arcere pofle crederet. Sed impuretur bo-

ni illius viri malo feculo; in varias fuperítitionesprono.

dfþf!flm

Utinam non hodieQue inter (ic dictos Chriftianos, B. Jo-

gplilg

hannis Evangelium , ad ejufmodi inexcufabiles abufus

Qu hreera

alicubi abriperetur! Verum,à nobisquidem faceffat &

ertart ( n

VOFÍUOS ye

longiffimé faceffat hzc Impie:as : qui Cabalam non alio

fine cognofcimus, quàm ut eà contra]u dzos, harum nu«

fites] (wr

garum admiratores maximos, utamur. Nefício enimy

Cntioresi

an aliunde (ex propriis c.fuis Commentcis;) fortius atque

L 'Magica;

hinc refutariqueant. nam noftrum certé Argumentan-

m Prin

di genus, & Ariftotelicos Syllogifmos minus curant,

tlb

quàm Elephantus , quod ajunt, culicem : at un

a Caba-

hftica

'g)üfu; 6.7"*

. Brcu.HaA»P»r.

Io2

lxi.ftica ratiocin

!

atio pluris apud ipfos eftimatur, quàm

:

f

univerfus Apodicticarum demonftrationum apparatus.

faculemur ergó in hunchoftem tela, non quibus nos,fed

ipfi vulnerabiles funt. ^pyi33 nvz nNTi 3PNO rhy o^

(

:2 Tu*yw *jb n m53. EE 4»5 (nquit Abem

Ezra, prefat. Comment. $. 4.) qua nil videt interdiu propter

Jplendores ; at moclu cernit, eó quód oculi ejts caligant. Ovum

ovo non càm fimile eft, quàm hifce noctuis Judzi , qui

clariffimis Prophetarum oraculis nil moventur, athifce

obícuris Cabaliftarum «nigmatibus plurimüm : que

d

veréintàm pertinacigente miraculaoperantur. Exem-

lo nobis efto Judaicus ille Sacerdos Theodorus, Ge-

nuenfis Italus; poftea Ludovicus Carret denominatus,

j OM

Parifiis olim,avorü memorià, Medicum agens,qui poft

us, nb

Dz1 O. M. liberaliffimam gratiam;háccerté folàáratio-

zQu0 fe

ne ad Chriftianifmum converfus erat , quód benedi-

M

étum Salvatoris nomen «qys tot ftructuris & dimenfio-

( Ne-

nibus facris, occultéquafi infcriptum, totQue de Meffia

Amam

loquentibus di&is, Cabaliftico modo intextum effe vi-

um

derat : ut fuprà cetigi. imó ipfam tricipitem literam qg

teriplo

que in eo nomine media eft, S. S. Trinunicatis myfte-

xtult

rium reprzíentare credebat. Summa, quód in Gram-

proptt

maticà fingula Radices tribus cantüm literis, non pluri-

li

bus nec paucioribus conítant ; quód in Geometriá tres

jlomo

tancüm corporum dimenfiones, non plures necpaucio-

res reperiuntur; quódin Mufica tres tantüm voces con-

[icu

adof

fonant ; hec omhia clariffiima, facraciffimze Triados

veftigia interpretatuseft. Proucin ejuslibro,quem

u ne

poft converfionem, de Vifionibus D x

( MO;

fcripfit, cuivisled'oriap-

i ädco

parec.

lg

na'ho-

4ncut

DIS?PV-

y;ï&ü*

g

jfga t

w

à

:

agulchï f

;

;

;

ä

n

j

;g

i

HH

i

:

:

ä

HH

d

m i

DISPUTATIO

Egn;prt

lgudoress

ovo non t

1 X

dariffimi:

obfcuris (

"Refpondente o

vertintüa

M. CHRISTOPHORO OERTLINO,

lo nobis

Studtgardiano.

menfis lt

124

NuM RESTAT; QUOD SUB CAL-

Tarifis o

5097

(5

)

hu 0

A

,

cem hujus differtationis moneam», n&

ne 4d Cl

N

quis noftrüm huic ftudio plus zquo fe

A

d

(n:,(

z

dedat, t enim.apud Fabium, lib. 1. c. 15.

&um al

j

E

boniGrammatici virtuse(ít quzdata Ne-

nibus facri

C

loquencib

fcire- ita.ego Cabaliíte hanc.fummam

dent st

ïlaucm cc du

co, noniiltra modum fapere;necnimium

intelligendo facere ut.nihilintelligatur. Ef inter ipfos

quzine

Judeos fe&ta quedam t—ywsp Le&orum vel Textualiuma

rilm rer

di&ta, frequens in Polonià Ruflià & Turcia ,que propter

maticá ff

bus nec

huncabufum Cabalam prorfus naucifacit, folurm litera-

lem fenfum mordicus tenet,extra illum veró nihil omni-

tantüm

nóadmittit,necà p/lo vellatum difcedit pilum: fic uc.&

T$ reper

puerpere, vel potius foemelliperz ipforum ,quando fi-

Onant ; |

Tiamanlucem.ediderunt, non 6. cantüm ut relique mu-

Yefligia

lieresTudaica , fed r2. integras.feptimanas , juxta Mo-

pol

faicamliteram , domi fe.contineanc; unde ceteris adeó

exofifunr, ut pater.aliquis cum fumma dore vix fibi ge-

nerum.emere poffit. 'Sed.&illiJudei , quiCabalam alio-

quin magni faciunt, à nimio ejus ftudio dehortantur;

forzaffz-quód.Chriftianis aliquando profuturam veren-

tur.

l

BEc I'-IfI'NxA»T H

roq

|

A ho

TBtong)

tur. Rambam five Maimonides , fub fin. Mifchnaiorth,

lib.14. cap. 12. pag.563. ubide Cabalifticà computatione

TUtteroe

Tübheri

Elianiadventus, regem Meffiam preceffuriloquitur, aitz

mmf en"c

/monmon m qe N1 / 33951:52273 ET27IN. posm w

ET

^p^9 t3n*w^ x5 - 303 Nxvos/ N p3ya ümposnt

d N5 451 - P o wo1 j138N n5 NÓ pan COT NU

N

K* Cun

p

Htl

*acnn 5u oni nàn/ to»n mas - muspn.

—

:

531 j*nN* 13 Noz eccupetur bomo ejufmodi

i Gul

Myfferits, neque du [é detineat im Allegorits, concermentibus we-

Durds

gotium boc velfimile. Negue fubflermat ea loco fundamenti ; ff-

&phan.

quidem non ducunt velad amorem vel timorem ( Dei ) familiter

Oriam,

2207 cotaputet Articulos temporum (futurorum) ajunt Sapientes:

(riou.

difplodatur [piritus lorum , quifcrupuloftfunt im momentis tem-

vt

porum. Sed preffoletur gg credat tniver[alitati verborum. Et

b uf

alter Ramban five Nachmanides , fub- finem Prefationis:

Ís genti

fuz inlegem.: , QNnn'" 550 pma/wvmmn * 3an 5v

yfen,af.

nmvxoomwo: 023 / *gn-

n r101553 / yan 53 4nn N^b103.

t: dixit

n'MmWon poy 1'7, T^ ynànn ææmajom.æ þznt,nbn qua-

teco.

1443 quaforttora te ynon fcruteris yqua mirabiliora,ué cogmo[casy

O

qua ab[condita,udvoges. Illud quod liset ,. intelligas: neo tibi fit-

brsilmo

eccupatio in Ab firufis.. Erranvitaque, velipfoJudzo Judice;.

(endidiü

qui Cabalz plus.zquo indulgent: Errant quoque , qui:

eveht

Omnem promifcué admittunt, necinter authenticam &

? [reum

fuppofititiam difcernunt. Non enim omnis.illa vetus:

rideit)

eft, que pro veteri vendiratur; fed quedam.Novitia.&.

adulterina:fatenteipfomet Rambamo(ut fupra $.1X..ci-

p At

gj

tavi)per aliquem 13. modorum: R. Iímaélis recens eli-

cita. Produnt infuper Gematriz quadam ipfz novita-

-æpöffcf-

j u-

tem fuam, malà numerorum congruüentià. ut táceamr

Temuroth,non fecusac Latinorum Anagrammati(mos;.

yttie

pofle etiam contradi&toria.ex eodem vocabulo effinge-

)

re, proinde (apud nos quidem ) nullam probandi. vime

obrinere. Mirorautem efle hodicaliquem in viciniáno-

&rácelebremaliàs Aridhmeticum &Cofliftam,ur vocant;.

qu;

j pi

ZXO5

HAPPERUSCHIM.

" jumbol

qui peculiari enthufia(mo Germanicam Cabalam pro-

a ap

fiterur ( Latinam enim & czreras linguas planéignoract)

in ejufque. fociecarem Polygonales quofdam numeros

Ehanl Adv n

ayomon

jungir, & exindenefcio quos evcntm,Pf'eudo Propheti-

o fpiritu predicit. Quafi veró Cabala , alia poflit effe

»yc

wnï NL) 'P

uàm Hebraa. Huic non habeo quod chcam nifi illud

verorum Cabaliftarum 135 / hsss C2N. sss asb

n

m

:bq95y t Preffaretfuiffe mutum efszþuæfe,qmm!aqzm-

tem s defmeres. /Eáue, finon. plus etciam, ineprir Guilh.

W erité f

otitu It

Alabaftrus Anglus, qui quafi parümjam antein mundo

uidm m

effer nugarum , novas parturit, & nifi abortiat , éphan-

g at

tafmarum fnorum utero, novitiam nobis Theologiam,

fed Diabolopatreconceptam;excludect. homo nefcio u-

dj datur

orim. 9

trum commiferatrione an rifu dignior. Genef. i. v.g. ex

sler n

Abr amofacxrbq 3N Patreni Romanum,hoc eft, Ponuifi-

cem,in cujus fcmine benedicendum fit univerfis genti-

üg inJe

bus. Num.25. v. 16. illud: dixit Dominus ad Mofen,af-

DW ,

flige Madianitas, per mirabilem Cabalam exponit: dixit

hn 9

Chriftus ad vicarium fuum Papam, reprime hzretico-

n6 quifir

rum fcripta. Icem EKfíà. 6o. v. 6. nomen Proteftancium,

qualfn

mox ad Chriftum convertendorum , ex ipío hebraifmo

N[H]M LT

exfculpere fatagit. fed

uid hifce gerrisrecenfendis diu

qui Cab

"

Omnem

occupor; quibus fub fpéciofo, Apparatus in revelatio-

nemj Chrifti; citulo, nihil unquam vidi anilius? In eum

fuppoüu

(né ferià & operofiori refutatione dignus fibi videatur)

»Qua

illud folum retorqueo, quod ipfe de S. Pagnino, Arià

adukcrm

Montano & aliis laudatiffimis Hebraifmi reftauratori-

tayi) per

bus, falsó & ingratiffimé dixit: effeà S. Scripture poffef-

ità, Pro

fione dejectum, & dlgnum cujus infantilis ftultitia; to-

tem füam

tiüfque Lingue f. ignorantia, coram omnibustra-

«muror|

ducatur, ut cordates pudeat, huic ftulto

ff etían

& impio fe addicere Magi-

*5 Proind

TO.

f)tmcrc ]

O

Z

VI DE

ï&cæ Cbrc

BECHINATH

106

VLl DE PERUSCHIM.

WU ha.

. five Commentariis Rabbinorum.

QUSttiam

1) In genere: an Iudaica fcripta Chrifliani quicquam ph)jürt ? (2)

of

gmde tot fabulofe narrationes ivrepferint ?. (2). im fpecie: de quinque modis

Emaiþfl[:

Commentandi. (4) de tredecim modis Argumentandi. (j) i Individuo:

r

de Biblics commentatoribus R. Salomone larchi, R. Absabam-Aben-Ez.rá

OM

e» caterit.

I. Vetuseít quzítio , utrum Chriftianis legendi

Lostati

finc Judeorum libri ? num quicquam illis boni infit?

n

imóetfi nemolegar,an omninó tolerandi fint in rerum

Tto Mare

naturà? olim varié difputata, prafertim veró inter Ca-

'le dic'äm,

pnionem, decimum retró Antecefforem meum , & Aca-

Lothors

demias Colonieníem Parifinamq; ferió agitata; quorum

D) pbl

ílle fervandos, ha veró abolendos effe contendebantr.

eOOHffi dl«

Litem harc moverat quidam 4pwwn 4pof/ata Judaicus

]e Satt-

nomine Joh.feffesforn/profeflione cunc quidem Chri-

reipibuf

ftianus, fzd clandeftinis molitionibus quolibet verpá de-

terior. Is non quidem Religionis , quam tamen callidé

Cuptig

u

pr fe ferebat zelo; fed poriusut eventus docuit,auri fa-

bunt Blei

crá fameingentifiue fpe prede ductus, Chriftiano Ma-

etiammmutt

giftratui perfuafum ivir, ut popularium fuorum libros

Jl lo

omnces, prater fola biblia abolerent, & folenniter cre-

ddo P

marent, fperans eos quantovis precio porius à pertinaci

gente redemptum iri,lytriue partem aliquam fibi , ut-

(igtini

T

poterám bella fabellz actori acceffuram. Undenéquid

vin t

przcipitanter & femel committeretur,cujus femper poe-

nitere poffet, à fapienrifl. Imp. Div. Maximiliano Ca-

jl«

fudens

pnioni id negotii datum , ut in libros prius inquireret,

maturé deliberaret, fententiamQue fuam diceret. Is ut

g gofdcm

eratillorum callentiffimus, cenfuit, non effe omnes ejuf-

dem generis,fed quofdam Hiftoricos, quofdam Medi-

JÜ mà o

meliofum,

j Bit

cos, qui utrique nil in fidem noftram contu

fxil in Salvatorem contincant blafphemum.

quofdam

Gramma-

gioue.

io7

HasPERUSCHIM.

Y

Grartimaticos, quibus adlingue notitiam omninó opus

M

habeamus. quoídam denique T halmudicos,qui licet fa-

buloía norinulla , fuperftitiofa & religioni adverfa ha-

) uf

beantadmixta, non poffe camen illa fecerni,neque ecianx

gi i f

debereplurima quz infint bona & utiliffíma grana fimul

Conmanti

cü putridisdifperdi. imó noftrá intereffe ut excent,ipfif-

i, Bd t

e at

Queinfrontem exprobari , atque unum peraliud refuta-

zi queat. quid fit? auditá ifthác inexpectatá, & publico

II

fibro compreliensá cenfurá, furic delufüs ille corvus, hi-

fint Jodz

antiqueorenovas excitat tragoedias, in partes fuostrahit

imoetint

é&ccontra Capnionemarmat Hogoftratum heretice pra-

gaturái O.

vitatisinquifítorem cotamá; Coloniam, resaperto Mar-

nioneftl;

teagitur, lisipfiintenditur,adeóque ut furnmarié dicam,

dewas C

Apologeticus ille Capnionis liber, citra tamen Authoris

dle Íerv

contumeliam,( fed & citra ejufdem Honorem ) publicé

comburitur. fa&ium id menfe Febr. x5 14. quo eoderti ari-

Liem h

nomine ]

no prezmemoratus quoque Wfeffetfornfue Halz Saxo-

num,ob hoftiz Euchariftice profanationem ,forcipibus

flanus,

terior, s.

ignitis carptus, & condignis modis exuftus eft. Capnio

autem Papz fententià abfolutus : Adverfarii veró in

gt

fumptus damnati. Hiftoriam uberius defcribunt Slei-

crà famt

danus lib. z. Crufius Annal. p.536. & extant eriamnunt

giltrata

A publicé impreffa; nec non facetiffime illa: obícu-

Omnes,

vorumvirorum Epiftole tuncnate. quibus addo P. Ga-

máfent,

fatirnium;qui prater aliosillius ecatis ClL viros Capnionis

gente re

caufam per totum 1. libr. dearc. Cathol. ver. maximé

potetám

veró cap.7. & 9. mafculé defendit. Verüm quàm ftre-

pracipit

nué magnus & invi&us ille Capnio pro Rabbinisdimi-

tere K

€avit , tàm acriter poftea difcipulus ejus Do&t. Forfterus

pnioni 1d

(& ipfe inter Anteceffores meos abhincoctavus) eofdem

Thaturé d.

ánfectatus eft. homo pientiffimus quidem & in hác lin-

tratilloruy

guá alioquin non indoctus, fed Judeis nefcio quo malo

1 Pener

ipforum vel fato vel merito, quàm infenfiffimus. Isin

Di&ionarii fui titulo ftarim Rabbinos vellicat, in prafa-

"05 Qui r

"h Sg]y.

O 3

tione

M

: B'E-CH*INA;rH '

Io8

tióne veró totus in eos furit. Iz quibus , inquiens ftatim

of

UOFUndam

poftinicium, zulla lx , nulla notitia Dei,nullusfDiritus , mulla

"llius dsfciplima feu artis vera e$ folidaftientin, nulla linguarum

RUT il

ac &e quidem Hebras NB. lingua esl cognitio. Et mox: uibil

W vj

profuerunt, uifiquód velut. Bibliotbecarii libros tantüm facros

Y

v

(quos Biblia vocamus) ac aliquot Grammaticos nobts Chriflia-

L

Atl

)

5

yts fuppeditarunt. at quod ad S. Scriptura Intelligentiam (ut

L

jam dixi) atqueetiam lingua Hebraa cognitionem attinet ,pra-

D6b r

mfr&ü

ffiterunt quod laudem mereatur omnino NB. nuibil.. Nam Dz-

Ülionaria t$ Commentaria ipforum plusobfcuritatts eg. erroris m

Vor D

odetno.

Eccleffam Chrifli imvexerunt quam lucis eg veritatis. Yvem fab

finem: gaudebunt Hebrae lingua veritatem per me effe vepur-

ftenr

gatamàfordibus Rabbinorum , quibus multis j am annts defada-

VAhath.

ta t5 ebjcurata fuit. Siquis est qui facultates fuas in Rablinos

9t

Mif i.

profudit,qui i ipforum Synagogts longo tempore verfAtus exl,qui

domi propriis impenfés praceptores aluity qui ip[orum Commen-

Mu plae

t4ría NB. þua'z'o.rä evolvit, Forflerus esl,eg tamen( Deum s con-

10r 23

qféientiam meam tefor) nibil eximii eg: quod fimgulari laude di-

[ quam

guum effet veportavi. Eram ills initió adeü addiclus ut alius

*b

quifquam, fed quà olim illis fui additlior, bocmunc fum fatius in-

x -

fénftor, quóüd ommem operam es oleum me perdidiffe vere fed nou

d

fte dolove fateor. - Et licet Rabbinorum interdum Interpretatzo-

Ueretrtte

vies vocum adduco , id facio partim ut videant fcioli me etiam il

Jl m

lorum ftripta NB.legiffe , partim ut eorum ipeptiasoftendam es.

r qllakä

an[eitiam, frquando plures inter fe diffentientes fententias allego.

UM

Haü&enusille. quáinclementicenfuráfuà multosab hoc

ftudio abalienavit, ut & Ego ipfemet olim illiusviriau-

f ümþ/

y, f

thoritate preoccupatus aliter fenferim , Rabbinicifjue

Jon

fcriptis non ex ullà proprià cognitione,quam nondum

"a

poflidebain , fed mero & vulgari prajudicio iniquior

j ub

fuerim. cujus immaturi judicii mei, quod cunc Tabell.

XX V. mearum infticur. Hebr. preproperé tuli, meritó

I/

"u

(f

þmi[u

me nunc difpudet. jam enim poftquam per Dei gratiam

gas mul-

j t

f'n quotidianàillorum ledtione, inter medias nu

7

ta quo-

109

VHAPP"ERUSCHIM.

1

ta quoque preclara,& Chriftianifmo noftro contra ipfos.

&mmumi

Judeos plurimüm profutura-reperio , illis longé faétus.

17 M"P "

füm &quior, nec poffum quin à cyclopico quorundam

L

g quitm

[

Ignorantie fratrü conremptu vindicem. fecundum illud.

ni [/4 mnt,

veterum fapientum in Pirck. Afot. cap. 6 vano "053

05 BIMM

3025 x /*3nuN 5533 5N InN pibD *N PIniN 1558 1N IN p

»i [

1123 3. QUi difcit À proximo fuo caput unum yvel paragrapbum

m dzxiïd

unum , vel verum unum , imà vel verbulum unicum ,obligatur

haterunt d!

zpfrdeferre bonorem ». Quod Dn. Forfterum attinet,vereor

ET

né recentiores judaos cum veteribus confuderit,. & ex.

ingenio noftratium prifcos illos eftimarit. Non nego.

fiem: pAii

'expertum effeInvidiam fraudes & ruditatem Moderno-

rum. eas nemo.nefcit , nifi qui omnia. imó fatentur

atamalor

ia ia

Ti eb[cejr

Ignorantiam & Vilitatem faam . ultró, Talm.tr. Schabb.

peuzfÉb. e—3JN32D803N 33 €N D'Sbn 92 COfv N OW

prfuditig

— mnon2*oN D*UvaN *32 ov /f przores fuerunt ftlià Re-.

d prip

guim s fumus nos filià plebejorum - $ fa zi bomines , nos plané.

Wabf

Asi1NI. kemtir.Jomah. p.9.£b. gsayuss bw. 1mox nv

foimmm

t-unnW w 0130 meltor evat unguts Antertorums quame.

g dfe :

venter poflerzorum .. quibus addo.1llud vulgare : $w a*

m

"n 3p35 p*vns 5eo E2 n 5v inns5 ha. £97 /4c

[

jorum .erat inffar porta portict ( 1311 Templo 5 alonzon-)minorum.

faedihre

f(cut faramen acus.. Esfi veró diffimularent , loqueretur ta-

Tis pocun

menidresipía,& coc nugaciffimi ipforum libelli , verna-

lrum /ä*zþ

culà linguá pro pueris & molieribus confcripti ;; quales:

Wicitiam, /

funt pes Oranbfpicael / bas JOtaafcbbuch / bie Rinbagim/

aUternus.

tem íbre Gutfcbe Gbamifcbab Gbummefdoe Z borab/

ftadio ab;

rb bergfeichen 2Efrentbeurtiche 2Lufteaungen/tc.. feracif-

tnoritate

fiminugarum & prodigiofz vanitacis,quorum lectio vel

Criptis no

obítru&o ventrem folvere poffit, juxtacraffum illud fi-.

mile Ruftici cujufdam Babylonii in Pircke- Afoch fub:

Doffidebagm

Uetifm, cu

J

£n. cap.4- E—vasy "ab / r o n5 o'supm 10 T0 9t

XXV Ine

"n qmamo nap

t[cems a minorenmzbus culduam faslus-

E

£ nitatrum. edeptà as imaturas eg blenti emuflum detor-.

Vetünedir

cu/mz;-

Hl

-

BECHINATRH

1lo

'"Eco"'*fmpti;

MM

eularifuo. de hujufmodi Rabbinis Dn. Forfterum intelli-

go. nam quod veteres, & qui hebraice in biblia com-

T .1700

mmentati func, evolverit,id mihiquidem non tàm facilé

pperfuadet. non itacrebró & interdum pueriliter impe-

at n

Gd us

giffet. ignofcant mihi beati manes ipfius. inyiriffimus

aliorum hallucinationes-oftendo, qui meas ignoro,nec

I finy Ql

if i i.

foleoaliàs iámliberébonis viris oblequi, fed hanc duriu-

fculam vocem durior ipfius cenfura, profeffionimeze

1114 T6N LO M.

femper & omninóintolerabilis vifa , expreffit. Si Rab-

At iil

:binicarum .commentationum vel folum exordium 1e-

tioner. Nj

giffec; non potuifleceum fugiffe quod Aben-Ezraftatima

hum infülugg

infrontifpicio Gen.r. v.5.ad vocem r4'35 reGiffimé no-

ifiljmuge.

tavit. :N1$ 331 T05 Dosy s ( yy ^ Y 52 7 o nros N'a

[i£ VERPERAY

He (diclionis) Lailabest paragogicum (ratío ) quia (vox illa) esE-

ritrafufciee

pénacuta , eg (proinde ) [emper generis Mafculiui. i inquam.

agenimt um

hecobiter faltem infpexitlet, vocezz osb frequentius £n far-

nifo ia

PÀTFOMININA mb /gip.416.fui Lexici nunquam

li & tustum

fcripfifleonecfe cyronum rifui expofuiffec. Pluribuslu-

bensabftineo judicethinczquusle&or, zz zulla lingua-

ifatetw[e B

ilrum figpeit

um 4tne REBREE quidem Rabbini fit coguitio? am quod

ad éjtts copiitiqnem attinet , prafliterint o MN L.NO pibil?

yiliifetll

- Ea H M(ïfiï

annon quandoque ;Holitores illi verba opportuna lo-

quantur: Infrà faxo fuis locis ut in rem prefencem du-

li conmatt

s ip atl

cantur, quicunque rationes & Exempla defiderant: hic

faltem illis eccurro,qui me Authoritatibus eunt.oppu-

il d p

gnatum. Horum uni Forftero, duos alios oppono tem-

yyrà d m

Ore cozvos, religionis zelo noninferiores, eruditione

M d(i/äimf Igt

veró & Hebraifmi peritià fuperiores etiam. Unus eft

)

yt d

Munfterus, virextracontroverfiam in'hác palaftràolim

pjip

u

exercitatiffimus. Ts in prafac. Bibliorumà feverforum,

n C

//m

negat quenquamabfq; Rabbinorum fuppetiis $:Scriptu-

TU

ráàm dextré interpretari poíflc, unde necipfe B. Hieropy-

a

)

77

J4ith

dutts

mus abíque Jud«o miagiftro verfionem ejusaggrediau-

"H

ft/(d""

fusfuerit. verba illius repeticu digniffima,pag.«. 5 fac.b.

lQ ig-

,

g"

3 -«

[

qeh

311

HAPP&RMSCäiM.

MM-

quod

ficfonant: Quaremejudicioinepte ii agunt, quicontemptis

) n

Hebr eis fériptoribus pergunt énterpretari Libros V. T. certé ego

id ex ets didici, quód fapó MONTTORES ffnt vveritatis, etiamft

doidet. n

ipf interim in tenel

ris eg erroribus verfentur ; ftcut €$ Bileam

r 1gn

oic

eg profperaex fpiritu Deiprophetavit,erra-

filis 1frail benedixit ,

fiorum he

rvem autem fuum eg futuram

interfelblionem pravidere non po-

quàm ballucinati ffat quidam,

foleoalias 38

tuit. Verim [uo loco offeudam,

qui citratebreorum fupp

ftiM,

behraicum textum nofíro &vo in«

id quod Drvus Hieronymus tentare no«

fexhpcr &ol

terpretari conati funt.

pinicirum o

luit, qui femper condu&itium ap

ud fe babuit Tudaum , qui ili in

diftciliaribus locis Rabbinorum fuggereret expofitiones. Necesl

eifet; UOHPO

jofroatiípic

quod caufer

is Periculum effe confulere gloffas talium infidelium

tv w

bominum in libris [ acrts ; modö;cggnitionemngrijz'zf adjungas pe-

)

ritie lingue.. Poffém inmumera offendere loca , que PE RPERAM.

DUACIS

Arecentzoribus funt reddita Interpretibus , quisitra fufficientena

hecobiterl

lingua peritiam e$ Rablinorum letlionem prafempferunt vertere

n EGMAN

libros facros, perinde quafí [atts fit cognito Chriflo interpretem

agere bebrai[mi. Ec pag. . a. fac. a. Vir illetalts e$ taztus nom

fctipfillene

bensabftineo

dedignatus fuit Hebraos balere praceptores, $mb fatetur fe Biblia

faera meutiquam potuiffe interpretari

citra illorum [uppetzas.

Tl 4 ne X

expofitit.eti;zm obeamrem mnummos plurimos,ut dlli effent à [ubfe-

4d éjti apti

dits. :nec dubito ff Hieronymo fuiffet vel Aben-Ezr. aut Mofís

40n0n quan

Gerundenfts aut Ben- Ger[om aut David Kimcbi commentarits,

quaatur? [n

»ivo praceptore opus zon babuiffet. nunc autem intantà libro-

cürur, qui

rum penuriacaruit etiam]acro.codice, qui notulis eg punctis effet

filtem ills

gnatum. H

diffintlus. Kcfacie faq. vulta funt £n feripturà adeo olfcura

&g porplexa ut citra Hebraorum traditionem mon facile inteligs

pore cogvos

V & Hcb

pofrnt, quicquid N ASUT 1 bic ganniant. nec dedignatus. esd

vir.tantus g tÀm celebris per orbem, rur[us fieri Difcipulus etiam

Munftenus T

illorum qui Inimici.erant Cructs Chrifli eg nomints C brifliant.

trcitati(fin

ulá e$ boc monendum duximus,eos.mon audiendos, qui putant

WRoit quenon

-

Lebros feriptores contemnendas quód nibil boni balbent, 69 ff

T dcm [dliT

quippiam baleant , pre[ertim.án obfcuris locis , id À Chrifianis

Vabf

d

iif

Que f

Wt Verl

äaömfzt. Ibid. Zec unum fia, ytnulta effe apud D. Hier

2 catte-

BECHTNATH;

n2

u

z commientariis, qua alfevit fe didic

4

"U

/fe

A judats ,qua eg ego in R

i,

VMapig i

Salouone inveni. tandem pag. G. 3. fac.a. nibilitaque Chri-

jane leclor tibi oberit Rabinorum ledlio atque interpretatio ff

ij

Ghriffum purà didicifli , imó.proderit fFue illi nobifcum confen-

Hant ffve diffentiant. hacenus Munfterus, cujus eruditio-

!t D.

nem ipfiquoque Judzi funt admirati. Altereft P. Fagius,

j qlNdddm

cui fimiliter ipfa Invidia hocteftimonium perhibuit, ore

uT

infidelis Eliz Levit& 4353 w*xN3 nv syni *nynv u-

Ht al

YWnNYnDT Ypipi m m ^* umpas vxo53 5500 a

1f fl

C—"aNwo ü'moanysm n52 *xnm o m w o^ n

Atltri

noN2: - v*320 "NY* v1T N3/50y5 a ov ^ n *n.

ll.pr.ä fe

Y sy ysmp "NO 102 / w5y wwüp* 109 *9an NY 'NOS

li rr.

TinN* 15 71005 CC3p N5 men v aob / o 13 mcn.

AïMïï[iþ'eex

UYnwo5 Dp N5 wio 3y wiwen /wbg. dedus (mquit

h j

in prz:fat. prof. fui 1 hifchb.) eudzverazm famarm ejus; e[fe vi-

rum bonorabilem g bonum, gnarum lingua uoffrefancis.( pau-

f)ï/f/tf//;/.

7197

cisinterpoficis) Eccecum-flupore- admiratus [um Cantbarum.

yitultm

ejus,Es Zmvenieum plenum veteris ( feu generofiffimi vini. locu-

trim

Ho figurata, Tudeis frequens , petita: ex Apopbtegmate Rib.Tofe

ib d

Babylonii capit.4. patr.) nequetamen annunciata erat mibi vel.

wiritun.

Medietas [apientis eg eruditionas zpftus. (ex 1. Reg.10.9.7:) ac

udlttith

plurimibauriunt aquas legts ejus ( Metapb. ex Efa. Y2. v.3.) est

pl

enzm Conctomator optimus gentz [ua , preco e/fgzm.r £5 znterpres.

tnim d

amunus.. atquein peritate diguiffimus de quo populares fui glo-

rienturs quemadmodum mos pradicamus de Magiflro. noffro:

asquy

vlz d

Mofche-ben- Majemon :.à Mofe ( filio Amram) ad Mofen (F. Mai-

9H0A) ton furrexit frcut-Mofes ; ita 2li dicant de ipfo: à Paulo-

g ml

m

QLarfeuff) ad Paulum ( Ifmenfem) mon furrexit ficut Paulus ( Fa-

giu-.) Is in hoc genere fcriptorum diligentiffime verfa-

fgpicnzi-

gmfFch'

tus, inter glumas & triticum prudenter difcernere norat;:

unde judicium ejus meritó magni facimus. Ità ergó in-

ia

iif

quicin przfat. Exegef. 4. capp. Gen.. Ut Z gog tantim de--

à

]mNh

Ffpere , fed planà Impii effe viderentur, quà nibil n bebraorum

51

-

Keriptis rejiciendum, [cd ommia amplectenda contenderent , quod

wm 1it

plane.

quä "

aT5

HAPPERUSCHIM.

j mWf"WW

plané apud illos ipfos b miferos Tudaos non minima catfa est

il

077100( inw"

deploranda ipforum cacitatis, e$c. It quoque temeré eg impra-

visz l

fir tih

denter mibidllfacerewidentur,qui bebraorum commentariadn

univer[um exibilauda eg explodenda judivant : cum boc aufim

m

affirmare , neminem fime illorum leclione g adminiculo ad [oli-

gemipique

das bebraice lingua cognitioncm unquam perventurum ». Po-

o fueniiter

Ítea: Szexpracipuis bebraorum commentaritt, unum quoddasa

iofidelis fii

feret, vejeclis dudaicismanits atquecavillis,es vefervatius qua alz-

w p

eujuspenftatque momentieffent., futurum effet , ut plures ad s.

comwv 2

Lzngua fludium animum applicarent,nec facil S. Lingua, quod

aliàs formidandum , iterüm concideret , penitufgue interiret.

nevat: of

ymy N*

Ec in claufulàComment. R. D. Kimch. in ro. Píal. pr.àfe

verforum. et/f bebraiifficommentatores Chriflum qui S. Scri-

ww n

TOU

ptura unicus fcopus esl , pardm velnibil attingant , imófape ex

inpretac p

profeffo impugnent , tamen non propterea illorum fcripta plaue

sumduntrdl

explodenda,atqueomninó à medio tollenda, ut quidam [atis flul-

csinterpoli

12 e$ in[ané clamttant ,arbitror. Cum interim vel extra Chri-

qiuginma

Jüum multa babeant , qua[acra V. T. oracula legentibus ,smultum

tinfpuratay j

Prodeä) ])Wmt. Inprimts illoruma le&lio, quà S. Scripturam 'yg

Bibynii pi

buon T1//ve Sbvop3 44 symops. ut spfHoquuntur, boc esl,

ad literalem ,grammaticum atque bifloricum fenfumtratlant.

Mulietus fapie

Tater quos facilà Princeps esl R. Dav. Kumcbi ; quiquod literam,

pluribanri

n Concton

quod bifforiam,qued deniqueidiomata vocum attinet, plus lucis

ac utilitatis affert ,quam multorum aliorum fcriptorum etiam

AH diai

Hehur ; qua

Chriflianorum leclio. abftt Invidia diclo. hactenusquoque

Cenfura Fagii: qui Fabii Pictorisilliusapud Liv.l.r. dec.r.

Mofebe-ley.)

me nomine fuo commodé admonet ; Linguas, artes &

ID t f

fcientiastum demüm Felices fore putantis, quando foli

Tarfenf d

Artifices de ipfis fint judicaturi. hinceftquód fapientif-

D) Toin h

fimus Hillel, Jerofolymitane quondam Academiz Re-

"uinter pfur

&or, difcipulosfuosabejufmodi temeritate judicandifi-

Wc Jüdiciur

deliter hifce verbis dehortatus effe legitur. : JoNn

WUitprefr

"pn5 y*nv 79 Tn nN 19 'n; 4010 t—9 39 10xy1

! Pf pl

777 ujgue Ad dicha portis 1ud;

"T "iifimaf

qua[o ,ne nimium fidas ;z'äz' zfj

quefo-

BECHINATH.

li4-

Eqï*unruy,

quafo-toli judicareproximum tuum , donec pertigeris ad locum

:Xphlcanr,.

ejus- Ctu enim Jf bie fév, inquit ille apud Comicum , longé aliter

! COl][ex.

Utb

fentias.) Non equidemimus inficias,inefle Rabbinorum

libris multa quoque ftulta, ridicula; fuperftitiofa. Id

'mOfïïcio,

quod etiam ipfe cordatiffimusillorum R. Mofche B.Mai-

T ture

ron agnovit; inepiftolà quádam ad Judcos Marfilien-

fes; pauló poft exord.itàfcribens: 335.421 ?3^ v n

t m

e15231/ —)980 *n5N D'usun Ywán aso ymb5 n osx

1 ADtem .

fino3 m 55 vaN / 00502 N5 Eac3 m OuUON

ljl

eby; / nioin3 nio5n 03 Ca»2233 amNo m 025 nmv

lor.

erqn3 mosns mv 3350 « D35123 n3n nao 35 »y

Tüittere,

t—m65 DoiN NON / 530 18 / ü'nyrt 2 03 myioo av

N

$i N'n11/ 035 pvmis 'ü8v 037 N - NTP 11 0178 Ov

&5rin3 535 by nbys/ E 503 5NZD*v s 520/ 51

iparefie

hfnaiil

Spoyri3 ON / Dj

p "501 151 DN 15: 731 / n'N L5

77772

T-nmwai um uN Fatuns credit ommia: Proiudé nece[fe

babemus [cire,quód dudum conspo[uerint ftolidi(quidam Autbo-

üreiqui

u

yes) vel millelibros , totidem viri, magnà aunis non verà [a-

Nabbinis

pienti , perdiderint omnem ataterm fuam im Hudio illorum volu-

xopertà

guinum , avbitrati quàd ejufmodiranitates ffat [Gientia [umma,

dorvetat)

& per[uaft quöd ipfemet fint Sapientes maximi , ideó quia cogno-

verint artes iflas. Hoc ipfum e$l im quo alerrant plurimi de

ptiddtoo-

nl

suundo, isnà ferà omnes, exceptis tantim bominibus quibu[dam

ándividuis fuperflitibus , quos Deus evocavit. boc e$ quod ego

aw

notutm facio volis. bic efl Morbusillemagnus , quod omnia pro-

u

suifeué, quetunque reperiunt in eju[modi codicibus , exiflimant

flatim vera effe , prafertim f ibra ffnt vetufliores , aut fl exercue-

, p

um

vint feplurimiin ilis. quidàJudao verius dici potuiffet in

nugacesquofdam popularium fuorumlibros; quales fe-

M WW'

ré funt Medrafchim , Medrafchim inquam, quos femperà

] Ufmm

; ochiO

perufchim diftin&os effe volo. nam ingens cft inter am-

bosdifferentia. Illilongiusevagantur, lectorem fabulo-

foritàte

fisnarrationibusdemulcent, ut fc. cedium tàm diuturni

)[um k'

exiliileviusferar,imó crebró quoque in noftram religio-

neimn

[ Q*

HaPPERUüUSCHIM.

m

udlt.

315

nem invehuntur: hi veró rextum preffius fequuntur,

(t ul

fingula verba excutiunt , lingue idiotifmos explicant,

ui) o

k

jarallelas phrafes adducunt; perillas genuinum contex-

jris tU

cus fenfum eliciunt, fzpé miulca nulli Chriftianorum ob-

uod thäm 1

fervata monent, adeóque bonorum Interpretum officio,

j

inon agnO

& d $

m funguntur; parcius extrà vagantur, Occur-

fés 93*11

9p

rentes Agsaddós plerunqueamputant;nec nifi raróexpos

« c

fitionesnoftras impugnant. Non igitur oportet omnia

pR

promifcué vel arripere vel repudiare , nec infantem.s

ey/ hn

junt,unàcum lavacri fordibus effandere, fed judi-

-quod a

« n o

ciuma

dhibere , bona & utilia ab iniquis hifce poffeffori-

Em

busrepetere, prava veró ad ipforü Synagogas remittere;

Y

AUW

snys üN "]oos U tioxy5 15 59 s5 N'n s* pn ouyn

at

AwQiN. Ideooculos ( ereator trobis locavit) ii 4nteririparte (fa-

ciei, ut ills cermamus. inquit idezm Maimonides , Jfub fenem illzus

s

M

epiftala) nec'verà in occipite. pro/mde nunquam aljiciat Lomor4-

dudenufei

tionem (judicandi facultatem) À fe retrorfum. Svulcus eft qui

su)admi

uno admiffo, omnia ftatim recipienda effe opinatur; &

jitti t

injuriam mihi facit, qui, quód aliqua dextréà Rabbinis

f ,a

dicta, ulnisambabusamplectenda effe ftatuo, propterea

etiam illorü crepidas (nam crepitus dicere pudor vetat)

6pl

Aufiht dl

adoraremiecredit. mernor fumn propriz illorum admio-

nitionisin Pirck. Af. cap.2. ; psp3n 5w 1N 7333 n0nnió

natidhs ii

"m M

indnidii

n* pyA/bysu 5503 1n2*030- r5 Now 1n?nin

Av nosns -mwwn'n/j—,py nu«py Calefacias te ad ignem [a*

hilififacio

pieutum (inquit R.E liezer)

edcave À »Rü N18 ipforumneforté

MC at

Fatim y7]

adurarts. esb enima mor[to ipforii quaff. paor[uscoulpecula, & pun«

éuraispforum ,quafi aculeus Scorpi? ; eg balitus ipforum quaf ft-

Hiti nf

bilus prafferis (igniti ferpentzs , qui venenato afflatu fuo bomi-

iülgaces qui

siem inflammat.) Echac de fcriptis Rabbinicis; in gratiami

I funtMa/,

hujus L. ftudioforum monuiffe, omninó & ex officio

hnfrlindi

meoneceffarium effe duxi ; i& forté Forfteri auchoricate

Q differen

abufi , auc cujufquam prejudicio fafcinati;abillorum le-

lifáttation

étione diutidsabftrabherencur.

Siilevine£

Po3

II Q—llæ-.

BrcuiNATH-

16

f

?. Sedquszriturjam non immetitó, undó autem

*tot Fabulae & Mendaciorum monftrain hebreorum li-

Nyios

'bros irrepferint? adeó ut Thalmudice £itgenda in pro-

M d.

erbium inter nos abierint, & fcripra Judzorum hujus

tht

vanitatis nomine apud cunctas feré gentes peffime au-

r(Dflu)abi,

Jdiant? nefcio quid hicalii fentiant, dicam veró ingenué,

quid mihi ex aliquali ipforum le&ione videatur. Non

H fu.

.

verifimile eft veteres illos, qui per omnem etatem in

loii t

fcripturis enutriti fuére, & alioquin multa fana fobria

M. liil

Atli, T

preclaraQue fcripferunt, àfemetipfis adeó defciviffe , uc

ex folàmentuendilibidinecalia confinxerint, velabaliis

hemum

conficta , fecandum literalem fenfum femper accepe-

tütitem.

rint. Quis enim nifi fcurraficin referiàluderet? quis ni-

NVE

fi emotze mentis ejufmodi narratiunculis affenciretur?

(( mphtti

dentilM.

oportet igitur aliud quippiam fubefle, & tancis Abfurdi-

tatibus occafionem prebuiffe. Hofceerrorum rowTEs

egitütz

dumobiterinquiro,reperio precipué Denos. quorum

Yyl v

4j| Primus cít Craíla & literalis Propheticorum oracu-

Aborittt-

lorum interpretatio. finxeruntenim fibihancregulam,

jj

*Dyo5 "T NYY NüpD Y "ullus textus elabitur manus [ue

Ffutm n

Nuditatis, hoceft, eciamfi Allegoricé quid aliud fignifi-

jftui] t

et,nunquam tamen propterealiceralis fenfus planétol-

Í pulwmz,

litur. Itaque figuratiffimas quoqueProphetarum fimi-

7 grm/fr

litudines , xazz z av intelligunt, & ex hác officiná tot

d

fabulofa miracula cudunt. Verbi gratia, quod Efa. 7.

n

'Y.20. dicitur ; Iz zl2 dieradet Dominus Nowacula condutlitia,

iümdp

per transflpiales per Regem Affur,caput es pilos pedum;es etiam

| mifää 10

jarba alfametur : non quidem negant Myfticum huicdi-

€to fübeffe fenfum , fed camen nec Literalem prorfuso-

usnt-

npreti

ciofum effe putant aut fruftraneum. proinde introdu-

m Mirae.

cunc Deum ut aliquem Barbitonforem, qui r;gi Aflyrie

:ij. fm*'

cefariem abraferit, & hoc fchemate docuerit, quomo-

N

do fübjugatos à fe populos tra&are debeat. Fabula h&c

prolixius excac in 1halm. tr. Sanhedrin, cap. Kol-Iífrael

qp n

& ob-

i

[

H7

HArPPERUSCIM

, Sedi

& obfignatur pag. 96. fac.a. ixox ab inic. hifce formalt-

thabüïæ

bus verbis: p ( proculdubio vitiosé pro 3535*) *3n*v

bros irre

pct

i. / N*2 *DNN. o r55 NT qmw NnNnr 9. / Nn'oeon

«erbiom 1

biN / mgpt2 NT 0183 55nN m5 n53 Npo v - TO SYmPNT

vinicatis D

"T:0n jprtDN D3i n211

j imvopm ob ia 68 dede-

runt (Angeli) ipft ( Sannac

beribo) forpicem.. donec verà redie-

dianc? neie

gid m

zatyobtenebratum fuit (nox jam ingruerat) dixit ipft ( Deus) abi

verifirmile

affer lucernam;abjit eg attulit lucernatn y dum itaque infuffla-

feripturist

vet in ipfam, Jfufpen[a- barebat (exilien-) flamma in barbá ejus..

redaraqu

abjit (ergà Deus & ) totoudit caput atque barbas cjus.. Ecceid.

es quod fcriptum ( Efa.7.'v.20- ) etiam Baxba con(umetur.. EC.

ex folimen

.CODf:xaa ,K

quia hanc tàm vilem operam Deotribuere blafphemum.

videri poterat, excufant hujusnarrationis abfurditatem:

sint. Quis

f emot !

ipfimet,fübfinem pag.praced. wapn N5* saN "a 0v

AYEAND WreN Nc ass cir Rabi Afbu , mifitextus ( propheti-

poner i

tatibus oc.

€us exprefte) [eripfilfet , mon polfibile (aut fas fuiffet ) dicere z:/lud.,

dumobiter

Aliud exemplum. in ejufdcm Efaiz cap.41. v. z. legitur:.

t55nr/ n vaso jm / sox05 n* / 0s mro wyn n

( Primus «

lorum inter

ThUD " w»3ocanasys psecnm Quis excitaudt aborien-

ze juftittam ? ( abffeatlum pra comcreto , 1d e$0 , bominem jufitfft-

AoYo "!

HIUTA ) voca vt euma (bic eg deincaps ia bebr aifemo fuut futura pro:

Nudiiatis,

prateritis ) ad pedem fuum 2 ( utfecum ivet inflar pediffequi ) de-

:ccr,nunqu;

dit coram ipfo.gentes? & reges [ubjecit. ?' dedat ficut puluerem.

l

;

(Tbaluud leget per Betb *myz 22 puluere, quomodo etiá graci per-

ltur. Itaqt

litudines, ;

&c reddiderunt) gladzum ejus ? ficut flipulam impullam arcum:

fabulofi m

ejus $. ( Hebraice pulchra e$d Agnomznatio inter wp ,Ef 1m?)-3

Y.0 dicitu

Hac verba procul.dubio de Patr. Abrahami exitu & pu-.

ftritransfhy

gná, cum 4. Regibus orientis Gen. 14. v.15. com mifsà lo-

larla al/in,

quuntur. nam Chaldzus Paraphraftes difertáejus nomi-.

o fübeff:

nis mentione id docet, & etiam noftrorum interpretum.:

plerique aftipulantur.. fed audi quefo,quodnam Mira-

dofum ell:

cuchUmu

culum Judei hinc extruant. Ibid. p.108. fac. b. circ. fin..

?-'-!."'79 VNCS3/3ryU5 Na3 E2 30N £ 5NTo 3 0 221 30NC

ftiem ab

Ofl?biugaco

H'an mnws n 35NÁ- ay a pn /33: n miro *2

;

/'annawb

Buser,

*BEcHrNATn

u$

lä UfUB j

/55$ /^33 0 Wt / Niby Yv m m mamss/ as

^9V « m recenfet Raf Channafilius Livai, dixiffe Semum

-Mürim.

magnum (Neacbi filiumy qui Abrabamo post pralium dllud pa-

nem t$ vinumobtuliffe, afque v.Y8. Malchi zedek denominatus

OPON

LU

e[fe creditur : cum etiam litere vyw per Cabalam in v—yr 158

fimï) wm

refolubiles ffmt) ad Eleazarum ( Abrabami libertumypugna fa-

cium) quando veuicbant [uper vos Reges orientis eg occidentis,

fiigg

d Ed

vos quidnam egiffis? vefponditei: adduxit D & us Opt. Max.

iedos s

Abrabamum.é collacavit ipfum À dextr: fuis, e9 accidit : proji-

ciebamus nos pulverem , fiebant G 1. & DY15 flipulas e6 fiebant

P Cclk

nb

SAGITT , t4c. Cum enim trecentos cancüm & octo-

decim vernaculos ad pugnam armaffe conftet; non vi-

PENNA

dent quomodoabíqueinfigniquodam miraculo,exigus

1100 ho

Itf Dinyi

manu tàm validasquatuorregum copiasfuderit. itaque

ad hunc Efaie locum confugiunt, & é pulvere Gladios,

4j0il)

& ftipulis Tela huic imbelli curbz fabricantur. j II.

u) u

Ízpé propriorum nominum Ecymologias venantur.,

/ t ge-

quas nunquam putant inanes, & inde perfonis ejufmodi

IQf CX

qualitatesautres geftas attribuunt, quecum nominibus

m

conveniant. vv. g. quod .rebellionis ille aucthor Korah,

"N UYU

capite.Ca/vus fuerit, & parentibus fuis Jeztes beletárits

um

id cap. ulr. Sagth. pag. 109. fac. z.circ. f. nonaliunde pro-

d.

bant,quàm quod Num.1é. v.1. ubi genealogia ejus nomi-

du

natim recenfecur, Kehati nepos efle.dicicur. Kehat au-

"d

temá radice j35 deducuntquaz debilitari;aucfi de den-

)

tibus fermo eft obfítupefcere; fi deferro, obtundi, hebe-

tari; fi deliquidis,acefcere fignificat. ipfum veró Korah

al

àRad. nqp quz pilosevellere, glabrare,frigufvéinduce-

nl

re fonat.

T.

lurima ipforum dogmata, illifQue

if

fuperftrudte fabellz,originemfuam éCabalácrahunc, in.

annnes

uo nugandi artificio, quo quifque eft monftrofior, eó

n'busfh'

ipfis habecur doGior. v. g. quód Judzus diebus fabbathi-

nis duplicem poffideat Animam, probant ex Exod.25.

v12. fex dielus facies opera tua» die autetm feptimo ceffalis, ut

yia

requiefcat

T9

HaPPERUSCHIM.

m

vegniefcat bos t9

Affntus tuuó. 9v &t animetur félius ancille

W M

wl

tue 6 peregrinus.. qua v

ox Bis in eadem materia ufurpa-^

(:Ng;zcl

tur, & Exod. 32. v. penu

]. ubi deDeiquiete fermo eft re-

,,;,;gnum

!

" st

etitur. ibi annotat celebrisille n;ugivcndus B. Thurim.

[ gcreditüï: t

t—NU mus3 imnvw/ ov n o vb iav Syaum Ov

naya (werba textus ) e$. die [eptimo quievit atque Animatus

sls f

qiym) um

esi ( per illam fpeciema Cabala que) Sopbe-tbefot (dicitur , ualet

idem quad Schetim, bocesi) dua: uód bineanima ftnt bomini

gl

Alrabamith

die feriato. SKeime, bich Cbunbichbuch. Sic quód Ecclefia

nunquam ad pauciores quàm.triginta fex Eledtos re-

cidumu n

dacta fuerit , probat R. Abbai magiftraliter, cap. Chelek.

$AGITT Áy.

decim vecma

pag. 97. fac. b. poft med.ex Eíaiá: vnbno wo5p mnb NS

«5sn 03 N "N2 N11 553 1332:0 "N "h3pro1 ptts Nmut

dentquorto

wUn3a 3535 (ad werbuam) non minuit

s m

Av opmua vmonoN

Mundus pra triginta

fex fufhis , qui fuféipiant faciem Divini-

ad hunc H

tatts ,eliam im omni generatione- ficut dicitur ( Efa.30. Y.18-)

& flipuli T

beati omnes qui expetlant eum (ratio confequentia quia) vvox

Ágpé propri

qo per gematriam 36- facit. En fubrile invencum! ut ge-

quas nunqua

ftiunt pueri reperientes Midam in fabà! adhuc unum, ex

qualiatesant

eod. c. p.1oo-f.a. circ. fin. p p 55) 3n*» 'm"ph —

Conveniant.

ümnmmus vs ass oonaso N3o- nyn'ny oy mso wibu

Capite Calon

p mOUDy) NO nón NYYoO93 v* - NbnN fhterum e uf

id cap. ult.

Deus Opt. Max. det unicuique ju[fo trecentos e$ decem Mundos-

bantquám.

quia ditium (prov.8. v.21.) ut bereditare faciam diligentes me

Tàtifn recen

] &scu (7. e- Ez5, Zzliquid &6 thefauros eorum impleam (rationt

temáradice

quaris meticulofe Chrifliane ? eam Cabalifla babent inpromptu)

IV. non dubium

tibus (ermo

W0X w« per gematriam 3X0- conficit.

eft, quin multa quoq; hauferint é vivà Traditione Majo-

ïafiiüdchq

rum fuorum, quibusomninó plures rerum in patrià fuá

iRad.n -J 1

t€ fonat,

geftarum circumftantias,quàm nobis, notas fuiffe opor-

tet. Verüm quod Virgilius de famá fcicé dixit, eam vires

iperítrade

T0 bogandi

acquirere eundo;id ego de hifceA vitis narrationibus fta-

tuo; quó crebrius exunoorein aliud cransfufz fuerint,

Wihaberne

nfibus

titdnlicers

có minus finceras manfiffe. ucenim hybernisme

Q.

Niyeca

ngx dielu

BECHINATH

I20

lil

Nivea maffa, per plateasà colludentibus puerulis provo-

n allgc[-

P ?Ldicerc

luta , hácipsá rocatione fübitó maxima fumit incremen-

ta;ficifte Traditiones,à parentibus accepta & ad filios

"n itino.

A fer

propagate, pertot nepotum continué fibi füuccedencium

additiunculas multiplicate, in immenfum excrevére:

Wtb ero,

adeó ut v. g. Ogi Regis Bafan ftatura , per fe fatis procera,

At w

hifce geometris vel Babylonicam turrim exfuperet. non

;' i&'lüuem

nego vaftiffimi corporisfuiffe Gigantem: id enim é fer-

Lf

rea ipfius fpondáfacilé eftimatur, dequà Deur.3. v.1t. /o«

"nsformy.

Jus Og remanferat ex veliquits Repbaim. ecce leclus ejusfrreus,

D nan,

32 Rabbatbfiliorum Ammen (affermatus etiamnum vifftur! ) ua-

ldetür ex

vem cubitorum longitudo ejus , E& quatuor cubitorum latitudo,

wbicolle,

juxta ulnam bominis (Tbarg.Onk.Regts.) undeapparet quód

d Mnatt-

Viris Quatuor fibi mutuó impofitis non fuerit humilior,

tchi, Jitere

& confequenter ( factá multiplicatione quadrará) vix cot

Dtiretíus,

panni quor aliàs fedecim homines ufurparent, ipfi ve-

YN ynty

ftiendo fuffecerint; adeóq; (docenteid cubicà

4 line

NT

computatione) totius corporis mole, & car-

n icl

ïï&' faperficies

nis offium nervorum venarumque pondere,

6'-4- corpue,

Z

Sexaginta quatuor vulgares períonas ada-

i. d-

quárit. Et hec menfüra Mathemartice fuperfundamen-

yn rl

tum textus extructa, fatis benéfehabet. AcJudeorum

rama-

calculus hicimmane quantum addit. ficenim B. Thurim

fam Anii

ad predi&t, textumannotat: 3543 30N NT NT ho o

gopl

ON 3 NTIO 1353p2 550 /15N£ ao2 3551 o

isiptnm

Mofe.s qui (altus)erat bis fenos cubitosfubfilist decem cubitos (te-

xens) avma bellica yo-ulmas longaseg tamen) percuffit eum Cfal-

i

T

tern ) in talo ,quieg ipfe erat totidem cubitorum. quod idem

n

quoq; Talm.lib.Berachot cap.ult. harozh prolixiusnar-

n

10 | 4lrus

42

ratur. Id fiverum effet;affürgeret fta-

10 | arza

r

tura ejus ad joo. cubitos. nam talus

u1

æzä

10 Lfaltus 4

2

kriop

L | -Mofes '5*2)"4

*

——

hominis, ex communi ftatnariorum

fententiá femipedem altuseít, & ipfe

j moo0

[ L , L flatura

:dgraf&.

homofex integros: duodecies autem

42.Íum-

ho

*

-

T2I

HaAPPERUSCHIM.

N

egmäfav*P'

psü-f

42. fummatim 5o4.conficiunc, utinterim decubicácor-

fit

yhici

Tr

pulentià nil.dicam. Infanam hanc hyperbolem auget

u fcte

amplius Abba Schaul in Thalm.cr. Nidda cap. ?. dicere

;opagatæxP'

non veritus, quod aliquando offeam ejustibiam in itine-

,jdiciunca

re offendens,in eá ultratria milliaria peregrinacusfuerir.

audirum admiffi rifum teneatis amici! non video quo-

slb ut v

hifce geome

modo fpiffa hec additamenta toties conduplicata pal-

neso valti ]

liare poffint, nifi forté texcui vim inferre & dictionem

renipfiasl

wy que ipfis Cuzz; quoque fignificat, ad Ogi Infantiam

ju Qp m

referre,aut voces mpw Cabalifticé in m transforma-

revelint. Lubenshic pretereo ingentem illam Ranam,

iaf

eum abitirit

cap.8. Bafe-Bathre defcriptam; qua mihi videtur ex

malé intelleGoilloloco Exod.8. v.2. enata effe, ubi colle-

st lum

Vi Quam

&ive in fingulari numero dicitur; t$ afcezdebat Ranatege-

batd, terram JEgypti: quem texcum R. Sal. Jarchi, literz

&confequ

abíurditatem metuens, nectamen à fuis diffentire aufus,

panni quot

ancipitianimoficexplicat: 4*95 «« / m nnN yTmbx

4 li

rytoo o vb - N0 1 293 ? nmo Nem nms

äf'?""'"" ti

:owhm v2 N"mp Oymsun n Rana tantüm unica

ü-niyw.

o (ab imitro) fed percutiebatur ea (deinceps, ftc demum ) difft-

M

liebat intota Examina: g bac e$i Myflica explicatio. Sed ftm-

quárit, Eth

p/zfcz'or,a'z'cere,qaöd.capiq/gfimum-pm ventum ranarum(per Sya-

tUtf COXEUS (

tbefin) expre[ferit numero fengulari.. V. Hifce prememo-

cilcalus hic;

ratis errandi occafionibus, videtur quintó etiam Ambi-

o pecu-

alpredid t

tio acceffifle , morbus hujus populi temperamenr:

VN YOg N

liariter familiaris, quo languebant cumprimis ipforum

!

Mjer qui (aly

Scribe & DoGores, qui omrüconatu (uocollimabantu-

nicé ce9& v? 9s Jvey , & amabant sew JoexAuicio» in conviviis

at oxa9sdpíog in Synagogis, & honorificas falutationes in

I) i tl

o Talm;

publicisconventibus, & compellationes nomine g ABBI

RABBI. ut Chriftus graviter ipfis exprobrat Matth. 25.

10 alii

v.5.6.7. Quóer

óquiíque prodigiofiorem attulerat opi-

u :oi i,

j

modó

l:T'/']"' :

nionem,eó cen

ebatur Rabbini notnine dignior;

] Mifny 'j

affcrcionem fuam 6 fcripcuris utcunque potlet colorare.

2

u 51

,hunc

L

BECHINATH

22

asf

hunc talem digiro monftrabat popellus, hifce artibus (i-

Imwy

m"") L

mulquoque in devotione retentus.. utolim majoresno-

ftri infulfis Monachorum Legendispermulái, & etiam-

'.' if h.

Slicir.

num hodie quidam]efuitarum piis, quos fic vocant, Do-

lisfaífcinati. hincinquam, magna pars fabuloforum mi-

iif

lii

räulorum & miraculofarum fabularum orta effe vide-

tur. v. g. quia in diebusHifkiz Sol aliquot gradibus re-

cunüm "

trogreffus effe legitur, non viderantnafutiffimi Magi(tri,

tbisdim

quà ratione aliá tum Aftronomice revolutiones, tum

eDter li

Chronologica temporum intervalla redé fibi conítare

S excrevit.

poffint, nifi exceffus ille diei; contratio defectucompen-

Xlüm mon

fatuseffe (tatuatur. Proinde ex abyflo fapientie fue fin-

'itiQU

xerunt,cum maximo rudisplebeculz applaufu, brevem

ï'«mhm.

aliquam Dieculam,quz totidem horis caruerit, & alibi

ituihoro

neceffarió farcienda fuerit. Cujus fabelle fedes eft in

'vehnt, Et

'Talm. c. Chelck.p.96. fac.a. poftmed. 4mw jn" san "InN

a lübfn,

nbmwi trpr eon 533 / à00 nsyv sno s 13 no:0 298

ipfosit-

3333 321 ia syo r y nb ia2 N m

j wv

n*ymnN t5 IN mbyna pv vow nibynn ?x nN avv

w

uTT UN jyna àyn^s ov aom/mboyn wwy 4 Rab

'nm* Íti-

focbanan : illa dies quà objit Achaz; (Rex Tudaanteceffor Hif-

n hun)

Kia.faltem) duarum borarum fujt. cum-veró decubuit Hif kias 69*

conbaluit ,veflituit eas Sancius illebeneditius , bafce decem boras.

| Aþ//cbzi E

r sdlf

Jéeut feviptum (Efaà. 38..8.) Ecceegoreduco u ubram graduums

qua defcendit in gradibus Achazyim L foleretror(um per decemgra-

At /[[!/3'

W/ n?[:"ï ff?

dus. Eg rever[usesi ) 1. gr. per quos defcenderat.. ubi obiter

r

notandum efl;textum non loqui de Gradibus cocleftibus,

[icfepo-

uorum 36o.cuilibet circuloab Aftronomistribuuntur,

Íed de gradibus vel Scalis quibufdam marterialibus aut,

lapideis, Numero duodecim; quas R. Achaz (procul du-

gniti-

r

bio Gnomonicz rei peritus ) ad meridionalelazus bafili-

cz fuz fabricaverit,ut umbris fuishorarum difcrimina

yos &«

docerent. proutid paraphraftes Chaldeus per 338 nmw

ceé1n-

w0popiNeyo fauram lapidis borarum in afcenfu, daler

;m yelit

nult;

jnte»

em Q

125

HAPPERUSCH'.xM.

j pctà

nuit, & R. Salom. Jarchi recte explicat; edificatas fuiffe

quc )

Áis

(E—wa myv on3 035 / n 3

335 m'Ty maQ10 3523

r infi

Tt-u0NDyeYMo m ys

Z

d fpeciem Cocblearum,fA-

um hOdlc ql

m ibi boras diei. inflar bo-

élarum évegione Solis, ad explorandu

lis fafcinatt

rologiorum ( ian

gyuév) qua confhruunt artifices. Sedhicin-

dunt /Efopi mei T halmudici, quód fi

tcrim non perpen

g. v.g 0

Solperdecem horas

five 150. graduscirculi diurniretro-

grogreluse

reffus eft,pertotidem quoque, hoc eft, quincuncem pa-

à ranone

ralleli füüiomninó iterum progreffum, ficQue bis decem

Chronolog!

horis recardatum fuiffeoporteat, & confequenter diem

illam nonin 2 1. tantüm fed triginta duas horasexcrevif-

[l

[m,mlc

fcoselfe at

fs. Cujus complementum ad fecundam periodum non

2. fed 16. horas requireret: fi omninó Creatori miracu-

yenunn, u

. (iqpar )

Ium faum naturaliter excufare;aucaftra (utolim Romu-

lei Pontifices faftorum Calendas,aut hodie /Edituihoro-

aecelfario

Talm.c. C

logia turrium folent) pro libidinefuá gyrare velint, Et

uchiJoves híc coclos rorant;ita pag. pr'ced.fac.a. füb fin.

remo

021

Terram quoq; in occurfus viatorum agitant, ucipfos iti-

neris lábore fublevent. /v4w5* üm5 nxsp ^v ao un

ww eng

y*UN "^. n 2 oD /*'UN 3py/nnmaN 039 IN

m

jadunm : |

;pe3 N N'T N^

oDb vyn "N E2 N31 93 " ira-

dunt Magifiri noffri, tribus ( perfonis) fubfi

làit terra (obpiam)

liealiem):

tmmaluit r

Eleazaro fervo Abrabami,es jacobo Patrinoffro, gg Abifcbai F.

Zerujab,egc. Eleazaro, Egc. quia fériptum (Genef.24. v.42.) &

fett ferigtim

perveni qyyw eo die (quo cum hero meo collocutus eram.. [ecum-

qued'fcemdi

duim Tudaicam quidem expofftionem)ad fontem. qtþgjï dictrets

du (fran,

eo ipfo die egreff'im effe. on enim vident,quà ratione alià

Dotandum.

tàm fübitó rantàm iter emenfus effe & puteo aftitiffe po-

Quorum ;

tuerit, nifi miraculosé tota regio ipfi obviaffe fingatur.

[ de grad

fed mittohafcenugas, & pergoad illas Judzorum narra-

ipideis, N

tiones,que vulgó pro Fabulis habentur, c tamen reverà

lo Gnomon

non (int, fed lon

/a

gealiudin interiori receffu contineant.

g fabri

q VI. tales fünt ipforum PAR 48015 quas fatis ingeniost ex-

€ogitatas , divite metunt mefle. Eas fi quis ad literam tantüm velit

Q 3

intcl-

"a

5 BECHINATH

124-

i,

intelligere , putabit effe vanas, abfurdas, fatuas , deliras & interdum

It M

plané impoflibilesautetiam blafphemas. Quáinpartenontantüm

i anillw

recentiores A pelle infcitiam fuam produnt , accipiendo illasfecun-

Wmm

dum corticem literarum & credendorem geftam; fed & Chriftiano .

W hg

L

rum multi aberrant,qui easin ipfo fonte nunquam legerunt,fed folis

& plerumq; malá fide addu&is allegationibusnimis fecure nituntur,

Widitqul

& tamen hincuniverfa Thalmudicorum dogmata xftimare , Rabbi--

'[bm (Mïi. "'-'2

nofd; veluti mortalium ftultiffimos exfibilare audent. ipfi zqu£ ab-

MU.

. w

fürdi;ac f quis Judeotum noftram religionem ex ZEfopzis Apolo-

gis dijudicare przfameret, ideó quodipfos in fcholis magnàfeveri-

ii ,

rate Chriftiani doceant Pzdagogi, fed przftat Exemplam afferre,

)uhtali

quàm cum hifce larvis lu&ari, in Ízp& citato capite Kol-Ifrael po9r.

bMtjuduat

fac.a.fubfin, & b. moxab init. ficlegitur: 49 m / o "w3 150

A Mu

^inN ( 100 539 33 3300 / NÀ 0133 03 0101 08N3 009

iti) Qs

DiNT1 N DINJ 0117133/ NO05 *35n : *30N- N31 N0 353

av ton l.

NOYO. 23 »y "j r1 221 C2553N5. pNóoan o N32/01353

05 dIori

m 11122 3115 *2 / 0135 5ya N3 m5 g^5 DsNam.

tit, fedit.

Y? 3N / 112 1212 0233 *5 w m55/03n 35 308 : 31 321

iquandoac

tnimirum

3313 5 4 anon: 0 0y n mNso pyysy s5 vs o195/ NTP

SjhNO DIUN ]1Tm NDD Rexquidam caro cr fanguh (exiflens) babebat

jincogtt-

Paradifum amenifimum , cr in ep primitias (frutuum) praflantifümas. Is

felilloum

£ollecabat illuc duos Cuflodes , unum Claudum, altevum Cocum ( idebsmancos

diciimii-

nà-ipfimet frudu decerpevent) alloquebatur autem claudu cecum : pritnitias

ä

o Catuf, CL

elegantes video in borto, veni & veila me(tibi infidentem) auferemu eas ut

affmnt,l&

gomedamus. . Equitavit ergo claudus fuper dov[um ceci, & abffulerunt eas atq,

ypero) ia

devorarunt. poil dies (aliquos) venit Poffeffor Paradiftquavens ex eà ; primitie

imedón

(ila) fuaves quovfam funt (delata?) vefpoudit ei Clandus, nunquid mibi funt

gclieis' (il

pedes ut ambulem illis? vefbondit quog, Cacue, nunquid mibi (unt oculi ad cer-

vin n

nendum ? quidegit ? (Dominus borti) unpofuit Claudum tergo caci, ejudica-

vit aubos quafi unum (conjunità panam irrogavit , qui cam mereri nequibant

mm& ICH-

feparati.) Fic allegoria fic nudé recitata non cuivis ftatim intelligi-

vdiionm

p

tur,fed forte anilis quedam narratio,causá fallendi temporis conficta

jfutmrtt

|putatur: Exjgö attendenda fünt quz antecedunt & fequuntur; unde

dictorum occafio fcopus & applicatio clariffimé patebunt, ea funt:

lt

: pren

jn oxy t55 jois n2 a / *335 ouinaooN mb 08

Iugels

"n »50mnuowb5y orov'/nNün 1209) 103N a 11*5 7151

iGtOTgh

bu^n

'pm*s:w t6nvc'wuon f]ï.l mgow HTSWJj' *p3 ]3N5

17202

Mage"

125

HAPPERUSCHIM.

d

rh?utab

olfibl

2 o5 38 ! * -mbex5 "a (retius nmme) mmmb 5331 505

7

"

tore A?;

tU oN p* "

NXU-"I1NS DN 1 33 pom mieos ssan

« m

938 AT 30Y.

Q5 YR* 5N1^ 715103 317

byp dicebat Antouinus

omccmh

bilojophus,qui Iudeis admodum faviffe, tnultumQue cutt

mmultiabert

imper. cognomento P

oleruq m

épfis cla

ndefine familiaritati habuiffe fertur) ad Rabbinum : Corpus & Ani-

gua poterunt eximere feipfos à judicio(extremo

poft vefnrreiionem mortuo-

gmen b

vum.) Quomodo? fi corpw ita argumentetur : Anima peccavitynam à die quá

yofip V*

a m

fardiyac qu5.

feparataest à me , ecceegoprojectum-jacui inflar lapidujn fepulcbro: cr ani—

ma regerat : Corpts peccavit,nam à die quo feparata fuab illo,ecce ego cir-

gis dijpdicite

cumvolitabam in aere ficut avi.. Et poftea: sed D & us Opt. Max. re-

gate Chn[b&ill |

ducet animam er difperget (difundet ) eam per corpns, ficque judicabit am-

um cum n

bo (cenjunctim) quaft umum. ficut dicitur (Pfalm.5o. verf 4.) advocabit

fialibhn k

calos defuper ; bac eft Anima ( particula auva caleftir) éy terram, ut judicet

m

populum fuum 5 . boc & Corpus. (terrena pars bominir. quem tamen locum

m

Chaldem aliter, fc.de Angeli in celo, crju(tiain terrá interpretatur.) C«

D

terüm eft quodhic de Judzorum Parabolis admoneam,eas non fem-

m a

per ab indefinitá re vel perfona defumi , ut pracedens allegoria

«jYbb "10 regem quendam Anonymum ée utopicum introdacit , fed in-

puvm

terdum audacius fe proferre , & evidentiz caufsá certis aliquando ac

giyun

" 9W

nomine fuo appellatis Perfonis rebus & locis attribui ; ut nimirum

Daralifun m

vehementius percellant legentis animum , & profundiusin cogita-

tiones demittantur, IdQue videtur non fine exemplo , fedillorum

golcabgt d

temporum More quodam fa&um effe. nam & in Evangelicá (imili-

neipfma fud

tudine Luc.1&. verf. 19. Lazarus quidam nomine fuo vocatur, cum

tgttes il

tamen interpretum plerique Allegoriam tantum effe afferant, &

tomedamy. E

etiam inquibufdam exemplaribus gracis (tefte Regio opere) érex

devrirint, i

mues)ons expreísé nominetur : quod tamen nemo ficà medi&tum

ïï

( fv qu

exiftimet, ac fi Thalmudicas hafce parabolkas illis Evangelieis com-

pulesun ambul

parare velim. 45 miosbr abfit à me & longé abfit! fcio. enim illas ex.

MW ? d

divino ipfius veritatis oreprofectas, myfteriorum pleniffimas, reli-

Yit atbor quj

giosé venerandas effe, has veró é lacunis humanarum traditionum

tMt4ti.) Ha

hauftas, infinitisineptiisfcatere. Sed hoc faltem intendo,Individua-

tutfedfont;

rum perfonarum mentionem in Thalmud, non propterea ftatim rei

PPWUF: Erg('

geítz veritatem inferre , nec profide dignis Hiftoriis omniailla ven-

Morüm occa

ditari, quibus certarum circumftantiarum fucus eft obductus : pre-

Y n v

fertim ubi manifefta fequitur Applicatio , & allegoriz fua Exegefis

adjungitur. Non fecus ac in veteri Ecclefià Chriftophori Georgii

arga—

mWW t

BECHF 'HAPP-

T

Margarithe,&c. à doGtioribus pro metis parabolishabebantur , etfi.

j

i

his nominibusindigitati fuerint,draconum marium,urbium,&c.ex-

preffa mentio fa&a, & praterca plurimifemperut rem vetéfic ge-.

ftam crediderint. Tales enim narrationes etiamapud profanos au-

thores in omnibus reperiunturlinguis. Apud Grzcos chophom

ï

Cyrum fuum, non ad hiftorix fidem, fed perfe&i Imperatoris cff-

giem delineavit,necqualis faerit, fed qualis fuiffe debuerit defcripfït./

d

Sic Ulyffes Homero,&apud Latinos ZEneas Virgilionomentantüm

&ommodat non fidem;ut egtegié delirent,qui omniaillorum pro hi-

ftoriis acceptant. Sictota Metamorphofis Ovidiana; omnesPoéta-

rumfabule,omnia Comicorum theatra , fub certarum perfonarum

(velaliquando,vel quod perinde cft, nunquam ia mundo vifarum)

habitu,ex communi eruditorum fententiá;longe aliud docent,quàm

literalifenfuprz fe ferunt.Sed nec nobis Germanis exempla defunt,.

) ANRO

talisenim inter plures eft v. g. famofiffimailla & multis quoque gra-

vibus viris credita, fictitii cujufdam DoGoris Faufti legenda , quam

pl w.

tamen fanioresnon nifiin buncfinem excogitatam effe ftatuunt,ut

Exempli

le Thal.

promifcuam plebem,in fuperftiones & tmagicas artes pronam,tragi-

4

«oquem affingunt eventu, ab ejufmodi fceleribus deterrere.

xf med.

Nunc tempus effet;ut exipfo Thalmud felecta quadam Exem-

w

pla fübjicerem; verüm quia / t—3nmóN 5*5 nàup nsT 9v

kto n Ht

yanumno "p yxnon

1 Cortinaprafens minor eit , quam qua compreben-

wb TW

dat e4, & ftratum (vefidua pagella ) ni

mí exigutum potius quam ut redundet,

ficut Hebrziloquuntur;ideó hicabrumpere & in feq. Difp. differre

)

w

«ogor, exemplo civium urbisSodoma,qui cap. Chelek p.109.b.circ.

amed.inter aliafacinora , etiam Procerishofpitibus fuis pedes ficam-

DUALUA

putaffe dicuntur,ut truncus in fpondam , quam hoc nomine publi-

m

£am habebant , quadraret. m5y *33à *v « Nnmb (5 N

«N : nRmN. Erat Hlislecus s quo re«

w

armh "nnn ( s

m

ondebant yiatores. fiquis exce

deretyrefecabant; fideficevet.

"

1 1]*[01

wfndebant ipfum. —

Ü

W/-]W]

.

n

der)

i eqm

"c

DISPV-

n

LO

!

s n

«.i[hZ,&c :

127

fug"

'

'busin

:

»

en

(tio f

:

H

i

:

?

ä

:

ä

iE

$$

:

:

TU

i

PIC[& m

diderint

üzm ii*

dorcsin 0

tum uum,n

DISPU

ATIO

jem dgintav

g u fe o

SEPTIMA.

ftoriisaccpu

mmfablllïyom

chþondmtu

VCI aliqllan 0

habitner comt

ANIELE REZERO.

fiterdhfentu gt

eiiseuinte

L

2

277

ÜUwNc rTAQUE EX

ISTO ANGI-

vlous st

22

)

(€

eA

2

tamenfaniol

A

ä Z

Z

portu elu&tatus, & in hunc amplioris pa-

p

D

«

ing Campum delatus,profero Exemplüá

pronilcuam

L

e

D

z

12

monítrofz illiufimodi Parabole Thal-

Coqllflüi Hä

L2

mudicz;élib. Cholin c.5. p.59.b.poft med.

Nuncten

ZA

E

US

A

ER

AC

iæ;

)svpoN-03n )2 yoym a 3op 35 à0N

giiübjeerem

(

enim D k 1 z0men femper cu;m Kuph vel Daletb pro He

yrom

du n a

feribunt , mé profanetur. ) ww / n23 ( ^nn "w3

ficut Hebrzil

4nN . N'aN PUp NU5 / Ti ND - NüM N5 *D JN'

Qw . ownp Novy 27 NYiN2 / ho NSSN 3 NS 6 m2

«ogot, Cxemp

medinteralt

ww b N- tpo n myp w 5 7N /*opa o nm o NISy3

putafíedicum

y3"N pmn N *2: rn2vio pyn / *on N93 r5 iOv

m habebar

m xaYos / &mayn 55 35*N / N* p n C0 / 96 ntND

453 "w/ N WIN N

C /*035 N0 n*ón pnbN: 253

o m

hdu

NmuUD3 5/N /Ngowh rTmom3p 553 NYT Qs "j* "u*

Q2N1/ sSty *nm Nya/ mn2no m3 -by m ya/ 10

paOnNU 355 dAx 6 Cafar f[cal. Raboino Tebofchua filio Cbana-

nie: Deus veffer Leon: affrmilatur, ficut feriptusm esl (.Amos 3.8-)

Leo rugit quis non timebit ? qualis nam fortitudo ejus? Eques

interficeret eum ! . ( Scholiaffes vocem wuyyo reddit per t—y

r1) Leo-

n3 Pominem robuflum )rofpondit ei,no? per boc (vuulga

R

H afli-

- BECHINATH

128

m

Xi:'iaji(zzz'!a;ur,-fäd Leoniquiesl i Elai ( boc esl,eodem interpre-

"Udünn

fe *y* tyo zomen proprium vafliffrma cuju[dam fyfua) dixit ei

i fdio

(abbreviatio ww [onat «& "p ) cuperem ego videre illum ipfum:

Dtzapil

refpotidit ei, mom potis es ut ceruas ipfum. dixit eà : veruntamen

DN

Afpictam ego illum (gloff. x *nn3 byt/miino ervi 9N nON

«5 3nN 835 N veré defidero zpfim videre , & wvel imvituma

Wsze

ib

ibl

eportet te zpfum mibi monflrare) vogavit mifericordem ( Deum

Rabbi fupplex exoravit ) e$ avulfus füit À loco fun. cura adbuc

llnn l

trem t

Aleffet ( A collsquentibus ) quadringentas leucas , rugiit unà voce,

proffratefuerunt ommes gravida (abortierunt )eg mania Roma-.

( T

ToOpo.

3z14 corruerunt. fo! Bo! cum vero diflaret 300. tantüma milia-

ribus,rugiit vocepofleriori, concuffa f[uut (omnia) in tantüm ,ut

um

dentes-virorum (exciderint) eg etiam ipfemet ( Cufar) pracipi-

Ws

tatus fuerit de tbrona f in terram. (f credere fas esl !) dixit

N

SOWOK

3p/f , ex petitione abs te ( boc mibievenit , ipfe accerffui bocma-

]ura : fed nunc iterum) roga Mifericordem [nper eum ,ut vedeat

144,80-

1 Deurn

$n cavernam [uam. es vogavit mifericordem( Deum ) reduxitd,

épfum in locum fuurna. ( Sonft vocre eg noch ba. ) quis tàm he-

LOfantes

betis eft ingenii qui non hinc intelligat , quorfum roc

Qraner,

- Stattatio collimet? nimirum ut eo fchemate adumbre-

ag

tur, rudibufQue animis profundius imprimatur Infinita

vlpondete

Dei potentia, fortiffimi Leonisrugitui non fruftráà com-

tim n Pro-

parata. quicquid interim nugacium circumftantiarum

admodim

de Cafare,fylvà Elai,urbe Romá; &c. ficaffictum. Sic

ii

alibi introducunt ejufdem Imperatori s filiam, ab hoc

nem g

"

Rabbinocallidé fubornatam, ut parenti perfuaderet ; ne

rmTnpl

porró vina fua ( pro more cemporum) fidtilibus afferva-

ipcinimo-

ret vafculis. id pauperum efle, qui preciofiora dolia non

fübi-

finc emendo; Czfíarem veró magnifica decere vaía. un-

n

de permotus ille Argentea maximo curáric fabrefieri

G

Illffir& n

fumptu: in quibus cum vinum mox accfceret, accer

ike

410

sfuos

tum & perniciofi confilii accufatum Rabbinum refpon-

diffe; (ic & Sapientiam in delicatishominibus mucefce-

eno

bentius

n

ims

r C:in deformibus veró & coram mundo abjedisli

ii

08

habita-

"

"7

HAPPERUSCIM

L

qiuttlh

129

j

p

n

É

habitare, Deumque pretiofiffimas donorum gemmas,

)

»s

ia

plerunque viliffimishomuncionum capitibus ceuannu-

" etidil (j

lorum palis includere. Quis icerüm non videat fidio-

jcm p

nishujus Jzuuó9ry ? quod perfe eft veriffimum, necab il-

i

9v

E

1o Paulino 2. Cor. 4. v. 7. longéabludit, Zalere zos Tbefan-

at t5

a ey égpaxároig mudPemy t byperbote virtutis fft folius Dei ne

nofiri. quanquam in eo peccencJudzi, quód ex fabulofis

sulli fipp^

Abeþ(ml

& (ufpe&tis principiisdeducunt, que ex veris minori fuo

contemptu potuiffent. Sed nimis prolixus evaderem, fi

vj i

fingula percenfere vellem. pergo ad caetera. j VIL

s

Prater hafce parabolas habent fuas quoque Profopo-

hii

pecias, ubi nimirum inanimatz reifenfum & loquelam

deniessuittr

tribuunt. idduenontantüm exemplo profanorum Rhe-

atis fuerit

torum inter omnes gentes, fed cumprimis imitatione

ipf p

-ip*fius S. Scriprurz, qua Deut.32. v.1. coclos & terras,ac

ln f m

ftunun

fi auribus predita effent , aufcultare, Pfal. 148. v.3. 4. S0-

lemlunam ftellafjue ; perinde acfiorahaberent, Deum

if

laudare jubet. Pfal. 147. v. 9. pullos corvorum orantes;

betselt ite

Eíai. 5. verf.14. Infernum ri&tu peccatores devorantem,

"hrtttioco

Prov.30. v.16. fgnem etiamloquentem, Hab.;. v.rr. lapi-

tur, radibu

desé muroclamantes, crabes de laquearibus refponden-

Dei potent

tesintroducit; & hujufmodi fchemata, prafertim in Pro-

parata. qui

phetis &Jdbo.concinct.quamplurima. Quemadmodum

de Cafare,

veró Ciceronem nemo propterea credet infanire, quód

alibi introc

curiz Romanz parietes ob Marcelli reftitutionem gefíti-

Rabbinoca

redixit,& Cefari gratiasagere: ità necJudzorum Tropi

porró vina

ita crafsé funt accipiendi , nec illi ftultitiz hinc infimu-

Tet vafculis

landi. Cap. ult.Sanhedrin. pag. rro. fac. a. circ. f. ubvatro-

citatem feditionis à Koraho excitatz exaggerant , fin-

Int emend,

* Permoto

gunt ipfa Aftra hoc cantum facinus indigné tuliffe,& ni-

fi Deus id cantum nefas ultus fuiffer,mundoradios fuos

Woptu: in.

impertiri amplius noluiffe. 445« / 533j m wv 35y

ün&

penny

(he

)flC&S

/NX) Cnny 30 q" nibhy anN ON / p^sp 5v 31 / 106b

6

Rïdeerm]

'E-n?n üra piiro 1y/NY3 zsi*v W^ g 4/ceederunt

A

Á

AGBECHINATH2?

I30

lier Pf;l'.

UM

ad balitaculum ( Dei) dixeruntd, coram ipfo: Ó tu Dominator

univerfé mundi , ff Adminiflraveris judicium filio Amram (Moff

ubedit

À Relellibus laceféito) egrediemur ( & lucebizmus Mundo) ffn zni-

*X Ser.

mus , non exibimus, donecjaculerts in eos fagittas fulmineas.) Et

hucaccommodantdi&um illud Hab. 4. v. 11. fed eviolen-

'MW

ter, & contra mentem Chaldzi, qui de miraculo Jofuz

Wt

cap. 1o. v. 13. explicat. Eod. cap. T halm. p. 10 4.fac. a.ant.

"N

l

t

med. introducunt T erram Pfallentem : v6N3 rinno 7*

b

nnn w q355 . n *3N / 3 2 n 1055 n

C

135n N31 "25b m*c moN nnnb - m Ymoya / m pv

r

33 : p*T85 *ax siynm nreox voun. f/44 (60n ber J9aub)

Tmy

eperuit Terra (os[uum )

E$ dixat coram ;'pfa; Dominator olympt,

W

ego recitabo coram te Cant.

eenam pro jufía boc (Reg. Hifhià ) $

Mlier,

conflitue ipfam Meffram (atque ex Senuaberibo

f4c Gogum Ef

t p

Magogum)incepat ergó eg cecinit bymnum coram ipfo.. ficut di-

(hrimi) u-

citur E[a.24. ver(. V6. ab alá (boc e$l , extremitate. fed &$ gracus

líz, qiid

&i QV viepoymn) terra cantiones audivimus (fic fomantes)Decus

At

juft ec v

(ubitamen iterum vis infertur textui-) Cumprimis

aliqiens)

veró familiare ipfiseft, Literis fermonem

atcribuere. ut

uTf

p- 167. ejufd. cap. fac.a.ant. fin. mv voy "o n "nooao m

m (

mun Np" NIv 1

b 4501 / yuvt as 17 / C230 1225

Jo. afit

yoyn ) 73 yvins

jod quod abfiuli é (220:42nt )Sara Gen-17»

& veciferabatur tot annts (exz-

tric lr

y.15.)/fabat (quaftrelegatums)|

Mm fii-

lifui,plus minus 450-) ufg,dum veniret

jfbojcäuab, £9 4dde-

vem ipff. ffcut dicitur,

(Num.13. v.17-) €$ vecavit

Mofe.r Ho/c/)eä

u1 ij

zer,m[*ffff?f'

fflium Nun Tebofchüam ( per Pr.

off beftm unius liter« jod. ) Muta-

PL

tionis caufam querit B. Turim é

Cabalá, & quia initialia

hujus verficuli verba gswsua mv noN ?f2

fmt nomina

] [/IW | .f'

7.&quiva

lenc hifce.

, M/tl('

virorum, per Gematriam numer! 118

t—wp5namwow putant priftina

apforum. nomina fuiffe

du

inbonefla. Sed 1ánon verum eft; nifi

forte deceteris qui-

; ,i/;/imr' !

bufdam explor

atoribus,ut 355 Caleb qui Czzezz y3 Nun

t æ,-

qui pzfcez figni

ficat, &c, at Hofche

acratàfalutedenomi-

p

natus. ideó I ha

d

Qanf

Imudici equé fuperftitiofi;Jod poftlon-

",

: gn

ï/"' f

f

151

:

HAPPERUSCHIM.

j/

jj

ue nupfiffefcilicet per

WMW

&

am viduitatem putabant Jof

lat

compen

z

fationem, & né qualegis litera periret.In Pracfar.

jlb

Echa-Ra

bbathi, Sextcrn.]od. pag. Beth,fac. a. col. r. edit.

us n L

Conftant. inftituitur pulchra ejufmodi & prolixa Ser-

gcaccom

mocinatio Alphabethi, quam juffu Dei habuerit contra

sr, & CO

populum Ifraéliticum.s — qNs35 / t—T3N6 W 3pü b 0s

qp1oY!

C--0y Wi U0Twe3 j2 7703* o nms oenos Onwy

ged.inde

* N-Dmn

a 5p naiyo v2 vyns

zDON TIN2- Pomw Dhmuy

/

TmN

m

'gnnxnva

l!-w*: Tynb nNM

555 CN1DN N TUN

j Nt!

"nu 3 522N / J3 n àno 91 5

-

Ypnnbxv t "st

1/393'N

E

porby ao TUap N^*

h: 7*1!9 !

""D $3 Tyn» nNiDN

a a

bswwo ]^ ^" 001j

-2 miya u / n o5 4* moy

eritdoc

E

cys3 N ]0xp3 vinyi vv

fN jyponv nvjnmw

R

"

ixit Deus O.M. Abrabamo;

penzanut vigznti dua ltera,

anfitit ]

101

2$ teffentur contva Ifr acl, (quód peccatis premeriti ffnt captzvi-

Mapgim)

at

tAtem Babylonicam ) fabitó comparuerumt. 22. litera ( primo) ac-

dn r T

«edebat Alepb, ( agemen ducens) ut coargneret Ifraelitas, quód

avan[oreffr fuerint vnruerfam legem , (nullum ipftus nó m quideus

fufie (s

verofamili

férvando) tunc interpellavit Abrabamus ( literam fic alloguen.ry

si Alepb,quod 'Mpa

&

tes totius Alpbaletbi ! venifli né ut Teffimo-

g

mium diceres contr A I[raelitas in die affliétionis iplorum ? (q. d.

nb NY

qom

ston fic decet jam ante Miferos pmz'täf coziculcare velle.. £sl enzzma

Comimentarius ip Threnos Jeremia , Alpbaletica ferie con[eri-

V5 ff

lll/i'tl ) þ/iü

ptos)memento diei quà revelatus fuerat Deus O. M. fupra moz-

Lem Sinai, e$ inceper at per te (Decalogum [uum. Exod. 20:v. 2.)

mij f

" nochi, bocesl,ego Donsinus Deus tuus, quàd tumc nemo fiifcepe-

p17727.

tionis cau

zit tey nullus populus mulla lingua, prater filios meos. at tu (gma-

lamgratiamreferens) venifli ut coargueres eos. Covfcftim ( fe-

hujus ver

ceffit eg )conflitit Alepb ad latus Alterumneg, teflatum fuit quic-

Virifi, p

quam(mon amplius uutire aufium.eg c. deinceps etiam al liter

ENS

f(cadducuntur g cum iguominta removentur.tandem fequitur)

fibonefrz, €

pofIquam ergà viderat umiotrfum Alpbabetum, qi. »d obimute[ce-

ufdam e

rt fe feciffet Abvabamus , erubuit e$ [Petit Jfeorffza, neque depofuit -

nofcant

qm P'f' U fi g

gw'c.gzmm. (Obfery ,,

qnterim ,quam pan culpam [uamn ag.

KR

j

Ws ideo:

Pldgi.

N S

d? hj

BECHINATH

132

m

"

u

j?dgip);tidæ, quantàm fe excufare lalorent Santluli , qnantim

i

fs & Abrabami meritis tribuat pertinax illepopulus.) Addamm

R

adhuc unicum hujusgeneris Exemplum,ex ult.cap. San-

r

hedr. pag. ror. fac.a. poft init. ubi pià & ingeniosá zAalin

Vil

fcenam producunt Codicem facrum , facco amictüm fi-

ltien

ve pullatum, & de contumeliis quas inter Illufores fufti-

m' lr

ner, apud Deum conquerentem.. $105 Nmpna 3 n

l imüsmfx

mapips NT pm or 3 318 uyt/ C m o s

r (

s n mv son- n'nyo mrys 30 / vor No3 n

itabolgt

T22 5809 /Dhy ^v 33322 /w395 N0 395 *395 m

oriderr

Syme) po3to nyva ^ ouiai as w35 gradast

Nfettus,

Magifiri noftri -quicunque legit ver[um ? Cantico canticorum.

NU

(Salomonts) && componit illum ad fbeciem (velmelodiam) Ganti-

VN

lena (vulgarb)itemquilegit verfum in domo(taberná) comvivii

1 s

extratempus[uum ,ille introducit (grande aliquod ) malum im

mundum. . ProindeTborab, bocesl , Lex (. abufum bunc indignà

o umy

1891

férens) cingitur Sacco (nota obiter vocabulum w quod folum &

m

Babylonicà frage ad omnes linguas euafít [alpum) e$ af flit pra-

pà Deumyiuquien, coram ipfo : à tu Domine mundi(benigris au-

N

j

gibus percipeinjurias mibà ilatas) fecerunt me filii tui quaff Ci-

1 m

tbaramyin quá ;nbdula.rfug.r-*/adunt gentes, fempargeq'uo,come -

il bt

fantur & compotant. quid aptius dici potuiffetnon cantüm

in hereticos & ipfos Judzos, quorum os raucum fpur-

g d n

m[]u;) stctite

ciffimas dogmatum fuorum cantilenas, dulcifono $. S.

Seripturze melo pror[ u-s.&mgyäs—æ; accinere non veretur;

4uic ii

fed & quofdam falsó fic diétos Chriftianos, qui fcripcu-

wf

ramquafi Lyra effec, Bacchanalibus fuisadhibent, & in-

expiabili fcelere interhelluandum in jocos convertunt,

MMMI/WW)

ficipfius quoqueauthorem ludibrie habent. Ineosqua-

,j

dracillud Pfal. 69. v. 12. 13. ded? weffimentum meum Saccum;

"a

& fuiipfis improperbium, Meditantur de se (Grac. xe] ejost 108«

j (f[i/W"

Aéocev adverfus me garriebant)fedentes im portà , t cantilenas

I75

Jut o

(gracus defeslum [upplet. &« sp& aov im mep[allebant ) biben-

M/ifi-"

j

$n

ues ficeram. (Tbarg. addit —yopnp nwaa ?" domo Ca

uponaria.

Lutbmg

-

1535

HAPPERuscH-x.M..

Lutberus peró bac omniacompendiose 4 perfpicuó:. "chy ab ei»

n Cad angeyogen/abet fíe trelbenbae Mfoótcbraup. SDie

ém 3. Bor fíeen/ wdfcheeon mir/ enbín ben Sechen fínatmau

j aniet

$on mír.) é quo fcripturz loco Thalmudici hanc Profo-

jl poE 10

popoeeiam procul dubio mutuari funt. Judicet ex paucu-

fcenatn prO

lis hifce addu&tis, equus & prejudicio non prepeditus

«t pun.atüm

Le&or,an oM x Es illorum,quz primáfronte fic viden-

ag p

tur Nugz,reyerà & merz fint Nuge.

é| VIIL habenc

m

& Apologos fuos, JEfopzorum caterà fimillimos ,nifi

»v mm T

quod eos evidentie cauísà frequentius in certà & ple-

Y oNOP

runque primáà períonà recitanc, ut fupràde parabolisdi-

t 10

&um. quibus cum valdé affines fint; operofiori defcri-

ptione fuperfedcbo ; ifthoc unico exemplo contentus,

- Mpf m

d

gsabmoniöïf

quod idem caput, pag. 97. fac.a. poft med. fuppeditavit:

lee ul

vxon o N mow NbupY NYTIN NY5 *y o pR N'In NION

1350j / càD't Nb3 Ez9nno vvN mip mm Nóos / vmmiaa

pxraitn

npdin.

&3m m n NDW. n v2 ymn * v / o Nnmw

fatmr)un

*1330 ^NU"N N53U / 3n32*c "NÀN - 10l NS*n NDY 231

33 prmn m 123- N22 m5« n'; VION- N9óN. N NT

Bf

Toyn n *3n mb N N ND 2'N pb 3nN SOPN VTE

piDumi

[

*Dni Nàmo Y2 n N ( 1mnNo pta / 0 Nmona o

tlranyo

Woyew feporequodam delatus fui in lum locum , cujus nomen

erat VERITAS (ecce Utopic regna urbem !) ubimon [olebaut

[mwd.

in hereti

auutareverba fua (bypocriticà quicquam ftmulare vel mentiris

ciffimas

eujus quag,integritatis [aacondignos metebagt frucius) mec mo-

viebatur bouzo exinde, ab[g, tempore fuo ( mom niff etate maturas

Scriptur:

€9 capularisfenex) duximaibi uxorem ex illis (fperans fore Lou-

fed & qu

gavam: fecus quàm optant Haredipeta , vetularum Amafri) eg

Tamquaí

erant mii duofiliex Ia. dié quadam fedelat im domo ilorum,

expuabili

€5 [ané lixivio- lavabat caput faum.4dvenit vicina ejus pultans

lcipílus

Jóres. (ghoff. r lov i eliquid ipfam rogatura.) Exi-

dratillud)

VIBATS Gg0 1072 e[fé feuit ava ( confuetudimem) terrey (Scholiaffes

M

fenfum: complet epgs rewris nk NI ]2:1 3015 dicere o-

Mp 4l

annihus ulinam effet ia sdum uempeceput lawaret) refpondi eiz

4077

(Yudg

HSF[" 4n. (

B','E«C-HINAT H

134

üwfæ;bfc (confeflim ob mendacium parentis umulélat)mor

tué

'ærcütium

jfunt febi (bebr asfmus) bini flii ejus.. Venerunt Lomines ( ad infa-

Wümfi.

litum funus concurrentes ) iverunt im occur[um ,quaffverumt ex

RmViæm

me,qüid boc fetá vellet ? quód prater loci prrotlegium, pramatu-

r

rà injwventuteobiverint ? )vefpondi eis ,itae babetres. vegeffe-

Ut Qun.

vunt mibi,cum petitione À te(bomápacetuá boc terogamus) egre-

tss

dereà locoyneque accerf[e illis Mortemyiflis bominibus (noftris con-

Mlv

civilus.) Quid Affabulatio doceat, nemini obfcurum eft,

V Y u

& jam in verfione per saee9érés quodammodó indica-

UPs expin

tum. Id docendi genus nonprove&tiorescancüm propter

j öqmbus

jucunditatem amant, fed & rudioribus omninóaccom-

modatiffimum effe cenfec Abrah-Aben-Ezra in prefat.

àrü com.

lf

Rhythm.inleg.ubi de Drzfc£iss, h. e. vagis illis & myfti-

i.

cisícripturarum expofitionibus, quz àliterali fenfulon-

o fast

giusabfceduntloquicur,illorumá; variasoccafiones cau-

fas & ufus recenfet, inter catera dicens $. 4. circ. med. g

deAppela.

de Tellinm

N300 w?3 w*"- mvp n55m3 / nodn vb n vwm ov

NYTU wW v* L23- mynup Du*NU 25585 aqo w / ayvm

occaftone

sy vt5 tmyan nN rmn 1093 T0 C mns? 200

uf

TW5 Wv 'üsn "N 7155531 / m2 C*2 N PO

NUOR

fle velputri

Eslinfuper Drafch (talis aliqua expofitio, excogitata À fepientz-

bus) ad lucrandum (recreandum) animam debilitatam lectione

'arrlmpemRz-

diffi euli (ut nempt fatigatum lectorem iterimexhilarent.mam 21

anys fini

prodeffe volunt eg delettare ffcut Poeta ; ac utile dulc mifcere , ut

es Domini

omnepuutlum ferant) Et est Dra[cb (non omnis eju[dem autbo -

jicpold

ritatis,fed quadam) ex fententia notà ( de quá inter omnes con-

TL

venit, eg viciffim) quadam qua mondum fixa. (vel uäique rata

«íe difodr

babetur.) Item esl Dra[ih , quetantim bonacateris (certis qui-

ficmamo

bu[dam bomindbus)eg ducit i viam cognitiotis pueros (quorum

tenella etasfelicius docetur eju[modi Mytbologits: 2n quo affrmi-

yum

»u

'4 DC

lantur Notluis) que avis nilcernit imterdiu propter (plendorem

josdics

(iimaiums ita spficaligant in fublismioribus difczplinis ) nochu verà

fing!

I X. Videntur

r,zmcm

orià

videt , có quàd oculos babet cecutientes.

ulisali-

s puoo

quoque S1 G NÀ Thalmudica & Maforethica fab

quibus

ijaeno

f

135

HAPPERUSCHIM.

quibus occafionem prabuiffe. Eftenim hocutrifquefo-

"

.'y'J

7

d

a

lenne , ut quando feries multorum malé coherentium

li

m

memoriá eft comprehédenda, é fingulis vocabulum ali-

)j

M;d

hycC)

|

/

quod maximé emphaticum decerpant, illaqueinvicena

PIEM

Ü ianF

combinent, & inunam fententiam quantumvis abfur-

n mb

dam cogant, modó Methodo & Reminifcentiz fic con-

" lt

fulatur. Id vocant 4pvo Sigzam quafieeto», voce grecis

qilus) QU

mutuóacceptá. Confimile quid habent etiá Latini,v.g.in

&jmin"

veftibulo Decreti Juris Canonici , ubi füummule 36 cau-

vom. Iddo:

farum, fecundá partecractandarum recenfentur, extant

qucünditdte

aliquot verfus cotidem vocabulis conftantes , 6 quibus

modatifflml:

non Ordo tantüm fed & Materia caufarum illarü com-

pendiosé nofcitur; fic incipientes : Smoz appellat fbolzatus

Wm-'m

Cs

zeffe libello, c. ubi neutiquam fenfus eft, quód Simon Pe-

: usabfon

trus appellarionis beneficioin defe&u teftimonii ufus fu-

fas&ulus

eric &c. fed quód x. caufa juris de Simonià, 2.de A ppella-

o om

tionibus, 3. de Spoliorum reftitutione, 4. de Teftium

N o C

requifitis, $. defamofo Libello &c. & horum occafione

yos t

fingulz de cognatismateriis agant. Talibus quoque fi-

Fs w

nis in mediá vita conítat Cifiojanus, hoc eft, artificio-

Ef

fum illud Calendarii mnemofynum. itemifte vel pueris

hu) ad lu

notusquadragefimalisjejunii computus,Mor. Dzperat Re-

if u

gibus.. Odiofam Lingnam Tudicat Dominus , cujus fingulae

pdefews

literz Diem, voces Septimanam, & initiales Dominica-

anmepugt

rum nomina, Invoca vit,Reminifcere, Oculi &c.pulchré

ritdttä, Jf(d

indicant. Cujus etiam rei ufus tàmamplus eft ,ut & in

vernaculam, pro lippisatque tonforibus fefe diffuderit;

Qhzf, G )

haletur, r

quibus 31.modó elapfi Menfis Auguftidiesfic memoran-

hlan h;

tur:.Detere Setzcen Flineaet. 2Eframit £auzreng (inget.

€5o SUta-sta fábrt aen Joimemel / fiíL/tet CBaretbel oef

ftntlg gtj

Ailtlr Nsdy;

dGecotero gcoümemel, Ubifingule fyllaba fingulos dies

reprafentant, & Petri catenain calendas, Afre memoria

('ifmium; il

"st

in 7.* Laurentii in 10.2 Marizafcenfioin15.* Bartho-

TE ]7

lomzifeftivitasin 24. ? ejus menfis diem incidere nota-

Tote $1

tur.

ief Integ

BECHINATH

16

tur. Ád hunc ergó modum Thalmudici quoque faa

Uj g.

D'2n'b /77«4 paffim in contextu difponunt,

quz fünt vice

) fabulæ

Summularum, ideo

Que potiusin marginelocari debuif-

fent, v. g

r

: cap. Chelek p. 106. fac.b. circ.fin.fpectantur

quatuorhec verba folitariépofita INop m 583 o res

viderunt e$ dimidiusvocavit eum.quz f1 abignaro abfurdé

Q i

il

intelligantur, non mirum eft. quisenim Oedipus perfpi-

cuum inde fenfum eliceret ? refpiciunt autem ad qua-

'3'j' qU()-

tuor diftin&as materias , quz ftatim pofteà cractantur,

1 antj.

Ixtorftos

quarum fingule voces fingula rantüm funt Argumenta

vel indicia. ewbw innuit £res Angelos corruptionis qui

VH quo

Doego fefe affociárint, 1N* notat eundem Doégum &

w ld

Achitophelum qui fefe mutuó coram non viderizt , m

TW

indicat neutrum ipforum vitam fuam produxiffead Me-

liod iv

QUi Dominus

dictatena, hoc eft 33. etatisannum , juxtaillud Pfal. 5 .

V-24- 'Nqpdocet quód David Achitophelem abinitió ho-

n Jofui di«

norifice Preceprorera fuum appellarit , mox foócium, can-

ü Lakepte

dem veró plané difcipulum, Píàl. eod. v. I4.. 15. GC 4 1. V. IG

m Clog-

Sicpag. 103.fac.a. infr. med. PNS3n Nb pn3 mv 5y f2-

quidem ; |4

per-campum domtus uon-vendent. m 5y refpicic ad dictum

aut Lauret.

Prov. 2 4. v.30.31.juxta agrum hominis PrGri tranfivi, &

lucexindcfc-

juxta vineam hominis CaRentis corde, & ecce afcende-

Jbiget qufü

rant per totum ipfum S?1n , operuerunt fuperficiem.

1ujufmodi "

ejusUn rice, & claufüra lapidum ejüs DEsrructa erat.

| ante o

quz Allegoricé de regno Jude ejufQue Regibus acci-

u dl

piunt, quorum Achasfuerit Piger,Manaffe veró Stultus,

limme,utillis

Ammonautem & Jehojakim Spinas & Urticas plantá-

rint; denique mwipfa Domus facra in diebus Sedekia de-

ipaff q"z

n at

Ítructa fuerit. myasam w digitum intendit in quatuor coe-

tus, qui ad Divinitatis fruirionem zoz /fat perventuri, fcil.

cocus irriforum, Hof. 7. 5. mendacium , Pfal.ror. 8. hy-

ysanol

pocricarum , Job. 13. ré. prava loquentium, Pfal. g. . Ve-

ràm precipué in Maforá parvácjufmodi Signature funt

, H

Érequentes, ut füpr. p,45. dixi, Exempla veró huc ufque

d-

pu:a-

—

n

HAPPE(RHSCHIM.

y db

diítuli. Gen. ftacim r. cap. v. $. in angiportu quieft integ

p

f

utramque texcum , notantur hzc 7. Chaldaica verbaz

Go mu

arut

N52 Dpt à9253 pe^n^ 3321 w"Do ms. clamavit. cecus eg-

fent; Y g P

expettavit exire nocfu , e$-[urrexit mané. Cui non fabulz

uatuor qc

offet enigmacodes hoc Symbolum occafionem dare?

fed aliud claudicin interiori receffu , quàm externo prae

gideritt

incelligant

Jl

fe fert vultu. nimirüm vocem 4b fepties cantüm hác

cuum 1nae

formá in Bibliis reperiri, fcilicet Gen. r. 5 .Efa.4 ». t&. ibid.

euor diftin

$9. 9. Mich. 7. 9. Job. 12. 2z. ibid. 24. 14. Soph. 3. $. quo-

yarum 1

rum locorum id tantüm eft Memoriale fignum, artifi-

ciosé ab ipfis excogitatum. prout Clar. Dn. Buxtorfius

velindicia

Doigo f

lib.2. fug T yberiadiscap. r3. ea (igillatim explicat: quo

nunc Ledorem remitto. Tale cít & argutum illud

Adhophe

at ne

Deut. i1. v, r7.ininteriori margine notatum, suw ]"N

*1osy nmooas Herus fedet &g minzffer ejus fhat. quod. innuit

ditatem,|

yocem mqq5n bis extare , femel ibi in Mofe qui Dominus

Y2

norifice i.

erat,cum accentu Refia iz//deute , alterà vice in Jofuá di-

fcipulo velaziiffro ejus c.23. v. 19. cum accentu Zakeph-

demveropl

minoriquafi zz//f/egte. Quemadmodum autem Cifioja-

Sityigio)

nus nofternon verus eít, imó né verifimilis quidem ; &

PCT-MMPWI

qui Pecrum catenis fuis tinnitum edidiffe , aut Lauren-

?rov. 14

tiumei acciniffe crederet, ftulcuseffec; neque exinde fe-

Juxtà vn

quitur, quód Bartholomzum tempeftates abigere poffe

Tànt pert

ftatuamus: ItànecJudeorum dogmata ex hujufmodi fi-

€jusUnri

gnis & enigmatibus funtdijudicanda , fed ante omnia

que Alle

laborandum ut redé intelligantur, tum demum de ipfis

plunt, qu

ceníura ferenda. $. Accidit enim X. fzpiffime,uc illis

fmong

ex ignorantiàlingug & idiotifmorum Affüngamus, que&

rint; deni

néquaquam ftatuunt, & farcafticéinterdum exprobre-

u fue

mus,quz ipfimecnunquaminillorum libris legimus,fed

tus,quj ad l

forte ex alicujus femidocti & phrafium non faris periti

us irrif

erroneà opinionedefcripíimus. Tale eft illud ult.Sanh.o$

b.circ.med z535 C—yyaN vowo "i. am . Latitudo colli

Bititanum

T

V'cipi

equorum ejus (Sennacheribi) quadraginia Leucarum : num

f

2

puta-

equcnlcs) l

BECHINATH

158

drty,

Uis. nam

pucabimusvereresillosadeó amentes fuiffe, ucunius E-

quijJubam tàám monftrosé latam crediderint ? etfi recen-

Eïcmfm

tiorum non nemo fic intelligat! atqui »uqy eft colle&i-

LTN

vum,;nec unum faltem coZuz , fed plurima cotius Eque-

"Ttred

PT

ftris militiz juxta fe pofira notat , quz ftationibus fuis

tantum locioccuparint. Nam ibid. dicuntlongitudinem

tl

Caftrorum fuiffe 400 leucarum ( inquo quidem fimili-

igA 97'&(:»

ter modum exceffiffe videntur) ft camen ita effet,vix po-

" p*

tuiffent Quinque tales equi per toram illam longitudi-

2 9)

nem difponi, relicto faltem exiguo intereos intervallo,

Mil D.

pro neceífarià capitis inter edendum nutatione. vides

!)r.

itaque prifcos aliud voluiffe. Pag. o6. fac.a. cir.fin. 4qNb3

r

by 133 3:n5 39 Na539 *5 03 / rieN 3TDSNT . m ND25

N

"Nnt3on. Baladan (cujus mentio fit 1. Reg. 20. U. Yz Eg Ef2. 39.

TTINUN

myerf.1.) Rex erat ( prefapia )fed mutaverat faciem fmaun, facius:

noftr j

quaft canis. Proinde fedebat fülius ejus ( Berodach vel Merodacb,,

ioribus 4

proipfo) ad regniclavpum )Nimis craffi funt hic Judei recen-

u dfeto-

tiores, qui eum plus-quàm-Ovidianà Metamorphofi in

ais -

Canem mutatum effe opinantur: quod illeauthorlib.r5.

egalihend

fab. 4. de Hecubá, Poéticá fide refert. --- Priamea conjux:

Mor. gcpä)

Perdidit infelix bomiuis pofl omnia formam , Externad, novo.

montattlf

latratuterruit aurat, Mihi videtur ifta phrafisde Caniná

uadam animi morum(que perverfitate & impudenti&

d dinyle

p tantum d

intelligenda effe, qualisolim erat Cynicorum à Canibus

denominatorum. dequibus Diog. Laértius per totum

nibus?dus

ylarclt

lib.e. przfertim fub fin. in vitáà Menedemi. 2eéex 2* aa-

vris «g] Ailooc (igy , euroipuems o puertus exitoic «e] ceí(ans [ovoi6y

ucmädmo'

«AÉrS x9) d éEns «9j &)Queiag xamæeovgmf. &i Te'y V Kaj [Jomé-

udan t

voac xg) moymézmmy üdahh Agüyro, VuA-en , 'exémoug Te TUAG TUX

COLV

eauc «g) 71ug, &c. Taliseracalter Diogenes,qui fe (codeme

T

atteftance) Canem appellavit,ab aliislaudatum ; fed cum

2

íi

quolaudatorum nullus venacum exire audeat. item g.

rWlDW'

vajoy cum efuriret, uoActlio» veró cum effec fatur. Hujuf-

if t

ereaad

T

:nodi mores habuiíle sredo Baladanum ; & propt

J

gober-

unl)

]

HAPPERUSCHIM.

«

159

æbmills

gu'bcrna-cnhl ineprtiorem extitiffz, adeóque à fuis remo-

j

pbam ü

qU

tum : ut convenirent rebus Nomina quoque fuis. naux

tioru

mnODï

T'IRID. c(ïg quaü TUN ba 202 Dosminus. quis enim calemfer-

qum

nec Ut

rec Dominum, qui canum more non alios ctantüm alla-

fyis militd

vraret, fed pro fequoq; fordide viliter & abje&té viveret?

tancum oc

Quod loquendi modumattinet, eft is frequensin Thal-

Caftrorumm

mud, & recurrit ftacim in illo memorabili prognoftico

ser modutT

deftaru cemporum circa Adventum Meffiz, pag. 97. fac.

vuiffent Q

a.ant. Med. *** mr5 pem v ymm a / a N 0. po m

nem difpo

/355 *553 ^m *353 0* wün 53 mon aeson n

r necelid

mmnya noum gezeratione in. qua filius David adventet , Do-

u2 Leflimonii ( Templum) erit ia Lupanar ( comver[um) e$ [a-

jqie pl

b a t

jientia Scribarü fetelit, eg reformidantes peccatum [retierumt

w

(e$ abominabiles nundo 'argmaäpägpæö æwguþvlwaä TE XÓCug

Y. Cor. 4.w.13.) E faeies illius generationts ficut facies C & N 1$y.

yri)At

atque veritas defieiet. quod omninó tempore noftri Jefu.

thw'.

Nazareni in Pharifis Pontificibus Scribis Senioribus a-

if

tioresy qui

deóquetotáplebeJudaicàabundanterimpletum effe, to-

ta Evangelica hiftoria teftatur. Sed num humanis vulti-

»

Canemma

fa. de'

bus exutis Caninos induerunt? id quidem Megafthenes

(referentefohan. Bóemo fub fin. cap. 8.lib.z. Mor.gent.))

1777 97

de Cynocephalis quibufdam Indiz populis, montanain-

htratuttn

colentibus fcripfit qui non humaaas voces, fed diros la-

quadam .

tratusex afperis fuisrictibusediderint: atfue cantüm -

intclh'gcn(

tatishominibus.id perfvafit, hodienavigationibus aliud

denomin:

compertü eft. Relinquiturergó effe hoc peculiare fche-

lib.e. praí

maíermonis, & fignificareImpudentiam. quemadmo-

?i g A

dum Actrafacies vice versà pudorem & verecundiam. ut

9g ng

inifto,ibid. p.107. fac. b. ant. med. «38 4533 rpw nmw3

!*4 4g) m

by n ap? 15 5noo "ss 55 m o p *ihhos m SNOSD

TU 4j j

tyynm m i2 illà borá (qua orabat David P[almum 132 & il-

üteflanrejc

"d 2. Par. 6..42.) comver[a fuerant facies inimicorum Davi-

du5 (4nnigrorem)inflar fundorum olla (affiduofumo adufha. b.e.

ET efü

eonfundebantur e$ pudefibant , prout P[(Al. 6. 9.A1. ey fapt alià.s

$ 3

optárat)

Witore.

BECHINATH

14.0

Gb'un í

Bielfoni.

eptárat) cognoveruntg univerft Ifra£lita, quàd remifilfet ei Deus

ul

Opt. Max. illud peccatum (adulteri y quod mihiomninóex

V:

illoJoél. z. v.6. mutuati effe videntur, $5 g«ny qo»m 1350

il

"N5 11p n5 Z confpecta ejus dolebunt populi , omnes vai-

Ti

Ius contrabent nigrorem. ibi enim Chaldaus habet. gw5N

i li.

"WUM2 TO3UN DYYN jjenDN facier operientur fuligimes

atri (exiffent)ficut lebes. & inde quoque Graci a ecóra-

DI

C d.

mv d« qejaxaune, xoveos. quos Hieronymus, ut feré fem-

per, ex parte fecutusreddic:redigenturinollam. Ethec

tb

hactenus de denis illiserrandioccafionibus, prout mihi

logi ptn.

protempore vifum erat, dida funto: qui meliora novit,

m

conferat & fualiberalicerin medium. necmeaiftheceó

"N

rapiat;ac fi propterea omnesillorum Nugas excufare ve-

w

lim. naufeocertéead illas,utquisalius. prefertim quasin

m

fuislibris t—»pyn plerunque incertisauthoribusrecen-

1 j y

7791

fent, & ex recentiorum Rabinorum atque Urbium fre-

quenti mentione proríus novitias fictitias & fuppofiti-

ulfihitpr

tias effe colligo.

x, Artifri

3

Confequens jam eft, ut de promiffis quinque

iteritiente

Modis Commentandi agam. Sequar autem hic Aben-

tione(Y.12)

2797

Ezram, qui in Rhythmicá prefat. fuà fuper Pentaceuch.

hos $. nodos fufius pertra&tac.

4| L. dicicrquofdam ad-

i expoþtiane

moduüm prolixos effe in fuiscommentariis , & rerras coe-

r(plani)

lo mifcere, quorum Battologiz fibi non placeant, fiqui-

yelin imptt-

demfead Textus nuditatem habeant,utcircumferentie

m at

ambitusadcentri puncturam. 4553 *ri05 on2N üN3

n n

fi5'iN nnua 173- 0503 00n 5y E55 m "voven

d

173 1"p35 nnNnm CL2 02312 2311 ÀN nyoem - nam

m

Tionna aanom vt NY ansm p» TU nSNE/amayn S/6/2-

T

quit Abrabam Hifhbanus pramemoratus. Interpretes legts ince-

jpyil 16

dunt Quintuplicivià (vel Metbodo) 1. Via prima longaest t

IWIWM 10*

lata, Eg Ab animts virorum noffra generationts exaltata ( bodie

a:) 1*

uagni babita)es ffveritas esl fecut pauttum im saedío circuli, ifta

Via ficut ljmea latitudints » boces, filum ambiens ingyro. Ecné

occalo

quen-

14

HAPPERUSCHIM

opfg

i D M

quenquam preterculpam accufaíle videatur, fubjungiet

g M

Exempla illorum, qui ejufmodi monftrofis digreffioni-

AE

busdele&tentur : dicens Arabes precipuéhisampullis &

j[ojod

V REM

fefquipedalibus comentariisgaudere. / £—3:5333 3531 538

hu

- ONyDUS niSona masum *sn2m aom 72 62 ambulave-

g cnirá

"M2 N

runt Magni ( alioquim viri,) qui funt 43imte.rdmdemi4mm

ii xf

3n regno Ifmatlitico (Turcico.) Moxtresinindividuonomi-

nat;quorurm primusfuper parcem aliquam capitis Gene-

i a 807

et; ex paf*

fcos,duo fpifla fcripfit volumina: & occafione lucis,to-

ram Opcicen-; occafione plantarum totum Herbarium;

hadenusc

occafioneanimalium totam Phyficam , prodigiosà uezz-

po tempot

conferac

Kdánl às &o 9& ( inibi pertractavit. «yg 33mw pny* 325

z2 386 8555 wb5 n /qy55 3y nb t50

m'm»æ

V. 028

n Ym cmom qonm « m 5292 7IOYER £0 m prio53t

"Ti D*on wout u55 qNmT Nu *53). v5 Nóa quna

fulibri

Anon: m nyoe3 "p2 - h013 ü'00p D*nbxm awyn 5y

[2:42

122 mp3n. sj Raf Ezchak , qui compo[uit duos libros à Be-

qucnn' m

refchit,u[que ad Vajekillu Gen. 1. ver[.. nectamen alfolvitpra

ts effe o

multitudineverborum. Et in verfn(3. cap.1.) frat lux, Artificii

t

amagifiroruma lucis g tenebrarumrecordatur yipfe (interim) ama-

Motis C

Uulans In tenelrisneque agnofeens.. Etim explicatione (v.12.)

Ezramy

producat terra, écordefuo produxit( J'aperffna) verba, locutus de

hoss. m

"rborilus g plantts tüy parvis tym magnts. $ in expofitioue

modüm

(verf.24-) animarum vuiventiumadduxst feientias ( plauó) £xo-

lomiíce

ticai.. Alteroccafione aftrorum totam Mathefin imper-

demfeac

tinentur immifcuit: «w3 pi3yo 2 / Pi2y. nNm nhopas

ambitus;

n nyd»/mmnu my? 03333/ w ii omseay- n*

r

mmeon *n»n *a by/ myanm. 68 ? viá- feratÀ if bac afcendit

Raf Saadzab Gaon. hoc esl , Excellene Exilii (proffantiffimus il-

a

lorum quos i exilio moffro babuimuss quem infr fzpe citat) e

"nmiy

qUt ]v

goterpretando illud (verf-Ya.) fft luminaria , inmtroduxit artes

alienas,ad [ciendum men[uras ( affrorum im textu ) memorato-

If Quj

rum , juxtalapienters Numerorum (boc eil, dritbmeticos.) Ter-

lts i,

tius occïaüanc profedtionis alicujus corum Itin

erarium;

Witri p

Occaflo-

) '&u, li

[

*BECHINATH

142

I

eccafione fomnii totam óreooAoyias & modos interpre-

AHl

tandi docuit. 53 /q3503 n33 3oN *35n 13 8 3 C22

Ms

t—'nysnnsvanua NU83 55 s 5 0233 2173 3p 9^ NYY

n

moywi p ^ 405 05582 w nbym 021 / 1p r153

Ampo'nm mnnoins t5n 05 qqvwONSO 008 o2

M npof

M

?mWO3P3 N^ 103 Féesz Raf Scbemuel flius Chbophni colle-

git ventum in pugnts fuzs ( bebr. sv pulchró alludit ad

egomen «ynm Chbopbzi, locutio autem aquipollet Graco prover-

pb

Dio dveuoy dujóta Duggv , retà ventos captare, pro quà e$ lati-

TO t

u i atre pifecari dicimus. de[ampta ex provérb. 30. verf. &.

| Nä-bm

fed alio fenfu) fuper 2llud (Genef. 28. verf.10-) & exivit Ja-

trfs) q.

;

ob ( babet ) emultitudinem occupationums quomiam recordatur

d

n

unius cujufque Prophete nomine fuoyitem quot vicibus migrárit

u d

Linlong .

dlelocofuo,quot utilitates ffnt im profetHione itineraria ; fed nul-

RE

laest utilitas bujusexplicationis nifiprolixitas. Iteua apud ( bat

UtsQuotidie

merba Gen. 18. verf-12.) &g fomniavit : fcribit explicationem [a-

Y n

muniorum,atque (ratzones afärt) cur appareant in dorsmitione.

1mmown

Quibus é Chriftianis addo Quartum Thom. Hafelba-

r

chium Theol. quondam in Archid. Academ. Viennenfi

o wv

Profefforem: qui (referente Cl.Dn.Th.Lanfio in difc. de

y m

Acad. p.rr. ex /En. Sylvio & Cufp.) viginci duosannosim

t o 3

explicat, 1. cap. Efais infumpfitjneccamen ad finem per-

Vr lg

duxit. quo tempore Elephas plus fepties interim pepe-

n,d m

riffet. Confufam hancloquacitatem;utineptam & Ofté-

gt

catorum propriam, Aben-Ezra meritó averfatur: coér-

v ts

cens fingulas A rtes & Scientiasfuis limitibus, curiofum-

thma/ü(q/'l'

Jï

Que le&orem ad eas ceu proprias illarum Scholas able-

TL

gans. «N *5on n30^* / manxem nio3n 5y mby5 mem

vtl ]^

453 t2593N301 *5 - mà3533. 31 BN n2 pum w / nv

7 tl/llle

ü)

"p 22 TT 97 N?U0 D0 v

/t—NS 3203 ni'wt

vuriüm 1008

"t—yNSuxUn v 2r qui volt znfiflere [cientis exte

vioribus(Dbi-

ylus expo"-

lofopbicts extra Theologianz) difcat eas à libris virorum peritorum

i qie p*

(fundamentaliter 9 geumints [edibus) tunc intel'iget à demon-

, qe

férationibus Morum um ftat firma? Nam Gaones illi (excellen-

:

fes

HaAbpr£Ru scifnt

1243

V

candidocu"'

f ss o mnium. fexagtnta librorum Talmudicorum. guAri T

p

Abifchbi vocem. vqNx per Genaatriam exponit ) alfquerationilus

dn librts [uts eas.cttarunt...E t nnt. zanter illos , quizpftmet igno-

am Nl

vtl m m

rant viam Sophborum antiquorum,vel unde il; (ffngula) ifla de-

duxerint.. 6|

I I. Secundus modus priori eft oppofi-

r

PT

;tus, illorumqui folo textufreti, planénullam admircune

st N0 |

'cxpogcidn&; utolim Sadduczi.,quo.nomine nos quoq;

Chriftianos. habec fufpeétos. t—n*ng mana'33 T5

jio st ?

", AWM

Jansya ampii 5» Mp *5 0n'c0N C W0 03 0vl

i tzvpuua qn.ss/ COSpO n OT x5 ct2m

fl/l/l;ffü u

wiam [iundam elegerunt . prav ( affuti, ,perverfty). et-

(06 (bd&m f

jem sfefiat ex ;'Pf; [f;*;zä/ztz'of, quicogitaruut auód ffent f'aper pun-

uiui i

la per fe tpfos, eg li non noverunt locum [uum..atg, bec eft via

RRE

-Sadducsorum, ec. .. Hocinconftantie fimul & infcitie da-

f

lciudt

,mnar, quód fepéturpiterfe dencjf

ententias fues quotidie

yuluGa.

at

mutádo;& indies in pejus proficiendo«4333:33:5N- 5 533

AN ov nb ww P5 m m / 188 N mmpmyn

Quibus c(

m ny10 0m L praxmana C23 *pngn vt 02

du T

uN CSpupoy CO wm q 5ys tpnovspa wv

Yodleflor

JAünawnp *52 " "xXn 1227 y33 55v anyasy mupassntis

MU T23*5533 nnN n'so « mmnaiwxon wbw 43y*

Aad.pi

explicat,

"

(£alzsefl ) omnis hareticus quicunque verbis interpretum legrs

non credityfed declinat ad ffnifiram aut dextram, eg unusqui[a,

quxit. qi

fiffet. Co

juxta libidinem [uam explicat vwverfus,etiam in praceptis atque.»

(atorum

flatutis. -Hitalesa peritia modorum lingue [antla vacui [unt ,

prapterea errant in ipfis quog, Grammaticts. — Et quomodo(qua-

censfingt

Queledor

JoMülciantur in praceptss fuper [Cientiam fuam , cum omni mo -

.suentocomvertantur delateresnlatusfecundum cogitationes fu-

pans, tvy

as ? ( fit autem ) ideo quód non reperitur inlegephaceptum unicum

"n o

pro omui neceffrtate uÀ explicatum-». .. Sed injuriam nobis

pïp N31*

.quidem:Chrftianis facit; quinec omnes prorfus expofi-

D

M

l

tiones recufamus, neque hodie abolemus eam quz pla-

vfop/;iw tl

gul-

WIJ«vnm;l

.cuerarberi, IQm- veró impium eft & iiluä«a quod.

&

—

lam.

Til ;

Es

Pt&cHiNATH:

144

!uj N

Jamlegem omaibus fuisnumerisabfoluram effe, proin-

fPfrif.( [le s

dehumanocomplementcoopushaberedixi. Qnomodo:

W rllm

conciliabic hoc effacum.fuum cumriifto Davidico Pfal. 19.

( i'l þmm

verf: 8. 9: 10:lex Domini mpspnperfecia t integra &c. — Ec

mt)kd V.

cum altero prophetico.Efai.29. 1. quonon vuleD g u s«

J t

mandarum hominunr grnyopyedocfum ,hoc eft per. 3933*

tlilds

yra^n viros docentes ut T hargum habet,modó.elicitums. *

Xl

Quamvisautemaffercionem fuam ibi A ftronomicis pro-

6 loce,

barenitaturexemplis; quód v: g. preceptum de Novilaà-

n fecyn

niorumferiis, exfoloMofedifci nequeac,.fed Mathema-

dbrarent,

tice decifionisindigeat ;:.non camen plus inde fequitut, .

d.

quàmquód humanz artes divinarum literarum expofi-

fs a

cionifervire & ucancilla dominz; fic PhilofophiaTheo-

v faemo

logig miniftrare poffitac debear, ( quod & nosultrólar-

Iritatem ft«

|

gimur)nec veró [mperare:: hoc eft, admonere quando-

Aegis&-

futürz (incCalendz ; non:veró preícribere quonam di-

y Modus eft

vino cultufiaccelebránde:. Secundüm illud Deàt. 4. 2.-

ant , Uerali

z. addatis fuper verbum quod ego pracepi vobis , neque minua-

Xorum qott«

tis cxinde ».. Porcó: nec illud quicquam- probat, quod in.

mr,utpoceni-

commeadationem Traditionum à9ezQor fub finem ad-

|

ducic, otque Hiskta: fadto: ftabihre conatur. 35 mmn

ngrenlcr-

animaa, i

D*» a55 anpo Neiv/95 5yaommn 5y mon qono n —

325 ]i 33:3N. "03 n1mna n a w353 DN 3- NEID

b t

hu t TO

nxpo5yivm 5y nuyi5 mÁONCP pupimprn nco n11 930

pewtiomnx: von. ass /syyoa n3en apn uY o

m )

main"mwa cv199 0Y ny3as: jvoN 3. n093/ r

a w

manmaa. ya' m jomass/'un on o Yipu Po6 77

mn

bis eft fygni quod nix? füerit Mofés lege oralz, qua cfl. letitia coraa

"f M//gllllfs

;W /(llfä/m'

& of f anitas ( phraf: Prov.16. 24.)ned, of differétia inter ambas

egesyatd 0 manibus patyit noffyorum utramg,nos accepimus.Sed

! /J(,j(apim

,4;4,N077 i

Pafcha Hiskie confrmabit ( Hebr. puns alledit ad women Regis

Ti ass fidei ; quod inffiturum erat per Conftliario:s E5 fe-

|

jy (f

nesy neque obtulerat Pafcba ( primum debità ) fflivitate fud.fed '

P;w:

t ä!i

5

[

4d comedendum f rmentum wsenfe primo miferat mamam [nany

& 4t-

145

/"HAPPERUSCHEIEM.

f "

ff ( demum ypafébafecuudum in primo (men[e bebdomade üze-

(cu

qano

rum celebravit.- M tfunt rationesplurimaquid. fufepevit ( cfe-

pol 1abïf

menter )opera ipfeusyaltus ileprinceps (Deus )quia (membrum)y

m

9&0

domus judicis ( boc efl Eccleftafhici Senatus ) erat mec in fpiritu

maltero?

eiusdolus.. Naàhicnováorálilege, utfomniant,fed ve-

gandatu?

teris & fcripte dextrà crantüm Applicatione opus erac.

sohp ^

Extabatenim jam ante'Num.9. Ver. I0.II. CXp reffa lexde

uammau

immundisaut peregré ábfentibus, quód i ob pollutioné,

parenitatut

xel neceffarium iter Pafchaci.debico cempore, hoc eft,

niorunlfifl'f

menfeprimo intereffe nequirenc, id differrent in fecun-

riczdecflon

dum , ejufQue :14. die pecoliare.fibi feftum celebrarenr.

ygimqui

Jamargumentoqt» 13135 22272 de fimilibus idem eftju-

NI

dicium. Quoniam ergo 2. Par-40. verf.»:3. .primus anni

n a

menfis expurgationetempli & fand ficatione facerdotü

lgt m

imur)ae

infumptus erat,ideó folennem Pafchacisfsftiviratem re-

hirurzlint

&éinfecundum ufquemenfem,de commaniRegis & fe-

niorum confilio rejecerunt. 4j I 11. -Tertius Modus eft

vinocultofi

swraddatii

illorum,quiomniain Allegorias transformant, licerali

ticomdtss

fenfu canquam craffo proríus deferto. Iftorum com-

comen

mentandi rationem Ab:Ezra meritó averfatur,utcpote ni-

dici n

mis fuüblimem, & ipsá fübrilitate fuà deliram,quz nil cer-

n*

ti próbet, fed potius flu&uzntem le&oris anim:m, in

pcrrcü'loüorcs dUbicati'onunxf'Syrt-es devehat. 324 4221

D 1n*.1w3

"j gv

vao0 D TO D riby m apo pniosem ^s n m

Tein

N53 nn o'usSobmTwmmm *2 OnnbNYnmTOnm211375

m n

N5 pX »y oTP2 05 235 9 Dy^5 "ohy ao N

UN/YpTX n m n ao pon

"

,

Ym

Ls 010170N mopmiun215253

l

Depv m ao83 oND23233/7

I.'viaesi tenebrarü eg catuginis,

"ffpis

e9 alla ( oberrat pror[us ) exira linek orbita-Tales funt qui cümi-

6 Wï /Ml'm (

nifcuntur ? cordéfuo rebus omuibus Myfleria :corum fides (opinio

Tstd i,

potius ) &3l , quàd leges &5 judicias merafrnt ZEnigmata. Non au-

LUTTH

tem prolixus ero. refhondendo ipfís. quoniam populus errantes

m?ln') Wa

cordefant ( Pfal. 9 $ werf. Xo-Ariffoteles diceret; lalorare &jjn-

"uneom

T2

Wmdm dw

[

146

Bïagxc H»l NIA*T'H;/ s

"tnnins

Utb Ol

d odanolos eg oA eopotius quidim Diffutatione corrigendos )

quia 'zge(äd Juftà nompartiuntur. Sedtamenin bacupa ve j?z/iïf

ul

üm

ficantur, quód omne verbum, ffvepraceptum paroum |fit. ffoe ma--

"Pmm üM

gnum, in bilance cordisfft ponderaudum.. Nonquidemne-

w

atfuumetiam Allegoriis inrerdum effe locam , fed can-

W

"Wa

tümubi liceralisexpofitio deficiat, & abfurditates gignat

EM

ipfisque fenfibusadverfetur. 1deó foadet ut cexcum ac-

wbf

euraté crutinem?, & judiciumadhibeamus, quod fit qua-

7) fic )

fr'Nuncius vel interpresdivinz voluntatis, acque homini

277

p

proprerea dono datum. myro 3315 5m0n Nb nym o«

"(nulijip.

Ti N11 ny T? pb5 / 10 31 vp2* T m o "foN

i Etenin,

q 07N p3 TNoDmIT 0 h3* T 1N n nami N s5

um &f

AospawHPMNON 8 füentia mon fert rem, (non f[uflimet lite-

hf fs

ralem (enfum ) aut corrumpit ( féu deffruit ) id quod per-fenfus

AOWOHLALO-

clarum est,tum demum quaratftbi Myflerium : quid ponderatio

"t lipun,,

fententiaeff fundamentum.s — Ned enim dataefl lex eicui nom

Vl MOdUS'

ineflfeientia:s. — Et legatusinter bominem atg,inter Deum fu-

enanturhoe

un; illeest Dgeniumejus.. Extrahünecafüm 229 8jmr&non

ialerdilpo-

temeré difcedendum; nec luci cenebras ultró & peculan:

WXta quatuor

teroffundendaseffe monet,fed ícopnmante omniacon-

Thenosh &

fiderandum , deinceps ad' vfüs noítros applicandum,

cenfu,. Drft

by 3123v 3883 T0 1001 3095 03 Nb n y t 53

1 Oontimenta-

$5353 ^ aty3 00 10032 N 1 / 310N 122 55 Ó ^ nb

i

(chim & Ag-

*emma at ypamanssegamm T us at ommems

lr eqoli-

rem quam.[ieuttamonvedarguim,juxtA! üterales: eg gramma-

ünan 00«

tícur (enfum ejus interpretemur, acfü utuamus euta fuper fcopum

o in g

fuum, eg credamus quàd fic ( fe babeat yveritas ejus.. It mon pal-

pabinsus parietem ut caci |Efai. y 9. werf- 1o. ] aut juxta exigenti-

s unurári

yrm

amnoftram trabemus verba s.

)HATYC ELAIIM DETLEFEImUs apemz ;

in abfcondira?' Sed quod peftremoó de Mecaphoricis locu-

wiDoann

uná n

tionibus; in P.oliisnon minusquàm omnilinguáfreque-

tibus addit, efle eas ambigu& ütroque modo, fcilicet lice--

qnje m

Wg(lil n

nec precedentibus

ralifimul & figurazo änceüigcn;&as, id

fuis

um ]

l

|

Y47

HarrsRkRuüusc m"m

:]

7

;fi mgvol

fuisbené fatis congruiz, nec nos ica: fimpliciter admirti--

1

/

mus;cum-indecraffiffimas Talmudicorum fabulas.oliaz

j

)!

nf

j

enatasfuiffe conftet, ut fupra pag.116.& feq. nonnihiljam

inowa

detexi, pyau) Dm3ot/ Em now 09 Potpn o NY

gnnm:

ga

cfü

ometi

0335 n'hnys 03 n5n5/maeno onmmeuaiusb r5

t

b

UW USONY CCyBvoD5noN 01232 DY/0y3* manyn vt

mibsna Nym *»yy ns np?*n3n 810 ON/Pyymmmio 56

yylisquefeo

eorae u

"E2 305 530 yrosm owimis ( o ia £tf

OCcurrunt locAqua 1 veritate cópoftta (apn gna þmt ) t&c Ambo

feNüncitsT

—

*mprsrca '

alli ( femfus ) eredibiles fumt per|picud, partim incorporalib?, p*

$m in cogitationib ([biritualib?yficutvox carnzs eg preputzi cor-

ao

dis, item tnligno [cieptie arcamum pulebrum delitefcit. Etenim

P

bac verbavvera [unt etiam juxtalMiteralem feufum faum. At fé

NSow"

quis eà, cujus id nom continet (vel affequitur ) ratio, feille fapiens

nj

(vult effe ) aperiatoculosfuos.. Reperiet enim in argumentatio-

dinntl

|

sious Magsfirerum Chriffiamorum (talra ) v.g. mares, linguasa,

fnerif

pedes, in: duobus negotits (ffgnificationibus.). 4j Y V.. Modus

j'

ineM!fntM.'

€ft corum;qui Cabalifticatantüm Myfteriayenantur,hoc

wl

eft, élicerulistexcusinnumeros refolutis,vel aliter dif; po-

tem;rk&xï

fitis& collectis, arcanos fenfüs eliciunt, juxta quatuor

teroffam:

fpecies Kabalze;Gematriam, Notarikon, Themurah &

liderandt

Züriith,quasfuprapag..62. & deincepsrecenfui. Ec(i

UI

quid hoc pactoeruerunt,.id porró ampliori commenta-

$95 t

tione explicant: undenafcunturtot Medrafchim & A g.

|

"amar

gaddoth, id efljparadoxe & (xpenumero ftulce expofi-

Fenquam|

tiones; dixerim potiusdepravationes, & voluntariz ob-

Ícurationes clariffimi cujufQue textus. Qoingenere

|

Hicum [*nþ i

.Wm;ff [477

commentandi Europzos potiffimum Judzos luxuriari

ait: yrTnN n N mmns s mmpaon 5N 331 p ^ 1

[llät'mþ,m

"tiND bpipo NoN o Nb m m ia o 38m

-

mmfran;

'*?4*6F0"ffit4,

:pury wiato np^zm1 T15y 3320* p3$/4. quarta vicina

e81 puncEts ( cerca aptces Ed res mosmutulas occupattr ) am/ä

quam-

Onbug i

Wttaddi

Vurinde Agaddotb. Atg iflaesl caïzþe?

do f.apz'mtum

(difper-

3:

! lm

[frnm);:

BEcnuiNATH

148

W iees

ïfj?ä'rum) in terris Gracorum &9 €domaorum ( Romanmos intelligity

[

nmmw

..

£j imgenereomnes Chriflianosyquos per-comvicium fic denomi-

lu) h

iL

pant ) quinon attendunt ad pondus bilancis , fed mituntur me-

thodoDraftb (gaudent eju[modi vagis expufitionibus , alioquim.

CR

monfemper malis , fed tam longé petitis, $ ad propofttum imper-

A Dro.

tinenter attratla ) doélrima bonà eg luceoculorum. :Jam porró

n .

interponitjudicium fuum de hifce Cabalifticis explica-

Ls n

tionibus, demum affert aliquot illarum Exempla. Co-

(qrius.

nofcamus nosilla pri? , uc deinde rectius de czterisjudi-

du me

cemus. Suntautem omnia, né longiusaccerferet, é Pen-

üntexhot

tateuchi exordio tancàüm , primoque verfu defumpta; é

Qdo i.

quorum multitudinele&orhujusrei miram foecundita-

r g

tem xítimabit. Primoó fübtiliterinquirunt,' cur Mofes

hen p s.

legem à Beth potius, quàmab Aleph Alphabethi literá

[uris; donet

primáinceperit? & refpondentex numerali ejus valore,

PrUAt, à qui :

quobinariü notat, ambigué,quód nempé vel duos mun-

lt fepara-.

:dosfignificet, vel creaturarum duplicitatem phyficam.

Mofes dicit

;meminitamen etiam alias rationesalicubi lchfl"c quarü

imjnoubit-

unam quoque füp. pag. 78.tetigi; à quibus nunc lubens

jcem bonattt

abítineo. g tiwut33m InN f 55 n5 5nna n*a 1*

o

:moy *yo*N m oxy omve quare Betb instzo ? d zndican-

a

dum,quód DEus unuses fimp

lex fit ) creattre veró altera ( feu

nv

. duplices feilicet)ex Materià e2 .Formá (conslantes )uut innuit u-

p o

trumá, Mundumy(elementarem nempe & celeffem , velpréfen-

nt ex voce Berefchic

/fMMAMt-

tem & futurum) Secundó exfculpu

(f !

. aliquod memoriale Chronologicu

m, quamdiu fcilicet

primum Templum ftare debuerit. Initiale Beth 3 (quod

.IHMWM

abantiquo, contra morem linguz, procul dubio mytte-

It«

rii caufsá, Majufculé femper fcripcum fuit)in fua elemen-

fti-

quentes itera:

j ]i

ta s 37efolurum,fignificasn Domum,& fe

ap N 3 Caput feu initium,ut fic do

mus initii idem.quod

tencrefidue numeralcsliterg

um ( 07

'«Templum prius:hifceadhz

i

um miferis

annis ajunt illud-gdificium

.;-. »quz 41o. '4va1;nc.'20tidem

duraf-

Qu

HArPPERUSCH/M.

j49

n

WW)

qerom

duraffe;qs ^vm "m ^smi " yoo "o "o s m m s

p

Duownmonpx 5030 nàiND yaziw mpby* joNO mange

n

Nmquare (z2-voce Berefcbith yefl Beth ( grandiufculum ) po-

yt) :

"N

qpiDrAr

ftea Refch, Aleph,Scbineg denid, TodyThav ? ut innuant domum.

prievem fubflituram quadringentis eg decem annis,quod ita.s .

ermperm

tmm"' atir

( decretum ) esd antecali terrag, (fabricam.s.). 811 pfivoci Pro-.

iurerponit

pheticam viminelffe, vel Authorem.Mofen id dum fcri-

berec innuiffevolunt; nos vehementer dubitamus : fin :

uombusi

nofcamut!

autem pro fignotantüm Mnemonico habent, ( qv alia-et--

jam fup. pag. 135:recenfui) & pueris.in fübfidium: me--

cenus $ul

cateuchi exO

morizconfinxerunt; admitcimus. Tertió eliciuncex hoc:

z

legis exordio feriem fatorum Ecclefiz; quomodo nimi-

gorom m

rum deftruenda füeric predictà domus, ctii: ruine im-

SSCUE

v at

manes tenebrz forent fucceflurg ,. quas tamen.Spiritus:

Ym àD

pmainet

proplieticus fubinde &totaliter fit difpulfurus;.donec:

tandemin diebusMeffiz omhimoda lüx ingruat, à quà:

quobinani

Dzusinnoviffimotemporetenebrastotalter fic fepara-.

vdosügniäcc

turus: Omniacodem prorfus-ordine ,.quo Mofes dicit:

o v

terram fuiffcinanem;&tenebrasfuper abyfílum,incubaf-.

Wosmqu

abftineo.

fetamen Spirit Dz r aquis;.moxcreaffe-lucem: bonam, .

eamqueà cenebris:diftinxiffeo vqj mmmaa 0mw 45 n*

"ob

eypbno3 N s UY5 qron Nav.Tsm^ ia 30 mmra m

duin,guid

n enenbynramnosna n inyo a aN nmmnsun

..u[ttp/it'!.ffm

qi o2 vN« o 2 i t 023 007 5603

trumg Mu

'nmwyn jonpisoN pavanysoso mpon : poffea. devaftabi-

tem i fut

pur domus. pocip[um esl quod dicituryterra inants 6$ vacua. Et

aliquod n

tenebra qua;venerunt, ob[curarunt mundum , pofiquam veceffrt

Numinis prafeutia.Sed Spiritus Dei qui requievit,est Mefpiritus

primumT

& antiQuo

fapientia e& iatelleflus quà fuit Gncubavit ) fuper interpretes Le-

|

£^ qua affimilatur aquis.. (Quodtandem ait; fíat Lux; atti-

Ti causa M

uet dies Meffre. tunc diffinguet Deussnter:colleclionem [alvan--

m refo]

dorum faorum; t4 inter.eos qui (perfeverant ) in calzgine ( ma-

Ms quu

dorum )operum [uorum. Hosc.tu Aben-Ezra , cum miferis

*mhplüm

nosautetm:

popularibus tuis, adhuc futurum expedatis:

Wt

Chf iftia?»

r

— CBrcuiATH

T$0

ln

"Chriftiani;per Drrgratiam, fcimusjam olim impletum

alfWua

Ü litme.

effe,adeoáue dudum com paruiffej ks u.MfMa'xfiæinlium.*-;,

-- Qä;:n? &stOoyay, ó æææïa.wäym äyagæmv"egzäpwov:ägäv xóC A0V

r prtE,

Joh.t. verf..o. fifequeremini hunc, nonambularetis in hi-

tin h

a

IN

fcetenebrisveftris diucurnus & plufquàm cimmeriis.Joh.

idtnis.

"g. verí.12.. -Quartó dividant vocem Berefchit bifariam,

r

perpriorem moduin Themurah, ut fiat mj s«3 quod a-

TOU f

lii explicant, ereavit fandamttum vel ornamenczum;àRad.

(dnplottm

mwutfupr. pag.7 r.retuli: Aben-Ezra veró ex Chaldai-

1N

Ímo(ubitrin n (xpétranfit)'interpretacur Gcometricé,

MTatttig.

t Kibdith

zreavit féxlcilicecexcremitates corporum.. — Quia enim

quodlibetcorpuscernisconftat dimenfionibus, longicu- '

LY

dinelatitudine & profunditate, quarum fingulz duabus

10 r qui-

áncluduntur metis, perfpicuum eft,.non cubos tancim,

t oppolini.

fed & vnum quodQuecorpushifce fex comprehendi ter-

picntifmus

minis, furfum, deorfum, ante, poft, dexcrum, finiftrum:

Jc dodring

witbanc noriffimam rem tàm fpinofis argutiis probare nil

logaltri n«

«opus fuiffec. -t gmawni YoN 153 nv mon m nscsa

migolo-

z 559 mNxmmnnsps Bere-f[chzt fanto nunc dua dilliones,

veliesindu.

-5 Schit accipiatur ut eff z illo ( Daniel-cap. 3 verf-t. yulna fex.

liber , mirot

Jfc natabit fex extremitates, qua veperiuntur im omni corpore.s.

xquinqucit

Quintó refecant fepcem capitalesliteras g 10 3 3à to-

utrun fug

.tidem di&ionibusprimi verfus, per Rafche- ccfot íeu pri-

mbibar &

-orem modum Notarikon, fup. pag. 66. traditum, & Quia

medidionunm

fingule.numerales funt, colligunteas in unam fummam,

ymrisdebie

2. 2 I- $. 6.5. conficiunt X X H, quor literz funt in Al-

phabethohebraico. Eccepuerilem fubcilitatem ! qym

k philhos

jpeperm

:v b5 ä;ï:huw&ü ImieP nj5n suN" computus zuttiali-

genm Dets

um Irterarum in ver[u Berefchit , ropondet £ntegro. Alphabetho.

calà Dl'qU(2

'Sextó putantifti fuperftitiofi curiofique homines, ipfum

numerum Septenarium , totidem vocum in hoc verfu,

nomcncm*x-

yupa m

onforcuicum effe, neccarere myfterio, fed V IY. Plane.

Q dicliones

i ii à3d

j

«tàs i??æmmmfü :n3**333 ya65 Yav mbo:

* 7..1-:m';m'e

[

i

HAPPERUSCHIM.

e

g. perinde ut feptem funt flelle evratice. quid lïego cadem'fg;'

cacuadxcvocïu

j

cilitace fepcem A rtesliberales; aut Pontificiusaliquis fua

s(urn

)

fepcem Sacramenta, indeprobemus? . Seprimó, nume-

g 1 61

rantliteralas ejufdemprimi verfus, & quia quater fepté,

fjctenebrisT

hoceft, vigintiocto reperiunt, arbicrancur Mofen hunc

numerum fingulari ftudioaffectaffe, & volui(fe Calenda..

$ veri t

erpriorem

rii rationem docere, in quo X XVIII.lunationes Menfem.

À

conftituunr. Unde & Ecclefiaftes,omnia Tempus fuum.

d explican

habere, non temeré docuerit pertotidem exemplorum.

my p

indoüdtionem. 3517 850 nunn 35 amioyY D nv

"jmo(üig!

enuit fl

znonpa asnym anon//tera infunt 28. vefhetin tot cafirameta-

uodlibeto

tionuta Lune. Talis etiam ef numerus Temporum in Kobéletb.

Eccle[-3. verf.1. & feq4- . Scioquoídam Jüdeos ea fingulis

1

die la

ámclodunt

diebus menfium accornodare; contrariorum prius qui-

dem, diebusà Novilunio, pofterius veró lege oppofitio-

Áed & oni

nis,à plenilunio numerauis: quafiomninó fapientiffimus

ninis (üt

autbanc not

nature fcrutatorSalomon, id myfterium huic do&rine

inclufum voluerit. Perindeut quidam Aftrologaftri in-

awusïmffct

ter nos, Calendariisfuis appenduncin quonam f1gno Zo-

EE

diaciluna favcat nupturientibus, aut novas veítes indu-

LT.

turis. $i Judzis càm prodigiosé argutari libet , miror

ff qatabit

uód non eciam extremis vocibus refc&tis,ex quinque in-

Quiatór

termediorum XVIII. literis, authoritatem qu&runt fue

-tidem dii

precationi ScAemone -efre, quam fanctiflimam habent, &

'Oorem mo

quotidieter deblacerant, atq; à numero Benedictionum

ï

fingulen

mmoy m oceff oclodecim denominanr, quam vís debicé

LhLL,

Áupputando,veriüs fincnovédecim. vide Siddur-tphillos,

phaberho

muhi pag. 18. &fequentib. Octavó, néquid inexpertum

relinquant, combinant primam Genefcos literam Beth,

"s

]

WIiferayy

cum ultimà ejufdem Mem.undeconflatur vocula sy.que

in numeris valet 42.quot literisarcanumDeinomen con-

Strtüput,

Niterum:

ftare proditum eft.£—5z 4133l5 50 masen3 n^nn

236

Norfortgi

"DME2n1 0371 112 *p0 inm. UTR Dn ncipit hber

Z

j O.

ddfinit

BrcHINATH -

I92

?fa"däm.

diffmit in Q vefpetlu Schem-bampborafch ( de quo fupr. p 38. )

r-c"nePfll?:a.

yui egreditur ex ore Pontifictsinfeflo propitiationis. Audivi ali"

juando Jadeum etiam aliter, & in commendationem

T derrrà

libri Genefeos detorquere, quód omnia fint g z e fcil.

RL

t

ET

capicibus. Nolo memorare quz& ex claufulà Deuterono-

lg

miiaddit: nam hectalia funt infinita, & ut ipfe fatetur,

Ui

satosTo 030 n fs rei eff mon quartre ( aut fperare) ff-

l Vi

Hem. | Videsbenevolele&torex allatisexemplis,quomo-

1 füm, qlläm

do quidlibet & quolibet efficiant: & üt olim aliquis de

m PuY

Philofophià moralidixit, quod ineá velut uno praco bos

Nwe U

herbam; leporem canis, ciconia lacertam inveniat, &

w

virgo legat florem; ica ego idemde hoc Mofis exordio,

Y w

fortaffis non inepté ufurpavero, quodineo( 'exlfcn'tentiä

POT

uidem Cabaliftarum ) Phyficus füa rerum naturalium

M Lf

principia;Chronologus cempli priorisdurationem& ex-

QUETI A

tutlert ll

cidium; Theologus ftatutm Ecclefiz ante & fub Meffiá,

Geometradimenfionescorporum,Grammaticus literas;

njlidy m

Ait d teran

Aftronomus Planetarum ordines;. Aftrologus ele&tiones

actionum humanarum ex fitulunz, fumma quilibet fo-

u dnimi-

mniator fua deliriareperiat, fiin re feria ficludereconce-

oTU od

datur. Sedvideamusnunc porró, quid Rab. Abraham

Mifaineftt

Aben-Ezra, detali modo commenrandi fentiat. Isquia

d 4ntud

Judzuseft; apud quos Cabalifticz craditiones fiunt. ma-

piexilimant

ximi, adeoqueipfifcripre legi equiparantur; nonaudet:

o quodum

hoc ftudium fimpliciter culpare; nedum prorfus impro--

ireimoepit-

bare, fed eitantüm limires ponir;. incra quos fe continere

xttet, Dünc

debeancejus fectacores.. Cabalam ( quod ejas erymolo-

Jun: Bestos,

giamonet) A cciPereoportetà veteribus;non veró nová

modó:comminifci.: Proinde jubec contentos effe cradi-

demonfltás

Jedidionem

tionibusprifcorum; non fpeculationibus novitiisindul--

Bitaroribus.

gere .Apyyw 057 0091 1293 D^U TE N X 0020

TENIMINST 1N 135 333 770// 444 28 enerumi Mearajc m

hyag T2

7

'Aim!tam.-aænqyomw gquarq pofi habitá veteri C. 454/22/51!.2; ' 22l

n

' pïl "m

"

n

"HAPPERUSCHZM.

153

;t'in þw W |

"

405 feribendo fecundam, bi-vecentiores ? quod notahdumr&

fn

qn

(j*

:contra Judzaftros, inhujus rei abufutantoperé ineptien-

undo

j

tes. Pretereaexemplis docet, quód in Cabalá multa fint

j hbfl Genefe

fpecierenus abfurda & invicem pugnantia, qua dextrà

interpretari.non fic cujufvis, qui 1n.hzc myfteria illotis,

Pu:lbüï-

quodajunt manibusirruat.. Satius igitur putat à calibus -

mad&u 0a

WA

m

abítinere, quàm é malé intelle&tis errandi occafionem.

Vi

fortiri.v.g.quod lexmilleannisipfam mundi creationem

ntm,

do quidlibé

antecefliff: dicatur, idlongéalium habere fenfum, quàm

Puilofopbi

vulgo exiftiment. t 333 moYo oW 353 v11tw

p noN m / t2tyn Omp mo D'65N n1O9p nio v5

hcrbam, «

vitso lgt

N5yDnuD3 nio01/ 121m»a* N^ En23v 05925 1011 o 5y

4

0 nb NMWE "003 L—2'0^n mv ^5 Qy3/ 30

fs

4N C yN 5353 8 ONY 3502 3535 nyuna. evsem yiao

m C

: EobN 2800 IN TOU N / D 5 /apé una Drafch (-feu talts

principi

comamentatio apparet ) altericontraria: dum in . fe contittet arca-

cidium, T]

um aliquod inexplicalsle. velut ila, quód lex anteverterit mille

Geometred

anntis bunc mundutm ; quod verum quidem est, fed myfficé , ub -

Mironom

dog, abfcondito,quem plerid, uon intelligunt. :Nam ut ad literama

ecionomh

explicetur,id quidem non congruit : quoniam auuus à dierumqgin-

mniatort

9mero ( vel coacervatzone ) comaponitur , eg. menfura momenti vel

datun. $

diei per modum circuli ( caleffis ) numeratur.

Nift enim e[fet

Aben-Ezr

Spbara, non exifferet dres, muttà uinus liduum "

nedum anuus

Judeuse(t

Unus numeroautmilles. . Sicetiam quód aliqui exiftimant

ximj, ade

Mofen non ufum fcribendi libertate, fed.certo quodam

hocftudim

confilio,libros fuosà Beth potius quà

m aliàlicerà incepif-

bure, fedci

Íe, nimirum ut hoc frontifpicio fta

tim doceretc, hunc

eantejt

mundum eífe Benedictum , & qui

eutn incolunt Beatos,

idAben -Ezra nihili facit & habec

profrivoio,demonftrás

Barmoner)

mndö?com[

vari:s fc r:prurz teftimoniis, quód etiam Maledi&ionem

minetur Dzus paffim terrz, & ejus inhabitatoribus,

ciOmbus'pril

/ 135 "m E2 / 272 S'aya noaNma Cá as 333

ppu ma

"n

D

|

?2 nümum 1;011/ nna mnm"ow / :ïp?n [ RE

1

lürümlqþ

'—ym

x

BreniwATH

d4$4-

lwf

h) j "

äm/"jsp Ra 053 /" ybs/os miopio 53 /53 Rn *

?ypnw nij?3 ( ibmao vb qupi qui2 2 wmnz ]2 . ymN

!j dgr

». g. Drafch, quód Mundus creatus ii per Betb propter Benedi-

L

L

élionemy fevesitacsh ecce (quare iffa logunturalibi * Efa. 2.4.1.)

evacuat terram e9 doffruiteam. ( Efai. $. 6. ) pnameam defer.

Ht ii

&am. (Ecclef. 12. 3. ) ociofe erunt' molitrices. am non intelligunt

[7n

dU

a2 (Efat. 38. 17.)e fowcA vetuflatis(, Deut. 39. 4.) imveterata:

) :umgc

funt veffimenta veffra (Pfal55 .Xo.) Abforbe Domine(Gen.i.9.):

CO.

Confud:t.Dominus (Ezechb. YV6. 40-)£6 transfigent te (E. (:gcþ. 23.

Ia 0001

47-) && fuccidet eos ( Ter..34:18.) inter. dimidius partes:ejus:

fäarguü[,

C-Effb. x. 18. ) contemptus && ira ( Efai. 65. 23:) parient cun

tqeufur.

terrore (Egech. 16..2 Y. )terroresdabo:tibi.

Quam fanéhu-

vlen .

jus Rabini fententiameó.lubentius amplector , quó fero:

relalasres

indignius cqccrmum'grqgaliumrfcriptpcum'] udaicorum.

t um

aniles ineptias,quasin putidiscommentariis fuis Germa-.

"0 !

nico- Lacim:soberudunt vulgo , & quafi delirare Sapien-

um

tiaeffec; faftuofifime inculcant. Non difpliceacEectori

v

*

€hriítiano, fiin.gracianr eorum , qui nugaces:ejufmodi.

du

DBbrosnunquam viderune, loc unicunr: Exemplumex-

u Drov

fcripfero,élibro Zenorenna, Cracoviz infól: nuperedi-

to, quem Cl. Dn. C. Befoldus, benevolé mecum commu-

vfttnian)

um

nicavit. Jarumb batt dieT. bbrnä(l&x)ängeäbään smit der Bet b2

(

(B)er lermet uns,wie es ein x Bcth Batt dreyfeiteu die aufeim, und.

ipum(In-

die frerteW'and dsoffenya[ords auch die Wilt;drey féiteuhat m"pn;

r gt

Hakkadefch Baruch Hu(Gott der heilig und gelobte)zu gemachts.

Drii

und dieWand-von Zaphon (Septentrion ) hater keim Himel dor-

tengemacht : der Worten (propterea.) Häkkadofcly'Baruch Ha

t,llt mOHf

—

wall/agen eu den Uminosbaolam (Populis bujus munds )las Ko-

men ewere Algütter, uud laffen zu imachen die fierie Wand. Wen.

olittl

jhr habtfiegehbalten fir ein Got; für[ucht fteob fte epes (aliquids ex-

T ] els

g v*

pronunciatione oulgi) kenneh ( quomodo blafhbemi bomines iffi,

hant ficHionem ad Chriflum detorqueantyvide Galat.i;b. t.diarc:

j ncon

» Mofes

LU

: Cat.v.) Und noch ein Pefchei:(alia ;f;ztia ægqäþtbfiitif: eá

À Bet h:

iydt J

;(1!&2*

N

HapPERUSCHÍM.

w

g m

à Betb inceperit) die Betb ss Berachbar(Benediclia) und d.

?'e )!lep»&jf'f

m

n

(A) o Arur (execratio)und Kelalab ( Malediélio ) darumb hat

pyu

;(

Hakkadoféh. Baruch, Ht (Deus Opt.Max. ) augebolen mit der

&ænf"'vf'm

Beth. "Und die Aleph is geffogen fv Gott, und batgefagt : bebmit

ii m

mir an die Thorah (legesm) ichbin daserff Os (litera) ima Alepb-

um (Enthd

Bes (Alphabetbo)da at Got gefagt, auf dem berg Sinaiwer icb

ul

(jai 39

geben die Aferethhaddefaros(decalogum) dawillieb anbelé mit

unt wjhmm

dir Aleph, Anachi Adonai E lobacha(Ego-Dotninus De? tuus )eg c..

Sed hzcomnia ut puerilia, meritó contemnit cordatus.

Corfutit D

n

nofter Aben- Ezra: repudians (imul & illud dogma,quód.

]

T MT

nonnulliMundum propter Legemcreatum efle arguüt,.

m (Eatt

quia.vox Refchitibtde creatione, & alibi de Lege ufur-

gt

pecur.Dicens; f ficargumentari licerer , pofíe eadem fa-

cilitateprobari quód propter Leviathanum, velalias res

m&gxx'&usc

anjlesinop

quafcünque conditus fuerit. " s smO33 n*'vNW2 v*

nico-Lacit

peuxNWMT 90 m 5y Na33 ^yn n 3220 o 93

TU D2 2 32555 tN0O N*23 O*5*y f D N E

L

tiselict ll

nw"Nn

J5 gv5 51232 823 Daym / n : * n* 5535

Chriliano;

Js um

z*4no"N *323 Orafch (vocis) Berefchat (42 Principéo) , e$l , qué:

p (propter)iegem (ereatus fuerit Mundus) fícut dicitux(Prov.8.

fonpfeto;

22.) Daminus po[fedit me im Principio vuia [ua.(At po[fet etiam):

t0,quer(

hicavit, J/

alitep effe ,quod. mundus couditus þ propter Eeviathanum,quia

dicitur ( job. 46.I4. ) z"p/e' esi Principiufa qiarup Dei. (e$ rurfus):

(Berlerna;

aliter,quadcreatus fit ut timerent ipfum, ffcenim fcriptum,(Pro-

deferteyr,

qexb.1.7.) Principium [apientia timor Dominz. Aliter, quod con-

Bkhadkoh

ditus: propter przmitias ,. quia dicitur( Deu5118.4.) Prz'mipz'üm:

Vddje Va

itrgeyany

gr-imz'tz'amm tezrafunt. Qua omnia huccendunr,ut mon-

ftrec infirmirazem hujus argumentationis ,. aliàs Judeis

Wl /ityoy,

mv]:ümcharg & familiacis. Addit nonetfle pro fübtili-

It g, j

bus.öl.ingcnio(is habendas , quantumvis plerique in eis.

j/'vlrllü;/,!fh

tantoperé glorientur etw. *5nwY ^hx h55 vyp. av

Vg

3313 qh2& D6v xb 53v / Yvu0pi DN nesns

quín22 Tios/ 5 aawanips tcaywom505. Dm wiven u

mfg],mml

M,'u.)uu dllw

npvs. * "0 x vpn r welparum est ingeniisn corde fuo,.

&

3

4qui

! Br c--'ia INATH

156

tu: 1mnæ'

aequé ac ille qui [apientiam divinam intra fe( þäfMeft) poteslpro-

M ls

iduceretales Medrafchinm, feuexpoftiones vagas) qua ommesfnit

Vil Vr

wefpetiu corporis tudi ficut velflimenta. Majores autem noffri,

p.m.dixerunt : textum non recedere à nuditate fuÀ (etf t

ejfela-

[i7] [2

hg,

ts ejufmodi :quaft firagulis veffiatur.) Plura que inhunc

d

iligy

fenfum ibidem addiditpridem adduxipag.154.undere-

As ao

P urimüm:

»peterepotes ,'fi placet. -His igitur quatuor modis omni-

ibusexplofis & reje&tistraditcandem ^ J

V'? & ulti-

dllcit',qm

iréfctiy,

imumy;quifolusfitlegitimus& commenratori fequendus.

Quando nimirüm interpres fcripture primó explicec

DN

fingulaverba Grammaticé, autetiam perfpicuitatis cau-

hus

'sà brevi paraphrafi ornet ; deinde doéctrinas inde eliciat.

X

fed hoc breviter; & quantum ex ipfo cextuimmediate

m m

:

ffluit. Namridiculi funt, qui prolixélocos (quos vocant)

1

3

«Communestractant, ubi de licerali fenfu nondum fatis

r

"s.

«conftat. Hanc commentandi Mechodum omiffis nugis

feubiquefecuturum dicirA ben-Ezra; & fanéid prz cz-

r Mubl

terisfacit;atque innzniisjudaicis parcior.eft quam col-

ii

lege; unde ipfi à nobisquoque gratiz debentur. 444

(b

n353/*3y2 ao NY meN rroy siiweeá3010 / nospmm

difam fuot

/«1*3 C*v5 NUN N^'Y/ NY'W 435 00 QcN. ^ »5

t A

*b3 myv75N 15 dnwY "N0 523 5150 25 5131 201 8

?e';?äiäormr

iT yson QwN 774 quinta., fundamentum interpretationum

ml«

searum [uper illam ponam , Ea enim vellaefl inoculis meis.,«co-

'.lf,-l )00

ramfacie Domini,quem exindefolum timebo,neque attollamfa-

purlürtt

ciem meam (feu utanos dicimus , frontem perriclau) in Iegem.

tll«

Serutabor diligentiffmt Etymologiam omuis ditlionrs , juxtato-

jni (intr-

tum pojfe m : poffeà explicabo eam , quoufa, pertzgerit "AWUS

dadife)

sea.Dicit autem fe fingularüm vocum interpretationem

relacurum, ad prímam di&tionem fui verfus: quimosin-

jfb

r Gmiie

terpretaum Judaicorum obiter obfervandus eft, uc quafi-

tum locum.in commentariis eorum facilius reperias.

lo intete

excufans

d bicunque duo pun&ta offendis, fci.to novumibiverfum

inchoa-

.;uthwf

57

: HAPPERUSCHÍM:

uäatiä"f";

in&boa'rï,a & fequentem vocem efle illius textus ini;:fräi.-

lem: adquam ce&teraomnia reduces. mivpans n*n bs

',"W&u a

wNxon CCPnv tYT52: moNvAm "yveNOT nobon vwne

1yo53 55 ob n opv / o Ta proe3 quamcung, vocens

l,,',,dixeru.z

« m

quaffuerisy i commentario prima dicttnis reperies. Verbigra-

fenforn to!

tÀ , explicationem vocabuli Gislum imvenies verfuprimo , e$ ju-

j thrcïpot

xtaboc judicium,omue i nificatum. EcquamvisaliàsMafo-

aserpl?

retli fcu criticaiebrzorum,integritati cextus plurimüm

conducar;füp.p. 50.tamen eamrfe neglecturü dicit,quód.

«,mum,qlï"

Quando !

fenfunrnil mutet, fivealiquid plené feu defe&ivé fCriba-

cur: m5* N0 nNr T05 mmoom vepyu TSIN ISQUY

|

fingulave

CI2y5 3m251 *55c C2 093 1075 / ümnyo 55 55 nnonx:

sibrei d

(ed ho

tnN5 C25y3. n 3om CSysv 7—mnN5 niN5n: 200 235

TNanmY/ envonbY p*wo0» Dyo oTU "Ti m p qa

"(Comm

pnym' jon* mas ^s2 5n2mopi- C05 2035 538

'T-DT 230 13 mas eyor o 5239 nnn^wia ans *s

oníaat

4 t UgX Dj 03 DUuns: DmOyb: pwenir

feubique

tCMES qgnpun quX N

ueque recordabor . ratzo-:

terisfacit

vem. virorums Mafareth , cur. boc plenum eg. illud defétlivum ?

Vs

"quia omes rationen ia Anagogaca: fünt.. Scriptor cribit ali-

no w

quamdo plenuim plenà perfBicuitate, && alzquando deficere facit:

Á

"t

literam alfconditamut apprebendat wiamreviorem. At (vul-.

*03 mv

&0)poffquam inquifFveruntrationem plénorum e$ defetliuorum,,

" u

Grabunt id isexexaplumyeg operos) docent nos quomododébea-

amusfcribere libros. Mofcs (cripfft: ab[ay, a (Exod.Ag. 18:) Do--

Bitrum)

tanfacie

anipus (Himlóchbyregnabutz[ed translator. Mi efeu-Proverbiorum:

Vr

(eap-30-verf. 12 ) feripfit (eamdem vocem Iimloc) cum vam, (di--

Scrutabpr

cens) propter [eroum,cumreagnaverit.. Et- anmi plürimà ( anter--

fimzpofry

cedunt) inter: atmbos. (unde apparet Dec perindehabendaeffe.)

Saltera puerts rationes.sllorum bona funt. Etiam expofitiones.eo-

Wes.Dieit

tclaturum

vum retta funt (fateor) fedtamemnouneceffaria fuiffet Corretlio,

Scribarum (vid.Galat.de Y8Tikkun Sópherim.) poftea. inter..

terpr m

excufàans;

Ut |ocur

ponic Judicium füum:de Targum. Chalfia:ico »

autlios-

E bicunqm

BECHINATH-

I$

: Mmia w'.

edumfär.

authorem ficubiàlitera recedat. Nonfacereid ex impe-

fitià fed fequi Medrafchim,ubi cextusjam ánte clarus fi:

i tqu.

quandoquidem non Gentibusfcribat, fed Judeis, quibus:

ifta quotidiano ufu fint triillima mmaQN a23na 013n03

o Thd,

Feterop r

*ünN mipo2 po» ewt / nooys 55 335 3833 ^ npN C

HC tgio

o yenpa 38 y" bn m *2 ay ovov

DT O5 OuytumiSeN v wwacb *2/ mnwN o'nyu

AR

TinN 3125 DA Noo Ieterpres Legts Chaldatavertit veritaté,

ofiliy

& explanauit nobts ab[condéta, etfefe&latus interdum fuerit Me-

iD0f, |yy

drafchim. .Conflatquod potior -noftrüm [Giat radices ; itag,

Noohws

voluit addere fenfisalios , quia literalem fenfum sntellgunt et-

: exp/zmmr.

zam brutiyverbi gratia, Gen. 49. i. Irobaton interpretatur pul-

tm'q,m.

Qrricae

um afmme. . Subjicit effe unius texcus plurimos fenfus;

quod ucnon fimpliciter negárim , ita nec fimplici-

us quiue

ter ex fententia Juda&orum conceflerim, quà ipfi et-

0 Lultius

iam contradicorias fimul credunt.

"nüas "aiy3

»irginum

mWmnm pa/ mmnb *5 tyat *5 /mo m»w Uvb 113

solim Att-

UpXb7. D'Oyb *5 32NESD ON / L—»pna tConeseoan

]l conatos

/Tf—wpuUx 0275 wno /tpnyna :5 "n Oyom

imidonetee

"C—npin o 7u peo twnnoN by yova Propter eguf-

auodz [ecumdarias expofitiones , Jeteralts fenfus, mou toliitur.

; quidem

;

s abhorredt

Quoniam [eptuaginta fumt moduli (ómterpretanda) fcriptura,

"vel[altem per leges, judicia eg flatuta. . Si-ergó imvenimus duas

dam od

or) pecilirt

|

expofitiones rationabiles verftbus , eg fenfus. alter c$l fecundum

ï

perba Trapslatorumy,qui omnes fuerunt 4uffi, nitimur fuper ve-

longt clarius

vfenim a

vitatem eorum; ab[g, dubio, mantbus validis. TandeminSad-

ducazos invchitur, qui omnes gloffas & commentarios

yoque pott-

repudiabant, folum veró contexcum pro auchentico re-

g t

cognofcebant; uc hodié Carrzi , judzorum quedam fe-

Qunt qutert

€ta, in orientalioribus Europz finibus fe concinés. qos*m

fredecimm.

ii

ünpnya *5 m*àbwA:. pv toy zynmhn T 9*5n

42 DnON. Yni Yv p-cpmpm i2 nun5n

r

*nüN T373 vj nmnpsnoN O'WuN

D

ensmumm o i

àná4

^/npbN onvat

,

"Abát autem eg longé abfft, ur commi[ceamar Sadducats, dicentia;-

mati-

$us quüd translatio eorum abneget þ-zþæmw & Gram

CA

159

HAPPERUSCHIM.

orent fic

cAmz quin potits Maj

ores aoffrif eerunt 'vemæf: £9 otaniaver-

[lüäæ

(dfeq

Ille deducat fer-

ba ipforum vera, e$ Dominus Deus ipfa veritas.

gndoquie

yum [uutn in»i verit at i.

üa quotldlä

Ha&enus de $. modis commentandi : fequun-

turnune13. Middos five Modi Argumentandi,quos T hal«

m von

mudico cuidam Magiftro Ifmaeli acceptos referunt, &

R

er qmOnv preces matutinas,perindeac fi Oratio

..quocidic int

wa

aliqua effet,

cum fingulari cultus opinioue & fanctitatis

exptamn

Gduciàrecirant. Ea extat in ipforum mi5sn 1vb Siddur

Hanov. in 12*

drefchin

Tphillos feuprecationi libellism. p.6 fac.aedit.

qulut 4

&incipit 13 àmnn n5

enuy wv 30N ouynen n

u iriiy

decemá, modulis lex explicatur.

113 R4bbi Ifmael inquit tribus

fed tàm obfcuré camd; bre-

hn afnt-

Quosft

atim ordine fubjicit;

m X

viter,ut Sibyllina cit

i? folia quàm hasJudeorü tricas affe«

et Apellas vix centefimus quifque

wl

quáre, & inter ipfofm

jam o

eos intelligat;

undefit utquó min?

percipiunt,eó ftulcius

admirentur, coQue

devorius inftar veftalium virginum

b

deblaterent. Eos olim A n-

t

ad numeros fuos quovis mané

toniusMargarita pag. Ov 4 Germanici fui libel

li;jconatus

"N

cwW

eftutcunque in vernaculam transferre, fed cárationete-

ii ja

nebris hifce denfiores adhuc nebulas affudit, fiquidem

7771

fermo noftrás ab hoc dicendi genere totus abhorrear.

vtl [altem

Nuper veró Philippus Aquinus(& ipfequondam Judzus,

nunc veró Lutetiis avite Linguc Profeffor) peculiari

txpoftur

aodam tra&atu latino,eofdem r3. modos,longé clarius

yerla Tf

Vilaltih «

expofuir : fed vereor , ut& illa omnibus prefertim àye-

Proindeconabor Ego quoque (potif-

ducæos 1

Gpeduie fatisfaciant.

illos enarrare; fi forcà

Tepudial

fimüm occafione thematis mei)

novam ipfis luculam accendere potfim. Sunt autem

COgnofce

411 ori

Ifmaéliticz hujus Topice loci in univerfum Tredecim,

quonumero canquam facro]

udei aliàs peculiariter dele-

lu

P

y5 *

oceft, fidei füg articulos , 6c

J hN

&antur, & t—9py quoque, h

àlia multafuperititiosécompleQi folenc.

1. appellacur

Y

w

EU

Allfey

op

1

" d

BEcHINATH

I60.

fif [ !)

l,

spmbp hoceft;interprete Margaritàeort Qjeringmmm

u

Jtrben/ & refponder Diale&cticorum argumentationibus

n U&

à Minori ad Majus, qua femper affirmativa effe debent: &

v

viciflimà Majortad Minus, quz non nifi negative valent.

D M

Utdocet Ariftoteles, Top.l.2.cap.3.$.5. é à pX üoloy d

N

l

à 9*;*',4"';1*3'*7326764 , &)é ro sfv & 3 7à sradoy dox&v öwaigxiv üz-aig,:

a, 9 T? 3«v V. G. inuno & eodem verfü s. cap. 12. Je-

w

rem. habemus utriufqueexempluüm ; Pedites te curfu fa-

hn hijn

ti(gäfunf; qUälïtö*Magis equites ? & ibidem. In regione.

Mil D.

pacificà non fecuruseffe poteras, quantó Minusin fuper-

LTA

bà Provincià Jordanis. Quamvis autem hzc res per fs

Mnt)dicf

clara, & ex noftrisquoque Logicis nota, ulterioribus ex-

m

'emplis non indigeat , continere camen, me non potul,,

li.

quin fequentia quinquefeleQtiora,;ex Talmudico cracta-

hi inw.

tu Sanhedrin afferrem , quibus Refurredionis mortuo-

n r njn«

rum poflibilitas, à Minort ad Majus arguitur, & veceres;

: (f qum

Jadai contra Sadduczos ufifunt : quos eriam tunc ipfe

Donpei w

falvator nofter Chriftas, Matth.22. v..32. mirabihi & divi-

tu. Vide Cl

noargumentationis.genere'ita copfudit , & ora eorunm.

tetuillum g

obturavitc utobftupuerint omnesaudientes, v.33. nec ipfk

epponenics quicquam coatra hiícéere amplius aufi fuc-

df

kf tf

rinr, v. 46 Falmud ita habet, cap. chelek. p.90 b.circ.fin.

|

,

nui t ii

/^3900 TT Njym 12 DNC /mND "31 niN Nn250. Nhbo^p. nioNur

q'm»'paims y3232N^*N qnüNaTGvYEÓD UyD O u* ais*

y d

w

H—onD ntmb5p. 1558 1roty. jymonaoasN C5

T (2

k

&vuy315 ní5a nmasT nb*hy —capes s—weno noy

u ib

to6053 me» mw . yvoa cowmupss t'pUs

Intervogab;t. Cleopatra Regina &gyptayj-Cajaru permijju) Ra

- N!

bini Meir dicens : nóypi 6g0 quód »iventes erunt 3acbtes (; repivi-

m

fcent qui nuncin fepulchris jacst) quia feriptii e3l (Pf-72.16.) re-

ymt?

Jlorefcent ex urbe, fecut gramen terre.. Verdm quando refurgettt».

jonpn

- aflabunt nó uudi, an in veflimentis fui ? vefpondit ei Kal pechó-

g,[]þz!(f"f

mer, boc esd, À wainori ad m

ajus de Tritiéo. Quid ergà trz't..fmm-!f

, quodi

161

HAPPERUSCHIM.

hoct

at

&Ie

guh;lod fepelitur ( qwf, dum eminatir) nudum , & exit ( iep Fa

qe

J

zmïMd N

lat ) tot voflibus (granafpicisquafrinduta) Tafte, qui bumantur

veftibus futs, quanto potius (veffiti refzrgent ? ) Vbid.lin. ulc. &

jcffime

initio f.

jrdocec

4

I

eq.91.. 4355* 3 DN N*2 ]12 35*p 13 n

——n

b M3ON "n Np D mÉa40Dyt NUDY Ug NDLUn

:ow P,"V'/Wl

E

—

PTN: oy3 w* evnxv . 02 N3T30 f«DNT TI^D3

x,;svoyl

miwoD ja00»N wo3 n "Zv nN) oU0 0 :v Cun

^X f-—w5n 30 77v5 à?bR DL* jq07xYw0 "D o—N

tiearuno

Q9p^s Nb vt ]5 4/t e? Cefar, nimirum Magifiro noffro

acfici n

Gamaliel ( an illi ad. vujus. pedes. Tarfenfss. Paulus Phari-

ba Brorincl

féifmum didicit $. A61.22. 3. quivé cateras etiam "poflolis-mon

dir &t

it iniquus ? ACl.5. 39. nam tempora fané comgruunt )dicitts

'emqis no!

quód jacentes ( boc est mortui) fmt wrventes.. Ecee fant pulvrdás!

uum verópulvi vivit? allacuta esl eum filia [ua (ego defilia Tu-

n tequ

tuSanhe

deiGamalielis acciperem; fed Scholiafles R. Sal. 3archi in fum-

EM

rompol

mnitate margints, attribuit Filia Cafaris, que Rabino fic vefpon-

Judai con

derit. Quamis ego filiatn julii null'am meminerim : 68 quam

falvatorno

Suetonius cap.26.nominat , Cafarüà privigua fitit , Pompeii verà

naturalis. miletlio etiam falfa , ut aliqui fufpicantur. Vide Cl.

tiargume

Qv

Da. Beraeggeri Diatribentertiam) dicens: dimittetuillum , e9'

egoregeram ipft (parabolicó.) Duofiguli funt i urbenoftrà (Ro-

epponcm

Hiit, . 46

yn4) um usjfngit ex aquis, eg alter ex luto: uter ex 7llzs esd (artificis

Fa3o m

momine ) commendabilior ? refpoudit , iflequiformat ex aquis,

Regeffrt ei (filia) quic liquorefingit ( fcilicet DeusOpt. Max. allu-

1"70131 ! ]

I

dit autem ad mirabilem bominu generationem v—nYorteun?

guttá fetidà, ut Tarcbeus anmotat) non mulro otius ( & faci-

ov s

3 n

liuspoffet eos collapfos, demuü vefíngere * )Ec mox :'bxynpws **33

Mernpay t

(v w* uN T—ÀvAy &unD1U3 OTN / UY*5 ) C2)" "03 m

i?ll;M!lfd;;

10 v5 w3 ( oanam *5 103 12Yninb n2 meevs

TE U g

3nae em 03 ^nN Y55 1moy

53 8n

b4 viSnnb ^5)mpn

Weht r i

uifaunt de domo(vel fecla)RIfuaeis

:ma2inio3nns

Sy napni

2

At näm,,

draaunt

Wil 1

Qu

iNwcHANA GE

162

"'**?7"4;2.

w N

tradunt 4?guvzentum À Minoriad Majus de'vafe vitreo. qud

vas Vitreum? quód conficiunt [iritu (bumano) carnis ed fangui-

nis. GLOss. bomoquando fabricatur illud , tenet calamum t

DLT

in[ufflat in medium ejusy ffc fit ex balitu oris artificum] at cum

hts

franguntury fupercsl ets remedium.. G. o ss. ad veflaurandum

MWityy)

b dfriti

£$ reficiendum inde aliud'vas | ff homo quicaro && [anguis esEfhrz-

vitu[uoid potesi, quanto faciliustalequid praftabit [antius ille

7 ( p

It lnpe

Deus & leneditius. Egregia fane fimilitudo. Si vitrum for-

té frangamus aut conteramus minutiffimé , nequimus

TWit'ytyi,

ipfi quidem id refarcire, at func tamen artifices, qui ex

hufent h

fruftis in fornace denuó liquefactis ,aliud poculum for-

Qu dici-

ient, priori etiam przftantius. Ubi recordor opportu-

ON Bd

né illius Inventoris,qui vitrum flexibile reddidit , cujus

d lmllb

officináà Imp. Tiberiusaboleviffe refercur à Pliniolib. 36.

xele]bid i

cap. 26. né fcilicet metallorum pretia vilefcerent. Sihu-

« lii

mani ingenii fágacitas eoufQue penetravic, quid non de

sfru at

omnipotente Deonnoftrofperabimus ? Sed pergoin Tal-

Lip. Cuftos

mud: s Nrt/ r 3309 T NT 5 o NT T0

ulis at

$3171 7105 5ton 15 o poN o 3 DNnn Np 50 247 0y1 24 5y

od

wbi3 j'uba *5 132 125 Yray5 20Nv/ 0 03 702 101

furcfubl-

"5N/35530*05-ponw anson/ fs y C D DYp3

i od

É

"N5 T12N" Eb BY wv C1p02 Srvis 00 Ym C2 ?

m At

(on3sep m5 yNoDYpoS/ jn2*6N COmvy 097 qrnat

]N DMHF'

:p»inmn2nnNsyasyrp D wep NvSy eu : baretic? ile(Sad-

ducaoru queuda anttftgnani zntellsgo)fc: Ralino dutai ; dicitis

m

) alifüius

quà4 jacentes (in camiterits) wivant. Ecce funt pulvis ! pulvis

berà quifnam vivit? refpondit ei, affrmilabo tibiparabolam. Cut-

du fr

nam hacrescomparanda? Regi quicaro $ [angurs exiftems , d;-

!'., occä lg«

&it fervis [uityite , adificate milii palatia magna.in loco tbi nec

aqua necpulvis , iverunt t$ adifiwarunt ea, posi dier ( l'abente

yrm

gempore) corruerunt. Iterum dixit eis, vevertimini $ exiruite

j qüäm'

zäuduäz"ades?þülb;äfg AquA rofponderunt ei, non equidem nos

j bt

s

dd poffemus. Itag, iadignatuscontra cos dz';:äf;, in loco- ubà nibit

Borunz

165

HAPPERUSCHZM;

n ,;fgm

horum emt,plridem id potuifiisyeg munc ubi bec abundant,quan-

; yiram

bitis ? Ead. pag. 91. a. poftpauca. sb 40N

u' Gboss«

10 facilius id prafla

ninbx NSam

9U *5 mb5 q) nmIi os4yn xWU

l Mmme

z2Mn g5 m m 5N /

n inio3 *imo m y»n smo

Mguntüh

pn'as

$p t5 r5 w vnw s

04 .qn z«5 n

"jmndu'

Idem hereticus. ( — Refurrectionem — mortuorum — 4

bnegans)

riu[n üp

dixit Gebiba filio Peffa ;

va "vobis peccatores ! qui- a[feritis

pou t 1*

snortuos wivere ! cum omnes vivi woriantur ,

quomodo ( per

ce frangal

coptraditliomem )mortui pPpent ?reg

efft ci, a vobis potius 0 Im-

yofi quidel

pii ! qui dicitts mortuosmon yivere : ff ,

quinunquam erAnt »tye,

froltisin i

fatlifunt vivi (ct generatione) quantà

potius orpi rurfus fient (

?4. 1 I. Modus dici-

ER ESANNS

gienz pri

refurretlione, quipridem fuerunt vivi

wellios Y

turJudzis qvyy — 1356 equalts,

Margarite (in Gfeicbe

ando de timilibus

oficna

SObhung. Logicis veró 4' Pzr? : Qu

id.8.1.

ap. 161

idem jud:cium ferunt,docenrce eodem AriftoteleIb

ópoíe Gs $x Y ddd var aOtv Id ae af-

maniing

& p d rE 7

omnipott

firmando & neg

ando. Eftenimifte modus seíaj O* vess.

ápuQw. Exemplum fuüppeditat,

Exod. 22. v.7. & 10. Cuftos.

mud:

animalis preeter

ss

boum non tenebatur ad reftitutionem

fuam negligentiam deperditi;

Ergónec

Depofirariusad

ym

d nefciente fe furto fubla-

vt

pecuniam.fibi concreditam, fe

w

tam. Erhzchactenus fatis perfþ—icua funt, quia cum ra-

tiocinationibus. Philofophorum. bené congruunt. At

(

m

valdéobfícuruseftille 4. 11 I. Modus; quiaw ]a3Mar-

icberC5amo / mihi veró Patria Struciura

*

1777 /

garite cin Grunbtl

cum alicujus.

qu4 jaæä

dicitur, & tale habecargum entandigenus;

rarioris vocabuli, in'diverfis fcripeure locis eàdem for-

hr 0' qt/l/nä

Vr farye

'má repetiti & plerunque à Ma(orethis indicati, occafio-

nc,,tcrciusquidam.fcnfus elicitur, quide utroque partici-

t feryg 7

pat.

Cujas modi fimilem: non reperio per univerfum

fj mCDU

Ariftorelem ; apud fudzo

s veró. Exempla paffim quài

Mtjore r

declarationis cau(a lubzt.

plurima, quoram bina faltem

?ä"d iliad

gif&rrc. Gen.1.

v. 14- ad vocem nnxi, notac Baal-Turiua

^Mf

Xni

X 3

Di']];m

BzcHINATH

164.

as li.

W R.

inmargine tv t—»m / tyto*s nnss 3005 3

tv omoesn um ais ceven ss mnsb ^s 5545

A. [je

Mffþäcx.

TTADn 955 7700 ub n50Nm 1565 mmwnbb5 Ez5001m

l

1

(7—3abuesywwm o F5 ( tantima ia Biblüs extat hac vox

d

Wxani'

Lsoror.Cum bocprafixojuntla , prout notatur) ia Maforab.

A t

(non certà magná , qua hit prorfustacet;nequeparv, qua 'oeya"

RUTUN

ana Pocefl, nuuquam amplius ficdefethrvà abfa,mav in lege ve-

'ï'mm],

periri affrimat : fed alià quadam ampliori , yandum pullicata,

: (kk'W&.

quod obiter inonto. femel bíc: in- Signa &$ feffivitater, (gterum

OW

Eja.8.».18.)t$ pueri quos dedit mibi Dominus in-Signa gs pro-

PU

digia. (Tamcombinat bofce textus.) g pueri: ecce ii funt Scho-

Wiptrddngs . /

uemad -

Loffici difcentes legemy, pf affrzailantur luminaribus.

sti t i.

enodum (vulgà inter Tudaos )dicunt : facies Mofés e$l inflar Solts,

ibifowm.

$. facies Tehofue ficut Lunz.. En mirabile argumentandi

Pl

genus, & noftris Philofophisinauditum / in uno contex-

s, nibilaliud

cuagicur de pueris, inalterodeluminaribus, & hi ambo

Cies; locomt

-copulantur percommunem vocem Lro ror, veluti me-

fpecies o

dium quendam terminum : Ergó pueri illi prodigioío

AC TY.2

fuo ingenii fplendore, luminaribus affimilantur. Quis

ationem ve-

noftrüm hunc pifcem in ifto gurgite quzfiviffec ? Idem

R. Jacobus Gen. z. v. 2. ad vocem myw«4 annotavit. 'g

: quovis aL:

ao bort aut

Jb 050 N 19 vv 453 10 aov T NB m2

j cottenis

2Turpinsi35 .nisa (mmn pro )q3*5 pou B5, m

almidicoli

Maforab , ( :d babent noffra Exemplaria ) bie &g alibi ( fo-

f& $- v. 1-) ES quievit Mauta, & c. (quod. primum aliter appli-

s

u NU

«at; mox[uo more "^ms "»ys aleaza expofttionem fuljiciens) docet

ubd Manna cefiarit defcendere i Sabbatbo. : Prout demonffra-

gt

p

&ur in Kiddufchin (traétatu Talmud/ra. p.38- edit.Veneta , pra-

Jixius) Ecce iterum paradoxo ejufmodi Syllogifmo con-

7 quull

cludir, coeleftis cibi pluviam, dieferiaroprimum defecif-

j ]ll/tmnt

y, Mo

fe, idQue hác confequentiz ratione, quód facer texcus

£

utrobique , ubi nimirüm de Sabbathi inftitutione , &

«

T

Mannz defc&tu agit, ccdem vocabulo, nufpiam alias Qc-

«&urcren-

I*ïADPERUSCHIM;

365

currente, utatur. Yahnodiciinterdum hunc modum [Ia-

m D

tiüs excendun

z

c,ad loca fcriprura ubi cantüm eadem Ra-

:

p2

sdiverfimodé ufurpata. Undé

b

pixrecurrit,quáncumvi

A

[

i

imirum amipliüsnon

€t

t, quód tàm monftrofas fzpe ex-

[:010T

Verbi sratiá , quód antediluviani

poficiones gignunt.

tera malefacta, ferventibus etianx

qot ceric m

homines;q

ulintercce

EL

iifdem quoque jure Talionis puniti fue-

aquis pcc*cäri—nt x

MlationetextuumGen.8.v.r.& Efther 7.

eiri i

rint,probantex co

Wdü j

li

v.Io.ubi radix 4559 utrobique reperiacu

r. Chelek. p.108.

Eaj

b. at med. 7—yvaya p ]rn'a / sT a 30N

d /gjd, (]M

t—Jnnan»/t-ront

oW* m21ain2 Uv

vTnmui

o nony Z

t Raf Cha[das ferventibus perdiderunt

Liiadfe

L—330 19

PUN

cum tran[gre[frone ,

- àdeo

ferwnt*ibw quog, judicati funit., Scri-

ium entin l hic, ac fedata fumt aqua;

eg feriptum ibi, fervor re-

[ fuc'm

Modus p*53553 (*in Cumm vnb cin

«genus, |

gþk/ädæfu&cfl. éj. F V.

2(ufgeromm

tie Generale £

Particulare dictus , nibilahud

:uagitu

dànrre

(tri&tio GENER ts ad certas fpecies; lócum.

opulan

eft,

n

dium qu

haberecredita, ubige

nusi

n cexcu przcedit, f pccics-.vcrä:

feq

uuncur, verbi gratià, Levit. r. v. z«

foingt

aliquotordinecon

- Softrür

de Animali, debove,

de pecadeoffereris oblationem ve-

K Jac

firam : argaüncnonlicuiffe idpromifcué de quovis ani-

BU

mali offerre, féd cantüm de diferté nominato hove auc

oviculà vel haedo füb pecudis appellatione contentis.

«Yor

Máfra

Excepti

onenr hujus regule obfervavi in Talmudicolli-

broSanhe;rin, pag. 113.1- a6

t. med. t—pn *5 /Ny^N N

/l'fæi-v.

44l mx)

YÜN jv vN/ "UY

nNU3U253/ muya 093 z4X10 nnNO

vUsbY 5523 /2quir Raf Hea,

quocumg, loco: inveneris Unvoer-

quid Ma,

quorum numeranutur

mrlh[(m

fale im pracepto affivmattuo ( feu jubente ,

in lege 143) &5 Particulare in pracepto negatzvo

( fen wetantes.

/LVflü) K

uerüm zjuizt'e]ä

365: promumero dierum anni) 2onj

udicant

3

dudit «

zMlüd ex hác Regulagenera

litatts $ particularitatts.8] .V. Mo-

i id(iug

tobiqn

dus precedenti oppofitus , dicitur fybmm

5 (Bartz'aglaæafz

& Gene-

"n d

Qten.

h

2j

BECHINATH

166

«

& Geuerale: ettque redu&tio $p gcig r ad Genus. Locum

l6 f

A po

habetubi fpecies aliquor inoratione precedunt , genus

&

T'ali

veró demum fubfequicur, verbi gracià Exod.22. verfs.

Mo.

cum dederit aliquis proximo fuo afinum , auc bovem,

TY

aut pecudem , aut quodcunque Animal ad cuftodien-

T

dum. Concludunt, non enumeratascantüm fpecies, fed

omnes quoque reliquas,feu cicures fint fivefera,fubani-

b

D

TA xj

malis mentione comprehendi. 4I. V I. Modus 53555

bosiUniverfale &g Particularey iterumd, Unrver/ale , àvocum

V al

txpli.

ordine fic di&tus, nil aliud eft, quàm univeríalitatis utrin-

quepofice Lrw rraTtrO,perparticularitarem in medio

X. Verbi

k atl

inferctam.De hocenim przcipiunt, T93NON ]1 7N N

vwsn talem (propofftionem) noli tu juaicare aliter , uzfi rofhectu

Wt Le.

particularitates. Hoc eft, cavené genusextendas ulterius,

habet, li.

quàm quoufque recenfitarum fpecierum conditiones

enus Cattris

m effeauta

admitcunc. v. g. Deut.14.v.26. Dabispecuniam ( édiven-

ditis decimis colle&am) pro Omni quod defideratanima

"WO

tua (in genere) pro pecore, & pro pecude, pro vino, &

of d inde

pro ficerá (in fpecie) & pro omni (rurfus in genere) quod

imium j

rogavicanimatua. Ajunt non fimpliciter omnia, quz-

yinerCuf

cunque animo libuerint fic emipoffe, fed calia cantüm,

a

quz (inr Hujufmodi,hoc eft,oportere ab enumeratisfpe-

Imité, quo

ciebus generalem quendam conceptum abftrahi, veluti,

im, n r

quód omnes in terrà promiffionisnate , quód ex rebus

Arffgni

aliquandiu perdurantibus, nec veró ftatim perituris or-

xccpnonm-

tz, &c, Etfi quis aliquid aliud,hic non expreflum emere

" iprol

praíumact , attendi an illud requifitum babeat nec ne.

pgt

€j. VII. Moduscontinet g355 Jns Nv bUs xum'w;fk-

fir; n

le quod eget particulari, de hoctonacannexa regula, quód

j

tunc viciffim 055b x 035 Particulare generali. indigeat,

t "a

per MuruAM limitationem, v. g. Exod. 15.2. fanctifica

jurit t

mihi Omne Primogenitum. Id non fic abfoluté accipien-

dum eft : ne

?ui WW

Deut.

que enim Foemeilas attinet. Ergó 1i1n;catux',

r quf k

lt

167

-HAXP PERUSCHIM.

(

b ctüb

if

Deut.15.19. Omnequod nafcetur Mafculum. Sed né &ic

demu

quidem omnis dubitatio fublara. Poffetenim eciam poft

s

" dcdcff

abortivum primus eíle. Proindereaflumitur ex generali

at p :

-Exod.kg.z.quodMatricem.primöapcrit. 4 VIII. Mo-

duscomple&icur generalitatis DECL A RATIONEM 435

dum, C0?

omnes Qu

1005 558 35N

n 5bsynm'mo rem qua er at ingencrali , eg inde

extyit ad Docendutn.

De hacfonat Canon 45xy by 4555 wb5

malis me

HH:w,U'"'W»

x2 bosm by Db NON / NY* non ut doceat defeipsó, exi-

ordineut

yit ; fed.ut doceat de tato untverfo, exivit. Hoc eft,fi quid alibi

eneraliter di&tum ;hícde certà fpecie uberius explica-

que pO 1t4

tur,referenda eft illa declaratioadipfum genus. Verbi

jnfertant.

eratià, Exod. 22. 17. Magi jubenter indefinité capitali

vt

aliquofupplicio affici : veneficam.non finas vivere, Le-

ymicu /

um (

vit.20:27. infpecie Ariolus & .«quiiPytihoqcmLhabccl, lapi-

admiittt

:dibus obrui mandatur. ld ergó mortis genus caeteris

quoque preftigiatoribus tacité hic decretom effeautu-

ditis dec.

tuà (in g

mant. 4j. I X. Modusconcernit su5553 —j 331

413y2 &T8 "IN 30 yOo rem qua erat i univerfali, eg inde

of

exivit ad eliciendum [enjuna aliquem , qui e3l fecundum fubje-

Topit

Gam materiam. Margarica. *injebeo Ding/baoinber Cutit

eunqu

beariffen ift/ onb acbtauf ber Courit/ 3utepen.einc Jb / bicbet

que(in

Jjanbfung afeich ift. De i1là dicicur in Axiomate; quo

Clebus [

enno m5 opnb z* exiverit ad alle»iandum , neq, veró

quód o

ad aggravandum , fic geb barumbauf ber Cutfi/caf fic gerim

ah'quan

rtiocrbc/ nb nicbt fc:oveebrer. Hoc eff, calis excepcio fim-

iC2 &c .

lex minuit rem,non auget. v. g. Levit. 13. v. 46. leprofi

prefüm

jubenturà fanis prorfus feparariquod omninó grave eft.

( VII

v. 5. nifi fortaflis indicia nondum fatis certa fint ; cunc

enim fepriduo faltem includimandantur,quod longele-

ühc viei

yius.

€j. X. Modusprecedenti oppofitus, attinet 533

Kt Marg

13y2 Nbo /nnN DyU 3yt^Nuw / 5553 p rem queerat in

Mihi()mf

uniy rfali, g indeexzyit ad elici.gdu [enfum Alium , qui non ef

QUE

Jecundum fubjecham materiam.-. De. illà praedicatur quód

NYX^A

xj

A fit

(

^

ÉECHINA T H

4 du

168

L

hn C jb as exZperzt tàm 4drallebiäkdum, quàm ad:

l Cnfi.

aggravandum, hoc cft, ralisexceptio duplex fimul & mi-

Sloum

nuitrem & auget eam, v. g. ibid. v. 3. fi pilus cutisccon-

mm'dnes

veríus füeritin alborem; dicitur effepla galepra.v.29.ex-

A in:

cipitur pilus capitis:& barba. Hec exceptio prima mi-

p

nuit, & cavetnéquiscanospro leprofis habeat, v. 30. nifi

r

ficflavus & folito cénuior. Hec exceptionisexceptioite-

ATR

rum auget, & generalitati v. 3. pofite;aliquid novum ad-

dl ürere,

dit. q. X . Moduseftquafi exceptio octavi, & vería-

curcirca wwxnM "1 p5 muxWwp 5553 —d0 333

4m. Noy

XIQet ügy.

vem qua erat in generali, eg ande exivit , ut judiácetur dere Nová.

É

Margarita vor einerSteven Jyanbfung subanb(en. - De illà

) Wrüms

: abmgam l

precipiunt: j5szYWIR"O 3 15555 YT 0155 IN

11 0123 voss non- potes-tu ipfama reducere ad. generale

Jubeat, v

um donec eanrreducut spfa[Ciptura ad generale faum,eg qui-

Grtjtzfra ftt-

dem explicità, ffve per(picuis verbzs. Marg. if jbte cin £laree

if r

e3ereim G arttviber in fein CT enbct: V.. g. Levit7.v.z.in

tre incelle«

feveramus,

genere docetur dehoftiá pro deli&o ,.quód fanguis ejus

fuperaltarefitfpargendus, & cotusadepscomburendus;

re fboltofe

Levit.14.v,14. infpecie, fanguishoftiz pro deli&o leprofi

Fpondc/ful-

mundandi , jubetur ejus$ auricule & pollicibus dextris

ntuo eYet-

afpergi. Jam non licuiffetadipenifimulincendere & cz-.

ant, r«

terasceremoniasufurpáre;nifi fcriptura verf: preced. r

ueiloronm

exprefse hocfingulare (acrificium , illi valgari cozquafz

fec. 4.. X L. Modusbipartituseft; eonamquerefertur

t afcfi-

!

[äplcns

primom. qyyyry 3558 *33 resquedocetex objeclofuo: — Ea

yi E

dijudicanda venit é fcopo-vel materià fubje&tà , circa

quæfanc

quam verfatur. Convenit currRegulà Logicorum : ta-

lia.funt predicata, qualia:à fubje£tis:effe permircuntur:

i

v: gr. Levit. 30.v. 40. vir'qui patitur defluvium capillo:

ique

rum, Calvustantüm eft; Mandus eft:: fcilicecin Bioc ne«-

mboc

gotio vel refpe&u , adeodue nonleprofus ; dequoibi lo«

quitur.. Interim v

in

eró poteft alià racione pollutuseffz:

Deinde:-

160

|

HAPPERUSCHM.

: »

"

"Deinde.huc pertinet 45355 4030 "1 *€6 qwe doceté

a

li

4 M'M"

Aine fu.

Ubifinem non cum Logicis utcaufam, fed fue

guicrem?

quo

dam more,ut materiz vel.cexcus claufulam, co

nfi-

vcrfus u.cl'

derare videtur. v. g. Levit. 14..34. minarur Drus lepram

cipitotp!

uibufdam domibus. Ab eá plagáluteas cafas immunes

guits &e

fuiffecolligunt,ex illius Juris claufulà. Nam v. 45. fubin-

ficdlavus

ferc ; deftruice lapides,ligna & pulveremejus. Ergó non

corripuit domos, nifi.qua iíthác rriplici materià (imul

rum aUP

conítabant.

di[- qI' :

XAIIL .Poftremum modum Margarira

p.sæccdcnti jungic, & utcredecim nihilominus.numeret,

eurcircà

cerrium in duos difpefcic: fed uttumque perperam. Nos

,mqmem

itaque meritó hunc ultimumfcparamus. Is actinet &ar-

Margari

-zi0À054ug apparentes conrradi&tiones , quando nimirüm

COW

)

mnam pown305 Cowno *uy /mi verfus abmegant [

muiuó. Toncjudicium càm diu. fufpendere jubeat, 4y

/l'lllffh /6

duntip

OT35 "u bwa 3159 N13* 0 donec veniat /Erz'ptura fer-

tia, $ praponderet inter eos. Marg. (coeibet 3mifc[2mjf2nm/

QAreit

conciliecambos. Nunquam enim legem dextré intelle-

guecd

Gam, fibi verécontradicere , noscum illisaffcveramus.

fyerd

ver. grat. Proverb. 26. verf. 4. noli refpondere ftulto fe-

Leviti

cundum ftulticiam fuam. Ecmox verf. 5. refponde ftul-

munda

.£ofecundum ftulritiam fuam,liocvideturfe mutuó ever-

alpergi

tere. Verüm, ut Scorpii fuofmeri&us ipfi fanant, vel re-

terascei

giones quz fingularia venena, eedem quoque illorum

erprefs

antidora producunt, ità 13 3n23. n3wrn folutio afcri-

i )

pta eftibidem lateri ejus : fac iliud, quando fibi fapiens

primum

xidebitur ; abftine veró ubi ce fui fimilem reputabit. Et

dijudica

hecbactenus de Talmudianáifthac Diale&ticà, que fané

Quam ver

;i&on ubivisfpernenda.,

: fa-funf J

j

Hoc nunc.unum

fupereft, ut in incvlixvidue de»

MBts Leyi

biblicis comimentacoribus agam, & eorum vitas atque»

mm) Cal n

períonas rudi peaicillo depingam. Animus autem boc

i

Sowgl

loco non eft dcomnibus Rabinis, qui quicquam in tex-

W. p

tum

:

2

5

tl

BrcnuHrNATH

I70:

WFCBOM

eum facrum comentati fünt diffzrere;nam id nimislon-

l p' 16 9,

Wl có.

gumforet, &inhocextremoagone Typotherarum, ad

V

jamingreffas Nundinas impoffibile, fed cantiüm de duo-

buscelebrioribusillis R.Salomone fcilicet & Aben- Ezra;

rf

Piflg,

qui c&teris pre'ferri & biblijs adiungi folent.. Poffuntau-

L Q

cem Rabini temporum ratione, in tres przcipué claffes

diftribui, r. Vecerum qui non multó anté vel poftChri-

D

ftum vixerunt, & per cotum Talmud infinitis pené vici-

Citllte

dlam Y .

busintroducuntur. de iisnuncrdicercnil'attinct,quia ne-

mo eorum im integrum librum, nedum in univerfam

T0 textul

fcripturam commentaátus eft.. ?. M'odemorum*,quimc-

tfrop.

Mïmgm.,

morarinondum meruerunt. 3. Mediorum;qui poft diu-

turpum fuz gentis filencium,hzc ftudia denuó inftau-

» ülyign.

rarunt feculo ab hinc'feré fcx';o. :*inrcr'c()s predi&i duo

Ti Panorig

funt facilé prinrates, &:omnium: eorum antefignanus

D quiadfa.

«ns nnbo *n3 Rab Saloron Iarchi, quaft lunaris di&us;

Habeona«

nam mq 2525 notat.Isà noftris Judzis füa pronunciatio-

o enerijs

ne Schlomoh id « ft Salomno: xa7 s£eyg» vocacur ; frequen-

m impedi

tius camen "st« Rafchbz (vel blelioribus Rz/£) abbreviacé

chastantüi

per Rafche-tefoibr üve: capicales crium: nominum literas,

10$1010410»

de'q'iibus:füpr.p: 66 NationeGallus eraz & patria Tre-

jntus ocan-

cenfis;contrivit camenalqnamxtatispactemin Germa-

Yacillmam

nid, commoratus: aliquandiu Wormatiz ad Rhenum;

cuiusSynagogzJadziecamnum ipfius prefentie mon-

;u'anwmvis

lt ed

ftrant veftigia. Generámhabuic nomine Mer,; &.ex:eo

Ajb

duosnepores r. R. Samuelemiqui vulgójperconfimilem

, l dtn

abbreviationem: gaps. Rafchbam: h,.e.. Rabi Schbmuel ben

Méir,vocatur, &unüs fuit exauthoribus q

bialo!

[ A

54 4da'z-

;(Prap.'cf'

tonum: Ícu: novellarum: conftitutionum Talmudica-.

a f

lpudi

rum; circa annum 1170. noftráte nuxh*erat-ioxïe.. 2..R.[Ja-

foradie

cGobum , prioris fratrem &innovellis coadjurorem,; qui

ww2

vulsó gm 23 Rablenu- Tami. c. Magifter nofter perfcétus

daognonnnatur.. . Preceptores.avi R

uv

Ca4]

omohnis fuerunt

, ÀD(d*

idlius

—

I7T

HAPPERUSCHIM;.

wmräcmW

i*lliuä etatis celeberrimi Doctores Rabbenu-Gerfíchornà

u foreo

& R.Schlomo ben-Gavirol.vide abbrev. Cl.Buxt. p. 169..

it€ v oD 1 ,Mzzg;.Möfe.r concionator: Difcipuli-veró.có--

busccïcbï:m

pluresinter quosemicuit 4nj 43 ov nMudasffl? M: Na-

qui

cateris

tbani. Commentatus eft Jarchi fuá inguá in univerfam -

Mobin

fcripturá,undeà fuisdenominatus füit NminbParfchan-

m

dï&f&bug j

datba h: e. Interpres legis, per excellentiam.| Eius com-.

(tum vixe

mentarij fuper legem, quinque megillos; & prophetas:

priores,locanturinBiblijs majoribusVenertis & Bafileen--

busintto

mo eoruii

fibus plerunquein margineinteriori ,füper Efaiam & iz;.

feriptarat

minorces in;exteriori ,. füper Paralipomena: veró: cexcui.

fubijciuntur: & ut àceterisdignofcancur;geruntin fron--

sioratux

FOWWU

te fingularum: paginarumy tres literas: s przfcriptas..

Illi faper Pentateuchum: & quinque libellos; fübijciun--

Tàmunt

tur etiam: triplici Targum, quod.in. 8. maiori Hanoviz

fontfac

editume(t,cum mentione & numeris verfuum;quiad fa..

(m at

ciliorem:collationem:admodüm apti func..— Habeota-

ml

se Bl

men etiam: omnes.fcorfíim. in.oCtava: excufosVenetijs:

apudJohi..de Gara;.ubi propter'continuitatem impedi-

l0s a

gvior eft collatio; quianom.in capita, fed Parfchascantüm:

per f

difpefcuntur.. Scripfit quoque Commenrariosin maio-

de'qffiö

rem: partem: codicis Talmudici; qui:etiam: intus locan--

ceafis;ct

tur; & huic: obícurifTimo. libro: multoties: clariffimam:

Hl'äï, COf

facem allucent.. Non tamenabfoluit:totos, qianrumvis:

cuiusSyl

ufuüra vicz:diu fruens; necmirumin operetàm vafto, fed:

Tant v

füppleuitrelqua przdictus.eius difcipulusR.]eliuda bar--

duosnep

Narhan,à medio cap. 3..ult:.Mafficlire- MaKkos & dein-

85örc.vial

cepsad finem ufque.. I fülo füo diffiziliseit, & proprer:

Mir, vor.

eoncfas. l'ocutiones- obícurus, Grammatice: non fem-

litm: f

per obíervans;crediderim id: vicijex:concinua Talmudi:

fUft Circs

fai lediionecontraxiffe : namvex biblijscerté meliora di.-

diciffer.. Itaquereperti fünc inter pofterioresqui gssswt

N)b'] l ;

p

wl

Biurim.[eu dilucidationer w eumfzriberent,ut Rab. Abzas-

p

.

D

Aan

Xi

4

J

n

)

BWT

ii

Ws

."B.E CHINATH

xlm

COf

'ham Pragen(is, R. Leo Moravus ,& alij plures,'precipue

55 Chri.

O efli.

'R.Elias Mizrachi. h. eft. orientalis , in cuius commenta-

fia certiüm 'fupercommentatus eft:R. Salomon Luria;

(Cültare

fed & ipfe:caliter, ucalicubi explicatione überioriegeret;

tviuli.

lOotitus

adeónilferé minusfuntpleriqueJudzorum quàm Dida-

&ici. Authoritas porróhuiusJarchei ranta eftapud Ra-

U a.

binos,ut quamuis Interpretum numeroabundent, hunc

klvious

camen unum ceteris longé preferanc cuictis,non tan-

AA

cum quod cempore antiquior fic & clarorum inter me-

yyi a.

dios feré primus, fedquia in utroque Biblijs & Talmud

f inde

laborauerit, & illafubinde cum hoc conferat: at fi me ar-

WtQ.No.

bitrores ifta difcepraretur,palmam ego deferrem fequé-

Mi dira.

ti Aben- Ezre;,quianontantüm . magis perfpicuuseft,me-

MM g.

thodicus, & in ftilo multüm elegantior, fcripturzq; idio-

plici Paro-

tifmorum tenax, fed etiam prudentior,cautior;& nuga-

Ti D0m:

rum parcior:cum viciífim ille à fabulis abftineat minus,;

NUA

'obfcurior fic & in-Orthographiam alicubi impingat, ut

oW

cum Kimchzo interdum nonagat mitius,quàm noftra-

T

tes pueri.cum Prifciano. Exempla fuis locis annotabo.

o d4-

Preter hanc eius eruditionem, arrogantipfi fingularem

»

quoque vite fanctimoniam]Judzi,& pro femi-prophetá

rf

-habent, qui futuros rerum eventus potuerit predicere.

77 j//ä Ál«

.&iunt enim cum Gothofredus Bullioneus, terram fanctà

x habinmt.

à Sarracenis recuperaturus, ab eo prius de bellifortuná

um

fcifcitarecur, refpondifle ifta duo, quód triduo tancüm

jrdenn:

ibi regnaturus, mox veró expellendus, cum tribus tan-

at

.

tüm equisdomum fitreverfurus; quod etiam utrumque

yic D

fic evenerit. Nam cum in oraculi confutationem qua-

bypy

tuor equos reduceret, fuifle quartum in ipfo ingreffü

yjirit-

propé:portram, fatali cafu ponderofi cuiufdam lapidis

j non

Oppreflum. Actotum hoc fabuloófum effe, ex probariffi-

jquum

morumhiftoricorum confenfu conftat, quiomnes una-

nimiter ibire

Lafähïg

gnatfe fcribunt vltra annum,ibidem quoc;?z

wirá

173

HAPPERUSCHIM:

.ham'yragen.

vità füunctam, nec in Lotharingiam reverfüm, & toto fez-

mo

ré feculo deinceps Palaftinz poffeffionem penes Chri-

m

ertiüit

ftianosregesfuifle. Ex qnà fingendi swijsoía quoq; zfti-

dgiplet

mandui eft,quantam fidei mereantur,dum fe occultare

N

potuiffe dicticanc;

&t

i

yrannidis metu,inftar rediviviali-

gij, À

cuius Elifz;invifibilé reddidiffequando pre&memoratus

binos Ut

Dux (aliàs omniürelatu clementiffimus) facellitum ma-

camen Uf

nà turbá ftipatus, eum.domi fuz quefiverit. Helvicus

qum quo

Fab. Jud. part.2.num.53. Vixit annos L'X X V. in vegetà

dios feré,

fenectá mortuus Ango]Judaico486;.t—35y nN 24 cre2-

Jaborauet

tione mundi , qui reducicur.ad Chrifhanum r105. fi inde

bitrores i

3760 fubtrahamus, Pergoad Aben- Ezram is vero No-

$ N-

mine fuo vocatur gqryy j2N N2 73 EC2TPON - Rabi Abra-

dhodc

ham filius R. Meir-nepos Esre, quod ex Rhychmica prafa-

tione fua.in Pentateuchum apparet , ubi triplici. Paro-

tifrmort

fU par

nomafia pulchréalludit ad fuum & patrisatq; avi nomé&

nnb n tCamas 113y. 0y "n avy/DrmaN N HON NON

obícurio

cum r

qiomiyNan Toemyvonm/wn 122 3 TI3E?^msn 323

N

L z2 20 p TnDNC Quefo-te à-Deus Patris mei Alya-

Preter

bam (Batriarche) fac mifericordiam cum famulo tuo ABRA-

quoqu

"HAM, £8 aperta fit porta verbi tui sluminantts, fervvo tuo, fílio

dabent,

férvitui M E IR, ut À [alutefaciei tua veniat auxilium filio an-

&lUDt et

cillstuequivocatur.BEN EZR.4: Unde liquecRabinum

àSarrac

Meirfuiffe ipfius parcntem,Eftam veróavum & quidem

fcifcitar

maternü. Abeomaluic Efra quàmá patre Meirdenomi-

nari ; refpiciensfortéad illumlapidem, 1.Sam.7.verf. r2.

ibi I'ang

uem Samuel in memoriam miraculofz victoriz à Phi-

füm Cqui

lC CVene

liftzis partz;inter Mizpa &Sen erexifft legicur, & qy 128

IOT egu

«ben-ezer h-e. lapidem Auxilij vocatfe: aut füam juvan-

di promptitudinem hoc nomine profeflus, quód non

F0pé p

fruges fruftra confümere,multó minus nocere cuiquam:

ODpreffrin

cogitet , fed fuo ftudio.aa

xiliari omnibus. (*Qggdaäc bic.

mOPUth

Beni

Diier i

ü

!

!) en.

BECHINATH

174

Mä n-' ' :

3Ben dicitur,

"l"ü Yel

«um Beth.a

i'd alias & frequentiuseffertur A BEN, vel

ptrato AFEN,& ufurpatur Arabicomore in

Culu(dd

"aliarum.qu

eque familiarum Ccognomenctis,

ls Ley.

düt Averr

Gis& A viceüiz nomina.e

quod pro--

wj

corrupta. Signficarhec vox fic ufu

X^30 33N GC* 32«

rpata non filium fim-

Yüerit.

'pliciter, fed £ilij filium , hoc eft

nepotem; .& notatur

!d

aliquando etià :uná :Iincplä

Nun finale,

perpendiculari,

que non eft

: Quis ex.

ut omnes haGenus ex Elie T

hifsbite funt

: Afcher,

opinati;fed potius Eliph Arabicum,

! Ànnoy,

monftravi amplius in coroll.D & 10

utego pridem de-

rbi Saracen. p. 29.

i nofter

Vixit ante ipfum annis .

uinquaginra vel circiter qui-

um Domi.

'dam R.Mofche,quife quo

que Aben-Ezram cognomina-

idduam.,

vic,authorl—librijt:,wgn hi

amy Je.fleus aromatisex Cant.

minones o«

$« 13.di&ti, fed eum inter

cognatos huius Abrahamifuiffe

wixcredo.Fueratenimn

D)

ofternationeHifpanus,& inUr-

"o/mon

:be Rhodo diuverfatus,

ubi plerofque commentarios fuos

mBur (0.t.

exaravit, quod eorü

m fubfcriptiones teftantur. Verbi

'i-g,*HïfþuW.

gratia, que ad.finé Danielis.ap

penfa eft, /buy4 435 goug

)

A5 nmm owmavya

^ *pnm DbbN n

AN'YT1/32n0n NY1/ 113

yi"N niip pemnoa

Lan) n

4000 fnitur lib

er Danizel, m

J L—732N hN 130n 3333 Üryo . Y33*

Z

fudi hunc

lfe Marchefchan 1. e..odfobri,

anni milleftmi e$ 916,22 vrle Rb

0do. ILaus

numini dzpinofoli,

jufun, Icat

od jwvit per multitudinem nifericordie

n Airabami fer-

joheam

um [numy amthorem buiuses feriptorem.

Elaboravitcom -

mentarios in univerfam Scripturam, qui prioribus illis

jíiitls

r

4meo judicio longé praferendi funt,

&ihabcntur,inglof-

fatis Biblijs maioribus, locaci pleru

nque ad marginem

(Cm f D

exteriorem. Meminit Cl.

dl

Buxtorfius pag. 273. fue Bi-

bliothece Rabinice cuja

e

fdam libriaugg m h.e. feuum

qp4*

4nim dicti,quicontin

[«

at elucidationem in Abé - Ezram

ydffime

K Pcfti-

um ego nondum vidi. Colligo eriam ex notis ipfius ad

'Genel.rt. . 1. quód Grammacicen quoque Ícripferic; (ic

torefe

enim ibi inter Cxterà : n3 49n 25 ^nN3

ZnN

piTpt 503

9$

HAPPERUSCHIM.

" dxcmlfa

nm»! in libro Dikduk —(/h.e.

fabiilitatum xetymolqgimmm) expli-

j ;Dpoha

«caviquare deficiat Dáletb voc

i fnnw (/na , qua pleué mng

ex ma[c. nsN) fe

d puto vel interijíle, vc.

il

ao QU

formari debuiffet.

hi, veluti Solis cuiufda

cAver

mox abífoluriffimi Michio; Kime

exortu,id aftrum fecondid:ffe.Meminit etiam Elias Lev.

corruptà

inSchifr.Luch.fol. Ayn.1 b. cuiufdam libri —* ?.2

n

elicitets

R.Aben-Ezra compofuerit.

Bilances infcripti,quem " yn

aliquane

Act tertius.ille, in.operequ

a

dripartito 4rba turim dicta,

Non nnà

ft huius authoris, ut quis ex

op'mati, (

de quo fup. pag. 98. .non €

ticulo 4;ya 12N fufp.i.caripolïit",

fed R.Jacobi bar Afcher,

onflrar

eum ante non.omninó .trecen

tos modó Annos;

Virit antt

qui.

'Nam nofter

A A

ficqu

e ducentis ferà poft.illum edidic.

5

Efra claruir.ante.quing;

e€ntos:

f

eré, circa annum Domi-

ETE

laufulam :fuperius adductam.s,

ni 150. quod preter .c

DUN

etiam.ex illà patet;.quà

XII. Prophetas minores .ob-

vX

fignavitaey 3 7ND

"A3t—25 ^3N "unn5 N

wvb

dellhod

0 yonm pou nyaoN.m

w/*Ts,o

exararit,

"anxNna navyyavimws

Bar (b.e.

1omm vyaamao exp!i

CA»

i.boc ego autbor Abraham

gt

luus Rabbi) Meir,Ben

(Alías Aben /b. .e.mepos) Efre, Hifpanus.

thw

ndet Chrifliano 1157 ) circa no-

Anuo (Judaico) 4917 (quire[po

A^

vilunium menfts Tebetb (qui feré

Decenthri noffro cougruit) im

1007

Urbe Rhodo (infüle.cognominz) Qua.

mvis autem Judzi hunc

A i

faciunt nihilo-

Efram]Jarchzo poftponant,.tanti tamen

Wüd jlti

minus; ut:xe] ££oxz» denominent —5nn

Sapientem, ficut

tele, & pro

V

*

irgilio,Po.äcam

7717

nos Philofophum pro Arifto

fhentari

i3ominamusabfoluté.Meruit

illum honoremiinfigniscius

tco u

& varia eruditio; neq;

enim infacris tancüm verfatus erat

Philofoghià prafertim Ma-

fitis Bb

ut ceteri;fed etià in universàá

Xterior,

thefi exercitatus, ut velex ijs folüm apparet,

qu£ de ftel-

]isKimah &Kefilindemutuatus fu

m,in Aftrofcop.p- 4.4-

ltliec

hiam profundiffimé

^m di d

Hicalías deficiuntJudzi;& Philofop

ignorant;que non poftrema ftupo

risipforum & perti-

naciz cauffa eít. Omnino enim tra

&abiliores fore fpe-

GQHQ[, IL.

rarem,

L

Cl ii i

Qu

EE

- BEcHINATH

126

rarem,fi his quoque literis Chriftianorum moreimbue-

rentur. idautem né fiat, & ne manfuefcant; interdictum:

ipfis eft exoticis, Grecà prefertim linguá, Talm: Sota. f..

49. quà fcilicet precipuos authores gentium fcripfiffe:

conftabat. Nofterautem Arabicamrquoque callebat , in

E

quam complura jamPhilofophica eranttranslata,& inde-

6;.6;,7,«.

primüm fapere coepiffe credo: quod & Majmonidi con:

M

tigic; qui.duo feré foliinter populares fuos eoufque pro-

h

fecerunt,ut vulgares nugasaliquantum olfacerent. Vixit:

E.

hi

Ben- Efra in annum ufque quintum & feptuagefimum;

que longevitas nonrara eftin hocpopulo;quoniam par-

i,

r

ce vivunt, nec immoderatis lautitijs vitam premacuré-

fibiprecidunt,ucaliquinoftrum:quamvis & intempel(ti-

W

I

va ftudia cureáue mortem non nullis accelerént;ipfe ca-

men vigorem-ad extremum rerenuiflcfertur. Deberem:

f

nuncpofthofce duos celebriores Hebreorum DoGtres,.

77

etiam aliquid adijcere de fecundarijs: fed quia hocfacere:

Aula

jam occupavit Hebraifmi Phoenixille Buxtorfius,in mo:

6.7.747

dólaudirá Bibliotliecá fuà Rabinicà, nolo poít hunc Ho-

9

mer'm íliada nova ego medirari. - Suppleat inde bene-

^

volus Le&tor, fi qua: hic deeffe videbuntur: & mecu

f

prececur DsuM,uterrantes hasoviculas,quondam unicé:

f

fuas, nunc miferé difperfas, &t per cotius orbis deferca:

J

u

paffim. balantes, ad beatum ovile C & 1$T 1 reducere:

dignetur; hanc veró linguam veritatis confervatricena;.

iM

quotidie ampliusinternos propagare, utnofttz

falutis, & cum ipfi plàcuerit, converfionis-

n

illorum felix organon effe queav-

"

ÁA.M E N«

i?

i

4

W

t

L*NDE X.

1I77.

fal'Cmaü hlS

1INDEX LOCORVM

entur. ! L

S cu T

i

u R &

jl

ua N

Vi

Bene vel malé allegatorum..

eoni

(tabat.

'Cap. verf

quam cofi

pag

Cap. verf:

l'ag.

nmum

Gén.17.5. Cv i.

$;

GeR.18.12;

40

En.1.1. 49.40.63.69.71, 7 &

tigis u

Gen. 21.10.

G

1448,149.50,4/0454.

41

155

fecerunt;

:Getfi. 2 4,42,

123

Gen.J.2,

pen-Hfra

:Gen. 24.y.10, (y' [

7142

jt

ia

Gen,1.4,

69.98

quelong

G€f.30.8.

;6,

Gen.i g,

Jerg.

c& m

Gen.3t,

2!

Gtn.1,5,

Gen.$5.40.

8

r

ET

Gtfi.1.3,43.14,24,

14

va ld

Gen.45.27.

:98

G3.1,14.

ä

Gen.429.6

40.90

G€n.1. 2 6*

163

ffen Ti

Gen.49.10.

0

63467.69

Gtn-1, tult.,

2 ]

Düncpo

Gén.49.1.

1553

Gen.2.1,

144

etiamall

:Gen.ult.

i$t

Gtfi. 2.2.

Exod.3

40.164.

j a

69

Gen.2.7.

69.24

hd

Exod. 4.28.

")

G£n.3.7.8..

Ex0d.7.11

Traf.

Gen.6.8.

9?

Tüerut

Exod.8.2.

721

24

volus 1

Gen.6.15,

6;

Ex0d.12.40.

40

Gen.3.1.

precetu

Es00.13.2.

166.167

Gen.8.5.

165

[üss, n

Exo0d.14.19.10.81,

37

2!

Gen.9.4.5. i.

$4

pa(fim. |

Exod.1j.t1,

167

Getn.10.6.

Exod.15 1$.

4j7

Gen.H.l.,

dirncto

Ex6d.16.17.

174

97

Gtn.11.7.

46

quot

Exgd.z20.2.

3.11455

Gen.11.9.

—

I

EXx0d.22.740

163

1$4

G5.12.3.

Á

Ex0d.22.9.

166

Gen.14.1$.

1172

Ex04.22.17.

362

Gen-14.1$.

Exod.23.12

4n

n

Gfi.17.4.

z

Ex0d..2323.

24

Gen.17.

T

Exod.24.1tt.

40

Gt37.4f.

Ex0d.2;.

Z 2

1

INb

x

Index Scripturz:

17&

Mi

Deut.33.2

12

EX00,.25.21.

DL

Deut.34.tlt..

94

Ex0d.25.31.

j2

[/1

39

Detit.39.4..

154

Exod.26.9.

[

Iof.5.12.

164

Ex0d.;2. penulte-

4

[

Iof.10.13.-

TE

Exo0d.33.1i;

yi

1bs:

lof.23.19..

137

2

Levit.1.2..

168

Yud.112;.

Leyit,7.2

W

92

Leyit.it.16.

40

W

LR(.59.C7 12.-

Leyit.12.5.

103

1 Reg. 4.30.

168

W

1 Reg. 4.31.

90

Levit.17.3.29 .30.-

l

22

Leyit.13.5. &* 46-

162

L Reg.4.31--

6j

Leyit.14:134.34.4.5;

169

"

t Regs6.2;-

167

i

V Reg10.7.

Ua*

Leyit.20:27..

2, g. 2.9:

98

Leyit.26.29.

36

iío

10

Leyit.30.4.0.-

168.

2; Reg.3.U-

1o

n

2 Reg.19. 275

54

Ntum:9.8.

D

g;*,R'eg.z.o. I12..

158

Num:9.1.1l. -

i45

139:

Num.2.7.-

fr

2.P414l.6.4 2

130

(

2;.P414l:30.2.3;

14f

Num.13-17..

118:

f

Nehem.2.Y 3*

Num.(6;t.

753

.

Nàüm.16.15,.

49

yÓ

Nobem.8...

30

li

Nebem.Y3..

zo

Nüum224.19»-

105.

& Efiv. 14:46..

7:

Nümi 2.16,.

;

Deut:2.1-

120

H

Eflber.x 18..

rf&

144-

[

Efther.7.10..

16j

Detit.452»-

7

Ibb.x1.9..

Dett.4.19*

40

I2b. 12.22..

Dettt.6.4«

Mil

1)7

57

uf

Ipb.1 3:16.

136

Detit:117--

D

I0.20 26..

1j

Deut-l4o7')

3

4uï

rjT

Deut.14.26..

l

Iób: 24 14

167

pIl

lob 28.13-.

n ceren

Deut:tj.12^-

49

u

Iob:40.. 14

15j

Deut.174--

35

1OI

Deut.18.4»-

"

Pfal. 1.1..

Deut.21.17*

98

n

Pfal.5.2..

€9

$4

ái

Pfal.g.5-

126

Dtut.28:27-

30

393

13

Deut.30:1 4^-

L

Ffal.6..1 x..

.91

123)

Pfil.19.8..

Pfal.1g:

ptLIïæl

n

179

Ind;x Sgri

136

Pf4l.19.8.9.16.

1444

pH

Pr0y.24.30. *j*

169

PÍ4l.2.1.2.

74

pui41^

Pr10y.26.4. (5 f*

[5

Pfal.zg..

66

Proy. 26.8..

66

jj

Proy.20.2.

)9

Pfal.34:

ffindde

142

pfal.37.

66í

[oj',iä-lf"

Proy:30.4..

Pfal. 41.10:

136

Wij

Prov.3o.16.

129

125.

Pr0y.30:22;

57

Pfal.50.4.

149

é7

PÍal.55.10:

54

p

Pr7.31..

Pal $$ 14.15. 14

136

Ectl.2.8..

93

1j2

nupih

Eccl.3.1..

Ut

Pfal.69.12 & 13«

89

l chg""! ]'1

Eccl.12.3.

145

Pfal.65.2:.

'-.ng,ïduz;

132

Pfal.95.10;

135:

Cant. Cant:

68

Vi

Cant.4.8..

ó$

PÍ41.99.125.

67

dut

34

Pfal7 217.-

p

€ant.$.10..

i42

Pf41.7246..

160)

Efai.-..

136

i

Ef1.2.3..

"H

p/äi,loz.s;.

97

;,Reg,lc

Efa.3:

24

Pfal.t04.16/

abié

154

Pjäl;llh»

67

Efa.5.6..

67

ab

Efa.5.14.

ng9

P(al.tt2..

67

B.

Efa.6.

22

Pfal.119:

Nhwn3.

25

PfaLi9.14597.

39

Ef«.7 6.

68:

Nibor.t

Efa.7.14

77

Pfal.119-160..

129;

ii

':E-[,-:Z-*.?.lo

116

pþl; 122

164

Pfal.137.1».

34

Dfhe.1

EJ2.8.18

Píal.14j-

62

Efle.s.

Eþ-9-7e

73

123

I.r13,

Ef2.12.3.

112

Pal 147,9

1416

92

Paf A47.29»

li122:

Efa.17.5..

$6

122

Vs 1

Ef4 23.18..

Pf;;l.148.3,.4-'o

155

l10 24

Efa.24ts-

74

Proy:l.7--

86

120

Pyoy:f-177

Va 14

Ef1.24.16..

144

Pyoy;9-31..

28.119

h2315

Efa. 2913*

,J!/

Efa 30.18..

1

Proy-9.227.

24

lij4o; H

20

Pyoy.12*-

Ml.L1,

Kfa.36:-

122

Proy.16.24..

P

Ml.4.z.

Eíq.8.5..

éi

Efw.38.17..

154

Pyoy.12:20..

74

i.

Ef i.19-1.

138

wa-jo."-»

lr

74

Proy:23:34-

E]ä(4'062'61

Pt

Efo A9

Z

Ts

IndexScripture.

186

?iüM:.(z,. t

130

Ef2.41.2..

Sepborn.3.;.

137

Ef4.42.16.

ti7

Zach.3.8.

tj

Sapient.7 y.

63

Efa.44.38.

24

$4

EÍ4.50.4.

L/d

7) Ü

Syrach.pref. .

43

Eþt.fg.y.

Ug

BMattb.g.18.-

7585

Efa.5 9.10.

n

Md"b.lrf»

146

Iïs

35

Efa.60.6.

leg

Maitb.22.32.33.46,

I60

E/h*-öf.zg.

4

Inf.

Matth.27.46,

2I

Iet.10,

2f

Yo

Lutc. 4.

Al

Ierem.:2.5.

Lyc.10.24.

1j

33

lerem.25. 2 d.

76

Ó

Luc.16.19.

12j

leretn.34.18..

154

E9c.24.44.

17

1er.36.18,

91

mf

1àb.1.9.

1jo

Itr.51.1.

enf "w

1ob.2.12..

ibid

Itt.51.41.

7

o

idob.8.;6

yé

9;

Tbren.praf.

131

I

Ad..39.

Y6I

Thren.i2.3.

67

Ad.1j.21.

18

Ez.ech. i,

Ad1j.

46

ha. Tj

0. 17.28.

B.

Ez:ecb.9.4.

77

W. V

praf.

Ez.ecb.16.40

15€

Aä» 22-3 .

'X6I

Ez.&b.17.7.

y

Rom.3-.

90

Ez.tb.22:47.

97

bl

qom.4.17.

Ezech.2,6.21.

74

1.Cer. A. 13«

Ibid.

If

135

Ezetb.27.4. d 3.

9?

w m

2.Cor.3.313

33

Ezeob.47.-9.

98

Wacun

24,Co0r. 4 7.

129

Dan.z.

at

n

Gal.-i.14.

Ü

práf

Dan.3.1.

1fo

)

*Ga4l 3.8.

4I

Dan.4.1.

$8

"

Gal.4.3 0«

Ibid

Dan.1o.

n

phil.4.8.

Ha/i* 7s

it

j4.

lozi z.6,

36

2 Tim.3.8,

pref.

140

j

Tit.I.12,

6bid.

A:05.2.8

IR7

$

Apo( -1, []

Mich, 7:9

127

4j

HAb..1t.

9$

129

Y4

16

Apee n

1 N-

d

18t

gt

I N D E X

RERV Mi

gt

Mcmo;rablliumæ

mb',;.!.

g

Á.

udq

wnb.;.lg.

ägþgizm:exemplän Praf.

Baricum Alphab. ääæ

dHempag. 52-

TM dbba Schaul..

yattbj

A

C^ dlen-Egra.

Iró6.

I

ystband

Aägyptm trA70

noanutautt. 20

Matie74

ZEneas.

I26

ejus exemplarbibl; Praf.

Lï"l"

AEBITMEA:

145

ejus Prafatio;.

140

Tt1044

124

Efüpei 4]).0/og,z'.:

Abortus pregnant.

127

M,lg:l?-

4Efopeum enigma:.

63

Abram Abralaus.

85

ITA.

4Etas Cabaliflarum..

$8

R-Abrab. AbUEzraV73:E5 eqq.

W

AEtas difcentium..

7

172

w

IO

R. Abrabam Pragenfis,

ahiié

Affetiuum dominus. .

4dbram Papa.

104

Affraganturaliqua Tudats137

Abrabami pugnua..

II7

Aj

"fodah- Zarah.. -

Praf.

Abrabam Levita.

42

Afal

M.

"ggadotb..

Ilj

Abyabam refutat literas. 131

14

Aala snomen..

68

Abufus nomints Divini.

$7

'Aanzinæu

Alabafirus.

105

Abufus Seriptures.

132

": hhban.

9.

MH

75

Zicco portus Syrze, .

amar

Alephinitium legis.

15

Achas R. piger.

I36

d0r4 1

adlepb aculeatum.

78

Achazi diesemortualgs.

122

4734

Anleph pudefít, . -

I3I

Achla liber..

M:lexand. M.

48

AQn4 ]

37

Acroffichis:

67

0114

Alegationes Apoffolica:

41

Adagi4 'z)u/pind; :

27'

6138

"MMegoria nimia. .

145

AdAamznomen. .

61.4.30,

Alturanus. .

69.70

Préf.

Adeps bofliarum.

168

Phi $,

AMiphabeth. Akile:.

78

4Edificans fíne aqua«

162

Vim4,

"Mlphabetb.in verfa.

46

4Edifícia facrac.

65

Ti!.nz'

Andlphabethum loquitur.

II

JEfen- haaxer--

98

LU j

AIphab.numerus. .

150

Afen pro Aben..

y4

ä

Alphalethaocculta. .

8o.

4Egidius Viterbienfes.

6

IX

lpl

ï

JIndex Rerum.

182

Óé

Atrba-thurim.

- -98

Alphab. f[zerum germ

67

90.92

66

18

Arcanalegis M.

Alphab. feries Pfalz.

140

Zirca . Nosb.

Praf.eg 65

R.dimnat.

162

d

rchiteclonica Cabala.74.6 $

Amati Cabalifle.

1o0Oo

:IL8

Ambitio Rablinica

70

"rgentea dolia.

jo-r24

jo

vergumentandifhecies.

4 minoriad majus.

160

xdrgum.à pari.

145

Amiaesitia.

84

y

Ariar Montants.

A0j

Ammon R. Jud.

136

Ya

"riolorum pana.

167

Amuleta.

28.101

"riffaas.

38

Amgmmmam.

75

6971

r

A/;ZVZM- Ro 2

Prsf.

ngelicorruptionts,

136

"A5 friaca litere

85

Angeli enterpretes.

$

A: fhranolunt lucere

130

ngeliimintfleriales

28

75

86

":fironomia.

T4LIA44.

Ange'lmu!ntu;.

us

"«:firolagafiri.

IjI

Anima duplex.

I18

"dtechnos Cabala.

.83

Anime excufatio,

I2j

n

Atbbafch

73

dAnimalium imagtnes

Praf-

ig

4Atra facies.

130

Annorum reduélio:

175

Til

Atramentum facrum

II

Annus intercalarts.

18

iil

PA

Augufhus menfts.

13j

Antichriflus..

63

ni

7

.Lverrüe s.

174

Antiochus Soter.

$o

$

«uiteuna.

dlid.

Antiochus tyraumus.

19

109

uthores Mafora.

)7

Antoninus Emper.

125

!j

—

"uthoritas Targ.

37

A4nton-Cronicus

94.

D

21

Antan..Marg.erim.-

12

,A&dftfmni. :

24 pari.

Jj

163

fMf

:Baal- Aruch. :

66

Apocryphi vet.T.

4j

M

ln

Baal-Thurina.

97.98

"pologi Tbalmuditi.

133

dri

Babel.

34.76

Aque diluvii:

165

-Babylonica dialetlus.

20

a quila Ponticus. — Pref.eg 24.

Mu

ABaculus d4aronts.

equimu.

159

i.

Baladan Rex.

38

Arabica Lingua.

176

7

Barbaries /mguæj'erq'f

356

drabum prolixitas.

I4r

n

—

Barbi-

1183

Index Rerüm.

j,þ,,tburii

IGI

*Tf6

jmm kgü

Cefarts fília.

Barlitonfor Deus

jo

Caleli nomet.

130

Batbh- Kol.

29.8$

Calenda.

144

-Battologia.

l40

Anbl!f ü

Calendarium.

I$I

Bechai.

E

jgonttt

(135.

168

Bedavenuerabili.

Calvitium.

79

Arg"mmf

Calvitium:Korab.

18

:Ben Afcher eg Napbt.

vso

Agimt

-Canicapilii.

168

Benediclio populi.

7

Arin Mi

138

'.-.8'.

X

Ariora

Canina facies Regts.

Ben-Syra.

I6I

Canticum Canticorum.

A32

.Bernegg 4n.Sueton.

Arifti

-Canthbarus.

*YI2

Beréfchitb. —

69.7I

4 |

I7

-Befoldus.

154

A[yint

Capita.Maforetbica.

-

263

-Capnio : Hebraifmi ;-ie;ädur,a:

Beffia apocalypt.

Ajrim

x or.

I

;Beth aculeatum.

Ajmon

Capm'omls agon.

IO6

:Beth initialelegzs.

1148.15 f

Afni

;Praf-

BibliaBáfileenfta.

3

97

-Capnients codex

6

:Capfarii Chriffsanorum.

: Biblia lugent.

- 1132

9

«Caput 1. Genef-

40

"Bibliorumpartes.

i

4itifa

142

Billliotheca Ill.:Coll-Tub.

3

At m

:Caput x Efaía.

Carto.

.JI

"Bileazm.

YII

ij

-Cafa lutea.

169

Biur inmcomm:R.Sal.

171

P

Caffra fpaciofifma.

338

Bonibergus.

58

EU

34

-*andþiegel.

109

Cafiratio Thargum.

ha

.Celeritas greca verfronts. — :38

Bufla Gamalicls.

2j

E^

-Cellule 7 2. interpret.

42

Bubulcus.

163

:Cenfura artificum.

115

Buxtorfi labor.

25

4f

107

$9.137

Cen[ara libr.Tud.

Buxtorft Iyberias.

Bu.4

«Cento Cabaliflicus.

Buxtorft Bibliothec.:Rab. 174.

bal-1j

-Ceroa unicornts.

t$ 176

Chaldai hofles.

76

C.

Balol

»Bläj'/Mip

Cbaldaica lingua. . 19.20.21.

Cabala.60. £8 feqq. item147-

Muj 4

Charaécleres occultz.

80

6 féqq. 152

Chamifchab Chunima[che.

;Cafaris fleganograph. 76

?

Mul

Io9

;

328

Vrb

44

Cafar profiratus.

inlj.

Chart&

Index Rerurn;

Ll

Ti

ConverfusTudau.

IO2

Charte Maforetbice.

48

lt

Chetb gabbofusm.

Convivantium lufus

I32

78

n

Cor bieroglypb.

79

Cäojäiym bammifc. bpat..

98

60

Coronule literarum,

92

24

uj

Chrifliana dogmata..

Corporis excufatio,

Izj

ChrifiianiCommentari. 145

Corporum 3. dimen[-

IO2

Chriflianus Pauli.

69:

j

A

125

Corpus,vox facunda.

Chriffophorus

ub

Correcta fcriptio

72

Chronologia Templz.

148

Y

Correélio Scribarum;

157

Circellus Maforethicus:

;jo

13

Cerreclum exemplar.

$2

Circulator quidam..

$I

?

Corruptio Nomints Dei

127

Ciarcumflantia.

125

b

Carruptzo Lextts.

I2

135

Corpzorant.

Ciftoj amus

n

I29

Cztatzo gr. text;zn N. T.

4t

n

€raffa interpretatio

6

Gitatio Rabinorum

Praf.

9

Creatio Cabalzft

/

IoO

I2 4.

y

Claudus caco 2nftdens.

^j. 10b.1l0

Creator Detus.

74

C/eopatm

168.

n

Crepida Rabbinorum.

u

Codices antiqui-

Praf. && $x

Cacus clamat.

137

nj

TMM TM

€ratica facra.

45

ni

Cruflabibitorum.

Collegium bf dre

$56

Gr; x'C/Jrz]Zz

7Z

Celluza craff "fu.

138

lu d

Gubus znundi

IO6

h,

if

85

Golonienfts Academia

Gultus Deüs.

84

Cómbufé ltbrà C.

107

n

121

Comrcnt aria Rablin.

13

"]

Cuza. ng

lt

Cunaruim inftnia.

8o

Commentandidrverfttas. Y40;

Cure. -

84

& fe4

!

H

Gurrentes litere:

83

Concil Trid

Praf-

n

GCurrus 9 yþ*ma

1$

Concordantes locz

49

r

Cuibai.

82

Conditiones difcipuli

I$

)

3954

p

Cynicorum [etfa

138

Conflantinopolts

Gynocephali.

139

Conttmptm prorum

139

n

RE ER

Gyrus

34. 126

Continustas /fü'kf

yét

nb

D.

Contmdtä?zmu/mptum 169-

169

Daciylus Tudaua.

24

Conwrþztzo]miwm

Prafz.

4

DAp:e-

185

Index Rerum.

ca»vrrfifï !

5D;4/€1) contradicloria. — Y33

Danielis clanfüla. "

174

(

Duplicescreatura

Dav.Kitahi.

IIj

Cbrhi"0gt)7

E

q 48

Davidts Praceptor.

136

a;yonu!t f

60

1Eben-:

E

^

..zgr,lqpf;;. 173.liþer. I7

$

Deffaitzo cabale.

C(prmk (xi

briofus.

8

Deformitas.

128

(jrpori

149

Dewetrius fcriba.

38

&cclef/a fa.

n$

Cwva'W

Eeffafts propöetz'ta.

9

Dentes bebetati,

Corrtbia

Edoma«iRomAnis.

148

Dentium excidium.

128

14.

Coyretdo

Ela: 0/1)4.

127

Deorum probatio.

Carrn

Eleazar libertus.

118

Depofitum.

163

Qumpti

123

DEFS Mofts amicus.

9

Eleazari velox iter.

Cirrigti

&letlorum numeris.

419

Deus fludet.

34

Corvuotà

Elias levita.

16.58.59

DE4 potmtia.

127

172

Dextra nobilitas.

12

IT

[2/771 Mz'((ac/ai.

Cratio

Eliph arabicum.

14

Dialectus Terofolym.

.3': 6

Quttf.

Epiflola dominitales,

19

Ditlionari& Forflerz. Yo8.110

Déecula brevss.

122

Crz/zk/æä

Epiffole Majmonidas.

114

Criicfi

Epiflolz obfcur.vir..

107

Dies /ongigïma.

123

137

Dimidius vocat.

136

Gfb

Equitatus Senacherili.

46

1

CVE:'X C"

Equus opp nf?ug

172

Diligentia M aforethica.

Qilun

Errata puuctorum.

24

Diluvij aqua fervens.

165

$9

138

077

Errores Mafora.

Déogenes €AHt.

26

Error lexzce.

IIlO

Difcipuli Hillels.

szng

Evuditio Jonatha.

26

Défcrepantia exemplar

$4

Gunanii

34

Gu

Efdra criticus. -

55

Difcretio boni à 2"alo.

Currtglo

Esdrascabaliffa.

93.96

Diffolutiles voces:

70

Efdra fcy:pta.

$4

Diviffo libror.facr.

17

C/lmam

/

27

Cl)»'äll', l

Esra avus ALEz.

175

Doüklrina jarb.smni.

Effbera Tharguta.

37

Dotirina Mofts.

9T

Dnrcorqy,

Eibica.

152

Doég & Ahitopbel.

136

——

fl

128

Etysmologia.mom.p.

118

Dolia maguifica.

O.

Evazgelia Dominicalia. . 38

Donus leprofz.

169

134-

d:

E»angelice parabola..—

nj

Drafchim varij geuerts

D

L

Ál

Aaz-

ET

Index Reruna;

186

i

Generatto hominis

I6I

Evangeliuta S.Tob

IOI

Tti

Genefis Moffs.

152

$2

"W/l.

28

Exemplar egyptzac

10;

Geniorum adjuratio.

Exemplar ium paucitas.

32

Genus $ [pecies

16 $:

€xercitium.

2

frt

Georgzus,

125

ExiliaTudeorum

96

H

Germanicacabala.

68

16

10j

Exordium Mo[aicum

R.Gerfchom.

171

Expofítio frmplex

156

fust

/ 3

Gzgas Ogus. -

120

W

118

Falius pitlor

XI3

39

G!adz] : pulver:

Gothofredus à Bulliom.

172

FabulofainTbarg

30

107

Graca verffo

21.38

Fabularumorigines

I16

iDref.

17j

140

Graca lingua--

Faczes nigr4

J3Iz

h

Gr«cz Interp.F. -

pref.

Fag:j Laus.

74

Grammatica Aben- Ezra-175.

Fal/tloqui

136

n

Grammaticefludium. .

2

Fametncrementum

1I9

Ya

Grammaticivirtus. .

103

Fames Terofolym.

36

)j

Gratstudo difcipuli. -

1609

Faflorum productio.

123

o

Gravide abortiunt. -

128

Fauflus Magus-pref-t$

Iz6

hU

II

165

GAZImrma n 4tmmmm.

Ferventes aqua.

n

H i

Feflzvitas lbrarta.

15

$

Haretici abutünturtéxtu. 143

Figults tnirabilt

I6I

I7

t 3

Hafdalth

98

Forpex. 4ngelzm

/h

)

Hagiographi

16.17

Forfterus: -

107.108

Hagiographa non verfa

Futurapro preteritus.

179

y

I9

5

Haphtharotb. .

u

Harmonia exemplarmm

$2

Galatinus

pref

[

Háfélbachuus..

I42

Gale Re(.zh

Gamaliel.

2$ I6I

/f//

Hé 4þzmtza

8;

142

p

Hebr atfeni ignorantia. -

$t

G40A€5.

»

Hecuba iucancim.

138

Garruli

136

Helvicus

31175

Gebibaf. pefésa.

163

mf

Gematrza

62.63.76,130

z

Herbarium

JAI

Herusfedet,

137

Gmmlogm cabalift. -

96-

ne

Héexs-

187*

IndexRerum:.

ænmtiv l

ehofchab nomen--

130. Hexapla Orígemas. -

p

MMI WJ

Hieronymus.

II

JTebofchua ben Chananta.. 127

Gugitrm

gofus facies.

164

Hilarztas.. Proxeneta. oraculi,

6u

ehovab..

69;

IO':

ehuda bakkadofch..

;

Hillelis exemplar.. Praf.gd gv:

Girpih

Hillelis smosmituma. .

Gerinami

R. Tebudabar Natban..

171

II3:

. Gefeh

gejuniumoblibri lapfum... 13

Hillelis veclura..

26

eremias Cabalift a. .

Hiskiasconflituend.Meffras-130

Gigub]

75-93f

35

A.

Glulit

jerofolymit. Tbarg. .

HáskiaPafcha. .

af

jefus Naxarenus. .

6j

Hodierma verf. gr&cay .

9»

jefu nomen..

67.68:8$

Hogoflratus..

107'

Gu

129

Gracali

Igms loquitur -

Homerus Y26.ejus patria.Pr éf. -

Gl

Ignis niger i alto,.

7I

Hormicidium.. ,

84..

R. Ilea. .

16

Homoterraz

74-

m

Immunds. .

14j

Hünor:[acri codicis. -

13

Gu

122 .

um

Tülsfores textts..

132

Hórologium Acbaz, .

Impudentia Symbolums.

139

Horti Salomonts. . -

|93:

Guttu

146 :

Hofchea:.

130 :

I?zgenium.— i

118 :

sz;mda.

i

Infcitia Chriffiamorums. 43 ;

Hüffes faff. -

Iufidiarum fufpicio..

41.

Hoflie.fnguis.

168 ;

dptegritas Biblica, .

$o 51:

Hofles qudéorum. -

69

Hin

225.

Hymnus À. terrAcantatus. Y30

IntegritasThargums

Hifdu

Interpretumlapfus. .

YII

Hyperbolicaeruditio.

27/

Hdgiagi

Invidia Judaicas.

I4--

ijlacrz't.e,r.

173,

»I;;G :

Hdgzbg;

Inviftbilis R. Sal.T.

26.:

thh

Jochanan f. Záchai. -

acobia B..Tj bü;im;-f.97.-9 8.164-

Hármy

jbd exulat..

130*

Aacobis f; Chaigm. -

81

]i,dmäiu Kf Eleazar.

Pr.sz; E

Hæäüa

godim, Dei nomen.-.

Vaf

lod minimum-.

835:

acobus f. Mejr. .

1o:

Hiraj,

R. Tenas hammedakdek;Praf. -

94

JonatbanUzielides... 2.5:29..

jannes ed Tambres :

Pref.

H !Ma iz (

Idololatria.

84 ..

&Wmmg

JonatbaTharg.anextet?! 297

lin bilrim

fforeh deah...

98:

jehojakim R. Tud. .

136»

jofeph

4d4; 3;

Ht.'r

Wfdtt.

fs

Tnä&x.R.erU'm.

188

&

;[fr;

4j

& anfrus.

I42

Jofeph cacus.

3

aLapides clamant:

129

Jofippus.

40.

I30.

ALatina Lingaa'.,

20

léqu,

Iracundus.

84.88

9

Lazarus.

125

drrifores.

436

Leciionis crifés.

4

R. lf2ac.

l41

42450'

$54

W

Letium nec fceiptum.

R.Ifr a£lis Logica.

159

Letlus Og;.

I20

Ifraelita.

69

Ag

;Legendæ Monachorum.

122

Ifra£litarum peccata.

33l

^. V.

90:92

Itznerarium.

I4X

w

ALegts arcana.

Legisprima litera, . 348.154.

juba latiffima.

158

. 9

:Legts tmaiitiat

73

Judaiswffrates.

P-ræf.' 3. 6-

B7

127

22

ALeo z'ngem.

judes nil depravant.

l. Inf.

R. Leo Moravus.

172

judei Praceptores Praf.eg 108

i. W

aLeprofr. —

. 167.168

judaorum comverfo.

Praf.

lfs.

p

40

ALepus Dafypus-

judicium,vox myff.

64

(

Lebiatban.

Ln

Judicii ufus.

146

)9

aLexicon Forfferz.

TIO

judicii fufpenfto.

114

oO

.Lexignm. ;

71

juris ummule.

13$

JLex antemundum.

153

jufiitia.

—

84

Y9540

xLexoralis.

6

Juflorum premza.

119

88

0

ALex tantüm gracé ver[a.

3

juventus fervida.

f0

ALibriduo peffrmai

Praf.

5

ALibri ineptz

114

Kabal bærg/t'ärc.lyz.

62

10

lo6

Karrat.

158

s:LibriJuasorum.

pf

ALibri Maaftin.

140

Kebat.

rI8

ff

Aibri nondum editi.

n31,

Keri uketif-

$4-55

172

/0

ibri |Jacri hanor.

12.13

Kunchi vapulat.

il

ILibri70. Efare.

93

Korach cal'uus.

118

yé

Ligatura libri facri.

XiI

Kerachi feditio

129

166

108

n

Limitati.

Koraznm Scbg/?fmtz'ci

j

Lingua Aramtca,

.Lz'pman.

Pr:-,(f).'

Lagorum cogüomm

40

4437

ro

n

Litere biformer. .. . 16.68.7273

Lajlah vox F.

ALitere

189

Index Rerum.

H lib

g.

Manaffey profauttas

Liztere quadrata.

Mpzde.f di

Manna defecius

16 4.

Liüera j?/þm[e,mw;fz ( 4$

D L

Manus Vrnula.

82

Litere veré vocales.

130

12

Lwrus-

Manus illote

Literalis [enfus.. 88.116.146«.

Jf

Mardeochaifcripta:

$4

Literarum myfferia.

92.

Jofumm

Margines biblici.

49

Literarum numerus. 47: 50

Jilu 0

Margma/u letio..

$4

Log:ca R. Ifmaeli.,

159

Marginalia Thalnudzca.. 346

Long&Yvttas peracuum.

133

ngen :

159

Longavitas Ralinerum.

176

Legu Aff

Ant. Marg Ar4La.

Lqigr

Margarita.ante porcos.

1j

Loquacitas

142

Maria' virgunutas

z d

Lbquela inanimatorum.

129

[

$8

Lud. Carret.

66.102

Lemgd

Maf.Hammafor. Elia

Pra

WY

Marchio Badenf-

praf-

udovicus Würtemb

Mavfilieufes Tudaz

La

LugendaTbalmudica.

LI6

danj

39

lgw.

Mafora myflica

98

Luna corporemminut a:

Mefora nulla Tbarg.

LE

LunatinesXXFIIL

Ij.I

p/17

49.137

Lafns Cabaliflis.

72.79:

p

Maforaparva

Lux mundi

Maforeornatus.

pref-

150?

lg

Maforeth

45 E£.[eq.157

M.

d at

148

Maafehbuech

109.140

du

Materia t$ forma:..

Maccabeus

Maximil.Imp.Symb

67

67'

p/777,

Maximil.L.Imp. pref.t$ 106

Maddinchbaim

$o

77

76

Magia Salowonts.

93

dilriü

Mazpax

Meatusfubterraueus:

93

Magicacabala

IoQ

Mrzj;

Medicina cabaliflica.

IOO

Magi Pbaraonis

pref-

ilriM

AMedicina Salomonts

167

i ia li

sE

Magomm pana

Jilrini

Medrafchim

I4.156

Magna Maforab

fo

Mesafibents: ertdalitas.

139

Magnitudo. Mafora.

48

Lzärz/g[

[E!

M 21402

176

Lihy 70

j«graþg

Ligaturs

AMerr geuer R S4l

170

Majmonidts epgpola

114

173

Malchi- zedek Semus

l18

lintatg,

Mueir Pater Aben. E. Q*æ.

ngw /17

Meusbrana projkcm libris. 30.

Male e$ chafar

73.157

iï

G feq.ii

M/mzfä? R F Atb

1365

lg,

UVAMÉNHI:

Lmïf bw,

:L(fm

IndexRerüm

196

6

ln

Ü

Mors

70

Mem claufum in medio. 773-77

"EDUN

86

6

Mors efculi

Meri Setumah t$ Petucha. 68

Ly,

Mortts remedium.

334

Memorze fabftdia.

5j

Mormorumf j[citatio; 90:100

Menaib: diRAkenat.

32

V

Mofes cabalifla.

! 89.96.

7

Menazpacb.

73

blbl- u

Mofes excellentia.

8.9:10

Mendaces.

136

8

Mofes in Simai

90.9I

Mercáfa

138

Mofís flatura

120

Merubba

85

1

Mofts f acies

164.

Mejfras.

$5

ó6

Mofes Geruudenfe

44

Meffras letts

74

R.Mofes dben-Ezra

174

Meffía ad'ventus

139

T0

us

R.Mofes haddar[chan.

17I

Meffre excidium.

29

Mundi cccx

II9

Meffie tempora.

149

104

Mundus duplex

148

Métamorpbofts Ovid.

126

lib

MO

134

M

6

Mundiforamen

"Metaphyfica facra.

Ij

/

Mundus quandocreatus? «63.

Meterap[ychóffs

79

6

Ttem

74

Miéhael Angelus.

7

$8

Cur creattus

155

175

MicblolR.D.K.pref.ts

mmy 4

Munflerus

TIO.III

Mickra.

5

W. A

Murts fymbolum. :

"63

Minbagim

14.109

n

Mufca divinituscombufla. 38

Mzraculorum ar*

90.IQO

nh

TO2

inde

Mufíti . font.

Mifchbuab.

Myfleria literalia

147

Mifcbua antiquitas.

35

$

m

Myfleria firiptura

64

Mifchna 6.Tomz.

30

7

88

96

fí

Myflicusfenfus.

Mifebua ortus

Mytbo/agzæ docent.

124

M:

4

Moderatzo füdiorum.

104

Iff

69

88.99

no

Napbtali.

Modefiia Tudaica

Nervi pro filis.

II

Modi commentandi

I40

19

Nimia fubtilitus,

104

Modulatiofacra

87.122

)4$

139

Maenzta RomAnBA,

128

ul

—

ANigra f acies.

Monzeta Davidis

82

Nizzachon

praf-

g

Noé£iua cecut2eny.

102

Morbus librarims

14

ANoéhuts

19I

.IndexR;cmm;

4

LE

100

Nomeu DEI

(69

d

"1

O do legts.

Nomen D EI perodim

8t

L.

i t

Oydo librorum facrorum. — 37

67

yrtirm

Origents Hexapla.

21

Nonen Tefu.

gt

()rthagrnphi4 facras

46

Nomen 12. lter.

28

Notnen 4à.liter.

$7.88

yje ao

L.Oftander

Nomen 72. literavum

71

yifa exet

Qs-nephefch.

174

18

Othioth.

24

Nomina librorum bibl.

'*Mofes wns

Nomenje"'bo:vab

68

|

Mo/is ]!dt

P

Nominapropria.

yoafur

172

103

M r

Pa leflina recuperata.

86

INomünaturpia,

Pallium luminis.

Notarikon.

66

7

Panacea cabaliff.

YCI

Novelle Taluuds.

170

af

JPapa.

79

ANovilunza.

144

Nandi:

10j

Papa cabalifficus.

Nowitia cabala.

104

8777

Paralole Tudaorum. . 324.162.

Nuge inexcufabiles.

140

Aundj

Paradoxa.

Numerus librorumf[aer.

16

o

.85

Mi

Paralipom.lib.

Numerales litera.

'463'

—— — h

itn.

Parafche L IIIT.

18

Nurmerus Beftia.

.63

"Curcrt

Par[chandatha.

371

ANumerus græcar.inteæ.

43

praf-

4647

Mf

Parenthefes.

Numertusliterarum.

Mrrijj

Parietes geftsunt.

149

Nun

o

M//æ 4

Parietes tnundz.

154

Nun finate.

174

49.137

*

Mifci)

Parva Mafora.

145

Myferia

Pafchatranslatum.

Olfceena vocabula

$4

Pater Romianus.

10j

Qccafto Mafora.

72

Mfrria,

Occultatio cabale,

86

Mjficu|

Patres ignorant Thargum, 21

163

Mthilgi

Patria firuclura.

Occultafcriptio.

76

Patrnm lapfus.

33

Oculi infronte.

$

Panlus Pharifeus. — praf.160

120

Mgliaj,

18

Ogiflatura

Olle stgror.

139

Mrugy f

Peimajufcula iria.

Peccatimutuaexcu[atio. . Xag

Qnkelos Profélytus,

»25

7

Pecudum oblatio.

165

Optzca.

14X

N Afacir,

Pecuuia é . decimis.

166

98

N'WJM.

Orach chajm--

Peliel.

n

Mdn; «tj

Ou*

Index Rerum;,

192

Prafleris rnorfus.

IIj

Pelel.

n

Preces matutine

$9

l6

19

Pellesjumendi snundi..

1Yr

Prtmagemn

166

Peregrmdme.r.

[

roo

145

Dj

Prodigiorum Ars. — .

Pergammum

It

ul

Prolixitas quorundam.

Y42

Perfona ficlitie.

125

Prophetarumpater.

8

Peytinax.

88

LT

Prophetzæ modi;.

9.1O

Pevufchim

H

996

Prophetiarum expofítio.

E16

Pfefferkorn.

106 107

Prophetarum negleclus..

7

Yi

Philofophia

142.144.175

Yt

Prophete cabalifla.

93-96

Phyfca.

I41

Prophete priores ed poff.

I6

Phyfíca Mofaica:-

91

Uo

ó4

P£cus Mirand.-

6t

^ DL

Proportiones biblice.

108

Propr.nom.expoftt io..

69

Pici Bibliotheca:

94

Profopoputa Thalm.-

129

Pzgrv; Ager.

136

10

102

Proteflantes

10j

Püfperuntur

159

Proverbia fullonum

27

Prls leproforum

168

74

Prunafapientum.-

I1$

Piperts plantatio:

7

95

1

Pfalmor. ordo Alphab.

67

Pzpz Samartt.-

8:

Iu

Pfaltes allicit prophetiam. Yo

Prrke Afotb..

84

Pfeudo-prophetes..

Io$

Pzus Dolus:

I2Z

!

7

r

Ó

Ptelemeus R. æg;pü 75.38.41

Flauete VI.-

150

Ptolemazi vrbs.

8r

Plenum $ defíciens.56.72.1$7

du

Pullicatio Cabale;.

6I

25

P/zm]]vclmäe/a

áü

Pullicatio Mafora.-

DO

Pluvrofus diesi

73

Pudoris fymbolum

159

Poena prodentw!egew

14

u

p

Pueris fabuls profunt;

54

Polygonalesnumeri

10j

Puerpera.

103

Port« znte&'zgæwtw

9I

n

Pueruloruta collegium.-

73

Potentza Dez

127

K

j

Pulviszn g/adzo:

118

Pracepta fiLor. Nog

84

Punclorum abfentia.

I1I

Precepta Affirm. eg Negat: 165

inÁ

Ht

$)

Puntla in commtttarijs. 56

Fraceptor Hieronyms

Punclorum defettus.-

24

Priceptores Patriarcbara. 8o

à

107

GNND us EASDNSS

Purgatioventrtss

102

Praliminarsu Mafara.

$9

j

Pytba-

193

Index Rerum.

d

wf

chnumjudæ.

136

Pythagorica fymbola.

$4

ii dl

,

"

41

Primogem".,

Remuneratio-72.Interp.

Pytbones,-

167

Requifita cabaliffa.

88

P'adi r

Ru/urrecito mortuorum. . 60.

Quadrapgefima ;ampm*w. n

ywliiturque

I161.62

Bphttarim

Döäma' rig Ezechielss.

1j

Réuchlinui Prof-Tüb.

1

Quind fenes interp.pref-t43

Drphetie m

Reüchlin: fuperflitio.

1OI

Bnphetiari

ReverentzAlibrz,

12

Ral Hakkadofeb.

..95:96

Priphaarit

Rbodus.

174-175

Ralbenu Tam.

170

Peophtte t

Ruditas Tudaorum.

108

Rablenu Gerfchom.

17l

- 4

127

170

Brghttjri

Rugitw Leozzg&.

Rabini triplices.

j n

portioms

$

Rabbinorum laudes. — AYi.1

!

mw.mW

Saadia Gaon. R !

141

Ralbbinor.odium.

108

Sabbathzne lecliones.

18

Ralfake.

20

rjyp

102

Jruhun

Sabbatho ceffat Manna. — 164

Radicales 3. litere

Jnyru)

Sabhatbiprrvilegtum-

Iir8

Radices cognata.

74

Sachar.

pref-

Remlab Rex.

75

Pndfipt

Rainban.

' Valmr.ard

Sacci Amitlus.

132

Mul alia

Sadducei repudiant gloff- 143.

Rambami laus.

112

158.ueg it Refurrect. 160.162

Ramban Nachgs.

97

T m

66

81

Jyelemen ]

Sæga/ta.

Rambani peregrinatio.

Bulnag

Sagitta 0 flipulas.

118

RAWAMgens.

2I

Salomonts eruditio.

92

Raphact.

Præfafïs

9

Pilliati C

62

Tilicatis y

R.Salomonarchi. . 112. 170.

Raphe.

171.172

Rapina,

84

Pudoräüm |

R. Salomoben. Gavirol.

171

Rafchbam.

170

Pzæri;jiþ;,/[A

R.Salomon Lurza.

172

Rafchi.

170

PWW,

Saltus terra.

123

Rafche thefot.

66.170

Wrybygpc;

Salutatiopublica.

121I

Rafüracharte.

II

L 77

Samaritanus Siclus.

prf.

Rationtá vfus.

Ilj

Pm'larmaäþ

Samarita Schifmatici.

82

Raziel.;

89

Pmt?az'm,,,,n

Samarztautce litere. $0. 81.8 2

Recentiorum ruditas.

109

18

É

Samech m»zjzgfmla tria.

Refa.

157

S4z-

2

Jl

g:ïio Wplyi

In dcx Return.

194-

H

117

Santespagninus,

10

Trng

&emmacheribibarba.

Sen. Pop.

; Rom.

79

Sapiens Ab.Ezra.

175

i

senfus liter alis eg figurat?.147

Sapientia Hillels.

26

I0é

Senfusinulti Scriptura.

158

Sapientia Salomonis,

90

p

44

Sepes /ägz/lr.n

$3-

Sapientia Sal. liber.

. l5

Septemibri Mundus creatus. 74..

Sapientiefedes.

129

X

Septenarius..

150-

Sarat Sara.

85

i

*

1j4-

Scheda Cabaliflica..

95

Septentrio..

Ya

Septimanarum nomina-

19:

Schem-hammephura[ch.. 86.

y

Septuaginta fenes..

38

87.152

Vj qy

76

Schenone Efre..

1jf

Sefach.-

jo

Sex rerumextremitates -1yO:

Schemuel f. Chopbn:.

I42

nm. w

Siclus

Praf. eg 81.82

Schifre luchos

Préf- 6 174

[»

lot

134-

Schilo Meffías.

63.67

Signa Maforethbica..

Schimmulch tillim..

IOO

"i

Simachat Thorab.

1314

17

p

Simeon juftus.

26:

R. Schsuel.b.Mejr..

170

(4

n

Siniflreofficium..

IZ

Scbolares..

164.

YOL

Schin triceps.

102

Pf s.

Societas peccands

m. j

Solarium Achaz.

I22.

Scientia profana..

I42

Sol't$ Lunaloquuntur:

I30

Seintilla exulens..

117

79

Scortatto:

l Pfg

Sol breroglyph..

122

pf

Sol retrogreffus.

Scribarum induflria-

5

Somuia Propbetica..

Scribarum correélzo.

1;7

Somniorunm: interpre:;.

I42

Seribarum [apientia fatet.139:

1$

68

4

pf

— Bs ————

Sophe-thefot.

Scripta Tudaorum.

g

Species Cabale:

62

Scriptumueclecium.

5'4-"-,

Spicilegium cabal.

98

Scripturamajeflas.

7

nf

Seripture [ufficientia..

6

,

104

Spinat$ urtica.

136

I104-

m

Spiritus S.

31

Serupulofitas.

Spiritus Propheticus-

149

Secla textualium.

103

n

120

Sem Melchifedech..

118

64

Sponda Og:.

126

Sennacherib..

n

Sponda Sodomitarum.

88

Statura R, Ogi,)-

120

Senilis Cabala- —

ój

Stgga:

195

p

rl

7j il

Iadex Rerum-..,

Fj

jv

Templ: daürzito.

148

Steganograpbia.

j

Tempus 09RHIUIE

IjL

Stilus R. Sal. Tarcbi.. 37172

gt l

"T

Temurab..

70

Stipulein tela..

118

106

JTerramotus.

29

Strategema Apaffata..

8

hgt

Terraotcur[us..

123

Siudium Eli« L.

$9

s

li M

130

Stulío an vefpondendum.. 169

Terrapfallit..

36

geicnarti

Tellera militartut

67

Siylus Chald. recent.-

$t tntrio

Teflacea va[a..

129

Succeffro Cabaliflarum..

96

geptimam

Textus Hobr us

Sulcu.savomalts

174

87

, squg

Thalmud..

Pref-

Suggeffus:

W:/Jr

Thalmudi autboritas;.

Summmtu

lecaufarumuris. Y35:

gt

Thalmudiincunabula:

3$

Superffitio critica.

$9

167

j

g

qhalmudi Commentarié ^ YV

Supplicia veneficorum.

10f

j

Siga M.

Thargum..

19: 9 feqq-

Syllogifmi Tudaics: ..

Praf.

Sy/va Elat.-

12

.f:'f;ifä;:(l

y/ harg,umjma'tbi:

Symlola Maforethica:.

49

n n

Thargum Hano».

17E

sf

Thargumcurexorbitet..— 358

Symabola Thalmudica.

136-

Z7

Symmachus-

Praf.a5..

&i u

Thav. Signum:-

Synedrium magnum: — $455

Slynm 4

Theodotion.

Pref:t$ 25

Bul Lu

dhefeus uomen..

79

Syrach Hebraus..

Thorab.

38

P"rgf?.

$ bimg

Syracu[anus coq'ex. :

e

ü/rftrugr;

Threni Teremia.-

finjia Dr

Tibia gtgantea:

12l

Tabeel..

7$

I62

Talelle autborts.-

108:

D0777777,

Tiberius Imp:-

86

Taciturnttass.

10

fiphethof

Tiphereth.

87

difri Menfis..

74

Tarphen..

fpter Cal

Titinepos..

2425

Telasmiraculofa..

I18.

ER 77

deus..

Temperans ffudium.

104

44

139:

: pin£e£ p

Toletantus codexs-

Praf-

Tempora Chrifli..

Vritus.

Traditioner.

3584

Templi deffruciio:

136

foirifu Dyi

920

Templum E (flt'biell;i'ag

64

Traditio non [cripta:.

Dndapi,

Tredeciza loci mutatt.

40

Templum-v/upnmr. :

139j

fndagids

Tredecim iniddos..

159

Templum.Salomont-.

65i

a, l

gb

[

Zye-

Stega.

IndexRerum. -

128

Treimellzus.-

Vinum acqcit.

Praf

Firgilius.

I26

Triguntitas.

68.94.102

Vz'rginz'taæ Marta.

77

Triæbqg;(tm- Efai«.

LL

8e

Firi Synagoga M.

$4-.55-

Trotenfus.

Fita brevis.

136

Tyheriadici fenes.

:S/ä

UUIMHENENUMUNTUTNe IU s

Vitriolum. -

XI

Tyberiadicus comventis. 56.57

Fürum.

162

Tyberías Buxtarfr.

$9:137

Vivi membrum.

84

Typi vet. Teff.

33

U!)We'*.r.

126

Typograpbia.

32

Unitas Dez.

I48.

Univer[ale g particulare. V66

Far i& lecliones.

fo-53

Volumen legts M.Scriptum. 10

Varietas Thargumi.

22

I6

128

Volumina quing..

V2f2 fíclilia.

GUSSMERETNUANCÓR UE

Ufw Cabale.

IOoO

Vav && jod.

7Z

Uzielidi Targum

Praf-

Veritas (ponfa.

h

68

W

Ferétas Urbs.

133

Wormatienfts.

M

Veritatius defetlus.

139

X

: y.nagoga. 170

Vernaculi Abraba.

$

Ferftones Chaldazca.

zo

Xenopbm.

126

Y

Vefles non mutata.

20

Feftes refurgentium.

I6tr

79

Veflibulalibrorum.,

$o

—

3pfilon Pytbagäz'c.

89

Veterefjmlæi.

Zadkiel.

Veterum laudes.

109

——

Zakephkaten.

137

Fet. Tef.caligo. —

33

1j4

Zenorenud.

Vetularum amafis

133

Z!rupb.

75

Vex:lli fismuua.

98o

76

Vinea fluité.

136

Zurith.

F

S.

qu&*""fm.

fi j

!

TRU

figi

jyigpt

fita r

firidt

yirum-

yioi m

übje

Vi D

uvl

Viumen

Vounin

lj Cl

as

D7

Virmutia

Jeiphr

dflnDy

Zudlid.

Zakep/üdl

a

inph.

nl

at

ET —

——

Bu ii r pun

*5

d

WRR

«

N12«8 117 1239 f ^02 1

—

LESEOEHIR E TAT

d

UB Tübíngen

"

j

LE

Archivfiirc

vorhanden

Eu

--

"

€

—

CT cocctnt

p

DCUNSE

?h

"

1

^

hu

&:3

DÀ

2

M

"

k

-

s

3.

5

d

ha

:

as

m

ide

R

D

;

"

*

Ó

L

|

Y

E

j

1

2

,

ts

vt

2

E

E

P

"-

z

uj

-

Xon

d

"

z

*

l

b

A

a

P i

i.

?

fu.

P.

P

2

r

E

,

VR

asb

"

i

T.

p

lE

Gu

d

*

p*

»

p

*

2

&

5

-

z

£

r

d

m

..U

E

&

:

A

£

E

P

z

[

k

,W:

w

du

:

h.

d

»

l

k

19

Ed

|

mb

1

9

i

E

w

s

T

d

?h

E.

*

"-

19 -20

&

BECHENATH

2

18

U

Theelogiz defetvit , ad quem ulteriorem fcopum vigilig mez colli.

mant :fecundum illud R. D. Kimchiin przfat, Michlol. nqs$ 336 NÀ

T

7

sonmi poyns» j5 Tux UaN prpat nosno * y DUNG

t—puivmeay miàxoat seonef conveniens, ut bomo fit flerilis pra nimio

S

fiudio Grammatice : fed potius neceffe el ut occitpetur inlege , praceptis & ex-

16

plicationibu. Nolui nec debui in Etymolo

o

o

icis minutiis perpetuó con-

R

2

fenefcere, fedcum Bono, D. & o. paulatim altius affurgere , & Beati

1HITIIHWHI!HIIIFIIIIHIIWIHIIIIIIIH |

15

Hafenrefferi noftri, heu quam pii nuper Patris! graviffimo monito,

Q

do

Ingenioli vires in penitioribus Hebrzorum Scriptis, ha&enus àne-

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

14

15

mine in Latinam verfis, experiri; partim ut ex officio Difcipulis ceu

E

pullis, cibum in os ingererem non crudum, fed qua.fi przmanfum;

Balance

partim ut bené de omuibus merendi ftudio, aliis quoque,fi qui forté

13

O

e

defiderant , Judxorum expofitiones, vulgó minus notas , proderem,

EMEZE.

In quo Conatu,ejufdem Hafenreffeti judiciomihi Timidulo;necIn-

12

/'I2

vidia hinc , neque Contemptusillinc; at mezmet confcientix prafa-

Focus

gio ; T'enuitas utrinque metuenda eft.. Non Invidia: qui falcem

meamin nullius meffem immitto, neq; Controverfiis, quas Chriftia-

11

I

N

-

á

SECENN

ni cum Chriftianis, ubere prohdolor proventu habemus, ullibi me

immifceo.; nifi Photinianorum fortaffis Blafphemiz , Judaicarum

10

non abfimiles, aliud agenti & peraccidensinterveniant. Non popu-

laris Contemptus;quem & materiz Dignitas &linguz Raritas,etiam

12

apud Imperitos, facilé vindicabunt, Sed meain hifce Tenuitas,& ha-

9

E

i

&enus exigui temporis habita Exercitatio, quam & mecum domiag-

nofco , & hic palàm foris profiteor. Certé nifi tardos in hoc ftudio

8

profectus meos folaretur mira vis Vfus & A ffiduitatis potentiaincre-

e

dibilis , quz velduros tandem excavat filices, jam dudumin pertina-

7

cis vereQue Improbi Laboris veftibulo animum defpondiffem, At

fi nil nifi numeris fuisabfolutum & undiquaque perfe&um edere li-

cet , nemo quantumvis grandzvus , in Bibliopoléo apparere audebit:

6

aut fi ad Horatiani pracepti rigorem, omnia noftra in nonum ufque

5

premenda fint angum,pigra nos anteSenectus occupabit , quim iau-

dabile quippiam fcripferimus. Quoniam ergó femel incipiendum

eft, quzro non absrecum venerando fene Hillele, in Pirke Afoth:z

4

5

*"wNnnmw Tv3y Nb t»N /finon jam , ecquando tandem ? AnnonFa-:

"ricando manufque operi admovendo, Fabros fieri oportet? juxta

3

citumillud Ariítotelis Ethic. 2.

Porró illud mihi exorandus es Amice Le&tor, ne Viiio

R E RE

UPRURA I g p

"

x&M

V.C'l'.!äf,

Ra

WIHIIIlIwlIIHII34llHlIHWHIIllïlwlIHlIIIIWlllHII,IilIIIIHWl!Illll!HlIIIWIllilIIII'HIlIWHIIIIIII]IIIIIHI

2

| :

ijxïþ;; ;

:

purmc

l

TLT

|

N

|

|

il

Il

TU

I

TT

TU

Il

IH»

puuums

Em

ll

EIczER

us

z

prucu

—

A

lllHlHlHEWTT

i*ï*TïïH'H'rmlln'u*u*lï'ïräuü'

3

6

7

8

Ill ll)l)llmuïql

12

15

2

I P

1

Cl Copuiom 1999 YxyMaster GmbH ^ WWw.yxymaster.com